open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рыма Іванаўна Шаршнёва

**Рыма Іванаўна Шаршнёва** (, г. Добруш Гомельскай вобласці — , Любанскі раён, Мінская вобласць) — удзельніца партызанскага руху і камсамольскага падполля ў Мінскай вобласці ў Вялікую Айчынную вайну.

## Біяграфія 
Бацька Ян Іванавіч, удзельнік грамадзянскай вайны, працаваў у леснікоўстве, а маці, Лідзія Васільеўна, выхоўвала дочак, Рыму і Алу, у 1933 годзе сям’я пераехала ў Мінск, дзе нарадзілася малодшая — Святлана.

Вучылася ў 25-й беларускай узорнай школе імя А. Чарвякова. У 1941 годзе скончыла 9 класаў.

Калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, бацька сышоў на фронт, а Рыма з маці і сёстрамі эвакуяваліся ў сяло Тоцкае Чкалаўскай вобласці (зараз Арэнбургская вобласць).

1 чэрвеня 1942 года паехала ў Маскву, дзе вучылася ў адмысловай выведшколе асновам баявой падрыхтоўкі, падрыўной справе, асаблівасцям партызанскай барацьбы ў тыле ворага. У жніўні 1942 года атрад імя Мікалая Гастэлы, які складаўся з юнакоў і дзяўчын 17-18 гадоў, выехаў з Масквы да лініі фронту. Шаршнёва была зацверджаная сувязной ЦК камсамола Беларусі і павінна была наладзіць сувязі паміж падпольнымі групамі.

25 лістапада 1942 года брыгада Розава, у якой ваяваў атрад імя Гастэла, атрымала загад аб ліквідацыі буйнога нямецкага гарнізона. Гарнізон знаходзіўся ў вёсцы Ламавічы Акцябрскага раёна. У баі кінулася на амбразуру дзота. Была цяжка параненая і праз дзесяць дзён памерла. Пахавана ў вёсцы Жывунь Любанскага раёна.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Жанчыны ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Памерлі ад ран
Надзея Іванаўна Урукіна

**Надзея Іванаўна Урукіна** (нар. , Добруш Гомельскай вобласці) — беларускі тэатральны дзеяч. Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
У 1976 годзе скончыла Гродзенскае культурна-асветніцкае вучылішча па спецыяльнасці «культурна-асветная работа».

Працоўную дзейнасць пачала ў 1977 годзе з пасады загадчыка Табольскім сельскім клубам Гродзенскага раёна. З 1977 года па 1978 год працавала балетмайстрам народнага ансамбля песні і танца «Ніва» Верцялішкаўскага сельскага Дома культуры Гродзенскага раёна.

З 1982 года працуе балетмайстрам заслужанага аматарскага калектыву Рэспублікі Беларусь ансамбля танца «Лялечкі» Абухаўскага цэнтра культуры і вольнага часу, які вырас з танцавальнага гуртка, арганізаванага ёй у 1977 годзе.

## Узнагароды 
У 1998 годзе ганаровага звання «Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь». У 2007 годзе яна ўзнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. За ўклад у сацыяльна — эканамічнае развіццё вобласці была занесена ў 2007 годзе ў Кнігу славы Гродзенскай вобласці. Узнагароджана медалём лаўрэата другога Усесаюзнага фестывалю народнай творчасці, прысвечанага 70-годдзю Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі (1987), знакам Міністэрства культуры СССР і ЦК прафсаюза работнікаў культуры «За дасягненні ў самадзейным мастацтве» (1990), нагрудным знакам Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2002), у 2011 годзе ёй прысуджана прэмія Гродзенскага аблвыканкама «Чалавек года Гродзеншчыны».

Была прызнана лепшым работнікам культуры 2003 і 2008 года. На працягу ўсёй сваёй працоўнай дзейнасці неаднаразова ўзнагароджвалася граматамі, дыпломамі, грашовымі прэміямі і каштоўнымі падарункамі Гродзенскага абласнога і Гродзенскага раённага выканаўчых камітэтаў, упраўленнем культуры Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта і аддзела культуры Гродзенскага раённага выканаўчага камітэта. У 2011 годзе Урукіна Надзея Іванаўна атрымала спецыяльную надбаўку да заработнай платы з фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За асаблівы ўклад у развіццё культуры Беларусі».

На падставе Палажэння аб парадку прысваення звання «Ганаровы грамадзянін Гродзенскага раёна», рашэннем Гродзенскага раённага Савета дэпутатаў ад 28 чэрвеня 2013 г. Урукінай Надзеі Іванаўне прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Гродзенскага раёна».
 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Балетмайстры Беларусі
Станіслава Вацлаваўна Звалінская

**Станіслава Вацлаваўна Звалінская** (нар. , в. Ласосна Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці) — ветэран працы ў галіне культуры. Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1990).

## Біяграфія 
Пасля заканчэння школы з 1951 года па 1954 год вучылася ў Гродзенскім культурна-асветніцкім вучылішчы.

Сваю працоўную дзейнасць пачала ў жніўні 1954 года мастацкім кіраўніком Сапоцкінскага раённага Дома культуры, затым 22 гады працавала метадыстам па харавому жанру Гродзенскага раённага Дома культуры. З 1986 года па 1997 год — хормайстар народнага хору Квасоўскага цэнтральнага Дома культуры. За творчыя дасягненні і высокі ўзровень выканальніцкага майстэрства хору пад яе кіраўніцтвам у 1978 годзе было прысвоена ганаровае званне «народны».

З 1997 года працуе кіраўніком вакальна-харавога гуртка Путрышкаўскага Цэнтра культуры Гродзенскага раёна. Стварыла хор «Вішанька».

## Узнагароды 
Адзначана ўзнагародамі: Ганаровай граматай Міністэрства культуры БССР і БРК прафсаюза (1957), Граматай прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1978), Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР (1980), Граматай Міністэрства культуры СССР (1957, 1970), узнагароджана значкамі «За выдатную працу» Міністэрства культуры СССР (1967, 1978), узнагароджана знакам «Выдатнік культурнага шэфства над вёскай» Міністэрства культуры СССР і ЦК прафсаюза работнікаў культуры (1978), Ганаровай граматай Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2005), Граматай Гродзенскага раённага выканаўчага камітэта (2007), Ганаровай граматай Гродзенскага раённага выканаўчага камітэта (2010).

Інфармацыя аб яе жыцці і творчых дасягненнях занесена ў Беларускую энцыклапедыю, у кнігі «Памяць. Гродзенскі раён», «Лепшыя ідэалагічныя работнікі Гродзенскай вобласці», «Культура Гродзеншчыны», «Заслужаныя дзеячы і работнікі культуры Рэспублікі Беларусь Гродзеншчыны».

За ўклад у развіццё культуры у лютым 1990 года было прысвоена ганаровае званне «Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР». У 1990 годзе яна стала персанальным пенсіянерам рэспубліканскага значэння.

На падставе Палажэння аб парадку прысваення звання «Ганаровы грамадзянін Гродзенскага раёна», рашэннем Гродзенскага раённага Савета дэпутатаў ад 27 чэрвеня 2014 года Станіславе Вацлавовне Звалінскай прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Гродзенскага раёна».
 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Хормайстары Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гродзенскім раёне
Азараўка (Магілёўскі раён)

**Аза́раўка** (, ) — былы пасёлак у Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Княжыцкага сельсавета. Размешчаны за 21 км на паўднёвы захад ад Магілёва, за 21 км ад чыгуначнай станцыі Магілёў I. Рэльеф раўнінны, на поўнач мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз в. Булыжыцы і далей па шашы Магілёў—Мінск.

## Гісторыя 
Заснаваны ў пачатку 1920-х гг. перасяленцамі з суседніх вёсак. З 20 жніўня 1924 года ў Бракаўскім сельсавеце Магілёўскага раёна Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці, з 26 чэрвеня 1954 года ў Княжыцкім сельсавеце. У 1930 годзе арганізаваны калгас імя Калініна.

У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года пасёлак акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1990 годзе ў складзе калгаса імя Калініна (цэнтр — в. Бракава).

У 1998 годзе зліўся з в. Булыжыцы.

## Планіроўка 
Планіровачна складаўся з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой на поўдні далучалася кароткая просталінейная вуліца. Быў забудаваны двухбакова, шчыльна традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**:
** 1926 — 8 двароў, 49 жыхароў.
** 1990 — 13 гаспадарак, 29 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Маці Божая Адзігітрыя Іерусалімская (Пінск)

**Маці Божая Адзігітрыя Іерусалімская** — абраз XVI ст. з Варварынскай царквы Пінска.

## Апісанне 
Абраз напісаны на чатырох дошках, пакрыты пазалотай, адзначаны выцягнутымі прапорцыямі і ў некаторай ступені цемнаватаю каляроваю гамаю. Ікона была выканана яечнаю тэмперай на дошцы, на цяперашні час — пад пацямнелым пакостам. Памеры іконы, якую выявіла ў 1958 годзе 3-я экспедыцыя Дзяржаўнага мастацкага музея БССР, — 188×139×2,5 см. Характэрнымі рысамі абраза з'яўляюцца незвычайная велічнасць кампазіцыі і манументальны вобразны строй разам з падкрэсленай выразнасцю выяўленчай мовы.

## Захаванасць 
Рэстаўрацыя не праводзілася, адзначаюцца значныя страты фарбавага пласта, ікона пакрыта пакостам, які пацямнеў і вылучаецца мастацкаю выразнасцю.

Магчыма, іменна гэта ікона і ёсць тая самая вядомая рэліквія скасаванага пінскага Лешчанскага манастыра, пра якую ў канцы XIX стагоддзя ўпаміналі краязнаўцы А. І. Мілавідаў і Л. Паеўскі.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны XVI стагоддзя
Катэгорыя:Рэлігія ў Пінску
Катэгорыя:Выявы Дзевы Марыі
Катэгорыя:Іканапіс Беларусі
Дніпроўскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт

**Дніпроўскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт** — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Дніпры і падпарадкоўваецца Міністэрству аховы здароўя Украіны.

## Агульная характарыстыка 
Адна з найстарэйшых вышэйшых навучальных устаноў Украіны медычнага профілю. Заснавана 15 верасня 1916 года на базе Кацярынаслаўскіх вышэйшых жаночых курсаў. Статус акадэміі — з 1920 года (вернуты пастановай Кабінета міністраў Украіны ад 20 красавіка 1994 года).

На 59 кафедрах працуюць 646 выкладчыкаў, з іх 98 дактароў навук і 359 кандыдатаў навук. Усяго ў акадэміі працуе больш за 1100 супрацоўнікаў.

42 клінічныя кафедры размешчаны на базе 28 бальніц і выкарыстоўваюць больш за 15 тыс. бальнічных ложкаў. На клінічных базах акадэміі арганізаваны 29 спецыялізаваных цэнтраў.

Акадэмія займае плошчу 85 гектараў. Мае 8 навучальных карпусоў агульнай плошчай 52 000 м², у якіх размешчана 608 навучальных аўдыторый, кабінетаў і лабараторый. У 7 інтэрнатах плошчай 46 000 м² пражываюць 2 900 студэнтаў і лекараў-курсантаў. Акадэмія мае ў сваім распараджэнні спартыўны комплекс, віварый, санаторый-прафілакторый, спартыўна-аздараўленчы лагер, навуковую бібліятэку, тэхнацэнтр і два музеі.

## Структура 
* Першы медыцынскі факультэт
* Другі медыцынскі факультэт
* Стаматалагічны факультэт
* Першы міжнародны факультэт
* Другі міжнародны факультэт
* Факультэт паслядыпломнай адукацыі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт установы

Катэгорыя:1916 год ва Украіне

Катэгорыя:Медыцынскія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Віктар Фёдаравіч Какоўка

**Віктар Фёдаравіч Какоўка** (нар. ) — беларускі палітык, у 1990—1995 гадах адзін з членаў Апазіцыі БНФ у складзе Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.

## Біяграфія 
У 1975 годзе скончыў фізічны факультэт Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працаваў інжынерам-тэхнолагам завода «Вымяральнік» у г. Наваполацку.

Абраны народным дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання ад Наваполацкай-індустрыяльнай выбарчай акругі № 176.

Удзельнічаў у распрацоўцы і прыняцці Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі, падрыхтоўцы законапраектаў да нечарговай сесіі Вярхоўнага Савета 24-25 жніўня 1991 года, на якой была абвешчана незалежнасць Беларусі.

Пражывае ў Наваполацку.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Постаці Наваполацка
Мікалай Кірылавіч Крыжаноўскі

**Мікалай Кірылавіч Крыжаноўскі** () — беларускі палітык, у 1990—1995 гадах адзін з членаў Апазіцыі БНФ у складзе Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 сакавіка 1937 года ў Бабруйску.

Скончыў Паўночна-Заходні політэхнічны інстытут у Ленінградзе.

Быў членам Камісіі Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь па пытаннях развіцця прамысловасці, энергетыкі, транспарту, сувязі і інфарматыкі, членам Часовай камісіі Вярхоўнага Савета па прывілеях. Член Канстытуцыйнай Камісіі. Член Ценявога Кабінета (урада) Апазіцыі БНФ у Вярхоўным Савеце, уваходзіў у камітэт па барацьбе з карупцыяй.

Удзельнічаў у распрацоўцы і прыняцці Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі, падрыхтоўцы законапраектаў да нечарговай сесіі Вярхоўнага Савета 24-25 жніўня 1991 года, на якой была абвешчана незалежнасць Беларусі.

Сааўтар канцэпцыі пераходу Беларускай ССР на рыначную эканоміку (восень 1990 года), асноўных накірункаў рэформаў для выхаду з крызысу — перадвыбарчая эканамічная платформа БНФ «Адраджэньне» (вясна 1995 года), сааўтар шэрагу законапраектаў.

Удзельнік галадоўкі 11 — 12 красавіка 1995 года ў Авальнай залі, абвешчанай у знак пратэсту супраць ініцыяванага Лукашэнкам рэферэндума аб ліквідацыі статуса беларускай мовы як адзінай дзяржаўнай, ліквідацыі статуса дзяржаўных сімвалаў герба «Пагоня» і бела-чырвона-белага сцяга, эканамічнай інтэграцыі з Расіяй і праве прэзідэнта распускаць Вярхоўны Савет.

Памёр 17 снежня 2024 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Вольга Мікалаеўна Галубовіч

**Вольга Мікалаеўна Галубовіч** (нар. ) — беларускі палітык, у 1990—1995 гадах — адзін з членаў Апазіцыі БНФ у складзе Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт.

Абрана дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання ад Трактаразаводскай акругі № 24 г. Мінска. Была намеснікам старшыні Камісіі Вярхоўнага Савета па справах жанчын, аховы сям’і, мацярынства і дзяцінства, а таксама членам Часовай камісіі Вярхоўнага Савета па ацэнцы дзеянняў членаў ГКЧП і падтрымаўшых іх грамадска-палітычных утварэнняў, органаў дзяржаўнай улады і кіравання, службовых асоб і грамадзянаў (1991 год).

Удзельнічала ў распрацоўцы і прыняцці Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі, падрыхтоўцы законапраектаў да нечарговай сесіі Вярхоўнага Савета 24-25 жніўня 1991 года, на якой была абвешчана незалежнасць Беларусі. Сааўтар канцэпцыі пераходу Беларускай ССР на рыначную эканоміку (восень 1990 года), шэрагу законапраектаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Медаль да тысячагоддзя Беларусі

**Медаль да тысячагоддзя Беларусі** — медаль, прысвечаны тысячагоддзю беларускай дзяржаўнасці. Дата палягае на першых летапісных звестках пра полацкага князя Рагвалода ды тураўскага князя Тура, датаваных 980 годам. Захоўваецца ў калекцыі БІНіМа. Медаль выраблены ў ЗША ў 1980 годзе.

## Апісанне 
У цэнтры круглай пласціны — традыцыйная Пагоня і лічбы 980 і 1980, а ўверсе і ўнізе надпіс «*Тысячагодзьдзе Беларусі*». На рэверсе выява старажытнага горада, над якім на стужцы слова «*Рагнеда*» і ніжэй «980».

## Спасылкі 
* Мэдаль да тысячагодзьдзя Беларусі

Катэгорыя:З’явіліся ў 1980 годзе
Катэгорыя:1980 год у ЗША
Катэгорыя:Узнагароды Беларускай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:Беларуская дыяспара
Параскева Пятніца (Слуцкі раён)

**Параскева Пятніца** — абраз беларускай школы сярэдзіны — другой паловы XVI стагоддзя, выяўлены ў Слуцкім раёне. Захоўваецца ў калекцыі ў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь ( ДБЖ—140). Памер абраза — .

## Рэстаўрацыя 
Раскрыты ў Дзяржаўнай цэнтральнай мастацкай рэстаўрацыйнай майстэрні , М. А. Багаслоўскім, , А. М. Рабінінай у 1954—1957 гадах (Масква) і адрозніваецца ад рускіх помнікаў XV—XVI стагоддзяў. Прыём паказу фігуры на фоне арнаменту бярэ пачатак з заходнееўрапейскага мастацтва XIV—XVI стагоддзяў. Буйны рэльефны арнамент запазычаны з італьянскага ткацтва і нямецкай набіванкі XV—XVI стагоддзяў, як і ў абразе «Хрыстос Уседзяржыцель» з в. Быцень Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## У культуры 
У 1996 годзе выява іконы была выкарыстана на паштовай марцы «Белпошты».

## Выстаўкі 
* Рэстаўрацыя музейных каштоўнасцей у БССР. Мінск. 1985
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Мастацтва Рэнесансу ў Беларусі. Мінск. 1990
* Мастацтва Міншчыны XVI—XVIII стст. Мінск. 1997

## Публікацыі 
* Краткая художественная энциклопедия: Искусство стран и народов мира. М. 1962. Т. 1. С. 167
* Герасимович П. Возрожденный музей // Творчество. М. 1963. № 10. С. 13
* Дзяржаўны мастацкі музей БССР. Кароткі даведнік / Склад. І. М. Паньшына, А. К. Рэсіна. Мн. 1969. С. 6
* БелСЭ. Мн. 1971. Т. 4. С. 430
* БелСЭ. Мн. 1972. Т. 5. Іл. перад с. 17.
* БелСЭ. Мн. 1975. Т. 12. С. 603
* Гісторыя Беларускай ССР. Мн. 1972. Т. 1. С. 269
* Кацер М. С. Искусство Белоруссии // История искусства народов СССР. Искусство XIV—XVII вв. М., 1974. Т. 3. С. 168—171
* Малая история искусства: Искусство средних веков. М. 1975. С. 12
* Высоцкая Н. Ф. Станковая живопись Белоруссии второй половины XVI—XVIII веков : автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата искусствоведения : специальность 17.00.04 Изобразительное искусство
* Высоцкая Н. Ф. Собирание, учет, хранение, реставрация и изучение произведений древнебелорусского искусства в Государственном художественном музее БССР: Всесоюзная конференция-семинар «Ответственность художественных музеев как хранителей культурного наследия». Л. Таллинн, 1979. С. 207
* Высоцкая Н. Ф. Выявление, учет, охрана и изучение памятников изобразительного и прикладного искусства Белоруссии XIV—XVIII вв. // Методические рекомендации. Мн., 1981. С. 1-88
* Высоцкая Н. Ф. Материалы к истории станковой живописи Белоруссии XVI—XVIII вв. Датированные произведения. Мастера // Музей 4. М., 1983. С. 165—178
* Высоцкая Н. Ф. Темперная живопись Белоруссии конца XV—XVIII вв. Мн., 1986. С. 43-44, 183

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Беларуская іканапісная школа
Катэгорыя:Карціны XVI стагоддзя
Катэгорыя:Рэлігія ў Слуцкім раёне
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Жывапіс барока Беларусі
Катэгорыя:Іканапіс Беларусі
Ігар Іванавіч Пырх

**Ігар Іванавіч Пырх** ( — ) — беларускі палітык, у 1990—1995 гадах адзін з членаў Апазіцыі БНФ у складзе Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання. Палкоўнік міліцыі.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскую вышэйшую школу міністэрства ўнутраных спраў.

Створаная на нечарговай пятай сесіі Вярхоўнага Савета ў жніўні 1991 года, камісія пад ягоным кіраўніцтвам выявіла маштабную падтрымку маскоўскага путчу з боку камуністычных функцыянераў і дзяржаўных чыноўнікаў у Беларусі.

Удзельнічаў у распрацоўцы і прыняцці Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі, падрыхтоўцы законапраектаў да нечарговай сесіі Вярхоўнага Савета 24-25 жніўня 1991 года, на якой была абвешчана незалежнасць Беларусі. Сааўтар шэрагу законапраектаў, у тым ліку — Аб міліцыі і органах правапарадку.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Міліцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Медаль да 40-х угодкаў Другога Усебеларускага кангрэсу

**Медаль да 40-х угодкаў Другога Усебеларускага Кангрэсу** — медаль, прысвечаны саракавой гадавіне Другога Усебеларускага кангрэсу і выдадзены прыхільнікамі Беларускай цэнтральнай рады ў ЗША ў 1984 годзе. Захоўваецца ў калекцыі БІНіМа.

## Апісанне 
На бронзавым медалі ў цэнтры выява Пагоні і дата «*27.6.1944*» (дата прывядзення кангрэсу), а вакол надпіс: «*1984 — 40-ыя ўгодкі Другога Ўсебеларускага Кангрэсу*». На адваротным боку ў цэнтры партрэт Радаслава Астроўскага і гады ягонага жыцця «*1887*» і «*1976*», а ўверсе і ўнізе надпіс «*Радаслаў Астроўскі Прэзыдэнт БЦР*».

## Спасылкі 
* Мэдаль да 40-х угодкаў Другога Усебеларускага кангрэсу

Катэгорыя:З’явіліся ў 1984 годзе
Катэгорыя:1984 год у ЗША
Катэгорыя:Беларуская дыяспара
Катэгорыя:Узнагароды Беларускай цэнтральнай рады
Маці Божая Адзігітрыя (Слуцкі раён)

**Маці Божая Адзігітрыя** — абраз канца XV — пачатку XVI стагоддзяў, выяўлены ў Слуцкім раёне.

## Апісанне 
Абраз напісаны на трох дошках, па іх стыку — жалезныя скобы, аднабаковыя шпонкі. Бачныя сляды і гнёзды драўляных гваздоў, каўчэг слаба выяўлены, прысутнічаюць павалока, пазалота, ляпніна. Памеры 114,5×83,5×2,5 см.

Абраз «Маці Божая Адзігітрыя» са Слуцкага раёна прыклад таго, як адначасова з засваеннем традыцый старажытнарускага мастацтва бачны сувязі з італьянскай і так званай італа-крыцкай школай жывапісу канца XV — пачатку XVI ст., што праяўляюцца ў арнаменце ляпнога німба.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Іканапіс Беларусі XV—XVIII стагоддзяў / Аўтар тэксту і складальнік Н. Ф. Высоцкая. — Мн.: Беларусь, 1992.

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны XVI стагоддзя
Катэгорыя:Рэлігія ў Слуцкім раёне
Катэгорыя:Выявы Дзевы Марыі
Катэгорыя:Іканапіс Беларусі
Павел Ігнатавіч Холад

**Павел Ігнатавіч Холад** (нар. ) — беларускі палітык, у 1990—1995 гадах адзін з членаў Апазіцыі БНФ у складзе Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут.

Сябра Ценевага Кабінета (ураду) Апазіцыі БНФ у Вярхоўным Савеце. Кіраўнік Міністэрства фізічнай культуры і спорту.

Удзельнічаў у распрацоўцы і прыняцці Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі, падрыхтоўцы законапраектаў да нечарговай сесіі Вярхоўнага Савета 24-25 жніўня 1991 года, на якой была абвешчана незалежнасць Беларусі.

Сааўтар шэрагу законапраектаў Апазіцыі БНФ. У кастрычніку 1993 года ўдзельнічаў у сустрэчы са старшынёй Вярхоўнага Савета С. Шушкевічам, на якой Апазіцыя БНФ патрабавала спынення антыканстытуцыйнай дзейнасці ўрада Кебіча, стварэння кааліцыйнага ўрада, прыняцця неадкладных захадаў у мэтах абароны дзяржаўнага суверэнітэту і прадухілення спаўзання краіны да аўтарытарызму.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Медаль да 60-й гадавіны абвяшчэння незалежнасці БНР

**Медаль да 60-х угодкаў абвяшчэння незалежнасці БНР** — медаль, прысвечаны шасцідзясятай гадавіне абвяшчэння незалежнасці Беларусі 25 сакавіка. Медаль быў выраблены ў ЗША ў 1978 годзе. Захоўваецца ў калекцыі БІНіМа.

## Апісанне 
На аверсе ў цэнтры змешчаныя выява Пагоні і надпіс «*БНР*» над дзвюма галінкамі (дубовай і лаўравай), а па канце напіс «*1978 — 60-ыя ўгодкі абвешчаньня*». На адваротным боку надпіс «*25 сакавіка 1918 Менск*».

## Спасылкі 
* Мэдаль да 60-х угодкаў абвяшчэньня незалежнасьці БНР

Катэгорыя:З’явіліся ў 1978 годзе
Катэгорыя:1978 год у ЗША
Катэгорыя:Узнагароды Беларускай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:Беларуская дыяспара
Касцюшка (Місісіпі)

**Касцюшка** () — горад у ЗША, цэнтр акругі Атала штата Місісіпі.

## Агульная характарыстыка 
Паселішча, названае ў гонар Тадэвуша Касцюшкі, спачатку развівалася ўздоўж гістарычнага Шляху Натчэз, гістарычнага ляснога шляху, які цягнецца прыкладна на 440 міль (710 км) ад Нэшвіла ў штаце Тэнесі да Натчэза ў штаце Місісіпі. На працягу ўсяго ХІХ стагоддзя бавоўна была пераважнай культурай, якую вырошчвалі і абраблялі ў наваколлі. Яна і сёння па-ранейшаму мае важную ролю ў эканамічным развіцці краю. Горад ужо больш за 100 гадоў прымае Цэнтральны кірмаш штата Місісіпі.

Горад мае вільготны субтрапічны клімат. Надвор’е характарызуецца гарачым, вільготным летам і ў цэлым мяккай і прахалоднай зімой.

Па дадзеных перапісу насельніцтва 2000 года ў горадзе пражывала 7 372 чалавекі. Расавы склад насельніцтва горада складаў 53,66 % белых, 44,57 % афраамерыканцаў, 0,16 % карэнных амерыканцаў, 0,46 % азіятаў, 0,60 % прадстаўнікоў іншых рас і 0,54 % прадстаўнікоў двух або больш рас. Іспанамоўныя (не англамоўныя) жыхары складалі 1,06 % насельніцтва горада незалежна ад расы.

## Вядомыя асобы 
* Опра Уінфры — тэлевядучая

Катэгорыя:Гарады Місісіпі
Цыклаграма

**Цыклаграма**:

* Цыклаграма (лінгвістыка) — словы, вершы, сегменты, пераходзячыя адзін у аднаго пры графічным паўторы
* Цыклаграма (педагогіка) — часовая дыяграма праграмы цыкла навучання
* Цыклаграма (тэхніка) — часовая дыяграма праграмы вытворчага працэсу
* Цыклаграма пуску — часовая дыяграма праграмы пуску лятальнага апарату
Віталь Аляксеевіч Малашка

**Віталь Аляксеевіч Малашка** (нар. ) — беларускі палітык, у 1990—1995 гадах адзін з членаў Апазіцыі БНФ у складзе Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут. Быў вядучым інжынерам Навукова-даследчага інстытута сродкаў аўтаматызацыі (Мінск).

Удзельнічаў у распрацоўцы і прыняцці Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі, падрыхтоўцы законапраектаў да нечарговай сесіі Вярхоўнага Савета 24-25 жніўня 1991 года, на якой была абвешчана незалежнасць Беларусі.

Сааўтар канцэпцыі пераходу Беларускай ССР на рыначную эканоміку (восень 1990 года), шэрагу законапраектаў.

Удзельнік галадоўкі 11-12 красавіка 1995 года ў Авальнай залі, абвешчанай у знак пратэсту супраць ініцыяванага Лукашэнкам рэферэндума аб ліквідацыі статуса беларускай мовы як адзінай дзяржаўнай, ліквідацыі статуса дзяржаўных сімвалаў герба «Пагоня» і бела-чырвона-белага сцяга, эканамічнай інтэграцыі з Расіяй і праве прэзідэнта распускаць Вярхоўны Савет.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Сусветная прэмія саўндтрэкаў 2020

**20-я цырымо́нія прысуджэ́ння Сусве́тнай прэ́міі саўндтрэ́каў** адбылася 24 кастрычніка 2020 года ў Генце, Бельгія. Цырымонія стала завяршаючай падзеяй 47-га Генцкага кінафестывалю. У сувязі з пандэміяй COVID-19 цырымонія праходзіла ў онлайн-фармаце.

## Пераможцы і намінанты 
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны жоўтым колерам фона &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; і прыводзіцца першым.

### Кінакампазітар года 
### Тэлекампазітару года 
### Прэмія за прыжыццёвыя дасягненні 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Спіс пераможцаў прэміі за ўсе гады  на сайце Сусветнай прэміі саўндтрэкаў
* 20-я Сусветная прэмія саўндтрэкаў  на сайце «Internet Movie Database»

Катэгорыя:Сусветная прэмія саўндтрэкаў
Катэгорыя:Кінапрэміі 2020 года
Катэгорыя:Музычныя прэміі 2020 года
Катэгорыя:2020 год у кіно
Катэгорыя:2020 год у музыцы
Катэгорыя:2020 год у Бельгіі
Катэгорыя:Падзеі 24 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 2020 года
Вітаў калодзеж

**Вітаў калодзеж** (у арыгінале — *Витов колодезь*) — урочышча ў межах былога Гомельскага староства. Згадваецца ў «Адказной кнізе на Гомельскі маёнтак» 1776 г. у фрагменце, звязаным з «отграничением» (вызначэннем меж) зямель, якія значыліся за вёскай Ваўковічы і шэрагу іншых населеных пунктаў:

«…поуз Довгий Мох Плетыще от грунтов капитулских, что нине суть владения полковника Сымонова, на бор в колодезь Витов. От колодезя бором Рубежами в речку Деменку. З речки Деменки в речку Узу».

Супастаўленне звестак «Адказной кнігі» з «Генеральным планам Беліцкага павета» 1784 г. і сучаснай картай Гомельшчыны, дазваляюць выказаць меркаванне, што Вітаў калодзеж знаходзіўся ў паласе на паўночны захад ад цяперашняй вёскі Шчэрбаўка ў напрамку да вёскі Іванькаў Гомельскага раёна (урочышча Княжацкі Рог). Атаясаміць Вітаў калодзеж з пэўным сучасным аб’ектам пакуль немагчыма.

У назве «Вітаў калодзеж» магла ўвасобіцца гістарычная памяць народа аб вялікім князі літоўскім Вітаўце. З іншага боку, нельга выключаць, што азначэнне «Вітаў» было ўмоўным і безадносна да рэальнай гістарычнай постаці падкрэслівала старадаўнасць аб’екта.

## Літаратура 
* Парфененко Д., Фащенко М. К вопросу об урочище «Витов колодезь» в бывшем Гомельском старостве // Тэзісы ўдзельнікаў рэспубліканскага конкурсу навуковых даследчых краязнаўчых работ навучэнцаў. — Мінск, УА “РЦЭК”, 2021. — С. 25—27.

Катэгорыя:Геаграфія Гомельскага раёна
Катэгорыя:Лясныя масівы Беларусі
Богаяўленская царква (Ашмяны)

**Богаяўленская царква** — былы драўляны праваслаўны храм у горадзе Ашмяны Гродзенскай вобласці. Знаходзілася на вуліцы Камсамольскай (былая Папярэчная).

## Гісторыя 
Царква была драўлянай, пабудавана ў 1840 годзе на сродкі духоўныя. Аўтар праекта храма быў архітэктар Пётр Пятровіч Вісконці (Вісконці 2-гі).

Па адным звесткам перастала існаваць у канцы XIX стагоддзя, па другім (нямяцкая паштоўка), царква існавала яшчэ як мінімум у часы Першай сусветнай вайны.

З 1840 года па 1883 год царква была прыхадской, з пабудовай Васкрасенскай царквы пераведзена ў статус прыпісных.

У сярэдзіне 1920-х гадоў на месцы царквы быў пабудаваны дом для старасты.

## Настаяцелі 
З 1840 года па 1851 год протаіерэем быў Андрэй Сафоніевіч Чэрвякоўскі (1805—1876). З 1851 года па 1873 год протаіерэем быў Данііл Сцяпанавіч Пятроўскі (17 снежня 1822 — 29 снежня 1892). Па яго ініцыяціве была пабудавана Спаса-Васкрасенская царква ў Ашмянах.

Ошмяны. Проект церкви. Фасады. Архитектор Висконти 2-й. 1833 г. РГИА.jpg|Праект храма 1833 год
Ошмяны. Проект церкви. План и разрез. 1833 г. РГИА.jpg|Праект храма 1833 год
Ошмяны. Ситуационный план церкви. Архитектор Фома Тышецкий. 1833 г. РГИА.jpg|Праект храма 1833 год

## Літаратура 
* Памяць: Ашмян. р-н: Гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі / [Уклад. А. Р. Каранеўскі. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — 686 с.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Храмы Ашмян
Катэгорыя:1840 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1840 годзе
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Гродзенскай вобласці
Атаманскі крыж (Беларускае казацтва)

**Атаманскі крыж** — ордэн рэспубліканскай грамадскай арганізацыі «Беларускага казацтва».

## Гісторыя 
Ордэн быў заснаваны 5 траўня 1999 года «Палажэннем аб узнагародах Беларускага казацтва», а 21 чэрвеня 2006 года ордэн пацярпеў некаторыя змены.

## Падставы для ўзнагароджання 
Ордэн даецца вайсковым начальнікам за асаблівыя заслугі ў стварэнні ўмоваў для адраджэння беларускага казацтва, арганізацыйнай дзейнасці па фармаванні казацкіх арганіацыяў і кіраванню імі, у паляпшэнні кантактаў і сувязяў між Беларускага казацтва і казачымі арганізацыямі іншых краінаў, а таксама з органамі дзяржаўнага кіравання

## Апісанне 
Атаманскі крыж мае форму крыжа грэцкага, канцы якога пакрытыя белай эмалью, памерам 53 x 53 мм. У ягоным цэнтры змантаваны накладны чырвоны медальён дыяметрам 12 мм з абрэвіятурай «БК» (Беларускае казацтва). Мацаванне вінтавое. Выраблены з жоўтага сплаву на Мінскім заводзе «Гастэле» ў колькасці 100 штук.

Існуе варыянт гэтага ж ордэна з жоўтага сплаву памерам 38 x 38 мм. 20 ордэнаў малога варыянта вырабленыя з сярэбра.

21 чэрвеня 2006 года зацверджаны новы варыянт Атаманскага крыжа (памерам 40 x 40 мм). Ён адрозніваецца, акрамя як памерам, наянасцю цярновага вянка дыяметрам 12 мм, які абрамляе цэнтральны медальён. У іншых дэталях крыж ідэнтычны ранейшым варыянтам. Гэта грэцкі крыж, канцы якога пакрытыя белай эмалью. У ягоным цэнтры змантаваны накладны чырвоны медальён з цярновым вянком з абрэвіятурай «БК».

## Спасылкі 
* Рэспубліканскае грамадскае аб’яднанне «Беларуское Казацтва»

Катэгорыя:З’явіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:1999 год у Беларусі
Катэгорыя:Узнагароды Беларускага казацтва
Хрыстос Уседзяржыцель (Быцень)

**Хрыстос Уседзяржыцель** — абраз беларускай школы XVI стагоддзя, выяўлены ва Успенскай царкве в. Быцень Івацэвіцкага раёна. Захоўваецца ў калекцыі ў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь ( кп — 26149). Памер абраза — .

Буйны рэльефны арнамент запазычаны з італьянскага ткацтва і нямецкай набіванкі XV—XVI стагоддзяў.

## Выстаўкі 
* Мастацтва рэнесансу ў Беларусі. Мінск. 1990
* Іканапіс і разьба Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 2000

## Публікацыі 
* Высоцкая Н. Ф. Станковая живопись Белоруссии второй половины XVI—XVIII веков : автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата искусствоведения : специальность 17.00.04 Изобразительное искусство
* Іканапіс і разьба Беларусі XV—XVIII стст. Мн. 2000. № 4.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Беларуская іканапісная школа
Катэгорыя:Іканапіс Беларусі
Катэгорыя:Карціны XVI стагоддзя
Катэгорыя:Рэлігія ў Івацэвіцкім раёне
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Жывапіс барока Беларусі
Катэгорыя:Быцень (Івацэвіцкі раён)
Глінішчанскі сельсавет

**Глі́нішчанскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юравіцкага раёна Мазырскай акругі. Цэнтр — вёска Глінішча.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Юравіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мазырскай акругі. 10 лістапада 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Алексіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Юравіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Казіміраўскі сельсавет

Назву **Казімі́раўскі сельсавет** маюць:

* Казіміраўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці
* Казіміраўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай акругі
* Казіміраўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мазырскага раёна Гомельскай вобласці
* Казіміраўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Горацкага раёна БССР
Сашко Ушкалаў

**Сашко Ушкалаў** (; нар. , Харкаў) — украінскі паэт, драматург, перакладчык.

Аўтар кнігі вершаў «Перипатетика-блюз» (2002), зборніка абсурдных п’ес «ESC» (2006), рамана «БЖД» (2007), укладальнік анталогій «Харків FOREVER», «Сьоме око», электроннай украінска-нямецкай анталогіі «10 ЄВРОпейців». Раман «БЖД» уваходзіў у пяцёрку фіналістаў конкурсу «Книжка року Бі-Бі-Сі 2007».

## Спасылкі 
* БЖД. Урывак з рамана

Катэгорыя:Філолагі Украіны
Катэгорыя:Перакладчыкі Украіны
Катэгорыя:Драматургі Украіны
Катэгорыя:Паэты Украіны
Капліца могілкавая (Ашмяны)

**Капліца могілкавая ** — каталіцкая капліца ў горадзе Ашмяны Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы ашмянскіх каталіцкіх могілак.

## Гісторыя 
Першапачатковая капліца была пабудавана намаганнямі ашмянскага бурмістра Эльяша Высоцкага і дэкана кс. Казіміра Сайкоўскага пасля 1872 года з матэрыялаў ліквідаванага дамініканскага касцёла (на месцы ягога пасля была пабудавана праваслаўная царква). Могілкавая капліца была асвечана пад тытулам Найсвяцейшай Марыі Панны. Пры савецкай уладзе капліца была закрыта і з часам ператварылася ў руіны.

Яе рэстаўрацыя пачалася ў маі 2004 года, адбудова капліцы зроблена пад кіраўніцтвам ашмянскага пробашча Яна Пузыны.

На могілках каля капліцы пахаваныя Эльяш Высоцкі і кс. Казімір Сайкоўскі.

## Архітэктура 
Капліца ў стылі класіцызму ўяўляла сабой прамавугольны ў плане аб’ём, які складаўся з малітоўнай залы, амаль квадратнага прэзбітэрыя і дзвюх сакрыстый, перакрыты адзіным двухсхільным дахам. Галоўны фасад быў пазначаны чатырохкалонным порцікам.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капліцы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Ашмян
Віктар Пятровіч Алампіеў

**Віктар Пятровіч Алампіеў** (нар. ) — беларускі палітык, у 1990—1995 гадах адзін з членаў Апазіцыі БНФ у складзе Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыў Гродзенскі педагагічны інстытут і Беларускі інстытут народнай гаспадаркі. Быў начальнікам інфармацыйна-вылічальнага цэнтра Пінскага вытворчага аб’яднання верхняга трыкатажу.

Быў абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання ад Пінскай-Паўночнай акругі № 132. Быў намеснікам старшыні Камісіі Вярхоўнага Савета па эканамічнай рэформе, дасягненні эканамічнай самастойнасці і суверэнітэту рэспублікі.

Удзельнічаў у распрацоўцы і прыняцці Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі, падрыхтоўцы законапраектаў да нечарговай сесіі Вярхоўнага Савета 24-25 жніўня 1991 года, на якой была абвешчана незалежнасць Беларусі. Сааўтар шэрагу законапраектаў, падрыхтаваных Апазіцыяй БНФ. 12 красавіка 1995 года далучыўся да галадоўкі дэпутатаў Апазіцыі БНФ.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Успенне (Олтуш)

**Успенне** — абраз сярэдзіны XVII стагоддзя са Спаса-Праабражэнскай царквы ў в. Олтуш, Маларыцкі раён. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Паходжанне 
Абраз выяўлены экспедыцыяй Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук БССР у Спаса-Праабражэнскай царкве с. Олтуш Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці. Раскрыты рэстаўратарамі ў Спецыяльных навукова-рэстаўрацыйных вытворчых майстэрнях Міністэрства культуры БССР А. С. Шпунтам, П. Р. Журбеем у 1988 годзе.

## Выстаўкі 
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Мастацтва Брэстчыны XVII—XVIII стст. Мінск. 1993
* Датаваныя помнікі мастацтва Беларусі XVII—XVIII стст. Мінск. 2000
* Іканапіс Беларусі XVI—XVIII стст. Новыя адкрыцці. Іспанія. 199902000; Мінск, 2001
* Мясцовашанаваныя на Беларусі абразы Божай Маці XIII—XVIII стст. Мінск, 1999—2000
* Іканапіс і разьба Беларусі XV—XVIII стст. Мн. 2000
* Іканапіс беларускага Палесся. XVII—XVIII стст. Мінск. 2003

## Літаратура 
* Церашчатава В. В. Збор. 1972. С. 421—422
* Вецер Э. І. Літаратурныя і дакументальныя крыніцы длявывучэння беларускага старажытнага жывапісу XII—XVIII стст. //Библиотечное дело и библиография в Белоруссии. Мн., 1974. С. 604—605

Катэгорыя:Карціны XVII стагоддзя
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Заходнепалеская іканапісная школа
Катэгорыя:Іканапіс Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Олтуш
Катэгорыя:Жывапіс Адраджэння
Навальніца-С

**Навальніца-С** () — беларуская самаходная станцыя радыё-электроннай барацьбы, прызначаная для стварэння перашкод у электроніцы і перахопе беспілотных лятальных апаратаў. Распрацава «КБ Радар» у рамках спецыяльнай серыі сістэм для барацьбы з дронамі «Навальніца» і прэзентавана 28 кастрычніка 2016 года.

Галоўнымі вартасцямі сістэмы, са слоў беларускіх спецыялістаў, з’яўляецца выяўленне з’яўлення БПЛА ў межах зоны дзеяння станцыі і адсочванне іх перамяшчэння, шырокі дыяпазон частот рыдыёразведкі, выяўленне і падаўленне каналаў кіравання БПЛА ад наземнага пункта кіравання і каналаў перадачы даных з БПЛА на наземны пункт кіравання, эфектыўнае падаўленне навігацыі дронаў, звод з вызначанага маршруту або прымус да аварыйнай пасадцы, малы час разгортвання і згортвання станцыі.

### ТТХ 
Паводле даных вытворцы.

## Эксплуатанты 
* 
* 
* 
* 
* . 18 жніўня 2020 года, па паведамленні Пентагона, у небе над заходняй часткай правінцыі Ідліб былі адначасова страчаны адразу два ўдарна-разведвальных дроны MQ-9 Reaper («Жнец»), якія выляталі парай на баявое заданне з ракетамі AGM-114R9X на борце. Як высветлілася пазней, БПЛА ліквідаваны байцамі ўрадавай армія, якія выкарыстоўвалі для гэтага беларускую сістэму РЭБ.
;Грамадзянская вайна ў Лівіі (з 2014 па 2020)
Летам 2020 года ў Інтэрнэце былі апублікаваны фатаграфіі комплексу «Навальніца-С», які належыць прыхільнікам Халіфа Хафтара. Сістэма была перададзена байцам ад ААЭ, якія ў сваю чаргу купілі яе непасрэдна ў Беларусі.

Комплесы «С» і «6» змаглі абясшкодзіць 11 турэцкіх БПЛА, якія належалі прыхільнікам Фаіза Сараджа. Калумніст газеты «Военно-промышленный курьер» Віталь Арлоў са спасылкай на неназваныя крыніцы заявіў, што за перыяд 2019—2020 гадоў колькасць абясшкоджаных беспілотнікаў меркавана большая, і сістэмы «Навальніца» могуць быць датычны да страты 78 ударных БПЛА «Байрактар ТБ-2» і двух MQ-9 Reaper, якія выкарыстоўваліся ВПС ЗША і Італіі для разведвальных палётаў у зоне баявых дзеянняў. У той жа час частка з названага збіта расійскім ЗРК «Панцыр».
;Канфлікт у Нагорным Карабаху (2020)
4 лістапада 2020 года ў сеткі з’явіліся паведамленні, што азербайджанская армія выкарыстоўвае беларускую сістэму РЭБ «Навальніца-С» для барацьбы з дронамі праціўніка. Сістэмы былі набыты Азербайджанам у беларускіх распрацоўшчыкаў прыкладна ў 2018 годзе. У Баку паведамляецца, што гэты комплекс у пачатку лістапада знішчыў адзін армянскі беспілотнік у Тавузскім раёне.

## Гл. таксама 
* Навальніца-Р
* Навальніца-6
* РАК «Берсерк»

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Станцыя радыёэлектроннай барацьбы з беспілотнымі лятальнымі апаратамі «Навальніца-С» (на шасі грамадзянскіх аўтамабіляў)  на афіцыйным сайце КБ «Радар»
* Станцыя радыёэлектроннай барацьбы з беспілотнымі лятальнымі апаратамі «Навальніца-С» (на шасі ваенных аўтамабіляў)  на афіцыйным сайце КБ «Радар»

Катэгорыя:Навальніца (РЭБ)
Катэгорыя:З’явіліся ў 2016 годзе
Катэгорыя:Канфлікт у Нагорным Карабаху (2020)
Ян Янавіч Голер

**Ян Янавіч Голер** (Іван Іванавіч Голер; 1886—1980) — цымбаліст з трупы Ігната Буйніцкага.

## Біяграфія 
Вядома, што ў класічны склад капэлы трупы Ігната Буйніцкага ўваходзілі тры музыкі: дудар (Адам Шульга), скрыпач (Франак Голер) і цымбаліст (Ян Голер).

Ян Голер выступаў з тэатрам Ігната Буйніцкага ў Вільні, Варшаве і Пецярбургу. Захаваліся фотаздымкі, на якіх прысутнічае цымбаліст — наймалодшы з музыкаў.

Ян Голер дапамог адшукаць магілу Ігната Буйніцкага. Гэта было ў 1961 годзе, калі тэатральная грамадскасць рыхтавалася адзначыць 100-годдзе з дня нараджэння І. Буйніцкага. Паводле У. Няфёда, «…сляды магілы Буйніцкага былі згублены, на яе месцы паявіўся густы зараснік. Дапамог І. Голер». Буйніцкі быў перапахаваны ў Празароках.

З успамінаў Яна Голера вынікае, што ён быў заханы ў дачку Ігната Буйніцкага: «Гэрцю [сярэдняя дачка Буйніцкага ад першага шлюбу) я любіў. І яна мяне любіла, але падумаў я, што ў мужыцкіх стасунках жыву. Яда ў нас простая — капуста, поліўка, клёцкі з душой, а яна ўсё ж паненка — ёй і цукерак трэба, і кавы. Буйніцкія, праўда, ня паніліся, але я сам панімаў і да гэтага ўсяго аднёсься халаднакроўна».

Катэгорыя:Постаці Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Цымбалісты Беларусі
Верацеі (Глыбоцкі раён)

**Верацеі** (, ) — былая вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ломашаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Некалі вёска Празароцкай гміны Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.

Ліквідавана ў 2000 годзе.

## Цікавыя факты 
З вёскі Верацеі паходзіць так званая «Глыбоцкая дуда», якая захоўваецца ў фондзе Нацыянальнага музея Літвы і датуецца 1849 годам (на 28 гадоў старэй за лепельскую). Дакладная копія Глыбоцкай дуды зробленая майстрам Сяргеем Чубрыкам захоўваецца ў Глыбоцкім гісторыка-этнаграфічным музеі. Унікальнасць гэтай дуды ў тым, што гэта найстарэйшая з захаваных беларускіх дуд, а мех сшыты са скуры барсука, поўсцю навонкі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Глыбоцкага раёна
Нараджэнне Маці Божай (Пётр Яўсеевіч)

**«Нараджэнне Божай Маці»** — абраз сярэдзіны XVII стагоддзя са Свята-Успенскай царквы ў горадзе Магілёве. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Сюжэт 
Дзея адбываецца ў вялікім памяшканні з пліткавай падлогай, раскрытым у прастору праз шырокую арку-вакно. 

Злева пад светла-карычневым балдахінам (полагам) з зялёнай на карычневай падкладцы драпіроўкай на высокім ступенчатым узвышшы, на ложку, нібы на троне, сядзіць праведная Ганна, абапіраючыся спіной на гару белых з тканымі прошвамі падушак.

Ікона раскрыта ў Дзяржаўнай мастацкай рэстаўрацыйнай майстэрні , , А. М. Рабінінай у 1954—1956 гадах (Масква).

## Значэнне іконы 
«Нараджэнне Маці Божай» 1649 года з Магілёва — адзін з першых падпісных і датаваных абразоў музейнага збору Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублік Беларусь. У правым ніжнім вугле захаваўся надпіс з датай: *«Року Бжого 1649 Петръ Евсеевич з Голынца»*. Невядома, хто пакінуў гэты надпіс — іканапісец або фундатар. У архіўных дакументах было выяўлена імя жыхара Магілёва Зурасты Пятра Яўсеевіча, з якім сёння звязваюць паходжанне абраза.

Аўтар твора, захоўваючы асноўныя рысы традыцыйнай іканаграфіі, перадае змест сюжэта рэалістычна, са мноствам этнаграфічных і бытавых дэталяў: на жанчынах народныя галаўныя ўборы — сялянскія вышываныя наміткі; на падушках — вязаныя карункі-прошвы. У кампазіцыю абраза ўведзены адлюстраванні керамічнага і драўлянага посуду, драўлянага ложка, збана з палявымі кветкамі на стале. Іканапісец надзяляе персанажы канкрэтнымі характарыстыкамі, якія адпавядаюць нацыянальнаму беларускаму тыпажу. Цяжка знайсці больш дакладную этнаграфічна, поўную і праўдзівую перадачу прадметаў сялянскага побыту ў помніках іканапісу першай паловы XVII стагоддзя.

## Выстаўкі 
* Мінская абласная выстаўка. Мінск. 1918
* 1-я Усебеларуская мастацкая выстаўка. Мінск. 1926
* Рэстаўрацыя музейных каштоўнасцей у БССР. Мінск. 1985
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стагоддзяў. Мінск. 1988
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Мастацтва Беларусі XVI—XVIII стагоддзяў. Знаходкі М. М. Шчакаціхіна (1886—1940). Мінск. 1996
* Мастацтва Магілёўшчыны XVII—XVIII стагоддзяў. Мінск. 1998
* Датаваныя помнікі мастацтва Беларусі XVII—XVIII стагоддзяў. Мінск. 2000.

## У культуры 
У 1996 годзе выява іконы была выкарыстана на паштовай марцы «Белпошты».

## Спасылкі 
* Пётр Яўсеевіч. Нараджэнне Маці Божай. 1649

Катэгорыя:Карціны 1649 года
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Іканапіс Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэлігія ў Магілёве
Дзяўчаты мары

«**Дзяўчаты мары**» () — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра . Галоўныя ролі ў фільме выканалі Джэймі Фокс, Беёнсэ, Эдзі Мёрфі, Дэні Гловер, Аніка Ноні Роўз, Кіт Робінсан, Джэніфер Хадсан.

## Сюжэт 
Дэтройт, 1962 год. Малады і амбіцыйны прадавец аўтамабіляў Керціс Тэйлар на шоу талентаў уражаны выступам музычнага трыа «Dreamettes», якое складаецца з трох чарнаскурых дзяўчат: вакалісткі Эфі Уайт і бэк-вакалістак Дзіны Джонс і Лорэл Робінсан. Прадпрыемлівы хлопец бачыць у таленавітых спявачках велізарны патэнцыял і становіцца іх менеджарам. Ён арганізоўвае для дзяўчат падпісанне кантракту з вядомым R&B-выканаўцам Джымам Эрлі. З гэтай знамянальнай падзеі для маладых дзяўчат пачынаецца шлях да славы, які яны плануюць прайсці разам.

Аднак для Керціса Тэйлара важней за ўсё дагадзіць густам белай публікі і зарабіць як мага больш грошай на набіраючым папулярнасць поп-гурце. Ён мяняе надзвычайную вакалістку Эфі Уайт на дзяўчыну з больш прывабнай знешнасцю Дзіну Джонс. Поўная фігура і традыцыйная манера выканання Эфі не ўпісваецца ў агульнапрынятыя стандарты прыгажосці. Пасля вылучэння Дзіны на месца салісткі і змены назвы на «The Dreams» папулярнасць гурта рэзка ўзрастае. Пакрыўджаная Эфі пакідае музычны ансамбль і пачынае самастойнае плаванне.

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 68 кінаўзнагародамі і яшчэ 92 намінацыямі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2006 года
Катэгорыя:Рамантычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Музычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы кампаніі DreamWorks Pictures
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Paramount Pictures
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — камедыя ці мюзікл
Сядзіба Стругача

**Сядзіба Льва Стругача** — драўляная сядзіба ў в. Будзёнаўка Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў вёсцы Святы Дух (цяпер Будзёнаўка) на мяжы ХІХ і ХХ стагоддзяў у стылі мадэрн буйным прамыслоўцам Лейбам Стругачом — адным з багацейшых яўрэяў Беларусі, які валодаў вінакурна-дражджавым заводам у Ашмянах, быў акцыянерам Лідскага бровара і рыжскага акцыянернага таварыства «Дрожджы».

Пасля смерці Лейбы Стругача ў 1906 годзе, дом перайшоў ва ўладанне яго сынам. У 1939 годзе сядзібу нацыяналізавалі савецкія ўлады. Падчас Другой сусветнай вайны сыны Лейбы Стругача загінулі ў Ашмянскім гета. Апошнім уласнікам сядзібы было ўпраўленне адукацыі Ашмянскага райвыканкаму. Нейкі час там жылі сем’і настаўнікаў.

Сядзібу прадавалі інвестару — мясцоваму мясакамбінату. Але той не здолеў зрабіць рэстаўрацыю. Там планавалі адкрыць базу адпачынку, але ў выніку застаўся незавершаны рамонт. Тады ж з будынка знікла тынкоўка.

Летам 2019 года сядзібу выставілі на аўкцыён, яе ацанілі ў $ 4 000. Тады яе ніхто не набыў, потым яе выставілі на продаж у студзені 2020 года з паніжэннем цаны на 80 %. Яе набыў жыхар Ашмян Віталь Баброўскі — яго дваюрадная бабуля была жонкай старэйшага сына заснавальніка сядзібы Лейбы Стругача — Абрама Стругача.

Калі Баброўскі выкупіў сядзібу, то казаў, што плануе ў ёй арганізаваць «Дом байкера». На другім паверсе мужчына планаваў жыць сам, а ўнізе — размясціць кавярню, кіназалу або більярд. Таксама ён хацеў аднавіць басейн і аранжарэю.

Але ў 2023 годзе стала вядома, што Баброўскі знішчыў гістарычны выгляд будынка. Зруб заклалі газасілікатнымі блокамі, змянілі канструкцыю даху, размяшчэнне вокнаў і іх памер, таксама гэтага знік фігурны франтон. У выніку дом пачаў нагадваць звычайны сучасны катэдж, а не мадэрнавы асабняк канца XIX стагоддзя.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Сядзібы Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Будзёнаўка (Ашмянскі раён)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі мадэрн