open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гельмут фон Панвіц

**Гельмут фон Панвіц** (; 14 кастрычніка 1898 — 16 студзеня 1947) — нямецкі вайсковы дзеяч, кавалерыст, удзельнік Першай і Другой сусветных войнаў. Генерал-лейтэнант Вермахта.

= Біяграфія =
Гельмут фон Панвіц нарадзіўся ў Бацанавіцах, Сілезія (зараз Бадзанавіцы ў Апольскім ваяводстве, Польшча). Пачатковае навучанне атрымаў у падрыхтоўчай школе для хлопчыкаў, пасля чаго атрымаў магчымасць патрапіць ў прускі кадэцкі корпус. У сувязі з пачаткам Першай сусветнай вайны, у 16 гадоў добраахвотнікам пайшоў у войска. Быў адзначаны ўзнагародамі, у тым ліку жалезнымі крыжамі першай і другой ступені.

У пачатку Другой сусветнай вайны кіраваў разведчым батальёнам 45-й пехотнай дывізіі. У чэрвені 1941 года прымаў удзел у штурме Брэсцскай крэпасці. Пазней удзельнічаў у стварэнні казацкіх добраахвотніцкіх сіл у складзе Вермахта. Валодаў аўтарытэтам сярод казацтва, што яны нават абралі яго атаманам (найвышэйшы чын у казацкай іерархіі).

Панвіц здаўся брытанскім войскам 11 мая 1945 года. У выніку спецыяльнай дамоўленасці паміж саюзнікамі, казакі былі перададзены савецкаму боку, што пазней ўвайшло ў гісторыяграфію як «Выдача казакоў у Ліенцы». Згодна з савецкім заканадаўствам, большасць казацкіх вайскоўцаў падлягалі доўгаму турэмнаму зняволенню альбо вышэйшай меры пакарання. Паколькі Панвіц з’яўляўся грамадзянінам Германіі, брытанцы згадзіліся, што ён не падлягае рэпатрыяцыі ў СССР. Тым не менш, Панвіц вырашыў падзяліць лёс сваіх падначаленых і добраахвотна адмовіўся ад магчымасці павяртання ў Германію. Быў пакараны смерцю 16 студзеня 1947 года ў турме Лефортава па абвінавачванні ў тэрарыстычных дзеяннях супраць СССР.

Катэгорыя:Пакараныя смерцю ваенныя злачынцы
Катэгорыя:Афіцэры СС
Катэгорыя:Кавалерысты Першай сусветнай вайны (Германія)
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Сіхем

**Сіхем**, **Сіхар** ( «плячо») — горад, які згадваецца ў Бібліі.

Цяпер Сіхем асацыюецца з Наблусам (археалагічныя раскопкі Тэл-Балата). Месца старажытнага Сіхема таксама звязана з традыцыйным месцам Грабніцы Іосіфа (Кніга Ісуса Навіна 24:32) і Студняй Якава, вядомай сустрэчай Ісуса Хрыста і самаранкі.
[злева|thumb|Мясцовасць, дзе размяшчаўся Сіхем, у [1839 годзе]]

Пра сам Сіхем вядома, што ён існаваў у Самарыі некалькі тысячагоддзяў паміж гарамі Гарызім і Гевал на поўнач ад Вефіля і Сілома. Мясцовасць была багата арашонай і мела шмат абрыкосамі, персікамі, гранатамі, слівамі, ружамі і міртамі.

Аднак, у II ці III стагоддзі ён быў пакінуты жыхарамі. З распаўсюджваннем хрысціянства ў Самарыі тут былі пабудаваны хрысціянскія храмы, а з VI стагоддзя тут размяшчалася біскупства. Побач рымлянамі быў пабудаваны горад *Неапаль Флавія*, назва якога пазней арабізавалась у Наблус.

Пры раскопках у Сіхеме (1913—1914 гг, 1926—1933 гг. і з 1957 года) выяўлены рэшткі абарончых умацаванняў, акропаль і разваліны храма.

Толькі праз стагоддзе пасля пачатку раскопак, у 2012 годзе, археалагічны парк быў адкрыты публіцы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Біблейскія месцы
Катэгорыя:Колішнія гарады
Катэгорыя:Гарады Старажытнага Ізраіля
Казімір Барановіч

**Казімір Барановіч** герба «Юноша» (памёр да 29 жніўня 1757) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Стражнік польны літоўскі (1735—1744), староста каняўскі. 

У 1735 годзе падпісаў рэзалюцыю Генеральнай рады Варшаўскай канфедэрацыі. Пасол Слонімскага павета на сойме 1736 года.

## Літаратура 
* Uchwała Rady Generalnej Konfederacji, 1735, s. 24.
* Urzędnicy centralni i dostojnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV—XVIII wieku. Spisy / Oprac. H. Lulewicz i A. Rachuba. — Kórnik 1994. — S. 199.

Катэгорыя:Стражнікі польныя літоўскія
Катэгорыя:Старосты каняўскія
Катэгорыя:Дэпутаты Сойма Рэчы Паспалітай
Наблус

**На́блус**, або **Шхем** (;  — *Шхем*, у беларускай традыцыі *Сіхе́м*, у антычнасці **Флавія Неапаліс**, ) — горад на Заходнім беразе ракі Іардан, у Палесцінскай аўтаноміі, у гістарычнай вобласці Самарыя, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Наблус.

Насельніцтва каля 130 000 чалавек, галоўным чынам палестынцы. Большасць вернікаў — мусульмане. Каля 350 самарыцян пражываюць у асобным раёне на гары Гарызім.

## У Бібліі 
Горад Шхем вядомы з біблейскіх часоў (1200 да н.э.) як буйны цэнтр племя хівійцаў. Сын сіхемскага кіраўніка згвалтаваў Дзіну, адзіную дачку Якава, згаданую ў Бібліі па імі, і за гэта горад быў выразаны яе братамі Сімяонам і Левіем. У Шхеме знаходзіцца грабніца яе брата Іосіфа. Пасля падзелу зямлі паміж каленамі Ізраіля трапіў у надзел калена Манасіі (Менашэ). Шхем атачаюць горы Гарызім і Гевал, на якіх па загадзе Майсея неўзабаве пасля пераходу яўрэяў цераз Іардан быў заключаны запавет паміж Богам і яўрэйскім народам. У Шхеме быў абвешчаны царом Ізраіля Авімелех сын Гедэона (). Пасля падзелу царства — цэнтр паўночных каленаў і першая сталіца Ераваама.

### Гісторыя 
У 400 годзе да н.э. ператварыўся ў культурны цэнтр і свяшчэнны горад самарыцян. Захоплены рымлянамі ў пачатку нашай эры і пераназваны імі ў гонар імператара Веспасіяна ў *Флавія Неапаліс*, гэта назва ў арабскай мове была перайначаная на Наблус. У горадзе захаваліся руіны старажытнага храма гіксосаў. Не меней цікавыя царква Св. Ганны і Сідонскія грабніцы. У 1120 годзе крыжакі склікалі ў горадзе Наблускі сабор.

## Славутасці і культура 
* Мячэць Ан-Наср
* Магіла Іосіфа
* Наблуская саборная мячэць

## Гарады-пабрацімы 
## Панарама 
## Гл. таксама 
* Навамучанік Філумен (Хасапіс)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Старажытнага Ізраіля
Катэгорыя:Гарады Палесціны
Яўген Мікалаевіч Панасенкаў

**Яўгеній Мікалаевіч Панасенкаў** (; нар. ) — расійскі гісторык, які спецыялізуецца на гістарычным рэвізіянізме, тэлевядучы, рэжысёр. Удзельнік грамадскага аб’яднання «Руская акадэмія навук і мастацтваў», член Незалежнага савета па правах чалавека. Здымаўся ў фільмах і серыялах. Арганізатар шматлікіх культурных мерапрыемстваў; аўтар публіцыстычных прац на тэму напалеонаўскіх войнаў, якія выклікалі супярэчлівую рэакцыю з боку навукова-гістарычнай супольнасці.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 13 сакавіка 1982 года ў Маскве ў сям’і ваеннага ўрача і інжынера. Па матчынай галіне мае арыстакратычныя карані. Пачатковую адукацыю атрымаў у маскоўскай школе № 1287 з паглыбленым вывучэннем англійскай мовы. Па ўласных успамінах Панасенкава цікавіцца эпохай Напалеона ён пачаў з 9 гадоў і сцвярджае, што яшчэ падчас вучобы ў школе ён займаўся вывучэннем спецыяльнай літаратуры і зборнікаў дакументаў у бібліятэцы музея «Барадзінская бітва» . У 1999—2004 гг. вучыўся на гістарычным факультэце МДУ, спецыялізаваўся на гісторыі Напалеонаўскіх войнаў пад кіраўніцтвам Фядосава. Выступаў з дакладамі на навуковых канферэнцыях. Па словах Панасенкава, дыплом аб заканчэнні МДУ не стаў абараняць з-за прызначанага на дзень абароны канцэрту, таму дыплома аб вышэйшай адукацыі не мае. З 2001 года браў удзел у навуковых канферэнцыях, публікаваў навуковыя і публіцыстычныя артыкулы, а таксама выступаў з лекцыямі і інтэрв’ю па тэме вайны 1812 года. У 2004 годзе выдаў кнігу «Правда о войне 1812 года», у якой усклаў віну ў развязванні канфлікта на расійскі бок і выказаў пункт гледжання аб бяздарнасці расійскага камандавання, уключаючы імператара Аляксандра I і фельдмаршала Кутузава. 26 чэрвеня 2014 года ў Інстытуце навуковай інфармацыі па грамадскіх навуках РАН на сумесным пасяджэнні Навуковага савета РАН «Гісторыя міжнародных адносін і знешняй палітыкі РФ» і Інстытута расійскай гісторыі РАН выступіў з дакладам «Дзве мадэлі рэфармавання Еўропы: Напалеон і Аляксандр I» па тэме «Замежныя паходы Рускай арміі 1813—1814 гг. і рэфармаванне Еўропы». У 2015 годзе ў часопісе «Мхітар Гош» у сумесным з Т. А. Сакаянам артыкуле «Характар і мэты антыфранцузскіх кааліцый» у агульным выглядзе былі паказаны прычыны ўзнікнення антыфранцузскіх кааліцый і іх мэты. Аўтары асвятлілі прагрэсіўныя рэформы Напалеона, якія выклікалі ўзмацненне варожасці еўрапейскіх манархаў супраць Францыі. У артыкуле абгрунтоўваецца тэзіс, што Напалеон быў супраць магчымай вайны і прыкладаў усе намаганні, каб яе пазбегнуць. У 2017 годзе выдаў кнігу «Первая научная история войны 1812 года», у якой працягнуў развіваць думкі, выкладзеныя ў папярэдняй працы.

## Бібліяграфія 
### Кнігі 
* 
* 
* ; 

## Спасылкі 
* Канал здравого смысла на YouTube
* Яўгеній Панасенкаў у Twitter
* Яўгеній Панасенкаў у Instagram

Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Snoop Dogg

**Snoop Dogg** (сапраўднае імя Келвін Кардазар Бродус-малодшы; нар. ) — амерыканскі рэпер, прадзюсар і акцёр. Snoop Dogg пачаў сваю кар’еру ў 1992 годзе пасля знаёмства з дыджэем і прадзюсарам Dr. Dre. Больш за ўсё Снуп вядомы як МС на хіп-хоп сцэне заходняга ўзбярэжжа і адзін з самых таленавітых пратэжэ Dr. Dre.

## Дыскаграфія 
**Сольныя студыйныя альбомы**

* *Doggystyle* (1993)
* *Tha Doggfather* (1996)
* *Da Game Is to Be Sold, Not to Be Told* (1998)
* *No Limit Top Dogg* (1999)
* *Tha Last Meal* (2000)
* *Paid tha Cost to Be da Boss* (2002)
* *R&G (Rhythm & Gangsta): The Masterpiece* (2004)
* *Tha Blue Carpet Treatment* (2006)
* *Ego Trippin*' (2008)
* *Malice n Wonderland* (2009)
* *Doggumentary* (2011)
* *Reincarnated* (2013)
* *Bush* (2015)
* *Coolaid* (2016)
* *Neva Left* (2017)
* *Bible of Love* (2018)
* *I Wanna Thank Me* (2019)
* *From tha Streets 2 tha Suites* (2021)
* *BODR* (2022)
* *Missionary* (2024)
* *Iz It a Crime?* (2025)

Катэгорыя:Рэперы ЗША
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Мікалай Апанасавіч Цішчанка

{{Вучоны
 |Імя                  = 
 |Арыгінал імя         = 
 |Фота                 = 
 |Шырыня               = 
 |Подпіс               = 
 |Дата нараджэння      = 
 |Месца нараджэння     = 
 |Дата смерці          =
 |Месца смерці         = 
 |Грамадзянства        = , 
 |Навуковая сфера      = 
 |Месца працы          = 
 |Навуковая ступень    = 
 |Навуковае званне     = 
 |Альма-матэр          = Адэскі нацыянальны медыцынскі ўніверсітэт
 |Навуковы кіраўнік    = 
 |Знакамітыя вучні     = 
 |Вядомы як            = 
 |Вядомая як           = 
 |Узнагароды і прэміі  = { style="background:transparent"
  
}
 |Роспіс               = 
 |Шырыня роспісу       = 
 |Сайт                 = 
 |Вікікрыніцы          = 
}}

**Мікалай Апанасавіч Ці́шчанка** ( — ) — беларускі вучоны ў галіне анкалогіі, доктар медыцынскіх навук (1971), прафесар (1973).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Чарнатычы (зараз у Чарнігаўскай вобласці Украіны). У 1942—1945 гадах працаваў на металургічных заводах у Варашылаўградзе і Чалябінску. У 1952 годзе скончыў Адэскі медыцынскі інстытут. У 1953—1955 гг. працаваў у Магілёўскім абласным анкалагічным дыспансеры ўрачом, галоўным урачом

Сярод апублікаванага:
* Клиника и дифференциальная диагностика механических желтух. — Мн.: Беларусь, 1973.;
* Реабилитация радикально оперированных больных по поводу опухолей толстой кишки.

## Узнагароды 
* Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»,
* значок «Выдатнік аховы здароўя» (1978),
* нагрудны знак імя М. І. Пірагова,
* ганаровая грамата Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1994),
* граматы Міністэрства аховы здароўя БССР і рэктарата Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў.

## Літаратура 
*  — С. 132.

## Спасылкі 
* Тищенко Николай Афанасьевич  // Сайт БелМАПА
* Цішчанка, Мікалай Апанасавіч (1925—1996) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чарнігаўскай вобласці
Катэгорыя:Выпускнікі Адэскага нацыянальнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Анколагі СССР
Катэгорыя:Анколагі Беларусі
Катэгорыя:Выдатнікі аховы здароўя (СССР)
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Ганс Ешанек

{{Ваенны дзеяч
|поўнае імя       = Ганс Ешанек
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|партрэт          = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    =  Германская імперыя Веймарская рэспубліка
|гады службы      = 1914—1943
|званне           = 
|род войскаў      =  Люфтвафэ
|камандаваў       = 
|частка           =
|бітвы            =
Першая сусветная вайна 
Другая сусветная вайна 
|узнагароды       =
**Германская імперыя**
{
     
}
**Трэці рэйх**
{
     
-
     
-
     
}
|сувязі =
|у адстаўцы = 
}}
**Ганс Е́шанек** (; , Hohensalza — , Rastenburg) — нямецкі ваенны лётчык, генерал-палкоўнік Люфтвафэ (1940).

## Біяграфія 
Удзельнік Першай сусветнай вайны, спачатку ваяваў у пяхоце, затым служыў у авіяцыі.

З 1938 года начальнік аператыўнага аддзела Генштаба Люфтвафэ. З 1 лютага 1939 года начальнік Генштаба Люфтвафэ.

Па нявысветленых прычынах скончыў жыццё самагубствам 19 жніўня 1943 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лётчыкі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Лётчыкі Першай сусветнай вайны (Германія)
Катэгорыя:Лётчыкі люфтвафэ
Катэгорыя:Застрэліліся
Катэгорыя:Дзеячы Трэцяга рэйха, якія здзейснілі самагубства
Калінкавіцкае благачынне

**Калінкавіцкае благачынне**, **Калінкавіцкая благачынная акруга** — акруга ў Тураўскай і Мазырскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Калінкавіцкага раёна і Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Сабор у гонар Казанскага абраза Маці Божай (Калінкавічы)
# Свята-Раства-Багародзіцкі сабор (Юравічы)
# Царква ў гонар абраза «Спас Нерукатворны» Красная Слабада
# Свята-Пакроўская царква (Акцябрскі)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Юравічы)
# Свята-Мікалаеўская царква (Калінкавічы)
# Свята-Міхайлаўская царква (Рудня Антонаўская)
# Свята-Георгіеўская царква (Вялікія Аўцюкі)
# Свята-Ільінская царква (Валосавічы)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Азарычы)
# Царква (Сырод)
# Свята-Успенская царква (Калінкавічы)
# Царква (Даманавічы)

## Благачынныя настаяцелі 
Ігумен Аўксенцій (Абражэй).

## Спасылкі 
* Калінкавіцкае благачынне  на turov.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Калінкавіцкім раёне
Катэгорыя:Рэлігія ў Акцябрскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Тураўскай і Мазырскай епархіі
Заходнесеміцкія мовы

**Заходнесеміцкія мовы** — падгрупа семіцкіх моў. Тэрмін увёў Фрыц Гомель у 1883 годзе.

Гэта класіфікацыя, якую падтрымліваюць семітолагамі  і , падзяляе семіцкую сям’ю на дзве галіны: усходнюю і заходнюю. Першая складаецца з вымерлых эблаіцкай і акадскай моў. У заходнюю трапляе большасць семіцкіх моў, і яна, у сваю чаргу, падзяляецца на падгрупы: эфіасеміцкія, паўднёвааравійскія, арабская і паўночна-заходнія семіцкія мовы (у тым ліку іўрыт, арамейскія мовы і ўгарыцкая мова). Дзве першыя падгрупы (эфіасеміцкія і паўднёвааравійскія) маюць шмат агульнага, і іх часта аб’ядноўваюць у агульную падгрупу (паўднёвасеміцкія).

Класіфікацыя арабскай мовы праблематычная. У больш старых класіфікацыях яго прылічалі да паўднёвасеміцкіх моў. Аднак Хецран і Хунергард аб’ядноўваюць яе з паўночнасеміцкімі мовамі, і разам яны ўтвараюць цэнтральнасеміцкую групу. Некаторыя семітолагі настойваюць на старой класіфікацыі, заснаванай на падабенстве «ламанага множнага ліку».

Некаторыя лінгвісты лічаць, што этэакіпрская мова была заходнесеміцкай мовай.

## Літаратура 
* Alice Faber, «Genetic Subgrouping of the Semitic Languages», in Hetzron, ed., 2013, *The Semitic Languages*, Routledge
* 

Катэгорыя:Семіцкія мовы
Свята-Успенская царква (Калінкавічы)

**Свята-Успенская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Калінкавічы Гомельскай вобласці.

## Гісторыя 
Закладка храма была здзейснена ў 1962 годзе на пустцы ў паўднёвай частцы горада. У вёсцы Вішар быў куплены дом, яго разабралі і перавезлі ў Калінкавічы. Будаванне храма пачалося ў ліпені 1964 года. 28 жніўня 1964 года храм быў асвячоны. Першым настаяцелем быў святар Пётр Поўны.

У 2008 годзе стары драўляны будынак быў цалкам разабраны і на яго месцы збудаваны новы цагляны храм.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:1964 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Калінкавічаў
Катэгорыя:Храмы Тураўскай і Мазырскай епархіі
Dr. Dre

**Андрэ Ромел Янг** (), больш вядомы пад сцэнічным імем **Dr. Dre** (з англ. — «Доктар Дрэ»; нар. , Комптан) — амерыканскі рэпер і прадзюсар, адзін з найбольш паспяховых бітмэйкераў у рэп-музыцы. Адна са значных фігур у папулярызацыі і бацька-заснавальнік стылю джы-фанк — аднаго з стыляў рэп-музыкі, які з’явіўся ў сярэдзіне 1980-х у Лос-Анджэлесе.

Акрамя сольнай творчасці, Dr. Dre прадзюсаваў альбомы шматлікіх рэпераў, сярод якіх былі Snoop Dogg, Eminem, 50 Cent, Xzibit, Тупак Шакур, The Game і Баста Раймс, многія альбомы якіх сталі мультыплацінавымі.

Dr. Dre пачынаў музычную кар’еру ў якасці ўдзельніка групы World Class Wreckin 'Cru. Шырокую вядомасць набыў на мяжы 1980-х і 1990-х у якасці ўдзельніка рэп-гурта N.W.A, які стаяў ля вытокаў гангста-рэпу. Пасля распаду N.W.A ён пачаў сольную кар’еру. У 1992 годзе выпусціў свой першы альбом, які атрымаў назву The Chronic. Ён стаў бэстсэлерам і прынёс аўтару прэмію «Грэмі» за сінгл «Let Me Ride». У 1996 годзе Dr. Dre пакінуў Death Row Records і заснаваў уласны лэйбл Aftermath Entertainment. За другі альбом 2001 года, які выйшаў у 1999 годзе, ён атрымаў «Грэмі» як «Лепшы прадзюсар года».

## Дыскаграфія 
**Сольныя студыйныя альбомы**

* *The Chronic* (1992)
* *2001* (1999)
* *Compton* (2015)

'''Студыйныя альбомы гурта World Class Wreckin' Cru'*

* *World Class* (1985)
* *Rapped in Romance* (1986)

**Студыйныя альбомы гурта N.W.A**

* *Straight Outta Compton* (1989)
* *Niggaz4Life'' (1991)

Катэгорыя:Рэперы ЗША
Панятова

**Панятова** () — горад у Польшчы, у гістарычнай вобласці Малая Польшча. Уваходзіць у склад Апольскага павета Люблінскага ваяводства, Сядзіба вяскова-гарадской гміны Панятова. Займае плошчу 15,26 км². Насельніцтва 10,8 тыс. чалавек (на 2018). Даўняе ўладанне шляхецкага роду Панятоўскіх.

## Спасылкі 
*
Тамара Мікалаеўна Пукач

**Тамара Мікалаеўна Пукач** (нар. , г. Гродна)  — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1972 годзе БПІ па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі У. М. Вараксін, Л. М. Рымінскі, А.  Занеўскі). У 1967—1998 гадах працавала ў праектным інстытуце «Белдзіпрахарчпрам»; з 1998 года працуе ў праектным інстытуце ААТ «Белгархімпрам», галоўны архітэктар праектаў.

Член Саюза архітэктараў з 1976 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы: бізнес-цэнтр па пр. Пераможцаў з падземнай аўтастаянкай (2009); адміністрацыйны будынак з падземнай аўтастаянкай па пр. Машэрава, 17 (2006); бізнес-цэнтр канцэрна «Белнафтахім» з падземнай аўтастаянкай па пр. Дзяржынскага (2004); вытворча-лабараторны корпус прадпрыемства «Зелянбуд» (2008) — усе ў г. Мінску; хлебазавод (1978—1980), піўзавод у г. Сяміпалацінску (1978); маргарынавы завод у г. Ужгарадзе (1979); піўзавод у г. Уцяна Літоўскай ССР (1990); комплекс харчовых прадпрыемстваў у раёне Дражня (1973—1977); рэканструкцыя піўзавода «Аліварыя» (1997); рэканструкцыя прадпрыемства «Крышталь» (1998); рэканструкцыя завода безалкагольных напояў (1998); рэканструкцыя завода шампанскіх вінаў (1990)  — усе ў г. Мінску; піўзавод у г. Клайпеда Літоўскай ССР (1994); рэканструкцыя жылога 4-павярховага шматкватэрнага дома з мансардай у г. Салігорску; мікрараён № 17 у г. Салігорску (2004); будаўніцтва ўніверсальнай крамы ў г. Салігорску (2002); будаўніцтва Чырвонаслабодскай рудні ў г. Салігорску (2008); будаўніцтва сядзібнага аднакватэрнага дома ў п. Бараўляны Мінскай вобласці (2007); будаўніцтва сядзібнага аднакватэрнага дома з мансардай у в. Тычыны Салігорскага раёна (2007); будаўніцтва сядзібнага аднакватэрнага 2-павярховага дома ў в. Тарасава Мінскай вобласці (2007); рэканструкцыя прадпрыемства «ГроднаБіяпрадукт» у г. Скідзелі Гродзенскай вобласці (2007); будаўніцтва Бярозаўскай рудні ў г. Салігорску (2006); будаўніцтва вытворча-складскіх будынкаў прадпрыемства «Полацк-Шкловалакно» (2009); рэканструкцыя прадпрыемства «Крыён» у г. Мінску (2008); рэканструкцыя адміністрацыйнага будынка па вул. Папаніна ў г. Мінску (2008); рэканструкцыя прадпрыемства «Лакафарба» ў г. Ліда.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Салігорска
Юрый Рыгоравіч Гігіняк

**Юрый Рыгоравіч Гігіняк** — беларускі гідрабіёлаг, палярнік. Кандыдат біялагічных навук (1975).

## Біяграфія 
Стаў першым беларускім біёлагам у Антарктыдзе. Пасля Антарктыды ў Юрыя Гігіняка былі экспедыцыі на Камчатку, у Сярэднюю Азію, па Расіі, ён даследаваў усю Беларусь.

Дачка — беларуская вучоная-гідрабіёлаг, Ірына Гігіняк.

## Навуковая дзейнасць 
Спецыяліст па ракападобных. Удзельнік антарктычных экспедыцый (1971, 2010—2011 і ў 2013—2014 гадах).

Галіна навуковых інтарэсаў: гідраэкалогія; фаўна халодных крыніц; біялогія крэветак і інш.

### Бібліяграфія 
* Некоторые особенности биологии и калорийность беспозвоночных сублиторали Антарктики : автореферат диссертации … кандидата биологических наук : 03.00.18 / Гигиняк Юрий Григорьевич. — Минск, 1975.
* Мониторинг животного мира Беларуси : основные принципы и результаты / Ю. Г. Гигиняк. — Минск, 2005

## Спасылкі 
* Гигиняк, Юрий Григорьевич (кандидат биологических наук) 
* Проект АНТ «Наши учёные»  

Катэгорыя:Даследчыкі Антарктыкі
Катэгорыя:Падарожнікі Беларусі
Катэгорыя:Эколагі Беларусі
Катэгорыя:Біёлагі Беларусі
Вальтэр Варцэха

{{Ваенны дзеяч
|поўнае імя       = Вальтэр Варцэха
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|партрэт          = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    =  Германская імперыя Веймарская рэспубліка
|гады службы      = 1909—1945
|званне           = 
|род войскаў      =  Кайзерліхмарынэ Рэйхсмарынэ Крыгсмарынэ
|камандаваў       = 
|частка           =
|бітвы            =
Першая сусветная вайна 
Другая сусветная вайна 
|узнагароды       =
**Германская імперыя**
{
     
-
   
}
**Трэці рэйх**
{
     
-
     
-
      
-
  
}
|сувязі =
|у адстаўцы = 
}}
**Вальтэр Вільгельм Юліус Варцэха** (;  — ) — нямецкі ваенна-марскі дзеяч, генерал-адмірал (1944). Па рашэнні Саюзнай кантрольнай камісіі да 22 ліпеня 1945 года кіраваў працэсам ліквідацыі Крыгсмарынэ і перадачы караблёў германскага ваенна-марскога флоту саюзнікам.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Маракі Першай сусветнай вайны (Германія)
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Аляксандр Юры Ворбэк-Летаў

**Аляксандр Юры Ворбэк-Летаў** (, , Рэч Паспалітая—да ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Стражнік польны літоўскі (1688—1700), скарбнік старадубскі (1664—1670), стольнік старадубскі (1672—1686), харунжы старадубскі (1687—1689), падкаморы старадубскі (1689—1692), маршалак старадубскі (1692—1707).

Малодшы сын Мацея Ворбэк-Летаў, які працаваў лекарам караля польскага і вялікага князя літоўскага Уладзіслава Пасол Старадубскага павета на надзвычайным сойме 1672 г.

## Літаратура 
* Wierzbicki, L. A. Posłowie litewscy na sejm nadzwyczajny 1672 roku / Leszek A. Wierzbicki // Wschodni Rocznik Humanistyczny. — 2006. — T. 3. — s. 87—93.
* Polski Słownik Biograficzny. T. XVII/1. — Wrocław — Warszawa — Kraków: Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1972. — S. 191—194.
* Rodzina: herbarz szlachty polskiej. T. 8 / oprac. przez Seweryna Uruskiego przy współudz. A. A. Kosińskiego; wykończony i uzup. przez A. Włodarskiego. — Warszawa: Księgarnia Gebethnera i Wolffa, 1911. — [4], 379 s. — S. 377—378.
* Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: spisy. T. 4: Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek / Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk pod red. A. Rachuby; oprac. H. Lulewicz, A. Rachuba, P. P. Romaniuk. — Warszawa: DiG, 2003. — 412 s. — S. 372.

Катэгорыя:Стражнікі польныя літоўскія
Катэгорыя:Маршалкі земскія старадубскія
Катэгорыя:Падкаморыя старадубскія
Катэгорыя:Харунжыя старадубскія
Катэгорыя:Стольнікі старадубскія
Катэгорыя:Скарбнікі старадубскія
Катэгорыя:Паслы на сойм 1672 года
Ханаанскія мовы

**Ханаанскія мовы** (таксама **ханаанейскія**) — падсям’я семіцкіх моў, на якіх размаўлялі народы старажытнага Ханаана — яўрэі, фінікійцы, амарэі, маавіцяне, эдумейцы і карфагеняне. Усе гэтыя мовы перасталі быць гутарковымі ў пачатку нашай эры (калі вымерла пунічная — невядома). Старажытнаяўрэйская мова бесперапынна заставалася літаратурнай і літургічнай мовай сярод яўрэяў і самарыцян.

## Класіфікацыя 
Дзве галоўныя галіны гэтай падсям’і — іўрыт і фінікійская мова. Ханаанскія мовы, нароўні з арамейскімі і ўгарыцкай, утвараюць паўночнасеміцкую падгрупу.

## Адметныя рысы 
Тыпалагічныя рысы ханаанейскіх моў у параўнанні з арамейскай:
* прэфікс *h-* выкарыстоўваецца як артыкль (у арамейскай — постфікс *-a*). Хутчэй за ўсё, гэта ханаанскае новаўвядзенне.
* Займеннік першай асобы *ʼnk* (אנכ *anok(i)*, у арамейскай — *ʼnʼ/ʼny*) — што збліжае іх з акадскай, старажытнаегіпецкай і берберскай.
* Зрух галосных *ā* > *ō* (ханаанскі зрух).
* Інвертаванае ўжыванне часавага саюза wa, якое праяўляецца ў тым, што, калі wa стаіць перад дзеясловам у пачатку сказа, ён надае форме мінулага часу («перфектнай») дзеяслова значэнне будучага часу, і наадварот, у форме будучага часу («імперфектнай») дзеяслова — значэнне мінулага часу.

## Ханаанскія тэксты 
Галоўныя крыніцы вывучэння ханаанскіх моў — гэта Танах і старажытныя надпісы:
* Маавіцкая: Стэла Меша, Надпіс з Эль-Керак
* Старажытнаяўрэйская мова: Каляндар з Гезера, Хірбет Кеяфа
* Фінікійская мова: Саркафаг цара Ахірама, надпіс на саркафагу Эшмуназара II, біблскі надпіс.
* Пунічная мова: у п’есе Плаўта «Пуніец» (Poenulus) у пачатку пятага акту.
 напісаны на арамейскай з паўднёваханаанскімі асаблівасцямі, і класіфікуецца Хецранам (Hetzron) як ханаанская.

## Гл. таксама 
* Заходнесеміцкія мовы
* Угарыцкія мовы

## Літаратура 
* Дьяконов И. М. Языки древней Передней Азии. М., 1967
* *The Semitic Languages. Routledge Language Family Descriptions.* Edited by Robert Hetzron. New York: Routledge, 1997.
* 

## Спасылкі 
* Some West Semitic Inscriptions
* How the Alphabet Was Born from Hieroglyphs  Biblical Archaeology Review

Катэгорыя:Семіцкія мовы
Катэгорыя:Ханаан
Генерал-адмірал

**Генерал-адмірал** — воінскае званне (званне) вышэйшых афіцэраў у ваенна-марскіх сілах некаторых краін. У катэгорыі ваеннаслужачых арміі званню ***генерала-адмірала*** ў Расійскай імперыі адпавядала званне фельдмаршала, у Германіі (1871—1918, 1933—45) — генерал-палкоўнік . 

## Гісторыя 
### Расія 
У Расійскай імперыі — вышэйшы ваенны чын (званне) і пасада на флоце, уведзены ў Табелі аб рангах Пятром I ў 1722 годзе, роўна чыну (званню) генерал-фельдмаршала ў сухапутных войсках, а таксама грамадзянскім чынам канцлера і сапраўднага тайнага саветніка I класа. Як пасада яна існуе з 1695 года. 

У гісторыі ВМФ Расійскай імперыі генерал-адміралаў было шэсць; часам спадарожнікі Пятра I таксама дадаюцца ў гэты спіс: Ф. А. Галовін (1700) (таксама першы рускі фельдмаршал ) і Ф. Я. Ляфорт (1695), які насіў гэты тытул, але яго статус незразумелы (гэта тытул ці пасада? ) у канцы ХVII ст. 

* 1708 — граф Фёдар Апраксін (1661—1728) 
* 1740 — граф Андрэй Астэрман (1686—1747) (пазбаўлены звання ў 1741) 
* 1756 — князь Міхаіл Галіцын (1681—1764) (Не варта блытаць яго са старэйшым братам фельдмаршалам Міхаілам Галіцыным) 
* 1762 — Вялікі князь Павел Пятровіч, з 1796 г. імператар Павел I Пятровіч (1754—1801) 
* 1831 — Вялікі князь Канстанцін (1827—1892) 
* 1883 — Вялікі князь Аляксей Аляксандравіч (1850—1908) 

У 1796 годзе граф Іван Чарнышоў (1726—1797) атрымаў званне фельдмаршала па флоту, роўны званню генерала-адмірала. 

### Германія 
У германскім флоце (Kriegsmarine) **генерал-адмірал** () — другі самы высокі чын у флоце ніжэй Грос-адмірала, але вышэй адмірала, адпавядаў сухапутнаму званню Генерал-палкоўніка. 

## Спасылка 
* Символика армий России и мира
* Воинские звания
* Воинские звания военнослужащих России и СССР
* Воинские звания
* Звания воинские
* International Encyclopedia of Uniform Insignia around the World
Катэгорыя:Табель аб рангах
Катэгорыя:Ваенна-марскія званні
Беларускі інстытут стратэгічных даследаванняў

**Белару́скі інстыту́т стратэгічных дасле́даванняў** (**БІСД**) () — дзяржаўная навукова-даследчая ўстанова, падпарадкаваная Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя 
БІСД з’яўляецца «фабрыкай думкі» («Think Tank»), заснаванай Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь 12 лютага 2019 года на базе Інфармацыйна-аналітычнага цэнтра (ІАЦ) пры Адміністрацыі прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у мэтах інфармацыйна-аналітычнага забеспячэння дзейнасці дзяржаўных органаў і службовых асоб па стратэгічных напрамках знешняй і ўнутранай палітыкі. Акрэдытаваны Дзяржаўным камітэтам па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь і Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі як навуковая арганізацыя.

## Дзейнасць 
* аналіз стану ўнутрыпалітычных працэсаў у краіне, міжнародных адносін, геапалітычных зменах у глабальным, рэгіянальным і субрэгіянальным аспектах;
* інфармацыйна-аналітычнае забеспячэнне Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Дзяржаўнага сакратарыята Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь, Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь і іншых дзяржаўных органаў па стратэгічных напрамках знешняй і ўнутранай палітыкі;
* падрыхтоўка рэкамендацый, накіраваных на ўдасканаленне правядзення дзяржаўнай палітыкі ў розных галінах, праца ў інфармацыйнай сферы, у тым ліку па ўмацаванні аўтарытэту Рэспублікі Беларусь у свеце;
* узгадненне распрацоўваемых дзяржаўнымі органамі дакументаў стратэгічнага планавання: дактрын, канцэпцый, стратэгій;
* правядзенне навуковых даследаванняў стану, тэндэнцый развіцця знешнепалітычных і ўнутрыпалітычных працэсаў, у тым ліку фундаментальныя і прыкладныя даследаванні;
* распрацоўка рэкамендацый па выкарыстанні вынікаў навуковых даследаванняў і садзейнічанне іх практычнаму ўкараненню;
* узаемадзеянне з навуковымі арганізацыямі, аналітычнымі інстытутамі і цэнтрамі, установамі вышэйшай адукацыі па пытаннях развіцця навуковых даследаванняў і падрыхтоўкі навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі;
* арганізацыя навуковых мерапрыемстваў, у тым ліку канферэнцый, сімпозіумаў, семінараў.

## Кіраўніцтва 
* Дырэктар — Алег Сяргеевіч Макараў
* Намеснік дырэктара — Юрый Віктаравіч Пракопаў
* Намеснік дырэктара — Таццяна Аляксандраўна Шэндзік

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Арганізацыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Праспект Пераможцаў (Мінск)
Катэгорыя:Навуковыя інстытуты Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2019 годзе
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Азарычы)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — мураваны праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Азарычы Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Кастрычніцкая, 21а.

## Гісторыя 
]]
У 1762 годзе існаваў уніяцкі драўляны храм. У пачатку XX стагоддзя замест старой царквы была пабудавана каменная, якая была разбурана савецкай уладай пасля Другой сусветнай вайны.

Новы прыход зарэгістраваны Гомельскім абласным выканаўчым камітэтам 4 верасня 1992 года. З 20 чэрвеня 2004 года вядзецца рэканструкцыя будынка былой крамы.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Азарычы
Катэгорыя:Храмы Тураўскай і Мазырскай епархіі
XLAM: Лучшая беларусская альтернатива

**XLAM: Лучшая беларусская альтернатива** — складанка песень беларускіх альтэрнатыўных гуртоў, выдадзеная праектам «Xlam.by» на лэйбле «GO-Records» 11 чэрвеня 2006 года.

## Перадумовы і выпуск 
Праца над фармаваннем спіса артыстаў на дыску распачалася ў лютым 2006 года. Увага пры выбару гуртоў звярталася на нестандартнасць музычнага матэрыялу, а таксама на якасць прапанаваных трэкаў.

Як акрэслівалі выдаўцы, задача кампіляцыі зводзілася да адкрыцця новых імёнаў у альтэрнатыўнай музыцы.

Прэзентацыя дыска з удзелам шэрагу гуртоў, творы якіх трапілі на складанку, прайшла ў дзень яго выхаду 11 чэрвеня 2006 года ў Гомелі, у той час як украінскі гурт «SkinHate» стаў запрошаным хедлайнерам вечарыны.

## Змест 
# Пневмания — «Открой меня»
# 3t.ON — «Дай нам знать»
# Rasta — «Hakkah»
# Ricochet — «Рикошет кор»
# kuktooz — «Пустыня»
# TT'34 — «Иной»
# IKONA — «Не верю»
# D-Tails — «Выжигая огнем»
# Tweed — «Зверь»
# M.L.A. — «Рио»
# Tav.Mauzer — «Брудная вада»
# 4example — «Как земле вода»
# Zv!k — «Клон»
# Stinkface — «Ashamed»
# Кризис — «Суицид»
# Usplёsk — «Эфіp superlight»
# Контур — «Все в глазах»
# Termin X — «Згубіцца»
# ONEGIN — «Smilla»
#  — «Больше ничего»
# Скимен — «Зачем»

## Крытыка 
«Музыкальная газета» ў сваім аглядзе вылучала кампазіцыю «Открой меня» (Пневмания), у той час як гурт «ONEGIN» расчараваў крытыкаў. Пасля кружэлка характарызавалася Максімам Жукавым адтуль жа прыметнікам *«тлусты»*.

Сяргей *«SB»* Будкін з «Тузін Гітоў» і «Нашай Нівы» назваў плыту альтэрнатывай праекту «Вольныя танцы: альтэрнатыва by», у той час як музыка была апісана словамі *«экспрэсіўная, агрэсіўная, сплеценая з нерваў і крыкаў»*.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Альбомы 2006 года
Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Царква ў гонар абраза «Спас Нерукатворны»

**Царква ў гонар абраза "Спас Нерукатворны"** — назва шэрагу праваслаўных храмаў.

## Беларусь 
* Царква ў гонар абраза «Спас Нерукатворны» (Красная Слабада)
* Царква ў гонар абраза «Спас Нерукатворны» (Мінск)
* Царква ў гонар абраза «Спас Нерукатворны» (Мікалаёва)
* Царква ў гонар Вобраза Спаса Нерукатворнага (Таргуны)
Мо (Францыя)

**Мо** () — горад і камуна ў французскім дэпартаменце Сена і Марна, на рацэ Марна, на паўночны ўсход ад Парыжа. Насельніцтва 53 766 жыхароў (2013).

## Гісторыя 
У антычнасці Мо называўся спачатку *Iantinum* (Jantinum), затым *Civitas meldorum* або *Meldi* (па назве мельдаў — гальскага племя). З IV ст. рэзідэнцыя біскупа. Уладанне графаў Шампанскіх з 923 па 1361 год.

У жніўні 1358 года пад сценамі горада атрад графа Гастона дэ Фуа і Жана дэ Граі, капталя дэ Бюш, знішчыў паўсталых «жакаў» і парыжан, якія далучыліся да іх, выратаваўшы ад іх герцагінь Жанну Нармандскую і Бланку Арлеанскую.
 у Мо]]
Одзін з першых ачагоў руху гугенотаў (у 1567 годзе прынц Кандэ ледзь не захапіў тут караля Францыі), многія з якіх былі знішчаны ў Варфаламееўскую ноч. Радзіма і асноўны цэнтр вытворчасці сыру бры.

## Славутасці 
* Познегатычны сабор, які ўвесь час патрабуе рэстаўрацыі;
* Палац біскупаў (XII—XVII стст.), пераўтвораны ў музей самага знакамітага з іх — Басюэ («арол з Мо»); надмагілле апошняга і некалькі помнікаў яму.
* Музей Вялікай (Першай сусветнай) вайны 1914—1918 гадоў у правінцыі Мо быў адкрыты 11 лістапада 2011 года.

## Вядомыя асобы 
*  (1927—2003) — французскі акцёр тэатра і кіно, рэжысёр, сцэнарыст. У горадзе Мо імем Даніэля Чэкальдзі названы сквер.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Іль-дэ-Франс
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Сена і Марна
Царква Іверскай іконы Маці Божай

**Царква Іверскай іконы Маці Божай** — назва шэрагу праваслаўных храмаў.

## Беларусь 
* Царква Іверскай іконы Маці Божай (Бабруйск)
* Царква Іверскай іконы Маці Божай (Гомель)
* Царква Іверскай іконы Маці Божай (Запясочча)
* Царква Іверскай іконы Маці Божай (Мышчана)
* Царква-капліца Іверскай іконы Маці Божай (Орша)
* Царква Іверскай іконы Маці Божай (Сачыўкі)
* Царква Іверскай іконы Маці Божай (Шклоў)
Спіс кіраўнікоў Карынтыі

200px|right
**Герцагства Карынтыя** з'яўлялася адным з тэрытарыяльных княстваў Свяшчэннай Рымскай імперыі ў 976—1806 гадах. Яго папярэднікамі былі славянскае княства Карантанія (VII—IX стст.) і Карантанская марка ў складзе імперыі Каралінгаў (IX—X стст.). Герцагства Карынтыя захоўвала незалежнасць да 1269 года, пасля чаго перайшло пад кіраванне спачатку каралёў Чэхіі, а затым графаў Ціроля. У 1335 годзе Карынтыя была далучана да аўстрыйскіх уладанняў Габсбургаў і пазней складала адну з каронных зямель Аўстрыйскай манархіі.

## Герцагства Карынтыя (976—1335) 
## Карынтыя пад уладай Габсбургаў (з 1335 г.) 
У 1619 г. Карынтыя была аб'яднана з астатнімі тэрыторыямі Габсбургаў. Пра далейшых кіраўнікоў Карынтыі гл. Спіс кіраўнікоў Аўстрыі.

## Гл. таксама 
* Карантанія
* Карынтыя (герцагства)
* Гісторыя Аўстрыі

*
Карынтыя
Катэгорыя:Спісы:Аўстрыя
Кройцберг

**Кройцберг** () — раён у складзе адміністрацыйнай акругі Фрыдрыхсгайн-Кройцберг у Берліне. Да адміністрацыйнай рэформы 2001 года Кройцберг, як і Фрыдрыхсгайн, быў самастойнай акругай Берліна, а пасля ўзбуйнення акруг у 2001 годзе атрымаў статус раёна ў межах акругі. Кройцберг вядомы сваёй асаблівай культурна-гістарычнай атмасферай.

## Гісторыя 
Акруга Кройцберг, якая існавала да канца 2000 г., была ўтворана ў 1920 г. з прадмесцяў Тэмпельгоф, Фрыдрыхфорштат, Фрыдрыхштат і Луізенштат. У Другой сусветнай вайне не пацярпелі толькі Тэмпельгоф і Луізенштат.
90px|thumb|left|Герб акругі Кройцберг у 1956—2001 г.

Сваю назву Кройцберг атрымаў па назве гары *Кройцберг* — узгорку, які знаходзіцці на паўднёвым усходзе раёна, у наш час у  каля краю ўзвышша Тэльтаў. Першапачаткова акруга атрымала назву *«Галеская брама»* (). У сваю чаргу былая *Тэмпельгофская гара* атрымала назву Кройцберг (ад  — *«крыж»* і  — *«гара»*) у 1821 г. пасля таго, як на яе вяршыні быў пастаўлены помнік па праекце Карла Фрыдрыха Шынкеля ў форме жалезнага крыжа ў памяць пра вызваленчыя войны 1813—1815 гг. супраць Напалеона.

Шырокую вядомасць Кройцберг атрымаў дзякуючы *«Берліну 36»*, невялікай тэрыторыі ва ўсходняй частцы акругі, акружанай з двух бакоў Берлінскай сцяной і ператворанай у 1970—1980-я гг. у цэнтр альтэрнатыўных рухаў і сквотынгу. У наш час Берлін 36 з’яўляецца адным з самых бедных кварталаў Берліна. Амаль траціну 160-тысячнага насельніцтва складаюць імігранты, турэцкія гастарбайтары і іх дзеці. Да 2010 года сітуацыя ў раёне была такая, што нямецкія школьнікі апынуліся ў становішчы меншасці, якая дыскрымінуецца. У час джэнтрыфікацыі ў апошнія гады структура насельніцтва пачала змяняцца.

Пачынаючы з 1987 г. Кройцберг стаў рэгулярна згадвацца ў навінах у сувязі з вулічнымі бойкамі пад 1 мая. Пачатак беспарадкам паклала сутыкненне ўдзельнікаў майскіх дэманстрацый з паліцыяй. У наш час беспарадкі носяць рытуальны характар і суправаджаюцца вялікай колькасцю прэсы. Першапачатковая палітычная матывацыя адышла на задні план, і па большай частцы моладзь шукае ў Кройцбергу ў гэты часам забаваў. Аднак 1 мая 2009 года вулічныя беспарадкі і сутыкненні з паліцыяй па сваім размаху і інтэнсіўнасці істотна перасягнулі падзеі ўсіх папярэдніх гадоў: 273 паліцэйскіх атрымалі раненні і 289 удзельнікаў беспарадкаў былі затрыманы ці арыштаваны. У 2008 годзе толькі 12 паліцэйскіх атрымалі раненні і колькасць затрыманых не перавысіла 139 чалавек.

## Некаторыя славутасці 

Viktoriapark B-Kreuzberg 06-2017 img1.jpg|Вікторыя-парк
HeiligKreuzKirche B-Kreuzberg 07-2015.jpg|Крыжаўзвіжанская царква
Berlin-kreuzberg goerlitzer-park 20051018 187.jpg|Эмаускірхэ
Berlin Oberbaumbruecke 2.jpg|Неагатычны мост Обербаўмбруке
Berlin, Admiralbrücke.jpg|Адміральскі мост
Portal Abh Berlin.jpg|Руіны 
Chamissoplatz.jpg|Шамісаплац
1238 Berlin.JPG|Нямецкі тэхнічны музей
La Berlinische Galerie (Berlin) (9637688413).jpg|Берлінская галерэя
Topographie des Terrors 1.jpg|Музей «Тапаграфія тэрору»
Museu Jueu de Berlín - Kollegienhaus - 10 + 5 = Gott.JPG|Яўрэйскі музей

## Гл. таксама 
* Царква Святога Агнэсы

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Берліна
Рольф Карльс

{{Ваенны дзеяч
|поўнае імя       = Рольф Карльс
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|партрэт          = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    =  Германская імперыя Веймарская рэспубліка
|гады службы      = 1903—1943
|званне           = 
|род войскаў      =  Кайзерліхмарынэ Рэйхсмарынэ Крыгсмарынэ
|камандаваў       = 
|частка           =
|бітвы            =
Першая сусветная вайна 
Другая сусветная вайна 
|узнагароды       =
**Германская імперыя**
{
   
-
     60px|link = :ru:Имтияз (медаль)|медаль Імціяз ў срэбры з мячамі
}
**Трэці рэйх**
{
     
-
   60px|link = Іспанскі крыж|Іспанскі крыж у золаце з мячамі  
-
     
-
 
}
|сувязі =
|у адстаўцы = 
}}
**Рольф Ганс Вільгельм Карл Карльс** (;  — ) — нямецкі ваенна-марскі дзеяч, генерал-адмірал (1940), ажыццяўляў вышэйшае камандаванне германскім флотам падчас Грамадзянскай вайны ў Іспаніі ў 1936—1937, з’яўляўся адначасова камандуючым ВМС у Іспаніі (24 ліпеня — 26 жніўня, 5 кастрычніка — 13 лістапада 1936, 3 жніўня — 7 верасня 1937 года).

Катэгорыя:Маракі Першай сусветнай вайны (Германія)
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Іспаніі
Катэгорыя:Загінулыя пры бамбёжках у тыле падчас Другой сусветнай вайны
Спіс кіраўнікоў Ціроля

**Цірольскае графства** з'яўлялася адным з тэрытарыяльных княстваў Свяшчэннай Рымскай імперыі, якое было ўтворана ў сярэдзіне XI стагоддзя і праіснавала да 1806 гг. З 1363 г. Ціроль трапіў пад уладу Габсбургаў і да 1918 г. з'яўляўся адной са спадчынных каронных зямель Аўстрыйскай манархіі.

## Графы Ціроля 
У 1665 годзе Ціроль быў канчаткова аб'яднаны з астатнімі ўладаннямі аўстрыйскіх Габсбургаў. Пра далейшых кіраўнікоў Ціроля гл. спіс кіраўнікоў Аўстрыі

## Гл. таксама 
* Пярэдняя Аўстрыя
* Гісторыя Аўстрыі
* Ціроль

Катэгорыя:Кіраўнікі Ціроля
Ціроль
Катэгорыя:Спісы:Аўстрыя
Ганна Аўстрыйская (1528—1590)

**Ганна Аўстрыйская** (,  — 16 кастрычніка 1590, Мюнхен) — герцагіня Баварыі як жонка герцага Альбрэхта V. Дачка імператара Свяшчэннай Рымскай Імперыі Фердынанда I і Ганны Ягелонкі.

## Біяграфія 
Ганна была трэцяй з пятнаццаці дзяцей у сям’і. Сярод яе братоў і сясцёр: герцагіня Тасканская Іаана Аўстрыйская (маці французскай каралевы Марыі Медычы), эрцгерцаг Аўстрыі Карл II, імператар Свяшчэннай Рымскай Імперыі Максіміліян II, каралева Польшчы Лізавета Аўстрыйская і эрцгерцаг Фердынанд II.

З боку бацькі яе дзедам і бабкай былі: кастыльскія манархі Філіп I Прыгожы і Хуана I Вар’ятка, а па матчынай лініі яна была ўнучкай караля Чэхіі Уласла II і Ганны дэ Фуа.

Быўшы яшчэ дзіцем, Ганна была некалькі разоў заручана: спачатку з Тэадорам Баварскім, сынам герцага Вільгельма IV, затым з Карлам Арлеанскім, сынам французскага караля Францыска I, але абеда разы да вяселля справа не дайшла праз заўчасную смерць жаніхоў.

У выніку, сямнаццацігадовая Ганна выйшла замуж 4 ліпеня 1546 года за брата свайго першага жаніха, будучага баварскага герцага Альбрэхта. Гэты шлюб быў часткай стратэгіі дзядзькі нявесты імператара Карла V, які хацеў заручыцца падтрымкай Альбрэхта V перад тым як развязаць Шмалькальдэнскую вайну. Вясельным падарункам імператара былі 50 000 гульдэнаў. Да 7 сакавіка 1550 года, калі Альбрэхт стаў герцагам, пара жыла ў замку Траўсніц.

## Герцагіня Ганна і духоўнае жыццё герцагства 
Ганна і Альбрэхт аказвалі моцны ўплыў на духоўнае жыццё герцагства. Адкрыўшы некалькі музеяў і заснаваўшы Баварскую дзяржаўную бібліятэку, яны заслужылі для Мюнхена рэпутацыю горада прысвячэння і мастацтваў. Акрамя гэтага Ганна і Альбрэхт таксама аказвалі падтрымку мастаку Гансу Міліху і кампазітару Арланда дзі Ласа. Самай вядомай працай Міліха для герцагіні стала «Кніга скарбаў герцагіні Ганны Баварскай» («Kleinodienbuch der Herzogin Anna von Bayern», BSB-Hss Cod.icon. 429) — манускрыпт, які быў выкананы ў 1555 годзе і прадстаўляе сабой вопіс каштоўнасцей, што належалі ёй. На адной з мініяцюр вопісу намаляваная выйграная Ганнай у мужа партыя ў шахматы.

## Дзеці 
* **Карл** (7 верасня 1547 — 7 снежня 1547);
* **Вільгельм V** (1548—1626), герцаг Баварыі;
* **Фердынанд** (20 студзеня 1550—30 студзеня 1608), уступіў у марганатычны шлюб;
* **Марыя Ганна** (1551—1608), выйшла замуж за Аўстрыйскага эрцгерцага Карла II;
* **Максіміліяна Марыя** (4 ліпеня 1552—11 ліпеня 1614);
* **Фрэдэрык** (26 ліпеня 1553—18 красавіка 1554);
* **Эрнест** (17 снежня 1554—17 лютага 1612), архібіскуп і курфюрст Кёльна ў 1583—1612.

## Продкі 
## Літаратура 
* Constantin Wurzbach, *Biographisches Lexikon des Kaisertums Österreich*, Vienna, 1860, Vol. VI, p.&nbsp;151 (versione online)

Катэгорыя:Гісторыя Германіі
Катэгорыя:Гісторыя Баварыі
Катэгорыя:Кіраўнікі Германіі
Катэгорыя:Габсбургі
Катэгорыя:Вітэльсбахі
Катэгорыя:Эрцгерцагіні Аўстрыйскія
Катэгорыя:Герцагіні
Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў XVI стагоддзя
Лельчыцкае благачынне

**Лельчыцкае благачынне**, **Лельчыцкая благачынная акруга** — акруга ў Тураўскай і Мазырскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Богаяўленская царква (Сіманічы)
# Царква Уваскрасення Хрыстова (Новае Палессе)
# Свята-Уваскрасенская царква (Букча)
# Царква Святых Апосталаў (Краснабярэжжа)
# Свята-Пакроўская царква (Прыбалавічы)
# Царква Раства Багародзіцы (Буйнавічы)
# Свята-Уваскрасенская царква (Дзяржынск)
# Свята-Мікалаеўская царква (Тонеж)
# Свята-Міхайлаўская царква (Дуброва)
# Свята-Георгіеўская царква (Баравое)
# Свята-Троіцкая царква (Глушкавічы)
# Свята-Троіцкая царква (Лельчыцы)
# Свята-Успенская царква (Мілашавічы)
# Свята-Успенская царква (Ліпляны)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Алег Несцярэня.

## Спасылкі 
* Лельчыцкае благачынне  на turov.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Лельчыцкім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Тураўскай і Мазырскай епархіі
Дзігцярка (пасёлак)

**Дзігцярка** () — пасёлак у Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мурованакурылівецкага раёна
Азербайджанскі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт

**Азербайджанскі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт** () — вышэйшая навучальная ўстанова эканамічнага профілю ў Баку.

## Гісторыя 
У 1930 г. пасля ліквідацыі «Азербайджанскага дзяржаўнага ўніверсітэта» на аснове яго факультэтаў былі створаныя ВНУ рознага кірунку. На базе эканамічнага факультэта было створана вышэйшая навучальная ўстанова пад назвай «Азербайджанскі гандлёва-кааператыўны інстытут». Пад гэтым імем інстытут функцыянаваў да 1933 г.

2 студзеня 1933 г. на базе «Азербайджанскага гандлёва-кааператыўнага інстытута» быў створаны «Азербайджанскі сацыяльна-эканамічны інстытут імя К. Маркса».

30 снежня 1936 г. па рашэнні Савета народных камісараў Азербайджана на базе «Азербайджанскага сацыяльна-эканамічнага інстытута» і далучаны да яго «Азербайджанскага савецкага гандлёвага інстытута» быў створаны «Азербайджанскі народнагаспадарчы інстытут імя К. Маркса». Ён пачаў сваю дзейнасць з 15 студзеня 1937 года і як самастойная ВНУ функцыянаваў да ліпеня 1941 года.

У пачатку Другой сусветнай вайны дзейнасць ВНУ была прыпыненая, і яна функцыянавала як Эканамічны факультэт Азербайджанскага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Пасля вайны інстытут быў адноўлены як самастойная ВНУ. Аднак у сакавіку 1959 года дзейнасць «Азербайджанскага народнагаспадарчага інстытута імя К. Маркса» была прыпыненая, і ён быў далучаны да «Азербайджанскага дзяржаўнага ўніверсітэта».

У лютым 1966 г. было прынята рашэнне аб аднаўленні «Азербайджанскага народнагаспадарчага інстытута імя Д. Буніятзадэ». Па гэтым рашэнні з 1 верасня 1966 года факультэты «Азербайджанскага дзяржаўнага ўніверсітэта» «агульнаэканамічны» і «таваразнаўчы», а таксама некаторыя новыя спецыяльнасці інжынерна-эканамічнага факультэта «Азербайджанскага нафтахімічнага інстытута», былі ўключаныя ў склад «Азербайджанскага народнагаспадарчага інстытута».

13 чэрвеня 2000 года згодна з указам прэзідэнта Азербайджанскай Рэспублікі «Аб удасканаленні вучэбнай сістэмы ў Азербайджанскай Рэспубліцы» на базе «Азербайджанскага дзяржаўнага эканамічнага інстытута» і «Бакінскага тавараведна-камерцыйнага інстытута» быў створаны «Азербайджанскі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт».

Пасля рэбрэндынгу ўніверсітэт коратка называюць «UNEC».

## Факультэты 
* Бізнэсу і менеджменту
* Фінансаў і бухгалтэрыі
* Экспертызы і стандартызацыі
* Тэхналогіі і дызайну
* Эканомікі
* Эканомікі цюркскага свету
* Міжнародная школа эканомікі
* Руская эканамічная школа

Катэгорыя:Універсітэты Баку
Катэгорыя:Эканамічныя ўніверсітэты
Катэгорыя:1930 год у Азербайджане
Нэмэрчэ (вёска)

**Нэмэрчэ** () — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мурованакурылівецкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1728 годзе
Шэўчэнка (Нэмірыўскі раён)

**Шэўчэнка** () — пасёлак у Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Нэмірыўскага раёна
Яр (Вінніцкая вобласць)

**Яр** () — пасёлак у Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

Катэгорыя:Населеныя пункты Мурованакурылівецкага раёна
Трудавэ (Пішчанскі раён)

**Трудавэ** () — пасёлак у Пішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пішчанскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1962 годзе
Рафал Міхал Аскерка

**Рафал Міхал Аскерка** (пасля 1761 — ) — вялікалітоўскі ваенны дзеяч. Ротмістр Нацыянальнай кавалерыі, стражнік польны літоўскі (1789).

## Біяграфія 
Паходзіў з роду Аскеркаў герба «Мурдэліа». У 1791 годзе кароль польскі і вялікі князь літоўскі Станіслаў Аўгуст Панятоўскі надаў яму тытул камергера. Консул Мазырскага павета ў Таргавіцкай канфедэрацыі Вялікага Княства Літоўскага ў 1792 годзе У 1792 годзе член Генеральнага штаба Вялікага Княства Літоўскага.

## Літаратура 
* Czartoryski, A. J. Pamiętniki i memoriały polityczne: 1776-1809 / Adam Jerzy Czartoryski; wybrał, oprac., wstępem i przypisami opatrzył J. Skowronek; [teksty fr. i ros. przeł. Z. Libiszowska, S. Meller, J. Skowronek. — Warszawa: «Pax», 1986. — 777, [2] s., [24] s. tabl.: il., faks., fot., portr.

Рафал Міхал
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1760-я гады
Катэгорыя:Стражнікі польныя літоўскія