Гасціны двор (Мінск)

**Гасціны двор** — гістарычны гандлёва-складскі комплекс на пл. Свабоды ў Мінску, помнік рэспубліканскага значэння.

Упершыню пра патрэбу будаўніцтва Гасцінага двара ў Менску згадана ў пацвярджэнні прывілея на магдэбургскае права, датаваным 1569 годам. У гэтым дакуменце быў дадзены дазвол *«…мещаном Менским в месте тамошнем Менском двор гостиный на местцу слушном для стоянья купцов збудовати»*.

Не вядома якім быў першы комплекс Гасцінага двара, драўляным ці мураваным. У час археалагічных даследаванняў гэтага помніка выяўлены фрагменты мураваных канструкцый XVII стагоддзя. Расійскі дыпламат Пётр Талстой, які быў у Менску ў 1697 годзе, у сваіх нататках адзначыў, што *«…в рядах, где торгуют, лавки каменные, и товаров есть немало»*. Паводле даследаванняў помніка, найбольш ранні -- цэнтральны будынак, 2-х павярховая камяніца з высокім цокалем і паўвальмавым дахам, накрытым дахоўкай. Пазней да яе з абодвух бакоў прыбудавалі яшчэ дзве Г-падобныя ў плане камяніцы.

Пляц пад новую будоўлю, які належаў гораду, быў падзелены на кавалкі, якія прадалі розным уладальнікам. Умовы будаўніцтва былі даволі жорсткія: усе працы павінны былі выконвацца згодна з распрацаваным і зацверджаным праектам. На 1798 год быў запланаваны пачатак будаўніцтва і да 1801 года яно павінна быць скончана. Калі хтосьці з новых уладальнікаў не выканаў бы падпісаныя ў кантракце ўмовы *«усе будаўнічыя матэрыялы альбо не скончаныя пабудовы павінны былі цалкам перайсці ва ўласнасць гарадской думы альбо магістрата»*. У выніку гэтых прац паводле праекта архітэктара Крамера ў цэнтры плошчы сфарміраваўся цэлы квартал гасцінага двара, які меў дзве праязныя брамы з паўднёвага і паўночнага бакоў. У 1946 г. тут знаходзілася зала бокса спартыўнага таварыства «Дынама».

## Архітэктура 
Комплекс будынкаў мае замкнёную кампазiцыю з двума ўнутранымі дворыкамі.

* **№ 2**. Двухпавярховы складаны ў плане будынак накрыты вальмавым дахам. Пад дахам праходзіць шматслойны карніз. Сцены атынкаваны і афарбаваны. Вуглы будынка акцэнтаваны плоскімі лапаткамі. Прамавугольныя аконныя праёмы на другім паверсе дэкараваны абрамленнямі з прамымі сандрыкамі.

* **№ 4**. Трохпавярховы складаны Г-падобны ў плане будынак з рызалітамі ў дваровай частцы. Галоўны фасад будынка сіметрычнай кампазіцыі. Цэнтральная яго частка вылучана кілепадобным шчытом з трыма вузкімі паўцыркульнымі аконнымі праёмамі. Бакавыя часткі фасада завершаны прамымі атыкамі. Фасады рытмічна чляняцца прамавугольнымі аконнымі праёмамі і лапаткамі. Пластыку фасадаў узбагачаюць ляпныя элементы, філёнгі. Будынак мае калідорную планіроўку. У інтэр’еры лесвіцы з каванай агароджай, печы, абліцаваныя кафляй. На будынку ўсталявана мемарыяльная дошка ў памяць пра .

* **№ 10**. Двухпавярховы, шчыльна прымыкае да дамоў № 8 і № 4. Галоўны фасад мае сіметрычную кампазіцыю. Цэнтральная частка будынка вылучана чатырохкалонным дарычным порцікам, завершаным масіўным антаблементам і трохвугольным франтонам. У тымпане франтона паўкруглая люкарна. Над галоўным уваходам навісае балкон з балюстраднай агароджай. Бакавыя часткі фасада акцэнтаваны неглыбокімі плоскімі рызалітамі. Дзвярныя праёмы ў рызалітах дэкараваны трохвугольнымі сандрыкамі. Гарызантальна фасад падзелены міжпаверхавай цягай, завершаны карнізам. Прамавугольныя аконныя праёмы на першым паверсе аздоблены простымі ліштвамі з замковым каменем.

## Спасылкі 
* 
* [ГАСЦІНЫ ДВОР (ПАЎНОЧНА-УСХОДНІ ФАСАД)](http://spadchina.by/gascz%D1%96nyi-dvor-(pa%D1%9Enochna-usxodn%D1%96-fasad).html) 

Катэгорыя:Плошча Свабоды (Мінск)
Катэгорыя:Славутасці Мінска
Катэгорыя:Гасціныя двары Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:XVI стагоддзе ў Мінску
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Мінску
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі мадэрн