40-я агульнавайсковая армія

**40-я агульнавайсковая армія** — аб’яднанне (армія) Узброеных Сіл СССР. Уваходзіла ў склад абмежаванага кантынгенту савецкіх войск у Дэмакратычнай Рэспубліцы Афганістан. Скарочанае найменне — **40 АА**. 

## Гісторыя 
Сфарміравана 16 снежня 1979 года ў складзе Туркестанскай ваеннай акругі. Да лютага 1989 года актыўна ўдзельнічала ў Афганскай вайне. Неўзабаве пасля сыходу савецкіх войск з ДРА была расфармавана.

## Склад 
### Наземныя сілы 
У склад 40-й арміі ўваходзілі:
* 5-я гвардзейская мотастралковая дывізія:
** 12-ы гвардзейскі мотастралковы полк 
** 101-ы мотастралковы полк
** 371-ы гвардзейскі мотастралковы полк 
** 24-ы гвардзейскі танкавы полк
** 1060-ы артылерыйскі полк
** 1122-ы (раней 1008-ы) зенітна-артылерыйскі полк
** 650-ы гвардзейскі разведвальны батальён
** 68-ы гвардзейскі асобны інжынерна-сапёрны батальён 
* 108-я мотастралковая дывізія:
** 177-ы мотастралковы полк
** 180-ы мотастралковы полк
** 181-ы мотастралковы полк
** 1074-ы артылерыйскі полк 
** 1415-ы (пазней 1049-ы) зенітны ракетны полк 
** 781-ы асобны разведвальны батальён (Баграм)
** 271-ы асобны інжынерна-сапёрны батальён 
* 201-я мотастралковая дывізія:
** 122-ы мотастралковы полк
** 149-ы гвардзейскі мотастралковы полк
** 395-ы мотастралковы полк
** 234-ы танкавы полк
** 998-ы артылерыйскі полк 
** 990-ы зенітна-артылерыйскі полк
** 783-ы асобны разведвальны батальён 
** 541-ы асобны інжынерна-сапёрны батальён 
* 103-я гвардзейская паветрана-дэсантная дывізія:
** 317-ы гвардзейскі парашутна-дэсантны полк 
** 350-ы гвардзейскі парашутна-дэсантны полк
** 357-ы гвардзейскі парашутна-дэсантны полк
** 1179-ы гвардзейскі артылерыйскі полк 
** 62-і гвардзейскі асобны артылерыйскі батальён
** 130-ы гвардзейскі асобны інжынерна-сапёрны батальён
** 105-ы асобны зенітны ракетна-артылерыйскі батальён 
* Асобныя брыгады і палкі:
** 56-я гвардзейская асобная дэсантна-штурмавая брыгада
** 66-я асобная мотастралковая брыгада / 106-ы мотастралковы полк 
** 70-я гвардзейская асобная мотастралковая брыгада / 373-і гвардзейскі мотастралковы полк 
** 191-ы асобны мотастралковы полк
** 345-ы гвардзейскі асобны парашутна-дэсантны полк
** 860-ы асобны мотастралковы полк
** 264-ы асобны полк спецыяльнага прызначэння (радыё- і радыётэхнічнай разведкі)
** 15-я асобная брыгада спецыяльнага прызначэння
** 22-я асобная брыгада спецыяльнага прызначэння
** 58-я асобная аўтамабільная брыгада / 159-я асобная дарожнабудаўнічая брыгада 
** 59-я асобная брыгада матэрыяльнага забеспячэння
** 276-я асобная трубаправодная брыгада 
** 278-я асобная дарожна-каменданцкая брыгада 
** 28-ы артылерыйскі полк / рэактыўны артылерыйскі полк 
** 45-ы асобны інжынерна-сапёрны полк 
** 103-ы асобны полк сувязі
### Авіяцыя 
40-я армія была ўнікальным фарміраваннем: у яе мелася ўласная авіяцыя. ВПС 40-й арміі складаліся з двух авіяпалкоў і адной баявой эскадрыллі, змешанага авіяпалка, трох верталётных палкоў, верталётнага атрада і трох асобных верталётных эскадрылляў (усяго 60 баявых самалётаў, 19 транспартных самалётаў і 253 верталёта). Самалёты дзялілі базы ў Кабуле, Шындандзе, Баграме і Кандагары з чацяміі афганскіх ВПС. 40-ю армію падтрымлівалі стратэгічныя бамбардзіроўшчыкі, якія базаваліся ў Савецкім Саюзе.

## Камандзіры 
У перыяд баявых дзеянняў у Афганістане армію ўзначальвалі:
* Генерал-палкоўнік Юрый Уладзіміравіч Тухарынаў (3.5.1927 — 20.12.1998) — камандуючы са снежня 1979 года па 23 верасня 1980-га.
* Генерал-лейтэнант Барыс Іванавіч Ткач (25.10.1935 — 24.10.2010) — камандуючы з 23 верасня 1980 года па 7 мая 1982-га.
* Генерал арміі Віктар Фёдаравіч Ермакоў (нар. 09.09.1935) — камандуючы з 7 мая 1982 года па 4 лістапада 1983-га.
* Генерал-палкоўнік Леанід Яўстаф’евіч Генералаў (3.5.1937 — 13.8.1991) — камандуючы з 4 лістапада 1983 года па 19 красавіка 1985-га.
* Генерал арміі Ігар Мікалаевіч Радзівонаў (1.12.1936 — 19.12.2014) — камандуючы з 19 красавіка 1985 года па 30 красавіка 1986-га.
* Герой Расійскай Федэрацыі генерал арміі Віктар Пятровіч Дубынін (1.2.1943 — 22.11.1992) — камандуючы з 30 красавіка 1986 года па 1 чэрвеня 1987-га.
* Герой Савецкага Саюза генерал-палкоўнік Барыс Усеваладавіч Громаў (нар. 07.11.1943) — камандуючы з 1 чэрвеня 1987 года па 15 лютага 1989-га.

Катэгорыя:Афганская вайна (1979—1989)
Катэгорыя:Узброеныя сілы СССР
Катэгорыя:Арміі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1989 годзе