open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Агент пінк

**Агент пінк**, **эйджэнт пінк** (, ружовы рэагент) — кодавая назва сумесі магутных гербіцыдаў і дэфаліянтаў, якую амерыканскія вайскоўцы выкарыстоўвалі ў экалагічнай вайне супраць В’етнама. Назва паходзіць ад ружовай паласы, намаляванай на бочках, у якія расфасоўвалі гэтую сумесь. Шмат у чым натхнёны выкарыстаннем гербіцыдаў і дэфаліянтаў падчас брытанскай вайны ў Малаі, ён быў адным з так званых «вясёлкавых гербіцыдаў». Агент пінк выкарыстоўваўся толькі ў пачатку выпрабавальных этапаў праграмы распылення гербіцыдаў, да 1964 года. Вытворцамі хімікату па замове Міністэрства абароны ЗША выступалі кампаніі  «Union Carbide» і «Dow Chemical».

Агент пінк змешваўся з агентам грын і выкарыстоўваўся для знішчэння ўраджаю.

Адзіны актыўны інгрэдыент агента Грын — 2,4,5-трыхлорфенаксіуксусная кіслата (2,4,5-Т), адзін з распаўсюджаных фенаксі-гербіцыдаў той эпохі. Сумесь утрымоўвала каля 60%—40% гэтага актыўнана рэчыва. Яшчэ да пачатку аперацыі Ranch Hand (1962—1971) было вядома што ў якасці пабочнага прадукту сінтэзу 2,4,5-Т утворыцца дыяксін 2,3,7,8-тэтрахлордыбензадыяксін (ТХДД), які прысутнічаў у любых сумесяў, што ўтрымлівалі гэты гербіцыд.

Катэгорыя:Ваенныя злачынствы падчас вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Аўксінападобныя гербіцыды
Агент уайт

**Агент уайт**, **«эйджэнт уайт»** (, белы рэагент) — кодавая назва гербіцыда і дэфаліянта, які амерыканскія вайскоўцы выкарыстоўвалі ў экалагічнай вайне супраць В’етнама. Назва паходзіць ад белай паласы, намаляванай на бочках з гэтым прэпаратам. Шмат у чым натхнёны выкарыстаннем гербіцыдаў і дэфаліянтаў падчас брытанскай вайны ў Малаі, ён быў адным з так званых «вясёлкавых гербіцыдаў», да якіх таксама належыць шырока вядомы агент оранж.

Агент уайт уяўляе сабой сумесь гербіцыдаў 2,4-Д і пікларама ў суадносінах 4:1. У адрозненне ад больш вядомага агента оранж, агент уайт не ўтрымлівае атрутных дыяксінаў, якімі былі забруджаны ўсе дэфаліянты, што змяшчалі 2,4,5-трыхлорфенаксіуксусную кіслату, па прычыне недасканаласці тэхналогіі сінтэзу апошняй. Агент уайт быў распрацаваны кампаніяй «Dow Chemical», якая і стала яго галоўным вытворцам па замове Міністэрства абароны ЗША, сумесна з некалькімі іншымі буйнымі падрадчыкамі, а менавіта «Union Carbide» і Monsanto Company.

Агент уайт выкарыстоўваўся, калі агент оранж быў недаступны, у тым ліку на працягу некалькіх месяцаў пасля прыпынення яго выкарыстання ў красавіку 1970 года. У В’етнаме ў перыяд паміж 1966 і 1971 годам было выкарыстана прыкладна 5,4 мільёнаў галонаў ЗША (20 000 м³) гэтай гербіцыднай сумесі. Акрамя таго, амерыканскія вайскоўцы пратэставалі агент уайт, Tordon 101 і пікларам у розных канцэнтрацыях на палігонах у ЗША і Пуэрта-Рыка ў 1960-х гадах.

Пад маркай Tordon 101 Dow AgroSciences наладзіўся серыйны выпуск падобнага прадукту, які змяшчае сумесь 2,4-Д і пікларама.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Ваенныя злачынствы падчас вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Аўксінападобныя гербіцыды
Валянцін Іосіфавіч Гафт

**Валянцін Іосіфавіч Гафт** (; , Масква — , Жаваранкі, Адзінцоўская гарадская акруга, Маскоўская вобласць, Расія) — рускі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст Расіі (1984).

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся 2 верасня 1935 года ў Маскве ў яўрэйскай сям’і, якая прыехала з Прылукаў.

Скончыў Школу-студыю МХАТ (1957). Працаваў у маскоўскіх тэатрах імя Массавета, на Малой Броннай, імя Ленінскага камсамола, Сатыры, з 1969 у тэатры «Сучаснік».

Творчая манера В. Гафта вызначаецца тонкай псіхалагічнай прапрацоўкай вобразаў, інтэлектуальнай вастрынёй і іроніяй, якая набліжаецца да едкага сарказму, дакладным вонкавым малюнкам: Глумаў («Балалайкін і К°» паводле М. Салтыкова-Шчадрына), Вяршынін («Тры сястры» А. Чэхава), Рахлін («Кот хатні сярэдняй пушыстасці» У.Вайновіча і Р. Горына), Джордж («Хто баіцца Вірджыніі Вулф?» Э. Олбі) і інш. З 1956 года здымаўся ў кіно: «Забойства на вуліцы Дантэ» (1956), «Кентаўры», «Гараж», «Зладзеі ў законе», «Нябёсы запаветныя», здымаўся ў тэлевізійных пастаноўках. Аўтар вершаў і эпіграм.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Народныя артысты Расіі
Круглянская ваенна-аператыўная група

**Круглянская ваенна-аператыўная група** (**Круглянская ВАГ**, **Ваенна-аператыўная група пры Круглянскім падпольным райкоме КП(б)Б**) — партызанскае злучэнне, якое дзейнічала на тэрыторыі Круглянскага, Бярэзінскага, Шклоўскага раёнаў Магілёўскай, Крупскага раёна Мінскай, Талачынскага раёна Віцебскай абласцей; таксама назва органа кіраўніцтва гэтым злучэннем. Уваходзіла ў Магілёўскае партызанскае злучэнне.

Створана ў жніўні 1943 года ў адпаведнасці з пастановай Магілёўскага падпольнага абкома КП(б)Б і загадам Магілёўскай (абласной) ВАГ на базе 36-га, 8-га, 24-га, 28-га, 12-га,30-га партызанскіх атрадаў расфарміраванай 8-й Круглянскай партызанскай брыгады. У снежні 1943 года 36-ы і 12-ы атрады былі перададзены 8-й партызанскай брыгадзе Брэсцкага партызанскага злучэння.

29 чэрвеня 1944 ваенна-аператыўная група (1753 партызаны) злучылася з Чырвонай Арміяй.

Камандзіру ваенна-аператыўнай групы Жуніну прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Камандаванне 
Кіраўніцтва ваенна-аператыўнай групы ажыццяўляў сакратар падпольнага РК КП(б)Б Піліп Сідаравіч Новікаў.

### Камандзіры 
* Сяргей Георгіевіч Жунін (жнівень — снежань 1943);
* Іван Гаўрылавіч Ільін (снежань 1943 — чэрвень 1944).

### Начальнікі штаба 
* К. І. Мацеж (жнівень — снежань 1943);
* Ц. М. Лупека (снежань 1943 — чэрвень 1944).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Мінскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Віцебскай вобласці
Гафур Гулям

**Гафур Гулям** (; , Ташкент — ) — узбекскі пісьменнік. Народны паэт Узбекістана (1963). Акадэмік АН Узбекістана (1943).

## Творчасць 
Друкаваўся з 1923. У творах крытыкаваў перажыткі мінулага ў свядомасці і побыце людзей, сцвярджаў новую савецкую рэчаіснасць. Аўтар зборнікаў вершаў «Дынама» (1931), «Іду з Усходу» (1943), «Агні Узбекістана» (1947), «Шчасце роднай зямлі» (1951), «Вынік» (апубл. 1967), кніг прозы «Гумарыстычныя апавяданні» (1931), «Хітрыкі шарыяту» (1953) і інш.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Дзяржазная прэмія СССР (1946)
* Ленінская прэмія (1970)

## Беларускія пераклады 
На беларускую мову творы Гафура Гуляма перакладалі Э. Агняцвет, А. Астрэйка, С. Гаўрусёў і інш. Яны ўвайшлі ў зборнікі «Спявае Узбекістан» (1962), «Сонца ў арыках» (1966), «Вясёлка над арыкам» (1986).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук Узбекскай ССР
Катэгорыя:Паэты Узбекістана
Катэгорыя:Народныя паэты Узбекскай ССР
Рагачоўская ваенна-аператыўная група

**Рагачоўская ваенна-аператыўная група** (**Рагачоўская ВАГ**, **Ваенна-аператыўная група пры Рагачоўскім падпольным райкоме КП(б)Б**) — партызанскае злучэнне на акупіраванай тэрыторыі Клічаўскага, Кіраўскага, Бярэзінскага, Крупскага раёнаў; таксама назва органа кіраўніцтва гэтым злучэннем.

Створана 12 сакавіка 1944 года ў Клічаўскім раёне на базе 255-га партызанскага палка і 255-га, 257-га 259-га партызанскіх атрадаў расфарміраванай 8-й Рагачоўскай партызанскай брыгады. 27 і 28 чэрвеня 1944 года ваенна-аператыўная група (2305 партызан) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Камандаванне 
Кіраўніцтва ваенна-аператыўнай групай ажыццяўляў сакратар падпольнага РК. КП(б)Б Іван Цімафеевіч Зуевіч.

Камандзір: В. В. Чысцякоў.

Начальнік штаба: М. Ф. Рубіс.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Магілёўскай вобласці
Менке Кац

**Менке Кац** (, ; 1906, Свянцяны, Віленская губерня, Расійская імперыя, цяпер Літва — 24 красавіка 1991, Спрынг Глен, штат Нью-Ёрк, ЗША) — яўрэйскі паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў ноч другога дня Песаху. Бацька Гіршэ-Довід быў родам са Свіры, дзе меў уласны бровар, аднак быў вымушаны перавесці бізнес у Свянцяны з прычыны невялікіх заробкаў; маці Бадона Губерская паходзіла з Міхалішак. Менке назвалі ў імя бабулі па бацьку. Акрамя яго, у сям’і было яшчэ чацвёра дзяцей (двое нарадзіліся ў Свіры, яшчэ двое маладзейшыя ў Свянцянах).

З прычыны недастатковых заробкаў бацька ў 1914 годзе падаўся ў ЗША. Менке скончыў хедар у Свянцянах, пасля сям’я была вымушаная пераехаць да матчыных сваякоў у Міхалішкі.

У 1920 годзе сям’я выехала да бацькі ў ЗША, пасяліліся ў Нью-Ёрку. З пачатку 1920-х гадоў Менке Кац друкаваўся ў яўрэйскіх газетах у ЗША. Тут выходзілі ягоныя шматлікія кнігі паэзіі, у якіх належнае месца займала тэма малой радзімы. Спачатку трымаўся пракамуністычных поглядаў, пасля пачатку палітычных рэпрэсій у СССР перагледзеў іх. У 1926 ажаніўся з Хаске Бляхер, эмігранткай з Уваравічаў; яны пераехалі ў Лос-Анджэлес. Менке зарабляў пісаннем і рамонтам гадзіннікаў, аднак пасля нараджэння дачкі Траім і сына Ноя вярнуўся ў Нью-Ёрк. Дзяцей выхоўвала жонка з бацькамі ў Пасаіку.

З 1953 годзе, калі стала вядома пра , Кац канчаткова парваў з левымі і пачаў выдаваць уласны літаратурны часопіс «Бітэр-рут».

У 1972 годзе намінаваны на Пулітцэраўскую прэмію.

## Творчасць 
Першы зборнік — «Тры сястры» (1932), за публікацыі якога без згоды ён быў выключаны з «Пралетпэну» ( — *пралетарскае пяро*). Затым былі кнігі вершаў «Мястэчка палае» (1938), «Адказ маёй бабулі Баданы» (1939) і іншыя. Пісаў на ідыш і англійскай мове.

Агулам выдаў 18 зборнікаў паэзіі. Перакладзены на беларускую, грэчаскую, італьянскую, іўрыт, французскую, японскую і іншыя мовы.

## Беларускія пераклады 
Паасобныя вершы ў перакладзе англійскай Таццяны Галідэй апублікаваны ў Запісах БІНіМ № 27 за 2004 год.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Малітва каменя зрабіцца ветрам. Вершы
* Блог пра Менке Каца
* SVINTSYAN Heersha-Leyb Tarshish by MENKE KATZ translated from the Yiddish by BENJAMIN AND BARBARA HARSHAV
* Menke Katz. NINETEEN POEMS
* Menke Katz, 85, Poet Appreciated For His Lyrical Style. By RICHARD F. SHEPARD // The New York Times
* Dovid Katz and Harry Smith (eds.), Menke: The Complete Yiddish Poems of Menke Katz (trans.: Benjamin Harshav and Barara Harshav), New York: Ths Smith
* Звесткі ў каталогу Freedman
* https://jewish.ru/ru/people/society/179517/

Катэгорыя:Паэты ЗША
Катэгорыя:Паэты на ідыш
Гільдыя Святога Лукі

— Ян дэ Брай, 1675]]
**Гільдыя Святога Лукі** — назва сярэднявечных аб’яднанняў мастакоў у Еўропе, асабліва ў Нідэрландах.
Аб’яднанні называліся ў гонар евангеліста Лукі, які лічыцца заступнікам мастакоў, ювеліраў, медыкаў, студэнтаў, хірургаў і мяснікоў.

Катэгорыя:Гісторыя мастацтва
Катэгорыя:Культура Сярэдневякоўя
Шклоўская ваенна-аператыўная група

**Шклоўская ваенна-аператыўная група** (**Шклоўская ВАП**, **Ваенна-аператыўная група пры Шклоўскім падпольным райкоме КП(б)Б**) — партызанскае злучэнне, якое дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Шклоўскага, Бялыніцкага, Круглянскага, Талачынскага, Аршанскага раёнаў; таксама назва органа кіраўніцтва гэтым злучэннем. Уваходзіла ў Магілёўскае партызанскае злучэнне.

Створана ў жніўні 1943 года на базе 1-га, 5-га, 10-га, 15-га, 20-га, 25-га, 40-га партызанскіх атрадаў партызанскай брыгады «Чэкіст». У верасні 1943 года быў створаны 60-ы партызанскі атрад, у кастрычніку — 31-ы. У снежні 1943 года 15-ы і 40-ы атрады былі перададзены 8-й партызанскай брыгадзе.

29 чэрвеня 1944 года ваенна-аператыўная група (2617 партызан) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Камандаванне 
Кіраўніцтва ваенна-аператыўнай групай ажыццяўлялі сакратары падпольнага РК КП(б)Б Фёдар Іванавіч Букштынаў, А. У. Бай.

### Камандзір 
* Герасім Аляксеевіч Кірпіч.

### Начальнік штаба 
* Р. М. Севасцьянаў.

## Гл. таксама 
* Прыганінскі бой

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Магілёўскай вобласці
Агент грын

**Агент Грын**, **«эйджэнт грын»** (, зялёны рэагент) — кодавая назва сумесі магутных гербіцыдаў і дэфаліянтаў, якую амерыканскія вайскоўцы выкарыстоўвалі ў экалагічнай вайне супраць В’етнама. Назва паходзіць ад зялёнай паласы, намаляванай на бочках, у якія расфасоўвалі гэтую сумесь. Шмат у чым натхнёны выкарыстаннем гербіцыдаў і дэфаліянтаў падчас брытанскай вайны ў Малаі, ён быў адным з так званых «вясёлкавых гербіцыдаў». Агент Грын выкарыстоўваўся толькі ў перыяд паміж 1962 і 1964 гадамі, у пачатку выпрабавальных этапаў праграмы распылення гербіцыдаў.

Агент грын змешваўся з агентам пінк і выкарыстоўваўся для знішчэння ўраджаю.

У агульнай складанасці было выраблена 20 000 галонаў гэтага агента. Хімікат вырабляўся па замове Міністэрства абароны ЗША амерыканскімі кампаніямі «Доў Кемікэл» і «Юніён Карбайд», а таксама сумесным прадпрыемствам «Мобай» (заходнегерманскай кампаніі «Баер» і амерыканскай «Мансанта»).

Адзіны актыўны інгрэдыент агента Грын — 2,4,5-трыхлорфенаксіуксусная кіслата (2,4,5-Т), адзін з распаўсюджаных фенаксі-гербіцыдаў той эпохі. Яшчэ да пачатку аперацыі Ranch Hand (1962—1971) было вядома, што ў якасці пабочнага прадукту сінтэзу 2,4,5-Т утворыцца дыяксін 2,3,7,8-тэтрахлордыбензадыяксін (ТХДД), які прысутнічаў у любых сумесяў, што ўтрымлівалі гэты гербіцыд. Адзіным актыўным кампанентам агента Грын быў 2,4,5-Т, таксама як і ў аналагічным агенце Пінк і раней вырабленых партыях 2,4,5-Т з больш высокім утрыманнем ТХДД. Утрыманне ў ім дыяксінаў у шмат разоў перавышала сярэдні ўзровень дыяксінаў у агенце оранж.

Катэгорыя:Ваенныя злачынствы падчас вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Аўксінападобныя гербіцыды
Магілёўская ваенна-аператыўная група

**Магілёўская ваенна-аператыўная група** (**Магілёўская ВАГ**, **Ваенна-аператыўная група пры Магілёўскім падпольным райкоме КП(б)Б**) — партызанскае злучэнне, якое дзейнічала на тэрыторыі Магілёўскага, Бялыніцкага, Клічаўскага раёнаў; таксама назва органа кіраўніцтва гэтым злучэннем. Уваходзіла ў Магілёўскае партызанскае злучэнне.

Створана ў ліпені 1943 года ў адпаведнасці з пастановай Магілёўскага падпольнага абкома КП(б)Б і загадам Магілёўскай (абласной) ВАГ на базе 113-га, 121-га партызанскіх атрадаў 6-й Магілёўскай партызанскай брыгады і асобнага 61-га партызанскага атрада. У лістападзе 1943 года 121-ы партызанскі атрад быў разгорнуты ў 121-ы партызанскі полк (пазней 121-ы партызанскі полк імя А. М. Касаева), у студзені 1944 года 113-ы партызанскі атрад — у 113-ы партызанскі полк. У снежні 1943 года створаны 200-ы партызанскі атрад і перададзены Баранавіцкаму партызанскаму злучэнню паўднёвай зоны.

30 чэрвеня 1944 года ваенна-аператыўная група (2639 партызан) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Камандаванне 
Кіраўніцтва ажыццяўлялі сакратар падпольнага РК КП(б)Б Іван Паўлавіч Станкевіч (жнівень 1943 — чэрвень 1944).

### Камандзіры 
* Канстанцін Міхайлавіч Белавусаў (ліпень 1943 — красавік 1944);
* Захар Платонавіч Гапонаў (май — чэрвень 1944).

### Начальнікі штаба 
* В. П. Дрожнікаў (ліпень — снежань 1943);
* Ц. І. Немаляеў (выконваў абавязкі);
* В. С. Конанаў (май — чэрвень 1944).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Магілёўскай вобласці
Палац Сяменскіх-Лявіцкіх (Львоў)

**Палац Сяменскіх-Лявіцкіх** — помнік архітэктуры ХІХ стагоддзя ў стылі французскага барока, які знаходзіцца ў Львове па вуліцы Пякарскай, 19. 

## Гісторыя 
Вялікая сядзіба была тут яшчэ ў XVIII стагоддзі. Пасол Галіцкага сейма граф Канстанцін Сяменскі, уласнік мястэчка Магэрыў, замовіў праект палаца ў архітэктара Фрыдэрыка Баўмана з Прусіі. Палац быў пабудаваны да 1849 года.

Сын графа Канстанціна, Станіслаў Костка Канстанцін Марыя Фелікс (1864-1918), даслужыўся да звання тайнага дарадцы імператарскага двара, быў членам аўстрыйскага парламенту, кавалерам Мальтыйскага ордэна. Ён перабудаваў палац у 1877 годзе па праекце архітэктара А. Вагнера.  Іван Левінскі і Ян Томаш Кудзельскі ў 1891-1894 гадах яшчэ раз па замове ўладальніка правялі рэканструкцыю палаца, і ў такім выглядзе ён дайшоў да нашых дзён. 

У 1820 годзе Канстанцін Сяменскі ажаніўся з Соф'яй Лявіцкай. Іх сын Станіслаў Костка Канстанцін Марыя Фелікс пісаўся ўжо Сяменскім-Лявіцкім. З тых часоў на фасадзе палаца захаваўся вензель S. L. Сёння нашчадкі роду Сяменскіх-Лявіцкіх жывуць у Канадзе.

У 1930-х гадах сюды перанеслі філіял украінскай акадэмічнай гімназіі.  У пасляваенныя гады тут размяшчалася сярэдняя школа, пазней тут размясцілі спецыялізаваную школу-інтэрнат для дзяцей з разумовымі недахопамі, якая функцыянуе тут і сёння.

Катэгорыя:Славутасці Львова
Катэгорыя:Палацы Львова
Запой (фільм)

«**Запой**» () — мастацкі фільм 2020 года рэжысёра Томаса Вінтэрберга.

## Сюжэт 
Марцін, Томі, Петэр і Нікалай — выкладчыкі ў школе невялікага дацкага гарадка. Усе чацвёра стаміліся ад руціны і змірыліся з тым, што нічога значнага ў іх жыццях ужо не адбудзецца. Аднойчы яны сустракаюцца ў рэстаране, каб адзначыць саракагоддзе Нікалая — самага паспяховага з іх — келіхам добрага шампанскага і лыжкай чорнай ікры з гарэлкай. Юбіляр забаўляе сяброў навуковай тэорыяй нарвежскага вучонага Фіна Скэрдэруда: чалавеку ад нараджэння не хапае крышачку алкаголю ў крыві. Калі штодня папаўняць гэты недахоп парай келіхаў віна, павысіцца і ўзровень шчасця, не кажучы пра эфектыўнасць у працы і сямейным жыцці. Нядоўга думаючы, прыяцелі вырашаюць правесці эксперымент — штодня выпіваць і весці назіранні за сабой. І спачатку ідэя Скэрдэруда бліскуча пацвярджаецца.

## Акцёрскі склад 
## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 49 кінаўзнагародамі і яшчэ 73 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2020 года
Катэгорыя:Фільмы Даніі 2020 года
Катэгорыя:Фільмы Швецыі 2020 года
Катэгорыя:Фільмы Нідэрландаў 2020 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Даніі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Швецыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Нідэрландаў
Катэгорыя:Фільмы на дацкай мове
Катэгорыя:Фільмы Томаса Вінтэрберга
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты Еўрапейскай кінапрэміі
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за найлепшы фільм на замежнай мове
Катэгорыя:Фільмы пра Данію
Прэмія Гільдыі кінаакцёраў ЗША за найлепшую жаночую ролю ў драматычным серыяле

**Прэмія Гільдыі кінаакцёраў ЗША за найлепшую жаночую ролю ў драматычным серыяле** —  штогадовая ўзнагарода, якую з 1995 года ўручае «Гільдыя кінаакцёраў ЗША», каб адзначыць акцёрку, якая найлепш выканала ролю ў драматычным серыяле.

## Пераможцы і намінанты 
;Ніжэй прыведзен спіс пераможніц і намінантак за кожны год.

### 1990-я
### 2000-я 
### 2010-я 
### 2020-я 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Прэмія Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Беларускі саюз у Польшчы

**Беларускі саюз у Польшчы** (БСП, ) — аб’яднанне беларускіх арганізацый у Польшчы. Сядзіба аб’яднання знаходзіцца ў Беластоку.

## Гісторыя 
Беларускі саюз у Польшчы  зарэгістраваны 15 сакавіка 1993 года. Яго ўтварылі: Беларускае аб’яднанне студэнтаў (Беласток), Беларускае дэмакратычнае аб’яднанне (Беласток), Беларускае літаратурнае аб’яднанне «Белавежа» (Беласток), Праграмная рада штотыднёвіка «Ніва» (Беласток), Звяз беларускай моладзі (Беласток), Беларускае культурнае таварыства «Хатка» (Гданьск). 

Восенню 1993 года ў БСП уступіла Беларускае гістарычнае таварыства. Першым старшынёй саюза стаў юрыст Пётр Юшчук. Цяпер кіраўніком з’яўляецца Яўген Вапа.

Галоўнай задачай аб’яднання з'яўляецца каардынацыя дзейнасці беларускіх арганізацый. 

## Літаратура 
* Historia Białorusinów Podlasia, Białystok 2016, s. 400

## Спасылкі 
* УЧОРА Ў БЕЛАСТОКУ ПРАЙШОЎ V ЗЬЕЗД БЕЛАРУСКАГА САЮЗУ ПОЛЬШЧЫ
* Грамадскія аб’яднанні беларусаў у Польшчы 

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Польшчы
Уладзіслаў Андрэевіч Пруднікаў

**Уладзіслаў Андрэевіч Пру́днікаў** (нар. ) — вучоны ў галіне аграхіміі, доктар сельскагаспадарчых навук (1994), дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Сітна (Лёзненскі раён, Віцебская вобласць, Беларусь). Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію. З 1961 года працаваў у Беларускім навукова-даследчым інстытуце земляробства і кармоў. З 2011 года — загадчык аддзела агратэхнікі ільну ў Інстытуце ільну Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар прац па вапнаванні кіслых зямель, сістэмах угнаенняў і севазваротаў, аптымальных дозах і тэрмінах ўнясення ўгнаенняў пад сельскагаспадарчыя культуры.

Сярод апублікаванага:
* Применение удобрений в интенсивном земледелии: справочное пособие / М. П. Шкель, В. А. Прудников, В. М. Перепелица; ред. М. П. Шкель. — Мн.: Ураджай, 1989. — ISBN 5-7860-0126-1
* Система удобрений льна масличного / В. А. Прудников [и др.]; Научно-практический центр Национальной академии наук по земледелию. — Устье: Институт льна, 2011.
* Проблемы известкования почв в Беларуси // Вестник Барановичского государственного университета. Серия: Биологические науки (общая биология), Сельскохозяйственные науки (агрономия). 2013 1(1):86-91
* Кислотный, фосфатный и калийный режимы дерново-подзолистой почвы / В. А. Прудников. — Мн.: [б. и.], 2015.

## Літаратура 
* 
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.]. Т. 6. — Минск, 2008.

## Спасылкі 
* Пруднікаў Уладзіслаў Андрэевіч // Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць
* Отдел агротехники льна // Інстытут ільну Акадэміі навук Беларусі

Катэгорыя:Аграхімікі СССР
Катэгорыя:Аграхімікі Беларусі
Дзераўцоўскі сельсавет

**Дзераўцо́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Дзераўцы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Асіповіцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Асіповіцкім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Восаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Асіповіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Агент «Оранж»

**Агент «оранж»**, **«эйджэнт оранж»** (, аранжавы рэагент) — назва сумесі гербіцыдаў і дэфаліянтаў сінтэтычнага паходжання. Ужываўся арміяй Вялікабрытаніі падчас
вайны ў Малаі і ЗША падчас Другой Індакітайскай вайны з 1961 па 1971 год у рамках праграмы па знішчэнні трапічных лясоў і расліннасці, большай часткай на тэрыторыі Паўднёвага В’етнама, а таксама шэрагу іншых краін Індакітайскага паўвострава (Камбоджы, Лаоса і Тайланда, нават пры тым, што апошні не мае агульных межаў з В’етнамам). Назва «Оранж» з’явілася з-за аранжавай афарбоўкі бочак для транспарціроўкі гэтага хімікату. Адзіны актыўны інгрэдыент агента — 2,4,5-трыхлорфенаксіуксусная кіслата (2,4,5-Т), адзін з распаўсюджаных фенаксі-гербіцыдаў той эпохі.

Па даных міністэрства абароны ЗША, з 1962 па 1971 год амерыканцы распылілі на 10 % тэрыторыі Паўднёвага В’етнама 77 мільёнаў літраў «эйджэнт оранж», у тым ліку 44 мільёны літраў, якія змяшчаюць дыяксін. Па даных в’етнамскага «Таварыства пацярпелых ад дыяксіну», з трох мільёнаў в’етнамцаў — ахвяраў хімікату да цяперашняга часу звыш мільёна чалавек ва ўзросце да 18 гадоў сталі інвалідамі, якія пакутуюць на спадчынныя захворванні.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ваенныя злачынствы падчас вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Аўксінападобныя гербіцыды
Масавае забойства ў Дакшон

**Масавае забойства ў Дакшон** — масавае забойства мірнага насельніцтва камуністычнымі партызанамі ў ходзе В’етнамскай вайны, што адбылося ў 1967 годзе.

Вёска Дакшон была размешчана ў Паўднёвым В’етнаме, за 120 км на паўночны ўсход ад Сайгона. У канцы 1967 года тут пражывалі бежанцы — мантан’яры, якія прыбылі сюды з тэрыторый, што кантраляваліся Нацыянальным фронтам вызвалення Паўднёвага В’етнама (В’етконг). Яны адмовіліся ад патрабавання НФВПВ вярнуцца на старое месца жыхарства і даць рэкрутаў для ўдзелу ў вайне супраць паўднёвав’етнамскага ўрада і яго саюзнікаў на чале з ЗША. У ноч на 5 снежня вёска была атакавана некалькімі сотнямі партызан НФВПВ. З дапамогай агнямётаў яны задушылі супраціў вясковага атрада самаабароны. Паблізу знаходзіліся паўднёвав’етнамскія падраздзяленні, але тыя не змаглі аказаць дапамогу вёсцы. Усяго ў ходзе бою і наступных расстрэлаў былі забіты 252 мірных жыхароў Дакшон; каля 100 чалавек партызаны гвалтоўна павялі з сабой. Зніклымі без вестак лічыліся 500 чалавек, частка з якіх бегла ў джунглі, а частка загінула.

Трагедыя ў Дакшон была адным са шматлікіх выпадкаў наўмыснага забойства мірнага насельніцтва ваюючымі бакамі ў ходзе В’етнамскай вайны.

## Спасылкі 
* "The Massacre of Dak Son " *Time*, Dec. 15, 1967
* "Dak Son Massacre ", *VN Archive*
* Vietnam War Atrocities *Olive Drab*
* Massacre at Dak Son  *Death in the Highlands*

Катэгорыя:Ваенныя злачынствы падчас вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Падзеі 5 снежня
Катэгорыя:Снежань 1967 года
Катэгорыя:1967 год у В’етнаме
Катэгорыя:Масавыя забойствы ў В’етнаме
Анатоль Плескачэўскі

**Анатоль Плескачэўскі** (28 лютага 1911 — 31 сакавіка 1980) — беларускі грамадскі і ваенны дзеяч. Ад’ютант прэзідэнта БЦР Радаслава Астроўскага. Брат Барыса Плескачэўскага.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 28 лютага 1911 года ў Глыбокім Дзісенскага павета Віленскай губерні ў Расійскай імперыі. Брат беларускага дзеяча Барыса Плескачэўскага. Скончыў глыбоцкую гімназію. У 1932 годзе скончыў сельскагаспадарчую школу ў Грудзёндзы з дыпломам жывёлавода-агранома. У 1932—1939 гадах працаваў жывёлаводам-аграномам Віленска-Троцкага павета.

У 1940—1942 гадах жыў на тэрыторыі Літвы. Стаў працаўніком Беларускай народнай самапомачы. З 1944 года афіцэр Беларускай краёвай абароны, займаў розныя пасады ў штабе БКА, ад’ютант прэзідэнта БЦР Радаслава Астроўскага. Сябра Беларускай цэнтральнай рады. Ад штаба БКА знаходзіўся ў 1-й беларускай дывізіі.

З лета 1944 г. на эміграцыі. Працаваў у сакрэтарыяце БЦР у Берліне. Узімку 1944 года знаходзіўся ў Вене. Дапамог знайсці грошы Алесю Змагару і іншым беларускім дзеячам, у якіх бракавала сродкаў на дарогу, каб выехаць з горада перад наступам савецкіх войскаў. 9 мая 1948 г. удзельнічаў у XII Пленуме БЦР у Эльвангене, на якім Беларуская цэнтральная рада была абвешчана «выканаўчым і прадстаўнічым на эміграцыі органам незалежнай Беларускай Народнай Рэспублікі». Вучыўся ва ўніверсітэце UNRRA у Мюнхене, а потым — ва Украінскім тэхнічна-сельскагаспадарчым інстытуце па спецыяльнасці «ветэрынарыя».

У 1949 годзе выехаў у ЗША. Паводле ўспамінаў Леаніда Галяка, плыў туды разам з ім тым жа караблём з нямецкага Брэмергафена. Жыў у штаце Нью-Джэрсі, працаваў на хіміка-фармацэўтычных фабрыках, а потым — у аддзеле антыбіётыкаў фірмы Pinick (Ньюарк, Нью-Джэрсі). Стаў віцэ-прэзідэнтам Беларускага кангрэсавага камітэту Амерыкі. 29 кастрычніка 1955 г. у Нью-Ёрку разам з іншымі заснаваў Камітэт незалежнай Беларусі, які стаў адной са спробаў аб’яднаць беларускую эміграцыю ў ЗША. Стаў сябрам Антыбальшавіцкага блоку народаў — быў віцэ-прэзідэнтам групы Беларускія сябры АБН. Далучыўся да Беларускага вызвольнага фронту. Быў прыхаджанінам царквы Святой Ефрасінні Полацкай у Саўт-Рыверы

Памёр 31 сакавіка 1980 года ў Ленсінгтане, Нью-Ёрк, ЗША. Пахаваны на могілках у Баўнд-Брук, Нью-Джэрсі, ЗША. У Саўт-Рыверы захаваўся архіў Анатоля Плескачэўскага.

## Званні 
* 15 сакавіка 1944 — лейтэнант БКА.
* 4 ліпеня 1944 — старшы лейтэнант БКА.

## Літаратура 
* 
* Алесь Змагар. Мой жыцьцяпіс // Беларуская мэмуарыстыка на эміграцыі. Нью-Ёрк, 1999. С. 201—213.
* Алег Гардзіенка. Беларуская дыяспара: Нямеччына і ЗША 
* Архіў Анатоля Плескачэўскага (Саўт-Рывер, ЗША)

## Спасылкі 
* Анатоль Плескачэўскі. Людзі БКА 

Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Члены Беларускай краёвай абароны
Катэгорыя:Члены Беларускай народнай самапомачы
Катэгорыя:Члены Беларускай цэнтральнай рады
Катэгорыя:Члены 30-й грэнадзёрскай дывізіі войскаў пры СС
Васіль Іванавіч Качурка

**Васіль Іванавіч Качурка** (, в. Стрыі, Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне раслінаводства. Доктар сельскагаспадарчых навук (2003), прафесар (2003). Акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (2005), Міжнароднай акадэміі педагагічнай адукацыі (2009), Акадэміі эканамічных навук Украіны (2014). Рэктар Баранавіцкага дзяржаўнага ўніверсітэта (2004—2021).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 27 верасня 1950 года ў вёсцы Стрыі Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці.

У 1967 годзе скончыў Мінянскую сярэднюю школу Кобрынскага раёна.

Скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію (спецыяльнасць «Аграномія», 1973; аспірантура, 1980; дактарантура, 2002).
    
Працаваў у калгасе імя Я. М. Свярдлова Горацкага раёна (1973—1976, галоўны аграном), на эксперыментальнай базе «Пагодзіна» (1976—1983, дырэктар), у Магілёўскім аблвыканкаме (1983—1984, першы намеснік начальніка ўпраўлення сельскай гаспадаркі), Магілёўскім абкаме КПБ (1984—1985, намеснік загадчыка аддзела сельскай гаспадаркі і харчовай прамысловасці), Крычаўскім гаркаме КПБ (1985—1990, першы сакратар), Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі (1990—2004, агранамічны факультэт, дацэнт кафедры раслінаводства, з 1993 — дэкан факультэта). З 2004 па 2021 гады працаваў рэктарам Баранавіцкага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Навуковыя інтарэсы: распрацоўка і ўкараненне энергазберагальных тэхналогій вырошчвання збожжавых і зернебабовых культур (азімае і яравое трыцікале, азімая пшаніца, ячмень, соя), якія забяспечваюць высокую ўраджайнасць зерня з высокімі тэхналагічнымі паказчыкамі.

У красавіку 2024 года быў выбраны дэлегатам на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2015), медаль «За працоўныя заслугі» (2009), граматы Савета Міністраў (2000), Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчовай прамысловасці (2000), Міністэрства адукацыі (2010) Рэспублікі Беларусь, ЦК Беларускага прафесійнага саюза работнікаў адукацыі і навукі (2009), Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2019) і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў 27-га склікання
Катэгорыя:Першыя сакратары Крычаўскага гаркама КПБ
Катэгорыя:Рэктары БарДУ
Катэгорыя:Дэканы агранамічнага факультэта БДСГА
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Палац Туркулаў-Камела (Львоў)

**Палац Туркулаў-Камела**, таксама **Палац графа Дзедушыцкага**, **Палац Камела** — помнік архітэктуры XІХ стагоддзя ў Львове па вуліцы Пякарскай, 50а. Першае ў Львове збудаванне ў стылі ранняй неаготыкі.

## Гісторыя 
Палац пабудаваны прыблізна ў 1840—1843 гадах (па іншай версіі ў 1810—1830 гадах) за ўзорамі Венецыянскай готыкі па замове графа Генрыка Севярына Дзедушыцкага. Аўтар праекта верагодна Фрыдэрык Баўман. Як апісвае Мечыслаў Арловіч, у сярэдзіне XIX стагоддзя, калі палацам валодала графіня Феліцыя Камела (дачка графа Тадэвуша Туркула), яе сядзіба была пакрыта гонтам і выглядала як сапраўдны прыгарадны асабняк. У 20-30-х гадах XX стагоддзя палац належаў сям’і Батыцкіх. З 1937 года палац знаходзіцца ў распараджэнні акадэміі ветэрынарнай медыцыны. Цяпер тут знаходзіцца вучэбны корпус Львоўскага нацыянальнага ўніверсітэта ветэрынарнай медыцыны і біятэхналогій імя Сцяпана Гжыцкага.

Катэгорыя:Славутасці Львова
Катэгорыя:Палацы Львова
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ва Украіне
Ваенная зона C

**Ваенная зона Ц**, **Зона вайны Ц** () або **Раён ваенных дзеянняў «Ц»** — амерыканская назва аднаго з раёнаў Паўднёвага В’етнама падчас вайны ў В’етнаме ў 1960—1970-я гады. Раён (зона) ваенных дзеянняў C, як і ваенная зона D, падвергнуўся самай вялікай апрацоўцы дэфаліянтамі ў перыяд вайны.

Тэрыторыя Паўднёвага В’етнама з 1962 года была падзелена на чатыры ваенныя зоны, якія размяшчаліся з поўначы на поўдзень, і называліся:
* Тактычная зона I корпуса;
* Тактычная зона II корпуса;
* Тактычная зона III корпуса;
* Тактычная зона IV корпуса. 
Ваенная зона C размяшчалася на паўночны захад ад горада Сайгон і займала ўсю паўночную частку правінцыі Тэйнінь ля мяжы з Камбоджай і знаходзілася ў тактычнай зоне III корпуса. Гэтая было адным з месцаў, дзе «сцежка Ха Шы Міна» заходзіла на тэрыторыю Паўднёвага В’етнама. Назва з’явілася яшчэ ў перыяд каланіяльнай вайны Францыі (Індакітайскай вайна), і яе паходжанне невядома. У ваеннай зоне Ц у асноўным дзейнічалі амерыканскія 1-я і 25-я пяхотныя дывізіі. Тут былі праведзены некалькі значных ваенных аперацый, у прыватнасці, аперацыі «Attleboro» і «Junction City» (адны з найбуйнейшых падчас інтэрвенцыі), а таксама мноства больш дробных.

## Літаратура 
* Дэвидсон Ф. Б. (Davidson Ph.B.). Война во Вьетнаме (1946—1975) = Vietnam at War: The History 1946-1975 — Oxford University Press, 1991.. — М.: Изографус, Эксмо, 2002. — С. 816.
* Толковый военно-морской словарь, 2010 года.
* Джек Бич (Jack Beach) «Учитесь целовать лягушек!» и другие рецепты лидерства IBM.

## Спасылкі 
* Bernard William Rogers. Cedar Falls — Junction City: A Turning Point 
* Фото Вьетнамской войны.
* Что такое Agent Orange или экологическая война против Вьетнама. 

Катэгорыя:Вайна ў В’етнаме
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі В’етнамскай вайны
Валерый Пятровіч Прыстаўка

**Валерый Пятровіч Пры́стаўка** ( — ) — вучоны-энтамолаг, доктар біялагічных навук (1974).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Калодзежы (Чэрвеньскі раён, Мінская вобласць, Беларусь). У 1957 годзе скончыў Ленінградскі сельскагаспадарчы інстытут. З 1977 года працаваў у Інстытуце заалогіі Акадэміі навук БССР, дзе займаў пасаду загадчыка лабараторыі. У 1983—1992 гадах у Беларускім навукова-даследчым інстытуце аховы раслін.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па мікрабіялагічных метадах барацьбы са шкоднікамі сельскагаспадарчых культур, выкарыстанню радыеізатопаў і іаніавальнага выпраменьвання, метадах уліку колькасці насякомых.

Сярод апублікаванага:
* Генетический и другие нехимические методы защиты плодовых культур от яблонной плодожорки / М-во сел. хоз-ва СССР. Всесоюз. науч.-исслед. ин-т информации и техн.-экон. исследований по сел. хоз-ву. — М.: [ВНИИТЭИСХ], 1974.
* Использование экологических данных для обоснования интегрированной защиты растений. — М., 1977.
* Принципы и методы экспериментальной энтомологии / Под ред. Л. М. Сущени. — Мн.: Наука и техника, 1979.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента

Катэгорыя:Энтамолагі СССР
Катэгорыя:Энтамолагі Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Марцін Ідэн (фільм, 2019)

«**Марцін Ідэн**» () — мастацкі фільм 2019 года рэжысёра . Галоўныя ролі ў фільме выканалі Лука Марынелі, Карла Чэкі, Джэсіка Крэсі, Вінчэнца Немалата, Марка Леанардзі і іншыя.

## Сюжэт 
Малады неапальскі марак Марцін Ідэн ратуе ад нападу бандытаў Артура, нашчадка буржуазнай сям’і Арсіні, і той запрашае яго да сябе дадому. Там Марцін улюбляецца ў сястру Артура — Алену. Культурная і вытанчаная маладая жанчына становіцца любоўнай апантанасцю і сімвалам сацыяльнага статусу, да якога Марцін імкнецца падняцца. Ён пачынае займацца самаадукацыяй і марыць стаць пісьменнікам. Але літаратурныя працы Марціна адхіляюцца рэдакцыямі, як занадта новыя для стандартызаваных густаў. А для Алены і яе буржуазнай сям’і адсутнасць «*пасады*» з’яўляецца праблемай, ці, хутчэй, недаравальным недахопам. Пад уплывам старога інтэлектуала Рэса Брысендэна Марцін знаёміцца з сацыялістамі, уступаючы ў канфлікт з Аленай і яе буржуазным светам.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 6 кінаўзнагародамі і яшчэ 33 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2019 года
Катэгорыя:Фільмы Італіі 2019 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2019 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Італіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Італіі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Францыі
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы Італіі
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы пра пісьменнікаў
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Фільмы П’етра Марчэла
Ундзіна (фільм, 2020)

«**Ундзіна**» () — мастацкі фільм 2020 года рэжысёра . Галоўныя ролі ў фільме выканалі Паўла Бер і Франц Рагоўскі.

## Сюжэт 
Прыгажуня Ундзіна ведае ўсё пра архітэктуру Усходняга і Заходняга Берліна. Яе аповеды зачароўваюць летуценніка Крыстафа. Знаёмства маладых людзей містычным чынам збліжае іх. Але ў Ундзіны ёсць таямніца — яе мінулае — фатальны раман з Іаганесам, чалавекам, які ёй здрадзіў.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 7 кінаўзнагародамі і яшчэ 10 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2020 года
Катэгорыя:Фільмы Германіі 2020 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2020 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Германіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы на нямецкай мове
Катэгорыя:Фільмы Крысціяна Петцольда
Байкал (значэнні)

Назву **Байкал** маюць:

* Байкал — возера ў Расіі, найглыбейшае возера свету.
* Байкал — пасёлак у Талачынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі.
* Байкал — безалкагольны моцнагазаваны танізавальны напой.
Дамініканскі сабор (Львоў)

**Дамініканскі сабор**, таксама **Царква Найсвяцейшай Еўхарыстыі**, раней — **Касцёл Божага Цела і кляштар дамініканаў** — помнік архітэктуры XVIII стагоддзя ў цэнтральнай частцы Львова, у зоне Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, помнік архітэктуры нацыянальнага значэння.

## Гісторыя 
Манахі-дамініканцы упершыню прыбылі ў Львоў у ХІІІ стагоддзі, і першы драўляны касцёл дамініканцаў, як кажуць легенды, быў пабудаваны ў 1234 годзе на Нізкім замку па фундацыі жонкі князя Льва Данілавіча Канстанцыі Венгерскай. Гэты касцёл згарэў у час вайны ў 1340 годзе. Новы гатычны храм, які нагадваў сёняшні парафіяльны касцёл у Казімежы Дольным, быў пабудаваны на гэтым месцы ў 1378 годзе і пазней перабудаваны пасля пажару ў 1407 годзе разам з манастырскімі пабудовамі. На працягу XVI стагоддзя комплекс быў спустошаны некалькімі пажарамі, тым не менш, ён працягваў паступова развівацца. У XVIII стагоддзі столь храма пачала трэскацца, і ў 1745 годзе было вырашана разабраць храм і замяніць яго новым.

У 1749 годзе Юзаф Патоцкі заклаў сучасны барочны храм, аўтарства акога звычайна прыпісваецца Яну дэ Вітэ. Паміж 1756 і 1761 гадамі Мікалай Базыль Патоцкі ахвяраваў 236 тысяч злотых храму і дамініканскаму кляштару ў Львове, дзе была пахавана яго маці. Гэтыя ахвяраванні пайшлі на капліцу Патоцкіх у храме. Сам храм быў асвечаны ў 1764 годзе львоўскім рымска-каталіцкім арцыбіскупам Вацлавам Геранімам Серакоўскім.

У дамініканцаў атрымалася ўдала перажыць панаванне аўстрыйскага імператара Іосіфа II, які вызначыўся тым, што зачыніў многія іншыя манастыры. У 1865 годзе да комплексу была прыбудавана званіца ў стылі неабарока. У 1885—1914 гадах была праведзена супярэчлівая рэканструкцыя фасада і інтэр’еру.

Пасля Другой сусветнай вайны і прыходу савецкай улады комплекс выкарыстоўваўся як склад, а ў 1970-я гады ператварыўся ў музей рэлігіі і атэізму. З распадам СССР храм быў перададзены Украінскай грэка-каталіцкай царкве і цяпер з’яўляецца парафіяльнай царквой. Кляштар, аднак, да гэтага часу па-ранейшаму з’яўляецца музеем, аднак перайменаваным у Львоўскі музей гісторыі рэлігіі.

Сучасны львоўскі храм аддалена нагадвае царкву Карлскірхэ ў Вене. Ён пабудаваны па плане грэцкага крыжа, упісанага ў эліпсоід і ўвянчанага манументальным купалам.

Да 1946 года ў храме захоўваўся цудатворны абраз Найсвяцейшай Панны Марыі, каранаваны папам Бенедыктам XIV у 1751 годзе, які сёння можна пабачыць у дамініканскім касцёле Святога Мікалая ў Гданьску, а таксама алебастравая фігура, прывезеная Святым Гіяцынтам з разрабаванага манголамі Кіева ў Галіч, а затым — у Львоў, якую сёння можна знайсці ў касцёле Святога Жыля ў Кракаве.

Катэгорыя:Славутасці Львова
Катэгорыя:Грэка-каталіцкія храмы Львова
Джон Боўдэн Коналі

**Джон Боўдэн Коналі** (; , , Тэхас — , Х’юстан, Тэхас) — амерыканскі палітык, міністр ваенна-марскіх сіл ЗША (1961, пры прэзідэнце Джоне Кэнэдзі), міністр фінансаў ЗША (1971—1972, пры прэзідэнце Рычардзе Ніксане), у 1963—1969 гадах — губернатар Тэхаса.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Міністры фінансаў ЗША
Катэгорыя:Губернатары Тэхаса
Мэцью Грэгары Льюіс

**Мэцью Грэгары Льюіс** (; , Лондан — , на моры на шляху з Вест-Індыі) — англійскі раманіст і драматург, аўтар гатычнага рамана «Манах» (1796).

## Біяграфія 
З дапамогай бацькі атрымаў пасаду брытанскага аташэ ў Гаазе, куды прыехаў 15 траўня 1794 года і дзе заставаўся да снежня. Тут за дзесяць месяцаў быў напісаны раман жахаў «Манах» (*Ambrosio, or The Monk*), які быў ананімна выдадзены летам 1794 года. Мэцью Грэгары Льюіс адразу зрабіўся знакамітым, аднак праз год прадаваць раман было забаронена. У другім выданні аўтар выкінуў асобныя, найбольш «абуральныя» моманты, але ў цэлым захаваў вусцішную атмасферу твора. Раманам захапляліся лорд Байран (які назваў аўтара «чарадзеем Льюісам», «манахам» і «бардам»), маркіз дэ Сад, што ўсхваліў пісьменніка ў нарысе «Разважанні пра раман».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Манах (фрагмент)

Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта
Партызанская брыгада імя У. І. Леніна

**Партызанская брыгада імя У. І. Леніна** — назва партызанскіх брыгад, якія існавалі ў час Вялікай Айчыннай вайны.

## Значэнні 
* Партызанская брыгада імя У. І. Леніна (В. А. Васільеў).
* Партызанская брыгада імя У. І. Леніна (В. У. Каткоў).
* Партызанская брыгада імя У. І. Леніна (М. А. Сакмаркін).
Анатоль Пятровіч Прышывалка

**Анатоль Пятровіч Прышыва́лка** ( — ) — вучоны ў галіне фізікі, доктар фізіка-матэматычных навук (1981), прафесар (1984).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Нізгалава (Бешанковіцкі раён, Віцебская вобласць, Беларусь). У 1955 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З гэтага ж года працаваў у Інстытуце фізікі Акадэміі навук БССР (Інстытут фізікі імя Б. І. Сцяпанава НАН Беларусі), дзе ў 1963—1970 гадах займаў пасаду намесніка дырэктара, у 1982—1994 гадах — загадчык лабараторыі.

## Навуковая дзейнасць 
Праводзіў даследаванні па оптыцы рассейвальных і паглынальных асяроддзяў. Займаўся распрацоўкай метадаў разліку рассеяння і паглынання святла неаднароднымі часцінкамі з улікам іх награвання і разбурэння. Аўтар шэрагу вынаходстваў.

Сярод апублікаваных прац:
* Распределение энергии внутри светорассеивающих частиц / Ин-т физики АН БССР. — Мн.: [ИФ], 1974. (разам з Л. Р. Астаф’евай)
* Обводнение частиц и элементы матрицы рассеяния света атмосферным аэрозолем. — Мн.: Б. и., 1976.
* Исследование динамики нагрева крупных слабопоглощающих капель под действием излучения ОКГ. — Мн.: ИФ. Пат.-информ. отд., 1982.
* Рассеяние и поглощение света неоднородными и анизотропными сферическими частицами / А. П. Пришивалко, В. А. Бабенко, В. Н. Кузьмин; Ред. Б. И. Степанов. — Мн.: Наука и техника, 1984.
* О резонансах поглощения света в однородных и полых сферических частицах / А. П. Пришивалко, Л. Г. Астафьева, Г. П. Леднева. — Мн.: ИФ, 1985.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Царква Святых Вольгі і Лізаветы (Львоў)

**Царква Святых Вольгі і Лізаветы**, раней — **Касцёл Святой Лізаветы** — дзеючая неагатычная ўніяцкая царква ў Львове. Царква пабудавана як каталіцкі касцёл ў памяць аб імператрыцы Лізавеце Баварскай, жонцы імператара Аўстра-Венгрыі Франца Іосіфа І. Цяпер гэты храм з’яўляецца самым высокім будынкам у горадзе, яго вышыня — 88 метраў.

## Гісторыя 
Афіцыйна лічыцца, што храм быў узведзены ў 1903—1911 гадах (але інфармацыя не дакладная, ёсць фота з 1902 года, дзе ён ужо ўзведзены). Неагатычны стыль сабора паўтарае многія элементы французскай і паўночнагерманскай гатычнай архітэктуры з элементамі раманскага стылю: высокія астраверхія шпілі, стральчатыя вокны, партал з вялікай ружай ў цэнтры, унутраная вертыкальная прастора і інш.

Скульптар Пётр Вайтовіч упрыгожыў галоўны фасад касцёла маштабнай скульптурнай кампазіцыяй укрыжавання. Над праектам ўпрыгажэння інтэр’еру працаваў львоўскі майстар Казімір Сухальскі. У 1926 годзе ў храме быў усталяваны адзін з самых вялікіх у міжваеннай Польшчы арган працы вядомай польскай фірмы братоў Дамініка і Вацлава Бернацкіх.

У пачатку Першай сусветнай вайны урад Аўстра-Венгрыі канфіскаваў царкоўныя званы. Падчас украінска-польскай вайны 1918—1919 гадоў касцёл быў пашкоджаны ўкраінскай артылерыяй. У 1939 годзе побач з храмам разарвалася авіяцыйная бомба, былі пашкоджаныя шпілі і сцены. У 1946 годзе касцёл быў зачынены, рэшткі аргана звалілі на хорах. У 1970-х гадах будынак савецкія ўлады перадалі пад склад. У 1991 годзе храм перадалі грэка-каталіцкай парафіі і асвяцілі як царкву Святых Вольгі і Лізаветы.

Катэгорыя:Славутасці Львова
Катэгорыя:Грэка-каталіцкія храмы Львова
Каўпенскі сельсавет

**Каўпе́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Каўпень.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Лоеўскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Крупейкаўскага (Крупейскага) сельсавета.

17 ліпеня 1986 года цэнтр Казярожскага сельсавета перанесены ў вёску Каўпень, сельсавет перайменаваны ў Каўпенскі.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1375 чалавек, з іх 94,9 % — беларусы, 3,0 % — рускія, 1,2 % — украінцы, 0,4 % — армяне; паводле перапісу 2019 года — 1107 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1986 годзе
Бераг Прынцэсы Рагнхіль

**Бераг Прынцэсы Ра́гнхіль** () — частка ўзбярэжжа Зямлі Каралевы Мэры ва Усходняй Антарктыдзе, паміж 70°30' і 34°00' усходняй даўгаты.

Акаймаваны шэльфавымі ледавікамі шырынёй 10—15 км, цягнучыміся ўздоўж узбярэжжа і пераходзячымі ў ледавіковы схіл і ледавіковае плато Нансенісен.

Адкрыты ў 1931 годзе нарвежскай экспедыцыяй Г. Ісаксена і Я. Рысер-Ларсена. Названы ў гонар прынцэсы Рагнхільды Нарвежскай.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Берагі Антарктыды
Станіслаў Нічыпаравіч Князеў

**Станіслаў Нічыпаравіч Князеў** () — беларускі дзяржаўны дзеяч, юрыст, гісторык. Доктар юрыдычных навук (2005), прафесар права (2001). Генерал-маёр (1994). Заслужаны дзеяч навукі.

## Біяграфія 
Скончыў Томскае ваеннае вучылішча сувязі (1969). З 1970 года ў органах дзяржаўнай бяспекі. Праходзіў службу ў розных падраздзяленнях ваеннай контрвыведкі Прыкарпацкай ваеннай акругі, групы Савецкіх войскаў у Германіі, удзельнічаў у баявых дзеяннях у Афганістане. Узначальваў Упраўленне ваеннай контрразведкі КДБ Рэспублікі Беларусь (1994—1996).
У 1996 годзе перайшоў на працу ў Інстытут нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь, у 1998—2001 узначальваў яго. Намеснік дзяржаўнага сакратара Савета бяспекі Рэспублікі Беларусь (2001), першы намеснік Кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2001—2003). Рэктар Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2003—2007), Міжнароднага ўніверсітэта «МІТСО» (2011—2018). Дырэктар Навукова-даследчага інстытута тэорыі і практыкі дзяржаўнага кіравання Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

З 2 верасня 2019 года — загадчык кафедры дзяржаўнага кіравання Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Навуковыя інтарэсы: тэорыя кіравання; тэорыя і метадалогія дзяржаўнага кіравання; асновы ідэалогіі; тэорыя і практыка забеспячэння нацыянальнай бяспекі.

## Узнагароды і званні 
* Званне «Заслужаны дзеяч навукі» (10.09.2025)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 18, кн. 1. — Мінск, 2004.
* Белорусская юридическая энциклопедия. В 4 т. Т. 2. ― Минск, 2009.

Катэгорыя:Генерал-маёры (Беларусь)
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Рэктары Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Начальнікі Інстытута нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэктары Міжнароднага ўніверсітэта МІПСА
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзідэнта Беларусі