Сонечнае зацьменне 1 мая 1185 года

**Сонечнае зацьменне 1 мая 1185 года** — поўнае сонечнае зацьменне, якое назіралася на тэрыторыях Цэнтральнай Амерыкі, Паўночнай Еўропы, сучаснай Расіі і сучаснага Казахстана.

## Агульная інфармацыя 
Зацьменне пачалося на заходнім узбярэжжы Цэнтральнай Амерыкі. Потым месяцовы цень рухаўся ў паўночна-ўсходнім напрамку, прайшоўшы па тэрыторыі сучаснага  Нікарагуа і востраве Гаіці і перасек Атлантычны акіян. Максімальная працягласць зацьмення ў цэнтры паўночнай Атлантыкі ў пункце з каардынатамі 46° 00’ з. ш., 37° 12’ з. д. склала 5 мінут 9 секунд, што з’яўляецца вялікім значэннем. Месяцовы цень зноў трапіў на сушу ў Шатландыі, перасек Паўночнае мора і ўвайшоў на тэрыторыю Нарвегіі. Прайшоўшы па тэрыторыі сучаснай Швецыі, цень закрануў паўднёвую частку Фінляндыі і пакрыў паўночную частку Балтыйскага мора (цалкам Фінскі заліў) і далей уступіў на тэрыторыю далей на ўсход. Сваім паўночным краем цень закрануў сучасную тэрыторыю Санкт-Пецярбурга, пакрыў Ноўгарад і Растоў. Далей у паўднёва-ўсходнім напрамку ён прайшоў тэрыторыі сучасных Ніжняга Ноўгарада, Казані, Уфы і Магнітагорска. На тэрыторыі Казахстана, не дайшоўшы да цяперашняй Астаны каля 50 км, месяцовы цень пакінуў Зямлю.

## Упамінанні ў крыніцах 
Зацьменне ўпамінаецца ў «Слове пра паход Ігараў» і было расцэнена князям Ігарам як прадвесце бяды. Сам князь і ягоная дружына знаходзіліся значна больш на поўдзень ад паласы поўнага зацьмення і маглі назіраць яго толькі часткова. Зацьменне ўпамянута ў Лаўрэнцьеўскім летапісе і аналагічным чынам у многіх другіх летапісах, у тым ліку ў Наўгародскім першым летапісе як поўнае (адбылося вечарам 1 мая 6693 (1185 паводле ультрамарцаўскага стылю) года). Магчымае паходжанне звестак — Ноўгарад, дзе зацьменне было поўным. Другое апісанне — у Іпацьеўскім летапісе, дзе зацьменне звязана з паходам князя Ігара Святаславіча, які назіраў яго каля ракі Северскі Данец, дзе яно было частковым і так і апісана: «солнце стояще яко месяць».

Некаторыя даследчыкі ў апісанні гэтага зацьмення ў радзе летапісаў («и в солнци учинися яко месяць, из рог его яко угль жаров исхожаше» — Лаўрэнцьеўскі летапіс) бачаць рэдкае ўпамінанне пратуберанцаў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Медведев В. В.* Сцена солнечного затмения в «Слове о полку Игореве» // Исследования «Слова о полку Игореве». — Л.: Наука, 1986. — С. 75—80.
* 
* *Творогов О. В.* Астрономические явления в «Слове» // Энциклопедия «Слова о полку Игореве»: В 5 томах / Рос. акад. наук. Ин-т рус. лит. (Пушкин. дом); Ред. кол.: Л. А. Дмитриев, Д. С. Лихачёв, С. А. Семячко, О. В. Творогов (отв. ред.). — СПб.: Дмитрий Буланин, 1995. — Т. 1. А—В. — С. 73—76.
* *Яценко Б. И.* Солнечное затмение в «Слове о полку Игореве» // Труды отдела древнерусской литературы. — Л.: Наука, 1976. — Т. 31. — С. 116—122.

## Спасылкі 
* Астрономическая газета (11 нумар) за жнівень 2010 года, Астранэт
* Поўнае сонечнае зацьменне 1 мая 1185 года
* Даныя па зацьменні , NASA
* Googlemap 
* Інтэрактыўная карта зацьмення 1 мая 1185 года
* Выпіскі з Наўгародскай і Лаўрэнціеўскай летапісаў аб назіраннях поўнай фазы зацьмення 
* Где же Каяла-река? — аб месцазнаходжанні атрада Князя Ігара ў момант зацьмення.

Катэгорыя:1185
Катэгорыя:Падзеі 1 мая
Катэгорыя:Сонечныя зацьменні
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі