open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Беларускае аб’яднанне ў Аўстраліі

'''Беларускае аб'яднанне ў Аўстраліі'* (*БАА''). Заснавана ў кастрычніку 1950 г., калі «надпалітычнае» Беларускае аб'яднанне ў Новым Паўднёвым Уэльсе змяніла назву на Беларускае аб'яднанне ў Аўстраліі. У 1951 г. з арганізацыі выйшлі Уладзімір Клуніцкі (асобна), а таксама прыхільнікі Рады БНР. Ад гэтага часу БАА засталося арганізацыяй прыхільнікаў БЦР.

БАА задумвалася як агульнааўстралійская арганізацыя (з сядзібай у Сіднеі) і спрабавала стварыць аддзелы ў Брысбене на чале з Анатолем Шкуткам, але звестка пра рэальную дзейнасць яго няма. Найбольш трывалым быў аддзел у Мельбурне (Беларускае аб’яднанне ў Вікторыі).

Сферамі дзейнасці арганізацыі былі навязванне сувязяў паміж беларусамі, сацыяльная дапамога, прадстаўніцтва Беларусі ў стасунках з іншымі арганізацыямі Аўстраліі, наладжванне нацыянальнага культурнага жыцця. Пры БАА быў заснаваны Асветна-культурны клуб на чале з Язэпам Шкодам, які існаваў да 1957 г. і займаўся культурнай дзейнасцю. У 1950 — 1960-я гады (але з перапынкамі) выдаваўся інфармацыйны бюлетэнь БАА «Новае Жыцьцё». Пры БАА дзейнічаў таксама мяшаны хор пад кіраўніцтвам С. Анічкава, драматычны гурток на чале з Міхасём Зуем.

Пасля стварэння Беларускага культурна-грамадскага клуба члены БАА ўвайшлі ў гэту арганізацыю, аднак само БАА не спыніла існавання.

БАА ад самага пачатку было ўдзельнікам Федэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі.

## Старшыні 
* Уладзімір Клуніцкі (1950 — 1951)
* Міхась Зуй (1951 — 1995)
* Міхась Ціхан (з 1995)

## Літаратура 
* *Антух М.* Я ўмею за сябе пастаяць / Мікола Антух // Адзінец, А. Паваенная эміграцыя: скрыжаванньні лёсаў: зборнік успамінаў / Аляксандр Адзінец. — Мн.: Медисонт, 2007. — 704 с., [28] с. іл. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны: Кніга 11). — С. 17 — 25.
* *Гардзіенка Н.* Беларусы ў Аўстраліі: да гісторыі дыяспары / Натальля Гардзіенка; Прадмова І.Сурвіллы. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2004. — 468 с., [4] арк. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 3). — С. 444—445.
* *Калодка А.* Беларусы ў Аўстраліі / Аляксандар Калодка // Беларуская мэмуарыстыка на эміграцыі / Укл. Л.Юрэвіч. — Нью-Ёрк: БІНІМ, 1999. — 361 с. — С. 328—339.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Аўстраліі
Катэгорыя:1950 год у Аўстраліі
Макранка

**Макра́нка**, **канал М-2** — рака ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дняпро.

Даўжыня ракі 21 км. Плошча вадазбору 161 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Пачынаецца за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Клятное, упадае ў Дняпро на паўночна-ўсходняй ускраіне горад Быхаў. Рэчышча каналізаванае.

Асноўны прыток — рака Забава (леваруч).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-85. Выданне 1978 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Быхаўскага раёна
Бронзаўка залацістая

**Бронзаўка залацістая** (*Cetonia aurata*) — жук з сямейства пласцініставусых (*Scarabaeidae*).

Афарбоўка цела залаціста-зялёная з металічным бляскам, ніз медна-чырвоны. Надкрылы з белымі плямкамі. Даўжыня цела да 20 мм.

Лічынка выгнутая, шаравата-белая, пакрытая рыжымі валаскамі. Жыве ў гнілой драўніне.

Дарослыя бронзаўкі аб'ядаюць маладыя парасткі ды кветкі. Зімуюць у глебе. У адрозненне ад іншых жукоў лётаюць са складзенымі надкрыламі за кошт выразаў на іх баках.

Cetoine global.jpg|Кукалка
Cétoine dorée vol.jpg|Бронзаўка залацістая
Cetonia aurata take off composition 05172009.jpg|Узлёт бронзаўкі
Cetonia aurata MF.jpg

## Літаратура 
* *Веремчук О. Н.* Природные сообщества Беларуси: учебное пособие / О. Н. Веремчук, А. Т. Жуковский, Н. К. Якимович; М-во образования Респ. Беларусь, Брест. гос. ун-т им. А. С. Пушкина. — Изд. 2-е, испр. и доп. — Брест: Изд-во БрГУ, 2008.
* *Конюшка В. С.* Наземныя беспазваночныя / В. С. Конюшка, У. А. Радкевіч, Т. М. Раменка. — Мн.: Нар. асвета, 1980.
* *Мамаев Б. М.* Школьный атлас-определитель насекомых: Кн. для учащихся / Б. М. Мамаев. — М.: Просвещение, 1985.
* Растения и животные: Руководство для натуралиста: Пер. с нем. / К. Нидон, д-р И. Петерман, П. Шеффель, Б. Шайба. — М.: Мир, 1991.

Катэгорыя:Пласцініставусыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1761 годзе
Кобленц

**Ко́бленц** ( альбо *Coblenz*, ад  — якія зліваюцца) — горад на захадзе Германіі, у федэратыўнай зямлі Рэйнланд-Пфальц. Трэці паводле насельніцтва горад у федэральнай зямлі (107 тыс., дазеныя на 2005 год). На берагах рэк Рэйн і Мозель.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы 
* Валеры Жыскар д’Эстэн (1926—2020) — прэзідэнт Францыі (1974—1981)
* Клеменс Венцэль фон Метэрніх (1773—1859) — міністр замежных спраў Аўстрыйскай імперыі

Катэгорыя:Гарады Рэйнланд-Пфальца
Маларыта (рака)

**Маларыта**, **Малая Рыта** — рака ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Рыта (басейн Віслы).

## Назва 
Назва Малая Рыта (> Маларыта) ад назвы ракі Рыта (або Вялікая Рыта), у якую ўцякае. На Вялікай Рыце — вёска Велікарыта, на Малой Рыце — горад Маларыта.

Згодна з В. Жучкевічам назва ракі ўтворана ад асновы *рыць*.

Індаеўрапейскае **rī-ti* «цячы», ад гнязда **rei- / *rī- / *roi-* «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае **rei-ṷo-s* «ручай» (> *rīvum*) або кельцкае **rei-no-s* «плынь» (> рака Рэйн).

У балцкіх мовах гэтага паходжання корань **rei-t-*, ад якога латышскае *riest, rietēt* «цячы, каціцца, плысці», літоўскае *rytas* «раніца» (як узыход-выцяканне сонца). Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі *Ryt-upis* «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай *Rīta-strauts* «Цякучая (або Ранішняя) плынь». Назва Рыта такім чынам можа значыць «Плыткая (рака)».

Вядома балота Малеціна на правабярэжжы Малой Рыты, адразу на ўсходзе ад горада Маларыта. Адпаведнікі — тапонімы Маляцічы пад Шчучынам, *Molėtai* на ўсходзе Літвы, ад літоўскага *molis* «гліна». Побач з Малецінскім балотам вядомае і ўрочышча з назвай-«перакладам» Гліннае (да нядаўна там была і аднайменная вёска).

## Гідраграфія 
Даўжыня 30,5 км. Плошча вадазбору 602 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 2,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,2 ‰.

Пачынаецца за 2 км на поўнач ад аграгарадка Арэхава ад аўтадарогі Арэхава — Олтуш і з’яўляецца працягам канала Сярэдні Роў (раней выцякала з Арэхаўскага возера, але у выніку меліярацыйных работ выток ракі быў засыпаны). Вусце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Замшаны. Цячэ па Брэсцкім Палессі.

Даліна ракі невыразная. Схілы даліны спадзістыя, парэзаныя сеткай меліярацыйных каналаў, пад лесам і разараныя. Абалона двухбаковая, нізкая, асушаная, шырынёй 1—1,5 км. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае, шырыня яго 6—8 м. Берагі выраўнаваныя, вышынёй да 2 м. Рака прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

На рацэ горад Маларыта. У басейне ракі возера Дворышчанскае.

## Гл. таксама 
* Верхняя Рыта

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.

Катэгорыя:Басейн Мухаўца
Катэгорыя:Рэкі Маларыцкага раёна
Вінтоўка Мосіна

**Вінтоўка Мосіна**, таксама вядомая як **трохлінейная вінтоўка**, або **трохлінейка** і **вінтоўка Мосіна-Нагана** — магазінная вінтоўка, створаная С. І. Мосіным у 1891 годзе. Актыўна выкарыстоўвалася ў перыяд з 1891 па 1960-я гады.

Назва «трохлінейка» атрымана ад калібра, які роўны тром лініям (старая мера даўжыні) — адна лінія роўная адной дзесятай цалі, або 2,54 мм — адпаведна тры лініі роўныя 7,62 мм.

## Плюсы і мінусы вінтоўкі 
; Плюсы
* Добрыя балістычныя дадзеныя.
* Вялікая трываласць ствала і затвора.
* Надзейнасць, безадмоўнасць дзеяння механізмаў вінтоўкі ў любых умовах.
* Разборка і зборка затвора ажыццяўляюцца без адвёрткі або іншых інструментаў.
* Магазінная скрынка добра зачыняецца знізу.
* Трывалы прыклад.
* Дастатковая хуткастрэльнасць вінтоўкі.
* Танна абыходзіцца замена драўляных частак.

; Мінусы
* Малажывучы бакавы прыцэл.
* Састарэлы патрон з закраінай.
* Рамачная неспружынная абойма, якая робіць зараджанне больш цяжкім.
* Спускавы механізм вельмі недасканалы з-за доўгага і цяжкага ходу спускавога кручка, які мяшае прыцэльнай стральбе.
* Засцерагальнік Мосіна, хоць вельмі просты, але вельмі малажывучы на службе і вельмі няёмкі ў выкарыстанні (патрабуе адмыкання прыклада ад пляча).
* Доўгі і вельмі састарэлы штык (багнет).
* Малая рукаятка засаўкі, якая абцяжарвае яго адкрыванне, асабліва, калі гільза прутка «засела» у патронніку.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вінтоўкі і карабіны
Малатоўка (прыток Сожа)

**Малато́ўка**, **Малатоўня** — рака ў Беларусі, у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 23 км. Плошча вадазбору 107 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,6 м/км. Пачынаецца за 1 км на паўночны захад ад вёскі Мышкіна, вусце ў аграгарадку Падлужжа. Цячэ па Горацка-Мсціслаўскай раўніне. Асноўны прыток — Галкаўскі ручай (злева).

Каля ракі населеныя пункты Мышкіна, Дубейкава, Слёзкі, Дудчыцы, Жыгалава, Міцькаўшчына.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-76. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1985 г.

Катэгорыя:Рэкі Мсціслаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Сажа
Малка (прыток Дзвінасы)

**Ма́лка** — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дзвінаса (басейн Нёмана).

Даўжыня 11 км. Плошча вадазбору 24 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 5,5 ‰. Пачынаецца за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Атрубак, цячэ ў межах Мінскага ўзвышша. Упадае ў Дзвінасу каля гарадскога пасёлка Плешчаніцы. На працягу 4,1 км каналізаваная: ад вытоку да вёскі Адрубак (2,5 км), ад вусця ўгару на працягу 1,6 км.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-56. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Лагойскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Дзвінасы
Малы Перакоп

**Малы́ Перако́п** — рака ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Вялікі Перакоп (басейн Віліі).

Даўжыня 13 км. Выток знаходзіцца за 2,5 км на ўсход ад вёскі Канстанцінава ў складзе меліярацыйнай сістэмы «Канстанцінава», цячэ пераважна сярод лесу, упадае ў Вялікі Перакоп за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Шэметава. На ўсім працягу каналізаваная. У вярхоўі прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Ручай Малы Перакоп // Водныя рэсурсы Нацыянальнага парку «Нарачанскі» 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Минской области Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Басейн Страчы
Квірынал

**Квірынал** (лац.: *Quirinalis*) — адзін з сямі пагоркаў, на якіх паўстаў Старажытны Рым. Самы высокі (вышыня 61 метр), да яго дамыкае Вімінал. Названы па імі Квірынуса, аднаго з трох асноўных багоў, якім пакланяліся старажытныя рымляне. Імператар Даміцыян узвёў на гэтым пагорку маўзалей дынастыі Флавіяў, да якой ён і прыналежыў. Каракала ўзвёў храм у гонар бога Серапіса. Імператар Канстанцін пабудаваў тэрмы. З самых старажытных часоў і да 19 стагоддзя Квірынал быў заможным рымскім прадмесцем.

Катэгорыя:Сем пагоркаў Рыма
Палацін

**Палацін** () — адзін з сямі ўзгоркаў, на якіх паўстаў Старажытны Рым. Мае дзве вяршыні — Гермал (вышыня 51 м) і Палацый (вышыня 51,2 м). Узгорак абмежаваны невялікімі далінамі Рымскага Форуму і Вялікага Цырку. Паводле падання ўзгорак абавязаны сваім імем Палесе, багіні пастухоў, у гонар якой праводзіліся Паліліі — святы ачышчэння, якія адзначалі ад часоў узнікнення Рыма.

Рымляне тоеснілі з Палацінам месца, дзе Ромул пабудаваў горад і насамрэч на ўзгорку было выяўлена самае старажытнае ў Рыме паселішча. Захаваліся рэшткі муроў так званага «Квадратнага Рыму» (8 ст. да н.э.), узведзеных, паводле падання, Ромулам. У час Рэспублікі на гэтым узгорку знаходзіліся храмы Юпітэра Віктара (пабудаваны ў 295 да н.э.), Юпітэра Статара (294 да н.э.) і інш., а таксама дамы заможных патрыцыяў, у т.л. Краса і Цыцэрона. У перыяд Імперыі тут была рэзідэнцыя імператараў, Палацін ператварыўся ў грандыёзны ансамбль імператарскіх палацаў (Палацый Аўгуста, палацы Тыберыя, Флавіяў і Септымія Севера). У Сярэднявеччы быў каменяломняй.

У 219 годзе на Палацінскім узгорку пабудаваны храм, у які сабраны ўсе святыні Рыма.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сем пагоркаў Рыма
Беларускае брацтва

**Беларускае брацтва** — тайная нацыянальна-адраджэнская арганізацыя, што па некаторых звестках, існавала на пачатку 1920-х г. у Коўне (сучасны Каўнас, Літва). Паводле матэрыялаў сфальсіфікаванай АДПУ БССР справы «Саюза вызвалення Беларусі» («СВБ»), Беларускае брацтва заснавалі ў 1921 г. В. Ю. Ластоўскі, В. І. Захарка, П. А. Крачэўскі (кіраўнікі Рады БНР), члены арганізацыі: П. А. Бадунова, К. Б. Езавітаў, У. М. Ігнатоўскі, І. І. Краскоўскі, М. Маркевіч, П. В. Мядзёлка, А. І. Цвікевіч, Я. Чарапук і іншыя.

Арыштаваныя ў 1930 г. дзеячы беларускага нацыянальна-дэмакратычнага і дзяржаўнага адраджэння А. Галавінскі, Л. Заяц, І. Краскоўскі, В. Ластоўскі і І. Цвікевіч перш за ўсё абвінавачваліся ў прыналежнасці да «контррэвалюцыйнай арганізацыі» Беларускае брацтва. Усе яны, а таксама П. Мядзёлка, далі на следстве ўласнаручныя паказанні пра Беларускае брацтва. Паводле паказанняў В. Ластоўскага, заснавальнікамі брацтва былі ён, В. Захарка і П. Крачэўскі (усе трое кіраўнікі Рады БНР).

Намаганні Беларускага брацтва, якое нібыта будавалася і дзейнічала па прынцыпе масонскіх ложаў, былі скіраваны на пераадоленне супярэчнасцяў і рознагалоссяў у Радзе БНР, каарднацыю беларускіх нацыянальна-адраджэнскіх сіл на эміграцыі і ў БССР. Паводле слоў Ластоўскага, Беларускае брацтва спыніла існаванне ў маі 1923 г. Тыя, хто ўступаў у брацтва, прымалі масонскі абрад і давалі клятву на вернасць БНР. Пры стварэнні Беларускага брацтва статута і праграмы не было, пратаколы сходаў не вяліся. Адзіным сведчаннем прыналежнасці да Беларускага брацтва была ўрачыстая клятва. Члены брацтва карысталіся паролем беларускіх эсэраў: пытанне «Вялікая справа?» і адказ «Справа бацькаўшчыны». Па словах Ластоўскага, члены брацтва давалі ўрачыстае абяцанне ўзаемна давяраць адзін аднаму і незалежна ад палітычных перакананняў верна служыць беларускаму народу. З паказанняў Галавінскага вынікае, што акрамя яго членамі Беларускага брацтва маглі быць П. Бадунова, У. Ігнатоўскі і М. Маркевіч. Краскоўскі паказаў, што адзін са сходаў быў праведзены на кватэры Я. Варонкі, на якім апошні таксама прысутнічаў. У сваіх паказаннях Краскоўскі атаясамліваў Беларускае брацтва з «СБМ».

АДПУ імкнулася звязаць Беларускае брацтва з «Саюзам адраджэння Беларусі», які быццам бы ўзнік на пачатку 1920-х г. за мяжой і каардынаваў дзейнасць беларускай палітычнай эміграцыі Літвы, Латвіі, Польшчы і Чэхаславакіі, а з пераездам Ластоўскага ў Мінск у 1926 г. быў нібыта ператвораны ў «СВБ». У 2-й палове 1950-х г. у ходзе рэабілітацыі рэпрэсіраваных па справе «СВБ» дакументальных пацвярджэнняў існавання Беларускага брацтва не знайшлося. Захаваўся адзіны дакумент — праект статута Беларускага народнага брацтва, які, верагодна, мае адносіны да дзейнасці Беларускага брацтва.

## Літаратура 
* Міхнюк, У. М. Беларускае брацтва / У. М. Міхнюк // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 1. А — Беліца / БелЭн; Рэдкал.: М. В. Біч (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1993. — 494 с., [8] к.: іл. — С. 350—351. — ISBN 5-85700-074-2.

Катэгорыя:Нацыяналістычныя арганізацыі
Рунь (аб’яднанне)

'''Беларускае акадэмічнае каталіцкае аб'яднанне «Рунь» імя Святога Аўгусціна''' — арганізацыя беларускай эміграцыі, створана ў кастрычніку 1949 года ў Лувене (Бельгія) на з'ездзе беларускай каталіцкай інтэлігенцыі Вялікабрытаніі, Бельгіі, Германіі і Францыі. Пазней адкрыты аддзелы ў Італіі і ЗША. Удзельнічалі Часлаў Сіповіч, Леў Гарошка, Антон Адамовіч, Міхась Навумовіч, Францішак Бартуль, Аляксандр Надсан і іншыя. У 1950 годзе ўвайшло ў міжнародную каталіцкую арганізацыю «Pax Romana».

Катэгорыя:Рэлігійныя арганізацыі
Катэгорыя:Арганізацыі беларускай дыяспары
Зборная Аргенціны па футболе

**Зборная Аргенціны па футболе** прадстаўляе Аргенціну на міжнародных спаборніцтвах па футболе з 1901 года. Каманда кантралюецца Асацыяцыяй футбола Аргенціны, якая з’яўляецца адным з 10 членаў КАНМЕБОЛ (Паўднёваамерыканская футбольная канфедэрацыя) і ўваходзіць у ФІФА.

Чэмпіён свету 1978, 1986, 2022.

## Першыя крокі 
Першы свой матч зборная Аргенціны правяла з камандай Уругвая 16 мая 1901 года і завяршыла яго перамогай 3:2. Па іншай версіі першы матч адбыўся 20 ліпеня 1902 года і скончыўся перамогай аргенцінцаў з лікам 6:0.

Да 1928 года зборная Аргенціны гуляла толькі ў межах Паўднёвай Амерыкі. Першы матч па-за межамі роднага кантынента каманда згуляла ў Лісабоне з камандай Партугаліі (0:0).

## Футбалісты 
### Цяперашні склад 
Наступныя 26 футбалістаў былі выкліканыя на ўдзел у асноўнай стадыі чэмпіянату свету 2022 года.

*Статыстыка прыведзена станам на 20 снежня 2022 года пасля матча супраць Францыі.*

## Выступы на турнірах 
### Чэмпіянат свету 
### Чэмпіянат Паўднёвай Амерыкі і Кубак Амерыкі 
### Алімпійскія гульні 
Упершыню Аргенціна выйграла Алімпіяду ў Афінах у 2004. У фінале аргенцінцы абыгралі Парагвай з лікам 1:0, адзіны гол забіў Карлас Тэвес. Бела-блакітныя ні разу не прапусцілі на гэтым турніры, забіўшы 17 мячоў. Праз 4 гады зборная Аргенціна выйграла Алімпіяду ў Пекіне. На Алімпійскіх гульнях Аргенціна таксама 2 разы заваёўвала сярэбраныя медалі, у 1928 у Амстэрдаме і ў 1996 у Атланце.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Асацыяцыі футбола Аргенціны
* Статыстыка зборнай Аргенціны на RSSSF
Беларуска-амерыканскі грамадскі цэнтр

**Беларуска-амерыканскі грамадскі цэнтр** (БАГЦ) у Саўт-Рыверы — беларускі грамадска-культурны асяродак у ЗША, штаце Нью-Джэрсі. Заснаваны у 1972 г. адначасова з пабудовай царквы Св. Еўфрасінні Полацкай. Ён займаў асобны будынак ля царквы - з падвалам для друкарні, залай са сцэнай, буфетам, кухняй. Паводле законаў штату, парафіяльны камітэт не меў права на адкрыццё бару, таму стараннямі Б.Шчорса паўстаў асобны камітэт БАГЦ, які атрымаў такі дазвол разам з правам продажу алкагольных напояў. Афіцыйнае адкрыццё цэнтру адбылося 30 ліпеня 1972 г. Кіруючы орган — управа, на чале з старшынёй. 

Культурную праграму каардынуе Беларускае культурна-мастацкае таварыства, якое з 1974 г. ладзіць паказы твораў беларускіх мастакоў і ўмельцаў. Працуе жаночы хор «Каліна», Беларуская тэатральная студыя, нядзельная школа, Беларускае спартыўнае аб’яднанне; у 1975—1985 гг. для моладзі арганізоўваліся адукацыйныя курсы. Пры цэнтры ёсць бібліятэка, друкарня. 

Менавіта з 1972 г. у памяшканні БАГЦ, замест ранейшай Залі Шакаў, сталі праводзіцца кангрэсы БККА, сходы Саюза амерыканска-беларускіх ветэранаў, Саюза беларуска-амерыканскай моладзі, ладзіліся грамадскія чытанні, канцэрты, мастацкія імпрэзы. Цэнтр здаваўся ў арэнду і іншым - небеларускім - арганізацыям гораду. У хуткім часе кіраўнічы камітэт Цэнтру пачаў адыграваць прыкметную ролю ў беларускім жыцці не толькі Саўт-Рыверу, але і Нью-Джэрсі, а кіраўнікі БАГЦ сталі пастаяннымі ўдзельнікамі кангрэсаў беларусаў Амерыкі. У IX Кангрэсе беларусаў Амерыкі (7 красавіка 1979 г.) з 20 дэлегатаў тры рэпрэзентавалі БАГЦ: Міхась Бахар, Віталь Цярпіцкі і Жорж Навумчык. БАГЦ адыграў важную ролю і ў падрыхтоўцы беларускіх фестываляў штату ў Цэнтры мастацтваў у 1976, 1977, 1979 гг. Там адбываліся генеральныя пробы, у якіх удзельнічалі 110 - 150 выступоўцаў. На фестывалях, куды збіраліся тысячы беларусаў, маральную падтрымку даваў і БККА. У Беларускім цэнтры адбываліся таксама сустрэчы з прадстаўнікамі як мясцовай адміністрацыі, так і прадстаўнікамі Дэмакратычнай і Рэспубліканскай партый ЗША.

## Старшыні 
* Барыс Шчорс 1972 - 1975
* Леў Высоцкі 1975 (в.а.)
* Міхась Бахар 09.1975 -
* Жорж Навумчык

## Літаратура 
* Гардзіенка, А. Беларускі кангрэсавы камітэт Амэрыкі (БККА) / Алег Гардзіенка. - Смаленск, 2009. - 428 с., [12] с. іл. - (БІНІМ; Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 16). - С. 197 - 198
* Ляднёва А. Беларуска-амерыканскі культурны цэнтр // БелЭн у 18 т. Т. 2. - Мн., 1996.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў ЗША
Катэгорыя:Саўт-Рывер
Марбург

**Марбург**, Марбург-ан-дэр-Лан () — універсітэцкі горад, цэнтр раёна Марбург-Бідэнкопф у зямлі Гесэн з насельніцтвам прыкладна 78 тысяч чалавек. Горад знаходзіцца на рацэ Лан. Сёння ён з’яўляецца цэнтрам вобласці Сярэдні Гесэн.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Карл Густаў Адольф Кніс
* Адольф фон Гільдэбранд (1847—1921) — нямецкі скульптар, архітэктар, жывапісец.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Універсітэцкія гарады Германіі
Катэгорыя:Гарады Гесэна

Катэгорыя:Беларускія лагеры для перамешчаных асоб
Другая Усебеларуская краязнаўчая канферэнцыя

**Другая Усебеларуская краязнаўчая канферэнцыя**. Адбылася 7 — 12 студзеня 1929 г. у Мінску. Прысутнічалі 72 дэлегаты ад 300 краязнаўчых арганізацый (аб'ядноўвалі больш за 10 000 членаў), прадстаўнікі краязнаўчых таварыстваў РСФСР і УССР. З дакладамі выступілі У. М. Ігнатоўскі, В. Ю. Ластоўскі, Я. Ю. Лёсік, А. М. Ляўданскі, М. І. Каспяровіч, І. Сербаў і іншыя. Вырашыла арганізацыйныя пытанні: кіраўніцтва краязнаўствам Акадэміяй навук, падрыхтоўка краязнаўцаў сярэднімі і вышэйшымі навучальнымі ўстановамі, справаздача Цэнтральнае бюро краязнаўства (ЦБК) і акружных таварыстваў, змены ў статуце і выбары ЦБК, зацвярджэнне новых членаў-кар. ЦБК. У справаздачы адзначана пашырэнне краязнаўчага руху ў Беларусі — адкрыты 22 краязнаўчых музеі, выдадзены чарговыя зборнікі краязнаўчых прац «Аршаншчына», «Віцебшчына», апісанні Асіповіцкага і Горацкага раёнаў, у друку знаходзіліся слоўнікі Віцебшчыы, Мазыршчыны, Чэрвеньшчыны, падрыхтаваны да выдання апісанні шэрагу населеных пунктаў. Праца канферэнцыі праходзіла ва ўмовах узмацнення таталітарнага рэжыму: абмежаваныя тэмы краязнаўчых даследаванняў, узмоцненае вывучэнне рэвалюцыйнага руху, новых рыс у побыце працоўных мас.

Катэгорыя:Краязнаўства Беларусі
Катэгорыя:БССР
Катэгорыя:Студзень 1929 года
Катэгорыя:1929 год у Мінску
Катэгорыя:Падзеі ў Мінску
Эсквілін

**Эсквілін** (лац.: *Esquilinus*) — адзін з сямі пагоркаў, на якіх паўстаў Старажытны Рым. Мае вяршыні — Цыспій (вышыня 54 м.), Опій (вышыня 53 м.) і Фагуталь.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сем пагоркаў Рыма
Вялікі Перакоп

**Вялікі Перакоп** — рака ў Беларусі, у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці і Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, у басейне ракі Нёман.

## Назва 
Назва «Вялікі Перакоп», як і назва гэтай ракі ў яе верхнім цячэнні «Малінаўка», — пазнейшага паходжання.

Пярвейшая назва — Сермеж, ад яе два тапонімы ўздоўж цячэння ракі (цяпер Сырмеж і Малая Сырмеж, ранейшая форма таксама «Сірмеж»), а таксама назва возера (цяпер возера Кузьмічы, паводле назвы вёскі на ім). Назва верхняга цячэння ракі перайначылася ў «Малінаўка» паводле тапоніма Малінаўка (ранейшая фіксацыя — «Малінаў»).

Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва *Serma(s)*, што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага **sermo-* «рака, плынь» і карацейшага **ser-* «цячы», ад якога таксама назва дзвінскай ракі Сар’я ( Сермеж, Сэрвач, Страча). Паходжанне гэтых аднакарэнных старабалцкіх назваў можа быць аднесенае да часоў, калі пасля сыходу ледавіка ўзнікла водная структура Нарачанскага Паазер’я.

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 35 км. Плошча вадазбору 241 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 1,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 ‰.

Пачынаецца ў напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Мацясы Мядзельскага раёна (у высокай плыні называецца *Малінаўка*), упадае з паўднёвага ўсходу ў возера Свір.

Даліна ракі звілістая, добра распрацаваная, у высокай плыні вузкая, у нізкай шырынёй 0,3—1 км. Схілы даліны спадзістыя, ніжэй вёскі Сяляткі — абрывістыя. Абалона двухбаковая, шырынёй 200—400 м. Рэчышча звілістае (шырыня да 4 м), на працягу 20,4 км каналізаванае: выток — 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Мельнікі (9,5 км) і 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Абрамы — 2,2 км на ўсход ад вёскі Хмылкі (10,9 км). Берагі абрывістыя.

Асноўныя прытокі: Малы Перакоп, Сермеж і ручай Першы.

## Гаспадарчая дзейнасць 
У нізоўі рыбапрамысловая дзялянка, каля вёскі Шэметава створана сажалка (плошча 0,42 км²). У вярхоўі і сярэдняй плыні на абалоне прымае сцёк меліярацыйных каналаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Минской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Басейн Страчы
Цэлій

**Цэлій** () — адзін з сямі пагоркаў, на якіх паўстаў Старажытны Рым. Мае дзве вяршыні — уласна Цэлій і малы Цэлій (па-лацінску: *Celiolus*). Рымскі цар Тул Гастылій рассяліў на ім палонных лацінаў, якія атрымалі рымскае грамадзянства, і пабудаваў тут свой дом (VII стагоддзе да н.э.). Цэлій быў раёнам даходных дамоў, а пасля пажару 27 года забудаваны дамамі заможных рымлянаў.

Катэгорыя:Сем пагоркаў Рыма
Вімінал

**Вімінал** () — адзін з сямі пагоркаў, на якіх паўстаў Старажытны Рым, (вышыня 56 м.). Месціцца паміж Квірыналем і Эсквілінам. У імператарскі час на Віміналі былі пабудаваныя тэрмы Дыяклетыяна — самыя буйныя ў антычнасці. Зараз на гэтым пагорку месціцца Teatro dell’Opera і Сант-Агата-дэі-Гоці.

Катэгорыя:Сем пагоркаў Рыма
Авенцін

**Авенцін** (лац.: *Aventinus*) — адзін з сямі пагоркаў, на якіх паўстаў Старажытны Рым. Мае дзве вяршыні — Вялікі Авенцін (вышыня 46 м.) і Малы Авенцін (вышыня 43 метры), падзеленыя лагчынай.

Паводле падання, на Авенцін і Ватыканскія горы адыходзілі плебеі ў час барацьбы з патрыцыямі. З 450-х гадоў да н. э. землі Авенціна былі падзеленыя паміж плебеямі. У 10 стагоддзі на гэтым пагорку быў кляштар святога Аляксея, у якім нейкі час жыў Бруна Кверфурцкі.

Катэгорыя:Сем пагоркаў Рыма
Ляўкі (Аршанскі раён)

**Ляўкі́** () — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці, знаходзіцца за 28 кіламетраў ад Оршы, у 2 кіламетрах ад Копыся. Ляўкі ўваходзяць у склад Зубаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1669 годзе як вёска ў складзе маёнтка Копысь у Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

У складзе калгаса імя Я. Купалы.

## Славутасці 
* Купалаўскі мемарыяльны запаведнік «Ляўкі» — філіял Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы — .
* Помнік Янку Купалу (1982 г.) — .
* Мемаріяльная дошка ў гонар Я. Купалы.

## Вядомыя асобы 
* Кім Фёдаравіч Шастоўскі (1935—2016) — беларускі мастак.

Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёна
Катэгорыя:Зубаўскі сельсавет
Трус

**Трус** — адз.л. Трусы (жывёлы), таксама беларускае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Анатоль Міхайлавіч Трус — беларускі акцёр.
* Віктар Іванавіч Трус — беларускі лёгкаатлет.
* Мікола Трус — беларускі педагог, літаратуразнаўца, перакладчык.
* Паўлюк Трус — беларускі паэт.

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
Капітолій

**Капітолій** () — адзін з сямі пагоркаў, на якіх паўстаў Старажытны Рым. Мае дзве вяршыні — Капітоль (вышыня 46 м) і Цытадэль (*Arx*; вышыня 49,2 м), паміж імі месціцца западзіна Асылум (*Asylum*; вышыня 36,5 м). Капітолій, найменшы з усіх пагоркаў Рыму, узвышаецца каля паўднёвага берагу Тыбра, на паўночны захад ад Палаціна, над размешчаным у доле Форумам. Палітычны і культурны цэнтр Старажытнага Рыму. На Капітоліі завяршаліся трыўмфальныя шэсці рымскага войска. У пачатку Сярэднявечча антычныя пабудовы былі разбураныя. У гонар рымскага Капітолія названы будынак Кангрэсу ЗША ў Вашынгтоне.

## Гісторыя 
[thumb|left|[Капіталійскія музеі|Капіталійскі палац і музеі (арх. Мікеланджэла Буанароці).]]
Паводле падання ў час этрускаў зваўся Сатурнійскім або Тарпейскім пагоркам, стромкі схіл адной з яго вяршыняў — Тарпейскай скалы, служыў месцам пакаранняў. У рэспубліканскі час на тым месцы быў пабудаваны храм Юноны Дарадчыцы. Новую назву атрымаў ад перанесенага з Квірынала свяцілішча сабінаў, якое звалася Капітоліям, каля яго адбываліся паседжанні сената і народныя сходы. Доўгі час захоўваўся і стары Капітолій (*Capitolium vetus*), які знаходзіўся на Квірынале.

## Гл. таксама 
* Рымскія пагоркі
* Тарпейская скала
* Капіталійскі храм
* Капіталійскія музеі
* Статуя Марка Аўрэлія
* Капітолій, Вашынгтон
* Forum Holitorium

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сем пагоркаў Рыма
Беларускае вольнае эканамічнае таварыства (Віцебск)

**Беларускае вольнае эканамічнае таварыства** *ў Віцебску*. Існавала ў снежні 1825 — верасні 1841 гг.

Таварыства створана памешчыкамі Віцебскай і Магілёўскай губерняў з мэтай абагульняць вопыт і павышаць прадукцыйнасць прыгонніцкай працы ва ўмовах развіцця капіталістычных адносін у аграрным сектары эканомікі, вывучаць дасягненні сельскагаспадарчай навукі ў Расіі і за мяжой і выкарыстоўваць іх ва ўмовах Беларусі. У яго склад акрамя памешчыкаў беларускіх губерняў уваходзіла некалькі членаў Вольнага эканамічнага таварыства ў Пецярбургу разам з рускім эканамістам М. С. Мардзінавым. Прэзідэнтам таварыства лічыўся генерал-губернатар Віцебскай, Магілёўскай і Смаленскай губерняў М. М. Хаванскі. У 1820-я г. у набытым маёнтку Залучоссе (каля Віцебска) была арганізавана ўзорная гаспадарка. У 1841 г. таварыства выдала ў Пецярбургу 1 нумар часопіса «Летопись Белорусского общества сельского хозяйства», дзе былі змешчаны яго статут, артыкулы пра вінакурства на Беларусі, пра спробы безадвальнай апрацоўкі глебы і плуг для гэтай мэты, парады па арашэнні лугоў, лячэнні і засцярозе жывёлы ад паморку і іншае.

## Літаратура 
* 
* *Верабей, М. В.* Беларускае вольнае эканамічнае таварыства / М. В. Верабей //  — С. 351.
* *Воробей, Н. В.* О белорусском Вольном экономическом обществе: (Из истории экономической мысли в Белоруссии в первой половине XIX века) // Сборник научных работ Белорусского политехнического института. Вып. 68. — Мн., 1958.
* Труды первого областного съезда сельских хозяев в гор. Двинске в 1903 г. — Витебск, 1904.

Катэгорыя:Арганізацыі Віцебска
Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1825 годзе
Катэгорыя:1825 год у Віцебску
Маруга (рака)

**Мару́га** — рака ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Дзісна (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 50 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1 м/км. Выцякае з возера Маруга, цячэ праз пасёлак Відзы, вусце за 1,4 км на ўсход ад вёскі Германоўшчына. Рэчышча каналізаванае. Рака прымае сцёк з меліярацыйных каналаў. У басейне ракі знаходзіцца возера Ліпалацкае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Дзісны
Катэгорыя:Рэкі Браслаўскага раёна
Лінія Сталіна (гісторыка-культурны комплекс)

**Гісторыка-культурны комплекс «Лінія Сталіна»** — фартыфікацыйны гістарычны комплекс на тэрыторыі Беларусі, размешчаны каля вёскі Лашаны Мінскага раёна за 20 км на паўночны захад ад Мінска.

Створаны да 60-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне па ініцыятыве беларускага дабрачыннага фонду «Памяць Афгана», якім кіраваў Аляксандр Мятла. Находзіцца ва ўласнасці фонду.

Уяўляе сабой кавалак так званай «Лініі Сталіна», якая была збудавана на старой (да 1939 года) заходняй мяжы СССР. 

Ініцыятыва стварэння комплексу была падтрымана Прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам. 32 гектары зямлі за 20 кіламетраў ад Мінска былі перададзеныя ў пастаяннае карыстанне «Памяці Афгана» рашэннем Лукашэнкі бясплатна. 

У стварэнні комплексу прымалі ўдзел дзяржаўныя і грамадскія арганізацыі, прадпрыемствы, а таксама падраздзяленні інжынерных войскаў Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.
thumb|250px|left|«Лінія Сталіна» зімой

Комплекс быў адкрыты 30 чэрвеня 2005 года. Уяўляе сабой ваенна-гістарычны музей пад адкрытым небам. Гістарычная аснова музея — даўгачасныя агнявыя пункты (ДАПы) Мінскага ўмацаванага раёна. Узноўлены і абсталяваны ротны ўчастак ўмацаванага раёна; адноўленыя два кулямётныя ДАПы, артылерыйскія паўкапаніры, камандна-назіральны пункт. Па даваенных чарцяжах адноўлена інжынернае абсталяванне мясцовасці. У экспазіцыі — усе віды акопаў, траншэі і супрацьтанкавыя равы, пазіцыі для стралковых аддзяленняў, бліндажы для сховішчы асабістага складу, акопы для гармат, надаўбні — драўляныя, бетонныя, металічныя, драцяныя загароды розных тыпаў.

У музеі сабраная экспазіцыя ваеннай тэхнікі, артылерыі, танкаў, авіяцыі, стралковай зброі. На тэрыторыі комплексу таксама размешчаны адзін з помнікаў Сталіну ў Беларусі.

З 2020 года ўласнікаў «Лініі Сталіна» сталі выкарыстоўваць у прапагандзе для шальмавання праціўнікаў рэжыму Лукашэнкі, Захаду і апраўдання рэпрэсій.

## Крытыка 
* Асноўным пытаннем застаецца неабходнасць будоўлі комплекса менавіта на «лініі Сталіна», бо з пункту гледжання гісторыі яна амаль не сыграла аніякай ролі падчас Вялікай Айчыннай вайны, нямецкія войскі не сустрэлі на ёй супраціўлення.
* У СССР яе ніколі не называлі «лініяй Сталіна», такая назва выкарыстоўвалася міністрам прапаганды нацысцкай Германіі Ёзэфам Гебельсам.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Лінія Сталіна 
* «Калі мы ўзламалі іх лінію Сталіна» Янка Грыль  

Катэгорыя:Музеі Мінскага раёна
Катэгорыя:2005 год у Беларусі
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе

**Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе** — трэці (пасля Вышэйшай і Першай ліг) дывізіён чэмпіянату Беларусі па футболе.

## Спаборніцтва 
У Другой лізе каманды вядуць барацьбу за выхад у Першую лігу. У сезоне 2014 фармат Другой лігі быў зменены ў выніку пашырэння лігі з 13 да 24 клубаў. Чэмпіянат стаў двухэтапным: на першым клубы праводзяць двухкругавы турнір, пасля чаго па чатыры найлепшыя каманды складаюць «фінальную групу». Пры гэтым набраныя на групавым этапе ачкі захоўваюцца, а каманды групы «А» гуляюць толькі з камандамі групы «Б». Тры прызёры атрымліваюць права выступаць у наступным сезоне ў Першай лізе. Каманды, якія занялі ніжэйшыя месцы на першым этапе, гуляюць паміж сабой па два стыкавыя матчы па схеме А5 — Б5 і вызначаць выніковыя месцы ў турнірнай табліцы з дзявятага і ніжэй.

У 2016 годзе, з-за скарачэння колькасці ўдзельнікаў, чэмпіянат зноў перайшоў на звычайную сістэму ў два кругі. У 2020 годзе Другая ліга вярнулася да схемы з дзвюма групамі і фінальным турнірам, толькі ў фінале прымалі ўдзел 6 каманд.

У 2021 годзе адбылося істотнае змяненне фармату турніру, Другая ліга была аб’яднана з чэмпіянатамі абласцей, якія сталі фактычна папярэднім раўндам да агульнарэспубліканскага фінальнага этапу, пераможцы якога вызначаліся праз плэй-оф.

## Пераможцы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Другая ліга на сайце АБФФ
Табар (горад)

**Та́бар** () — горад у Паўднёвай Чэхіі, на рацэ Лужніцы. Уваходзіць у склад Паўднёвачэшскага края.

Заснаваны Пржэмыслам Отакарам у XIII стагоддзі, меў назву Градзіштэ. Новую назву атрымаў ад гусітаў, якія прыбылі сюды з Прагі ў 1420 годзе.

У горадзе захавалася вялікая колькасць помнікаў архітэктуры.

## Насельніцтва 
* 1974 год — 27,7 тыс. жыхароў.
* 1984 год — 34 тыс. жыхароў.
* 2001 год — каля 50 тыс. жыхароў.
* 2015 год — 34,7 тыс. жыхароў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Гарады Паўднёвачэшскага края
Баўмгартэн

* Аляксандр Готліб Баўмгартэн (1714—1762), нямецкі філосаф, паслядоўнік Лейбніца і Вольфа
* Мікалай Аляксандравіч Баўмгартэн (1867—1939), расійскі генеалог
Грамадзянская альтэрнатыва

**Грамадзянская альтэрнатыва** — неафашысцкі саюз у Італіі. Быў заснаваны ў 2004 годзе і дасягнуў на выбарах рознага ўзроўня ад 1,2 % да 2 % галасоў. У 2006 годзе саюз распаўся пасля таго як, на парламенцкіх выбарах 2006 года саюз, які ўваходзіў у правацэнтрысцкі блок «Дом свабод», не атрымаў ніводнага месца ў парламенце. У саюз уваходзілі праваэкстрэмісцкія партыі: партыя «Новая сіла», Azione Sociale і Fronte Sociale Nazionale. Старшынёй саюза была Алесандра Мусаліні, унучка Беніта Мусаліні. Асноўнымі праграмнымі патрабаваннямі саюза былі высыланне эмігрантаў, абмежаванне сувязяў з ЕС і абвостранае права прыстанішча.

## Вэб-спасылкі 
* http://www.azionesociale.net 

Катэгорыя:Палітычныя партыі Італіі
Малінаўка (рака)

**Малінаўка**, **Крывая** — рака ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Друць (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 109 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,2 м/км. Пачынаецца за 1,5 км у напрамку на поўнач ад вёскі Скавышкі, вусце на паўднёвай ускраіне горада Талачын. Рэчышча каналізаванае на працягу 8 км (ад вытоку да паўднёвай ускраіны вёскі Лісоўшчына). Асноўны прыток — Хвашчоўка (злева).

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Друці
Катэгорыя:Рэкі Талачынскага раёна
Карлавы Вары

**Карлавы Вары** (, ) — горад у Заходняй Чэхіі, сталіца Карлаварскага краю. Размешчаны на месцы зліцця рэк Огржэ і Цеплы.

Найвялікшы курортны горад Чэхіі, дзе месціцца мноства санаторыяў і аздараўленчых цэнтраў.

Паводле дадзеных 2010 года ў горадзе пражывае  чалавек (18-е месца ў краіне). Плошча горада — 59,10 км².

## Гісторыя 
Ужо ў XIV стагоддзі мясцовыя лячэбныя крыніцы былі шырокавядомы. У 1370 годзе імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Карл IV Люксембургскі надаў багемскаму мястэчку Вары статус каралеўскага горада, які перайменавалі ў гонар імператара. Да 1522 года адносяцца першыя пісьмовыя згадкі пра мясцовыя крыніцы. У 1582 годзе горад перажыў навадненне, у 1604 годзе — згарэў, а потым пацярпеў у гады Трыццацігадовай вайны. У 1707 годзе імператар Іосіф I пацвердзіў прывілеі Вольнага каралеўскага горада. У 1711 годзе Карлавы Вары наведаў расійскі цар Пётр I. У сярэдзіне XIX стагоддзя лячэбныя ўласцівасці карлаварскіх крыніц набываюць сусветную вядомасць, што спрыяла росквіту курорта: калі ў 1756 годзе ў горад прыехалі на лячэнне ўсяго 134 сям’і, то ў канцы XIX стагоддзя гасцей курорта было ўжо каля  штогод, а ў 1911 годзе — амаль . З 1989 года, пасля падзення камуністычнага рэжыму, Карлавы Вары зноў сталі папулярным сусветнавядомым курортам.

## Цікавыя факты 
У Карлавых Варах робяць знакаміты лікёр «Бехераўка».

## Спасылкі 
* Карлаварская рэгіянальны тэлеканал КТВ 
* http://www.karlovy-vary.cz/


Катэгорыя:Курорты Чэхіі
Катэгорыя:Гарады Карлаварскага края
Вецлар

**Вецлар** () — старажытны горад у Германіі, індустрыяльны і культурны цэнтр Гесэна.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Нахум Зоненберг (нар. 1946) — мікрабіёлаг і біяхімік, спецыяліст па кантролю сінтэзу бялкоў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Гесэна
Маціца

**Ма́ціца** — рака ў Мёрскім і Шаркаўшчынскім раёнах Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дзісна (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 27 км. Плошча вадазбору 117 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 м/км. Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Смолеўцы Мёрскага раёна, цячэ па паўднёва-заходняй частцы Полацкай нізіны, вусце за 0,6 км на поўдзень ад вёскі Саварына Шаркаўшчынскага раёна. Рэчышча ад вытоку на працягу 7 км каналізаванае. Прыток — Ручай (правы).

## Літаратура 
* 
* 
*  — С. 318.
* Ліст карты N-35-20. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1982 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Мёрскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Шаркаўшчынскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Дзісны
Машоўка

**Машо́ўка, Мешаўка** — рака (ручай) у Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Беседзь (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 20 км. Плошча вадазбору 132 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,6 м/км. Пачынаецца на паўднёвай ускраіне вёскі Раёк, вусце за 1 км на ўсход ад вёскі Клеявічы. Асноўныя прытокі — Лунка, Прудок (справа). Вадазбор на паўднёвым усходзе Аршанска-Магілёўскай раўніны. Рэчышча Машоўкі каналізаванае на працягу больш за 4 км.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-100. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1985 г.
* Ліст карты N-36-101. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1985 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Прытокі Беседзі
Катэгорыя:Рэкі Касцюковіцкага раёна
Гісен

**Гісен** () — універсітэцкі горад у Германіі, які знаходзіцца ў федэральнай зямлі Гесэн. Насельніцтва — 75 349 чалавек (на 30 чэрвеня 2009 года). Плошча 72,562 км².

Горад з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Цэнтральнага Гесэна, вялізным транспартным вузлом. Гісен суседнічае з Вецларам і Марбургам.

У горадзе знаходзяцца Гісенскі ўніверсітэт імя Юстуса Лібіха, аддзяленні Тэхнічнага Універсітэта Цэнтральнага Гесэна, студэнты якіх складаюць значную частку насельніцтва горада.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Карл Клінг (1910—2003) — нямецкі аўтагоншчык.
* Карл-Готфрыд Нордман (1915—1982) — лётчык Люфтвафэ.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Гесэна
Катэгорыя:Універсітэцкія гарады Германіі

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1152 годзе
Маства

**Маства́**, у верхнім і сярэднім цячэнні **Льва** — рака ў Ровенскай вобласці Украіны і ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Сцвіга (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 172 км (у межах Беларусі 80 км). Плошча вадазбор у 2400 км² (на тэрыторыі Беларусі 800 км²). Сярэднегадавы расход вады ў вусці 10,1 м³/с. Агульнае падзенне ракі 64 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,37 м/км, у Беларусі 0,01 м/км.

## Асноўныя прытокі 
* **Справа**: Гнойніца (Украіна), Мышанка і Лесавая Рэчка (Беларусь).

## Гідраграфія 
Пачынаецца ў Ракытніўскім раёне на вышыні 190 м над узроўнем мора. Цячэ па нізіне Прыпяцкае Палессе, вусце каля вёскі Кароцічы Столінскага раёна.

Даліна невыразная, у высокай плыні месцамі трапецападобная. Пойма двухбаковая (шырыня 0,3—5 км), пераважна забалочаная. Рэчышча ўмерана звілістае, разгалінаванае, у нізкай плыні каналізаванае.

У басейне ракі возера Аляшное.

## Літаратура 
* 
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.


Катэгорыя:Рэкі Столінскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Ровенскай вобласці
Лан (рака)

**Лан** () — рака ў Германіі. З’яўляецца правым прытокам ракі Рэйн.

Даўжыня ракі 245 км. Плошча вадазбору 5900 км². Сярэдні расход вады — 57 м³/с. Выток і значная частка ракі ў Рэйнскіх Сланцавых гарах.
Магчыма суднаходства. Прытокі: Гельбах (правы).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Lahn River // Encyclopaedia Britannica

Катэгорыя:Рэкі Германіі
Катэгорыя:Прытокі Рэйна
Мозель

**Мо́зель**  (, , ) — рака ў Францыі, Люксембургу і Германіі, левы прыток ракі Рэйн.

Даўжыня ракі складае 544 км. Плошча вадазбору 28 286 км². Выток ракі знаходзіцца на паўднёва-заходніх схілах Вагезаў. Большую частку працякае ў Рэйнскіх Сланцавых гарах. Упадае ў Рэйн у Кобленцы, утвараючы так званы Нямецкі Вугал (). Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні складае 315 м³/с. Асноўны прыток — рака Саар (правы). Каналамі Мозель злучаецца з рэкамі Марна і Сона.

На рацэ гарады Нансі і Мец (Францыя), Трыр, Кобленц (Германія).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Германіі
Катэгорыя:Рэкі Люксембурга
Катэгорыя:Рэкі Францыі
Катэгорыя:Прытокі Рэйна
Катэгорыя:Памежныя рэкі
Менка

**Менка**, **Мена**, **Мень** — колішняя рака, цяпер ручай у Беларусі, правы прыток Пцічы (басейн Дняпра). Менавіта Менка, як мяркуецца, дала назву гораду Мінску (Менску).

## Назва 
Ад 1920-х гадоў большасць даследчыкаў пагаджаецца, што назва Менск утвораная ад ракі Менкі (памяншальная форма ад «Мена»), на якой ён быў першапачаткова, перш чым быў перанесены на Нямігу, на яго цяперашняе месца.

З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць. Роспанд тлумачыў назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- «праходзіць міма, ісці». Неразнак паўтарыў гэтую версію, дадаўшы, што магчымае і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- «малы» (параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- «меньшы», параўн. яшчэ літ. menkas «маленькі, дробны», лац. minus «меней»), ад слоў *мень, менёк* «(рыба) мянтуз», «мяняць» (апошняе самае малаверагоднае).

На думку К. Бугі, назву гэтай ракі славяне прынеслі з сабою з-за Прыпяці са славянскай прарадзімы.

Гідронімы тыпу  (), Мена / *Мяна* (рака ў басейне дняпроўскай Бярэзіны, каля Жодзіна), Мена (прыток Дзясны на ўсходзе ад Чарнігава), Менка (прыток ракі Жыжалы ў басейне Акі, каля Вязьмы) нямецкі гідраніміст Г. Крае звязваў са стараеўрапейскай гідранімічнай асновай **main*-, што звязаная з латышскім *maiņa* «балота» і далей з літоўскім *maiva* «балота, твань». Далей да аднаго з варыянтаў індаеўрапейскага кораня **mei-* са значэннем размякчэння, падрабнення. Таго ж паходжання і літоўскія гідронімы *Mainia, Minia, Minija* — ад сінанімічных асноў **main- : *min-* са значэннем «балота» ( «балота, твань»).

## У гісторыі 
Цяпер Менка амаль перасохла, а ў дакументах XVI ст. адзначаецца яшчэ як рака.

За 2 км ад вусця Менкі, пры ўпадзенні ў яе ручая Дуная, знаходзіцца гарадзішча (гл. Строчыцкае гарадзішча) і рэшткі некалькіх вялікіх селішчаў вакол яго. На думку археолагаў, у IX—X ст. тут знаходзіўся Менск, перанесены ў XI ст. на цяперашняе месца.

## Літаратура 
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. У 4 кн. Кн. 1-я. — Мн.: БЕЛТА, П15 2001. — 576 с.: іл. — ISBN 985-6302-33-1

Катэгорыя:Гісторыя Мінска
Катэгорыя:Рэкі Мінскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Пцічы
Млінавіца

**Млінавіца** — рэчка ў наваколлях в. Старыя Залюцічы.

Назва паходзіць ад слова «млін» — млын, якое ўжываецца ў тураўскіх гаворках. Млінавіца — «рэчка, якая працякае побач з млынам».

## Літаратура 
*  С. 703

Катэгорыя:Басейн Случы (прыток Прыпяці)
Катэгорыя:Рэкі Жыткавіцкага раёна
Млінаўка

**Млінаўка** — рака ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Шчара (басейн Нёмана). Даўжыня 9 км. Пачынаецца каля вёскі Літва, упадае ў Шчару за 0,9 км на поўдзень ад вёскі Вялікія Шылавічы. Каналізаваная, прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Шчары
Катэгорыя:Рэкі Слонімскага раёна
Мнюта (рака)

**Мнюта** — рака ў Глыбоцкім і Шаркаўшчынскім раёнах Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Дзісна (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 41 км. Плошча вадазбору 873 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 5,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 ‰.

Прыток — рака Лучайка.

Выцякае з возера Пліса каля вёскі Пліса Глыбоцкага раёна, цячэ ў межах Свянцянскіх градаў і паўднёва-заходняй часткі Полацкай нізіны праз азёры Мнюта і Вялец, вусце за 0,5 км на ўсход ад вёскі Балбекі Шаркаўшчынскага раёна.

Даліна Мнюты скрынкападобная, шырынёй 200—400 м. Абалона перарывістая, вузкая, месцамі чаргуецца па берагах. Рэчышча звілістае. Шырыня рэчышча 15—30 м.

## Літаратура 
* Блакітная кніга Беларусі. — Мн.: БелЭн, 1994.
*  — С. 502.
* 

## Спасылкі 
* Рака Мнюта 

Катэгорыя:Прытокі Дзісны
Катэгорыя:Рэкі Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Шаркаўшчынскага раёна