open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сезон 2021/2022 ГК СКА Мінск

У сезоне 2021/2022 гандбольны клуб «СКА» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2021/2022 (**Срэбраны прызёр	**),
* Кубак Беларусі 2022 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
* Мікалай Алёхін	
* Уладзіслаў Астапаў
* Даніл Белы	
* Ігар Бяляўскі
* Юліян Гірык	
* Дзмітрый Камышык
* Канстанцін Кавалёў	
* Дзмітрый Хмялькоў
* Уладзіслаў Крывенка
* Яўген Нікановіч
* Андрэй Пушкін	
* Артур Рудзь	
* Ян Сабко
* Кірыл Самойла
* Аляксей Шапяленка	
* Ягор Стасюк	
* Мацвей Удавеня	
* Станіслаў Юрча	
* Міхаіл Жыла	
* Богдан Чаркашчэнка (Украіна)
* Павел Дуда

## Трэнеры каманды 
*  Ігар Папруга (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2020/2021 ГК СКА Мінск
* Сезон 2022/2023 ГК СКА Мінск

## Спасылкі 
* Minsk 
2021/2022
ГК СКА Мінск
Катэгорыя:2021 год у Мінску
Катэгорыя:2022 год у Мінску
Секцыя (медыцына)

»*Рэмбрант, 1632 г.*]]
**Се́кцыя** (&nbsp;— «разразанне»), таксама **аўтапсі́я** (ад &nbsp;— «сам» + &nbsp;— «бачанне»)&nbsp;— патолагаанатамічнае даследаванне цела памерлага для выяўлення паталагічных змен і ўстанаўлення прычын смерці.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паталагічная анатомія
Катэгорыя:Медыцынскія працэдуры
Катэгорыя:Судовая медыцына
Аўтарэферат

**Аўтарэфера́т** (ад &nbsp;— «сам» і &nbsp;— «паведамляю»)&nbsp;— кароткі пераказ зместу ўласнай навуковай працы, напрыклад, *аўтарэферат дысертацыі*.

Аўтарэферат дысертацыі ўяўляе сабой кароткае выкладанне асноўных вынікаў дысертацыйнай працы на суісканне вучонай ступені доктара або кандыдата навук, складзенае самім аўтарам дысертацыі. Напісанне і распаўсюджванне аўтарэферата з'яўляецца абавязковым этапам пры падрыхтоўцы да абароны дысертацыі ў Беларусі, Расіі і некаторых іншых постсавецкіх краінах.

## Змест і структура 
Аб'ём, структура і змест аўтарэфератаў вызначаюцца Вышэйшай атэстацыйнай камісіяй. Існуе таксама ДАСТ 7.0.11-2011, які рэгламентуе структуру і правілы афармлення.

Аўтарэферат з'яўляецца юрыдычным дакументам, без якога дысертацыя не можа быць дапушчана да абароны. Ён прызначаны для азнаямлення навуковай супольнасці з ключавымі аспектамі даследавання:
* мэта і задачы;
* ступень вывучанасці праблемы;
* актуальнасць;
* навізна і дакладнасць вынікаў;
* практычная і навуковая значнасць;
* методыка даследавання;
* палажэнні, якія выносяцца на абарону;
* апрабацыя працы і асабісты ўклад суіскальніка;
* спіс публікацый па тэме працы.

Звычайны аб'ём тэксту — каля 20 старонак для кандыдацкіх і каля 40 для доктарскіх дысертацый.

## Выданне і водгукі 
Аўтарэферат выдаецца ў выглядзе брашуры фармату A5 і рассылаецца за месяц да даты абароны. На яго могуць накіроўвацца водгукі ад навукоўцаў і арганізацый у адрас дысертацыйнага савета. З 2013 года ў Расіі поўны тэкст дысертацыі і аўтарэферата размяшчаюцца на сайце арганізацыі, пры якой створаны савет.

Існуе крытыка практыкі водгукаў на аўтарэфераты. Доктар гістарычных навук М. Ф. Бугай у 2014 годзе адзначаў, што такія водгукі часта рыхтуюцца «на заказ» самімі дысертантамі, што зніжае іх каштоўнасць.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Паслядыпломная адукацыя
Катэгорыя:Друкаваныя выданні
Катэгорыя:Навука
Аўтамабільны транспарт

Peterbilt 388 у Су-Сент-Мары (Антарыа, Канада).]]
**Аўтамабі́льны тра́нспарт**&nbsp;— від транспарту па перавозцы грузаў і пасажыраў аўтамабілямі. Уключае аўтатранспартныя сродкі, аўтамабільныя дарогі і рамонтна-эксплуатацыйную службу ў аўтагаспадарках і на аўтадарогах.

## Класіфікацыя 
 Liebherr у Мюнхене]]
Паводле прызначэння аўтамабільны транспарт падзяляецца на:
* *грузавы*;
* *пасажырскі* (аўтобусы, легкавыя аўтамабілі, у тым ліку таксаматоры);
* *спецыяльны* (аўтацыстэрны, аўтакраны, аўтапагрузчыкі, санітарныя і пажарныя машыны і іншыя).

Паводле формаў уласнасці бывае дзяржаўны, ведамасны, муніцыпальны (гарадскі) і прыватны. Адрозніваюць унутрыгарадскія (мясцовыя), міжгароднія і міжнародныя перавозкі грузаў і пасажыраў. Для забеспячэння парадку і бяспекі на аўтамабільным транспарце ўведзены правілы дарожнага руху, нумарныя і дарожныя знакі, а таксама створана сістэма дзяржаўнай аўтаінспекцыі (ДАІ).

## Гісторыя 
Аўтамабільны транспарт пачаў фарміравацца з канца XIX стагоддзя з развіццём аўтамабільнай прамысловасці і будаўніцтвам аўтамабільных дарог. У 1900 годзе ў свеце налічвалася 11 тыс. аўтамабіляў, у 1940&nbsp;— 46 млн, у 1990&nbsp;— 430 млн, а ў 1994 годзе&nbsp;— 472 млн. Найбольшая колькасць аўтамабіляў у 1988 годзе была ў ЗША (141 млн легкавых, 42,2 млн грузавых, 0,6 млн аўтобусаў) і ФРГ (26,2 млн легкавых, 4,7 млн грузавых, 0,07 млн аўтобусаў).

### У Беларусі 
На тэрыторыі Беларусі ў 1910 годзе было 65 аўтамабіляў, а працягласць дарог з цвёрдым пакрыццём складала крыху больш за 1 тыс.&nbsp;км. У час ваенных дзеянняў 1914—1920 гадоў большасць такіх дарог была разбурана. Актыўнае развіццё аўтамабільнага транспарту пачалося ў савецкі час.

Па стане на 1994 год у Беларусі налічвалася 230 тыс. грузавых, 708 тыс. легкавых аўтамабіляў і 33 тыс. аўтобусаў. Унутрыгарадскі і прыгарадны аўтатранспарт функцыянаваў у 111 гарадах. Дзейнічала 3450 унутрырэспубліканскіх аўтобусных ліній і 80 ліній за межы краіны, працавалі 105 аўтастанцый і 37 аўтавакзалаў.

З 1990-х гадоў ажыццяўляецца структурная перабудова галіны: побач з дзяржаўнымі перавозкамі інтэнсіўна развіваюцца міжнародныя грузавыя перавозкі камерцыйнымі структурамі, павялічваецца доля арэнднага і прыватнага аўтапарка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 

Катэгорыя:Віды транспарту
Буклет

ы, выкананы ў стылі мадэрн. 1900 год.]]
**Букле́т** (ад &nbsp;— «колца»)&nbsp;— від выдання, зробленага на адным аркушы паперы, сфальцаваным, як правіла, у некалькі згібаў, без шыцця.

У выглядзе буклетаў звычайна выдаюцца кароткія даведнікі, рэкламныя праспекты і іншая інфармацыйная прадукцыя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паліграфічная рэклама
Катэгорыя:Друкаваныя выданні
Катэгорыя:Даведкавая літаратура
Катэгорыя:Эфемеры
Катэгорыя:Паліграфія
Катэгорыя:Рэклама
Аўтамат

**Аўтама́т** (ад  — самадзеючы) — шматзначны тэрмін.

## Тэхніка і механізмы 
* Аўтамат — прылада, якая самастойна выконвае пэўныя дзеянні.
* Аўтамат — від аўтаматычнай стралковай зброі.
* Гандлёвы аўтамат — прылада для продажу тавараў.
* Гульнявы аўтамат — абсталяванне для азартных або відэагульняў.
* Тэлефон-аўтамат — таксафон.
* Аўтаматычны выключальнік — прылада для абароны электрычных сетак, якую ў побыце часта называюць *аўтаматам*.
* Аўтаматычная каробка перадач — від трансмісіі аўтамабіля, на жаргоне — *аўтамат*.

## Навука 
* Абстрактны аўтамат — у тэорыі алгарытмаў матэматычная мадэль дыскрэтнай прылады.
** Канечны аўтамат — абстрактны аўтамат з канечнай колькасцю станаў.
** Клетачны аўтамат — дыскрэтная мадэль, якая апісвае эвалюцыю мноства клетак у прасторы.

## Мастацтва 
*  — савецкі мультфільм 1965 года.
*  — раман Івана Калашнікава 1841 года.

## Іншыя значэнні 
*  — тып рэстарана хуткага харчавання.
* *Аўтамат* — на студэнцкім жаргоне датэрміновае атрыманне заліку ці высокай адзнакі за паспяховую вучобу.

## Гл. таксама 
* Тэорыя аўтаматаў
Спіс балетавых Беларусі

Спіс '''''' Беларусі.

Ружовым колерам вылучаны віды, унесеныя ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь

### Сямейства  
#### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

#### Род  
* 

#### Род  
* 

#### Род  — 5 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

#### Род  
* 

#### Род  — 5 
* 
* 
* 
* 
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

#### Род  — 3 
* 
* 
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

#### Род  
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

#### Род  
* 
* 
* 
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 
* 

### Сямейства  
#### Род  
* 

#### Род  
* 
* 

*
Грыбы
Мядзельскі музей народнай славы

**Мядзельскі музей народнай славы** — дзяржаўная ўстанова культуры ў г. Мядзел. Музей гістарычнага профілю.

Заснаваны ў 1969 годзе на базе аддзела культуры Мядзельскага раённага выканаўчага камітэта на грамадскіх пачатках. Адкрыты для наведвальнікаў 18 сакавіка 1969 года. Спачатку размяшчаўся ў невялікім драўляным будынку па вул. Школьнай. У 1981 г. для музея быў узведзены новы будынак (па вул. Шаранговіча, 1), дзе ў 1985 г. да 40‑годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне адкрылася зала Перамогі, а ў маі 1989 г. музей зноў прыняў наведвальнікаў. У 2004 г. музею нададзены статус дзяржаўнай установы.

Агульная музейная плошча — 814 м². Асноўны музейны фонд складае звыш 22 тыс. адзінак захоўвання (на 2024 год). Экспазіцыйна-выставачная плошча — 563 м².

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мядзел
Катэгорыя:Гістарычныя музеі Беларусі
Катэгорыя:1969 год у Беларусі
Вольга Аполька

**Вольга Аполька** (; псеўданім **Голя з Ополя**) — беларуская грамадская і культурная актывістка, пісьменніца.

## Біяграфія 
Нарадзілася і да 17 гадоў жыла ў Опалі, потым пераехала на вучобу ў Мінск. Скончыла Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт.

Была грамадскай і культурнай актывісткай, восем гадоў працавала ў моладзевых арганізацыях. У 2015 годзе была выканаўчай дырэктаркай моладзевага адукацыйнага цэнтра «Фіяльта».

## Творчасць 
Вядзе папулярны інстаграм-блог «Голя з Ополя», які стаў грунтам яе дэбютнай кнігі «Мое баба — Діректор морга» (мікрамове роднай вёскі аўтаркі), з паралельным перакладам на англійскую.

Ідэя кнігі ўзнікла з настальгіі і пошуку ўласнай ідэнтычнасці пасля эміграцыі.

## Прызнанне 
* Кніга «Мое баба — Діректор морга» трапіла ў лонг-ліст прэміі імя Ежы Гедройця за 2024 год.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Беларусы ў Новай Зеландыі
Хайлі-Губі

**Хайлі-Губі** ()&nbsp;— &nbsp;шчытавы вулкан, размешчаны ў выдаленым раёне Афар на паўночным усходзе Эфіопіі. Гэта самы паўднёвы вулкан у вулканічнай ланцугу Эртале Рэнджа. Да лістапада 2025 года не існавала ніводнай пацверджанай згадкі аб вывяржэннях вулкана ў галацэнавую эпоху, хоць запісы аб вывяржэннях у гэтым раёне абмежаваны аддаленасцю рэгіёну. Магчыма, вывяржэнні адбываліся ў галацэне, аднак гістарычных запісаў пра іх не існуе, і вулкан недастаткова вывучаны, каб датаваць мінулыя нявывучаныя вывяржэнні.

## Вывяржэнне 2025 года 
23 лістапада 2025 года Цэнтр абвесткі аб вулканічным попеле Тулузы выпусціў бюлетэнь, паведаміўшы, што адбылося выбуховае вулканічнае вывяржэнне, і спадарожнікавыя здымкі зафіксавалі воблака попелу. Першапачатковае вывяржэнне адбылося прыкладна ў 08:30 UTC, воблака попелу дасягнула вышыні каля 14 тысяч метраў. Воблака попелу пазней распаўсюдзілася над Аравійскім паўвостравам, уключаючы Емен і Аман, а таксама Індыю, выклікаўшы парушэнні авіязносінаў. Верагодна, вывяржэнне адносіцца да субплініянскага тыпу, што відаць па плавае воблаку попелу на фатаграфіях падзеі. Да 20:00 UTC актыўная фаза вывяржэння спынілася. Вулканічная актыўнасць канчаткова сціхла 25 лістапада.

Пасля вывяржэння ўзніклі апасенні адносна ўздзеяння на якасць паветра ў некаторых месцах і наступстваў для авіяперавозак з-за распаўсюджвання аблокі попелу. Аднак паведамленняў аб значных наступствах па-за месцам самога вывяржэння не паступала.

У даследчым артыкуле, апублікаваным неўзабаве пасля вывяржэння, аўтары з універсітэтаў Адыс-Абебы, Пізы і Саўтгемптана паведамілі, што яны выявілі падземнае пранікненне магмы пад суседнім вулканам Ерта-Але ў ліпені-жніўні 2025 года. Інтрузія дайкі пачалася 10—16 ліпеня і суправаджалася буйным вывяржэннем вулкана Ерта-Але 15 ліпеня 2025 года, які ўключаў выбухі, разбурэнне кратэра і патокі лавы. Спадарожнікавыя здымкі і мадэляванне паказалі, што дзікая інтрузія распаўсюджвалася на поўдзень на працягу ліпеня і жніўня 2025 года, пад Хайлі-Губі.

## Гл. таксама 
* Ерта-Але
* Упадзіна Афар
* Вялікая рыфтавая даліна

Катэгорыя:Вяршыні вышынёй да 1000 метраў
Катэгорыя:Горы Эфіопіі
Катэгорыя:Вулканы Эфіопіі
Катэгорыя:Шчытавыя вулканы
Катэгорыя:Актыўныя вулканы
Фуджэйра (горад)

**Фуджэйра** або **Эль-Фуджа́йра** — сталіца эмірата Фуджэйра ў Аб'яднаных Арабскіх Эміратах. Гэта сёмы па велічыні горад у ААЭ, размешчаны на беразе Аманскага заліва (частка Індыйскага акіяна). Гэта адзіная сталіца Эміратаў на ўсходнім узбярэжжы ААЭ. Горад Фуджэйра — гэта прамысловы і камерцыйны цэнтр, размешчаны на заходнім узбярэжжы Індыйскага акіяна, ля падножжа гор Хаджар.

## Дэмаграфія 
У 2016 годзе насельніцтва горада складала 97 226 чалавек, што з'яўляецца значнай колькасцю (43%) ад 225 360 жыхароў ва ўсім эміраце. У 2023 годзе насельніцтва вырасла да 118 933 чалавек. Насельніцтва Фуджэйры пастаянна расце на працягу апошніх некалькіх дзесяцігоддзяў дзякуючы эканамічнаму развіццю, урбанізацыі і павелічэнню колькасці экспатрыянтаў, якія пасяліліся ў эміраце. Паводле ацэнак, карэннае насельніцтва Эміратаў у Фуджэйры складае каля 30-40% ад агульнай колькасці насельніцтва.

## Адукацыя 
У горадзе размешчаны Універсітэт Фуджэйры. У горадзе Фуджэйра таксама ёсць некалькі іншых універсітэтаў.

## Гарады-пабрацімы 
Фуджэйра з'яўляецца пабрацімам:

*  Любляна, Славенія

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў
Ковенская хасідская сінагога

**Ковенская хасідская сінагога** () — былая сінагога ў Коўне, размешчаная па адрасе вул. Гімназіёс, 6. Будынак стаіць на схіле Жалякальніса, насупраць яго месціцца корпус факультэта каталіцкай тэалогіі Універсітэта Вітаўта Вялікага. Тэрыторыя вакол сінагогі не забудавана, таму яе добра відаць і здалёк — з ажыўленай вуліцы Святой Гертруды, якая праходзіць у паўднёвай частцы Старога горада.

## Гісторыя 
Да акупацыі Літвы ў 1940 годзе іўдзеі-хасіды (хабаднікі) мелі свае малітоўныя дамы амаль у кожным мястэчку, дзе жылі яўрэі — агулам налічвалася каля 200 суполак. Станам на 2007 год у краіне засталіся толькі дзве дзейныя грамады: у Вільні і Коўне. Яшчэ ў 1995 годзе рэлігійная суполка Ковенскай хасідскай сінагогі звярнулася з просьбай вярнуць ім былы сакральны будынак. У савецкія часы тут месцілася лабараторыя, а пазней памяшканні знаходзіліся ў распараджэнні філіяла Віленскай акадэміі мастацтваў, пакуль тая не адмовілася ад будынка праз адсутнасць патрэбы ў ім. Рэлігійнае аб’яднанне яўрэяў Літвы афіцыйна прызнае сучасную ковенскую суполку правапераемніцай тых хасідскіх малітоўных устаноў, што дзейнічалі тут да 21 ліпеня 1940 года.

## Архітэктура 
Хасідская сінагога (хасідскі клойз) была ўзведзена ў 1880 годзе. У 1929 годзе інжынер Ноах-Бер Ёфе распрацаваў праект невялікай прыбудовы пад краму, аднак гэтая задума, відавочна, так і не была рэалізавана. Малітоўны дом быў пабудаваны з чырвонай цэглы і патынкаваны, а зверху накрыты двухсхільным дахам. Будынак мае няправільную Т-падобную форму, абумоўленую межамі ўчастка на скрыжаванні вуліц Гімназіёс і А. Мацкевічуса. Сіметрычныя фасады вылучаюцца сціплым неарэнесансным дэкорам.

Паводле здымкаў 1930 года і чарцяжоў Ёфе відаць, што знешні выгляд фасадаў змяніўся нязначна: некаторыя дзвярныя праёмы сталі вокнамі, адно акно ў сутарэнні было замуравана, а частка арачных праёмаў была «выпраўлена» мурам да прамавугольнай формы. Унутраная планіроўка захавалася амаль без змен: у галоўнай малітоўнай зале, якая мае амаль квадратную форму, біма па чатырох вуглах апраўлена парамі калон, што падтрымліваюць драўлянае скляпенне; столь упрыгожана ляпнінай. Элементы інтэр'ера, які доўгі час займала скульптурная студыя, заставаліся без належнага нагляду, таму стан асобных дэталяў значна пагоршыўся.

## Літаратура 
* A. Cohen-Mushlin, S. Kravtsov, V. Levin, G. Mickūnaitė, J. Šiaučiūnaitė-Verbickienė. „*Synagogues in Lithuania*“. Vilnius Academy of Arts Press, 2010. I t. ISBN 978-9955-854-60-9
Валянцін Пятровіч Катаеў

**Валянцін Пятровіч Катаеў** (; ) — расійскі пісьменнік. Герой Сацыялістычнай Працы (1974).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Адэсе. Брат Я. П. Пятрова.

Друкаваўся з 1910 года. Аўтар раманаў «Востраў Эрэндорф», «Уладар жалеза» (абодва 1924), сатырычнай аповесці «Растратчыкі» (1926, аднайм. п’еса 1928), камедыі «Квадратура круга» (1928), рамана-хронікі «Час, наперад!» (1932). Аўтар нарысаў «Па Заходняй Беларусі» (1939). 

У тэтралогіі «Хвалі Чорнага мора» (аповесці «Бялее ветразь адзінокі», 1936, «Хутарок у стэпе», 1956, «Зімовы вецер», 1960—61, «Катакомбы», 1949, 2-я рэд. 1951) героіка-рэвалюцыйная тэма, імкненне паказаць гісторыю праз лёс чалавека. Па аповесці «Сын палка» (1945) зняты аднайменны кінафільм (1946).

У 1955—61 гады галоўны рэдактар часопісы «Юность».

Аўтар лірыка-філасофскмх мемуарных твораў «Святы калодзеж» (1966), «Трава забыцця» (1967), «Кубік» (1969), «Алмазны мой вянец» (1979), «Ужо напісаны Вертэр» (1980). У «Юнацкім рамане майго старэйшага сябра Сашы Пчолкі, расказаным ім самім» (1982), апавяданнях і нарысах «Пад Смаргонню», «Нашы будні», «Пісьмы адтуль» і інш. паказаны падзеі Першай сусветнай вайны на Беларусі. 

Творы В. Катаева вызначаюцца спалучэннем гераічнай патэтыкі і сатыры, лірыкі і гумару. Яго п’есы ставіліся на беларускай сцэне (першая — «Авангард», 1930, БДТ-2). Асобныя творы на беларускую мову пераклалі Н. Тарас, У. Краўчанка, Л. Салавей.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Сталінская прэмія 2-й ступені (1946).

## Беларускія пераклады 
* Сон: Апавяданне. Мн., 1938.
* Я, сын працоўнага народа. Мн., 1938.
* Сын палка. Мн., 1947.
* Бялее ветразь адзінокі. Мн., 1949. 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Яўген Пятровіч Пятроў

**Яўген Пятровіч Пятроў** (, сапр. *Катаеў*; )) — расійскі пісьменнік-сатырык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Адэсе. Брат Валянціна Катаева.

Разам з Ільёй Ільфам (сапр. Ілья  Арнольдавіч Файнзільберг) яны пачалі  пісаць  у  1926 годзе.  Ільф і Пятроў

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Горкаўскі край

**Го́ркаўскі край** (), да 1932 года&nbsp; **Ніжагародскі край** ()&nbsp;— адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка РСФСР, якая існавала ў 1929—1936 гадах. Адміністрацыйны цэнтр&nbsp;— горад Горкі (ада 1932 года — Ніжні Ноўгарад).

## Гісторыя 
Утвораны як Ніжагародскі край 15 ліпеня 1929 года ў выніку аб’яднання Ніжагародскай вобласці, Марыйскай аўтаномнай вобласці, Воцкай аўтаномнай вобласці і Чувашскай АССР.

Першапачаткова тэрыторыя края дзялілася (акрамя нацыянальных аўтаномій) на 7 акруг, якія, у сваю чаргу, дзяліліся на раёны.

23 ліпеня 1930 года ўсе акругі Ніжагародскага края былі скасаваны, а іх раёны падпарадкаваны непасрэдна краявым уладам.

На 1 кастрычніка 1931 года мелася:
* аўтаномных рэспублік — 1 (Чувашская АССР);
* аўтаномных абласцей — 2 (Марыйская АВ і Воцкая (Удмурцкая) АВ);
* раёнаў — 145;
* сельсаветаў — 3718;
* гарадоў — 35, у тым ліку вылучаных у самастойныя адміністрацыйна-гаспадарчыя адзінкі — 5 (горад Ніжні Ноўгарад — 350 251 жыхар, горад Іжэўск — 98 205 жыхароў, горад Вятка — 73 534 жыхары, з падпарадкаванымі сельсаветамі — 161 642 жыхары, горад Чэбаксары — 12 246 жыхароў, горад Іашкар-Ала — 7600 жыхароў);
* рабочых пасёлкаў — 19;
* сельскіх населеных пунктаў — 41 773.

На 1 студзеня 1931 года насельніцтва края складала 7 753 900 чалавек, у тым ліку 1 066 100 — гарадское (15,9 %), шчыльнасць насельніцтва — 29,1 чал./км², плошча — 266 920 км².

Буйнымі населенымі пунктамі Ніжагародскага края былі таксама:
* г. Дзяржынск — 37 689 жыхароў;
* г. Мурам — 26 837 жыхароў;
* г. Алатыр — 22 680 жыхароў;
* р. п. Кулябакі — 21 088 жыхароў;
* г. Арзамас — 21 036 жыхароў;
* г. Паўлава — 20 632 жыхары.

1 лютага 1932 года УЦВК пастанавіў выключыць Кумёнскі раён з ліку раёнаў Ніжагародскага края. 7 кастрычніка 1932 года ў сувязі з перайменаваннем Ніжняга Ноўгарада ў Горкі, Ніжагародскі край перайменаваны ў Горкаўскі.

7 снежня 1934 года з усходніх і паўночна-ўсходніх раёнаў Горкаўскага края і заходніх раёнаў Свярдлоўскай вобласці была вылучана новая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка — Кіраўскі край з Удмурцкай аўтаномнай вобласцю у тым ліку.

5 снежня 1936 года Горкаўскі край быў падзелены на Горкаўскую вобласць, Чувашскую АССР і Марыйскую АССР, ператвораную з аўтаномнай вобласці.

## Адміністрацыйны падзел 
У 1929—1930 гадах у склад края ўваходзілі Чувашская АССР, Воцкая і Марыйская аўтаномныя вобласці і 7 акруг:
* Арзамаская,
* Вяцкая,
* Кацельніцкая,
* Мурамская,
* Ніжагародская,
* Налінская,
* Шар’інская.

## Кіраўніцтва 
* жнівень 1924 — 20 лютага 1934 — Андрэй Аляксандравіч Жданаў — 1-ы сакратар Ніжагародскага (Горкаўскага) крайкама УКП(б) (з 10 жніўня 1929 года), з 1924 года — адказны сакратар губернскага камітэта УКП(б).
* 21 лютага 1934 — май 1937 — Эдуард Карлавіч Прамнэк — 1-ы сакратар Горкаўскага краявога — абласнога камітэта партыі.

## Узнагароды 
* Ордэн Леніна (1934).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гісторыя адміністрацыйнага падзелу Расіі
Катэгорыя:Гісторыя рэгіёнаў Расіі
Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел РСФСР
Аўтахтоны

**Аўтахто́ны** (ад &nbsp;— «сам» і &nbsp;— «зямля»), **абарыге́ны**&nbsp;— арганізмы, якія ў працэсе эвалюцыі ўзніклі ў пэўнай мясцовасці і працягваюць жыць у ёй у цяперашні час.

## Агульная характарыстыка 
Аўтахтоны звычайна складаюць старажытнае ядро флоры ці фаўны пэўнага рэгіёна. Напрыклад, качканос і эўкаліпт з'яўляюцца аўтахтонамі Аўстраліі, а мурашкаеды, ляніўцы і дзікая бульба&nbsp;— Паўднёвай Амерыкі.

Выкапнёвыя аўтахтоны ўваходзяць у склад арыктацэнозаў.

## У Беларусі 
На тэрыторыі Беларусі да аўтахтонаў адносяць большую частку выкапнёвых раслін і беспазваночных з адкладаў фанеразою. У сучаснай фаўне і флоры Беларусі аўтахтоны не адзначаны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Эвалюцыя
Катэгорыя:Біягеаграфія
Катэгорыя:Экалогія
Савецкае Палессе

Назву **«Саве́цкае Пале́ссе»** мелі:

## Выданні 
* Савецкае Палессе — назва ганцавіцкай раённай газеты «Ганцавіцкі тыдзень» ў 1966—2023 гадах.
* Савецкае Палессе — назва лельчыцкай раённай газеты «Светлае жыццё» ў 1956—1962 гадах.
* Савецкае Палессе — назва палескай абласной газеты «Большэвік Палесся» ў 1952—1954 гадах.
Аўтамат (механізм)

**Аўтама́т** (ад &nbsp;— «самадзеючы»)&nbsp;— у тэхніцы — прылада (або сукупнасць прылад), якое без непасрэднага ўдзелу чалавека выконвае ў адпаведнасці з закладзенай праграмай усе аперацыі ў працэсах атрымання, перапрацоўкі і перадачы энергіі, матэрыялаў або інфармацыі.

## Прыклады і прымяненне 
 у Стакгольме (Швецыя), дзе аплаціць тавар можна з дапамогай SMS.]]
 Пінокіа.]]
Прыкладамі аўтаматаў з'яўляюцца аўтаматы для продажу, станок-аўтаматы, вылічальныя машыны, аўтаматычныя прыстасаванні для касмічных даследаванняў, заводы-аўтаматы і іншыя.

## Прызначэнне 
Выкарыстанне аўтаматаў дазваляе павысіць прадукцыйнасць працы, а таксама забяспечвае выкананне работ ва ўмовах, небяспечных для жыцця і здароўя чалавека.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Аўтаматыка
Катэгорыя:Тэхніка
Катэгорыя:Кібернетыка
Моўчан

**Моўчан** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Леанідавіч Моўчан (нар. 1972) — беларускі дыпламат.
* Міхаіл Аляксеевіч Моўчан (нар. 1925) — беларускі мастак.
Большэвік Палесся

**«Большэві́к Пале́сся»** (таксама *«Бальшавік Палесся»*)&nbsp;— газета, якая выдавалася ў Мазыры і ў падполлі ў 1935—1941 і 1943—1954 гадах. Орган Палескага абкама і Мазырскага гаркама КП(б)Б, абласнога і гарадскога Саветаў дэпутатаў працоўных.

## Гісторыя 
### Даваенны перыяд 
Газета заснавана ў снежні 1935 года як орган Арганізацыйнага бюро ЦК КП(б)Б, Мазырскага райкама КП(б)Б і Арганізацыйнага камітэта ЦВК па арганізацыі Мазырскай акругі. З 30 мая да 1 ліпеня 1941 года з'яўлялася органам Палескага абкама і Мазырскага гаркама КП(б)Б, а таксама Палескага абласнога і Мазырскага гарадскога Саветаў дэпутатаў працоўных.

### У гады Вялікай Айчыннай вайны 
У час Вялікай Айчыннай вайны з'яўлялася органам Палескага падпольнага абкама і Мазырскага падпольнага гаркама КП(б)Б. Выходзіла ў 1943—1944 гадах у Акцябрска-Любанскай партызанскай зоне. Некаторыя нумары (№ 58—87 за 1943 г., № 1—2 за 1944 г.) выдаваліся ў Мазыры.

Усяго вядома 80 нумароў, выдадзеных у перыяд з 14 лютага 1943 года да 5 студзеня 1944 года на беларускай мове. Агульны тыраж склаў 80 тысяч экзэмпляраў. Рэдактарам быў А.-Г.&nbsp;Л.&nbsp;Каплан.

### Пасляваенны перыяд 
Пасля вызвалення БССР выданне было адноўлена пад той жа назвай. У канцы лістапада 1952 года назва была зменена на *«Савецкае Палессе»*. Газета працягвала друкавацца як орган Палескага абкама і Мазырскага гаркама КПБ, а таксама абласнога і гарадскога Саветаў дэпутатаў працоўных.

Выданне газеты было спынена на №&nbsp;8, які выйшаў 12 студзеня 1954 года, у сувязі са скасаваннем Палескай вобласці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Падпольны друк Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну
Катэгорыя:Газеты Мазыра
Катэгорыя:Палеская вобласць
Міжнародная сетка стратэгічных дзеянняў у галіне бяспекі

**iSANS** (Міжнародная сетка стратэгічных дзеянняў у галіне бяспекі, англ.: *International Strategic Action Network for Security*) – міжнародная экспертная ініцыятыва і аналітычны цэнтр (think tank), заснаваныя ў 2018 годзе ў Варшаве беларускім грамадска-палітычным дзеячом Уладзем Кобцам. Арганізацыя займаецца аналізам пытанняў бяспекі, у тым ліку гібрыдных пагроз дэмакратыі, вяршэнству закона і дзяржаўнаму суверэнітэту ў краінах Заходняй, Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, а таксама ў рэгіёне Еўразіі.

## Гісторыя 
Экспертная сетка iSANS была ўпершыню прадстаўлена ў публічнай прасторы ў красавіку 2019 года. У яе склад увайшлі эксперты, медыяактывісты і журналісты з Беларусі, краін Усходняга партнёрства, Еўрапейскага саюза, ЗША і Канады.

Першапачатковыя аналітычныя матэрыялы iSANS распаўсюджваліся з абмежаваным доступам і прадстаўляліся ў фармаце *off the record* для абмежаванага кола спецыялістаў у сферы бяспекі, дыпламатаў і іншых зацікаўленых асоб.

## Кіраўніцтва 
**Улад Кобец** – дырэктар міжнароднай ініцыятывы iSANS.

**Наталля Каляда** – прадстаўніца iSANS у Вялікабрытаніі.

## Дзейнасць 
Дзейнасць iSANS засяроджана на аналізе сетак уплыву, у тым ліку фальшывых грамадскіх ініцыятыў, сетак дэзінфармацыі і прапаганды, а таксама групаў нянавісці. Арганізацыя таксама вывучае пытанні эканамічнага пранікнення, экспарту карупцыйных практык, сакрэтных аперацый і ваенных пагроз.

Ініцыятыва аб’ядноўвае экспертаў з акадэмічным і практычным досведам з розных краін, якія працуюць у Еўропе і Паўночнай Амерыцы. У межах сваёй дзейнасці iSANS супрацоўнічае з прадстаўнікамі грамадзянскай супольнасці, сродкаў масавай інфармацыі, акадэмічных устаноў, нацыянальных урадаў і міжнародных арганізацый.

## Публічныя выступленні і даклады 
У 2019 і 2021 гадах эксперты iSANS Андрэй Елісееў і Серж Харытонаў прадстаўлялі у Кангрэсе ЗША падчас пасяджэнняў Камісіі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе (Хельсінкскай камісіі) публічныя даклады, прысвечаныя тэме расійскага ўплыву ў Еўропе.

## Публікацыі 
iSANS прадстаўляе публічную частку вынікаў сваіх даследаванняў у беларускіх, еўрапейскіх, і амерыканскіх сродках масавай інфармацыі, а таксама рыхтуе аналітычныя матэрыялы і рэкамендацыі для нацыянальных палітыкаў.

## Стаўленне рэжыму Лукашэнкі ў Беларусі 
У шэрагу публікацый дзяржаўная газета «СБ. Беларусь Сегодня», якая знаходзіцца пад кантролем Аляксандра Лукашэнкі, называла iSANS «шпіёнскай канторай» якая нібыта займалася падрыхтоўкай «бліцкрыгу супраць Беларусі» і «цесна звязаная з разведкамі і спецслужбамі». Беларускія ўлады ніколі не прадставілі доказаў гэтых сцверджанняў.

Праваабарончыя арганізацыі, эксперты ААН і амерыканскія ўлады адзначаюць, што рэжым Аляксандра Лукашэнкі ў Беларусі сістэмна выкарыстоўвае абвінавачванні ў шпіянажы і іншых дзяржаўных злачынствах супраць іншадумцаў, журналістаў і апазіцыйных актывістаў як складнік шырэйшай практыкі палітычнага пераследу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Беларускія think tanks

Катэгорыя:Аналітычныя цэнтры
Катэгорыя:Аналітычныя цэнтры ў Польшы
Катэгорыя:Беларускія аналітычныя цэнтры
Катэгорыя:Беларускія аналітычныя цэнтры ў Польшы
Сялянская праўда (значэнні)

Назву **«Сяля́нская пра́ўда»** мелі:

## Выданні 
* Сялянская праўда — заходнебеларуская газета, якая выдавалася ў Вільні ў 1924 годзе.
* Сялянская праўда — назва ганцавіцкай раённай газеты «Ганцавіцкі тыдзень» у 1945—1962 гадах.
* Сялянская праўда — назва шаркаўшчынскай раённай газеты «Кліч Радзімы» ў 1944—1950 гадах.
Twenty One Pilots

**Twenty One Pilots** — амерыканскі музычны дуэт з горада Калумбус, штат Агая. Гурт быў створаны ў 2009 годзе вакалістам Тайлерам Джозэфам разам з Нікам Томасам і Крысам Саліхам, якія абодва пакінулі гурт у 2011 годзе. Пасля іх сыходу гурт складаўся з Тайлера Джозэфа і бубнача Джоша Дана. Дуэт атрымаў прэмію «Грэмі» за лепшае поп-выкананне дуэтам/гуртам на 59-й цырымоніі ўручэння прэміі «Грэмі» за песню «Stressed Out».

## Артыстызм 
Дуэт вырас у строгіх хрысціянскіх сем'ях, дзе ім даводзілася альбо хаваць свае поп-панк і хіп-хоп альбомы ад асуджэння бацькоў, альбо знаходзіць прыемныя для рэлігіі аналагі. Абодва дагэтуль ідэнтыфікуюць сябе як хрысціяне.

Дуэт часцей за ўсё класіфікуюць як альтэрнатыўны хіп-хоп, паджанр хіп-хопу, вядомы сваёй нетрадыцыйнасцю і змешваннем музычных стыляў. Музыка часцей за ўсё запазычвае з шырокага спектру розных жанраў, у тым ліку хіп-хопу, электрапопу, панку, року і рэгі. Альбом утрымліваў ф'южн рэп, піяна-поп, рок і электроніку. 

Нягледзячы на тое, што дуэт прысутнічае на вяршынях рок-хіт-парадаў, у многіх песнях дуэта няма гітары. Некаторыя слухачы схільныя сумнявацца ў тым, ці можна лічыць Twenty One Pilots рок-музыкай. Аднак у больш позніх працах гітара пачала станавіцца больш прыкметным інструментам, асабліва пасля *Scaled і Icy* (2021).

## Удзельнікі гурта 
**Дзеючыя**

* Тайлер Джозэф — вакал, клавішныя, фартэпіяна, сінтэзатары, праграмаванне, сэмплы (2009–цяперашні час) ; гітара, бас-гітара, укулеле (2011–цяперашні час)
* Джош Дан — ударныя, перкусія, труба, клавішныя, бэк-вакал (2011–цяперашні час)

**Былыя**

* Крыс Саліх — ударныя, перкусія, бэк-вакал (2009–2011)
* Нік Томас — бас-гітара, клавішныя, гітара, бэк-вакал (2009–2011)

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Twenty One Pilots* (2009)
* *Regional at Best* (2011)
* *Vessel* (2013)
* *Blurryface* (2015)
* *Trench* (2018)
* *Scaled and Icy* (2021)
* *Clancy* (2024)
* *Breach* (2025)
**Міні-альбомы**

* *Three Songs* (2012)
* *Migraine* (2013)
* *Holding On to You* (2013)
* *Quiet Is Violent* (2014)
* *The LC LP* (2015)
* *Double Sided* (2016)
* *TOPxMM (The  Sessions)* (2016)
* *Triplet EP* (2018)
* *Location Sessions* (2021)

## Зноскі 
**Заўвагі****Крыніцы**

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2009 годзе
Катэгорыя:Пераможцы MTV Video Music Awards
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Хіп-хоп-гурты ЗША
Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага рока ЗША
Катэгорыя:Інды-поп-гурты
Кубак Беларусі па гандболе 2022

**Кубак Беларусі па гандболе 2022** — 26-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе. Фінал чатырох адбыўся ў горадзе Магілёў 28-29 мая 2022 года. Перамогу атрымаў клуб «СКА (Мінск)».

## Першы этап 
### Першы матч 
### Другі матч 
## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. Триумф без «класико». Минский СКА выиграл трофей, а «Брест» остался без финала
* Кубок Беларуси. "Машека" и "Гомель" одержали победы в стартовых поединках четвертьфинальной стадии турнира

Катэгорыя:2022 год у гандболе
Катэгорыя:2022 год у Магілёве
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2022 годзе
2022
Катэгорыя:Спорт у  Магілёве
Крыніца пад Замкавай гарой

**Крыніца пад Замкавай гарой** — крыніца ў Крычаве Магілёўскай вобласці пад Замкавай гарой. Таксама вядома пад назвамі **Забялышынская** і **Салетраная**

## Апісанне 
Крыніца знаходзіцца за домам № 17 па вуліцы Гіндзінай. Выгоднейшы пад’езд ад плошчы Леніна па вуліцы Першамайскай. Крыніца каптавана жалезабетонным кольцам, вада адводзіцца праз трубу. Побач усталяваны крыж, да крыніцы пракладзена бетонная дарожка. Вада прэсная.

Ручай ад крыніцы праз дзясятак метраў упадае ў раку Ставок (мясцовая назва — Забялышанка), правы прыток Сажа.

## Гісторыя 
На гары ў старажытнасці было язычніцкае капішча, а з XIV стагоддзя Крычаўскі замак, там стаіць і Свята-Мікалаеўская царква, самая старая ў Крычаве, дзейная нават у савецкі час.

Крыніцу згадвае А. К. Меер ў «Апісанні Крычаўскага графства» 1786 года, як **Салетраную** ():
Сей вмещает в себя и селитреные частицы, но я думаю, что оные производит не вода, а наводняющая его весною навозная влажность, пробирающаяся чрез бывшее там под солодовнею место и ветхий его совсем уже мхом обросший обруб. Последнее место весьма изобилно ключами, и в одном только месте, не в дальнем расстоянии шесть ключей один подле другого выбиваются, чего ради надлежало бы оные порядочным образом обделать и опустя обрубы наполнить внешнюю их сторону крупным беловатым песком, которого при рытии в самом месте близ гостиного двора колодца на 10-й сажени глубин достаточное найдено количество.

У сучасным даведніку па Магілёўскай вобласці крыніцу называюць **Забялышынскай** па назве ручая, аднак аўтары даследаванняў на сайце «Родники Беларуси» адзначаюць, што гістарычная Забялышынская крыніца, якую аналізаваў Меер, знаходзілася ў іншым месцы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Крыніцы Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Крыніцы Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Крычава
Ганцавіцкі тыдзень

**«Ганцавіцкі тыдзень»**&nbsp;— раённая газета Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Выдаецца з 1 жніўня 1945 года.

## Гісторыя 
### «Сялянская праўда» 
З 1 жніўня 1945 года ў Ганцавіцкім раёне пачала выдавацца газета *«Сялянская праўда»*. Аднымі з першых рэдактараў былі П. Войкін і І. Барысенка (1946). Пазней супрацоўнікамі газеты былі вядомы кнігавыдавец і публіцыст Міхась Дубянецкі (намеснік рэдактара), кандыдат філасофскіх навук С.&nbsp;І.&nbsp;Дзерашаў, заслужаны работнік культуры БССР С.&nbsp;Кукарэка, старшы выкладчык філасофскага факультэта БДУ М.&nbsp;Р.&nbsp;Галенка. Амаль 18 гадоў рэдакцыю ўзначальваў Б.&nbsp;С.&nbsp;Лісецкі. Пры ім вакол газеты пачалі аб'ядноўвацца маладыя таленты, пазней вядомыя ў Беларусі пісьменнікі і паэты Міхась Рудкоўскі, Іван Кірэйчык, Васіль Праскураў.

У 1962 годзе Ганцавіцкі раён быў далучаны да Ляхавіцкага, і да 1967 года газета ў Ганцавічах не выходзіла.

### «Савецкае Палессе» 
Са жніўня 1966 года, пасля аднаўлення Ганцавіцкага раёна, рэдактарам адноўленай раённай газеты быў прызначаны Васіль Праскураў. Газета атрымала новую назву&nbsp;— *«Савецкае Палессе»*. Сярод першых супрацоўнікаў быў Віктар Гардзей, пазней вядомы пісьменнік. Цесную сувязь з газетай падтрымліваў пісьменнік Алесь Кажадуб. У часы рэдактарства В.&nbsp;Ф.&nbsp;Праскурава рэдакцыю наведвалі Ніл Гілевіч, Алег Лойка, Анатоль Астрэйка, Аркадзь Куляшоў, Яўгенія Янішчыц, Алесь Каско, Сяргей Грахоўскі, Леанід Дайнека, кампазітар Ігар Лучанок, маскоўскі паэт Андрэй Вазнясенскі.

### Сучаснасць 
З 1 студзеня 2023 года газета *«Савецкае Палессе»* ўвайшла ў склад медыяхолдынга КУВП «Рэдакцыя Брэсцкай абласной газеты „Заря“». 26 снежня 2024 года выйшаў першы нумар пад новай назвай&nbsp;— *«Ганцавіцкі тыдзень»*.

Газета зарэгістравана Міністэрствам інфармацыі Рэспублікі Беларусь. Заснавальнікамі з'яўляюцца Ганцавіцкі раённы выканаўчы камітэт і Ганцавіцкі раённы Савет дэпутатаў.

## Сучасны стан 
Выходзіць на беларускай і рускай мовах адзін раз на тыдзень (у сераду) на 8 палосах у камплекце з абласной газетай «Заря». Тыраж на 2025 год складае 3460 экзэмпляраў. Галоўны рэдактар&nbsp;— Аляксандр Ануфрыевіч Занько.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Беларусі на рускай мове
Катэгорыя:Газеты Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Культура Ганцавічаў
Мусульманскія могілкі ў Студзянцы

**Мусульманскія могілкі** ў Студзянцы (Бельска-Бяльскі павет Люблінскага ваяводства, Польшча) былі заснаваныя ў канцы XVII стагоддзя і выкарыстоўваліся да Другой сусветнай вайны.

Да нашых дзён захавалася каля 160 каменных надмагілляў з надпісамі на арабскай, польскай і рускай мовах. Усе магілы, згодна з традыцыяй, звернутыя ў бок Меккі. Сярод пахаваных тут, верагодна заснавальнік уланаў — Аляксандр Улан-Асанчуковіч і яго пераемнікі, у тым ліку удзельнікі войнаў за незалежнасць 1790−1794 гг. генерал Юзаф Бяляк і палкоўнік Якуб Азулевіч .

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Апісанне некропаля 

Катэгорыя:Бяльскі павет
Катэгорыя:Могілкі Польшчы
Катэгорыя:Мусульманскія могілкі
Удмурцкая аўтаномная вобласць

**Удму́рцкая аўтано́мная во́бласць** (**Удмурцкая АВ**; , )&nbsp;— аўтаномная адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка РСФСР, якая існавала з 4 лістапада 1920 года па 28 снежня 1934 года.

Да 1 студзеня 1932 года мела назву **Воцкая аўтаномная вобласць** (вацякі — састарэлы экзонім удмуртаў). Адміністрацыйны цэнтр&nbsp;— горад Іжэўск (са студзеня па чэрвень 1921 года&nbsp;— горад Глазаў).

## Гісторыя 
Дэкрэт УЦВК і СНК Расіі «Аб утварэнні **Аўтаномнай Вобласці Вацяцкага Народа**» ад 4 лістапада 1920 года паклаў пачатак утварэнню Удмурцкай аўтаномнай вобласці як аўтаномнага тэрытарыяльнага ўтварэння для кампактнага пражывання карэннага народа — вацякоў.

На працягу 1921 года адбывалася фарміраванне структуры новых дзяржаўных органаў. Дэкрэтам УЦВК ад 5 студзеня 1921 года ў склад **Аўтаномнай вобласці Воцкага народа** былі ўключаны горад Глазаў (адміністрацыйны цэнтр) і воласці Глазаўскага, Сарапульскага, Ялабужскага і Малмыжскага паветаў. 10 чэрвеня 1921 года адміністрацыйны цэнтр быў перанесены ў Іжэўск.

З стварэннем аўтаноміі пачала хутка развівацца нацыянальная ўдмурцкая культура, вялася праца па ліквідацыі непісьменнасці.

14 студзеня 1929 года Воцкая АВ увайшла ў склад Ніжагародскай вобласці (пазней&nbsp;— Горкаўскі край). 1 студзеня 1932 года перайменавана ва Удмурцкую аўтаномную вобласць. 28 снежня 1934 года пастановай УЦВК Удмурцкая АВ ператворана ва Удмурцкую АССР.

## Насельніцтва 
На 1 студзеня 1931 года насельніцтва вобласці складала 880 700 чалавек, шчыльнасць — 27,4 чал./км². Паводле перапісу 1926 года нацыянальны склад быў наступным:
* удмурты — 52,3 %;
* рускія — 43,3 %;
* татары — 2,3 %;
* бесярмяне — 1,2 %.

## Адміністрацыйны падзел 
З 8 снежня 1921 года і да 1924 года **Аўтаномная Воцкая вобласць** складалася з 5 паветаў: Дзябёскага, Глазаўскага, Мажгінскага, Іжэўскага і Сялцінскага. У 1924 годзе Дзябёскі і Селцінскі паветы былі скасаваны.

Раёны і раённыя цэнтры Удмурцкай АВ на момант пераўтварэння яе ва Удмурцкую АССР:
* Алнашскі&nbsp;— с. Алнашы;
* Балезінскі&nbsp;— пас. пры станцыі Балезіно;
* Вавожскі&nbsp;— с. Вавож;
* Глазаўскі&nbsp;— г. Глазаў;
* Грахаўскі&nbsp;— с. Грахава;
* Дзябёскі&nbsp;— с. Дзябёсы;
* Зурынскі&nbsp;— с. Зура;
* Іжэўскі&nbsp;— г. Іжэўск;
* Карсавайскі&nbsp;— с. Карсавай;
* Кезскі&nbsp;— пас. пры ст. Кез;
* Малапургінскі&nbsp;— с. Малая Пурга;
* Мажгінскі&nbsp;— г. Мажга;
* Сялцінскі&nbsp;— с. Сялты;
* Сюмсінскі&nbsp;— с. Сюмсі;
* Шарканскі&nbsp;— с. Шаркан;
* Юкаменскі&nbsp;— с. Юкаменскае;
* Якшур-Бодзьінскі&nbsp;— с. Якшур-Бодзья;
* Ярскі&nbsp;— пас. пры станцыі Яр.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Гісторыя Удмурціі
Катэгорыя:Аўтаномныя вобласці РСФСР
Катэгорыя:Адміністрацыйныя адзінкі, утвораныя ў 1920 годзе
Катэгорыя:Адміністрацыйныя адзінкі, скасаваныя ў 1934 годзе
Якуб Азулевіч

**Якуб Азулевіч** () — вайсковы дзеяч ВКЛ, палкоўнік, удзельнік паўстання 1794 года.

## Біяграфія 
Сын капітана каралеўскай кавалерыі Аляксандра Мустафы Азулевіча і Феліцыянны, народжанай Туган-Бараноўскай, уладальнікаў часткі маёнтка Студзянка ў гміне Ламазы. Азулевічы, таксама вядомыя як Азюлевічы, выкарыстоўвалі гербы Азулевічаў і Алабанды (*у чырвоным полі накіраваная ўверх сярэбраная страла з жалезным гротам, у верхняй частцы шалома — ўзброеная рука з мячом у залатой аправе, каб рубіць налева*).

20 сакавіка 1775 года ён быў прызначаны палкоўнікам 2-га татарскага лёгкага кавалерыйскага палка каралеўскага двара. 7 мая 1792 года кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі прапанаваў Ваеннай камісіі перавесці полк у склад рэгулярнай арміі ВКЛ ў Рэчы Паспалітай, што і адбылося 15 мая таго ж года. У ліпені 1792 г. падраздзяленне было перайменавана ў 6-ы полк пярэжняй варты Вялікага Княства Літоўскага . У гэтым палку таксама служылі брат Якуба, лейтэнант Абрагам Азулевіч, і трое яго сыноў: прапаршчык Давід Азулевіч, прапаршчык Абрагам Азулевіч і кавалерыйскі капітан Мацей (Мустафа) Азулевіч . Якуб Азулевіч быў адным з першых кадравых ваенных афіцэраў, якія далучыліся да паўстання Касцюшкі ў красавіку 1794 года. Полк пад яго камандаваннем увайшоў у склад Літоўскай дывізіі князя Францішка Сапегі. 2 жніўня 1794 года ён увайшоў у Вільню, каб прыняць удзел у яе абароне.

Палкоўнік Якуб Азулевіч загінуў 11 жніўня 1794 года падчас кавалерыйскай атакі на расіян, якія прарвалі польскія абарончыя пазіцыі. Ён быў пахаваны на могілках у Студзянцы

Быў двойчы жанаты.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Arkadiusz Kołodziejczyk — «Палкоўнік Якуб Азулевіч — камандзір 6-га палка перадавой гвардыі Вялікага Княства Літоўскага» — Przegląd Tatarski 2 / 2009 с. 4 — 8 (спасылка)
* Stanisław Kryczyński: Polski Słownik Biograficzny. T. 1. Kraków: Polska Akademia Umiejętności — Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1935, s. 191. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, .
Спіс мучністарасяністых грыбоў Беларусі

Спіс '''''' Беларусі.

Налічваецца каля 127 відаў.

## Сямейства  
### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 
* 

### Род  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Род  
* 

*
Грыбы
Ічхон

**Ічхон** () — горад у правінцыі Кёнгі, Паўднёвая Карэя. Разам з Ёджу, Ічхон вядомы як цэнтр паўднёвакарэйскай керамічнай вытворчасці і з'яўляецца горадам рамёстваў і народнага мастацтва ЮНЕСКА. Сярод іншых вядомых мясцовых прадуктаў — персікі і рыс. Сярод мясцовых вышэйшых навучальных устаноў — Карэйскі турыстычны каледж і Чунканскі каледж культурных індустрый. У горадзе таксама знаходзіцца SK Hynix, другі па велічыні ў свеце вытворца мікрасхем памяці.

## Насельніцтва 
Тут пражывае 230 000 чалавек. Больш чым 1200 кампаній працаўладкоўваюць каля 40 000 чалавек.

## Клімат 
Ічхон мае вільготны кантынентальны клімат (*Dwa* ў класіфікацыі клімату Кёпена).

## Гарады-пабрацімы 
Ічхон мае пабрацімскія адносіны з:

## Глядзіце таксама 
* Карэйская кераміка

## Зноскі 
## Спасылкі 
*  
* Icheon : Official Seoul City Tourism 
* City Council website 

Катэгорыя:Гарады Паўднёвай Карэі
Андрэй Масквін

**Андрэй Масквін** () — беларускі літаратуразнаўца, культуролаг і тэатразнаўца, перакладчык і даследчык славянскіх культур; супрацоўнік Варшаўскага ўніверсітэта, кіраўнік Кафедры беларусістыкі (з 1 кастрычніка 2024).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1963 годзе ў Нясвіжы (Беларусь).

Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт (кафедра славянскай філалогіі) у 1986 годзе.

## Выбраныя працы 
* *Stanisław Przybyszewski w kulturze rosyjskiej końca XIX — początku XX wieku*. Warszawa: Wydawnictwo UW, 2007.
* *Bratysława: miasto na skrzyżowaniu kultur*. Warszawa: KSI UW, 2016.
* *Białoruskie czasopiśmiennictwo emigracyjne: «Пагоня», «Сакавік», «Наперад!»*. Warszawa: KSI UW, 2018.
* *Literatury białoruskiej rodowody niepokorne*. Białystok: Uniwersytet w Białymstoku, 2019.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце Кафедры беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта
* Профіль у European Studies (UW)
* Старонка аўтара на Kamunikat.org
* Профіль на Teatrologia.info
* Афіцыйны сайт

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Культуролагі Беларусі
Катэгорыя:Тэатразнаўцы
Катэгорыя:Перакладчыкі
Катэгорыя:Выкладчыкі Варшаўскага ўніверсітэта
Сакавік (часопіс)

**«Сакавік»** — беларускі эміграцыйны літаратурна-грамадскі часопіс, які выдаваўся ў лагеры для перамешчаных асоб у Остэргофене (Ніжняя Баварыя, амерыканская зона акупацыі Германіі) у 1947—1948 гадах.

## Гісторыя 
Часопіс узнік у асяроддзі беларускай пасляваеннай эміграцыі ў Остэргофене — адным з ключавых цэнтраў арганізаванага жыцця беларусаў у лагерах у Заходняй Германіі пасля Другой сусветнай вайны.

Паводле даследавання прафесара Андрэя Масквіна, ініцыятарамі выдання былі Лявон Савёнак і Антон Адамовіч. Першы нумар вырабляўся на рататары (мімеографе), меў дзве версіі і адметную вокладку (у тым ліку ручное афармленне асобнікаў); два наступныя нумары выйшлі ўжо друкам.

Усяго выйшла тры нумары (1947—1948). У публічных электронных бібліятэках захаваныя лічбавыя копіі нумароў часопіса.

## Назва і візуальная сімволіка 
Назва «Сакавік» абыгрывала вобраз вясны як «пачатку новага цыклу» і матыў абнаўлення — гэта тлумачылася ў рэдакцыйных матэрыялах самога выдання і ў даследчыцкіх апісаннях часопіса.

Вокладкі нумароў выкарыстоўвалі нацыянальную сімволіку (у тым ліку матыў «Пагоні»); у розных нумарах вар’іраваўся графічны варыянт знака.

## Змест і структура 
Падзагаловак выдання — «літаратурна-грамадзкі часопіс». Часопіс спалучаў мастацкія тэксты (паэзія, проза), літаратурную крытыку і грамадска-палітычную публіцыстыку, гістарычныя і культурніцкія матэрыялы, а таксама пераклады.

У «Сакавіку» друкаваліся, сярод іншых, Наталля Арсеннева, Алесь Салавей, Ларыса Геніюш, Уладзімір Дубоўка, Майсей Сяднёў, Рыгор Крушына і іншыя; частка публікацый выходзіла пад псеўданімамі. Сустракаліся таксама пераклады замежнай літаратуры (напрыклад, Герхарт Гаўптман і Ганс Хрысціян Андэрсэн).

Сярод рубрык і сталых раздзелаў згадваюцца: «Кнігапіс», «Зацемкі», «Вольная думка» і інш.

## Нумары 
## Прычыны спынення 
Сярод фактараў, якія ўскосна паўплывалі на згасанне ініцыятывы, даследчык адзначае рост коштаў і арганізацыйныя цяжкасці пасля грашовай рэформы ў Заходняй Германіі (1948), а таксама перагружанасць часткі актыву (у тым ліку рэдакцыйных кадраў) паралельнымі праектамі.

## Гл. таксама 
* Наперад! (часопіс)
* Пагоня (часопіс)
* Беларускія лагеры для перамешчаных асоб

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Сакавік 1/1947 на Kamunikat.org
* Сакавік, № 1(2), 1948 на «Беларускай Палічцы»
* Сакавік 2 (3) 1948 на Kamunikat.org

Катэгорыя:Часопісы Германіі
Катэгорыя:Беларускія СМІ ў замежжы
2G

**2G** — назва другога пакалення тэхналогій сотавай сувязі, якія пачалі распаўсюджвацца ў пачатку 1990-х гадоў. У адрозненне ад папярэдніх сістэм мабільнай сувязі (пазней названых 1G) радыёсігналы сетак 2G з’яўляюцца лічбавымі, а не аналагавымі. Акрамя перадачы голасу тэхналогіі 2G дазволілі перадаваць даныя у выглядзе SMS, MMS, а таксама атрымоўваць электронную пошту і падключацца да інтэрнэту, хоць і з абмежаванай хуткасцю. Выкарыстанне лічбавага сігнала павялічыла прапускную здольнасць сотавых сетак і дазволіла шыфраваць галасавыя выклікі і перадачу даных, што значна палепшыла бяспеку мабільнай сувязі.

Найбольш распаўсюджанай тэхналогіяй 2G быў стандарт GSM. Акрамя яго выкарыстоўваліся стандарты cdmaOne, D-AMPS/TDMA, PDC і PHS.

З пачатку 2000-х замест 2G пачалі прымяняць тэхналогіі наступнага пакалення 3G (UMTS / CDMA2000), якія дазволілі павялічыць хуткасць перадачы даных і пашырылі магчымасці выкарыстання інтэрнэту на мабільных тэлефонах. Пазней з’явіліся тэхналогіі чацвёртага (LTE / WiMAX) і пятага (5G NR) пакаленняў. Пры гэтым 2G дагэтуль выкарыстоўваецца па усім свеце, часам як рэзервовы варыянт, але таксама і як асноўны ў аддаленых ці неразвітых раёнах.

## Гісторыя 
У 1990 годзе інжынеры AT&T Bell Labs Джэсі Расэл, Фархад Барзегар і Кан А. Эрыяман падалі патэнт на мабільны тэлефон, які б падтрымліваў перадачу лічбавых даных. Пазней на іх патэнт спасылаліся Nokia і Motorola пры распрацоўцы мабільных тэлефонаў 2G.

Сотавая сетка з тэхналогіяй 2G была упершыню камерцыйна запушчана ў 1991 годзе у Фінляндыі кампаніяй Radiolinja па стандарце GSM. Сеткі стандарту cdmaOne былі запушчаны ў Ганконгу ў 1995 годзе і ў ЗША ў 1996 годзе.

Пазней былі распрацаваныя больш дасканалыя метады перадачы інфармацыі для стандарта GSM: GPRS (), які часта называюць 2.5G, і EDGE (), адпаведна — 2.75G. GPRS дазваляе дасягнуць тэарэтычнай максімальнай хуткасці перадачы даных 40 кбіт/с. EDGE павялічвае гэтую прапускную здольнасць да 384 кбіт/с.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Стандарты мабільнай тэлефаніі
Крупскі раённы выканаўчы камітэт

**Крупскі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Крупскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Мінскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Крупскаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Будынак райвыканкама размешчаны ў цэнтры Крупак, на вуліцы Савецкай, 8.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Крупак
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Мінскай вобласці
Катэгорыя:Крупскі раён