open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Павел Сяргеевіч Селязнёў

**Павел Селязнёў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Смаргонь».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец «Мінска», у 2017 годзе пачаў выступаць за дубль клуба. У 2018—2019 гадах гуляў за «Мінск» у Юніёрскай лізе УЕФА, таксама з 2018 года стаў часам прыцягвацца да асноўнай каманды. 28 ліпеня 2019 года дэбютаваў за «Мінск» у матчы Кубка Беларусі супраць бабруйскай «Белшыны» (3:1), выйшаўшы на замену ў другім тайме.

У пачатку 2020 года стаў трэніравацца з дзяржынскім «Арсеналам» і ў красавіку падпісаў кантракт з клубам. У дзяржынскай камандзе не меў трывалага месца ў складзе, пераважна выхадзіў на замену. Па выніках сезона 2021 дапамог «Арсеналу» выйсці ў Вышэйшую лігу. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 года ў матчы першага тура супраць «Гомеля» (1:2), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў у асноўным выхадзіць на замену.

У ліпені 2022 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з «Арсеналам» і неўзабаве папоўніў склад «Ліды», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. Пакінуў лідскі клуб па заканчэнні сезона 2022.

Са студзеня 2023 года трэніраваўся са «Смаргонню» і ў лютым 2023 года падпісаў кантракт з клубам. У лютым 2024 года падоўжыў пагадненне са «Смаргонню».

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2021

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Дзяржынск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Павел Сяргеевіч Сацук

**Павел Сацук** (нар. ) — беларускі футбаліст, нападнік кобрынскага «Атланта».

## Клубная кар’ера 
У 2021 годзе пачаў выступаць за дубль брэсцкага «Дынама», з 10 галамі стаў найлепшым бамбардзірам сваёй каманды. 19 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы супраць салігорскага «Шахцёра» (1:1). У далейшым працягваў з’яўляцца ў асноўнай камандзе, а з лета 2022 года гуляў толькі за дубль. У ліпені 2023 года па пагадненні бакоў пакінуў «Дынама».

У жніўні 2023 года далучыўся да другалігавага «Фармата» з Пагранічнай, а ў пачатку 2024 года папоўніў склад кобрынскага «Атланта».

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Фармат Пагранічная
Уладзіслаў Эдуардавіч Сугак

**Уладзіслаў Сугак** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Ніва» з Доўбізны.

## Клубная кар’ера 
У 2020 годзе пачаў выступць за дубль брэсцкага «Дынама», а ў ліпені 2020 года далучыўся да «Першага Рэгіёна» з Другой лігі, які ў кастрычніку зняўся са спаборніцтваў. У 2021 годзе вярнуўся ў рэзервовую каманду дынамаўцаў, а да сезона 2022 ужо стаў рыхтавацца з асноўнай камандай. 19 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы супраць салігорскага «Шахцёра» (1:1), выйшаўшы на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў часам з’яўляецца ў асноўнай камандзе.

У снежні 2022 года быў на праглядзе ў «Іслачы», але не падышоў і пазней вярнуўся ў Брэст, дзе пачаў сезон 2023. У ліпені 2023 года на правах арэнды далучыўся да «Нівы» з Доўбізны, дзе стаў рэгулярна з’яўляцца на полі. У кастрычніку 2023 года датэрмінова пакінуў «Ніву» ў сувязі з прызывам на воінскую службу. У маі 2024 года зноў быў заяўлены за «Ніву».

## Міжнародная кар’ера 
27 верасня 2022 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць Казахстана (1:1).

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Першы Рэгіён Кавярдзякі
Катэгорыя:Ігракі ФК Ніва Доўбізна
Каралеўства ўзыходзячага месяца

**«Каралеўства ўзыходзячага месяца»** () — фільм амерыканскага  рэжысёра Уэса Андэрсана, які выйшаў на экраны ў 2012 годзе. Сцэнар стужкі напісаны самім Андэрсанам сумесна з . Галоўныя ролі выконваюць акцёры-пачаткоўцы  і . У ролях другога плана зняліся зоркі сусветнага кіно Брус Уіліс, Біл Мюрэй і . Сусветная прэм’ера адбылася 16 мая на Канскім кінафестывалі 2012 года. У ЗША фільм выйшаў у абмежаваны пракат 25 мая 2012 года.

## Акцёрскі склад 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2012 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 2012 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2012 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 2012 года
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Сямейныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Уэса Андэрсана
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Уэса Андэрсана
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Рамана Копалы
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Аляксандр Дэспла
Антон Дзмітрыевіч Абрамовіч

**Антон Абрамовіч** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец барысаўскага БАТЭ, у 2015 годзе выступаў за клуб у Юніёрскай лізе УЕФА, з 2016 года пачаў прыцягвацца да дубля, дзе замацаваўся на наступны год. У 2019 годзе разам з БАТЭ выйграў першынство дублёраў, таксама стаў прыцягвацца да кубкавых матчаў асноўнай каманды. Дэбютаваў за асноўны склад БАТЭ 26 чэрвеня 2019 года ў матчы Кубка Беларусі супраць рэчыцкага «Спадарожніка» (5:2), калі выйшаў на замену ў другім тайме.

У лютым 2020 года разам з шэрагам іншых дублёраў барысаўчан быў аддадзены ў арэнду ў дзяржынскі «Арсенал», дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У кастрычніку 2020 быў выкуплены «Арсеналам» і стаў іграком клуба на трывалай аснове. Па выніках сезона 2021 дапамог «Арсеналу» выйсці ў Вышэйшую лігу. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 года ў матчы першага тура супраць «Гомеля» (1:2), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме. У далейшым чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, а з ліпеня пераважна заставаўся на лаўцы запасных. Па заканчэнні сезона 2022 пакінуў дзяржынскі клуб.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2021

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Дзяржынск
Аляксандр Уладзіміравіч Французаў

**Аляксандр Французаў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, нападнік расійскага клуба «Чартанава» з Масквы.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у Полацкай ДЮСШ, а ў юнацкім узросце далучыўся да барысаўскага БАТЭ, з 2020 года пачаў выступаць за дубль, а на наступны год стаў прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у асноўнай камандзе БАТЭ 22 чэрвеня 2021 года ў матчы Кубка Беларусі супраць «Баранавічаў» (6:1), выйшаўшы на замену ў другім тайме. 20 сакавіка 2022 года ўпершыню згуляў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з мазырскай «Славіяй» (3:0). У далейшым працягваў з’яўляцца ў асноўнай камандзе.

У чэрвені 2023 года быў адпраўлены ў дубль за адмову падаўжыць кантракт з клубам, а ў верасні 2023 года пакінуў БАТЭ і стаў трэніравацца з маскоўскім «Чартанавым», з якім неўзабаве падпісаў пагадненне.

## Міжнародная кар’ера 
У верасні 2022 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2022
*  Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2022

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Чартанава
Максім Раманавіч Саматой

**Максім Саматой** (нар. , Віцебск) — беларускі футбаліст, паўабаронца бабруйскай «Белшыны».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнага клуба «Віцебск», у юнацкім узросце далучыўся да мінскага «Дынама», з 2019 года пачаў выступаць за дубль клуба, у 2021 годзе замацаваўся ў рэзервовай камандзе.

У лютым 2022 года быў аддадзены ў арэнду ў «Энергетык-БДУ». 19 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы першага тура супраць «Віцебска» (3:1), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў выхадзіць на замену.

У чэрвені 2022 года быў пераведзены ў арэнду ў «Ліду», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. Па заканчэнні сезона 2022 пакінуў лідскі клуб.

У сакавіку 2023 года падпісаў двухгадовы кантракт з «Іслаччу». Стаў выступаць за дубль, у асноўнай камандзе заставаўся на лаўцы запасных. У ліпені 2023 года пасля прагляду быў арандаваны бабруйскай «Белшынай». У снежні 2023 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў «Іслач», а ў студзені 2024 года пакінуў клуб.

У лютым 2024 года вярнуўся ў «Белшыну».

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Лулейскі тэхнічны ўніверсітэт

**Лулейскі тэхнічны ўніверсітэт** () — шведская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лулеа.

## Агульная характарыстыка 
Гэта самы паўночны тэхнічны ўніверсітэт Скандынавіі. Ён быў заснаваны 1 ліпеня 1971 года, тады як Лулейская вышэйшая тэхнічная школа. Установа атрымала статус універсітэта з 1 студзеня 1997 года, а затым змяніла назву на цяперашнюю.

Дзейнасць універсітэта сканцэнтравана на тэхнічнай галіне, але ён таксама рэалізуе грунтоўныя педагагічныя праграмы, медыцынскія навукі, эканамічную адукацыю і іншыя сацыяльныя навукі і даследаванні, а таксама адукацыю ў галіне музыкі, танцаў, тэатра і СМІ. Ва ўніверсітэце навучаецца каля 17 тысяч студэнтаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Швецыі
Катэгорыя:Лулеа
Катэгорыя:Вышэйшыя тэатральныя навучальныя ўстановы
Данііл Андрэевіч Сілінскі

**Данііл Сілінскі** (нар. , Баранавічы) — беларускі футбаліст, паўабаронца мінскага «Дынама» (у арэндзе з «Гомеля»).

## Клубная кар’ера 
Выхаванец баранавіцкай ДЮСШ-5, з 2018 года пачаў выступаць у Першай лізе за «Баранавічы», на наступны год замацаваўся ў стартавым складзе каманды, але не выратаваў «Баранавічы» ад вылету ў Другую лігу. У лютым 2020 года на правах арэнды далучыўся да «Слоніма-2017», дзе таксама стаў іграком асновы. У сакавіку 2021 года па вяртанні з арэнды падоўжыў кантракт з «Баранавічамі».

У ліпені 2021 года быў арандаваны «Смаргонню». 15 жніўня 2021 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, калі выйшаў у стартавым складзе ў матчы з салігорскім «Шахцёрам» (2:2) і быў заменены ў другім тайме. У лістападзе 2021 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Смаргонь».

У пачатку 2022 года трэніраваўся з дзяржынскім «Арсеналам», а пасля далучыўся да «Энергетыка-БДУ», з якім у сакавіку падпісаў кантракт. Замацаваўся ў стартавым складзе каманды, у сезоне 2022 правёў усе 30 матчаў чэмпіянату Беларусі і дапамог «Энергетыку-БДУ» заняць другое месца. Пакінуў клуб у ліпені 2023 года.

У жніўні 2023 года стаў іграком «Гомеля». У сакавіку 2024 года падоўжыў кантракт з клубам да канца 2025 года і быў на сезон аддадзены ў арэнду ў мінскае «Дынама».

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Баранавічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Юлія Аляксандраўна Высоцкая

**Юлія Аляксандраўна Высоцкая** () — беларуская і расійская актрыса тэатра і кіно, тэлевядучая і кулінар; заслужаная артыстка Расійскай Федэрацыі (2018).

## Біяграфія 
Нарадзілася 16 жніўня 1973 года ў Новачаркаску Растоўскай вобласці РСФСР.

У 1990 годзе скончыла сярэднюю школу № 9 горада Баку. Потым скончыла акцёрскі факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (1995) і Лонданскую акадэмію музычнага і драматычнага мастацтва (1998).

Працавала ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы, дзе сыграла галоўныя ролі ў спектаклях «Безыменная зорка», «Лысая спявачка» і іншых.

Цяпер спектаклі з яе ўдзелам ідуць на сцэне Маскоўскага дзяржаўнага акадэмічнага тэатра імя Массавета.

З 2003 года па цяперашні час вядзе на тэлеканале «НТБ» суботнюю кулінарную перадачу «Ямо Дома!», а з 2010 года таксама ранішнюю праграму «Сняданак з Юліяй Высоцкай».

## Фільмаграфія 
* Гульня ўяўлення (1995)

## Сям’я 
* Першы муж — Анатоль Кот (нар. 1973). Шлюб быў фіктыўным. Юлія вучылася з Катом на адным курсе, і калі яе запрасілі працаваць у тэатр Янкі Купалы, ёй спатрэбілася беларускае грамадзянства, якога ў яе не было. Каб яна атрымала грамадзянства, яны з Анатолем распісаліся. Гэта быў жэст дапамогі з ягонага боку. Яны і сёння падтрымліваюць сяброўскія адносіны.
* Другі муж (з 1998 года) — Андрэй Канчалоўскі (нар. 20.08.1937), кінарэжысёр, народны артыст РСФСР (1980). У сям’і двое дзяцей — дачка Марыя (нар. 1999) і сын Пётр (нар. 2003).

## Узнагароды 
* Заслужаная артыстка Расійскай Федэрацыі (2018).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінаактрысы Беларусі
Катэгорыя:Тэлевядучыя XXI стагоддзя
Катэгорыя:Тэлевядучыя Расіі
Катэгорыя:Тэлевядучыя НТБ
Мальмеўскі ўніверсітэт

**Мальмеўскі ўніверсітэт** () — шведская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Мальмё.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт з больш чым  студэнтаў і каля  супрацоўнікаў (акадэмічных і адміністрацыйных) з’яўляецца дзявятым па велічыні ў Швецыі. Ён мае пагадненні аб абмене з больш чым 240 універсітэтамі-партнёрамі па ўсім свеце, і прыкладна траціна студэнтаў з’яўляюцца іншаземцамі.

Адукацыя ва ўніверсітэце факусуецца, сярод іншага, на міграцыі, міжнародных адносінах, паліталогіі, устойлівым развіцці, гарадскіх даследаваннях, а таксама новых медыя і тэхналогіях. Яна часта ўключае ў сябе элементы стажыроўкі і праектнай працы ў цесным супрацоўніцтве са знешнімі партнёрамі.

Размешчаны ўніверсітэт у цэнтры горада. Універсітэт адыграў важную ролю ў пераўтварэнні Мальмё з прамысловага горада ў цэнтр адукацыі і навукі. Значная частка кампуса была пабудавана на тэрыторыі, якая да сярэдзіны 1980-х гадоў належала верфі, якая была ключавым элементам партова-прамысловай часткі горада.

Нягледзячы на тое, што гэтая ўстанова была заснавана як вышэйшая школа ў 1998 годзе, міністр вышэйшай адукацыі і навуковых даследаванняў Швецыі 1 студзеня 2018 года надаў ёй поўны статус універсітэта.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Швецыі
Катэгорыя:Мальмё
Дзмітрый Паўлавіч Дзенісенка

**Дзмітрый Дзенісенка** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца бабруйскай «Белшыны».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец бабруйскай «Белшыны», у 2021 годзе выступаў за фарм-клуб «Белшына-2» у Другой лізе, з 10 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды. У пачатку 2022 года пачаў рыхтавацца да новага сезона з асноўнай камандай бабруйчан. 20 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы першы тайм матча першага тура супраць магілёўскага «Дняпра» (0:0). Некаторы час выхадзіў у стартавым складзе, але пазней стаў пераважна заставацца на лаўцы запасных, гуляў за дубль.

Летам 2023 года падоўжыў кантракт з бабруйскім клубам да 2026 года.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына-2
Абарона Варшавы (1939)

**Абарона Варшавы** (8—28 верасня 1939) — абарона польскімі войскамі сталіцы краіны, горада Варшава, ад нямецкай арміі падчас Польскай кампаніі ў перыяд Другой сусветнай вайны.

## Падрыхтоўка да абароны 
3 верасня ваенным міністрам Польшчы быў выдадзены ўказ у сувязі з прарывам нямецкай арміі ў Чэнстаховы. У пісьмовых указаннях гаварылася аб падрыхтоўцы абароны Варшавы з поўдня з-за прарыву нямецкіх танкаў, аб арганізацыі абароны мастоў і аб іх падрыве ў выпадку прарыву немцаў. На той час абарону Варшавы ўзначаліў генерал брыгады Валяр'ян Чума. 5 верасня ён атрымаў загад абараняць варшаўскія масты да прыбыцця генералаў Кутшэбы і Бартноўскага. Было перакінута пяць батальёнаў з артылерыяй, а таксама авіяцыйная брыгада.

У гэты ж дзень, 5 верасня 1939 года ў Варшаве пачалося фармаванне з добраахвотнікаў атрадаў Чырвонага крыжа, пажарных атрадаў і працоўных батальёнаў. Некалькі атрадаў было сфарміравана з рэзервістаў 36-га пяхотнага палка.

Аднак 6 верасня авіябрыгада была перакінута ў Брэст разам з часткай СПА горада, страціўшы 38 самалётаў (70% матчнасці) і заявіўшы 43 перамогі .

Раніцай 7 верасня 1939 года кіраўнік аддзела прапаганды галоўнага вайсковага камандавання польскага войска падпалкоўнік Р. Умястоўскі заклікаў усіх жыхароў сталіцы, якія жадалі са зброяй у руках змагацца супраць нямецкіх войскаў, пакінуць Варшаву, эвакуіравацца на ўсходні бераг Віслы і ўступаць у падраздзяленні польскага войска, якія знаходзіліся ва ўсходніх ваяводствах Польшчы. У выніку многія добраахвотнікі пакінулі Варшаву, гэта зменшыла колькасць чалавечых рэзерваў, якія засталіся ў распараджэнні ваеннага камандавання сталіцы.

## Баі за Варшаву 
Баі за Варшаву пачаліся 8 верасня. У гэты дзень войскі 4-й танкавай дывізіі 10-й арміі немцаў каля 17 гадзін уварваліся ў паўднёвую частку горада. Аднак сіламі польскіх атрадаў іх атакі былі адбіты. Спробы штурму былі паўтораны 9 і 10 верасьня. Ацаніўшы сілу абароны горада, нямецкае камандаванне 12 верасня адмовілася браць Варшаву з ходу і з мэтай яе аблогі замяніла 4-ю танкавую дывізію 31-й пяхотнай дывізіяй. 14 верасня ў выніку прасоўвання 3-й арміі немцаў кальцо акружэння вакол абаронцаў Варшавы замкнулася.

15 верасня немцы прапанавалі палякам у 12-гадзінны тэрмін здаць горад. 16 верасня быў пасланы нямецкі парламенцёр, але ён не быў прыняты, што азначала адмову ад здачы горада. 17 верасня польскае камандаванне звярнулася да немцаў з просьбай дазволіць эвакуяваць з горада мірнае насельніцтва. У сувязі з гэтым нямецкае камандаванне атрымала асабістую інструкцыю Гітлера.Эвакуацыю адхіліць, тэрмін прайшоў. Весці прапаганду па радыё, у выпадку намеру капітуляваць паведаміць пра гатовасць прыняць парламенцёраў.19 верасня камандуючы 8-й нямецкай арміі аддаў загад аб генеральным штурме. 22 верасня пачаўся штурм пры падтрымцы з паветра. 25 верасня ў налёце ўдзельнічала 1150 самалётаў люфтвафэ.

28 верасня польскае камандаванне было вымушана падпісаць акт аб капітуляцыі. Яшчэ праз тыдзень баявыя дзеянні ў Польшчы завяршыліся.

Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Гісторыя Варшавы
Катэгорыя:1939 год у Польшчы
Катэгорыя:Верасень 1939 года
Збруцкі ідал

**Збруцкі ідал** — помнік X—XIII стагоддзяў славянскага паганскага культу, каменны ідал, знойдзены ў рацэ Збруч (прыток Днястра ) каля вёскі Лычкаўцы (цяпер Тэрнопальская вобласць, Украіна) у 1848 годзе. Уяўляе сабой чатырохгранны слуп вышынёй 2,67 м, высечаны з шэрага вапняка. Слуп падзелены на тры фрызы (яруса), на кожным з якіх у тэхніцы нізкага рэльефу высечаны розныя выявы. Ідал вянчае круглая шапка. Як мяркуецца, ідал быў устаноўлены ў свяцілішчы славянскага гарадзішча Бохіт у складзе Збручскага культавага цэнтра.

Катэгорыя:Скульптуры паводле алфавіта
Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты
Катэгорыя:Ідалапаклонства
Катэгорыя:Славянскае язычніцтва
Дэпартацыі з Літоўскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі

— апошні буйны прыпынак цягніка ў Літве]]
**Дэпартацыі з Літоўскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі** () — прымусовае высяленне грамадзянскага насельніцтва Літвы да месца жыхарства і пастаяннага знаходжання на спецыяльна адведзенай тэрыторыі СССР без права на вяртанне, якое праводзіла ўлады СССР у 1940—1941 і 1945—1952 г.г. За гэты перыяд з Літвы было дэпартавана 131600 чалавек.

Катэгорыя:Дэпартацыі ў СССР
Катэгорыя:Літва ў Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:Акупацыя балтыйскіх дзяржаў
Халаджы

**Хала́джы** (саманазва: خلج) — цюркскі народ у цэнтральным Іране. Агульная колькасць (2022 г.) — каля 54 000 чалавек.

Халаджы вядомы з сярэднявечча, першапачаткова як частка канфедэрацыі эфталітаў. Лічацца адным з першых цюркскіх плямён, якое перабралася праз раку Амудар’я. У X ст. узгадваліся сярод насельнікаў Балха і поўдню Бактрыі. У XI ст. частка з іх перасялілася ў Іран і Блізкі Усход. 

Халаджы не былі шматлікімі, таму хутка асіміляваліся сярод суседніх народаў. У выніку племянныя супольнасці халаджаў сфарміраваліся сярод туркменаў і пуштунаў. Тапонімы, створаныя на аснове назвы халаджаў існуюць у Турцыі, Афганістане і Азербайджане. У Іране захавалася невялікая група халаджаў, што захоўвае сваю этнічную тоеснасць, шчыльна насяляе землі не далёка ад Кума. 

Іранскія халаджы паходзяць ад качэўнікаў, што перасяліліся з усходняй Анатоліі. У 1403 г. яны ўзгадваліся як падданыя султана Эскандара, унука Тамерлана. Пазней падтрымлівалі саюзныя адносіны з кашкайцамі. Традыцыйныя заняткі: адгонная і качавая жывёлагадоўля, апрацоўка металаў.  

Халаджская мова адносіцца да цюркскай групы моў. Вельмі блізкая да азербайджанскай, часам разглядаецца як яе дыялект. У нашы дні карыстаюцца пісьмом на аснове фарсі. Вернікі — мусульмане-шыіты. 

## Спасылкі 
* ḴALAJ i. TRIBE - Encyclopaedia Iranica
* Sonel Bosnali, The Khalaj People and Their Language 
* Khalaj language - Omniglot

Катэгорыя:Народы Азіі
Катэгорыя:Народы Ірана
Катэгорыя:Азербайджанцы
Дзмітрый Андрэевіч Вашкевіч

**Дзмітрый Вашкевіч** (нар. , ) — беларускі футбаліст, нападнік расійскага клуба «Дынама» з Санкт-Пецярбурга.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец гродзенскай СДЮШАР «Нёман», выступаў у юнацкім першынстве, у 2016 годзе пачаў гуляць за дубль. У першай палове 2017 года гуляў на юнацкім узроўні за мінскае «Дынама», пасля вярнуўся ў «Нёман».

У чэрвені 2020 года на правах арэнды стаў іграком «Смаргоні», дзе пераважна выхадзіў на замену. Па заканчэнні сезона 2020 вярнуўся ў «Нёман», а ў красавіку 2021 года стаў іграком бабруйскай «Белшыны», дзе таксама рэгулярна з’яўляўся ў складзе, звычайна на замену. Па выніках сезона 2021 дапамог «Белшыне» выйсці ў Вышэйшую лігу.

У лютым 2022 года падоўжыў кантракт з бабруйскім клубам. 20 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы другі тайм матча першага тура супраць магілёўскага «Дняпра» (0:0). З лета стаў рэгулярна з’яўляцца на полі, пераважна выходзячы на замену, а з кастрычніка замацаваўся ў стартавым складзе каманды. Сезон 2023 пачынаў у складзе «Белшыны», а ў сакавіку быў арандаваны жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ». У першы жа матчы за новую каманду атрымаў траўму, а пасля аднаўлення ў чэрвені гуляў толькі за дубль. У снежні 2023 года па заканчэнні арэнды пакінуў жодзінскі клуб.

У пачатку 2024 года далучыўся да польскага клуба «Унія» з Сольца Куяўскага. У жніўні 2024 года перайшоў у санкт-пецярбургскае «Дынама».

## Дасягненні 
* Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2023

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Нёман Гродна
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Футбалісты паводле клубаў Польшчы
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Санкт-Пецярбург
Аляксей Іванавіч Скварчэўскі

**Аляксей Іванавіч Скварчэўскі** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
З 2017 года пачаў выступаць у Другой лізе за клуб «Ашмяны-БДУФК», дзе стаў адным з асноўных ігракоў. У 2020 годзе гуляў за ашмянскую каманду ў Першай лізе, аднак значную частку сезона прапусціў з-за траўмы.

З пачатку 2021 года трэніраваўся з бабруйскай «Белшынай» і ў лютым падпісаў кантракт з клубам. Пачынаў сезон 2021 у стартавым складзе бабруйчан, пасля стаў пераважна выхадзіць на замену. Дапамог «Белшыне» па выніках сезона 2021 выйсці ў Вышэйшую лігу. 20 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча першага тура супраць магілёўскага «Дняпра» (0:0). У далейшым толькі зрэдка выхадзіў на замену, і ў чэрвені 2022 года пакінуў бабруйскі клуб.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Ліля Карастаянава

**Ліля Карастаянава** (30 мая 1917, горад Лом, Балгарыя — 6 лютага 1943, вёска Будзішча, Чачэрскі раён, Гомельская вобласць, БССР) — савецкая журналістка балгарскага паходжання. Атрымала вядомасць як удзельнік партызанскага руху на тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1917 годзе ў Балгарыі ў сям'і прыхільнікаў камуністычнай ідэалогіі. У 1923 годзе бацькі Лілі прымаюць актыўны ўдзел у Вераснёўскім паўстанні, пасля якога сям'я апынулася ў зняволенні. У канцы 1923 года бацька Лілі быў прыгавораны да пакарання смерцю і растраляны ў Ломе.

У 1927 годзе савецкія дыпламаты вывезлі Лілю разам з маці і сястрой Аленай у СССР па праграме спасення дзяцей камуністаў краін Захаду, якія загінулі. Пазней маці зноў накіравалася ў Еўропу, а Ліля з сястрой засталіся ў СССР, медалём «Партызану Айчыннай вайны» I ступені і балгарскім ордэнам «Народна свабода» I ступені.

## Памяць 
* Імем Л. Карастаянавай названыя вуліцы ў Мінске, Гомеле, Чачэрску (завулак), Бярдзічаве.
* На радзіме Лілі Карастаянавай у балгарскім горадзе Лом у яе гонар усталяваны абеліск.
* Сярэдняя школа №1 горада Чачэрска носіць імя Л. Карастаянавай.
* Лёсу сям’і Карастаянавых быў прысвечаны савецка-балгарскі 4-серыйны мастацкі фільм рэжысёра Н. Машчанка «Карастаянавы» (1983). Эпізод яе ўдзелу ў партызанскім атрадзе А. Фёдарава адлюстраваны таксама ў мастацкім фільме «Падпольны абкам дзейнічае» (1978).

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Магілёўскі дзяржаўны каледж мастацтваў

**Магілёўскі дзяржаўны каледж мастацтваў** (МДКМ) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Магілёве. Корпус № 1 размяшчаецца ў будынку былой гасцініцы «Брысталь» па вул. Камсамольскай, 12.

## Гісторыя 
2 верасня 1924 года ў Магілёве адкрылася савецкая партыйная школа для падрыхтоўкі выкладчыкаў грамадскіх навук, бібліятэчных і клубных работнікаў.

Прымае асоб з базавай і сярэдняй адукацыяй. Навучанне дзённае і завочнае, на бюджэтнай і камерцыйнай аснове.

## Спецыяльнасці 
У 2013/14 спецыяльнасці:
* народная творчасць;
* дызайн;
* дэкаратыўна-прыкладное мастацтва;
* харэаграфічнае мастацтва;
* мастацтва эстрады;
* акцёрскае мастацтва.

## Зноскі
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Каледжы Магілёва
Катэгорыя:Камсамольская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
Тамара Мікалаеўна Дудко

**Тамара Мікалаеўна Дудко** (, Вілейка, Маладзечанская вобласць — , Мядзел, Мінская вобласць) — беларуская дзяржаўная дзяячка, намесніца Старшыні Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання (1997—1999).

Неаднаразова абіралася дэпутатам Маладзечанскага гарсавета, Партызанскага райсавета горада Мінска, Мінскага гарсавета, а таксама была абрана народным дэпутатам СССР. Ініцыятарка стварэння і першы кіраўнік Беларускага саюза жанчын.

## Біяграфія 
Нарадзілася 23 чэрвеня 1945 года ў Вілейцы.

У 1964 годзе скончыла Маладзечанскі палітэхнікум і праз два гады стала працаваць зменным майстрам Маладзечанскага піўзавода, асвоіла прафесіі мікрабіёлага, загадчыка лабараторыі, галоўнага інжынера. Без адрыву ад вытворчасці атрымала вышэйшую адукацыю — скончыла Усесаюзны завочны інстытут харчовай прамысловасці. У Маладзечне ў Тамары Дудко нарадзіліся дзеці: сын Мікалай і дачка Надзея.

У 1971 годзе была прызначана галоўным інжынерам, а ў 1974 годзе — дырэктарам Маладзечанскага піваварнага завода. Потым была абрана сакратаром Камітэта Вярхоўнага Савета СССР па пытаннях работы Саветаў народных дэпутатаў развіцця ўпраўлення і самакіравання (г. Масква), намеснікам старшыні гэтага камітэта. З 1991 года — намеснік старшыні Камітэта Савета Саюза па рэгламенце і справах Палаты.

Са студзеня 1997 года. Яе дзеці і ўнучка, якія таксама былі ў машыне, не пацярпелі.

## Грамадская дзейнасць 
Тамара Дудко стаяла ля вытокаў Беларускага саюза жанчын. У 1987 годзе яна стварыла Мінскі гарадскі Савет жанчын і доўгія гады яго ўзначальвала. З 1984 па 1996 гады была галоўным каардынатарам Міжнароднага альянса жаночых арганізацый.

## Сям’я 
* Сын — Мікалай Аркадзьевіч Дудко (нар. 16 мая 1971).
* Дачка — Надзея Нялюбава (у дзявоцтве Дудко).

## Узнагароды 
* грамата Вярхоўнага Савета БССР (1976),
* ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР (1981),
* ордэн Дружбы народаў (1986),
* ганаровая грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1996).

## Ушанаванне памяці 
У 2002 годзе ў Маладзечне вуліца Прафсаюзная была перайменавана ў вуліцу Тамары Дудко, а ў 2003 годзе на скрыжаванні вуліц Тамары Дудко і Крынічнай быў усталяваны памятны знак з мемарыяльнай дошкай у памяць аб Дудко Т. М.

Катэгорыя:Постаці фемінізму
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Загінулі ў аўтамабільных катастрофах
Баранавічы (аэрадром)

**Баранавічы** — ваенны аэрадром, размешчаны на паўднёвым усходзе ад горада Баранавічы Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

На аэрадроме базуецца 61-я знішчальная авіябаза ваенна-паветраных сіл Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя 
Падчас вайны на аэрадроме базаваліся авіяцыя Люфтвафэ ў складзе наступаючай на Маскву групы армій «Цэнтр». Яна мела ў сваім складзе часці бамбардзіровачнай авіяцыі 2-га паветранага флоту, якія налічвалі ў агульнай складанасці 1600 самалётаў. Для налёту на Маскву створана спецыяльна авіягрупа, складзеная з некалькіх адборных эскадры люфтвафэ:
* 4-я бамбардзіровачная эскадра «Вевер» (бамбіла Лондан, Ліверпуль, Бірмінгем, Брысталь і іншыя гарады Англіі)
* 28-я эскадра (бамбіла Парыж і Амстэрдам);
* 53-я бамбардзіровачная эскадра «Легіён-Кондар» (Іспанія, Польшча, Югаславія, Грэцыя);
* 55-я бамбардзіровачная эскадра (перакінута з Кіеўскага напрамка).
Колькасць кожнай эскадры дасягала 70 самалётаў. Да сярэдзіны ліпеня 1941 года колькасць бамбардзіровачнай авіяцыі для налётаў на Маскву дасягнула больш за 300 самалётаў тыпаў: He-111, Ju-88, да-215. Больш за палову іх экіпажаў мелі досвед начных палётаў.

З верасня 1944 года па сакавік 1945 года на аэрадроме дыслакаваліся палкі 1-й гвардзейскай авіяцыйнай дывізіі далёкага дзеяння, якія дзейнічалі па аб’ектах і войсках праціўніка ў Прыбалтыцы, Польшчы, Усходняй Прусіі і Венгрыі.

З 1944 года па кастрычнік 1950 года на аэрадроме грунтавалася 144-я знішчальная авіяцыйная дывізія СПА:
* 383-і знішчальны авіяцыйны полк СПА з 3 лістапада 1944 года да лістапада 1950 года на самалётах Як-9У, з 1947 года на Bell P-39 Airacobra, з 1949 года — на МіГ-9. 23 кастрычніка 1950 года полк у складзе 144-га зад з’ехаў у спецкамандзіроўку ў КНР. Прыбыў на аэрадром Мукдэн (цяпер Таосянь, аэрапорт горада Шэньян) 3 лістапада 1950 года, дзе навучаў кітайскіх лётчыкаў палётам на рэактыўнай тэхніцы і ажыццяўляў задачы СПА;
* 439-ы знішчальны авіяцыйны полк СПА з 1 лістапада 1944 года да лістапада 1950 года на самалётах Як-7Б і Як-9, з 1946 года на Bell P-39 Airacobra, з 1949 года — на МіГ-9. 24 кастрычніка 1950 года полк у складзе 144-га зад з’ехаў у спецкамандзіроўку ў КНР. Прыбыў на аэрадром Мукдэн (цяпер Таосянь, аэрапорт горада Шэньян) 3 лістапада 1950 года, дзе навучаў кітайскіх лётчыкаў палётам на рэактыўнай тэхніцы і ажыццяўляў задачы СПА.

## Літаратура 
* Анохин В. А., Быков М. Ю. Все истребительные авиаполки Сталина. Первая полная энциклопедия. — Научно-популярное издание. — М.: Яуза-пресс, 2014. — 944 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-9955-0707-9.
* А. Г. Ленский, М. М. Цыбин. Часть I // Советские Войска ПВО в последние годы Союза ССР. Справочник". — СПб,: ИНФО ОЛ, 2013. — 164 с. (с илл.) с. — (Организация войск). — 500 экз.
* Коллектив авторов. Д. А. Журавлев Генерал-полковник артиллерии в отставке, бывший командир 1-го корпуса ПВО. Оборона столицы // Битва за Москву. — Московский рабочий, 1966. — С. 383. — 624 с. — 75 000 экз.

## Спасылкі 
* Карта аэродрома
* Барановичи. Аэродром «Барановичи», 1932 год
* Что сообщали агенты ЦРУ о барановичских аэродромах в начале 1950-х 

Катэгорыя:Аэрадромы Беларусі
Катэгорыя:Баранавічы
Ягор Дзмітрыевіч Малаткоў

**Ягор Малаткоў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, нападнік.

## Клубная кар’ера 
У 2020 годзе пачаў прыцягвацца да магілёўскага «Дняпра» ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі, тады ж падпісаў першы прафесійны кантракт з клубам. У 2021 годзе, пасля выхаду «Дняпра» ў Першую лігу, застаўся ў Другой лізе ў складзе рэзервовай каманды «Дняпро-Юні», з 10 галамі стаў яе найлепшым бамбардзірам у сезоне.

Да сезона 2022 стаў рыхтавацца з асноўнай камандай «Дняпра», якая пазней атрымала месца ў Вышэйшай лізе. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 года ў матчы першага тура супраць бабруйскай «Белшыны» (0:0), калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы. У далейшым працягваў часам з’яўляцца на полі, у канцы сезона 2022 стаў трапляць у стартавы склад.

У жніўні 2023 года быў аддадзены ў арэнду ў «Слонім-2017». У лютым 2024 года на правах арэнды далучыўся да «Оршы». У ліпені 2024 года пасля разарвання арэнднага пагаднення з «Оршай» пакінуў «Дняпро».

## Дасягненні 
* Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро-2 Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Аляксей Валер’евіч Дунаеў

**Аляксей Дунаеў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, абаронца магілёўскага «Дняпра» і моладзевай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выступаў за юнацкія каманды магілёўскага «Дняпра», у 2020 годзе пачаў прыцягвацца да трэніровак асноўнай каманды, тады ж падпісаў першы прафесійны кантракт з клубам. У 2021 годзе, пасля выхаду «Дняпра» ў Першую лігу, стаў выступаць у Другой лізе ў складзе рэзервовай каманды «Дняпро-Юні», дзе замацаваўся ў складзе.

Да сезона 2022 стаў рыхтавацца з асноўнай камандай «Дняпра», якая пазней атрымала месца ў Вышэйшай лізе. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 года ў матчы першага тура супраць бабруйскай «Белшыны» (0:0), адгуляўшы ўсе 90 хвілін сустрэчы. У далейшым працягваў рэгулярна з’яўляцца ў стартавым складзе магіляўчан.

## Міжнародная кар’ера 
У верасні 2022 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

19 лістапада 2022 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы першы тайм таварыскага матча супраць Ірана (1:0).

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро-2 Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Уладзіслаў Дзмітрыевіч Пунінскі

**Уладзіслаў Пунінскі** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Орша» (у арэндзе з магілёўскага «Дняпра»).

## Клубная кар’ера 
У 2019 годзе выступаў за дубль магілёўскага «Дняпра», а ў 2020 годзе пачаў выступаць за наноў створаную каманду ў Другой лізе. У маі 2020 года падпісаў кантракт з клубам. У 2021 годзе, пасля выхаду «Дняпра» ў Першую лігу, застаўся ў Другой лізе ў складзе рэзервовай каманды «Дняпро-Юні», а ў верасні 2021 года быў пераведзены ў асноўную каманду і стаў гуляць у Першай лізе, у тым ліку ў стартавым складзе.

Да сезона 2022 рыхтаваўся з асноўнай камандай «Дняпра», якая пазней атрымала месца ў Вышэйшай лізе. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 года ў матчы першага тура супраць бабруйскай «Белшыны» (0:0), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў з’яўляцца ў складзе, пераважна выходзячы на замену.

У ліпені 2023 года быў аддадзены ў арэнду ў «Слонім-2017». Пасля вяртання з арэнды ў снежні 2023 года падоўжыў кантракт з магілёўскім клубам на год. У лютым 2024 года на правах арэнды далучыўся да «Оршы».

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро-2 Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Дзмітрый Андрэевіч Велісевіч

**Дзмітрый Велісевіч** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Паперпрама».

## Клубная кар’ера 
З 2013 года пачаў выступаць у Другой лізе за адроджаны мінскі «Партызан». У сярэдзіне 2014 года, пасля таго як мінскі клуб зняўся з Другой лігі, перайшоў у «Маладзечна-2013», а з 2015 года выступаў за «Ашмяны-БДУФК», дзе стаў адным з асноўных ігракоў. У 2016 і 2020 гадах выступаў за ашмянскую каманду ў Першай лізе.

З пачатку 2021 года трэніраваўся з бабруйскай «Белшынай» і ў лютым падпісаў кантракт з клубам. У 2021 годзе гуляў пераважна ў стартавым складзе каманды, дапамог «Белшыне» па выніках сезона 2021 выйсці ў Вышэйшую лігу. У лютым 2022 года падоўжыў пагадненне з бабруйчанамі. 20 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы першага тура супраць магілёўскага «Дняпра» (0:0), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме.

У лютым 2024 года пакінуў «Белшыну», а ў сакавіку стаў іграком гомельскага «Паперпрама».

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Партызан Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Паперпрам Гомель
Валерый Фёдаравіч Залужны

**Валерый Фёдаравіч Залужны** (нар. 8 ліпеня 1973, Наваград-Валынскі, Жытомірская вобласць, Украінская ССР) — украінскі военачальнік, дыпламат. Галоўнакамандуючы Узброенымі сіламі Украіны (2021—2024), генерал (2022). Герой Украіны (2024).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Наваград-Валынскім 8 ліпеня 1973 года. У 1989 годзе скончыў гарадскую школу № 9, паступіў у Наваград-Валынскі машынабудаўнічы тэхнікум, які скончыў у 1993 годзе з адзнакай.

Пазней паступіў на агульнавайскавы факультэт Адэскага вышэйшага аб’яднанага каманднага вучылішча. У 1997 годзе з адзнакай скончыў вучобу, пасля чаго прайшоў усе прыступкі ваеннай службы: камандзір узвода, камандзір навучальнага ўзвода, камандзір баявога ўзвода, камандзір вучэбнай роты, камандзір роты курсантаў, камандзір батальёна.

У 2005 годзе паступіў у Нацыянальную акадэмію абароны Украіны, у 2007 годзе скончыў навучанне з залатым медалём, прызначаны на пасаду начальніка штаба першага намесніка камандзіра 24-й асобнай механізаванай брыгады. На гэтай пасадзе паспяхова праходзіў службу на працягу двух з паловай гадоў.

З 2009 па 2012 год узначальваў .

У 2014 годзе скончыў Нацыянальны універсітэт абароны Украіны імя Івана Чарняхоўскага. Як лепшы выпускнік аператыўна-стратэгічнага ўзроўню падрыхтоўкі узнагароджаны пераходзячым мячом каралевы Вялікабрытаніі.

У 2017 годзе прысвоена званне «генерал-маёр».

У 2017 годзе — начальнік штаба-першы намеснік камандуючага войскамі  Сухапутных войскаў Узброеных Сіл Украіны.

З 2018 па 2019 год быў начальнікам  — першым намеснікам камандуючага аб’яднанымі сіламі.

З 2019 года — камандуючы войскамі .

У снежні 2020 года — скончыў магістэрыум Астрожскай акадэміі па спецыяльнасці «міжнародныя адносіны».

27 ліпеня 2021 года прызначаны галоўнакамандуючым Узброеных сіл Украіны, дзе на пасадзе замяніў .

Член СНБА (з 28 ліпеня 2021).

Яго называюць адным з найбольш адкрытых генералаў, які разумее праблемы салдат і малодшых афіцэраў. Як прадстаўнік ўкраінскіх вышэйшых афіцэраў і ўдзельнік баявых дзеянняў на Данбасе, не праходзіў вайсковай службы ў СССР, станоўча ставіцца да абнаўлення асабовага складу маладымі людзьмі і адыходу ад савецкіх практык.

8 лютага 2024 года Валерыя Залужнага на пасадзе галоўнакамандуючага Узброенымі сіламі Украіны змяніў Аляксандр Сырскі.

У ліпені 2024 года Валерый Залужны прыступіў да выканання абавязкаў Надзвычайнага і Паўнамоцнага пасла Украіны ў Злучаным Каралеўстве Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі.

## Воінскія званні 
* Генерал-маёр (23 жніўня 2017)
* Генерал-лейтэнант (24 жніўня 2021)
* Генерал (4 сакавіка 2022)

## Спасылкі 
* В оперативному командуванні «Північ» — новий керівник
* Персональная страница на Facebook

Катэгорыя:Генералы Украіны
Катэгорыя:Генерал-палкоўнікі (Украіна)
Катэгорыя:Генерал-маёры (Украіна)
Катэгорыя:Члены СНБА Украіны
Глеб Алегавіч Жалезнікаў

**Глеб Жалезнікаў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Орша».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец аршанскай ДЮСШ-2, займаўся таксама ў пастаўскай акадэміі ПМЦ. З 2014 года пачаў прыцягвацца да дубля бабруйскай «Белшыны», дзе замацаваўся на наступны год. У 2016 годзе стаў з’яўляцца і асноўнай камандзе бабруйчан. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 15 чэрвеня 2016 года ў матчы з мінскім «Дынама» (1:2), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў гуляць за дубль.

У пачатку 2017 года далучыўся да «Оршы», але не меў трывалага месца ў складзе. У жніўні 2017 года перайшоў у «Асіповічы», дзе адзначыўся 5 галамі, але не выратаваў каманду ад вылету ў Другую лігу. У сакавіку 2018 года падпісаў кантракт з пінскай «Хваляй». Гуляў у стартавым складзе каманды, аднак у ліпені 2018 года пакінуў клуб і неўзабаве вярнуўся ў «Оршу», дзе замацаваўся ў аснове.

Са студзеня 2022 года праходзіў прагляд у магілёўскім «Дняпры» і ў лютым падпісаў кантракт з клубам. Неўзабаве «Дняпро» атрымаў месца ў Вышэйшай лізе. У сезоне 2022 рэгулярна з’яўляўся на полі ў складзе магіляўчан. У студзені 2023 года падоўжыў кантракт з клубам, аднак праз праблемы са здароўем не выхадзіў на поле ў сезоне 2023. У верасні 2023 года пакінуў «Дняпро».

У студзені 2024 года зноў стаў іграком «Оршы».

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Катэгорыя:Ігракі ФК Асіповічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Хваля Пінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Красімір Яўгенавіч Капаў

**Красімір Капаў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, нападнік магілёўскага «Дняпра».

## Клубная кар’ера 
З 2017 года пачаў выступаць за дубль мінскага «Дынама». 29 ліпеня 2018 года дэбютаваў у асноўнай камандзе дынамаўцаў, калі выйшаў на замену ў другім тайме матча Кубка Беларусі супраць «Энергетыка-БДУ» (7:0) і паспеў адзначыцца дублем. Праз некалькі дзён быў аддадзены ў арэнду клубу Першай лігі «Чысць», дзе стаў іграком асновы, але не выратаваў каманду ад вылету ў Другую лігу.

У пачатку 2019 года спрабаваў працаўладкавацца ў Польшчы, аднак у выніку вярнуўся ў Беларусь і далучыўся да дзяржынскага «Арсенала». Не меў трывалага месца ў складзе, часцей выхадзіў на замену, па выніках сезона 2019 разам з клубам перамог у Другой лізе. У лютым 2020 года перайшоў у магілёўскі «Дняпро». У сезоне 2020 стаў другім бамбардзірам каманды і дапамог ёй выйсці ў Першую лігу. Сезон 2021 пачынаў у стартавым складзе, з лета стаў часцей выхадзіць на замену.

Пасля атрымання магілёўскім клубам месца ў Вышэйшай лізе на сезон 2022 дэбютаваў у элітным дывізіёне 20 сакавіка 2022 года ў матчы першага тура супраць бабруйскай «Белшыны» (0:0), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме. У далейшым заставаўся іграком асновы. У студзені 2023 года падоўжыў кантракт з «Дняпром». Па выніках сезона 2023 дапамог камандзе вярнуцца ў Вышэйшую лігу. У студзені 2024 года зноў падоўжыў пагадненне з магілёўскім клубам.

## Міжнародная кар’ера 
У верасні-кастрычніку 2015 года выступаў за юнацкую зборную Беларусі да 17 гадоў у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2019, 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Чысць
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Дзяржынск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Аляксей Сяргеевіч Фірсаў

**Аляксей Фірсаў** (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Баранавічы» і моладзевай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
З 2019 года пачаў выступаць за дубль мінскага «Дынама», на наступны год замацаваўся ў дублі. У 2021 годзе стаў часам прыцягвацца да асноўнай каманды, але не дэбютаваў за яе ў афіцыйных матчах.

З пачатку 2022 года стаў трэніравацца з магілёўскім «Дняпром», які ў сакавіку ўзяў абаронцу ў арэнду. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 года ў матчы першага тура супраць бабруйскай «Белшыны» (0:0), адгуляўшы ўсе 90 хвілін. У далейшым працягваў з’яўляцца ў асноўнай камандзе, пераважны ў стартавым складзе. У снежні 2022 года па заканчэнні арэнды пакінуў магілёўскі клуб.

У студзені 2023 года на правах арэнды далучыўся да брэсцкага «Дынама». У ліпені 2023 года пакінуў брэсцкі клуб і быў пераведзены ў наваполацкі «Нафтан».

У лютым 2024 года стаў іграком «Баранавічаў».

## Міжнародная кар’ера 
У кастрычніку 2019 года выступаў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

21 верасня 2022 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у таварыскім матчы супраць Расіі (1:6).

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Баранавічы
Дэпартацыі з Латвійскай ССР

**Дэпартацыі з Латвійскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі** ўяўлялі сабой від савецкіх рэпрэсій жыхароў Латвіі ў 1941 і 1945—1951 гадах, падчас якіх каля 60 тысяч чалавек былі вывезены ў аддаленыя рэгіёны краіны. Аналагічныя акцыі былі праведзены ў Эстоніі і Літве.

Нараўне з меншымі эпізодамі падчас дэпартацый вылучаюцца буйныя:

* Чэрвеньская дэпартацыя 1941 года: каля 16 тысяч чалавек. Гэтая хваля была накіравана ў асноўным на мясцовую латышскую інтэлігенцыю і прадстаўнікоў меншасцяў, а таксама на заможную частку грамадства, якія лічыліся савецкімі ўладамі чужымі элементамі. З усіх дэпартаваных загінула прыкладна пяць тысяч чалавек, што склала 34—40% ад агульнай колькасці дэпартаваных.
* Другая масавая дэпартацыя адбылася падчас аперацыі "Прыбой" у сакавіку 1949 года, калі былі рэпрэсіраваны каля 43 тысяч чалавек. Гэтым разам ахвярамі сталі галоўным чынам сяляне, разам з членамі іх сем'яў, якія адмаўляліся далучыцца да зноў створаных калгасаў і былі ўключаны ў спіс кулакоў у 1947 годзе, а таксама членаў і прыхільнікаў «лясных братоў». З агульнай колькасці дэпартаваных загінула больш за пяць тысяч чалавек.

Некаторымі даследчыкамі таксама вылучаюцца дэпартацыі 1944 года.

Дэпартаваныя з Латвіі накіроўваліся ў асноўным у Амурскую, Томскую і Омскую вобласці. Некалькі меншых маштабаў рэпрэсій адбываліся супраць балтыйскіх немцаў і Сведкаў Іеговы . Пасля дэсталінізацыі інтэрнаванне ў лагеры было пакараннем для людзей, якія вядуць «антысавецкі» лад жыцця.

Катэгорыя:Акупацыя балтыйскіх дзяржаў
Катэгорыя:Латвійская ССР
Катэгорыя:Дэпартацыі ў СССР
Катэгорыя:Гісторыя Латвіі
Максім Сяргеевіч Кунскі

**Максім Кунскі** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Асіповічы».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец РЦАР БДУ, у 2019—2020 гадах выступаў за дубль «Энергетыка-БДУ». У студзені 2021 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр», дзе таксама выступаў за дубль, часам прыцягваўся да асноўнай каманды. Дэбютаваў за асноўны склад «Шахцёра» 19 ліпеня 2021 года ў матчы Кубка Беларусі супраць «Узды» (3:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы.

У студзені 2022 года вярнуўся ў «Энергетык-БДУ» на правах арэнды. 19 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы першага тура супраць «Віцебска» (3:1), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У далейшым працягваў часам выхадзіць на замену, з ліпеня гуляў толькі за дубль. У студзені 2023 года па заканчэнні арэнды пакінуў сталічны клуб.

У сакавіку 2023 года далучыўся да петрыкаўскага «Шахцёра», аднак ужо ў красавіку быў пераведзены ў дубль салігорскага клуба. Па заканчэнні сезона 2023 пакінуў «Шахцёр». У маі 2024 года стаў іграком «Астраўца». У ліпені 2024 года пакінуў клуб і перайшоў у «Асіповічы».

## Міжнародная кар’ера 
У кастрычніку 2019 года ў складзе юнацкай зборнай Беларусі (да 17 гадоў) прымаў удзел у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

У кастрычніку 2021 года ў складзе юніёрскай зборнай Беларусі (да 19 гадоў) прымаў удзел у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Петрыкаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Астравец
Катэгорыя:Ігракі ФК Асіповічы
Міхаэль Вільман

**Міхаэль Леапольд Лукас Вільман** (ням.: Michael Leopold Lukas Willmann, ,  (цяпер г. Калінінград, Расійская Федэрацыя) — , Леўбус (цяпер в. Любёнж) Сілезія (цяпер Польшча) — нямецкі мастак.

## Біяграфія 
Першыя ўрокі жывапісу атрымаў у бацькі, Крысціяна Петэра. Вырашальным для творчага развіцця М. Вільмана паслужыла паездка ў Галандыю і Фландрыю, якая адбылася каля 1650 года, падчас якой ён пазнаёміўся з карцінамі, якія аказалі на яго ўплыў Рубенса, Рэмбранта і Ван Дэйка. З-за недахопу сродкаў Вільман не змог наведаць Італію, каб завяршыць сваю мастацкую адукацыю.

У 1657—1658 гадах М. Вільман служыў мастаком пры берлінскім двары, нядоўга ў Празе, затым у Брэслаў, дзе каля 1656 года ў яго ўзнік канфлікт з мясцовай гільдыяй мастакоў. У 1660 годзе жывапісец пераехаў і пасяліўся ў Леўбусе, абзавёўся сям’ёй, адкрыў мастацкую майстэрню і пражыў да канца жыцця, працуючы, у асноўным, для мясцовых цыстэрцыянцаў. Пазней пасяліўся ў манастыры Лейбус, дзе пісаў алтарныя карціны для навакольных манастыроў, а таксама пейзажы, царкоўныя партрэты і міфалагічныя карціны («Выкраданне Еўропы», 1679).

Біблейскія сюжэты займалі асноўнае месца ў творчасці Вільмана. Шматлікія фрэскі мастака да сённяшняга дня ўпрыгожваюць цэрквы і манастыры Сілезіі.

Сучаснікі называлі мастака «сілезскім Рафаэлем».

Катэгорыя:Мастакі Германіі