open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рыжская мітраполія

**Рыжская мітраполія** — мітраполія Рымска-Каталіцкага Касцёла ў Латвіі.

## Гісторыя 
У 1186 годзе Святы Прастол заснаваў дыяцэзію Лівоніі. У 1253 годзе Святы Прастол заснаваў у Лівоніі новыя дыяцэзіі і ўтварыў асобную Рыжскую архідыяцэзію. 20 студзеня 1255 года Рымскі Папа Аляксандр IV выдаў булу «Primatuum cathedras», якой пацвердзіў статус Рыжскай мітраполіі.

У 1561 годзе дзяржаўнай рэлігіяй у Лівоніі стала лютэранства, і Рыжская архідыяцэзія ў 1563 годзе была скасавана.

22 верасня 1918 года Рыжская дыяцэзія была адноўлена. Мітраполія ўтворана Папам Піем XI 8 мая 1937 года. Юрысдыкцыя мітраполіі абмяжоўваецца тэрыторыяй Латвіі.

У яе склад уваходзяць:
* Рыжская архідыяцэзія
* Елгаўская дыяцэзія
* Ліепайская дыяцэзія
* Рэзэкнэнска-Аглонская дыяцэзія

## Спасылкі 
* інфармацыя аб мітраполіі

Катэгорыя:Каталіцтва ў Латвіі
Агуркі (вёска)

**Агуркі** — былая вёска за 1 км на поўдзень ад в. Бяляны. Знаходзілася ў Асвейскім раёне Полацкай вобласці Беларускай ССР. Уваходзіла ў склад Асвейскага сельсавета. 

## Гісторыя 
Перад вайной у вёсцы пражывала 64 чалавекі.

Спалена разам з 36 жыхарамі ў сакавіку 1943 года, падчас антыпартызанскай аперацыі «Зімовае чараўніцтва».

У 1982 годзе на месцы вёскі ўстаноўлены мемарыяльны знак.

## Літаратура 
* Агуркі // Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941—1945: Энцыклапедыя / Беларуская Савецкая Энцыклапедыя; Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мінск: БелСЭ, 1990. — 680 с., 4 л. карт.: іл. — С. 24. — ISBN 5-85700-012-2.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Катэгорыя:Населеныя пункты паводле алфавіта
Аламіцэс

**Аламі́цэс** (*Allomyces*)&nbsp;— род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню апублікавана ў 1911 годзе.

Сапратрофы. Жывуць у глебе, на раслінных і жывёльных рэштках, у прэсных вадаёмах, на трупах насякомых і жывёл.

## Класіфікацыя 
Згодна з базай MycoBank да роду *Allomyces* адносяць 11 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* Butler, E. J. 1911. On Allomyces, a new aquatic fungus. Annals of Botany. 25(4):1023-1036 — P. 1023

Катэгорыя:Бластакладыяльныя
Рычагіў

**Рычагіў** () — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мыкалаіўскага раёна (Львоўская вобласць)
Радэлычы

**Радэлычы** () — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мыкалаіўскага раёна (Львоўская вобласць)
Тужаніўці

**Тужаніўці** () — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мыкалаіўскага раёна (Львоўская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1650 годзе
Цік (Днепрапятроўская вобласць)

**Цік** () — пасёлак у Апосталаўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Апосталаўскага раёна
Вільны Запарожац

**Вільны Запарожац** (), да 2024 — **Чэрвоны Запарожац** () — пасёлак у Апосталаўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Апосталаўскага раёна
Запарызкэ (Апосталаўскі раён)

**Запарызкэ** () — вёска ў Апосталаўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Апосталаўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1922 годзе
Маленькая Вера

**«Маленькая Вера»** () — савецкі мастацкі фільм рэжысёра Васіля Пічула, зняты ў 1988 годзе. Стаў адным з сімвалаў перабудовы.

## Сюжэт 
Бацькі знаходзяць у сумцы ў Веры 20 даляраў і ладзяць чарговы скандал. Бацькі пагражаюць Веры Віктарам — старэйшым братам, які нядрэнна ўладкаваўся лекарам у Маскве. Вера сыходзіць на дыскатэку, дзе знаёміцца з Сяргеем.

## У ролях 
## Спасылкі 
* 
* «Маленькая Вера» на сайте «Наш Фильм»
* «Маленькая Вера»: анализ
* «Маленькая Вера» Кино без запретов. Первая эротика в СССР

Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Фільмы СССР 1988 года
Алергалогія ў Беларусі

На Беларусі даследаванні па **алергалогіі** вядуцца ў Беларускім інстытуце ўдасканалення ўрачоў, медыцынскіх інстытутах і НДІ медыцынскага профілю. Асобныя пытанні алергалогіі вывучаюцца з 1920-х гадоў.

У 1920-60-я гады высвятляліся сувязі алергічных хвароб скуры з прафесійнымі шкоднасцямі і з парушэннем аўтаімунных працэсаў у арганізме (А. Я. Пракапчук, І. І. Багдановіч, А. П. Комаў). Вызначаліся алергічныя змены пры рэўматызме, гельмінтозах (Я. Х. Кацман, А. С. Левін), асаблівасці алергічных рэакцый у дзяцей (Г. А. Калюжын). Распрацаваны некаторыя пытанні прафілактыкі і лячэння сываратачнай хваробы і анафілактычнага шоку, анафілаксіі і дэсенсібілізацыі (В. В. Касмачэўскі), алергічныя дыягнастычныя рэакцыі для вызначэння цыстыцэркозу галаўнога мозгу (І. П. Антонаў).

У 1970-80-я гады вывучаліся праблемы алергозаў прыроднага паходжання (асабліва палінозаў, харчовых і расліннага паходжання), бранхіяльнай астмы (Т. М. Сукаватых), медыкаментознай алергіі (Л. П. Фірсава, Ю. Ф. Каралёў), поствакцынальных алергічных энцэфалітаў і полірадыкуланеўрытаў (Д. А. Маркаў, А. Л. Леановіч), прафесійных алергозаў хімічнай этыялогіі (асабліва звязаных з вытворчасцю шкловалакна, ільновалакна і калійных угнаенняў), пашкоджанняў скуры ад сіне-зялёнай водарасці, якая расце на балотах Палесся, распрацоўваюцца метады алергадыягностыкі і экспертызы алергеннай актыўнасці .

## Літаратура 
* *Захараў Г. Г.* . — С. 72

*
Катэгорыя:Медыцына ў Беларусі
Сімвалы Азербайджана

Сімвалы Азербайджана — гэта эмблемы азербайджанскай нацыі.

## Сімвалы Азербайджанскай Рэспублікі 
## Неафіцыяльныя сімвалы 
## Сімвалы Азербайджанскай ССР 
## Сімвалы Азербайджана на міжнародных спартыўных спаборніцтвах 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сімвалы Азербайджана на еўрапейскім «Fashion show»
Балотня (Пэрэмышлянскі раён)

**Балотня** () — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пэрэмышлянскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1442 годзе
Бруховычы (вёска)

**Бруховычы** () — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пэрэмышлянскага раёна
Іосіф III (мітрапаліт кіеўскі)

**Іосіф III**, свецкае імя **Ігнацій** (? — 1534) — архіепіскап полацкі (1513/1514—1522), мітрапаліт Кіеўскі, Галіцкі і ўсяе Русі (1523—1534).

## Біяграфія 
Полацкі баярын, меў уладанні на Сушы, але не спадчанныя родавыя, а набытыя. Да пастрыжэння быў жанаты і меў сыноў Івана і Міхаіла, а таксама невядомую імем дачку.

З 1513/1514 года архіепіскап полацкі. Адзін з першых полацкіх архіепіскапаў, хто пад уплывам моды змясціў на ўладычай пячатцы ўласны гербавы знак. На стальцы клапаціўся пра матэрыяльны стан і правы праваслаўных.

Пасля смерці мітрапаліта кіеўскага Іосіфа II Солтана ў 1521 годзе, абраны на мітрапалічы сталец у пачатку 1522 года. У 1523 годзе з блаславення патрыярха іерусалімскага Іераміі ўзведзены ў сан мітрапаліта.

Пры ім зноў разгарэлася варожасць паміж каталікамі і праваслаўнымі, абаронцам апошніх выступаў князь Канстанцін Астрожскі.

Памёр у 1534 годзе. Летапісец называе яго невучоным і блізарукім.

## Пячатка 
Адбітак архіепіскапскай пячаткі захаваўся на лісце ад 23 снежня 1515 года, на ёй змешчана геральдычная тарча з клейнавай выявай і надпіс у атоку «ВЛ(а)Д(ы)КА П(о)Л(о)ЦКН(й) Н В(и)Т(е)БС(кий) Н МСТ(и)СЛ(а)В(с)К(ий)».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Варонін В.* Полацкія архіепіскапы першай паловы XVI ст. (біяграфічныя матэрыялы) / В. Варонін // Silva rerum nova. Штудыі ўгонар 70-годдзя Георгія Я. Галенчанкі. — Вільня, 2006. — С. 60-67.
* 

Катэгорыя:Мітрапаліты Кіеўскія, Галіцкія і ўсяе Русі
Катэгорыя:Архіепіскапы полацкія, віцебскія і мсціслаўскія
Мастышчэ (Тлумацкі раён)

**Мастышчэ** () — вёска ў Тлумацкім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Тлумацкага раёна
Мастышчэ (Калушскі раён)

**Мастышчэ** () — вёска ў Калушскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Калушскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1551 годзе
Друян

**Друян** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ібрагім Леанідавіч Друян — беларускі медык і педагог, бацька Леаніда
* Леанід Ібрагімавіч Друян — беларускі медык, сын Ібрагіма
* Міхаіл Захаравіч Друян — савецкі аператар-пастаноўшчык мультыплікацыйных фільмаў
Альгалогія ў Беларусі

На Беларусі першыя даследаванні па **альгалогіі** пачалі праводзіцца ў 1920-я гады ў БДУ.

Вывучаліся некаторыя пытанні марфалогіі, экалогіі і сістэматыкі водарасцей (А. М. Зубковіч, С. Віславух, М. М. Гайдукоў). З 1930-х гадоў праблемы альгалогіі вывучалі ў БДУ і інстытутах АН БССР - эксперыментальнай батанікі, фотабіялогіі, геахіміі і геафізікі; у Цэнтральным НДІ комплекснага выкарыстання водных рэсурсаў, Беларускім нацыянальна-даследчым і праектна-канструктарскім інстытуце рыбнай гаспадаркі, ва Упраўленні па гідраметэаралогіі і кантролю прыроднага асяроддзя.

Вывучаны відавы склад, біямаса і колькаснае развіццё фітапланктону ў штучных і прыродных вадаёмах, вадатоках і сажалках рыбгасаў (В. Д. Акімава, Н. І. Срэценская, В. К. Гаравец, Т. А. Сакалова, Э. Л. Чарнякова, Т. М. Міхеева, Л. В. Прасянік),  альгафлора асобных тыпаў глеб (Э. М. Вауліна), асаблівасці фотасінтэзу асобных водарасцей і культывавання некаторых з іх (Я. П. Ляхновіч), фарміраванне першаснай прадукцыі фітапланктону ў вадаёмах, у т. л. забруджаных (Т. М. Міхеева, Л. В. Прасянік).

У мэтах стратыграфіі і палеаграфіі даследуюцца выкапнёвыя дыятомавыя водарасці (Г. І. Гарэцкі, Г. К. Хурсевіч, Л. П. Логінава). Апісаны многія віды водарасцей, упершыню знойдзеныя на тэрыторыі СССР у вадаёмах БССР (Н. І. Срэценская, Т. М. Міхеева, Г. К. Хурсевіч), у тым ліку некалькі новых для навукі.

## Гл. таксама 
* Спіс водарасцей Беларусі

## Літаратура 
* *Міхеева Т. М.* . — С. 77

*
Підвысокэ (Новаархангельскі раён)

**Підвысокэ** () — вёска ў Новаархангельскім раёне Кіраваградскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Новаархангельскага раёна
Віленскі дэканат I

**Віленскі дэканат I** — адзін з 9 дэканатаў Віленскай архідыяцэзіі ў Літве. Складаецца з 9 парафій, 18 касцёлаў і 1 капліцы. Быў утвораны ў 2014 годзе пасля падзелу Віленскага дэканата на Віленскі I і Віленскі II.

## Парафіі 
# Вільня — Касцёл Святога Варфаламея
# Вільня — парафія Святых апосталаў Пятра і Паўла. Да парафіі прыпісаны касцёл Найсвяцейшага Сэрца Пана Езуса (Вільня)
# Вільня — парафія Св. Мікалая. Да парафіі прыпісаны касцёл Святых апосталаў Якуба і Філіпа (Вільня) і касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар францысканцаў (Вільня)
# Вільня — парафія Св. Францішка. Да парафіі прыпісаны касцёл Святой Ганны (Вільня)
# Вільня — парафія Св. Тэрэзы. Да парафіі прыпісаны капліца Маці Божай Вастрабрамскай (Вільня), Касцёл Святога Рафала Каліноўскага (Вільня) і касцёл Святога Казіміра (Вільня)
# Вільня — парафія Св. Станіслава і Св. Уладзіслава. Да парафіі прыпісаны Касцёл Святых Янаў (Вільня), касцёл Святога Крыжа (Вільня), касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Вільня) і касцёл Святога Ігнація Лаёлы (Вільня)
# Вільня — грэка-каталіцкая парафія св. Тройцы
# Вільня — парафія Святога Духа
# Вільня — парафія Усіх Святых

## Спасылкі 
* Сайт Віленскай архідыяцэзіі
* Віленскі дэканат на radzima.net

Катэгорыя:Віленская архідыяцэзія
Катэгорыя:Рэлігія ў Вільні
Катэгорыя:2014 год у Вільні
Пнятын

**Пнятын** () — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пэрэмышлянскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1600 годзе
Плоска (Пэрэмышлянскі раён)

**Плоска** () — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пэрэмышлянскага раёна
Ібрагім Леанідавіч Друян

**Ібрагім Леанідавіч Друян** (,  — ) — беларускі медык, выкладчык. Кандыдат медыцынскіх навук (1959). Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1964).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1916 годзе ў горадзе Еўпаторыя. Армянін, з сялян.

У маі 1942 года праз дапамогу падпольнай групы  І. Друяну ўдалося збегчы з палону, усталяваць сувязь з партызанамі і з 1942 па 1944 год, да злучэння з часцямі Чырвонай Арміі
** сын Леанід (1944 —) — медык, кандыдат медыцынскіх навук. Вышэйшая атэстацыйная камісія СССР прысвоіла яму Навуковае званне дацэнта, а Вярхоўны Савет БССР — высокае ганаровае званне «Заслужаны ўрач БССР».

І. Л. Друяну належаць 25 навукова-практычных работ.

## Літаратурная дзейнасць 
Напісаў ваенныя мемуары «Клятву стрымалі», двойчы выдадзеныя ў Мінску (1975, 1987 гг.)

## Узнагароды 
Баявы шлях Ібрагіма Леанідавіча адзначаны ордэнам Айчыннай вайны 2-й ступені і медалямі «Партызану Айчыннай вайны» 1-й ступені і «За перамогу над Германіяй».

## Літаратура 
* *Друян И. Л.* Клятву сдержали. — : Беларусь, 1975.
* Династия Друян // Медицинские династии Беларуси : биографические очерки. — Минск, 2012. — С. 4—13 : фото.
* Заслужаныя ўрачы Беларускай ССР // Беларуская савецкая энцыклапедыя : [у 12 т.]. — Мінск, 1971. — Т. 4. — С. 519—520. (В содержании: Друян І. Л.)

## Спасылкі 
* Уладзімір Пернікаў. Партызанскае вяселле, або Дынастыя чулых сэрцаў. 
* Чествование династии медиков 

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы СССР
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Фтызіятры Беларусі
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Басіўка (Гарадоцкі раён)

**Басіўка** () — вёска ў Гарадоцкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна (Хмяльніцкая вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1675 годзе
Ваенны ардынарыят Літвы

**Ваенны ардынарыят Літвы** () — ваенны ардынарыят Рымска-Каталіцкай Царквы, які дзейнічае ў Літве. Ваенны ардынарыят Літвы, падпарадкоўваючыся непасрэдна Святому Прастолу, забяспечвае пастырскае акармленне ваеннаслужачых літоўскай арміі і іх сем'яў. Кафедральным саборам ваеннага ардынарыята Літвы з'яўляецца касцёл Святога Ігнація Лаёлы ў Вільнюсе.

## Гісторыя 
25 лістапада 2000 года Рымскі Папа Ян Павел II выдаў апостальскую канстытуцыю Christi discipuli, якой заснаваў Вайсковы ардынарыят Літвы.

З 2004 года кафедральным саборам Ваеннага ардынарыта Літвы з’яўляецца касцёл Святога Ігнація Лаёлы.

## Біскупы 
* 2000—2010 Эўгеніюс Бартуліс,
* 2010—2013 Гінтарас Грушас.

## Спасылкі 
* Military Ordinariate of Lithuania
* *Military Ordinariate of Lithuania* на сайце www.gcatholic.org
* Lietuvos Kariuomenės Ordinariatas

Катэгорыя:Ваенныя ардынарыяты
Катэгорыя:Узброеныя сілы Літвы
Катэгорыя:2000 год у Літве
Катэгорыя:Рымска-каталіцкія дыяцэзіі Літвы
Будынак сярэдняй школы № 4

**Буды́нак сярэ́дняй шко́лы імя́ С. М. Кі́рава** — збудаванне ў Мінску, якое месціцца на вуліцы Чырвонаармейскай, 11. Пабудаваны ў 1936 годзе з цэглы (архітэктар Герасім Якушка) у стылі постканструктывізму.

## Гісторыя 
У сярэдзіне 1930-х гадоў ў БССР ажыццяўлялася паскоранае і пашыранае будаўніцтва, якое характарызавалася пошукам новых архітэктурна-планіровачных вырашэнняў. Будынак школы імя Кірава ёсць адным з прыкладаў такіх пошукаў.

У 1979 годзе крыло, што выходзіць на вуліцу Кірава, было падоўжанае. Да асноўнага прыбудаваны новы 6-павярховы корпус (архітэктары Віктар Карака і Вячаслаў Шалкоўскі), дзе размясціліся фізкультурны і актавы залы, басейн.

## Архітэктура 
Чатырохпавярховы Г-падобны ў плане будынак. Вуглавая частка выступае паўкруглым эркерам з каланадай на ўзроўні 2-га і 3-га паверхаў і галоўным уваходам. Рэзкае паніжэнне рэльефу па вуліцы Кірава абумовіла патрэбнасць цокальнага паверха, дзе былі размешчаныя майстэрні, гаспадарчыя памяшканні. Планіроўка калідорная з аднабаковым размяшчэннем памяшканняў. Тры лесвічныя клеткі па тарцах і ў цэнтральнай частцы будынка даюць сувязь паміж паверхамі.

## Галерэя 

Файл:Miensk, Universyteckaja-Kašarskaja, Škoła. Менск, Унівэрсытэцкая-Кашарская, Школа (1930-39).jpg|1930-я гг.
Файл:Miensk, Kašarskaja-Ŭniversyteckaja, Škoła. Менск, Кашарская-Ўнівэрсытэцкая, Школа (1930-39).jpg|1930-я гг.
Файл:Miensk, Kašarskaja-Ŭniversyteckaja, Škoła. Менск, Кашарская-Ўнівэрсытэцкая, Школа (J. Sałaviejčyk, 1936).jpg|1936 г.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Чырвонаармейская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1936 годзе
Катэгорыя:Вуліца Кірава (Мінск)
Катэгорыя:1936 год у Мінску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Герасіма Якушкі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі постканструктывізму
Гомельскі абласны клінічны шпіталь інвалідаў Вялікай Айчыннай вайны

**Гомельскі клінічны шпіталь інвалідаў Вялікай Айчыннай вайны** — ваенны шпіталь у Гомелі.

## Гісторыя 
Першапачаткова арганізаваны як  № 1235 на 600 ложкаў (500 — агульнахірургічных, 100 — для параненых са сківічна-тваравымі паражэннямі) у горадзе Бійску загадам санітарнага кіравання Чырвонай Арміі № СО/ОО 846.

У 2009—2011 гадах пачалі функцыянаваць аперацыйная для экстранага аператыўнага ўмяшання хворым, што паступаюць па «хуткай» дапамозе з вострымі парушэннямі мазгавога кровазвароту (кровазліццямі); новая зала ЛФК, абсталяваная сучаснымі трэнажорамі; кабінеты псіхатэрапеўта і ўльтрагукавой дыягностыкі. Праведзена лічбавае тэлебачанне і хуткасны Інтэрнэт у кожнае аддзяленне, усталяваны відэакантроль паступлення хворых
* Адам Фёдаравіч Цурко (1953—1959)
* Ібрагім Леанідавіч Друян (1959—1979)
* Аляксандр Мікалаевіч Шыдлавец (1979—1990)
* Леанід Ібрагімавіч Друян (1990-09.2008)
* Алег Анатольевіч Іванцоў (з 10.2008)

## Узнагароды 
* 1949 — шпіталь узнагароджаны пераходзячым Чырвоным сцягам Міністэрства аховы здароўя СССР як лепшы шпіталь краіны
* 2006 — шпіталь стаў срэбным прызёрам міжнароднага конкурсу сярод шпіталёў СНД

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Шпіталі
Катэгорыя:Бальніцы Беларусі
Катэгорыя:Бальніцы Гомеля
Катэгорыя:Арганізацыі Гомеля
Катэгорыя:1941 год у Гомелі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1941 годзе
Катэгорыя:Навабеліцкі раён
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Вячаслава Бяспалава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Вольгі Ціхавай
Катэгорыя:Вуліца Ільіча (Гомель)
Ваенны ардынарыят Славакіі

**Ваенны ардынарыят Славакіі** () — ваенны ардынарыят Рымска-Каталіцкай Царквы, які дзейнічае ў Славакіі. Ваенны ардынарыят Славакіі, падпарадкоўваючыся непасрэдна Святому Прастолу, забяспечвае пастырскае акармленне ваеннаслужачых Славацкай арміі і іх сем’яў. Кафедральным саборам ваеннага ардынарыята Славакіі з’яўляецца сабор Святога Себасцьяна ў Браціславе.

## Гісторыя 
26 лістапада 2002 года ў Ватыкане славацкім прэзідэнтам Рудольфам Шустарам і кардыналам Анджэла Садана была падпісана папярэдняя дамова аб стварэнні ў Славакіі ваеннага ардынарыята.

20 студзеня 2003 года Рымскі Папа Ян Павел II выдаў булу Spiritalem progressionem, якой заснаваў Ваенны ардынарыят Славакіі.

## Спасылкі 
* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano, 2003, ISBN 88-209-7422-3
* Булла *Spiritalem progressionem* 
* Афіцыйны сайт 
* Інфармацыя 

Славакія
Катэгорыя:Узброеныя сілы Славакіі
Катэгорыя:Рымска-каталіцкія дыяцэзіі Славакіі
Катэгорыя:2003 год у Славакіі
Валыця (Радэхіўскі раён)

**Валыця** () — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Радэхіўскага раёна
Валыця (Хмяльніцкі раён)

**Валыця** () — вёска ў Хмяльніцкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Хмяльніцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1610 годзе
Гаі (Пустамыціўскі раён)

**Гаі** () — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пустамыціўскага раёна
Бой у Александроўскім лесе

**Бой у Александроўскім лесе** паміж савецкімі партызанамі атрада М. М. Нікіціна і нямецкімі акупацыйнымі войскамі ў Дзяржынскім раёне ў чэрвені 1942 года.

Партызанскі атрад капітана М. М. Нікіціна летам 1942 года базіраваўся ва ўрочышчы Доўгі Востраў у Александроўскім лесе (за 2 км ад в. Александрова) на граніцы з Уздзенскім раёнам. Падпольшчыкі Мінска даведаліся аб падрыхтоўцы карнай экспедыцыі і папярэдзілі партызан. Мінскі падпольны гарком КП(б)Б і Уздзенскі падпольны партком арганізавалі дастаўку ў атрад дадаткова зброі і боепрыпасаў.

14 чэрвеня падраздзяленні 603-га ахоўнага палка і 24-ы паліцэйскі батальён акружылі ўрочышча і, адкрыўшы кулямётна-мінамётны агонь, пры падтрымцы 9 бронемашын і 6 танкаў пачалі наступленне. Партызаны (каля 120 чал.), заняўшы раней падрыхтаваныя пазіцыі, пад камандаваннем камісара П. І. Знака (Мураўёва) і намесніка камандзіра атрада Ф. І. Серабракова больш за 10 гадзін вялі няроўны бой, адбіўшы 21 атаку. Пасля спынення варожых атак партызаны прарвалі нямецкую абарону і адышлі ў лясы Уздзенскага раёна. Пры адбіцці атак загінула 9 партызан. 

У нямецкай справаздачы аперацыі адзначана, што *«пасля жорсткай барацьбы лагер быў узяты. Праціўнік сіламі да 200 чал. змог прарваць наша акружэнне... Уласныя страты значныя»*. 22 чэрвеня в. Александрова была спалена, а яе мужчыны (20 чал.) расстраляны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Дзяржынскага раёна
Катэгорыя:Канфлікты 1942 года
Катэгорыя:Чэрвень 1942 года
Катэгорыя:Падзеі 14 чэрвеня
Гарадыславычы

**Гарадыславычы** () — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Заснавана ў 1441 годзе.

Насельніцтва па перапісе 2001 года складала 438 чалавек. Займае плошчу на 2,59 км². Паштовы індэкс — 81152. Тэлефонны код — 3230.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў старосцкім дакуменце Івана Срэмскага пра продаж Глебам Дзядковічам з Раманіва лесу і раманіўскай дубровы, што цягнецца да вёскі Гарадыславычы, спадару Грыгорыю 23 червеня 1413 года.

У падатковым реэстры 1515 года ў сяле дакументуецца 3 палі (каля 75 гектараў) уробленае зямлі, вёска ва ўладанні Адноўскага.

## Насельніцтва 
Насельніцтва па перапісе 2001 года складала 438 чалавек. Моўны склад быў адзначаны наступны:

## Царква 
* Храм св. Дзмітрыя Салунскага быў пабудаваны ў 1829 (1827) годзе. Унесены ў реэстр помнікаў дойлідства мясцовага значення з ахоўным нумарам 1941-М. Належыць Пустамыціўскаму дэканату Львоўскай епархіі ПЦУ.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Погода в селі Городиславичі

Катэгорыя:Населеныя пункты Пустамыціўскага раёна
Гарышні

**Гарышні** () — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 110 чалавек. Орган мясцовага самакіравання — Пасіка-Зубрыцкая сельская рада.

У кастрычніку 2016 года ў Гарышнім усталяваны 49 апор з энергаашчаджальнымі лямпамі агульнай магутнасцю 2,52 кВт, 33 відэакамеры, базавая станцыя мабільнай сувязі

## Насельніцтва 
Насельніцтва 110 чалавек, для ўсіх паўсядзённая мова — украінская.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Пра падзею ў 2016 годзе

Катэгорыя:Населеныя пункты Пустамыціўскага раёна
Касінскі

**Касінскі** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Ігар Георгіевіч Касінскі — беларускі ваенны ўрач
* Станіслаў Касінскі — святар, педагог
Алярыя крылатая

**Алярыя крылатая** (*Alaria alata*) — від гельмінтаў сямейства . Паразітуе ў кішачніку сабачых і каціных.

## Апісанне 
Цела дарослага паразіта даўжынёй 2,4 — 4,4, шырыня 1,2-2,1 мм, пярэдняя частка плоская, задняя — цыліндрычная. Прысоскі развіты слаба.

## Арэал 
Пашырана ў Еўразіі. Шырока распаўсюджана ў Аўстраліі і Еўропе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дыпластаматыды
Леанід Ібрагімавіч Друян

**Леанід Ібрагімавіч Друян** () — беларускі ўрач-пульманолаг. Кандыдат медыцынскіх навук (1974), дацэнт. Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (2001). Ганаровы грамадзянін Гомеля (2025).

## Біяграфія 
### Паходжанне і дзяцінства 
Нарадзіўся ў сям’і партызанскага ўрача Ібрагіма Друяна і партызанскай медыцынскай сястры Марыі Лявонцьеўны ў ліпені 1944 года, калі яго бацькі з групай былых партызан адпраўлены ў Камянецкі раён для аднаўлення разбуранай гаспадаркі. Дарагой пачаліся роды, давялося спыніцца і заначаваць у вёсцы, дзе засталося некалькі хат, роды прыняў сам бацька.

З 1952 года сям’я пераехала з Камянецкага раёна ў Гомель. Леанід вучыўся ў школе № 2, дзе і пазнаёміўся з будучай жонкай Ганнай.

### Прафесійная дзейнасць 
Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут, пасля якога Л. Друян служыў ва Узброеных сілах СССР. Там лейтэнант Друян абагульніў клінічныя назіранні па купіраванні прыступаў параксізмальнай тахікардыі ў палявых умовах. Намаганні афіцэра заўважылі і ўзнагародзілі медалём «За воінскую доблесць», а яго даследаванні апублікавалі ў «Ваенна-медыцынскім часопісе».

## Сям’я 
* Жонка Ганна Іванаўна Друян — урач-лабарант і кіраўнік хімічнай лабараторыі Гомельскай абласной санітарна-эпідэміялагічнай станцыі
** Сын Аляксандр (нар. 1974) — урач-рэаніматолаг, арганізатар аховы здароўя
** Сын Андрэй (нар. 1968) — эканаміст, бізнесмен, кандыдат эканамічных навук.

## Грамадская дзейнасць 
Быў дэпутатам Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў 24-га склікання, старшынёй Гомельскага аддзялення Беларускай асацыяцыі ўрачоў-арганізатараў аховы здароўя, членам прэзідыума Гомельскага абкама прафсаюза работнікаў аховы здароўя, членам вучонага савета Гомельскага медыцынскага ўніверсітэта, членам прэзідыума абласной ветэранскай арганізацыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гомельскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт
Катэгорыя:Пульманолагі Беларусі
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Навабеліцкага раёна Гомеля
Катэгорыя:Ліквідатары Чарнобыльскай аварыі
Катэгорыя:Дэпутаты Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў 24-га склікання
Структурная антрапалогія

**Структураная антрапалогія** — кірунак у антрапалогіі, сутнасць якога заключаецца ў вывучэнні гісторыі, культуры, паводзін чалавека як праявы агульных, пастаянных структур. Заснавальнікам структурнай антрапалогіі з'яўляецца французскі антраполаг, этнограф, сацыёлаг і культуролаг Клод Леві-Строс.

Падыход Леві-Строса ўзнік у значнай ступені з дыялектыкі, выкладзенай Марксам і Гегелем, хаця дыялектыка (як канцэпцыя) бярэ пачатак ад старажытнагрэчаскай філасофіі. Гегель тлумачыў, што ў кожнай сітуацыі прадстаўлены дзве супрацьлеглыя рэчы і іх дазвол. Леві-Строс сцвярджаў, што культуры таксама маюць такую структуру. Ён паказаў, напрыклад, як барацьба супрацьлеглых ідэй прывяла да ўсталявання правілаў шлюбу, да ўзнікнення міфалогіі і рытуалаў.

Катэгорыя:Антрапалогія
Катэгорыя:Структуралізм
Катэгорыя:Навука XX стагоддзя
Альберт I (карная аперацыя)

**«Альберт I»** () — кодавая назва карнай антыпартызанскай аперацыі супраць партызанскай брыгады імя К. Я. Варашылава ва Уздзенскім і Капыльскім раёнах Беларускай ССР 7 лістапада 1942 г.

Праводзілася сіламі 14-га нямецкага паліцэйскага палка СС, 2 ахоўных батальёнаў, некалькіх танкавых рот, артылерыйскіх дывізіёнаў і спецыяльных падраздзяленняў пад камандаваннем обергрупенфюрэра СС Э. фон дэм Бах-Зялеўскага.

5 лістапада нямецкія войскі выйшлі на далёкія подступы да Старыцкага лесу з боку Слуцка, Грэска, Узды і Капыля. 7 лістапада матарызаваныя групы занялі в. Заполле, Свідзічы, Русакі, закрыўшы партызанам шляхі адыходу ў заходнім напрамку. З усходу і поўдня ў напрамку в. Ліневічы наступалі галоўныя нямецкія сілы, якія імкнуліся рассячы сілы партызан, акружыць і знішчыць іх па частках. Раніцай яны атакавалі Старыцкі лес з поўдня. Партызаны-артылерысты падбілі галоўны танк, падпалілі другі, дэсант збілі з брані і расстралялі, адбілі 3 нямецкія атакі. З Вялешынскага лесу па нямецкіх сілах з тылу ўдарыў атрад імя Катоўскага. На ўсходнім ўзлеску нямецкія сілы былі затрыманы партызанамі атрада імя Чапаева. Яны адбілі больш за 10 нямецкіх атак, двойчы самі пераходзілі ў контратакі. Да зыходу дня ў партызан скончыліся боепрыпасы і па загаду штаба брыгады яны адышлі ў Вялешынскі лес.

У час аперацыі загінуў начальнік партызанскага гарнізона і камандзір атрада імя Чапаева І. М. Тараховіч (Дунаеў).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска
Катэгорыя:Гісторыя Уздзенскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Капыльскага раёна
Катэгорыя:Падзеі 7 лістапада
Катэгорыя:Лістапад 1942 года
Катэгорыя:1942 год у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1942 года
Справа Рычарда Джуэла

«**Спра́ва Ры́чарда Джу́эла**» () — біяграфічная драма Клінта Іствуда, якая выйшла на экраны ў 2019 годзе.

Фільм заснаваны на рэальных падзеях, якія адбыліся летам 1996 года падчас Алімпійскіх гульняў у Атланце. Звычайны ахоўнік Рычард Джуэл гераічна ўратаваў сотні жыццяў, калі знайшоў бомбу побач з паркам, дзе праходзіў канцэрт. Аднак праз некалькі дзён Джуэла пачалі цкаваць СМІ і праваахоўчыя органы, якія абвінавацілі яго ў падрыхтоўцы тэракта.

Сусветная прэм’ера фільма адбылася 20 лістапада 2019 года ў межах міжнароднага кінафестывалю AFI Fest. У амерыканскі пракат стужка выйшла 13 снежня 2019 года, у Беларусі — 9 студзеня 2020 года.

## Сюжэт 
У адзін з дзён Алімпійскіх гульняў 1996 года, якія праходзяць у Атланце, ахоўнік Рычард Джуэл знаходзіць сумку са ўзрыўчаткай і ў тэрміновым парадку адводзіць людзей з зоны паражэння. Але, нягледзячы на яго дзеянні і працу спецслужбаў, бомба ўсё ж выбухае. Гінуць два чалавекі, сотні атрымліваюць раненні. Тым не менш, дзякуючы ўважлівасці і своечасовым дзеянням Джуэла, выратаваны сотні жыццяў. Джуэл у імгненне становіцца ўсенародным героем. Аднак ужо праз некалькі дзён ФБР робіць яго галоўным падазраваным у тэракце, супраць яго ўзбуджаюць крымінальную справу, а СМІ падхопліваюць гэтую гісторыю і выстаўляюць Джуэла ворагам нумар адзін. На яго абарону ўстае адвакат Уотсан Браянт. Разам ім прыйдзецца супрацьстаяць судовай сістэме, грамадскаму меркаванню, СМІ і ФБР, якія спрабуюць пасадзіць Джуэла за краты.

## Акцёрскі склад 
* Пол Уолтэр Хаўзер — *Рычард Джуэл*
* Сэм Рокуэл — *Уотсан Браянт*, адвакат
* Кэці Бэйтс — *Бобі Джуэл*, маці Рычарда
* Джон Хэм — *Том Шоу*, супрацоўнік ФБР
* Алівія Уайлд — *Кэці Скрагс*, журналістка

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі ЗША
Катэгорыя:Фільмы Клінта Іствуда
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, заснаваныя на рэальных падзеях
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.
Семярніцкі сельсавет

**Семярніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Семернікі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. У 1978 годзе ў склад сельсавета з Гальшанскага сельсавета перададзены 12 населеных пунктаў (вёскі Валовікі, Вялікае Поле, Дворышча, Доргішкі, Зноскі, Казлоўшчына, Маркінята, Міхайлоўшчына, Пашкішкі, хутары Барок, Крывуля і Паклева). 19 жніўня 1985 года скасаваны хутар Кантароўшчына, у 1986 годзе — вёска Ясюкоўшчына (злілася з вёскай Нарцукі) і хутар Фердынантава (зліўся з вёскай Драглёўцы). 21 снежня 1987 года ў склад сельсавета з Граўжышкоўскага сельсавета перададзена вёска Лакуцеўшчына. 30 мая 1988 года ў склад Барунскага сельсавета перададзены 13 населеных пунктаў (вёскі Бянюны, Гарэцкаўшчына, Гудаўшчына, Палуды, Равы, Сідляроўшчына, Шальціны, хутары Барадоўшчына, Засценне, Лігі, Мар’янова, Місюнішкі і Студзянец). 15 снежня 1997 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Гальшанскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1997 годзе
Грабнык (Пустамыціўскі раён)

**Грабнык** () — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пустамыціўскага раёна
Жырыўка

**Жырыўка** () — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пустамыціўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1440 годзе
Загір’я (Захарыўскі раён)

**Загір’я** () — вёска ў Захарыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Захарыўскага раёна
Загір’я (Цярнопольскі раён)

**Загір’я** () — вёска ў Цярнопольскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Зборыўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1570 годзе
Звэныгарад (Львоўскі раён)

**Звянігарад, Звэныгарад** () — вёска ў Львоўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.

Колішняя сталіца Звянігарадскага княства (XI—XII стст.). Упершыню горад згадваецца ў Іпацьеўскім летапісе, дзе расказваецца пра вяртанне Яраполка Ізяславіча з Польшчы ў 1087 годзе (Лаўрэнцьеўскі летапіс адносіць гэтую падзею да 1086 года).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Львоўскага раёна
Міньскі павет

**Міньскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства, часткова адносіцца да Варшаўскай агламерацыі. Цэнтр павета — горад Міньск Мазавецкі. Займае плошчу 1163,72 км². Насельніцтва павета складае 151,8 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Забор’е (ферма)

**Забо́р’е** (, ) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Боркавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Верхнядзвінскага раёна
Клевяшчына

**Клевяшчы́на** (*Cnidium*) — род кветкавых расліна сямейства . Распаўсюджаны на тэрыторыі Еўразіі.

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны. Лісце чаргаванае. Суквецце — парасон. Плод — віслаплоднік.

## Віды 
Род налічвае каля 20).
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Cnidium // The Plant List
* Genus: *Cnidium* Cusson // Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy)
* 

Катэгорыя:Парасонавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Гродзенская вышэйшая духоўная семінарыя

**Міждыяцэзіяльная вышэйшая духоўная семiнарыя ў Гродна** — вышэйшая каталіцкая спецыяльная навучальная ўстанова для падрыхтоўкі святароў. З 2018 года семінарыя афіцыйна атрымала статус міждыяцэзіяльнай. Вядзе падрыхтоўку святароў для служэння ў Гродзенскай і Віцебскай дыяцэзіях і ў Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі.

## Гісторыя 
Духоўная семінарыя ў Гродне была заснавана 1 верасня 1990 года біскупам Тадэвушам Кандрусевічам. На першы курс было залічана 37 чалавек з розных канцоў былога СССР: 15 чалавек з Гродзенскай вобласці, 9 чалавек з іншых абласцей Беларусі, 12 чалавек з Украіны і 1 чалавек з Грузіі.

Семінарыя размешчана ў адаптаваным у 1991 годзе быдынку былога кляштара бернардзінцаў, які быў пабудаваны ў XVII стагоддзі.

У 1997 годзе была адкрыта семнінарыйная бібліятэка, яе кнігазбор налічвае амаль 20 тыс. тамоў і 80 найменняў часопісаў. У 2000 годзе было скончана будаўніцтва актавай залы.

## Рэктары 
* Станіслаў Кучынскі (з 1990)
* Люцыян Радомскі (з 1996)
* Антоній Дзям’янка (з 2000)
* Іосіф Станеўскі (з 2005)
* Раман Рачко (з 2014)
* Віталь Вайцяхоўскі (з 2018)

## Вядомыя выпускнікі 
* Юрый Касабуцкі, беларускі каталіцкі дзеяч, дапаможны біскуп Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі.
* Алег Буткевіч, беларускі каталіцкі дзеяч, біскуп віцебскі.
* Іосіф Станеўскі, беларускі каталіцкі дзеяч.
* Яўген Бартніцкі, беларускі паэт, каталіцкі святар.
* Раман Рачко
* Андрэй Рылка, беларускі каталіцкі дзеяч, рэктар Пінскай вышэйшай духоўнай семінарыі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 


Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1990 годзе
Катэгорыя:1990 год у Гродне
Катэгорыя:Духоўныя навучальныя ўстановы Беларусі
Кратошын (Пустамыціўскі раён)

**Кратошын** () — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пустамыціўскага раёна
Паўднёвацірольская группа армій

**Паўднёвацірольская группа армій** () — воінскае аб'яднанне сухапутных сілаў Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны. Вядома таксама пад імёнамі **Група армій Конрада** () і **Група армій Эрцгерцага Ёзэфа** (), згодна з імёнамі іх камандуючых.

## Гісторыя 
Прымала ўдзел у падтрымцы германскай 14-й арміі падчас бітвы пры Капарэце (кастрычнік-лістапад 1917 года), панесла цяжкія страты ў бітве пры П’явэ (чэрвень 1918 года). Група армій была канчаткова расфармаваная падчас бітвы пры Віторыа-Венета (кастрычнік-лістапад 1918 года).

## Склад 
* аўстравенгерская 10-я армія (генерал-фельдмаршал Аляксандр фон Крабацін)
* аўстравенгерская 11-я армія (генерал-палкоўнік Віктар фон Шоўкенштуэль).

## Камандуючыя 
* генерал-фельдмаршал Франц Конрад фон Гётцэндорф () (1 сакавіка 1917 — 14 ліпеня 1918);
* фельдмаршал эрцгерцаг Ёзэф Аўгуст Аўстрыйскі () (15 ліпеня 1918 — 26 кастрычніка 1918);
* генерал-фельдмаршал Аляксандр фон Крабацін () (26 кастрычніка 1918 — 3 лістапада 1918).

## Спасылкі 
* Вышэйшае камандаванне 

Катэгорыя:Арміі Аўстра-Венгрыі ў Першай сусветнай вайне
Бой у Старыцкім лесе

**Стары́цкі бой**, **Бой у Старыцкім лесе**  — бой, які адбыўся 7 лістапада 1942 года паміж савецкімі атрадамі партызанскай брыгады імя К. Я. Варашылава і нямецкімі сіламі, якія праводзілі антыпартызанскую аперацыю «Альберт I».

У пачатку лістапада нямецкія акупацыйныя войскі сканцэнтравалі ў раёне Старыцкага леса 14-ы нямецкі паліцэйкі полк СС, 2 ахоўныя батальёны, артылерыйскую і танкавую роты, роту сувязі. 7 лістапада матарызаваныя групы занялі вёскі Заполле, Свідзічы, Слабада, Кучынка, Русакі, закрыўшы партызанам шляхі адыходу ў заходнім напрамку. Пасля артылерыйска-мінамётнай падрыхтоўкі галоўныя нямецкія сілы пачалі наступаць з поўдня і ўсходу на пазіцыі партызанскіх атрадаў імя Шчорса і імя Чапаева. З поўдня партызанскі атрад імя Шчорса атакавала танкавая рота з дэсантам.

Партызаны падбілі галаўны танк, падпалілі другі, збілі з танкаў дэсант і расстралялі яго. Нямецкія сілы тройчы спрабавалі прарвацца на гэтым участку, страцілі 3 танкі, 2 бронемашыны і адступілі. Атрад імя Чапаева адбіў каля 10 атак праціўніка, двойчы сам пераходзіў у контратакі. На дапамогу партызанскім атрадам у Старыцкім лесе з Вялешынскага лесу падышоў атрад імя Катоўскага, які разбіў нямецкую аўтакалону і ўдарыў з тылу. Калі ў партызанскіх атрадах скончыліся боепрыпасы, яны па загаду камандавання пакінулі абарону і адышлі ў Вялешынскі лес.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Великая Отечественная война в Копыльком районе   // Сайт БДМУ
* Старицкий бой 1942 (Старица)  // Праект «Шукач»

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Капыльскага раёна
Катэгорыя:Канфлікты 1942 года
Катэгорыя:Лістапад 1942 года
Катэгорыя:1942 год у Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 7 лістапада
Іван Паўлавіч Лазоўскі

**Іван Паўлавіч Лазоўскі** (нар. , Ляўкі, Старадарожскі раён) — настаўнік фізікі, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі навучання фізіцы. Заслужаны настаўнік Рэспублікі Беларусь (1999).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў рабоча-сялянскай сям’і. Пачатковую адукацыю атрымліваў ў Ляўкоўскай, Прускай, а потым у Шчыткавіцкай школах. Пасля заканчэння апошняй у 1962 годзе стаў працаваць у ёй лабарантам фізікі, акрамя гэтага вёў справаводства і быў бібліятэкарам
** дачка Вольга

## Узнагароды і званні 
* у 1974 годзе 10-я школа была ўдзельніцай , дзе ўзнагароджана дыпломамі I і II ступені. 32-гадовы Іван Лазоўскі за дасягнутыя поспехі ў развіцці народнай адукацыі быў узнагароджаны бронзавым медалём Галоўнага камітэта ВДНГ СССР.
* у 1975 і 1980 гадах пры Міністэрствам адукацыі і ЦК прафсаюзаў І. П. Лазоўскі быў узнагароджаны знакам «Пераможца сацыялістычнага спаборніцтва». У 1987 году яму прысвоена званне «Старшы настаўнік», а ў 1990 годзе — «Настаўнік-метадыст».
* у 1991 годзе Міністэрствам народнай адукацыі Рэспублікі Беларусь І. П. Лазоўскі ўзнагароджаны нагрудным знакам «Выдатнік народнай асветы», а ў 1994 годзе камісіяй народнай адукацыі Слуцкага гарвыканкама атэставаны як настаўнік вышэйшай катэгорыі. У гэтым жа 1994 годзе атрымаў званне «».
* у 1999 годзе Івану Паўлавічу Лазоўскаму было прысвоена ганаровае званне «Заслужаны настаўнік Рэспублікі Беларусь». У гэтым жа годзе ён атрымаў падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* Лазоўскі Іван Паўлавіч // Памяць : Слуцкі раён. Слуцк : у 2 кн. — Мінск, 2001. — С. 433.

## Спасылкі 
* Бібліяграфія

Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Школа № 10 імя С. Ф. Рубанава (Слуцк)
Катэгорыя:Выдатнікі народнай асветы БССР
Алена Андрэеўна Стаянава

**Алена Андрэеўна Стаянава** (нар. ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1988 годзе факультэт архітэктуры Ленінградскага інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна (выкладчыкі , , . Працавала ў 1988—1993 гадах у праектным інстытуце «Кішынёўгарпраект»; з 1995 года ў інстытуце «Гомельпраект».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 2000 года.

## Творчасць 
Асноўныя творчыя працы: планіроўка і забудова цэнтральнай часткі н.п. Ляскавічы Петрыкаўскага раёна (2006—2006; сааўтар С. Р. Маісеенка); офісны будынак па вул. Захарава ў г. Мінску (2009; сааўтар С. Р. Маісеенка);  ў г. Рэчыца (2001; сааўтар С. Р. Маісеенка).

## Узнагароды 
Узнагароджана Дыпломам Нацыянальнага фестывалю архітэктуры за офісны будынак тэлекампаніі «Тэлевід» у г. Рэчыца (Мінск, 2000); Дыпломам Рэспубліканскага штогадовага агляду лепшых архітэктурных аб’ектаў «Дойлідства года». Заняла 1 месца ў намінацыі «Выкарыстанне малых архітэктурных формаў і арыгінальнае рашэнне ў афармленні гарадскога дызайну» за праект добраўпарадкавання цэнтральнай плошчы ў г. Усінску (Рэспубліка Комі, 2003). Узнагароджана Дыпломам Рэспубліканскага штогадовага агляду лепшых архітэктурных аб’ектаў «Дойлідства года». 1 месца ў намінацыі «Лепшы праект года» за офіс кампаніі Лукойл у г. Ухта (Рэспубліка Комі, 2003); Дыпломам VI Нацыянальнага фестывалю архітэктуры за лепшы праект года ў намінацыі «Грамадскія комплексы, будынкі і збудаванні» «Рэканструкцыя будынка офіса ТПП „Лукойл-Ухтанафтагаз“ у г. Ухта» (Мінск, 2005).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Група армій Бём-Эрмалі

**Група армій Бём-Эрмалі** () — воінскае аб’яднанне сухапутных сілаў Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны, якая дзейнічала на Усходнім фронце супраць Расійскай імперыі. Яе камандуючым быў генерал-фельдмаршал Эдуард фон Бём-Эрмалі.

## Склад 
### Першае фарміраванне 
19 верасня 1915 — 25 ліпеня 1916
* аўстравенгерская 1-я армія (генерал-палкоўнік Паўль фон Брлог)
* аўстравенгерская 2-я армія (генерал-палкоўнік Эдуард фон Бём-Эрмалі)

### Другое фарміраванне 
4 кастрычніка 1916 — 24 студзеня 1918
* аўстравенгерская 2-я армія (генерал-фельдмаршал Эдуард фон Бём-Эрмалі)
* германская Паўднёвая армія (генерал ад інфантэрыі Фелікс фон Ботмер)
* аўстравенгерская 3-я армія (генерал-палкоўнік Карл фон Кіркбах аўф Лаўтэрбах, пасля Карл Церсцянскі фон Надас і Карл Крытэк)

## Спасылкі 
* Вышэйшае камандаванне 

Катэгорыя:Арміі Аўстра-Венгрыі ў Першай сусветнай вайне
Група армій Эрцгерцага Карла

**Група армій Эрцгерцага Карла** () — воінскае аб’яднанне сухапутных сілаў Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны, якая дзейнічала на Усходнім фронце, напачатку супраць Расійскай імперыі, а пад канец супраць Румыніі. Яе камандуючым быў эрцгерцаг Карл.

## Гісторыя 
Група армій была створана ў чэрвені 1916 пад камандаваннем эрцгерцаг Карла дзеля таго, каб спыніць расійскае прасоўванне пасля Брусілаўскага прарыва. Новая група войскаў займала фронт, які цягнуўся з паўднёвага захаду ад Бродаў да Букавіны і вяла барацьбу супраць Рускай імператарскай арміі, і таму яна лічылася важнай часткай Усходняга фронту.
## Склад 
* аўстравенгерская 1-я армія (генерал-палкоўнік Паўль фон Брлог, пасля генерал пяхоты Артур Арц фон Штраўсенбург)
* аўстравенгерская 7-я армія (генерал ад кавалерыі Карл фон Пфлянцар-Балцін, пасля генерал-палкоўнік Карл фон Кіркбах аўф Лаўтэрбах)

## Спасылкі 
* Вышэйшае камандаванне 

Катэгорыя:Арміі Аўстра-Венгрыі ў Першай сусветнай вайне
Альберт II (карная аперацыя)

**Аперацыя «Альберт II»** () — кодавая назва карнай антыпартызанскай аперацыі супраць 2-й Мінскай партызанскай брыгады ў Пухавіцкім раёне Беларускай ССР 11 лістапада 1942 г.

Праводзілася сіламі, якія ўдзельнічалі ў аперацыі «Альберт I», 14-га нямецкага паліцэйскага палка СС, 2 ахоўных батальёнаў, некалькіх танкавых рот, артылерыйскіх дывізіёнаў і спецыяльных падраздзяленняў пад камандаваннем обергрупенфюрэра СС Э. фон дэм Бах-Зялеўскага.

Савецкія партызаны сустрэлі праціўніка на загадзя занятай лініі абароны ўздоўж левага берага р. Пціч, каля вёсак Ліпск, Гарэлец, Пясчанка. Аднак нямецкім сілам удалося фарсіраваць р. Пціч ніжэй па цячэнні і выйсці ў тыл партызанам каля в. Пясчанка. Але ў фланг нямецкім падраздзяленням ударылі партызанскія атрады імя Суворава і Кутузава, пасля чаго немцы былі вымушаны спешна перайсці да абароны ў чаканні падмацавання. Удзень партызаны ўтрымлівалі занятыя імі пазіцыі, увечары адарваліся ад праціўніка і выйшлі ў Асіповіцкі лес. Партызаны брыгад імя Варашылава і 2-й Мінскай знішчылі нямецкія танк, роту, больш за 10 аўтамашын, забілі і паранілі каля 40 чал.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска
Катэгорыя:Гісторыя Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:1942 год у Беларусі
Катэгорыя:Лістапад 1942 года
Катэгорыя:Канфлікты 1942 года
Катэгорыя:Падзеі 11 лістапада
Міхаіл Уладзіміравіч Мішусцін

**Міхаіл Уладзіміравіч Мішусцін** (; 3 сакавіка 1966, Масква, СССР) — расійскі дзяржаўны дзеяч. Старшыня Урада Расійскай Федэрацыі з 16 студзеня 2020 года.

Кіраўнік Федэральнай падатковай службы Расійскай Федэрацыі (2010—2020).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 3 сакавіка 1966 года ў Маскве ў сям’і вайскоўца. У 1989 годзе скончыў Маскоўскі станкаінструментальны інстытут. Па адукацыі — інжынер-сістэматэхнік.

У першыя гады пасля развалу СССР займаўся камп’ютарнымі тэхналогіямі, працаваў у «Міжнародным камп’ютарным клубе». У 1998 пераходзіць на працу Дзяржаўную падатковую службу. Доўгі час і пры розных міністрах быў намеснікам міністра па падатках і зборах. У ведамстве ён адказваў за інфарматызацыю. Папрацаваў кіраўніком Раснерухомасці, Федэральнага агенцтва па кіраванні асаблівымі эканамічнымі зонамі.

У 2008 годзе Міхаіл Мішусцін сыходзіць у прыватны сектар. Ён узначальвае кампанію *UFG Capital Partners*, якая належыць былому міністру фінансаў Расіі Барысу Фёдараву, менавіта яго памочнікам калісьці і ішоў працаваць ва ўрад Мішусцін. Пасля таго, як Фёдараў памёр, Мішусцін зноў вяртаецца на дзяржаўную службу.

6 красавіка 2010 года прызначаны кіраўніком Федэральнай падатковай службы Расійскай Федэрацыі.

15 студзеня 2020 года Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін вылучыў яго кандыдатуру на пасаду Старшыні Урада Расійскай Федэрацыі пасля адстаўкі Дзмітрыя Мядзведзева. 16 студзеня 2020 года Уладзімір Пуцін падпісаў указ аб прызначэнні Міхаіла Мішусціна на пасаду прэм’ера краіны.

## Уласнасць і даходы 
Па падліках выдання «Фонтанка.ру», з 2010 па 2018 гг., калі Міхаіл Мішусцін кіраваў падатковай службай, ён і яго жонка зарабілі амаль 1 млрд руб. Па падліках Фонду барацьбы з карупцыяй, каля 800 млн з іх зарабіла яго жонка. Па дадзеных «Адкрытых медыя», сям’я Мішусціна валодае 2,63 га зямлі ў падмаскоўным пасёлку «Катон Вэй», размешчаным на Міколінай гары на Рублёва-Успенскай шашы і 5 жылымі дамамі на іх, агульнай ацэначным коштам 1,5 млрд руб, аформленымі на «Расійскую Федэрацыю».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Масквы
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Старшыні Урада РФ
Катэгорыя:Дырэктары федэральных службаў РФ
Клевяшчына няпэўная

**Клевяшчы́на няпэўная**, **Клевяшчыца** (*Kadenia dubia*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая або двухгадовая травяністая расліна вышынёй 30—100 см з верацёнападобным коранем. Сцябло адзіночнае, прамое, злёгку баразнаватае і слаба галінастае ў верхняй частцы. Лісце чаргаванае, двойчы-тройчы перыстараздзельнае або ланцэтападобна-лінейнае, з вострым канцом. Ніжняе лісце на чаранках, пераходзячых у похвы. Похвы лісця часта маюць пурпуровае адценне. Кветкі белага колеру, у складаных парасоніках з 20—35 промнямі. Пялёсткі кветак эліпсоіднай формы. Плод — віслаплоднік, які пры выспяванні распдаецца на дзве палавінкі (мерыкарпіі) з 5 шырокімі крылатымі рэбрамі.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Барэальны еўраазіяцкі від. Святлолюбівая расліна, але пераносіць цень. Мезафіт, гіграфіт, мезатроф і эўтроф. Расце ў мяшаных лясах з бярозавым і бярозава-асінавым дрэвастоем, у алешніках, прыбярэжных і пойменных хмызняках, на вільготных лугах, аблогах і пустках.

Ахоўваецца на тэрыторыі шэрагу рэгіёнаў Расіі, у Літве, Латвіі, Украіне.

Лекавая расліна.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Кадения сомнительная, или Жгун-корень // Проект «Архив природы России» 

Катэгорыя:Парасонавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Лекавыя расліны