open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чэмпіянат свету па футболе 1942

**Чэмпіянат свету па футболе 1942** — адменены чэмпіянат свету па футболе ФІФА. Павінен быў прайсці з 12 чэрвеня па 5 ліпеня 1942 года і стаць 4-м па ліку ў гісторыі, аднак з-за міжнароднай абстаноўкі на фоне падзей Другой сусветнай вайны быў адменены. Афіцыйным 4-м па ліку стаў пасляваенны чэмпіянат свету па футболе 1950 года, які прайшоў з 24 чэрвеня па 16 ліпеня ў Бразіліі.

Катэгорыя:1942 год у футболе
Катэгорыя:Чэмпіянаты свету па футболе
Катэгорыя:Адмененыя спартыўныя спаборніцтвы
Жэўжык (часопіс)

**«Жэ́ўжык»** — беларускі альманах для дзяцей ад 6 гадоў. Выходзіць з сакавіка 2019 года.

У кожным нумары размяшчаюцца пазнавальная інфармацыя, разнастайныя займальныя заданні (галаваломкі, лабірынты, рэбусы і г.д.), коміксы, арыгінальныя майстар-класы.

Пяць нумароў выйшлі ў электроннай версіі, з іх першыя нумары былі два на 20 старонках, трэці, чацвёрты і пяты на 32 старонках. У снежні 2020 года шосты нумар выйшаў на паперы накладам 1000 асобнікаў на 36 старонках. Ён быў прысвечаны «Роднай мове».

У лістападзе 2021 года выйшаў другі друкаваны нумар пра музычныя інструменты на 52 старонках.

## Спасылкі 
* Сайт Жэўжыка

Катэгорыя:Часопісы Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:2019 год у Беларусі
Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы
Муса Хілаль

**Муса Хілаль** ( '''') — саветнік міністра ўнутраных спраў Судана і меркаваны лідар праўрадавага апалчэння «Джанджавід», якое прымала актыўны ўдзел у Дарфурскім канфлікце, змагаючыся супраць паўстанцаў.

## Біяграфія 
Муса Хілаль нарадзіўся ў 1961 годзе, дакладная дата невядома. Яго клан Ум-Джалул ажыццяўляў кіраўніцтва арабскага племя махамідаў у Дарфуры. Махаміды з’яўляюцца часткай больш буйной канфедэрацыі плямёнаў жывёлагадоўцаў (абала) племя Рызейгат. 

Хілаль стаў лідарам апалчэння «Джанджавід», якое адказна за шэраг ваенных злачынстваў супраць грамадзянскага насельніцтва ў 2003 годзе ў рамках дзеянняў па барацьбе з паўстанцамі. 21 студзеня 2008 года федэральны ўрад Судана абвясціў аб прызначэнні Муса Хілаля на пасаду галоўнага саветніка ў МУС. Гэтая пасада дазволіла яму каардынаваць свае дзеянні з рэгіянальнымі лідарамі Дарфура. Зыходзячы са яго слоў, ён займаўся наборам навабранцаў для «Джанджавід», хоць пастаянна адмаўляў прыналежнасць да Вярхоўнага камандавання апалчэння, і толькі з’яўляўся ўплывовым шэйхам у Дарфуры. Хілаль таксама сцвярджаў, што дзеянні джанджавідаў арганізаваны і накіраваны федэральным урадам у Хартуме пад кіраўніцтвам прэзідэнта Судана Амара Хасана аль-Башыра. Як заявіў ён у відэаінтэрв’ю з Human Rights Watch, усе напады апалчэнцаў непасрэдна падрыхтаваны суданскім урадам.

У студзені 2014 года Хілаль пакінуў кіруючую Партыю нацыянальнага кангрэса Судана і заснаваў новы рух, вядомы як Суданскі рэвалюцыйны савет абуджэння. Станам на канец сакавіка таго ж года ён кіраваў уласнай адміністрацыяй у Паўночным Дарфуры, а яго войскі кантралявалі гарады Сараф-Умра, Кутум, Кабкабія і раён Эль-Ваха.

Хілаль быў арыштаваны ў лістападзе 2017 года і асуджаны за ваенныя злачынствы ў адносінах да мірных жыхароў.

11 сакавіка 2021 года Муса Хілаль вызвалены. Памілаванне прадастаўлена Суверэнным саветам, установай, адказнай за пераходны перыяд у Судане. Аднак Хілаль застаўся пад санкцыямі ААН.

## Спасылкі 
* "In Sudan, 'a Big Sheik' Roams Free" by Emily Wax, *The Washington Post*, July 18, 2004
* "Darfur: Militia Leader Implicates Khartoum" , Human Rights Watch, 2005
* "Darfur Notebook: Death in the Desert" by Jonathan Karl, ABC News's *Nightline*, 2 May 2005 (with interview notes of Hilal)
* "Janjaweed 'leader' denies genocide" BBC News's *Panorama*, 14 November 2004
Катэгорыя:Ваенныя злачынцы
Катэгорыя:Дарфурскі канфлікт
Гільдыя кінаакцёраў ЗША

**Гільдыя кінаакцёраў ЗША** () — прафесійны саюз, які прадстаўляе больш за 120 000 акцёраў, якія працуюць у ЗША. Гільдыя створана ў 1933 годзе з мэтай ліквідацыі эксплуатацыі акцёраў у Галівудзе. Гільдыя займаецца: вядзеннем перамоў і выкананнем калектыўных дагавораў, стварэннем справядлівай сістэмы кампенсацый, ільгот і ўмоў працы для сваіх членаў, захаваннем аўтарскіх правоў.

У 2012 годзе арганізацыя злілася з *Амерыканскай федэрацыяй мастакоў тэлебачання* і радыё ў новы прафсаюз *SAG-AFTRA*.

## Прэмія 
З 1995 года ўручае ўласную прэмію Гільдыі кінаакцёраў акцёрам за выбітнае выкананне роляў па розных намінацыях (для кіно і тэлебачання)

### Кінанамінацыі 
*Найлепшы акцёрскі склад у ігравым кіно
*Найлепшы каскадзёрскі ансамбль у ігравым кіно
*Найлепшая жаночая роля
*Найлепшая мужчынская роля
*Найлепшая жаночая роля другога плана
*Найлепшая мужчынская роля другога плана

### Тэленамінацыі 
*Найлепшы каскадзёрскі ансамбль у тэлефільме ці міні-серыяле
*Найлепшая жаночая роля ў тэлефільме ці міні-серыяле
*Найлепшая мужчынская роля ў тэлефільме ці міні-серыяле
*Найлепшы акцёрскі склад у драматычным серыяле
*Найлепшая жаночая роля ў драматычным серыяле
*Найлепшая мужчынская роля ў драматычным серыяле
*Найлепшы акцёрскі склад у камедыйным серыяле
*Найлепшая жаночая роля ў камедыйным серыяле
*Найлепшая мужчынская роля ў камедыйным серыяле

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прафсаюзы ЗША
Катэгорыя:Кінематограф ЗША
Апошняя дыктатура Еўропы

**Апо́шняя дыктату́ра Еўро́пы** — тэрмін, якім заходні свет часам характарызуе палітычны лад у Рэспубліцы Беларусь. Упершыню ўжыты дзяржсакратаром ЗША Кандалізай Райс вясной 2005 года, хоць датычна кіраўніка дзяржавы ўжывацца пачаў яшчэ раней, у сувязі з правядзеннем рэферэндума 1996 года, які значна пашырыў паўнамоцтвы прэзідэнта Беларусі.

Катэгорыя:Прэзідэнцтва Аляксандра Лукашэнкі
Катэгорыя:Ідэалагічныя клішэ
Катэгорыя:Палітыка Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (пасля 1990 года)
Руцай

**Руца́й** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вячаслаў Мікалаевіч Руцай (1905—1982) — беларускі мастак.

## Падвойнае прозвішча 
* Лізавета Аляксандраўна Руцай-Анісімава (1898-?) — мастачка.
Алі Кельмендзі

**Алі Кельмендзі** (; 3 лістапада 1900, Печ, Асманская імперыя — 11 лютага 1939, Парыж, Францыя) — дзеяч камуністычнага руху Албаніі і Косава, Герой Албаніі, удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

## Біяграфія 
Алі Кельмендзі нарадзіўся 3 лістапада 1900 года ў беднай сялянскай сям’і ў Косава. Бацька — Сулейман Кельмендзі. У юнацтве зацікавіўся ідэямі камунізму. У 1920 годзе, пасля таго, як дзейнасць камуністычных арганізацый у Югаславіі была забаронена, збег у Албанію. Там Кельмендзі далучыўся да левага палітычнага руху «Bashkimi» (), дзе складаліся такія вядомыя албанскія марксісты, як Авні Рустэмі, Лазар Фунда і Фуат Аслані.

У чэрвені 1924 года Кельмендзі прыняў удзел у рэвалюцыі Фана Нолі, пасля чаго той прыйшоў да ўлады. З падзеннем урада Нолі ў снежні таго ж года эміграваў у Італію, а затым у Аўстрыю. Кельмендзі далучыўся да антыфашысцкай групы KONARE, заснаванай Нолі.

8 кастрычніка 1925 года Кельмендзі, разам з іншымі 13 албанцамі, прыехаў у Савецкі Саюз па запрашэнні Камінтэрна. Наступны год ён вучыўся ў Дзяржынскай Акадэміі ў Ленінградзе, а пасля гэтага пераехаў у Адэсу, дзе працаваў на мытні. Там далучыўся да албанскай камуністычнай групы, якая ўваходзіла ў Балканскую канфедэрацыю камуністычных партый, што належала Камуністычнаму Інтэрнацыяналу.

У 1939 годзе Кельмендзі перабраўся ў Францыю, дзе быў рэдактарам адной з пракамуністычных газет.

11 лютага таго ж года, з-за ускладненняў пасля аперацыі на страўніку, Кельмендзі сканаў.

## Літаратура 
* Ali Kelmendi, Krsta Aleksić, Rilindja, Prishtina 1970, OCLC 8991273

Катэгорыя:Байцы інтэрбрыгад
Катэгорыя:Палітыкі Албаніі
Катэгорыя:Дзеячы Камінтэрна
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Косаве
ХК Металург Магнітагорск

**«Металург»** — расійская каманда па хакеі з шайбай з горада Магнітагорск.

## Дасягненні 
### КХЛ 
* Кубак Гагарына
**  **Уладальнік (2)**: 2013/2014, 2015/2016.
**  **Фіналіст (2)**: 2016/2017, 2021/2022.

### Міжнародныя 
* Кубак Шпенглера
**  **Уладальнік (1)**: 2005.

## Спасылкі 
* Гісторыя клуба на афіцыйным сайце ХК Металург Магнітагорск  
* Старонка ХК Металург Магнітагорск на сайце КХЛ 

Металург Магнітагорск
Металург Магнітагорск
Катэгорыя:Магнітагорск
Беларусь у асобах і падзеях

«**Беларусь у асобах і падзеях**» — беларуская анлайн-энцыклапедыя, якая падтрымліваецца Нацыянальнай бібліятэкай Беларусі. Рэсурс дазваляе аператыўна атрымліваць пэўныя звесткі пра Беларусь, не звяртаючыся да шматлікіх даведкавых і энцыклапедычных выданняў.

## Змест 
Змяшчае інфармацыю пра:
* найбольш важных падзеі ў эканамічнай, грамадска-палітычнай, культурнай і іншых сферах жыцця краіны;
* вядомых людзях, якія зрабілі значны ўнёсак у навуковую, культурную і духоўную спадчыну Беларусі;
* мемарыяльныя комплексы, помнікі гісторыі, культуры, прыроды;
* установы, арганізацыі, прадпрыемствы, прафесійныя творчыя калектывы;
* віды спорту, што атрымалі развіццё ў краіне;
* беларускія перыядычныя выданні;
* аб’екты, якія з’яўляюцца першымі ці ўнікальнымі (першы буквар, першая школа, першая нацыянальная опера, першая карцінка горада на карце і інш.).

Фактаграфічная інфармацыя дапоўнена біяграфічнымі і гістарычнымі даведкамі, ілюстрацыйным матэрыялам, бібліяграфічнымі звесткамі пра друкаваныя публікацыі, гіперспасылкамі на інтэрнэт-рэсурсы.

## Спасылкі 
* «Беларусь у асобах і падзеях»

Катэгорыя:Энцыклапедыі Беларусі
Катэгорыя:Беларускія энцыклапедыі
Катэгорыя:Нацыянальная бібліятэка Беларусі
Катэгорыя:Анлайнавыя энцыклапедыі
Тарнопальскае ваяводства

**Тарнопальскае ваяводства** () — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Тарнопаль.

## Насельніцтва 
Нацыянальны склад:
* Украінцы — 714 031 чал. (49,98 %)
* Палякі — 642 546 чал. (44,98 %)
* Яўрэі — 68 967 чал. (4,83 %)
* Немцы — 2 484 чал.

## Адміністрацыйны падзел 
### Паветы 
* Баршчоўскі павет (цэнтр — Баршчыў)
* Бродскі павет (цэнтр — Броды)
* Бучацкі павет (цэнтр — Бучач)
* Бэрэжанскі павет (цэнтр — Бэрэжаны)
* Залешчыцкі павет (цэнтр — Залішчыкы)
* Збаражскі павет (цэнтр — Збараж)
* Збораўскі павет (цэнтр — Зборыў)
* Злочаўскі павет (цэнтр — Золачыў)
* Камянcкі павет (цэнтр — Кам’янка-Бузька)
* Капычынецкі павет (цэнтр — Капычынці)
* Підгайціўскі павет (цэнтр — Підгайці)
* Пэрэмышлянскі павет (цэнтр — Пэрэмышляны)
* Радзехаўскі павет (цэнтр — Радэхіў)
* Скалацкі павет (цэнтр — Скалат)
* Тарнопальскі павет (цэнтр — Таронопаль)
* Трэмбаўлянскі павет (цэнтр — Тэрэбоўля)
* Чарткіўскі павет (цэнтр — Чарткіў)

Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Абайская вобласць

**Абайская вобласць** або вобласць Абай () — вобласць ва ўсходняй частцы Казахстана, утвораная 8 чэрвеня 2022 года, адміністрацыйны цэнтр — горад Семей.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Вобласці Казахстана
Пізаура дзіўная

**Пізаура дзіўная** (*Pisaura mirabilis*)&nbsp;— від павукоў сярэдняга памеру з сямейства , мае доўгія ногі. Ён не будуе лоўную сетку, палюе на дробных членістаногіх, хапаючы іх хеліцэрамі. Самка нясе ў хеліцэрах вялікі бялёсы шарападобны кокан, затым будуе гняздо для дзіцянятаў, дзе абараняе іх. Распаўсюджаны ў Еўропе і Азіі ад Турцыі і Блізкага Усходу да Кітая па тэрыторыі Расіі.

## Апісанне 
Стройны даўганогі павук, даўжыня цела 12-15&nbsp;мм у самкі і 10-13&nbsp;мм у самца. Бура-жоўты павук, зверху на галавогрудзях светла-жоўтая падоўжная палоска пасярэдзіне. Цела пакрыта кароткімі белымі валасінкамі, што надае яму аксаміцісты выгляд. Ногі доўгія, з шматлікімі шыпамі. Брушка разнастайнай афарбоўкі ад жоўтай да цёмна-карычневай, па баках жаўтлявае.

## Пашырэнне 
Вядомы з усіх краін Еўропы, Турцыі, Расіі, краін Блізкага Усходу, Кітая.

Пізаура дзіўная намалявана на адной з марак Азербайджана у серыі, прысвечанай павукам краіны.

## Асаблівасці біялогіі 
Сустракаецца на лугах з густым травяністым покрывам, у нізкіх кустах, лясных палянах, у добра асветленых месцах.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Nentwig W, Blick T, Gloor D, Hänggi A, Kropf C: Spiders of Europe. www.araneae.nmbe.ch. Version of access date. doi: 10.24436/1 [Архівавана 1 лістапада 2020 у Wayback Machine.]
* А. В. Кір’янава. Пизаура дзіўная. Морс, 12-03-2017 
* Pisaura mirabilis (Clerck, 1757). Caucasian Spiders 

Катэгорыя:Павукападобныя Еўропы
Катэгорыя:Павукападобныя Азіі
Катэгорыя:Пізаўрыды
Аляксандр Навумавіч Гранат

**Аляксандр Навумавіч Гранат** (, Магілёў — , ) — расійскі выдавец, заснавальнік (разам з малодшым братам Ігнаціем Навумавічам) знакамітага выдавецтва «Гранат».

Нарадзіўся ў сям’і адэскага купца Навума (Нахіма) Ківавіча Граната. Дзядзька, будаўнічы падрадчык Сімха Ківавіч (Сямён Кірылавіч) Гранат (1831—1916), быў купцом першай і другой гільдый у Санкт-Пецярбургу.

Скончыў Рыжскае політэхнічнае вучылішча, інжынер-механік.
 год]]
Браты Гранат былі не толькі выдаўцамі, але і рэдактарамі выпусканых кніг. Выдаючы «Энцыклапедычны слоўнік Гранат», спрыялі непасрэдна стварэнню расійскіх энцыклапедый, і ўскосна пасля — савецкіх. У 1908 годзе з імі супрацоўнічаў У. І. Ленін.

## Сям’я 
Быў у шлюбе з Дзінай Майсееўнай Гінзбург. Дзеці: Сафія, Надзея (Наемія, 1893) і Міхаіл (расстраляны ў 1931 годзе).

Пляменнік (сын сястры) — рэвалюцыйны і гаспадарчы дзеяч, эканаміст Юрый Ларын. Траюрадны пляменнік — археолаг і этнограф Міхаіл Рыгоравіч Рабіновіч (1916—2000), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі (1993).

Урны з прахам А. Н. Граната і яго жонкі пахаваны ў Маскве, у калумбарыі № 2 былога будынка Данскога крэматорыя на Новых Данскіх могілках.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выдаўцы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Лексікографы паводле алфавіта
Катэгорыя:Рэдактары энцыклапедыі Гранат
Катэгорыя:Аўтары Энцыклапедычнага слоўніка Гранат
Катэгорыя:Пахаваныя на Данскіх могілках
Сядзіба Хлюсціных (Выдрыца)

**Сядзіба Хлюсціных** — сядзібна-паркавы комплекс у маёнтку Выдрыца, цяпер у межах Арэхаўска Аршанскага раёна.

2-павярховы мураваны прамавугольны ў плане дом быў збудаваны, верагодна, на мяжы XIX—XX стст. Сцены зроблены з чырвонай цэглы, упрыгажэнняў не маюць. Над вокнамі — сандрыкі. Дах быў гладкі, 2-схільны, магчыма, ламаны. Дом захоўвася ў руйнаваным стане: няма даху, перакрыццяў, шыбаў. 3 захаду дома пазней была зроблена прыбудова. Знесены ў 2020 годзе.

Побач з панскім домам захавалася некалькі падмуркаў іншых будынкаў.

У маёнтку дзейнічаў завод па вытворчасці драўнянага спірту, шкіпінару, ацэтону, на якім працавала больш за 150 чалавек. Будынак завода, як і іншыя гаспадарчыя пабудовы, захаваліся ў досыць добрым стане, некаторыя выкарыстоўваюцца.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Арэхаўск
Катэгорыя:Сядзібы Аршанскага раёна
Катэгорыя:Род Хлюсціных
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 2020 годзе
Пазнаньскае ваяводства (1919—1939)

**Пазнаньскае ваяводства** () — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Познань.

## Адміністрацыйны падзел 
### Паветы 
* Абарніцкі 
* Адалянаўскі
* Астроўскі
* Астшэшоўскі
* Быдгашчскі
* Вальштынскі 
* Вангравецкі
* Віткоўскі
* Выжыскі
* Гастыньскі
* Гнязненскі
* Градзіскі
* Жнінскі
* Інаўрацлаўскі
* Казьмінскі
* Калішскі
* Канінскі
* Касцянскі
* Кольскі
* Краташынскі
* Кэмпінскі
* Ляшчынскі
* Магіленскі
* Мендзыходскі
* Новатамыскі
* Пазнаньскі
* Пазнаньскі заходні
* Пазнаньскі ўсходні
* Пляшэўскі
* Равіцкі
* Смігельскі
* Стшэльненскі
* Сьрэдскі
* Сьрэмскі
* Турэцкі
* Ужэсінскі
* Хадзежскі
* Чарнкоўскі
* Шаматульскі
* Шубінскі
* Ярацінскі

### Гарады на правах павета 
* Быдгашч
* Гнезна
* Інаўроцлаў
* Познань

Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Сілезскае ваяводства (1920—1939)

**Сілезскае ваяводства** () — аўтаномная адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Катавіцы.

## Гісторыя 
Прававой асновай аўтаноміі польскай часткі Верхняй Сілезіі і польскай часткі Цешынскай Сілезіі стаў канстытуцыйны акт Сейма ад 15 ліпеня 1920 года. Ён дзейнічаў да канца міжваеннага перыяду. У літаратуры адзначаецца, што рашэнне польскага Сейма стала своеасаблівым адказам на ўзняцце Рэйхстагам 14 кастрычніка 1919 года Апольскага рэгенцтва ў ранг правінцыі. Статут гарантаваў аўтаномію той часткі Верхняй Сілезіі і частак Цешынскага княства, якія ўвойдуць у межы Польскай дзяржавы.

Рэальна ваяводства было створана менш чым праз два гады, у чэрвені 1922 года, пасля падпісання дагавора ў Жэневе 15 мая 1922 года. У кастрычніку 1938 года частка Заользя (заходняй частцы Цешынскай Сілезіі за ракой Ользай) была ўключана ў склад Сілезскага ваяводства.

У выніку пачатку Другой сусветнай вайны ў верасні 1939 года ваяводскія ўлады эвакуіравалі разам з прэзідэнтам і ўрадам на эміграцыю. Сілезскі сейм, як адзіны заканадаўчы орган у Польшчы, не быў распушчаны ўказам прэзідэнта. Акупаваныя землі Сілезскага ваяводства ўказам Адольфа Гітлера ад 8 кастрычніка 1939 года былі непасрэдна далучаны да Трэцяга рэйха.

У 1944 годзе Польскі камітэт нацыянальнага вызвалення скасаваў адміністрацыйны падзел акупантаў і аднавіў польскі адміністрацыйны падзел. Але 9 мая 1945 года польская адміністрацыя ў заходняй частцы Цешынскай Сілезіі была ліквідавана Чырвонай Арміяй, а ўлада перайшла да Чэхаславакіі. 

## Гарады 
* Катавіцы
* Вадзіслаў
* Свентахлавіцы
* Бельска
* Рыбнік
* Цешын
* Тарноўске Гуры
* Пшчына
* Люблінец
* Жоры
* Хожаў

Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Гісторыя Сілезскага ваяводства
Інгэ Шоль

**Інгэ Айхер-Шоль** (; 11 жніўня 1917, Штутгарт — 4 верасня 1998, Лойткірх, Бадэн-Вюртэмберг) — нямецкая актывістка велікодных маршаў міру, пісьменніца, сузаснавальніца Школы дызайну ва Ульме.

## Біяграфія 
Інгэ Шоль была першынцам у сваёй сям’і. Яе бацькі прытрымліваліся хрысціянска-гуманістычных каштоўнасцяў. У 1930-х гадах Інгэ, нягледзячы на забарону свайго бацькі, уступіла ў Bund Deutscher Mädel (BDM).

У 1932-м Шоль пасялілася ва Ульме, дзе ў 1946 годзе заснавала Ульмскі народны ўніверсітэт — адзін з першых універсітэтаў у пасляваеннай Германіі, якім яна кіравала да 1974-га.

У 1947-м у свет выйшла кніга Шолль «Белая ружа», якая апавядае пра яе брата і сястру Ганса і Сафію і Мюнхенскую групу супраціву, да якой яны належалі. Дзякуючы гэтай кнізе Шоль змагла праславіцца.

У 1952 годзе яна выйшла замуж за дызайнера Отла Айхера і з тых часоў была вядома як Інгэ Айхер-Шоль. У шлюбе нарадзілася 5 дзяцей.

У 1972 годзе сям’я пераехала ў Роціс, раён Лойткірх-ім-Альгой, дзе ў 1980-х яе муж адкрыў некалькі дызайнерскіх студый. Яшчэ ў канцы 1960-х гадоў Інгэ Айхер-Шоль стала актывісткай велікодных маршаў міру. У 1985-м яна прымала ўдзел у пратэстах каля амерыканскіх ваенных баз у Мутлангер-Хайдэ, за што яе аштрафавалі.

## Публікацыі 
* *Die weiße Rose*. S. Fischer Verlag, Frankfurt/M. 1952
* *Sippenhaft. Nachrichten und Botschaften der Familie in der Gestapo-Haft nach der Hinrichtung von Hans und Sophie Scholl*. Fischer Verlag, 1993, ISBN 978-3-10-000409-3
* *Eva — Weil du bei mir bist, bin ich nicht allein.* Direktverlag, Riedhausen, 1996, ISBN 3-925295-18-6

## Спасылкі 
* Der Nachlass Inge Aicher-Scholl befindet sich im Institut für Zeitgeschichte und ist dort über die Archivdatenbank recherchierbar (Signatur ED 474).
* Homepage der Ulmer Volkshochschule (vh ulm)
* Interview mit Elisabeth Hartnagel geb. Scholl aus Anlass des 70. Jahrestages der Hinrichtung ihrer Geschwister.  In: *Mainpost*, 14. April 2013.

Катэгорыя:Пісьменніцы Германіі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы
Лодзьскае ваяводства (1919—1939)

**Лодзьскае ваяводства** () — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Лодзь.

## Гісторыя 
Лодзінскае ваяводства уключала ўсходнюю частку сучаснага Вялікапольскага ваяводства, уключаючы Каліш і Конін, а таксама паўднёвую і цэнтральную часткі сучаснага Лодзінскага ваяводства.

У 1930 годзе яно было падзелены на 13 паветаў і 1 горад. У склад ваяводства ўваходзілі таксама 46 гарадоў і 232 гміны. Межавала яно з 3 ваяводствамі: Пазнаньскім з захаду, Келецкім з поўдня, Варшаўскім з поўначы і ўсходу і тэрыторыяй Германіі з паўднёвага захаду.

Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Келецкае ваяводства (1919—1939)

**Келецкае ваяводства** () — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Кельцы.

## Гісторыя 
Ваяводства створана 14 жніўня 1919 года паводле часовага акта аб арганізацыі адміністрацыйных улад другой інстанцыі. Цэнтрам ваяводства былі Кельцы. У склад ваяводства ўваходзілі землі былых Келецкай і Радамскай губерняў Царства Польскага разам з Чэнстахоўскім паветам.

Паводле перапісу 1921 года ў ваяводстве налічвалася  жыхароў. Гэта было адно з карэнных польскіх ваяводстваў: тут налічвалася 91,3 % польскага насельніцтва і 8,5 % яўрэйскага насельніцтва. 87,6 % жыхароў былі рыма-каталікамі і 11,9 % іўдзеямі.

Падчас Другой сусветнай вайны ў ваяводстве дзейнічаў польскі рух супраціўлення.

Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Лебядзянкаўскі сельсавет

**Лебядзя́нкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Лебядзянка.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Прыхабскі сельсавет** у складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Прыхабы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бялыніцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 11 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Трылесінскага сельсавета (5 населеных пунктаў: Звязда, Краснае, Свяцілавічы 1-я, Свяцілавічы 2-я, Студзёнка), у склад Вішоўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Лямніца, Малінаўка, Масцішча, Мікалаеўка, Паўлінка і Пральня), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Лебядзянка, сельсавет перайменаваны ў Лебядзянкаўскі. 23 жніўня 1968 года скасаваны пасёлак Каменка, у сакавіку 1977 года — вёска Брэнькаў (далучана да пасёлка Старое Ляда), 20 ліпеня 2015 года — пасёлак Мезінец.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1137 чалавек, з іх 97,8 % — беларусы, 1,5 % — рускія, 0,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 893 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Кракаўскае ваяводства (1920—1939)

**Кракаўскае ваяводства** () — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Кракаў.

Створана законам ад 23 снежня 1920 года. Пачала дзейнічаць 1 верасня 1921 года. 

Цэнтр ваяводства быў у Кракаве. Іншымі буйнымі гарадамі ваяводства былі Тарнаў, Новы Сонч, Явожна, Асвенцім, Хшанаў, Бохня і Ясла.

Агулам у ваяводстве было 54 гарады. 

У выніку адміністрацыйнай рэформы краіны 1 красавіка 1932 года ў ваяводстве было ліквідавана 5 раней існаваўшых паветаў. 

Катэгорыя:Ваяводствы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Грабянёўскі сельсавет (значэнні)

Назву **Грабянё́ўскі сельсавет** маюць:

* Грабянёўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці
* Грабянёўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці
Чэрнеўскі сельсавет

Назву **Чэ́рнеўскі сельсавет** маюць:

* Чэрнеўскі сельсавет — назва Чэрнінскага сельсавета Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці ў 1940—1962 гадах
* Чэрнеўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці
Шчэжарскі сельсавет

**Шчэ́жарскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Шчэжар.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Магілёўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Дарскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Магілёўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лупалаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Іван Антонавіч Качарга

**Іван Антонавіч Качарга́** (, г. Носаўка, Чарнігаўская вобласць, Украіна — ) — украінскі драматург. Заслужаны дзеяч мастацтваў Украіны (1950).

## Біяграфія 
Скончыў Кіеўскі ўніверсітэт у 1903 годзе. Як тэатральны крытык друкаваўся з 1904 года.

## Творчасць 
Аўтар п’ес гістарычнай тэматыкі: драматычныя казкі «Песня ў келіху» (пастаўлены ў 1926), камедый «Фея горкага міндалю» (пастаўлены ў 1926), «Марка ў пекле» (пастаўлены ў 1928), «Гадзіншчык і курыца, ці Майстры часу» (1934, пастаўлена ў БДТ-3 1935), драматычных паэм «Свеччына вяселле» (1931), «Яраслаў Мудры» (1946, Дзяржаўная прэмія СССР 1948), «Прарок» (нап. 1948, пра Т. Шаўчэнку). Сучасная яму рэчаіснасць у п’есах «Пойдзеш — не вернешся» (1936), «Імя» (1937), «Экзамен па анатоміі» (1940), «Начная трывога» (1943) і інш. Творы Качаргі вызначаюцца філасофскай напоўненасцю, паглыбленай цікавасцю да маральна-этычных праблем.

## Творы 
* Твори. Київ, 1976; Рус. пер. — Исто-рические драми. М., 1954.

## Літаратура 
* 
* Голубева З. С. Іван Кочерга. Київ, 1981.

Катэгорыя:Выпускнікі юрыдычнага факультэта Кіеўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Пісьменнікі-сацрэалісты
Катэгорыя:Жыхары дома «Раліт»
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нежынскім павеце
ХК Барыс

**«Барыс»** — казахстанская каманда па хакеі з шайбай з Астаны.

## Дасягненні 
### Казахстан 
* Чэмпіянат Казахстана па хакеі з шайбай
**  **Чэмпіён (2)**: 2008,2009.
**  **Віцэ-Чэмпіён (3)**: 2000, 2001, 2002.

## Спасылкі 
* Гісторыя клуба на афіцыйным сайце ХК Барыс 

Барыс
Барыс
Катэгорыя:Астана
Сейсмічнае раянаванне

**Сейсмічнае раянаванне** (, , ) — падзел тэрыторый на раёны рознай сейсмічнай актыўнасці. Пры правядзенні сейсмічнага раянавання ўлічваюцца вынікі наступстваў землятрусаў, размяшчэнне гіпацэнтраў землятрусаў рознай сілы, статыстычныя звесткі аб паўтаральнасці землятрусаў вызначаных энергетычных класаў, звесткі аб тэктанічнай і геамарфалагічнай будове. На картах сейсмічнага раянавання для кожнага раёна паказваецца інтэнсіўнасць магчымых землятрусаў, якая ацэньваецца звычайна па 12-бальнай шкале. Каб паказаць сілу магчымых землятрусаў абагульняецца становішча ізасейстаў раней зарэгістраваных землятрусаў. Карты сейсмічнага раянавання звычайна будуюць у маштабах 1:2 500 000 – 1:10 000 000, паколькі кожны моцны землятрус захоплівае вялікую тэрыторыю. Гэтыя карты заснаваныя на тэктанічных і сейсмічных дадзеных і ўваходзяць у склад нормаў і правілаў сейсмастойкага будаўніцтва. Акрамя гэтага, праводзіцца сейсмічнае мікрараянаванне, неабходнае для ацэнкі ступені разбурэння ад землятрусаў у межах гарадоў або раёнаў. Пры гэтым улічваецца прырост або памяншэнне іх бальнасці ў адносінах да сярэдняй велічыні з улікам характару глебаў (склад карэнных і друзлых адкладаў, магутнасць слаёў з рознымі фізічнымі параметрамі), палажэнні ўзроўню грунтавых вод і асаблівасцяў рэльефу мясцовасці.

## Літаратура 
* Мала гірнича енциклопедія : у 3 т. / за ред. В. С. Білецького. — Д. : Східний видавничий дім, 2013. — Т. 3 : С — Я. — 644 с.

## Спасылкі 
* Seismic regionalization//C. F. Richter/ Bulletin of the Seismological Society of America (1959) 49 (2): 123–162. [Архівавана 23 ліпеня ў 2020 Wayback Machine.]
* Seismic Regionalization of Michoacan, Mexico and Recurrence Periods for Earthquakes. Magaña García, N.; Figueroa-Soto, Á.; Garduño-Monroy, V. H.; Zúñiga, R.

Катэгорыя:Сейсмалогія
ХК Куньлунь Рэд Стар

**«Куньлунь Рэд Стар»** () — кітайская каманда па хакеі з шайбай з Пекіна, заснаваная ў 2016 для ўдзелу ў Кантынентальнай хакейнай лізе.

Назву клубу дала кітайская горная сістэма Куньлунь.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ХК Куньлунь Рэд Стар 

Куньлунь Рэд Стар
Куньлунь Рэд Стар
Катэгорыя:Спорт у Пекіне
ХК Медзвешчак Заграб

**«Медзвешчак»** — харвацкая каманда па хакеі з шайбай з Заграба.

## Дасягненні 
### Югаславія 
* **Югаслаўская хакейная ліга**
**  **Чэмпіён (3)**: 1989, 1990, 1991.

* **Кубак Югаславіі**
**  **Чэмпіён (4)**: 1988, 1989, 1990, 1991.

### Харватыя 
* **Харвацкая хакейная ліга**
**  **Чэмпіён (17)**: 1995, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ХК Медзвешчак 

Медзвешчак Заграб
Медзвешчак Заграб
Катэгорыя:Заграб
Аляксандр Пятровіч Веліксонаў

**Аляксандр Пятровіч Веліксонаў** () — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў пасёлку Доркі Журавіцкага раёна (цяпер — Быхаўскі раён Магілёўскай вобласці).

Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1965 годзе. Вучыўся ў А. Глебава і А. Бембеля; аднавяскоўцам і партызанам у в. Шайцерава Верхнядзвінскага раёна (1970); ахвярам фашызму каля г. Чэрвеня (1976); спаленай вёсцы ў в.  Хутар Светлагорскага раёна (1981; усе ў сааўтарстве з архітэктарам Ю. Казаковым).

Сярод станковых кампазіцый — «Плыўчыха», «Лянок» (1967), «Сям’я бацькі Міная», «Маці-партызанка» (абедзве 1970), «Жніво» (1974), а таксама шэраг шэраг мемарыяльных дошак, дэкаратыўных рэльефаў.

Творы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Скульптары XX стагоддзя
Клопат (фільм)

**«Клопат»** () — кароткаметражны беларускамоўны мастацкі фільм, зняты ў 2011 годзе рэжысёрам Людмілай Аніковіч. Зняты паводле апавядання беларускага пісьменніка Янкі Сіпакова «Клопат». У фільме выкарыстана музыка Nest «Lodge».
## Сюжэт
Гісторыя пра крыўды і прабачэнне. Аб тым як чужыя па крыві людзі могуць стаць самымі блізкімі і роднымі адзін да аднаго на ўсёй зямлі, калі толькі адкрыюць свае сэрцы для кахання, міласэрнасці, прабачэння і дабрыні.
## У фільме здымаліся
## Здымачная група
*аўтар сцэнарыя — Людміла Аніковіч
*аператар — Дзмітрый Карначык
*мастак — Таццяна Масакова
*гукарэжысёр — Ксенія Нікалаенка
*рэжысёр мантажа — Юлія Сухарукава
*рэжысёр і прадзюсар — Людміла Аніковіч
*гукааператары — Філіп Шайдаў, Вольга Сухарукава
*асістэнт аператара — Фёдар Стручоў
*рэжысёрская група — Аляксандр Яўсюкоў, Таццяна Булай
*механік камеры — Аляксандр Сярогін
*рэжысёр перазапісу — Дзмітрый Камісараў
*запіс сінхронных шумоў — Аляксандр Кураў
*асвятляльнікі — Сяргей Якубоўскі, Ліна Чайкоўская, Аляксандр Акавіцкі
*адміністратар — Сяргей Аніковіч

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Завод імя Ліхачова

**Завод імя Ліхачова** — машынабудаўнічае прадпрыемства на тэрыторыі Расіі, якое існавала з 1916 па 2012.

## Гісторыя 
Завод быў заснаваны 2 жніўня 1916 года ў Цюфелевым гаі як *Аўтамабільнае маскоўскае таварыства*. Завод павінен быў да сакавіка 1917 года выпусціць 150 аўтамабіляў па ліцэнзіі італьянскага завода Fiat. У савецкі перыяд завод выпускаў каля 200 тысяч машын за год і з'яўляўся адным з найбуйнейшых вытворчых аб'яднанняў Савецкага Саюза. У 2010-я большая частка вытворчых магутнасцей аказалася разбурана. У 2014 годзе мэрыя Масквы паведаміла аб ліквідацыі АМТ ЗІЛ.

## Гл. таксама 
* ЗІС-115
* ЗІЛ-130
* ЗІЛ-131

## Спасылкі 

Катэгорыя:Вытворцы грузавых аўтамабіляў
Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі Расіі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Расіі
Катэгорыя:1916 год у Расіі
Катэгорыя:2012 год у Расіі
Катэгорыя:Масква
Стыльна па-беларуску

**«Стыльна па-беларуску»** — кніга Веранікі Бандаровіч, даведнік па культуры маўлення.
## Змест
Даведнік створаны на аснове тыповых арфаэпічных, граматычных і стылістычных памылак радыёжурналістаў, рэдактараў СМІ. У выданні аналізуюцца пытанні, звязаныя з няправільным перакладам з рускай мовы на беларускую, асаблівасці электронных перакладчыкаў.

## Спасылкі
*«Стыльна па-беларуску»
*«Стыльна па-беларуску»

Катэгорыя:Кнігі 2013 года
Катэгорыя:Выданні Беларусі
Катэгорыя:Даведнікі
Уладар пярсцёнкаў: Брацтва пярсцёнка (саўндтрэк)

«**Уладар пярсцёнкаў: Брацтва пярсцёнка**» () — саўндтрэк Говарда Шора да аднайменнага фільма. Саўндтрэк быў выпушчаны 20 лістапада 2001 года. За музыку да фільма Шор удастоіўся прэміі «*Оскар*».

## Спіс кампазіцый 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Саўндтрэкі Говарда Шора
Катэгорыя:Саўндтрэкі 2001 года
Катэгорыя:Саўндтрэкі
Імрэ Мадач

**І́мрэ Ма́дач** (; 20 студзеня 1823, в. Альшастрэгава, Каралеўства Венгрыя — 5 кастрычніка 1864, там жа) — венгерскі ,  і . Аўтар вершаванай філасофскай драмы «Трагедыя чалавека» (1861).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў мястэчку Альшастрэгава, Каралеўства Венгрыя (цяпер — вёска Долна Стрэгава, Банскабістрыцкі край, Славакія) у 1823 годзе ў дваранскай сям’і. У 1837—1840 гадах вучыўся ў Пешцкім універсітэце. У 1842 годзе здаў экзамен на адваката.

Пасля паражэння Рэвалюцыі 1848—1849 у Венгрыі знаходзіўся ў 1852-53 гадах у турэмным зняволенні. У 1860 годзе быў выбраны дэпутатам у венгерскі Сейм.

## Творчасць 
У 1840 годзе выдаў лірычны зборнік «Lantvirágok» (1840), за якім рушыў услед цэлы шэраг лірычных вершаў і крытычных эцюдаў, пародыя ў вершах «Цывілізатар» (; 1859) і драмы «Jo nev es ereny», «Commodus», «Mária királynő» (1840—1855), «Csák végnapjai» (1843—1861), «Férfi és nő» (1843). У 1860 годзе скончыў працу над «Чалавечай трагедыяй» («Трагедыя чалавека»), сваім лепшым творам.
 1887 года да вершаванай драмы «Трагедыя чалавека»]]

«Трагедыя чалавека» — алегарычная драма ў вершах пра сэнс чалавечага быцця, напісаная пад уплывам трагедыі «Фаўст» І. В. Гётэ і паэмы «Страчаны рай» Дж. Мільтана. Дух пазнання і сумневу Люцыпар, пагружаючы выгнаных з рая Адама і Еву ў гіпнатычны сон, праводзіць іх па розных этапах гісторыі, каб пераканаць у бессэнсоўнасці жыцця і барацьбы; аднак фінал п’есы носіць аптымістычны характар. У рэдагаванні і публікацыі «Трагедыі чалавека» вялікую ролю адыграў Я. Арань.

У сувязі з гэтым творам напісаны трагедыя «Майсей» (, 1860—1861) і гумарыстычны ўрывак «Tündérálom» (1864).

## Літаратура 
Катэгорыя:Драматургі Венгрыі
Катэгорыя:Венгерскамоўныя паэты
Крыдаль

**Крыдаль** (**Крыдзель**) — прозвішча.

* Крыдалі — шляхецкі род герба «Одсеч».

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Антоніевіч Крыдаль (1784 — каля 1841) — дзяржаўны службовец.
* Ануфрый Антоніевіч Крыдаль (1789—1855) — дзяржаўны службовец.
Такарчук

**Такарчук** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Арцём Уладзіміравіч Такарчук (нар. 1986) — беларускі архітэктар, палітычны зняволены.
* Вольга Такарчук (нар. 1962) — польская пісьменніца, эсэістка, аўтар сцэнарыяў, паэтэса. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (2018)
Мінімальна жыццяздольны прадукт

**MVP, мінімальна жыццяздольны прадукт** (&nbsp;— MVP)&nbsp;- прадукт з мінімальным функцыяналам, які можна даць карыстальнікам для выкарыстання. Выкарыстоўваецца для тэставання ідэй у распрацоўцы праграм з мінімальнымі выдаткамі рэсурсаў. Звычайна рэалізуецца шляхам удалага планавання рэлізаў, калі ў першы рэліз уваходзяць толькі асноўныя функцыі (або адна самая важная), што дае магчымасць карыстальнікам ўжо пачаць працаваць, не чакаючы канчатковай версіі.

Тэорыю мінімальна жыццяздольнага прадукту прыдумаў Фрэнк Робінсан (), а папулярызавалі  і .

Выкарыстоўваецца таксама ў анлайн-маркетынгу. Для неіснуючых праграм ствараюцца рэкламныя сайты і запускаецца рэкламная кампанія. Колькасць карыстальнікаў, зацікаўленых таварам, служыць доказам, што рынку патрэбен такі прадукт. Або пры даданні новага функцыяналу спачатку ствараюць спасылку на яго ўнутры сэрвісу на рэкламную старонку. У залежнасці ад колькасці карыстальнікаў, якія клікнулі па ёй, вырашаюць ці трэба распрацоўваць яго.

## Гл. таксама 
* 
* Прынцып KISS
* Прынцып DRY
* 

## Спасылкі 
* Frank Robinson, A Proven Methodology to Maximize Return on Risk // SyncDev, Inc.&nbsp;— http://www.syncdev.com/minimum-viable-product/ 

Катэгорыя:Праектаванне праграмнага забеспячэння
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне
Катэгорыя:Праектаванне
Катэгорыя:Распрацоўка праграмнага забеспячэння
Валатаўское

**Валатаўско́е** — штучнае возера ў Цэнтральным раёне Гомеля. Самае вялікае возера ў так званым Валатаўскім каскадзе азёр. Плошча — прыблізна 0,3 км². Знаходзіцца між жылымі масівамі Прудок, Валатава, Клёнкаўскі, Старая Валатава, Мельнікаў Луг і возерам Бурае Балота. Не блытаць з гістарычным Валатаўскім (Волатаўскім) возерам, вядомым сёння як пратока Валатава.

Станам на 2022 г. часткова ўпарадкаванае. На ўсходнім беразе размяшчаецца праваслаўны Спаса-Праабражэнскі храм. На паўднёва-ўсходнім — зона адпачынку з пляжам і спартыўнымі пляцоўкамі. Паўднёвы бераг аблюбаваны жыхарамі прылегалага мікрараёна для ладжання пікнікоў. Возера з’яўляецца адным з улюбёных месцаў для аматараў рыбнай лоўлі (у тым ліку, зімовай парой). Перыядычна выкарыстоўваецца для спаборніцтваў па водна-маторным спорце.

## Галерэя 

Файл:Возера Валатаўское, Гомель, 2018 год.jpg|Від на Клёнкаўскі, 2018 г.
Файл:Возера Валатаўское, Гомель, 2018 год (2).jpg|Від на Валатаву, 2018 г.
Файл:Возера Валатаўское, Гомель, 2018 год (3).jpg|Від на Мельнікаў Луг, 2018 г.
Файл:Валатаўское возера, Гомель, 2022 год (2).jpg|Спаборніцтвы па водна-маторным спорце, 2022 г.
Файл:Пляж, Валатаўское возера, Гомель, 2022 год.jpg|Пляж, восень 2022 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Азёры Гомеля
Alectoris

**Alectoris** — род птушак з трыбы  сямейства . Адрозніваюцца кампактным целаскладам, кароткай шыяй, буйной галавой з кароткай выгінастай дзюбай, лапамі сярэдняй вышыні з прытупленай шпорай, а таксама крыламі сярэдняй даўжыні і вельмі доўгім хвастом. З’яўляюцца бліжэйшымі сваякамі . Дасягаюць даўжыні ў 35 см, вага 370—770 грам.

Самым распаўсюджаным відам роду з’яўляецца , доўгі час лічыўся адным відам з . З-за даволі рознага вакальнага рэпертуару навукоўцы ў апошні час пачалі адрозніваць абодва віды.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ад Балканскага паўвостраву да Кітай; на Каўказ, у Цэнтральнай Азіі, паўднёвым Казахстане, паўднёвым Алтаі, Туве і ў гарах Еўразіі (Джунгарскі Алатау, поўнач Цянь-Шаня, Ілі і поўначы Алатау, Каратау, Саўыр і гд.). Селіцца на камяністых схілах гор, парослых рэдкім хмызняком. Зімой адкачоўвае ў перадгор’і. З’яўляецца аб’ектам палявання.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* Птицы Советского Союза / под ред. Г. П. Дементьева и Н. А. Гладкова. т. 4. М., 1952.
* Ю. Грачев. Кеклик // журнал «Охота и охотничье хозяйство», № 7, 1979. стр.20-21
* Ю. Литвинов. Кеклик // журнал «Охота и охотничье хозяйство», № 4, 1983. стр.8-9
* С. Чванов. Кеклик // журнал «Охота и охотничье хозяйство», № 10, 1990. стр.8-9

Катэгорыя:Роды птушак
Катэгорыя:Фазанавыя
Гладыятар (саўндтрэк, 2000)

«**Гладыятар**» () — саўндтрэк Ганса Цымера і Лізы Джэрард да аднайменнага фільма 2000 года. Саўндтрэк быў выпушчаны 25 красавіка 2000 года лэйблам Decca Records. За музыку да фільма Цымер быў намініраваны на прэмію «*Оскар*».

## Спіс кампазіцый 
## Зноскі 
Катэгорыя:Саўндтрэкі Ганса Цымера
Катэгорыя:Альбомы Лізы Джэрард
Катэгорыя:Саўндтрэкі 2000 года
Катэгорыя:Саўндтрэкі
Казімір Яблонскі

**Казімір Яблонскі** (? — ?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Яблонскіх герба «Ясенчык». Нарадзіўся ў сям’і Яна, гараднічага новагародскага.

Войскі новагародскі, падстолі мазырскі. Прадаў спадчыну Пацею ў 1786 годзе.

Пражываў у Слуцкім павеце.

## Сям’я 
Меў сына Антонія.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Войскія новагародскія
Казімір
Кватэра (фільм, 1960)

«**Кватэра**» () — чорна-белы фільм у жанры рамантычнай трагікамедыі, зняты ў 1960 годзе ў ЗША рэжысёрам Білі Уайлдэрам. У галоўных ролях заняты Джэк Леман і Шырлі Маклейн, да таго часу ўжо папулярныя кіназоркі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1960 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1960 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 1960 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Калядныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра Нью-Ёрк
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — камедыя ці мюзікл
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Катэгорыя:50 фільмаў, якія неабходна паглядзець, перш чым памерці
Віктарын Яблонскі

**Віктарын Яблонскі** (? — ?) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Яблонскіх герба «Ясенчык». Нарадзіўся ў сям’і Юзафа, стражніка новагародскага.

Земскі суддзя Слуцкага павета, у 1823 годзе — слуцкі павятовы харунжы.

Ганаровы сябра ложы Шчаслівага Вызвалення ў Нясвіжы, масон 4-й ст., непрысутны ў 1820. Сябра ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы, масон 4-й ст. у 1820. Сябра ложы Святога Уладзіслава Ягайлы ў Слуцку, масон 4-й ст., 1-ы дазорца ў 1818.

## Літаратура 
* 
* 

Віктарын
Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Харунжыя Слуцкага павета
Катэгорыя:Суддзі земскія Слуцкага павета
(2577) Літва

**2577 Літва** (літ. *Lietuva*) — астэроід, што належыць да групы астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Марса і маюць спектральны клас E. Ён быў адкрыты 12 сакавіка 1975 года савецкім астраномам Мікалаем Чарных у Крымскай абсерваторыі і названы ў гонар Літоўскай рэспублікі.

## Характарыстыкі і арбіта 
Астэроід меў часовае пазначенне 1975 EE3**,** таксама мае альтэрнатыўныя пазначэнні: 1934 VY, 1954 JD, 1976 SA2. Афелій — 2,1667 а.а., перыгелій — 1,6421 а.а., эксцэнтрысітэт складае 0,1377. Нахіл арбіты дасягае 22,908°. Арбіта ляжыць ва ўнутраным раёне Галоўнага пояса астэроідаў, належыць да групы Венгрыі. Прыблізны дыяметр — 4,23 км, альбеда складае прыблізна 0,4, перыяд абарачэння вакол сваёй восі — 2,8 год.

## Спадарожнікі 
У сакавіку 2009 года ў Цэнтральнае бюро астранамічных тэлеграм прыйшло паведамленне пра адкрыццё ў яго спадарожніка, а ў 2012 годзе быў адкрыты другі спадарожнік.

Катэгорыя:Астэроіды класа E
Літва
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1975 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Марса
Якуб Эстка

**Якуб (Якаў Міхайлавіч) Эстка** — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Эсткаў герба «Дрыя». Сын ковенскага стольніка Міхала Якуба Эсткі.

## Сям’я 
Меў дачу Анэлю, якая выйшла замуж за Атона Наркевіча-Ёдку. У шлюбе нарадзіўся Якуб Наркевіч-Ёдка, будучы фізік, медык і біёлаг. Анэля высока цаніла радавыя рэліквіі і ганарылася сваёй прыналежнасцю да славутага роду Касцюшак, быўшы ўнучкай старэйшай сястры Тадэвуша Касцюшкі Ганны.

## Літаратура 
* 

Якуб
Катэгорыя:Масоны Беларусі
Антоній Яблонскі

**Антоній Яблонскі** (? — ?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Яблонскіх герба «Ясенчык». Нарадзіўся ў сям’і Казіміра, падстолія новагародскага.

У 1820 г. — межавы суддзя Слуцкага павета.

Ганаровы сябра ложы Шчаслівага Вызвалення ў Нясвіжы, масон 4-й ст. у 1820. Сябра ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы, масон 4-й ст. у 1820.

## Літаратура 
* 
* 

Антоній
Катэгорыя:Масоны Беларусі
Тадэвуш Юрэвіч

**Тадэвуш Юрэвіч** — рэлігійны дзеяч.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Віленскай акадэміі. Ксёндз. Выкладаў у Крожскай школе. З 1772 у Гродне. Быў прэфектам (1786—1790), затым рэктарам (1793—1794) гарадзенскай школы Адукацыйнай камісіі.

Cябра ложы Шчаслівага вызвалення ў Гродне.

Верагодна, удзельнічаў у вайне 1812 года на баку французаў, бо па «Именному списку 1813 г.» яго маёнтак Гаротнікі ў Слонімскім павеце падлягаў канфіскацыі за тое, што яго ўладальнік не вярнуўся ў тэрмін з-за мяжы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскай акадэміі
Катэгорыя:Каталіцкія святары
Катэгорыя:Члены масонскай ложы «Шчаслівае вызваленне» (Гродна)
Drimia maritima

**Drimia maritima**&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства .

## Апісанне 
Клубень пасылае на высокім сцябле суквецці дробных белых кветак, а затым разетку буйных цьмяных зялёных лістоў. Суквецці да 150 сантыметраў. Лісце шырокае ланцэтнае, даўжынёй да 50 сантыметраў. Клубні могуць дасягаць больш за 15 сантыметраў у дыяметры, вагой да 3 кілаграмаў і часта выступае з зямлі. У залежнасці ад разнавіднасці яны могуць быць белага або чырвонага колеру.

## Распаўсюджанне 
Краіны распаўсюджання: Іспанія&nbsp;— Канарскія астравы, Тэнэрыфэ; Алжыр [пн.]; Лівія [пн.]; Марока; Туніс; Кіпр; Егіпет&nbsp;— Сінай; Ізраіль; Іарданія; Ліван; Сірыя; Турцыя; Албанія, былая Югаславія; Грэцыя [укл. Крыт]; Італія [укл. Сардзінія, Сіцылія]; Францыя [укл. Корсіка]; Партугалія; Гібралтар. Расце ў прыбярэжных раёнах Міжземнамор’я ў пясчанай глебе.

## Выкарыстанне 
Выкарыстоўваўся ў лячэбных мэтах. Клубень утрымлівае сардэчныя гліказіды, якія стымулююць сэрца і дзейнічаюць як дыўрэтыкі ва ўмераных дозах, але ванітавыя і атрутныя ў вялікіх дозах. Сок цыбуліны выклікае пухіры пры кантакце са скурай.

## Галерэя 

Drimia maritima Infllor 2010-10-03 SierraMadrona.jpg|
Meerzwiebel 477.jpg|

## Спасылкі 
* Encyclopedia of Life 
* United States Department of Agriculture

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Спаржавыя
Сцепановіч

**Сцепановіч** — прозвішча.

## Прозвішча 
* Васіль Аляксеевіч Сцепановіч — педагог, рэктар Брэсцкага педагагічнага інстытута (1989—1999)
* Іосіф Міхайлавіч Сцепановіч — беларускі навуковец у галіне геабатанікі і экалогіі, педагог і грамадскі дзеяч.
Тува Семінгсен

**Тува Семінгсен** (, нар. ) — нарвежская спявачка (меца-сапрана, каларатура).

## Біяграфія 
Тува Семінгсен нарадзілася ў Нарвегіі. Навучалася ў  ў Осла і Акадэміі оперы ў Капенгагене.

Яна дэбютавала ў 1999 годзе ў  ў ролі Керубіна ў «Жаніцьбе Фігара». З 2000 па 2016 год працавала ў Каралеўскім тэатры і спявала ў операх «» Гендэля ў ролі , у «» Расіні ў ролі Анджэліны, у «Севільскім цырульніку» Расіні ў ролі Разіны, у  Гендэля ў ролі Патрыі Разміры.

Тува таксама выступала ў  (Усходні Сусекс, Вялікабрытанія), у Стакгольмскай каралеўскай оперы (Швецыя), , Рэймскай оперы, Лільскай оперы (Францыя), Нарвежскай оперы. У 2017 годзе яна прыняла ўдзел у пастаноўцы камічнай оперы «Kveiteprinsen» у  і Канцэртным холе Крысціянсана.

Тува захапляецца джазам. У 2014 годзе яна выпусціла ў сучаснай джазавай інтэрпрэтацыі шэраг шырока вядомых песень. У якасці запрошанай спявачкі яна выступала з  у 2018 годзе пад кіраўніцтвам дырыжоркі Сары Хікс з праграмай музычных тэм з шэрагу кінакарцін: спагеці-вестэрны «доларавай трылогіі» і гангстарскія фільмы.

Тува была запрошанай артысткай у чэрвені 2020 года ў дацкім прадстаўленні «Divas and Diamonds» з музыкантамі Дацкага нацыянальнага сімфанічнага аркестра, «DR Big Bandet» і «DR VokalEnsemblet».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Нарвегіі
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Мецца-сапрана
Бяльскападляскае ваяводства

**Бяльскападляскае ваяводства** () — адно з 49 ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Адміністрацыйны цэнтр — горад Бяла Падляска. Знаходзілася на ўсходзе краіны. Гранічыла з наступнымі ваяводствамі: Беластоцкім, Седлецкім, Люблінскім, Хэлмскім, да 1991 года — з Савецкім Саюзам, а з 1991 года з незалежнай Беларуссю. У новым адміністрацыйным падзеле з 1999 года невялікая частка зямель былога ваяводства ўвайшла ў склад Мазавецкага ваяводства (на гэтай тэрыторыі быў утвораны Ласіцкі павет), большая ж частка тэрыторыі адышла да Люблінскага ваяводства.

## Гарады 
* Бяла Падляска — 59 тыс. жыхароў
* Мендзыжац Падляскі — 18 тыс. жыхароў
* Радзынь Падляскі — 17 тыс. жыхароў
* Парчаў — 11 тыс. жыхароў
* Ласіцы — 7 тыс. жыхароў
* Тэрэспаль — 6 тыс. жыхароў

Катэгорыя:Ваяводствы Польшчы (1975—1998)
Катэгорыя:Гісторыя Люблінскага ваяводства
Узброеныя фарміраванні Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя

**Узброеныя фарміраванні Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя** — воінскія фарміраванні самаабвешчанай Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя, якія існавалі ў 1991—2007 гадах. Прымалі ўдзел у Першай і Другой чачэнскіх войнах на баку самаабвешчанай Рэспублікі.

## Структура і колькасць 
Асноўныя баявыя ўзброеныя фармаванні Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя прадстаўлены ў наступным выглядзе:
*прэзідэнцкі полк нацыянальнай гвардыі;
*полк спецыяльнага прызначэння;
*танкавы полк;
*паўпартызанскія «абхазскія» і «афганскія» батальёны;
*асобны авіяцыйны атрад і вучэбны цэнтр;
*ваенна-транспартная авіяцыя;
*і іншыя падраздзяленні забеспячэння.

Акрамя гэтага, у рэспубліцы дзейнічаюць:
*ваенны каледж, які рыхтуе афіцэраў для розных сілавых міністэрстваў;
*падраздзяленні грамадзянскай абароны, ваенкаматы і іншыя структуры, якія займаюцца рашэннем задач на стыку армія - грамадства.

Колькасць узброеных фармаванняў Ічкерыі да пачатку Першай чачэнскай вайны складала каля 15 тыс. чалавек. Прэзідэнцкая гвардыя складалася з 2 тыс. чалавек, падраздяленні МУС - 3,5 тыс. служачых. У апалчэнні налічвалася да 40 тыс. чалавек.

## Спасылкі 
*В. Мухин: К вопросу о вооруженных силах и военно-политической обстановке в Чеченской Республике
*Карпов И.Е., Плоткин Г.Л.: Сепаратисты. Вооруженные силы ЧРИ

Катэгорыя:Чачэнскі канфлікт
Катэгорыя:Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя
Катэгорыя:Воінскія фарміраванні