open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цыркумфлекс

**Цыркумфле́кс** (), **камора**, або **перыспамéна**. — дыякрытычны знак і камп’ютарны сімвал.

## Выкарыстанне 
### Дыякрытычны знак 
* У французскай мове (сірканфлекс) ставіцца над галоснай і пазначае зычны гук (звычайна «s»), які некалі вымаўляўся, але пазней выпаў, і доўгі час пазначаўся «нямой» літарай: tête Y») абазначае ўзвядзенне ў ступень.
* У рэгулярных выразах і ў тых мовах, дзе яны выкарыстоўваюцца (AWK, Perl і г.д.) у залежнасці ад кантэксту пазначае або пачатак радка, або інвертаванне групы сімвалаў. (напрыклад: `"^[^0-9]"` — не-лічба ў пачатку радка).
* У мове MUMPS, Caché папярэднічае імёнам глабальных пераменных і праграм. Глабальныя пераменныя, у адрозненне ад лакальных (імёны якіх не пачынаюцца з ^) захоўваюць значэнні ў базе даных.
* У мове Parser азначае выклік функцыі.

### У мовах апісання даных 
* У мове апісання складанага тэксту [[TeX|]] і пашыраным варыянце мовы апісання матэматычных выразаў eqn выкарыстоўваецца для ўказання верхняга правага індэкса: напрыклад,  (аднолькава ў TeX і eqn) будзе выглядаць прыблізна як
*: x^{y^z}.
* У простым тэксце (plain text) цыркумфлекс выкарыстоўваецца для вылучэння (падкрэслення) вышэйстаячага радка:

```
Прыклад падкрэсленага тэксту
        ^^^^^^^^^^^^^
```

### У інтэрнэце 
* У інтэрнэт-чатах і форумах сімвал ^ служыць складовай часткай адной з разнавіднасцей японскага смайла ^_^.
* Там жа выкарыстоўваецца ў камбінацыях ^W і ^H для імітацыі выдалення апошняга слова або сімвала адпаведна, напрыклад «нельга не^W пагадзіцца» азначае тое ж, што і «нельга пагадзіцца».
* Часам служыць скарочаным абазначэннем клавішы ctrl, напрыклад «Для захавання дакумента націсніце ^S»

### У матэматыцы і фізіцы 
* Знак ужываецца для абазначэння матэматычных аператараў.
* У фізіку знак увайшоў з развіццём квантавай механікі, дзе таксама выкарыстоўваецца для абазначэння аператараў, напрыклад, \hat{p} — аператар імпульсу, \hat{H} — гамільтаніян сістэмы. У прыкладных тэкстах (фізічных і пад.) азначэнне аператара могуць не пісаць дзеля спрашчэння выгляду формул.

## Гл. таксама 
* Гравіс

Катэгорыя:Друкарскія знакі
Катэгорыя:Дыякрытычныя знакі
Катэгорыя:Матэматычныя знакі
Гравіс

**Гра́віс** — дыякрытычны знак, які выкарыстоўваецца як знак адваротнага (слабога) націску. Прыблізна супадае па форме з тыпаграфскім клавіятурным знакам адваротнага апострафа. Выкарыстоўваецца ў французскай, італьянскай, партугальскай, нарвежскай, літоўскай, македонскай і іншых мовах.

## Ужыванне 
* У балгарскай мове ўжываецца літара Ѝ ѝ.
* У рускай мове выкарыстоўваецца як пабочны націск у складаных словах: *кля̀твопреступле́ние, о̀колозе́мный, вѝце-президе́нт, мѝкрокалькуля́тор*.
* У французскай мове (, «аксан граў») — ставіцца над галоснай і пазначае адкрытае «е» (è) — [ε]:
*: *père* [pεʁ], *très* [tʁε], *dès* [dε]
*: Можа змяняць значэнне слова: напрыклад, ёсць прыназоўнік «», і форма 3 асобы адзіночнага ліку дзеяслова «» (мець) — «a» (мае).
* У шатландскай мове пазначае даўгату галоснага, — такім чынам шатландскі тэкст лёгка адрозніць графічна ад тэкстаў на іншых гойдэльскіх мовах.

## Гл. таксама 
* Варыя
* Знак націску
* Астатнія дыякрытычныя знакі
* Машынапісны зваротны апостраф
* Апостраф
* Рыска

Катэгорыя:Дыякрытычныя знакі
Буяны

**Буяны**:

* Буяны - вёска ў Мазалаўскім сельсавеце Віцебскага раёна Беларусі.
* Вёска Буяны, Ленінградская вобласць - вёска ў Лужскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі.
* Буяны - вёска ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Дворнае (возера)

**Дворнае** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Дзісна, за 3,5 км у напрамку на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Відзы, каля вёскі Відзы-Лаўчынскія.

Плошча паверхні возера 0,09 км². Даўжыня 0,6 км, найбольшая шырыня 0,23 км, даўжыня берагавой лініі 1,4 км.
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з захаду на ўсход. Схілы катлавіны стромкія, вышынёй 10—15 м. Берагавая лінія слабазвілістая. У заходняй частцы злучана ручаём з возерам без назвы.

Каля паўночнага берага возера знаходзіцца сядзібны парк (Відзалаўчынскі парк) Тамаша Ваўжэцкага.

## Літаратура 
* 
Катэгорыя:Басейн Дзісны
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Ламбард

**Ламбард** (ад італьянскай правінцыі Ламбардыя) — камерцыйная арганізацыя, якая выдае кароткачасовыя пазыкі пад заклад рэчаў і рухомай маёмасці грамадзян (ювелірных вырабаў, тэхнікі, твораў мастацтва). 
## Сутнасць паняцця
Ацэнка закладу адбываецца непасрэдна ў ламбардзе па ўзгадненні бакоў. Уладальнік рэчы на аснове дагавора захоўвання атрымлівае імянны закладны квіток і суму грошай. Пры жаданні ўладальніка забраць назад сваю маёмасць, ён павінен аплаціць працэнты за той час, што карыстаўся грашыма. У выпадку нявыкупу маёмасці ўладальнікам яна становіцца ўласнасцю ламбарда.
## Гісторыя 
Упершыню былі вынайдзены гандлярамі з Ламбардыі ў XV стагоддзі. Першы муніцыпальны ламбард быў адчынены ў Нюрнбергу ў ХVІ стагоддзі.

Так званыя *«абутковыя ламбарды»* атрымалі сваё распаўсюджанне ў ХІХ стагоддзі. Яны прымалі святочны абутак ад працоўных або служачых. У канцы тыдня, пасля атрымання заробку, людзі маглі выкупіць свой абутак.

Часам у ламбард трапляюць незвычайныя рэчы ці здараюцца кур’ёзныя выпадкі. У 1676 годзе ўдава пісара магістрата Тэадора Ельяшэвіча па прычыне цяжкага матэрыяльнага становішча здала ў ламбард так званыя *«гарадскія кнігі»* магістрата з гарадской канцылярыі.
## Ламбарды на Беларусі 
У Беларусі асноўнымі наведвальнікамі ламбардаў з’яўляюцца пенсіянеры, студэнты, бізнэсмены. Ламбарды вельмі распаўсюджаны па Мінску, а таксама ёсць у кожным абласным цэнтры. Ламбарды актывізуюцца ў крызісныя сітуацыі, калі насельніцтву даводзіцца вырашаць матэрыяльныя праблемы. З-за канцэнтрацыі ювелірных вырабаў і грашовых сродкаў ламбарды часам з’яўляюцца аб’ектам нападу.

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фінансы
Катэгорыя:Грошы
Азяраны (Рагачоўскі раён)

**Азяра́ны** (, ) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Азяранскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца каля правага берага ракі Друць, у месцы ўпадзення ў яе ракі Зазер’е, за 36 км у напрамку на паўночны захад ад горада Рагачоў, за 155 км ад Гомеля.

## Гісторыя 
У 1556 годзе належалі Кіеўскаму Пячэрскаму манастыру, яго ж уладаннем называюцца і ў 1593 годзе.

У ХІХ стагоддзі сяло Азяраны было ў складзе Ціхініцкай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні.

## Насельніцтва 
* 1994 год — 689 жыхароў, 289 двароў.

## Гістарычныя і памятныя мясціны 
* На паўночнай ускраіне аграгарадка, на ўзвышшы карэннага левага берага ракі Друць знаходзіцца гарадзішча мілаградскай і зарубінецкай культур. — 
* За 1 км на захад і 1,5 км на ўсход знаходзяцца курганныя могільнікі дрыгавічоў (XI—XII ст.). —  
* Брацкая магіла (1943—1944) — 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-108. Выданне 1981 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Азяранскі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Карыбскія мовы

**Кары́бскія мовы** — індзейскія мовы, распаўсюджаных у Паўднёвай Амерыцы. Агульная колькасць носьбітаў (2000 г.) — каля 100 тыс. чал.

## Класіфікацыя 
У наш час не маецца агульнай класіфікацыі карыбскіх моў. Большасць даследчыкаў вылучаюць іх па геаграфічнай, а не генетычнай прыкмеце. У карыбскія мовы прынята ўключаць:

* **Паўночная група**
:Калінья (галібі)
:Прыбярэжныя мовы
::Чайма
::Каяйма
::Куманагота
::Япрэрыя
::Юкпа
: Усходнія гвіянскія мовы
::Мовы макучы-капон
:::Макучы
:::Капон
::::Акаваё
::::Камаракота
::::Інгарыка
::::Патамона
::::Пемон
::Мовы вавай
:::Вавай
:::Салума
:::Сякіяна
::Вайміры
::Акурыа
:Заходнія гвіянскія мовы
::Панарэ
::Мапоё
::Памона
::Таманаку
::Ябарана
:Паўночныя бразільскія мовы
::Арара
::Ікпенг
***Паўднёвая група**
:Карыджона
:Паўднёвыя гвіянскія мовы
::Хішкер'яна
::Макуірытары
::Кашуяна
:Мовы Шынгу
::Бакаіры
::Куікуру - калапала
::Матыпу
::Ярума
***Некласіфікаваныя мовы**
:Апон - карарэ
:Піджаа

## Спасылкі 
* Cariban Languages (Carib)
* Spike GILDEA, Ergativity in the northern Cariban Languages 
* Hendrik Courtz, The Carib language 

Катэгорыя:Індзейскія мовы
Паерык

**Па́ерык** (таксама **ерак**, **ерчык**, **ерціца**) — надрадковы знак царкоўнаславянскага і наогул старадаўняга кірылічнага пісьма, які ставіцца над зычнай літарай або пасля яе замест «**Ъ**» ці (радзей) «**Ь**».

У новацаркоўнаславянскай мове рускага зводу выкарыстоўваецца замест «Ъ» на канцы прыназоўнікаў і прыставак (у апошнім выпадку адпавядае рускаму раздзяляльнаму цвёрдаму знаку). Пры гэтым звычайна выконваецца наступная сістэма: з еркам пішуцца шматлітарныя прыназоўнікі і прыстаўкі (*из̾, пред̾, без̾* і інш.), а таксама прыслоўі *бли́з̾* і *в̾слѣ́дъ*, адналітарныя ж прыназоўнікі і прыстаўкі (*въ, съ, къ*) пішуцца з паўнавартасным ерам (за выключэннем згаданага слова *в̾слѣ́дъ*).

У старым маскоўскім зводзе царкоўнаславянскай мовы (які ўжываецца стараверамі) таксама часткова выконвае функцыі знака пераносу слоў: калі слова разрываецца пасля зычнага, то над ім ставіцца ерак: *содер̾//жа́ти* (а калі пасля галоснага, то перанос ніяк не пазначаецца: *по//доба́етъ*).

 (цвёрды і мяккі знакі перададзены паеркам), 1637 год]]

У напісанні ерак дваякі: можа выглядаць **S**-падобна, накшталт вертыкальнай тыльды, або ў выглядзе чагосьці сярэдняга паміж формамі **7** і **У**; у старажытнасці сустракалася і форма ў выглядзе капялюшыка ці вечкі **^**.

У старабеларускіх друкаваных выданнях розным напісанням спрабавалі надаць рознае арфаграфічнае і фанетычнае значэнне: так, у граматыцы Мялеція Сматрыцкага (1619) надрадковы знак у выглядзе **^** (названы **пае́ркъ**) адпавядае «Ь» на канцы слоў, а знак у выглядзе **У** (названы **е́рикъ**) — «Ъ». (Надрадковы ж заменнік Ь паміж зычнымі ў Сматрыцкага называецца *мяккая* і выглядае як рыска **/**, амаль гэтак жа, як знак звычайнага націску-*оксіі*, але трохі меншы.) У выданнях Львоўскай брацкай друкарні тых жа часоў «Ъ» таксама замяняўся надрадковым **У**-падобным знакам, а вось «Ь» ператвараўся ў надрадковую вуглаватую вертыкальную тыльду.

У расійскіх царкоўнаславянскіх выданнях падобная арфаграфічная розніца не адбілася, хоць ужываюцца (у розных шрыфтах) і **S**-падобнае, і **У**-падобнае напісанні ерка.

## Юнікод 
Пачынаючы з версіі Юнікода 5.1 для гэтага сімвала адведзены пазіцыі  U+A67F (cyrillic payerok) і U+A67D (combining cyrillic payerok). Таксама ў якасці ерыка можна выкарыстоўваць вертыкальную хвалістую рысу U+2E2F (vertical tilde) і U+033E (combining vertical tilde).

## Гл. таксама 
* Апостраф, знак прыпынку

Катэгорыя:Царкоўнаславянская мова
Катэгорыя:Дыякрытычныя знакі
Катэгорыя:Кірыліца
Брэвіс

**Брэ́віс**, або **брэ́вэ** ( — «кароткае»), **перавернутая камора** — адзін з кірылічных і лацінскіх надрадковых чашападобных дыякрытычных знакаў; запазычаны са старажытнагрэчаскай пісьменнасці, дзе пазначаў кароткасць галосных. У тыпаграфіцы адрозніваюцца **кірылічнае брэвэ** і **лацінскае брэвэ**: як правіла, першае мае патаўшчэнні па краях, другое&nbsp;— у сярэдзіне.

## У кірыліцы 
На славянскай глебе стала пазначаць нескладовы характар галосных. Рэгулярна выкарыстоўваецца з XV—XVI стст., пераважна над літарай «И». Таксама сустракалася над іжыцай (у старадрукаваных кнігах украінскага паходжання), над літарай «Ю» (у старой румынскай кірыліцы) і ў некаторых іншых выпадках.

З сярэдзіны XVII стагоддзя выкарыстанне брэвіса ў царкоўнаславянскай мове рускага зводу становіцца абавязковым для адрознівання галоснага «И» і зычнага «Й».

У грамадзянскім шрыфце першапачаткова былі скасаваны ўсе надрадковыя знакі, у тым ліку і кароткая; яна вярнулася ў рускую пісьменнасць у 1735 годзе, адкуль у складзе літары «Й» у розны час была запазычана іншымі мовамі (цяпер выкарыстоўваецца ва ўсіх кірыліцах, акрамя сербскай і македонскай, якія змянілі «Й» на «Ј», якая супадае па напісанні з лацінскім «J»).

Іншага паходжання брэвіс у беларускай літары «Ў» — створанай у XIX стагоддзі па мадэлі «Й» (адзін з першых выпадкаў ужывання — слоўнік Насовіча 1870 года). Акрамя таго, яна ўжывалася для таго ж гука ў кірылічным асецінскім алфавіце Шогрэна да 1924 года. Ва ўзбекскай жа кірыліцы гэтая літара пазначае простае /o/ (у той час як «О» пазначае заднеязычную /ɒ/).

Брэвіс ўжываецца ў складзе літар «Ӑ» і «Ӗ» чувашскага алфавіта для пазначэння кароткіх галосных сярэдняга ўздыму. У малдаўскім алфавіце «Ӂ» пазначае афрыкату /d͡ʒ/.

У сербскім алфавіце і харвацкай лацініцы перавернуты брэвіс над галоснай (сустракаецца ў слоўніках і навучальнай літаратуры) пазначае доўгую сыходную інтанацыю.

## У лацінцы 
У лацінскім алфавіце брэвіс перш за ўсё ўжываецца для пазначэння кароткіх галосных лацінскай мовы ў лінгвістычнай і навучальнай літаратуры прынамсі з часоў Адраджэння. Пазней яго сталі выкарыстоўваць у лінгвістыцы для транскрыпцыі ці транслітарацыі (напрыклад санскрыту ці праіндаеўрапейскай мовы).

У эсперанта «Ŭ» пазначае паўгалосны /w/. Пазней літара ўвайшла ў склад беларускай лацінкі і некаторых праектаў украінскай.

«Ă» у розных мовах пазначае розныя гукі: у румынскай — /ə/, у в’етнамскай — /ɐ/.

Са стварэннем турэцкага лацінскага алфавіта літара «Ğ» стала пазначаць заднеязычны фрыкатыўны зычны /ɣ/, які, зрэшты, у літаратурнай турэцкай мове не вымаўляецца і пазначае звычайна даўгату папярэдняга галоснага. З пераходам на лацінскі алфавіт у 1990-х гадах гэту літару запазычалі (з першапачатковым значэннем) азербайджанская і крымскататарская мовы.

## У грэчаскім алфавіце 
Брэвіс нароўні з макронам звычайна сустракаецца ў навучальнай ці лінгвістычнай літаратуры па старажытнагрэчаскай мове для пазначэння кароткіх гукаў /a i y/ ᾰ ῐ ῠ, для якіх адсутнічае парнае абазначэнне «кароткі — доўгі» (у адрозненне ад ε/η і ο/ω).

## Гл. таксама 
* Макрон
* Адхак
* Майтайкху

Катэгорыя:Кірыліца
Катэгорыя:Дыякрытычныя знакі
Катэгорыя:Царкоўнаславянская мова
Дасія

**Дасі́я** (, ад ; ), **густое прыдыханне** — надрадковы дыякрытычны знак, які выкарыстоўваўся ў Грэцыі з позняй антычнасці (уведзены навукоўцамі александрыйскай школы) да рэформаў канца XX стагоддзя, а таксама пэўны час і ў кірылічным царкоўнаславянскім пісьме. Першапачаткова выглядаў як левая палова літары **H** (**├**), пазней ператварыўся ў L-падобны кручок, яшчэ пазней (у грэчаскім курсіве) — у нешта падобнае да «**(**» ці да надлітарнай перавернутай коскі (напрыклад: **ἁ**); у гэтым апошнім выглядзе патрапіў у славянскае пісьмо (аднак у некаторых найстаражытных помніках сустракаецца і ў першапачатковай форме).

У старажытнагрэчаскай мове абазначаў «густое прыдыханне», **h**-падобны прыгук перад галоснымі ў пачатку словы (адсюль часта паходзіць пачатковае **h-** у латынізаваных формах грэчаскіх імёнаў і інтэрнацыяналізмаў, накшталт *Homer, Helena, hexametron, hippodromos* і да т.п.). Часам таксама прыдыханне пры літары ро, што ў лацінцы дае спалучэнне **rh**: *rho, myrrha* і да т.п.

У грэчаскім пісьме дасія (як і псіла) можа спалучацца са знакамі націску.

У славянскім пісьме густое прыдыханне сустракалася досыць рэдка і паступова выйшла з ужывання; аднак да сярэдзіны XVII стагоддзя, асабліва ва ўкраінскіх выданнях, праводзіліся спробы паказваць розніцу двух грэчаскіх прыдыханняў у запазычанняў, перш за ўсё ва ўласных імёнах. Водгаласам гэтай сістэмы з’яўляецца правіла, якое часам згадваецца, але ў рэальнай друкарскай практыцы не адлюстроўваецца: «густое [прыдыханне] пішацца ў замежных словах, якія пачынаюцца з іжыцы».

Найстаражытны знак дасія (**├**) лёг у аснову літарна-лінейнай дасійнай натацыі IX—X стагоддзяў, якой былі запісаны першыя ў Еўропе ўзоры шматгалоснай музыкі.

У Юнікодзе дасія прысутнічае з кодам U+0314 для грэчаскага алфавіта і U+0485 для кірыліцы. Акрамя таго, асобныя коды адведзены шэрагу маналітных сімвалаў для грэчаскіх літар з гэтым знакам.

Катэгорыя:Дыякрытычныя знакі
Катэгорыя:Старажытнагрэчаская мова
Катэгорыя:Грэчаская мова
Катэгорыя:Царкоўнаславянская мова
Вялікая Крушынаўка

**Вялі́кая Крушы́наўка** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Азяранскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1593 годзе згадваецца як прысёлак Зазер’е ў складзе маёнтка Азяраны Кіеўскага Пячэрскага манастыра.

У 1924—1954 гадах цэнтр Крушынаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Георгій Пятровіч Ісакаў (1896—1961) — Герой Савецкага Саюза.

## Славутасці 
* Брацкія могілкі (1944) — 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Азяранскі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Ёўня (Рагачоўскі раён)

**Ёўня** (, ) — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Балатнянскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Балатнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Балотня (Рагачоўскі раён)

**Бало́тня** (, ) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Балатнянскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 45 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Рагачоў, за 106 км ад Гомеля, за 3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Новыя Журавічы і аўтамабільнай дарогі . Каля паўднёвай ускраіны аграгарадка працякае рака Гутлянка.
## Насельніцтва 
* 1995 год — 617 жыхароў, 199 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў, загінуўшых у Вялікую Айчынную вайну (1943) — 
* Магіла ахвяр фашызму.
* Свята-Пакроўская царква (2002)

## Вядомыя асобы 
* Наталля Рыгораўна Кухарэнка (1909—1992) — работнік сельскай гаспадаркі (даярка), Герой Сацыялістычнай Працы (1954).
## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 260.
* 
* Ліст карты N-36-98. Выданне 1979 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Балатнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Пабеда (Рагачоўскі раён)

**Пабе́да** (, ) — былы пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Балатнянскага сельсавета.

Ліквідаваны ў 2014 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Гадзілавічы

**Гадзі́лавічы** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Гадзілавіцкага сельсавета.

## Назва 
Назва мяркуецца ад старажытнабалцкага двухасноўнага імені тыпу *Ga-dilas*.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 15 км у напрамку на ўсход ад горада Рагачоў, за 136 км ад Гомеля, каля левага берага ракі Дняпро і вусця ракі Вуглянка. Праз вёску пралягае аўтамабільная дарога .

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1756 годзе як вёска ў Задняпроўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.

## Насельніцтва 
* 1996 год — 680 жыхароў, 292 двары.

## Гістарычныя мясціны 
* Брацкая магіла (1943) — 
* Курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча (X—XIII стагоддзі), за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі, на левым беразе р. Дняпро — 

## Вядомыя асобы 
* Надзея Аляксееўна Філіпава (1926—1990) — Герой Сацыялістычнай Працы (1950)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-97. Выданне 1979 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гадзілавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Княжынка

**Кня́жынка** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гадзілавіцкага сельсавета.

Да 14 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Маластралкоўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гадзілавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Старая Алешня

**Стара́я Але́шня** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Балатнянскага сельсавета.

Радзіма удзельніка Вялікай Айчыннай вайны, Героя Савецкага Саюза Р. А. Гусарава (1906—1943).

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1674 годзе як маёнтак Алешня ў Рэчыцкім павеце Вялікага Княства Літоўскага, што знаходзілася ў заставе ў Быхаўскага кляштара рэгулярных канонікаў латэранскіх.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Балатнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Вішанька (Рагачоўскі раён)

**Ві́шанька** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзецкага сельсавета.

У 1924—1954 гадах цэнтр Вішанскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Святлана Анатольеўна Скавырка, мастачка. Народны майстар Беларусі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарадзецкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Вялікія Стралкі

**Вялі́кія Стралкі́** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Гарадзецкага сельсавета.

У 1954—1960 гадах цэнтр Маластралкоўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Фёдар Іванавіч Куляшоў (1913—1993) — вучоны ў галіне літаратуразнаўства, крытык, педагог. Доктар філалагічных навук (1964), прафесар (1965).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарадзецкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Ветачка

**Ве́тачка** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Гарадзецкага сельсавета.

Каля вёскі працякае рака Ржача (канал Р-3).

## Славутасці 
* Курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча (X—XIII стагоддзі), за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, каля могілак — 
* Курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча (X—XIII стагоддзі), 0,15 км на поўдзень ад вёскі  — 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-36-109. Выданне 1970 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарадзецкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Аннаўка

**А́ннаўка** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.

Да 20 лютага 1975 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дварэцкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Вялікія Філіпкавічы

**Вялі́кія Філі́пкавічы** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1705 годзе згадваецца як вёска Піліпкавічы ў Рэчыцкім павеце ВКЛ.

## Вядомыя асобы 
* Пётр Скуратовіч (1891—1940) — польскі ваенны дзеяч, генерал брыгады Войска Польскага (1939).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дварэцкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Дварэц (Рагачоўскі раён)

**Дварэ́ц** (, ) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 22 км у напрамку на захад ад горада Рагачоў, за 143 км ад Гомеля, каля правага берага ракі Добасна. Праз аграгарадок пралягае аўтамабільная дарога .

## Гісторыя 
У 1690 годзе згадваецца як вёска ў Рэчыцкім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 673 жыхары, 239 двароў.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Царква ў гонар Святога духа (ХІХ стагоддзе) — 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (1943—1944)  — 

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 77.
* 
* Ліст карты N-35-105. Выданне 1981 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дварэцкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Буда (Рагачоўскі раён)

**Бу́да** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзецкага сельсавета.

## Гісторыя 
У лютым 1944 года ля вёскі адбываліся баі за Рагачоў.

Да сярэдзіны XX ст. вёска на картах падпісаная як **Наферунг**.

## Славутасці 
* Брацкія могілкі (1943—1944) — 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарадзецкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Катэгорыя:
Ракуціна (Рагачоўскі раён)

**Раку́ціна** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўскага сельсавета.

Да 14 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Серабранскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Доўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Серабранка (Рагачоўскі раён)

**Серабра́нка** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Доўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 25 км у напрамку на ўсход ад горада Рагачоў, за 96 км ад Гомеля, за 25 км ад чыгуначнай станцыі Рагачоў. Праз вёску пралягае аўтамабільная дарога . У напрамку на паўднёвы захад ад вёскі працякае ручай Ракутун.

## Гісторыя 
У Вялікую Айчынную вайну ў вёсцы дзейнічала камсамольска-маладзёжнае падполле.
У 1954—1960 гадах Серабранка — цэнтр Серабранскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2001 год — 547 жыхароў, 207 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-97. Выданне 1979 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Доўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Свержань (Рагачоўскі раён)

**Све́ржань** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўскага сельсавета. Размешчана за 20 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Рагачоў (на лініі Магілёў—Жлобін), за 104 км ад Гомеля, на рацэ Ракатун, прытоку Дняпра), на ўсходзе, поўначы і захадзе мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, потым аўтадарозе Рагачоў—Доўск.

## Гісторыя 
У наваколлі ў XIX ст. знаходзіліся курганы, якія былі разрыты сялянамі, а знойдзеныя імі рэчы (тапары, стрэлы і г.д.) каменнага часу захоўваліся ў фальварку Сіпораўка, які належаў Эрдману (згарэлі ў час пажару).

У Вялікую Айчынную вайну з верасня 1941 года да кастрычніка 1942 года (да адыходу ў партызаны) дзейнічала падпольная патрыятычная арганізацыя (кіраўнік Т. Ф. Карніленка). 27 снежня 1941 года нямецкія акупанты расстралялі 260 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму, за 0,6 км на поўдзень ад вёскі). 14 лютага 1943 года карнікі напалі на партызан, якія знаходзіліся ў вёсцы, завязаўся жорсткі бой, які не быў для партызан нечаканасцю. Гітлераўцы страцілі 48 салдат забітымі, былі захоплены гармата, 7 кулямётаў, 37 вінтовак і іншыя трафеі. У лістападзе 1943 года карнікі спалілі 68 двароў і загубілі 207 жыхароў. У баях каля вёскі загінулі 113 воінаў і партызан (пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі). 48 вяскоўцаў загінулі на фронце.

## Інфраструктура 
У вёсцы размешчаны пачатковая школа, клуб, бібліятэка, магазін
Радзіма актыўных удзельнікаў партызанскага руху на Гомельшчыне ў Вялікую Айчынную вайну М. А. Шаройкі (яго імем названа вуліца ў г. Масты) і М. П. Жураўлёва (быў камандзірам атрада 10-й Журавіцкай брыгады).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Доўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Турск

**Турск** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Гадзілавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1756 годзе як вёска ў Задняпроўскім войтаўстве Рагачоўскага староства, у якой знаходзіліся жаночы і мужчынскі Пакроўскі манастыры. У 1925 годзе ў Турску адкрылася метэаралагічная станцыя, якая дзейнічала да 1940 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гадзілавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Стараселле (Рагачоўскі раён)

**Старасе́лле** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Балатнянскага сельсавета.

## Славутасць 
* Курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча (X–XIII стагоддзі), на паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі — .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Балатнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Ямнае (Доўскі сельсавет)

**Я́мнае** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Мікола Сымонавіч Купрэеў (1937—2004) — беларускі паэт, пісьменнік.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Доўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Блюеў

**Блю́еў** (, ) — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Журавіцкага сельсавета.

Да 29 чэрвеня 1957 года пасёлак уваходзіў у склад Вяліказімніцкага сельсавета Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Журавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Стары Доўск

**Стары́ Доўск** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1791 годзе згадваецца як вёска Доўск у складзе маёнтка Юдзічы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Доўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Гута (Рагачоўскі раён)

**Гу́та** () — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Журавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
З 1860 года вёскай валодала дваранка Сулістроўская Ванда Ігнацьеўна, каталіцкага веравызнання.

## Славутасці 
* Курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча (X—XIII стагоддзі), за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі — 

## Вядомыя асобы 
* Васіль Юр’евіч Ткачоў (нар. 1948) — беларускі празаік і драматург.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Журавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Журавічы

**Жура́вічы** (, ) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Журавіцкага сельсавета. Размешчаны за 55 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Рагачоў (на лініі Магілёў—Жлобін), за 102 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, потым аўтадарозе 246 Доўск—Слаўгарад.

У 1720 годзе пабудаваны драўляны касцёл, які ў канцы XVIII ст. быў перабудаваны (не захаваўся);
** 1860 год — 185 двароў, 1203 жыхары, у сяленні Новыя Журавічы год — 7 двароў, 47 жыхароў;
** 1896 год — 356 двароў;
** 1940 год — 434 двары, 1646 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2004 год — 361 гаспадарка, 992 жыхары.

## Славутасці 
### Страчаная спадчына 
* касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1720)

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Сяргей Мікалаевіч Даўгалёў (нар. 1982) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Сэмюэль Дзінін (1902—1972)
* Барыс Міронавіч Шапіра — беларускі навуковец-аграрнік
* Фёдар Ісаакавіч Шмідаў (1911—1995) — савецкі матэматык. Выкладчык МДУ імя Ламаносава.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Журавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна

Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства
Паддуб’е (Рагачоўскі раён)

'''Падду́б'е''' (, ) — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Журавіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Генадзь Пятровіч Драздоў (нар. 1959) — беларускі мастак.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Журавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Замокраўе

**Замо́краўе** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзецкага сельсавета.

Да 14 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Маластралкоўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Анатоль Паўлавіч Коханаў (нар. 1950) — беларускі эканаміст і палітык.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарадзецкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Хатоўня

**Хато́ўня** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Журавіцкага сельсавета.

У 1924—1954 гадах цэнтр Хатаўнянскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1913 г. дзейнічала царкоўна-прыходская школа.

## Вядомыя асобы 
* Наля Маркава (1906—1994) — беларуская паэтэса.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Журавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Зялёны Дуб (Рагачоўскі раён)

**Зялёны Дуб** (, ) — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Забалацкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Забалацкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Садовая (Рагачоўскі раён)

**Садо́вая** (, ; да 30 ліпеня 1964 года **Маёнтак**) — былая вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

Скасавана ў 2014 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Сычман

**Сычма́н** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Сяргей Уладзіміравіч Краўцоў (нар. 1975) — беларускі палітык.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Доўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Броннае (Рагачоўскі раён)

**Бро́ннае** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціхініцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1704 годзе згадваецца як вёска ў складзе маёнтка Ціхінічы ў Рэчыцкім павеце ВКЛ.

Да 14 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Ціхініцкага сельсавета, да 16 чэрвеня 2006 года — у склад Запольскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ціхініцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Наваселле (Рагачоўскі раён)

**Навасе́лле** (, ) — былая вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Запольскага сельсавета.

Да 20 лютага 1975 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета. Скасавана ў 2018 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Раманаўка (Рагачоўскі раён)

**Рама́наўка** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1704 годзе згадваецца як вёска Хапаны ў складзе маёнтка Ціхінічы ў Рэчыцкім павеце ВКЛ. Згадваецца ў 1756 годзе як вёска Хапаны ў Задруцкім войтаўстве Рагачоўскага староства.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Запольскі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Рудня Бронская

**Ру́дня Бро́нская** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.

Да 14 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Ціхініцкага сельсавета.

Радзіма Героя Савецкага Саюза Рыгора Іванавіча Шалушкова (1899—1944).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Запольскі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Борхаў (Рагачоўскі раён)

**Бо́рхаў** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Званецкага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Андрэй Макаёнак, беларускі драматург
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Званецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Гумнішча (Рагачоўскі раён)

**Гумні́шча** (, ) — былы пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Званецкага сельсавета.

Ліквідаваны ў 2018 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Стрэнькі

**Стрэ́нькі** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1756 годзе як вёска ў Задруцкім войтаўстве Рагачоўскага староства.

Да 20 лютага 1975 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Запольскі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Ходасавічы

**Хо́дасавічы** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Збароўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1756 годзе як вёска Хадасевічы ў Задняпроўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.

У часы Вялікай Айчыннай вайны ў ходзе 3-гадзіннага бою, узмоцнены паліцыяй 2-і ўзвод 203-га ўсходняга кавалерыйскага эскадрона разграміў савецкі партызанскі гарнізон, які знаходзіўся ў вёсцы. Страты партызан устанавіць не ўдалося, але ўласныя склалі 2 забітымі і 2 параненымі.

## Славутасці 
* Паселішча часоў неаліту (3-е — пачатак 2-га тыс. да н.э.)
* Язычніцкае свяцілішча (X — пачатак XI ст.), на ўсходняй ускраіне старажытнага селішча
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Збароўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Шапчыцы (Рагачоўскі раён)

**Ша́пчыцы** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Званецкага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1756 годзе як сяло з царквой у Задняпроўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.

Тут рабіў фотаздымкі этнограф В.К. Костка. Захаваліся партрэты жыхароў, вонкавы і ўнутраны выгляд хат. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Званецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Званец (Рагачоўскі раён)

**Зване́ц** (, ) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Званецкага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Рагачоў, за 99 км ад Гомеля. Праз агграгарадок працякае ручай Шапчыцы (прыток Дняпра).

## Насельніцтва 
* 1997 год — 759 жыхароў, 306 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 33.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Званецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Прыдняпроўскі

**Прыдняпро́ўскі** (, ) — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Збароўскага сельсавета.

Сваю назву пасёлак атрымаў у 1983 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Збароўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Ільіч (Рагачоўскі раён)

**Ільі́ч** (, ) — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Званецкага сельсавета.

Да 13 жніўня 1964 года пасёлак уваходзіў у склад Журавіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Анатоль Аляксеевіч Баразеннікаў (1953—2010) — беларускі скульптар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Званецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Збароў

**Збаро́ў** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Збароўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Выяўленыя археолагамі гарадзішча ранняга жалезнага веку, эпохі бронзы і Кіеўскай Русі (за 1 кіламетр на ўсход ад вёскі) і курганны могільнік (5 насыпаў, за 2,5 — 3 кіламеры на ўсход ад вёскі) сведчаць аб засяленні гэтых мясцін з глыбокай старажытнасці. У 1968 годзе ў час сельскагаспадарчых работ каля вёскі знойдзены каралі, якія складаюцца за падвесак, падобныя сустракаюцца ў старажытна-рускіх курганах XI стагоддзя. Па пісьмовых крыніцах вядома з XVI стагоддзя. У 1682 годзе маёнтак Збароў належаў Радзівілам. У 1696 годзе сяленне ў прыходзе Рагачоўскай замкавай царквы. У 1749 годзе пабудавана драўляная царква. Згадваецца ў 1756 годзе як вёска Збарова ў Задняпроўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.

Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расійскай імперыі. З 1880 года дзейнічаў хлебазапасны магазін. У 1881 годзе 114 двароў, 634 жыхары. Паводле перапісу 1897 года 156 двароў, 1083 жыхары, царква, школа граматы, хлебазапасны магазін, 2 ветракі, піцейны дом. У 1905 годзе адкрыта народнае вучылішча (у 1907 годзе — 47 вучняў), якое размяшчалася ў наёмнай сялянскай хаце, а ў 1912 годзе для яго пабудавана памяшканне. У 1909 годзе 170 двароў, 1322 жыхары, 2148 дзесяцін зямлі, у Кісцянёўскай воласці Рагачоўская павета. У выніку пажару 1910 года згарэлі 84 двары. У 1925 годзе 200 двароў.

З 20 жніўня 1924 года цэнтр Збароўскага сельсавета Рагачоўскага раёна Бабруйскай (да 26 ліпеня 1930 года) акругі, з 20 лютага 1938 года Гомельскай вобласці. У 1930 годзе арганізаваны калгас. У савецка-фінляндскую вайну загінулі 2 вяскоўцы. У Вялікую Айчанную вайну ў баях за вёску і наваколле загінулі 69 воінаў (пахаваны ў брацкай магіле каля школы). На франтах і ў партызанскай барацьбе загінуў 161 жыхар з вёсак Збарўскага сельсавета, памяць аб якіх увекавечвае абеліск, пастаўлены ў 1965 годзе ў цэнтры вёскі. Вызвалена 24 лютага 1944 года, 77 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 года 944 жыхары. Цэнтр калгаса «Новы шлях». Размешчаны механізацыйная майстэрня, 9-гадовая школа, Дом культуры, бібліятэка, дзіцячы сад, фельчарска-акушэрскі пункт, магазін, аддзяленне сувязі.

Планіровачна складаеца з дугападобнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да якой з палудня далучаюцца 3 і з поўначы — 2 завулкі. Забудова двухбаковая, няшчыльная, пераважна драўляная, сядзібавага тыпу.

## Славутасці 
* Гарадзішча перыяду ранняга жалезнага веку (2-е тысячагоддзе да н.э. — 1-е тысячагоддзе н.э.), за 1 км на ўсход ад вёскі — 
* Курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча (X — XIII стагоддзі), за 2,5 — 3 км на ўсход ад вёскі, у лесе — 
* Агаленне «Збарова», за 1,9 км на паўночны захад ад вёскі — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэня.

## Вядомыя асобы 
* Кірыл Нікіфаравіч Осіпаў (1907—1975), Герой Савецкага Саюза (1941).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Збароўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Заеззе

**Зае́ззе** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісцянёўскага сельсавета.

Да 19 верасня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кісцянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Кісцяні (Рагачоўскі раён)

**Кісцяні́** (, ) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Кісцянёўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 21 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Рагачоў, за 142 км ад Гомеля.

Каля аграгарадка знаходзіцца гарадзішча мілаградскай культуры, якое датуецца 2-й паловай I-га тысячагоддзя да н.э. — пачатку I ст. н.э.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1756 годзе як вёска ў Рагачоўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.

У 1924—1960 гадах і з 1963 года па наш час цэнтр Кісцянёўскага сельсавета. У 1960—1963 гадах вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1998 год — 660 жыхароў, 244 двары.

## Вядомыя асобы 
* Наталля Мікалаеўна Бадзяла (нар. 1969) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і першаснай апрацоўкі тэкстыльных матэрыялаў і сыравіны.
* Юльян Сяргеевіч Пшыркоў (1912—1980) — беларускі літаратуразнавец і крытык. Доктар філалагічных навук (1962), прафесар (1964).

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 294.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кісцянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Курганне (Рагачоўскі раён)

**Курга́нне** (, ) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 46 км у напрамку на ўсход ад горада Рагачоў, за 89 км ад Гомеля, за 4 км на захад ад аўтадарогі  ().

## Гісторыя 
16 студзеня 1975 года да вёскі далучана суседняя вёска Дзедлава.

У 1998 годзе 630 жыхароў у 241 двары.

## Насельніцтва 
## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.
* За 0,5 — 0,6 км на усход ад аграгарадка — курганны могільнік радзімічаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-97. Выданне 1979 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Курганскі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Новы Крыўск

**Но́вы Крыўск** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Курганскі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Востраў (Рагачоўскі раён)

**Во́страў** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Побалаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Заснавана ў пачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У баі з польскімі легіянерамі 30 лістапада 1917 года каля вёскі загінулі 19 чырвонаармейцаў (пахаваныя ў брацкай магіле). У 1925 годзе — 124 двары. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Полымя», працавала кузня.

У Вялікую Айчынную вайну нямецкія карнікі ў 1944 годзе спалілі 26 двароў і загубілі 2 жыхароў. У баях каля вёскі загінулі 28 савецкіх воінаў (пахаваны ў брацкай магіле). На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 208 землякоў, памяць аб якіх увекавечвае абеліск, пастаўлены ў 1961 годзе. На фронце загінулі 60 вяскоўцаў.

Паводле перапісу 1959 года — 431 жыхар. Цэнтр калгаса «Чырвоная Армія». Размешчаны завод сянной мукі, Дом культуры, бібліятэка, дзіцячы яслі-сад, аддзяленне сувязі.

Планіровачна складаецца з прамалінейнай працяглай вуліцы, блізкай да мерыдыяльнай арыентацыі, да якой далучаецца завулак. Забудова двухбаковая, шчыльная, драўляная і мураваная, сядзібнага тыпу. Пасля аварыі на Чарнобыльскай атамнай электрастанцыі ў вёсцы размясцілася частка перасяленцаў з Кармянскага раёна.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Яфім Максімавіч Гаварушка (1911—1992) — празаік, публіцыст, педагог.
* Рыгор Іосіфавіч Лашкевіч (1904—1992) — член-карэспандэнт Нацыянальнай Акадэміі Навук Беларусі, доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Побалаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Сверкаў

**Све́ркаў** (, ) — былы пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Забалацкага сельсавета.

Да 1 снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Лучынскага сельсавета.

Скасаваны ў 2014 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Амельна

**Аме́льна** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Побалаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Іван Кузьміч Талкачоў (нар. 1905) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху ў Палескай вобласці.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Побалаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Лучын (аграгарадок)

**Лучы́н** (, ) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Забалацкага сельсавета.

Знаходзіцца на правым беразе Дняпра, каля аўтадарогі Рагачоў—Жлобін. Цэнтр калгаса. За 8 км на поўдзень ад Рагачова, 113 км ад Гомеля, 5 км ад чыгуначнай станцыі Луцкае.

На 1999 год у Лучыне налічвалася 919 жыхароў, 435 двароў.

## Гісторыя 
Побач паселішча выяўлены археалагічныя помнікі (гарадзішча і селішча), у тым ліку часоў ранняга сярэднявечча. Некаторыя даследчыкі лічаць, што паселішча можа быць тоеснае Лучыну, гораду Смаленскай зямлі, згаданаму крыніцамі пад 1138, 1172 і 1210-мі гадамі, аднак, у такой версіі ёсць пярэчанні.

Таксама Лучын згаданы ў «Спісе рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх» (канец XIV — пачатак XV стагоддзяў), але няма пэўнасці якога паселішча датычыць гэта згадка.

У XIV—XVIII стагоддзях у Рагачоўскай воласці Вялікага Княства Літоўскага. Згаданы ў грамаце караля Казіміра ад 1480 года менскаму купцу Церашковічу. У XVI стагоддзі вядомы як сяло Лучын. У 1756 годзе сяло ў Задруцкім войтаўстве Рагачоўскага староства.

З 1793 года ў Расійскай імперыі, у Рагачоўскім павеце Беларускай, з 1802 — Магілёўскай, з 1919 — Гомельскай губерняў.

У 1886 годзе — 672 жыхары, 114 двароў, царква, 2 ветракі.

З 1924 года адміністрацыйны цэнтр сельсавета ў Рагачоўскім раёне Бабруйскай акругі (да 1930), з 1938 года ў Гомельскай вобласці.

У Вялікую Айчынную вайну нямецка-фашысцкія захопнікі двойчы (у 1941 і 1944 гадах) часткова спальвалі Лучын.

У 1972 годзе — 1352 жыхары, 387 двароў.

Да 1 снежня 2009 года Лучын быў цэнтрам аднайменнага сельсавета.

## Установы 
Сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, аддзяленне сувязі.

## Помнікі 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў. — 
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.
* Каля вёскі група археалагічных помнікаў Лучын. — , , , , , 

## Вядомыя асобы 
* Пётр Андрэевіч Пілютаў (1906—1960) — ваенны лётчык, Герой Савецкага Саюза.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Забалацкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Антушы

**Антушы́** (, ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Побалаўскага сельсавета.

Да 1962—1963 гадоў вёска ўваходзіла ў склад Краснабярэжскага сельсавета Жлобінскага раёна.

## Паўстанне 1863 года 
У часы паўстання 1863 года вёска Антушы і навакольныя мястэчкі адыгрывалі важную ролю ў жыцці каталіцкай дробнай шляхты Рагачоўскага павета. Паводле перапісу, жыхары ваколіц Антушы, Сенажаткі, Чарцёжа і Марусенек лічыліся аднымі з найбольш «мяцежных» у павеце. Усе гэтыя вёскі ўваходзілі ў рыма-каталіцкую парафію Антушаўскага касцёла.

Уладамі адзначалася ўплывовая роля мясцовага ксяндза Яна Багушэвіча, якога ў даносах характарызавалі як «асобу з дарам слова, што шкодна ўплывае на шляхту прыходу і падтрымлівае паўстанцаў». Лічылася, што ён мог быць нават накіраваны польскай эміграцыяй для арганізацыі паўстання. У студзені 1863 года святар высланы з Магілёўскай губерні ва ўнутраныя губерні Расіі. Першапачаткова касцёл меў статус філіяльнага ў адносінах да касцёла ў мястэчку Карпілаўка (цяпер у межах горада Жлобін).

У 1838 годзе Сенат Расійскай імперыі даў дазвол міністру ўнутраных спраў на перанос парафіяльнага статусу ў Антушы. Гэта было звязана з планамі ліквідацыі Карпілаўскага касцёла ў 1839 годзе, і дзякуючы захадам пробашча Марціна Вашкевіча парафіяльным стаў менавіта касцёл у Антушах.

У 1841 годзе святыню цалкам перабудавалі звонку, а ў 1843 годзе — знутры. З гэтага часу яна вядома пад тытулам Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі. Да 1882 года парафія ўваходзіла ў склад Рагачоўска-Быхаўскага дэканата.

У 1910 годзе ксёндз Аляксандр Болтуц правёў капітальны рамонт будынка, а ў 1911 годзе касцёл быў афарбаваны звонку і ўсярэдзіне алейнымі фарбамі.

Пасля закрыцця касцёл выкарыстоўваўся пад дзіцячы дом, а затым — пад бальніцу. Калі бальніцу перавялі ў вёску Побалава, будынак апынуўся закінутым. У канцы 1980-х — пачатку 1990-х гадоў храм быў разабраны. Захаваліся толькі прыступкі.

Касцёл быў выбудаваны ў стылі класіцызму. Ён уяўляў сабой прамавугольны ў плане неф, з апсідай і сакрысціямі па баках. Фасад быў атынкаваны, завершаны франтонам з фрызам і трыгліфамі. Ярусы бакавых фасадаў чляніліся вокнамі з сандрыкамі. Унутры знаходзіліся нартэкс і хоры.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Побалаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна