open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Макс Крузэ

**Максіміліян Крузэ** (; нар. , Райнбек, Германія) — нямецкі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Германіі (2013—2015).

## Кар’ера 
Крузэ пачаў сваю кар’еру ў мясцовым клубе. У ліпені 2005 года далучыўся да складу «Вердэра», аднак гуляў амаль толькі за другую каманду брэменцаў. 4 мая 2009 года Макс падпісаў двухгадовы кантракт з клубам «Санкт-Паўлі». У сезоне 2011/12 Макс забіў у Бундэслізе-2 13 галоў і аддаў 6 галявых перадач, дзякуючы чаму «Санкт-Паўлі» фінішыраваў з 62 пунктамі на чацвёртым месцы.

### «Фрайбург» 
Дзякуючы поспеху з гамбургскім клубам Макс быў запрыкмечаны «Фрайбургам», да якога далучыўся ўлетку 2012 года і адразу стаў яго лідарам. Дэбютаваў за свой новы клуб 18 жніўня 2012 года ў матчы на Кубак Германіі супраць клуба «Вікторыя», які скончыўся з лікам 2:1 на карысць ігракоў з Фрайбурга, а Крузэ забіў першы гол і стаў асістэнтам для свайго партнёра Себасцьяна Фрайса. 25 жніўня Крузэ дэбютаваў за клуб у Бундэслізе, забіўшы гол у матчы супраць «Майнца», які скончыўся ўнічыю 1:1.

### «Барусія» Мёнхенгладбах 
Пасля выбітнага сезона за «Фрайбург» Крузэ падпісаў 4-гадовы кантракт з клубам «Барусія» з Мёнхенгладбаха ў красавіку 2013 года. Ужо 17 жніўня 2013 года адзначыўся дэбютным голам за гладбахцаў, калі дапамог атрымаць перамогу над клубам «Гановер 96» (3:0). У «Барусіі» прыйшоўся да справы і неўзабаве стаў адным з лідараў каманды, за два сезона забіў у Бундэслізе 23 галы.

### «Вольфсбург» 
10 мая 2015 года «Вольфсбург» абвясціў аб падпісанні чатырохгадовага кантракта з Крузэ.

### «Вердэр» 
2 жніўня 2016 года вярнуўся ў «Вердэр». На сезон 2018/19 быў абраны капітанам каманды, аднак па яго заканчэнні не стаў падаўжаць кантракт з брэменскім клубам.

### «Фенербахчэ» 
У чэрвені 2019 года падпісаў трохгадовы кантракт з турэцкім клубам «Фенербахчэ». У чэрвені 2020 года ў аднабаковым парадку разарваў пагадненне са стамбульскім клубам.

### Апошнія гады 
У жніўні 2020 года далучыўся да берлінскага «Уніёна». У студзені 2022 года вярнуўся ў «Вольфсбург», падпісаўшы кантракт на 1,5 гады. Пакінуў клуб па пагадненні бакоў у лістападзе 2022 года.

У чэрвені 2023 года стаў іграком «Падэрборна 07», у лістападзе 2023 года разарваў кантракт з клубам. 

## Міжнародная кар’ера 
За галоўную зборную Германіі Макс дэбютаваў 29 мая 2013 года матчам супраць Эквадора. 2 чэрвеня 2013 года ў матчы супраць зборнай ЗША на 79 хвіліне забіў свой першы гол за нацыянальную зборную.

## Дасягненні 
**Вольфсбург**:
* Уладальнік Суперкубка Германіі: 2015

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Германіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Германіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Вердэр II
Катэгорыя:Ігракі ФК Вердэр
Катэгорыя:Ігракі ФК Санкт-Паўлі
Катэгорыя:Ігракі ФК Санкт-Паўлі II
Катэгорыя:Ігракі ФК Фрайбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Барусія Мёнхенгладбах
Катэгорыя:Ігракі ФК Вольфсбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Фенербахчэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Уніён Берлін
Катэгорыя:Ігракі ФК Падэрборн 07
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Вітава

**Вітава** — гідронім:

* Ві́тава — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Альзініца
* Вітава́ — рака ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Іпуць
Мюлдэр

**Мюлдэр** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Міхел Мюлдэр, нідэрландскі канькабежац-спрынтар, чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2014
* Роналд Мюлдэр, нідэрландскі канькабежац-спрынтар, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2014
Данілюк

**Данілюк** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксандравіч Данілюк (нар. 1975) — украінскі дзяржаўны дзеяч.
* Барыс Данілюк (1923—2011) — беларускі грамадскі дзеяч у ЗША.
* Васіль Данілавіч Данілюк (1899 — ?) — народны казачнік.
* Леанід Сямёнавіч Данілюк (1919—1986) — Герой Савецкага Саюза.
* Святлана Піліпаўна Данілюк (1939—2003) — беларуская оперная спявачка.
* Станіслаў Яўгенавіч Данілюк (нар. 1955) — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь, дацэнт.
* Хведар Данілюк (1887—1960) — беларускі рэлігійны і грамадскі дзеяч, праваслаўны святар.
Зарыцкі

**Зарыцкі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Зарыцкі — беларускі паэт, перакладчык
* Ошэр Зарыцкі — амерыканскі матэматык
* Эдуард Барысавіч Зарыцкі — беларускі кампазітар
Жабінок

**Жабінок** — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 18 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 2,5 км на паўночны захад ад вёскі Зерчаніцы, у басейне ракі Альзініца.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,58 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Даўжыня берагавой лініі 1,25 км.

Размешчана сярод балота, парослага на паўднёвым усходзе хмызняком. За 50—200 м ад возера лес. Істотна зарастае. З возера пачынаецца рака Альзініца, якая ў верхнім цячэнні называецца Баярская.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ушачы
Ліпман

**Ліпман** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Габрыэль Ліпман, французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі
* Уолтэр Ліпман, амерыканскі пісьменнік, журналіст, палітычны аглядальнік, аўтар арыгінальнай канцэпцыі грамадскай думкі
* Фрыц Альберт Ліпман, нямецка-амерыканскі біяхімік. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Клафуці

**Клафуці** (, ад  — напаўняць) — французскі дэсерт, які спалучае ў сабе рысы запяканкі і пірага. Садавіна ў салодкім вадкім яечным цесце, падобным да блінцовага, выпякаецца ў формах для запяканак або кіша. У змазаную тлушчам форму для выпечкі спачатку кладуць садавіну, а затым заліваюць яе цестам.

Класічным лічыцца клафуці са свежай вішні з костачкамі. Існуюць таксама персікавы, яблычны і грушавы клафуці, клафуці з чарнасліву, журавін і ажыны. Калі замест вішні выкарыстоўваецца іншая садавіна, такі клафуці называецца фланярд.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Рэцэпт клафуці са свежай вішні

Катэгорыя:Французскія дэсерты
Катэгорыя:Пірагі
Катэгорыя:Стравы з садавіны
Таркоўскі

**Таркоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Арсеньевіч Таркоўскі, савецкі кінарэжысёр, сцэнарыст
* Арсеній Аляксандравіч Таркоўскі, рускі паэт і перакладчык з усходніх моў
Рэцянец

**Рэцянец** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 18 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 2 км на ўсход ад вёскі Сарочына, у басейне ракі Тураўлянка.

Плошча паверхні 0,08 км². Даўжыня 0,53 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 1,3 км.

Знаходзіцца на балоце Рэцянец.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Тураўлянкі
Азярко (возера, басейн Ушачы)

**Азярко** — возера на мяжы Полацкага і Ушацкага раёнаў Віцебскай вобласці, за 11 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 23 км на паўднёвы захад ад горада Полацк, за 1 км на ўсход ад вёскі Старынкі (Полацкі раён), у басейне ракі Ушача.

Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Даўжыня берагавой лініі 0,67 км.

Размешчана сярод забалочанага хмызняку.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ушачы
Азярко

Назву **Азярко** маюць:

## Азёры 
* Азярко — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Шоша
* Азярко — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Ула
* Азярко — возера на мяжы Полацкага і Ушацкага раёнаў Віцебскай вобласці, у басейне ракі Ушача
Быхавец (возера)

**Бы́хавец** — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 4 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 0,6 км на паўднёвы захад ад вёскі Арэхаўна, у басейне ракі Крашанка.

Плошча паверхні 0,005 км². Даўжыня 0,09 км, найбольшая шырыня 0,08 км. Найбольшая глыбіня 3,0 м, сярэдняя — 1,64 м. Даўжыня берагавой лініі 0,26 км. Аб’ём вады ў возеры 0,01 млн м³.

Размешчана сярод балота. Схілы катлавіны невыразныя. Злучана меліярыцыйнымі канавамі: на поўдні — з возерам Папова, на поўначы — з ракой Крашанка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Басейн Ушачы
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Папова (возера)

**Папова** — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 3,5 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Арэхаўна, у басейне ракі Крашанка.

Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,15 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,4 км.

Схілы катлавіны вышынёй да 3 м, у ніжняй частцы забалочаныя, у верхняй пад лесам (на поўдні) ці разараныя (на поўначы). Уздоўж паўночнага і ўсходняга берагоў забалочаная пойма. На поўначы злучана канавай з возерам Быхавец.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ушачы
Папова

**Папова** — жаночая форма прозвішча Папоў, таксама тапонім.

## Прозвішча 
* Алена Папова (нар. 1947) — беларускі і рускі празаік, драматург.
* Анастасія Папова (нар. 1990) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
* Ія Міхайлаўна Папова (нар. 1924) — беларускі архітэктар.
* Марыя Уладзіміраўна Папова — беларуская баскетбалістка
* Тамара Мікалаеўна Папова (Шыманская) — беларуская вяслярка-байдарачніца

## Тапонім 
### Беларусь 
* Возера Папова, возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці
### Расія 
* Папова (Гагарынскі раён)
* Папова (Іркуцкая вобласць)
* Папова (Сафонаўскі раён)
* Папова (Холм-Жыркоўскі раён)
Мануэль Самойлавіч Каплун

**Мануэль Самойлавіч Каплун** (; ,  — , ) — савецкі вучоны ӯ галіне дэрматавенералогіі. Доктар медыцынскіх навук (1939), прафесар, дырэктар Іркуцкага медыцынскага інстытута ў 1940—1943 гг., загадчык кафедры дэрматавенералогіі ІДМІ.

## Біяграфія 
Скончыў Екацерынаслаўскі ўніверсітэт у 1921 годзе. У 1924 па 1930 г. — асістэнт, з 1930 па 1940 год — дацэнт скурных і венерычных хвароб Днепрапятроўскага медінстытута. У 1940—1943 гг. — дырэктар Іркуцкага медыцынскага інстытута. У 1940 годзе быў абраны па конкурсе загадчыкам кафедры дэрматавенералогіі ІГМІ. Загадваў кафедрай да 1972 года. З 1972 па 1974 год — кансультант Іркуцкага абласнога скурна-венералагічнага дыспансэра. З 1940 па 1974 год быў старшынёй навуковага таварыства дэрматавенеролагаў ў Іркуцку, абіраўся членам праўлення Ўсерасійскага навуковага таварыства дэрматавенеролагаў і рэдакцыйнага савета часопіса «Веснік дэрматавенералогіі».

## Нвуковая дзейнасць 
З’яўляўся навуковым кансультантам Іркуцкага клінічнага лепразорыя, які быў арганізаваны ў 1926 годзе і існаваў да 1976 г. Пад яго кіраўніцтвам выконваліся навуковыя даследаванні па лепры і праводзіліся навукова-практычныя канферэнцыі з удзелам дерматовенеролагаў і лепролагаў Сібіры і Далёкага Усходу. Аўтар больш за 150 навуковых прац.

Асноўныя напрамкі навуковых даследаванняў: патагенез пранцаў, патагенез хранічных дерматозаў, удасканаленне арганізацыйных формаў дэрматавенералагічнай і супрацілепрознай службы.

## Спасылкі 
* АНО Иркипедия

Катэгорыя:Выпускнікі Дніпроўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Іркуцкага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Лацінскі манетны саюз

**Лацінскі манетны саюз** або **Лацінскі валютны саюз** (, , , , , ) — манетны саюз, заснаваны 23 снежня 1865 года з мэтай уніфікацыі некалькіх еўрапейскіх манетных сістэм. Саюз фактычна распаўся ў Першую сусветную вайну, афіцыйна распушчаны 1 студзеня 1927 года.

## Гісторыя 
На пачатку другой паловы XIX&nbsp;ст. некалькі еўрапейскіх дзяржаў (Францыя, Бельгія, Італія і Швейцарыя) задаліся мэтай захаваць біметалізм, уклаўшы на канферэнцыі 1865&nbsp;р. міжнародную ўгоду, што атрымала назву Лацінскі манетны саюз. Гэта была першая спроба міждзяржаўнага рэгулявання грашовых сістэм. На тэрыторыі дзяржаў саюза зберагалася вольнае чаканка манет з золата і срэбра при падтрыманні сталых суадносін між залатымі і срэбнымі манетамі (1:15,5), фіксаваны металёвы змест (4,5 г срэбра; 0,290322 г золата) грашовых адзінак, вольны абарот манет адных дзяржаў-членаў на тэрыторыях іншых. Пагадненне набыла моц у 1866 годзе.

Пазней да саюза далучыліся Іспанія і Грэцыя (1868), Румынія, Аўстра-Венгрыя, Балгарыя, Венесуэла, Сербія, Сан-Марына і Папская вобласць (1889]). В 1904 года Дацкая Вест-Індыя таксама прыняла стандарт, але не далучыўшыся да Звязу. З 1912 да 1925 года нефармальным сябрам саюза была і Албанія, якая толькі што здабыла незалежнасць, хоць валюту на ўласнай тэрыторыі яна не чаканіла, а завозіла яе з Італіі і Грэцыі.

Такі блок павінны быў узмацніць пазіцыі дзяржаў-членаў адносна іншых еўрапейскіх дзяржаў, перадусім Вялікабрытаніі і Германіі. Але гэты саюз праіснаваў нядоўга. Абясцэньванне срэбра напрыканці XIX&nbsp;ст. з-за станнення яго вытворчасці прывяло да таго, што фактычныя рыначныя суадносіны залатых і срэбных манет складалі 1:20, 1:22. Як вынік, недаацэненыя залатыя манеты пачалі выходзіць са сферы абароту ў скарбы. Урэшце рэшт гэта спрычыніла распад Лацінскага манетнага саюза. У 1878&nbsp;р. вольнае чаканка срэбра ў дзяржавах саюза было забароненае, і ўсе гэтыя краіны перайшлі да залатога монаметалізму.

## манеты 

Файл:20_francs_belges.JPG|Бельгія, 20 франкаў
Файл:20_CHF_1890_131415.jpg|Швейцарыя, 20 франкаў
Файл:1884 Griechenland Georg I Revers.JPG|Грэцыя 1884, 20 драхмаў
Файл:20_Lire_Italien_1883.JPG|Італія 1882, 20 ліраў
Файл:Jugoslawien Alexander I 1925 Revers.jpg|Каралеўства Югаславія 1925, 20 дынараў
Файл:Monaco Charles III 1879 Revers.jpg|Манака 1879, 20 франкаў
Файл:Romania, 20 lei 1883, revers.jpg|Румынія 1883, 20 леяў
Файл:Österreich - Goldmünze, 8 Florin (Gulden), 1892.JPG|Аўстра-Венгрыя 1892, 20 франкаў (= 8 гульдэнаў/флорынаў)

 ЗША, 1 стэла (зорка) = 4 долары ЗША (20 франкаў) (1879—1880)]]

## Спасылкі 
* Grand-dad of today’s Euro: The Latin Monetary Union (1865—1927)
* Coins of the Latin Monetary Union: 1865—1926 

Катэгорыя:манетныя саюзы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1865 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1927 годзе
Марыа Гомес

**Марыа Гомес Гарсія** (; нар. , Рыдлінген, ФРГ) — нямецкі футбаліст іспанскага паходжання, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Германіі (2007—2018). Найлепшы футбаліст Германіі 2007 года.

## Клубная кар’ера 
### «Штутгарт» 
У 2004 годзе Гомес згуляў 10 хвілін за «Штутгарт» у матчы Лігі чэмпіёнаў у гульні супраць «Чэлсі» 9 сакавіка, а 8 мая дэбютаваў за клуб у розыгрышу Бундэслігі.

### «Баварыя» 
26 мая 2009 года «Баварыя» заплаціла за яго рэкордную для Бундэслігі суму — паводле розных крыніцах ад 30 да 35 мільёнаў еўра. Лічыўся адным з найлепшых нападнікаў Германіі. У першым сезоне ў «Баварыі» Гомес згуляў нядрэнна, але ад яго чакалі большага. Валодае цудоўнай тэхнікай і часцяком забівае прыгожыя мячы, аднак у зборнай яму стала не шанцуе. 7 мая 2011 года Гомес забіў тры галы ў браму «Санкт-Паўлі», што стала яго пятым хет-трыкам за сезон 2010/11 у Бундэслізе, што з’яўляецца другім падобным паказчыкам за ўсю гісторыю нямецкіх чэмпіянатаў.

### «Фіярэнціна» 
8 ліпеня 2013 года Гомес далучыўся да клуба Серыі A фларэнційскай «Фіярэнціны», падпісаўшы чатырохгадовы кантракт. Як мяркуецца, за іграка італьянскі клуб заплаціў 20 млн еўра. Марыа быў афіцыйна прадстаўлены ў якасці іграка «Фіярэнціны» 15 ліпеня, на цырымоніі прысутнічала 20 тысяч чалавек.

### «Бешыкташ» 
30 ліпеня 2015 года было афіцыйна абвешчана аб пераходзе Гомеса ў гадавую арэнду «Бешыкташ» з правам выкупу. Улетку 2016 года вярнуўся ў «Фіярэнціну».

### «Вольфсбург» 
У жніўні 2016 года перайшоў у «Вольфсбург». Па выніках сезона 2016/17 дапамог камандзе захаваць месца ў Бундэслізе.

### Вяртанне ў «Штутгарт» 
У снежні 2017 года было абвешчана аб вяртанні Гомеса ў «Штутгарт» пачынаючы ў 1 студзеня 2018 года. Застаўся ў клубе і пасля яго вылету з Бундэслігі па выніках сезона 2018/19, на наступны год дапамог камандзе вярнуцца ў элітны дывізіён. У чэрвені 2020 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры.

## Міжнародная кар’ера 
Марыа Гомес дэбютаваў за зборную Германіі ў матчы супраць зборнай Швейцарыі 7 лютага 2007 года. Германія перамагла ў той гульне з лікам 3:1, а Гомес забіў другі гол каманды.

## Асабістае жыццё 
У Гомеса нямецка-іспанскія карані, гэта значыць яго бацька іспанец, родам з Гранады, а маці — немка.

## Дасягненні 
### Клубныя 
 **Штутгарт**:
* Чэмпіён Германіі: 2007

 **Баварыя**:
* Чэмпіён Германіі: 2010, 2013
* Уладальнік Кубка Германіі: 2010, 2013
* Уладальнік Суперкубка Германіі: 2010, 2012
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2013

  **Бешыкташ**:
* Чэмпіён Турцыі: 2016

### Міжнародныя 
 **Германія**:
* Бронзавы прызёр чэмпіянату свету: 2006, 2010
* Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы: 2008

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* 

Катэгорыя:Футбалісты Германіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Германіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Штутгарт
Катэгорыя:Ігракі ФК Вольфсбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Бешыкташ
Катэгорыя:Ігракі ФК Фіярэнціна
Катэгорыя:Ігракі ФК Баварыя Мюнхен
Катэгорыя:Ігракі ФК Штутгарт II
Клешня

**Кле́шня** — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 16 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Расоны, за 5 км на паўднёвы захад ад вёскі Юхавічы, у басейне ракі Нішча.

Плошча паверхні 0,17 км². Даўжыня 0,88 км, найбольшая шырыня 0,32 км. Найбольшая глыбіня 1,8 м. Даўжыня берагавой лініі 2,15 км.

Схілы катлавіны спадзістыя, вышынёй 2—3 м параслі лесам і хмызняком, на ўсходзе і поўдні разараныя. Берагавая лінія ў паўночнай частцы возера звілістая. Берагі на поўначы забалочаныя. Выцякае ручай у раку Нішча.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, акунь, гусцяра, плотка, краснапёрка, лінь, язь і іншыя віды рыб.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб'екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб'екты Рэспублікі Беларусь» 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 3-2.

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Расонскага раёна
Начоўкі (значэнні)

* Ночвы, **начоўкі** ― у беларускім побыце выдзеўбанае з дрэва карыта, пасудзіна з шырокім адкрытым верхам
## Беларусь 
* Начоўкі (возера)
## Расія 
* Начоўкі (Смаленская вобласць)
ФК Санкт-Паўлі

**«Санкт-Паўлі»** () — нямецкі футбольны клуб з горада Гамбург. Заснаваны ў 1910 годзе. Нягледзячы на тое, што ў клуба пакуль вельмі сціплыя дасягненні, ён мае вялікую фанацкую падтрымку — пераважна сярод людзей з левымі палітычнымі поглядамі, як на радзіме, так і ва ўсім свеце.

Футбольны клуб уваходзіць у склад аднайменнага спортклуба. Апроч футбольнай каманды, ў складзе клуба ёсць секцыі рэгбі, боўлінга, бокса, веласпорту, настольнага тэніса, амерыканскага футбола, шахмат і іншых. Такім чынам, спартыўнае таварыства налічвае 8 000 удзельнікаў.

## Гісторыя 
Клуб быў заснаваны 15 мая 1910 года, аднак сапраўды самастойнай каманда стала ў 1924 годзе, калі адкалолася ад спартыўнага таварыства «Hamburg-St. Pauli Turnverein 1862» («Гімнастычнае таварыства Гамбург-Санкт-Паўлі 1862»). Непасрэдна да 1945 года «Піраты» ўяўлялі «каманду-ліфт», якая са зменным поспехам выступала, то ў першай, то ў другой лігах. Прычынай такой нестабільнасці была адсутнасць трэнера. Першыя два сезоны пасля заканчэння вайны (1945/1946 і 1946/1947) клуб правёў у Гарадской Лізе Гамбурга. Наступныя 16 сезонаў — па 1963 год выступалі ў дывізіёне «Оберліга Норд». З 1963 па 1974 гады — у Рэгіяналлізе Норд, з 1974 па 1977 гады — у новаўтворанай Другой Бундэслізе Норд. У сезоне 1977/1978 каманда выйшла ў Першую Бундэслігу, але заняла 18 месца, і зноў панізілася ў класе. Пасля дэбютнага сезону, каманда яшчэ 6 разоў выступала ў эліце, самы працяглы перыяд — з 1988 па 1991 гады. Самае «важкае» дасягненне — 10 месца ў сезоне 1988/1989.

У 2006 годзе «Санкт-Паўлі» ў Кубку Германіі дайшоў да паўфіналу. У 2007 годзе клуб вярнуўся ў другі дывізіён, дзе правёў два сезоны, і, па выніках сезону 2009/10 ізноў забяспечыў сабе пуцёўку ў эліту нямецкага футбола.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Санкт-Паўлі
Каплун

* Каплун, певень — спецыяльна укормлены на мяса, кастрыраваны певень і страва з яго
* Каплун, страва — страва з кавалачкаў хлеба і вады
* Мануэль Самойлавіч Каплун — савецкі вучоны ӯ галіне дэрматавенералогіі
Начоўкі (возера)

**Начоўкі** — возера ў Беларусі, у Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 16 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Расоны, за 4 км на паўночны захад ад вёскі Вялікае Балота, у басейне ракі Нішча.

Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,4 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 0,95 км.

Размешчана сярод лесу. Схілы катлавіны невыразныя. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй да 50 м.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Расонскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нішчы
Норкава

**Норкава** — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 16 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Расоны, за 2,5 км на захад ад вёскі Сасновы Бор, у басейне ракі Нішча.

Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,15 км, найбольшая шырыня 0,08 км. Даўжыня берагавой лініі 0,4 км.

Размешчана сярод балота.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Расонскага раёна
Ройс

* Марка Ройс - нямецкі футбаліст
* Рака Ройс - рака ў Швейцарыі
Балабан

* Балабан, інструмент, язычковы драўляны духавы музычны інструмент
* Ян Балабан, чэшскі пісьменнік, перакладчык
1982 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

[міні|[Пётр Пятровіч Шарыпа|Пётр Шарыпа «Светлы дзень». Палатно, алей, 186 х 72 см]] 
[міні|[Анатоль Бараноўскі «Купалле». Палатно, алей, 135 х 160 см.]]
**1982** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* 14 мая — падпольная выстаўка-аўкцыён у памяшканні Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута. Куратар — Адам Глобус. Прымалі ўдзел: Алена Бяляева, Уладзімір Лапо, Фёдар Сарока, Генадзь Хацкевіч, Максім Клімковіч, Уладзімір Сцяпан, Леанід Еўтух, Ігар Цішын, Валянцін Дзялендзік
* Рэспубліканская выстаўка «СССР — наша Радзіма», Палац мастацтва, Мінск
* Рэспубліканская выстаўка «37-я пераможная вясна», Палац мастацтва, Мінск
* Рэспубліканская мастацкая выстаўка пейзажа, Палац мастацтва, Мінск
* Рэспубліканская выстаўка «Зямля і людзі», Мінск. Сярод удзельнікаў — Алег Скавародка 
* Выстаўка «100 гадоў з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа», Мінск
* Выстаўка «60 гадоў стварэння СССР», Мінск. Сярод удзельнікаў — Людміла Шчамялёва
* Выстаўка «Маладосць рэспублікі», Мінск. Сярод удзельнікаў — Людміла Шчамялёва

## З’явіліся 
* Кніга «Янка Купала ў творчасці мастакоў», афарміцель Мікола Ганчароў 
* Кніга «Якуб Колас у творчасці мастакоў», афарміцель Мікола Ганчароў
* 24 снежня — Музей В. К. Бялыніцкага-Бірулі, Магілёў
* 30 ліпеня — Вілейскі краязнаўчы музей
* Мемарыяльны комплекс «Змагарам за Савецкую ўладу», Магілёў
* Хойніцкі краязнаўчы музей
* Помнік Сымону Буднаму, Нясвіж
* Фантаны «Поры года» на праспекце Машэрава ў Мінску. Скульптары Валянцін Занковіч, Алесь Шатэрнік, Леанід Давідзенка, Юрый Палякоў
[thumb|210px|[Дзмітрый Алегавіч Сурскі|Дзмітрый Сурскі «Джынсавы аўтамабіль»]] 

Выява:Fountains in Pobeditelej.JPG|«Лета»
Выява:Fontain Pobeditelej.JPG|

## Памерлі 
* 29 верасня — Барыс Звінагродскі (нар. 1896), беларускі жывапісец. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1956)

## Галерэя скульптуры 

Выява:Simon Budny Nesvizh 01.JPG|Святлана Гарбунова. Помнік Сымону Буднаму, Нясвіж

Катэгорыя:1982 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
1981 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

[міні|[Віктар Фёдаравіч Шматаў|Віктар Шматаў «Партрэт Максіма Багдановіча ў 1916 годзе»]]
**1981** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Рэспубліканская выстаўка «Заўсёды напагатове», прысвечаная 60-годдзю савецкай міліцыі, Палац мастацтва, Мінск. Складальнікі каталога: Н. В. Зелянко, Л. Д. Фінкельштэйн; аўтар уступнага артыкула Э. Пугачова
* Рэспубліканская выстаўка да XXVI з’езда КПСС, Палац мастацтва, Мінск
* Рэспубліканская выстаўка «Восень – 81», Палац мастацтва Мінск
* Рэспубліканская выстаўка акварэлі, Палац мастацтва Мінск
* «Горад майго дзяцінства», персанальная выстаўка мастака Абрама Рабкіна ў Ленінградзе, прысвечаная Бабруйску
* 8 снежня — 17 снежня: Рэспубліканская мастацкая выстаўка, прысвечаная 90-годдзю з дня нараджэння Максіма Багдановіча, Палац мастацтва, Мінск. Сярод удзельнікаў — Людвіг Асецкі, Віктар Шматаў
* Выстаўка «Маладосць рэспублікі», Мінск. Сярод удзельнікаў — Людміла Шчамялёва
### Выстаўка, прысвечаная Алаізе Пашкевіч 

Выява:1981 Выстава Алаіза Пашкевіч.jpg|Трэці злева — Віктар Шматаў

## Ганаровыя званні 
* Дзмітрый Алейнік атрымаў ганаровае званне Заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі
* Людвіг Асецкі атрымаў ганаровае званне Заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі
* Васіль Сумараў атрымаў ганаровае званне Заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі

## З’явіліся 
* 20 лютага — Полацкая мастацкая галерэя
* 4 ліпеня — Музей баявой садружнасці беларускіх, рускіх, латышскіх і літоўскіх партызан у гады Вялікай Айчыннай вайны
* 25 лістапада — Хойніцкі краязнаўчы музей
* Музей этнаграфіі, Магілёў

## Галерэя скульптуры

|Леанід Зільбер, «Батлейка», Сэндайскі сквер, Мінск
Выява:Monument to the Liberators of Polotsk.JPG|Генадзь Мурамцаў. Помнік «Вызваліцелям Полацка» 

## Галерэя жывапісу

Выява:Boris Arakcheev 1981 Yaroslavl Gymnasium Maxim Bogdanovich.jpg|Барыс Аракчэеў. «Яраслаўль. Гады вучобы Максіма Багдановіча ў гімназіі». Палатно, алей, 60 x 98 см
Выява:Boris Arakcheev 1981 The temple on the main street of Yaroslavl.jpg|Барыс Аракчэеў. «Храм на цэнтральнай вуліцы Яраслаўля». Картон, алей, 47 х 35 см
Выява:Piotr Sharipa 1981 Cathedral in Myadzyel.JPG|Пётр Шарыпа «Касцёл у Мядзелі.» Палатно, алей, 50 х 57 см
Выява:Piotr Sharipa 1981 Alenka.jpg|Пётр Шарыпа «Алёнка». Палатно, алей, 119 х 90 см

## Памерлі 
Катэгорыя:1981 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
Скно

**Скно** — возера ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці, за 25 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, на поўнач ад вёскі Буды, у басейне ракі Дзісна.

Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,47 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 1,05 км.

Схілы катлавіны вышынёй 2м5 м, на поўначы і поўдні невыразныя, у ніжняй частцы пад лесам. На поўначы пойма шырынёй да 50 м. Сцёк у ручай Расоха.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Шаркаўшчынскага раёна
Рапсінак

**Рапсінак** — возера ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці, за 14 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, за 1 км на поўдзень ад вёскі Бандары Тулаўскія, у басейне ракі Паловіца.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,24 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 0,6 км.

Схілы катлавіны вышынёй 3 м, разараныя. Пойма шырынёй да 50 м, пад лугам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Шаркаўшчынскага раёна
1980 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

**1980** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Рэспубліканская выстаўка «У сям’і адзінай», прысвечаная 60-годдзю БССР і КПБ, Дзяржаўны мастацкі музей БССР, Мінск. Сярод удзельнікаў — Людвіг Асецкі
* Рэспубліканская выстаўка «Подзвіг народа бессмяротны», прысвечаная 35-годдзю Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне, Палац мастацтва, Мінск. Сярод удзельнікаў — Людмила Шчамялёва
* Рэспубліканская выстаўка «Маладосць страны», Мінск. Сярод удзельнікаў — Алег Скавародка

## З’явіліся 
* Кніга «Жывапіс Беларусі», афарміцель Мікола Ганчароў
* Літаратурны музей Максіма Багдановіча
* Літаратурны музей Аркадзя Куляшова
* Манумент «Дзеці, якія гуляюцца», вуліца Веры Харужай, Мінск, 16. Скульптар Мікалай Кандрацьеў

## Нарадзіліся 
* 8 лістапада — Канстанцін Касцючэнка, беларускі скульптар

## Памерлі 
* 26 лістапада — Людамір Сляндзінскі (нар. 1889), польскі мастак-манументаліст, сын мастака Вінцэнта Сляндзінскага
* 30 лістапада — Монас Манасзон (нар. 1907), беларускі савецкі мастак-жывапісец
* Акім Шаўчэнка (нар. 1902), беларускі савецкі мастак-жывапісец, выбітны каларыст, прадстаўнік сацрэалізму
* Берта Кузняцова (нар. 1929), беларускі савецкі мастак-жывапісец з Гомеля

## Галерэя жывапісу

Выява:2009. Stamp of Belarus 33-2009-10-29-m-1.jpg|Віталь Цвірка. «Блакітны дзень». Нацыянальны мастацкі музей Беларусі

Катэгорыя:1980 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
Батна (горад)

**Батна** — горад на паўночным усходзе Алжыра, цэнтр правінцыі Батна. Батна — пяты па насельніцтве горад Алжыра, найбуйнейшы горад горнага масіва Арэс. Горад размешчаны ў 430 кіламетрах ад сталіцы краіны, горада Алжыр, у 119 кіламетрах ад горада Канстанціна.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Алжыра
Беларуска-алжырскія адносіны

**Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Алжырскай Народнай Дэмакратычнай Рэспублікай** устаноўлены 24 кастрычніка 1995 года.

Інтарэсы Алжыра ў Беларусі прадстаўляе Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Алжыра ў Расійскай Федэрацыі і Рэспубліцы Беларусь па сумяшчальніцтве Смаіл Шэргі.

У маі 2014 г. Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Егіпце С. А. Рачкоў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Рэспублікі Беларусь у Алжырскай Народнай Дэмакратычнай Рэспубліцы па сумяшчальніцтве.

Сустрэчы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь і Прэзідэнта Алжыра адбыліся ў рамках Саміту тысячагоддзя (Нью-Ёрк, верасень 2000 г.) і Саміту Руху недалучэння (Гавана, верасень 2006). Алжыр з візітамі наведалі Міністр абароны (2002 і 2005 гг.), Міністр замежных спраў (2003 г.), дэлегацыя Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь (2009 г.).

Рэспубліку Беларусь наведаў Міністр прамысловасці Алжыра (2003 г.).

## Дагаворна-прававая база 
Дагаворна-прававая база двухбаковых адносін знаходзіцца ў стадыі фарміравання. Падпісаны Пратакол аб супрацоўніцтве паміж міністэрствамі замежных спраў Беларусі і Алжыра. Распрацоўваюцца да падпісання: канвенцыя аб пазбяганні падвойнага падаткаабкладання, пагадненні аб гандлёва-эканамічным, ваенна-тэхнічным і інвестыцыйным супрацоўніцтве, а таксама пагадненні аб супрацоўніцтве ў галіне сельскай гаспадаркі, санітарнай ветэрынарыі.

## Гандаль 
Структура беларускага экспарту ў Алжыр фарміруецца за кошт грузавых аўтамабіляў, трактароў, металапракату, калійных угнаенняў, нафтапрадуктаў, шын. Імпарт Беларусі з Алжыра складаюць фасфаты кальцыя прыродныя, садавіна і гародніна.

## Адукацыя 
У беларускіх установах адукацыі падрыхтаваны больш за 400 алжырскіх спецыялістаў з вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыяй, а таксама 14 кандыдатаў навук.

## Гл. таксама 
* Адносіны Беларусі з краінамі Афрыкі

Алжыр
Катэгорыя:Знешняя палітыка Алжыра
Канстанціна

**Канстанціна** () — горад у Алжыры, цэнтр аднайменнай правінцыі. Размешчаны на паўночным усходзе краіны за 80 км ад узбярэжжа Міжземнага мора.

Металаапрацоўчая, тытунёвая і харчовая прамысловасць, вытворчасць дываноў. Сярод помнікаў мячэць 1221 года.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Жан-Мішэль Атлан, мастак

Катэгорыя:Гарады Алжыра
Баркоўшчына

Назву **Барко́ўшчына** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Ба́ркаўшчына (Баркоўшчына) — вёска ў Браслаўскім раёне

* Мінская вобласць:
** Баркоўшчына — вёска ў Мядзельскім раёне

## Іншае 
* Баркоўшчына — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці
Баркоўшчына (Мядзельскі раён)

**Барко́ўшчына** (, ) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1846 вёска аднайменнага маёнтка Вілейскага павета Віленскай губерні, валоданне памешчыка Шчэпановіча, 7 двароў, 68 жыхароў. Маёнтак, акрамя вёскі, складаўся з фальварка і ўчастка вёскі Насілава. У 1868 г. вёска Будслаўскай воласці Вілейскага павета, налічвала 79 жыхароў. У 1886 г. тут працавала школа граматы. У 1904 г. вёска (108 жыхароў) і маёнтак (70 жыхароў) валоданне Шчэпановіча. У 1921 г. вёска (19 двароў, 112 жыхароў) і фальварак (13 жыхароў) у складзе Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вілейскага паветаў Віленскага ваяводства.

З 12.10.1940 г. у Будслаўскім сельсавеце Крывіцкага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 23.05.1952 г. да 27.03.1959 г. у Вераб’ёўскім сельсавеце, з 20.01.1960 г. Мінскай вобласці, з 25.12.1962 г. у Мядзельскім раёне. У 1950 г. сяляне вёсак Баркоўшчына і Забегі аб’ядналіся ў калгас імя Кірава. З 1952 вёска ў складзе ўзбуйненага калгаса «Зара», з 1959 г. — калгаса імя Энгельса, з 1965 г — саўгаса «Будслаўскі» (цэнтр — вёска Будслаў), з 04.09.1991 г. — калгаса «Будслаўскі».

## Насельніцтва 
* 63 жыхары (1960)
* 8 двароў, 11 жыхароў (1997)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будслаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Беймішкі

**Бе́ймішкі** (, ) — хутар у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.

## Назва 
З асновай *Beim-* літоўскае прозвішча *Beimavičius.*

## Гісторыя 
У 1904 г. маёнтак Кабыльніцкай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні, 9 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Кабыльніцкім (з 28.08.1964 г. перайменаваны ў Нарацкі) сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай, з 20.01.1960 г. Мінскай абласцей. Знаходзіцца на тэрыторыі саўгаса «Нарач» (цэнтр — вёска Нарач), з 1991 г. — калгаса «Прыазёрны» (цэнтр — вёска Нарач).

## Насельніцтва 
* 8 жыхароў (1960)
* 1 двор, 1 жыхар (1997)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Белаўшчына

**Бе́лаўшчына** (, ) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1868 г. вёска Кабыльніцкай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні, 1 двор, 5 жыхароў. У 1904 г. налічвала 52 жыхары, у 1907 г. — 6 двароў, 60 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Ляшчынскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай, з 20.01.1960 г. Мінскай абласцей, з 09.08.1979 г. у Нарацкім сельсавеце. З 1964 вёска знаходзіцца ў складзе калгасу імя Чапаева, з 10.02.1979 г. — «Нарач».

## Насельніцтва 
* 29 жыхароў (1960)
* 1 двор, 1 жыхар (1997)

## Памятныя мясціны 
* На беразе ручая  гарадзішча VI стагоддзе да н.э.—VII стагоддзе н.э.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Беразнякі (Мядзельскі раён)

**Беразня́кі** (, ) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1868 засценак Мядзельскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 2 двары, 15 жыхароў. У 1904 г. у засценку 24 жыхары, у 1907 г. — 3 двары, 37 жыхароў. У 1921 г. у складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 г. Пастаўскі) павета Віленскага ваяводства, 6 двароў, 41 жыхар. З 12.10.1944 г. у Лук'янаўскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 20.01.1960 г. Мінскай вобласці. З 1954 вёска знаходзіцца ў складзе калгасу «Пераможца» (цэнтр — вёска Лук'янавічы).

## Насельніцтва 
* 7 двароў, 10 жыхароў (1997)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Багацькі

**Бага́цькі** (, ) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Свірскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1868 г. вёска Свірскай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні, 102 жыхары. У 1904 г. 202 жыхары. З 12.10.1940 г. у Канстанцінаўскім сельсавеце Свірскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 15.11.1957 г. у Шэметаўскім сельсавеце, з 31.08.1959 г. у Мядзельскім раёне, з 20.01.1960 г. Мінскай вобласці, з 10.05.1960 г. у Свірскім гарпасялковым Савеце. У 1949 г. вяскоўцы стварылі калгас імя Кірава. З 1964 вёска ў складзе саўгаса «Канстанцінава» (цэнтр — вёска Камарова), з 04.09.1991 г. у калгасе з той жа назвай.

У 2013 годзе Свірскі пасялковы савет быў скасаваны, і Багацькі ўвайшлі ў склад Свірскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 146 жыхароў (1960)
* 20 двароў, 37 жыхароў (1997)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Свірскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Бакачы (Мядзельскі раён)

**Бакачы́** (, ) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.

## Назва 
З-пад Зэльвы былі прозвішчы Бакач, Бакачынскі. Ёсць латышскае *Bakačs*.

## Гісторыя 
У 1868 г. вёска Габскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 10 двароў, 69 жыхароў. У 1904 г. вёска (107 жыхароў) і ваколіца (59 жыхароў) Жоснянскай воласці Вілейскага павета. З 1901 у вёсцы працавала школа граматы. У 1921 г. вёска гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1925 г. Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства, 45 двароў і 215 жыхароў. У 1931 г. 47 двароў і 211 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Дзягільскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай, з 20.01.1960 г. Мінскай абласцей.

У 1949 г. у вёсцы створаны калгас «Маладая гвардыя». З 1961 вёска знаходзіўся ў складзе калгасу імя Суворава (цэнтр — вёска Дзягілі), які 30.06.1992 г. рэарганізаваны ў падсобную гаспадарку «Дзягілі» Мінскага маторнага завода.

29 верасня 2006 года Дзягільскі сельсавет быў скасаваны, і Бакачы ўвайшлі ў склад Слабадскога сельсавета.

## Насельніцтва 
* 130 жыхароў (1960)
* 31 двор, 58 жыхароў (1997)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Слабадскі сельсавет (Мядзельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Балтагузы

**Балтагу́зы** (, ) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Занарацкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1868 г. вёска Шэметаўскай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні, 26 двароў, 200 жыхароў. У 1904 г. налічвала 311 жыхароў, у 1908 г. - 330 жыхароў. У сакавіку 1916 напярэдадні Нарачанскай аперацыі паміж вёскамі Балтагузы і Сідаравічы размяшчалася нямецкая 9-я кавалерыйская дывізія. З 12.10.1940 г. у Сырмежскім сельсавеце Свірскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 31.08.1959 г. Мядзельскага раёна, з 20.01.1960 г. Мінскай вобласці.

У 1950 г. створаны калгас імя Пушкіна. З 1954 вёска знаходзіцца ў складзе калгасу імя М. Горкага (цэнтр - вёска Буйкі).

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сырмежскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 171 жыхар (1960)
* 22 двары, 37 жыхароў (1997)

## Інфраструктура 
Працуе крама, ёсць жывёлагадоўчая ферма.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Занарацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Азаркі-Дворышча

**Аза́ркі-Дво́рышча** (, ) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1770 годзе — вёска Мядзельскага староства Ашмянскага павета Віленскага ваяводства. У 1868 годзе ў Мядзельскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні.

У 1921 годзе — вёска Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 года — Пастаўскага павета Віленскага ваяводства).

З 12 кастрычніка 1940 года — у Лук’янавіцкім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20 верасня 1944 года — Маладзечанскай вобласці, з 16 ліпеня 1954 года і з 25 студзеня 1996 года — у Мядзельскім сельсавеце (з 17 лістапада 1959 — гарпассавет) таго ж раёна, з 20 студзеня 1960 года — Мінскай вобласці.

У 1948 годзе ўтвораны калгас «4-я Пяцігодка», адкрыты магазін. У 1950 годзе вёска — цэнтр узбуйненага калгаса «Чырвоны сцяг» (вёскі Старыя Азаркі, Азаркі-Дворышча, Азаркі-Пудавінка), з 1954 года ў складзе калгаса «Пераможца» (цэнтр — аграгарадок Лук’янавічы).

## Насельніцтва 
* **XVIII стагоддзе**: 1770 год — 9 сем’яў.
* **XIX стагоддзе**: 1868 год — 7 двароў, 67 жыхароў.
* **XX стагоддзе**: 1904 год — 136 жыхароў; 1907 год — 21 двор, 137 жыхароў; 1921 год — 22 двары, 138 жыхароў; 1931 год — 26 двароў, 137 жыхароў; 1997 год — 19 двароў, 31 жыхар.

## Інфраструктура 
Ёсць жывёлагадоўчая ферма, магазін.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Азаркі-Пудавінка

**Аза́ркі-Пу́давінка** (, ) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1770 вёска Мядзельскага стараства Ашмянскага павета Віленскага ваяводства, 8 сем'яў. У 1868 г. у Мядзельскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 13 двароў, 107 жыхароў. У 1904 г. налічвала 228 жыхароў, у 1907 г. — 36 двароў, 202 жыхары.

У 1921 г. вёска Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 г. Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства, 46 двароў, 219 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Лук'янавіцкім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 16.07.1954 г. і з 05.01.1996 г. ў Мядзельскім сельсавеце (з 07.11.1959 г. горпассавет) таго ж раёна, з 20.01.1960 г. Мінскай вобласці. У 1948 г. арганізаваны калгас «Новае жыццё». З 1954 вёска знаходзіцца ў складзе калгасу «Пераможца» (цэнтр — вёска Лук'янавічы).

## Насельніцтва 
* 30 двароў, 58 жыхароў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Азаркі Старыя

**Аза́ркі Стары́я** (, ) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.

## Геалогія 
Каля вёскі знаходзіцца Азаркаўскае радовішча пясчана-жвіровага матэрыялу (разведаныя запасы 467 тыс. м³). Лінзападобны паклад звязаны з канцова-марэннымі адкладамі паазерскага зледзянення.

## Гісторыя 
У 1770 годзе вёска Мядзельскага стараства Ашмянскага павета Віленскага ваяводства, 6 сем'яў. У 1868 г. у Мядзельскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 7 двароў, 68 жыхароў. У 1900 г. адкрыта школа граматы. У 1904 г. налічвала 109 жыхароў, у 1907 г. — 19 двароў, 111 жыхароў.

У 1921 г. у Мядзельскай гміне Дунілавіцкага (з 1925 г. Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства, 22 двары, 108 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Лук'янавіцкім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 16.07.1954 г. і з 25.01.1995 г. ў Мядзельскім сельсавеце (з 07.11.1959 г. гарпассавет) таго ж раёна, з 20.01.1960 г. Мінскай вобласці.

У 1940 г. 25 двароў, 109 жыхароў. У Вялікую Айчынную вайну ў ліпені 1943 г. гітлераўцы спалілі ў вёсцы 11 двароў. У 1948 г. створаны калгас «Чырвоны сцяг», з 1954 г. вёска ў складзе калгаса «Пераможца» (цэнтр — вёска Лук'янавічы).

## Насельніцтва 
* 16 двароў, 26 жыхароў (1997)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Баклаі

**Баклаі́** (, ) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1770 годзе вёска Мядзельскага староства Ашмянскага павета Віленскага ваяводства, 10 сем’яў. У 1868 годзе ў Мядзельскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 8 двароў, 74 жыхары. У 1904 годзе ў вёсцы 124 жыхары, у 1907 годзе — 142 жыхары. У 1921 годзе вёска Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства, 20 двароў, 100 жыхароў. У 1921 годзе 22 двары, 85 жыхароў. З 12 кастрычніка 1940 года і з 25 студзеня 1996 года ў Мядзельскім сельсавеце (з 17 лістадапа 1959 года гарпассавет) Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20 верасня 1944 года Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 года Мінскай абласцей.

У 1948 годзе арганізаваны калгас «Улада Саветаў», які ў 1950 годзе аб’яднаны з калгасам «17-га верасня» (г.п. Мядзел). З 11 лютага 1960 года вёска ў складзе калгаса «Ленінскі шлях» (да 20 лістапада 1961 года — «Сталінскі шлях», цэнтр — вёска Баяры).

## Насельніцтва 
* 23 двары, 49 жыхароў (1997)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Копці (Віцебскі раён)

**Ко́пці** () — аграгарадок (да 2008 — вёска) у Акцябрскім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі.

## Геаграфія 
Знаходзіцца да паўднёвага ўсходу ад Віцебска на рацэ Ласасіна. За 3 км на ўсход ад аўтамабільнай дарогі  і за 1 км ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Копці. За 3 км ад Копцяў знаходзяцца віцебскія гарадскія могілкі.

## Гісторыя 
У час Вялікай Айчыннай вайны вёска была спаленая гітлераўскімі захопнікамі.

Сучасная вёска Копці ўтворана ў 1976 годзе аб’яданнем вёсак Вялікія і Малыя Копці.

Атрымала статус аграгарадка ў 2008 годзе.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
* Сярэдняя школа
* Дом культуры
* Амбулаторыя
* Аддзяленне сувязі

## Культура 
* Традыцыі інсітнага (наіўнага) мастацтва Віцебшчыны — .

## Памятныя мясціны 
* Помнік французскім лётчыкам з авіяпалка «Нармандыя-Нёман», якія ў 1944 годзе ўдзельнічалі ў вызваленні Віцебшчыны ад нацыстаў
* Памятны мемарыяльны знак воінам-татарстанцам, загінулых у гады Вялікай Айчыннай вайны (скульптар А. Н. Тарасян). 
* Помнік на магіле патрыёткі А. М. Мамонавай, загінулай у гады Вялікай Айчыннай вайны.
* Воінскі мемарыял імя Ленінскага камсамола

## Вядомыя асобы 
* Анатоль Яфімавіч Дзянісьеў (1940—1997) — беларускі мастак.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Якаў Самойлавіч Міндлін

**Якаў Самойлавіч Міндлін** (; , ) — савецкі арганізатар аховы здароўя. Доктар медыцынскіх навук (1974). Сын С. С. Міндліна.

## Біяграфія 
У 1952 г. паступіў у 1-ы ММІ імя І. М. Сечанава на санітарна-гігіенічны факультэт, які з поспехам скончыў у 1958 Затым аспірантура на кафедры сацыяльнай гігіены, дзе ён прайшоў шлях ад асістэнта да загадчыка кафедры. За час працы на кафедры займаўся праблемамі медыцынскага абслугоўвання насельніцтва, прафілактыкай захворванняў сардэчна-сасудзістай сістэмы, праблемамі арганізацыі спецыялізаванай паліклінічнай дапамогі і інш.

З 1992 г. загадчык кафедры сацыяльнай медыцыны ММА імя І. М. Сечанава. Але ў сілу пераходнага і складанага перыяду для расійскага аховы здароўя ён гэтую функцыю выконваў менш за год.

Вялікую ўвагу прафесар Міндлін надаваў праблемах прафілактыкі сардэчна-сасудзiстых захворванняў. На падставе праведзеных у клініках даследаванняў ім была распрацавана цэлая сістэма мер па ўдасканаленні кардыялагічнай дапамогі насельніцтву.

## Спасылкі 
* http://www.rosmedportal.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1018%3A2011-02-25-16-16-14&catid=25%3Athe-project&Itemid=1 

Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Пюрэ

**Пюрэ́** () — страва з тоўчаных або працёртых харчовых прадуктаў. Таксама пюрэ могуць называцца сухія парашкі прамысловага вырабу, прызначаныя для далейшага развядзення вадой і падрыхтоўкі пюрэ, напрыклад, «сухое бульбяное пюрэ». У паўсядзённым жыцці пюрэ часцей за ўсё выкарыстоўваецца як гарнір да мясных страў. З-за таго, што працёртыя прадукты лёгка засвойваюцца арганізмам, пюрэ — адзін з асноўных відаў дзіцячага харчавання з 6-месячнага ўзросту. Для гэтага выкарыстоўваюцца фруктовыя, агароднінныя, мясныя віды пюрэ.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэхналогія прыгатавання ежы