Опера Земпера

**Опера Земпера** () — оперны тэатр у Дрэздэне, пабудаваны па праекце Готфрыда Земпера і які з'яўляецца адной з галоўных славутасцяў горада. Размешчаны ў *«Старым горадзе»* () у непасрэднай блізасці ад Цвінгера і Дрэздэнскага замка-рэзідэнцыі.

Адкрыты ў 1841 годзе, тэатр двойчы падвяргаўся разбурэнню ў 1869 годзе ў выніку пажару і ў 1945 годзе ў выніку бамбардзіроўкі. Двойчы пасля гэтых разбурэнняў тэатр аднаўлялі ў 1878 і ў 1985 гадах.

За гады працы ў Оперы Земпера адбылося мноства прэм'ер, уключаючы прэм'еры твораў Рыхарда Вагнера, такія як «Лятучы галандзец», «Рыенцы», «Тангейзер», а таксама прэм'еры опер Рыхарда Штрауса, такіх як «Саламея», «Кавалер ружы» і «Электра». 9 з 21 оперы кампазітара былі ўпершыню пастаўлены ў Земперопере.

Опера Земпера з'яўляецца канцэртным залай для аднаго з найстарэйшых аркестраў свету - Саксонскай дзяржаўнай капэлы.

## Гісторыя будаўніцтва 
### Першы будынак оперы 
thumb|left|Першы будынак Земпероперы 1850—1860 гг.
thumb|Інтэр'ер першага опернага тэатра, 1841 г.
Яшчэ ў 1648 годзе на месцы Земпероперы існаваў тэатр, які з'яўляўся адным з першых сталых тэатраў, размешчаных на поўнач ад Альпаў. Пазней паблізу былі пабудаваныя яшчэ 8 тэатраў, а плошча, вакол якой яны былі размешчаны, атрымала назву Тэатральнай.

Ідэя стварэння новага опернага тэатра належала каралю Саксоніі Фрыдрыху Аўгусту II. Ён даручыў будаўніцтва прыдворнага тэатра архітэктару Готфрыду Земперу. Будаўніцтва працягвалася з 1838 па 1841 гг. Першапачаткова фінансаваць будаўніцтва планавалася са сродкаў караля, аднак у 1839 г. ён запатрабаваў ад парламента ўзяць выдаткі на сябе.

Адкрыццё тэатра адбылося 13 красавіка 1841 пастаноўкай «Юбілейнай уверцюры» Карла Марыі фон Вэбера і п'есы «Тарквата Таса» Ёгана Вольфганга фон Гётэ. Праз год у Дрэздэн пераехаў Рыхард Вагнер і заняў пасаду капельмайстра тэатра. У Земперопере адбыліся прэм'еры такіх операў кампазітара, як «Рыенцы», «Лятучы галандзец», «Таннгейзер». У іх Рыхард Вагнер выступаў таксама і ў якасці дырыжора.

## Вядомыя людзі 
### Дырыжоры 
За гады існавання Земпероперы ў яе сценах працавалі наступныя вядомыя дырыжоры:
* Карл Готліб Райсігер (1798-1859)
* Рыхард Вагнер (1813-1883)
* Эрнст фон Шух (1846-1914)
* Фрыц Райнэр (1888-1963) працаваў у Дрэздэне з 1914 па 1921 гг.
* Фрыц Буш (1890-1951) працаваў у Дрэздэне з 1922 па 1933 гг.
* Карл Бём (1894-1981) працаваў у Дрэздэне з 1934 па 1942 гг.
* Карл Эльмендорф (1891-1962) працаваў у Дрэздэне з 1943 па 1944 гг.
* Ёзэф Кайльберт (1908-1968) працаваў у Дрэздэне з 1945 па 1951 гг.
* Рудольф Кемпэ (1910-1976) працаваў у Дрэздэне з 1949 па 1952 гг.
* Отмар Зуйтнер (* 1922-2010) працаваў у Дрэздэне з 1960 па 1964 гг.
* Курт Зандэрлінг (нар. 1912) працаваў у Дрэздэне з 1964 па 1967 гг.
* Герберт Бломстэдт (нар. 1927) працаваў у Дрэздэне з 1975 па 1985 гг.
* Ханс Вонк (1942-2004) працаваў у Дрэздэне з 1985 па 1990 гг.
* Джузэпэ Сінополі (1946-2001) працаваў у Дрэздэне з 1992 па 2001 гг.
* Сямён Бычкоў (нар. 1952) працаваў у Дрэздэне з 2001 па 2002 гг.
* Бярнард Хайцінк (нар. 1929) працаваў у Дрэздэне з 2002 па 2004 гг.
* Фабіа Луізі (нар. 1959) працаваў у Дрэздэне з 2004 па 2012 гг.
* Крысціян Цілеман (нар. 1959) працуе ў Дрэздэне з 2012 гг.

## Гісторыя оперы 
З 1955 па 1962 год мастацкім кіраўніком опернага тэатра быў Франц Канвічны.

## Галерэя 

Выява: Semperoper Dresden1.jpg|Опера Земпера
Выява:Dresda Semperoper.jpg|Тэатральная плошча
Выява:Semperoper bi night.jpg|Оперны тэатр Земперопер уначы
Выява:Semperoper_Dresden.jpg‎|Оперны тэатр Земперопер, 1999 г.
Выява:Semperoper-flood-2005-03-22.jpg|Опера Земпера падчас паводкі 2002г.
Выява:Semperoper dresden.jpg|Зала оперы Земпера
Выява:Dresden Semperopera.jpeg|Сцэна оперы Земпера
Выява:Semper Opera - Ceiling Of The Main Hall.jpg|Фрагмент роспісу столі хола оперы Земпера
Выява:Dresden-semperoper-garderobe.jpg|Унутраныя галерэі оперы Земпера
Выява:Semperoper Interior - 10, Dresden.jpg|Вестыбюль оперы Земпера

## Літаратура 
* Wolfgang Hänsch: *Die Semperoper* (Verlag für Bauwesen, Berlin, 2. Aufl., 1988, ISBN 3-345-00017-2)
* Winfried Höntzsch: *Opernmetropole Dresden* (Verlag der Kunst, Leipzig, 1996, ISBN 90-5705-003-X)
* Kurt Milde, Christian Borchert, Heinz Czechowski: *Semperoper Dresden: Bilder einer Baulandschaft* (Verlag der Kunst, Dresden, 3. Aufl., 1987, ISBN 3-364-00019-0)
* Heinrich Magirius: *Die Semperoper zu Dresden* (Edition Leipzig, Leipzig, 2. Aufl., 2000, ISBN 3-361-00515-9)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Саксонскай дзяржаўнай оперы 
* Опера Земпера на www.semperoper-dresden.de  

Катэгорыя:Тэатры Дрэздэна
Катэгорыя:Оперныя тэатры Германіі
Катэгорыя:Славутасці Дрэздэна
Катэгорыя:Збудаванні Германіі ў стылі гістарызму