Інстытут дзяржавы і права НАН Беларусі

**Інстытут дзяржавы і права НАН Беларусі** — адзіная профільная арганізацыя акадэмічнай навукі Беларусі ў галіне права і прававых даследаванняў. Пад сучаснай назвай Інстытут існаваў з 1999 па 2007 г., аднак інстытуцыяналізацыя юрыдычнай навукі ў Акадэміі адбылася нашмат раней і прайшла некалькі этапаў.

## Гісторыя Інстытута 
29 сакавіка 1931 у Беларускай акадэміі навук пастановай Прэзідыўма Акадэміі адначасова с шэрагам іншых інстытутаў быў арганізаваны *Інстытут савецкага будаўніцтва і права.*
У 1935 г. пасля далучэння да Інстытута філасофіі ператвораны ў *Інстытут філасофіі, савецкага будаўніцтва і права*. У 1936 Інстытут філасофіі, савецкага будаўніцтва і права ўвайшоў у склад Аддзялення грамадскіх навук АН БССР. У сакавіку 1938 г. у выніку сталінскіх рэпрэсій ліквідаваны.
*Інстытут філасофіі і права* адноўлены 1 ліпеня 1947 г. У 1958 г. сектар дзяржавы і права аддзелены і ператвораны ў Аддзел прававых навук АН БССР, а Інстытут філасофіі і права перайменаваны ў Інстытут філасофіі. У 1965 г. у выніку ўключэння аддзела прававых навук інстытут зноў называецца *Інстытут філасофіі і права*.
Пастановай Прэзідыўма НАН Беларусі № 66 ад 9 ліпеня 1999 г. на базе Інстытута філасофіі і права НАН Беларусі былі створаны два самастойныя інстытуты — Інстытут філасофіі і ***Інстытут дзяржавы і права.*** Новаствораны Інстытут увайшоў у склад Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі.

## Найбольш вядомыя дасягненні 
* распрацоўка шэрагу законапраектаў, у т.л. законаў аб культуры, ахове здароўя, сродках масавай інфармацыі;
* комплексная навуковая экспертыза праекту Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь 1994 г. (са змяненнямі і дапаўненнямі ад 24.11.1996 г. і 17.10.2004 г.), праектаў законаў «Аб радыяцыйнай бяспецы», «Аб ахове і выкарыстанні жывёльнага свету», «Аб навуковай дзейнасці», «Аб Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь», «Аб банкруцтве», «Аб сумесных домаўладаннях»;
* абгрунтавана неабходнасць структурнай перабудовы вышэйшых органаў выканаўчай улады;
* абгрунтавана прапанова аб уніфікацыі працэдуры прыняцця законаў у рэгламентах Палаты прадстаўнікоў і Савету Рэспублікі Нацыянальнаха сходу Рэспублікі Беларусь;
* даследаваны пытанні прававога рэгулявання дзейнасці сельскагаспадарчых вытворчых аб’яднанняў розных форм уласнасці;
* выяўлены фактары, якія вызначаюць дынаміку развіцця прававой дзяржаўнасці ў Беларусі;
* вывучаны і прааналізаваны прычыны і абставіны дэлегавання Нацыянальным сходам Рэспублікі Беларусь заканадаўчых паўнамоцтваў Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь на выданне дэкрэтаў, якія маюць сілу закона;
* даследаваны крытэрыі і абгрунтаванне нарматворчасці міністэрстваў;
* даследаваны фактары, якія абумоўліваюць выкарыстанне праграмна-мэтавага кіравання.

## Дырэктары Інстытута ў розныя гады 
* Міхаіл Восіпавіч Грэдзінгер — дырэктар Інстытута савецкага будаўніцтва і права Беларускай акадэміі навук, 1931—1935, акадэмік АН БССР;
* Мікалай Васільевіч Сторажаў — дырэктар-арганізатар Інстытута дзяржавы і права НАН Беларусі, 1999—2004, член-карэспандэнт НАН Беларусі;
* Уладзімір Пятровіч Ізотка — дырэктар Інстытута дзяржавы і права НАН Беларусі, 2004—2007, кандыдат юрыдычных навук, з 2007 — суддзя Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь.

## Структура Інстытута па стане на 01.05.2007 
* цэнтр даследавання праблем дзяржавы, кіравання і публічнага права;
* цэнтр цывілістычных даследаванняў;
* кансультацыйна-даследчы цэнтр «Прававая экспертыза»;
* сектар тэорыі і гісторыі дзяржавы і права;
* сектар канстытуцыйнага і інфармацыйнага права;
* сектар адміністрацыйнага і фінансавага права;
* сектар крымінальнага права і крыміналогіі;
* сектар міжнароднага права і параўнальнага правазнаўства;
* сектар грамадзянскага права;
* сектар працоўнага права і права сацыяльнага забеспячэння;
* сектар аграрнага, экалагічнага і прыроднарэсурснага права;
* сектар прадпрымальніцкага права і прававых праблем навуковай дзейнасці.

## Вядомыя навукоўцы 
* Віктар Іванавіч Семянкоў
* Віктар Іванавіч Шабайлаў
* Мікалай Васільевіч Сторажаў

## Рэарганізацыя 
Згодна з указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 13 снежня 2007 № 630 быў створаны Нацыянальны цэнтр заканадаўства і прававых даследаванняў Рэспублікі Беларусь на базе Нацыянальнага цэнтра законапраектнай дзейнасці пры Прэзідэнце Рэспублікі Белаурсь шляхам далучэння да яго дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут дзяржавы і права Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі». Згодна п.12 Палажэння аб Цэнтры ў складзе апошняга існуе *Інстытут прававых даследаванняў* без правоў юрыдычнай асобы.

## Літаратура 
* Краткий отчет о деятельности Академии наук Беларуси в 1992—1996 годах. — Мн., 1997.
* Справаздача аб дзейнасці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 1999 годзе. — Мн., 2000.
* Справаздача аб дзейнасці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 2001 годзе. — Мн., 2002.
* Отчет о предварительных итогах деятельности Национальной академии наук Беларуси в 2004 году. — Мн., 2005.

## Спасылкі 
* Інстытут філасофіі НАН Беларусі — Кароткая гісторыя і асноўныя кірункі дзейнасці
* Профіль Інстытута дзяржавы і права на старонцы Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі (2000)
* Профіль Інстытута дзяржавы і права на старонцы Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі (2007)
* Акадэмік ГРЭДЗІНГЕР Міхаіл Восіпавіч
* Член-карэспандэнт СЕМЯНКОЎ Віктар Іванавіч
* Член-карэспандэнт ШАБАЙЛАЎ Віктар Іванавіч
* Член-карэспандэнт СТОРАЖАЎ Мікалай Васільевіч
* Конституционный суд Республики Беларусь — Изотко Владимир Петрович 
* УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ 13 декабря 2007 г. № 630 О некоторых мерах по совершенствованию правотворческой деятельности и научных исследований в области права

Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Права Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:Юрыдычныя арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:1999 год у Мінску
Катэгорыя:Зніклі ў 2007 годзе