open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нацыянальная музычная прэмія «Ліра» 2016

**V Рэспубліканскі конкурс «Нацыянальная музычная прэмія ў галіне папулярнай музыкі „Ліра“»** была праведзена 9 лютага 2017 года ў Палацы Рэспублікі ў Мінску. Арганізатарамі конкурсу сталі Міністэрства культуры Беларусі і «Агульнанацыянальнае тэлебачанне».

Найлепшыя аўтары і выканаўцы ў 12 намінацыях былі выбраны шляхам інтэрактыўнага інтэрнэт-галасавання, выбару членаў журы і арганізатараў конкурсу. У складзе журы «Ліры» 2016 вядомыя беларускія музыканты, кампазітары, прадстаўнікі тэлеканала. Старшыня журы — мастацкі кіраўнік заслужанага калектыву Беларусі ансамбля «Сябры» народны артыст Беларусі Анатоль Ярмоленка. Пераможцаў у намінацынях «Мецэнат года» і «За ўклад у развіццё эстраднага музычнага мастацтва ў Рэспубліцы Беларусь» вызначыў аргкамітэт конкурсу ==

## Спасылкі 
* Старонка на сайце АНТ 

Катэгорыя:Нацыянальная музычная прэмія «Ліра»
Катэгорыя:Музычныя прэміі 2017 года
Катэгорыя:2017 год у Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 9 лютага
Катэгорыя:Люты 2017 года
Глыбокі Ручай

**Глыбо́кі Руча́й** (, ) — хутар у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.

У 2004 годзе Глыбокі Ручай быў перададзены са Свірскага сельсавета ў склад Нарацкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёна
Мадэль (прафесія)

**Мадэль** — чалавек, які дэманструе тавары (у прыватнасці, модную вопратку) з мэтай іх рэкламы або пазіруе для фатографа. Мадэлямі могуць быць жанчыны і мужчыны. Да іх знешнасці, цела і ўзросту звычайна прад’яўляюцца пэўныя патрабаванні. Найбольш распаўсюджанымі тыпамі мадэляў з’яўляюцца манекеншчыцы (дэманструюць вопратку на паказах калекцый) і фотамадэлі (пазіруюць для часопісаў, газет, рэкламных постэраў).

## Кароткія звесткі 
Подыумныя манекеншчыцы павінны мець незвычайна высокі рост і стройнае цела, важным фактарам з’яўляецца прыгажосць. У гэтай вобласці часцей за ўсё занятыя жанчыны, іх фатаграфіі часта з’яўляюцца ў часопісах для мужчын. Рост мадэлі-жанчыны павінен быць не ніжэй 1,78 метра, рост мужчыны — не ніжэй 1,90 метра; у мадэлі павінны быць чыстая скура, добрыя рукі, пазногці і зубы, здаровыя валасы, прывабныя рысы твару.

Для навучання прафесіі існуюць спецыяльныя школы.

У Вялікабрытаніі (па стане на 2016 год) заробак фотамадэлі на звычайных здымках для каталогаў адзення складае 50—60 фунтаў стэрлінгаў у дзень, самыя высокааплатныя мадэлі могуць атрымліваць 600—1000 фунтаў у дзень; праца ў доме моды прыносіць 10—40 тысяч фунтаў у год. Мадэльны агент, які шукае для яе працу, можа забіраць да 20 % ўзнагароджання мадэлі ў якасці камісіі. Крытыкі кажуць, што ненатуральна худыя целы мадэляў, прадстаўленыя ў модных часопісах, задаюць нерэалістычныя патрабаванні для маладых жанчын, што прыводзіць да росту расстройстваў харчовых паводзінаў сярод іх і дзяўчынак-падлеткаў. Акрамя таго, на думку крытыкаў, фотаздымкі мадэляў у часопісах моцна рэдагуюцца сродкамі камп'ютарнай графікі, што стварае ў сярэдняй жанчыны ўражанне, нібыта дасягнуць такой знешнасці немагчыма. Але ў рэальнасці ніхто не выглядае так, як на фота ў часопісе, нават самі мадэлі.

Катэгорыя:Прафесіі
Катэгорыя:Мода
Елізаветпальская губерня

**Елізаветпальская губерня** (; ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі.

## Фізіка-геаграфічная характарыстыка 
### Геаграфічнае становішча 
Гэта была адна з самых значных па прасторы губерняў Закаўказзя, размешчаная ва ўсходняй яго частцы, прыблізна паміж 38°50' и 41 1/2 ° паўночнай шыраты і 44°21' і 48°21' усходняй даўгаты (ад Грынвіча); на поўначы яна межавала з Тыфліскай губерняй, Закатальскай акругай і Дагестанскай вобласцю; на ўсходзе — з Бакінскай губерняй; на захадзе — з Тыфліскай і Эрыванскай губернямі, а на поўдні — з Персіяй па рацэ Аракс, якая была тут дзяржаўнай мяжой Расіі. У азначаных межах Елізаветпальская губерня займала плошчу ў 38 782,5 кв. вярсты ці 44 136 км² (па Стрэльбіцкім).

### Клімат 
Клімат колішняй Елізаветпальскай губерні вельмі разнастайны. Вось як ён ахарактарызаваны ў «Энцыклапедычным слоўніку Бракгаўза і Эфрона»:
Зона горных паш, што ляжыць вышэй за лясную расліннасць, на працягу амаль трох чвэрцяў года пакрыта снягамі і зусім бязлюдная; улетку, пры дастатку атмасфернай і глебавай вільгаці, расліннасць прыцягвае качэўнікаў з іх статкамі, якія застаюцца тут да сярэдзіны ці канца жніўня. Ніжэй за горныя пашы, у паласе лясоў, клімат, хоць яшчэ суровы, ужо дазваляе займацца культурай хлебных раслін (апроч кукурузы і рысу); зімы тут багата снежныя і даволі суровыя, лета халаднаватае і дажджлівае з частымі градабоямі, што моцна шкодзяць пасевам. На перадгор’ях, апроч хлябоў, з’яўляюцца сады і вінаграднікі; месцамі тут даводзіцца звяртацца да штучнага абваднення. Нарэшце, шырокія нізінныя і стэпавыя прасторы вылучаюцца кліматам, гарачым і сухім цягам доўгага лета, і кароткай і мяккай зімой; вясна кароткая, хутка пераходзіць у лета. З канца красавіка ўсталёўваецца засуха, пры спякоце да 45 °C, якая працягваецца да сярэдзіны верасня і абумоўлівае паўсюднае выгаранне і засыханне дзікай расліннасці і ўзмоцненую патрэбу культурных, вельмі тут размаітых, раслін у штучным абвадненні. Глыбокай восенню і зімой, з прычыны дажджоў, стэп пакрываецца травамі, што ўтвараюць так званыя зімовыя пашы, на якіх пасвіцца скаціна ў зімовы час. Снег зімой у гэтых частках Елізаветпальскай губерні выпадае рэдка і трымаецца мала, а маразы звычайна не перасягаюць 5-6 °C.
Пра клімат Елізаветпаля і Шушы, з якіх першы можа характарызаваць нізіны і стэпы, а другая — лясную палосу, у слоўніку даюцца наступныя звесткі:

### Нацыянальны склад у 1897 годзе 
## Адміністрацыйны падзел 
У пачатку XX стагоддзя ў склад губерні ўваходзіла 8 паветаў:

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
(191) Колга

**(191) Колга** () — даволі вялікі, але вельмі цёмны астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 30 верасня 1878 года германа-амерыканскім астраномам К. Г. Ф. Петэрсам у Клінтане, ЗША і названы ў гонар Кулгі, дачкі дэмана Эгіра ў германа-скандынаўскай міфалогіі.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (101—200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1878 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
(192) Наўсікая

**(192) Наўсіка́я** () — даволі буйны астэроід галоўнага пояса, прыналежны да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 17 лютага 1879 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізай у абсерваторыі горада Пула і названы ў гонар Наўсікаі, дочкі Алкіноя (цара феакаў) і Арэты, гераіні паэмы Гамера «Адысея», згодна старажытнагрэчаскай міфалогіі.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (101—200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(193) Амброзія

**(193) Амброзія** () — гэта параўнальна невялікі астэроід галоўнага пояса. Ён быў адкрыты 28 лютага 1879 года французскім астраномам Ж. Каджа ў Марсельскай абсерваторыі і названы ў гонар Амброзіі, ежы багоў у старажытнагрэчаскай міфалогіі, якая давала ім маладосць і неўміручасць.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (101—200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(194) Прокна

**(194) Прокна** () — гэта адзін з найбуйнейшых астэроідаў галоўнага пояса, паверхня якога складаецца з простых вугляродных злучэнняў. Ён быў адкрыты 21 сакавіка 1879 года германа-амерыканскім астраномам К. Г. Ф. Петэрсам у Клінтане, ЗША і названы ў гонар Прокны, сёястры Філамены і жонкі Тэрэя, валадара фракійскага племя адрысаў у старажытнагрэчаскай міфалогіі.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (101—200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(195) Эўрыклея

**(195) Эўрыклея** () — гэта цёмны астэроід галоўнага пояса, прыналежны спектральнага класа C, які складаецца з простых вугляродных злучэнняў. Ён быў адкрыты 19 красавіка 1879 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізай і названы ў гонар Эўрыклеі, карміцелькі Адысея ў аднайменным творы Гамера.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (101—200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(197) Арэта

**(197) Арэта** () — гэта невялікі, але вельмі яркі астэроід галоўнага пояса, мелы незвычайна вялікае альбеда паверхні нават для каменных астэроідаў спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 21 мая 1879 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізай і названы ў гонар Арэты, маці Наўсікаі у «Адысеі» Гамера.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (101—200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(198) Ампелія

**(198) Ампелія** () — гэта астэроід галоўнага пояса, прыналежны да спектральнага класа S. Астэроід быў адкрыты 13 чэрвеня 1879 года Альфонсам Барэлі і названы ў гонар Ампела, у старажытнагрэчаскай міфалогіі сын сатыра і німфы, спадарожнік і ўмілаваны Дыяніса.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (101—200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(200) Дынамена

**(200) Дынамена** () — буйны астэроід з групы галоўнага пояса, прыналежны да цёмных астэроідаў спектравага класа C, пра што сведчыць вельмі слабая адбівальная здольнасць паверхні. Дынамена была адкрыта 27 ліпеня 1879 года германа-амерыканскім астраномам Крысціянам Г. Ф. Петэрсам у Клінтане, штат Нью-Ёрк і названа ў гонар адной з 50 марскіх багінь, згодна старажытнагрэчаскай міфалогіі.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (101—200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(199) Бібліда

**(199) Бібліда** () — астэроід з групы галоўнага пояса, які быў адкрыты 9 ліпеня 1879 года германа-амерыканскім астраномам К. Г. Ф. Петэрсам у Клінтане, ЗША і названы ў гонар Бібліды, персанажа грэчаскай міфалогіі, якая скончыла з сабой з-за кахання да свайго брата Каўна.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (101—200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
Гохфільцэн

**Гохфільцэн** () — невялікае паселішча ў Ціролі, Аўстрыя. У 2001 годзе насельніцтва складала 1109 чалавек. Знакаміта сваімі лыжнымі трасамі. Чатыры разы (1978, 1998, 2005, 2017) у Гохфільцэне праходзіў чэмпіянат свету па біятлоне. Штогод у гэтым населеным пункце праводзіцца этап Кубка свету па біятлоне.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Гарады Ціроля
(201) Пенелопа

**(201) Пенелопа** () — даволі буйны астэроід галоўнага пояса, прыналежны да металічных астэроідаў спектравага класа M. Ён быў адкрыты 7 жніўня 1879 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у абсерваторыі горада Пула, Харватыя і названы ў гонар Пенелопы, гераіні паэмы Гамера «Адысея».

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* Minor Planet Discovery Circumstances

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(203) Пампея

**(203) Пампея** () — даволі буйны астэроід галоўнага пояса. Ён быў выяўлены 25 верасня 1879 года германа-амерыканскім астраномам К. Г. Ф. Петэрсам у абсерваторыі Клінтана, ЗША і названы ў гонар старажытнарымскага горада Пампеі, знішчанага 24 жніўня 79 года ў выніку вывяржэння вулкана Везувій.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* Minor Planet Discovery Circumstances
* Asteroid Lightcurve Parameters 
* Сход свяцільнасцяў астэроідаў 
* 203 Pompeja

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Вера Міхайлаўна Слабадзянюк

**Вера Міхайлаўна Слабадзянюк** (нар. **Зубава**;   —) — беларуская спартсменка і трэнер (парашутны спорт). Майстар спорту СССР (1959), заслужаны трэнер БССР (1976). Жонка Анатоля Слабадзянюка — спартсмена-парашутыста, рэкардсмена свету.

## Біяграфія 
З 1976 інструктар-парашутыст Мінскага аэраклуба ДТСААФ БССР, СССР.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Анатолий и Вера. 30 лет над облаками, 55 — по жизни  

Катэгорыя:Парашутысты СССР
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры БССР
Катэгорыя:Майстры спорту СССР
Васіль Якаўлевіч Уласаў

{{ДД
| імя                = 
| жанчына            = 
| выява              = 
| шырыня партрэта    = 
| подпіс             =

| тытул              = Міністр мясцовай паліўнай прамысловасці БССР
| сцяг               = Flag of Byelorussian SSR.svg
| парадак            = 
| перыядпачатак      = 1946
| перыядканец        = 1954
| папярэднік         = Іван Хацько
| пераемнік          = *пасада скасаваная*
| прэм'ер-міністр    = Панцеляймон ПанамарэнкаАляксей Кляшчоў
| прэзідэнт          = 

| тытул_2            = Сакратар па паліўна-энергетычнай прамысловасці Цэнтральнага камітэта КП Беларусі
| сцяг_2             = Symbol-hammer-and-sickle.svg
| парадак_2          = 
| перыядпачатак_2    = 26 сакавіка 1941
| перыядканец_2      = 26 жніўня 1943
| папярэднік_2       = *пасада заснаваная* 
| пераемнік_2        = *пасада скасаваная*
| прэм'ер-міністр_2  = 
| прэзідэнт_2        = 

| дата нараджэння   = 
| месца нараджэння  =  
| дата смерці       = 
| месца смерці      =  
| нацыянальнасць    = 
| назва_палітычнай_арганізацыі = 
| партыя             =
| муж                = 
| жонка              = 
| сужэнец            = 
| дзеці              = 
| бацька             = 
| маці               = 
| род                = 
| род войскаў        = 
| прыналежнасць      = 
| гады службы        = 
| бітвы              = 
| званне             = 
| адукацыя           = 
| рэлігія            = 
| аўтограф           = 
| узнагароды         = { style="background:transparent"
       
-
     
}
}}
**Васі́ль Я́каўлевіч Ула́саў** (, г. Рослаўль Смаленскай вобласці, Расійская імперыя — . Скончыў Свярдлоўскі камуністычны ўніверсітэт імя Леніна (1933). У 1938 годзе сакратар Варашылаўскага райкама КП(б)Б г. Мінска.

У 1946—1954 гадах міністр мясцовай паліўнай прамысловасці БССР, у 1954—1957 гадах намеснік міністра аўтамабільнага транспарту БССР.

Член ЦК КПБ (1939—1954). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1951—1955).

Памёр 23 лютага 1957 года, пахаваны на Вайсковых могілках Мінска.

## Узнагароды 
Быў узнагароджаны двума ордэнамі Леніна, ордэнамі Чырвонага Сцяга, Багдана Хмяльніцкага 1-й ступені, Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеняў, Чырвонай Зоркі і шэраг медалёў.

Катэгорыя:Военачальнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Сакратары ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Ukrainische Rundschau

**«Ukrainische Rundschau»** () — украінскі штомесячны часопіс (працяг газеты «Ruthenische Revue»), які выходзіў у 1905—1915 гг. на нямецкай мове ў Вене. Прызначаўся для іншаземных дыпламатычных і культурных колаў.

Выдаўцом часопіса быў В. Яворскі, галоўным рэдактарам Уладзімір Кушнір, рэдактарам — В. Туранскі (1908—1909 гг.). Да канца 1908 г. рэдакцыя знаходзілася ў Вене на Фрауэнфельдэрштрасэ, 2, пасля чаго пераехала на Гёкегасэ, 24. У 1913—1914 гг. рэдакцыя размяшчалася на Хенегасэ, 27, потым на Херстхёферштрасэ, 68.

Аб’ём часопіса звычайна складаў 35 — 47 старонак, у першай палове 1908 г. даходзіў да 56 — 64 старонак. Кошт за нумар — 70 гелераў.

З сакавіка 1908 г. на вокладцы стала пастаянна друкавацца этнаграфічная карта Украіны.

## Літаратура 
* Енциклопедія українознавства: Словникова частина: [в 11 т.] / Наукове товариство імені Шевченка; гол. ред. проф., д-р Володимир Кубійович. — Париж — Нью-Йорк — Львів — Київ: Молоде життя — Глобус, 1993—2003.

Катэгорыя:Перыядычныя выданні ўкраінскай дыяспары
Мі Лінь

**Мі Лінь** — в'етнамская спявачка.

Скончыла Ханойскую кансерваторыю (1997).

## Дыскаграфія 
* Xin Mặt Trời Ngủ Yên (1994)
* Trịnh Công Sơn — Còn Mãi Tìm Nhau (1995)
* Vẫn Hát Lời Tình Yêu (1996)
* Chiều Xuân (1996)
* Cho Một Người Tình Xa
* Tiếng Hát Mỹ Linh (1997)
* Mùa Thu Không Trở Lại (1998)
* Tóc Ngắn (1999)
* Tóc Ngắn 2 — Vẫn Hát Lời Tình Yêu (2000)
* Made In Vietnam (2003)
* Chat với Mozart (2005)
* Để Tình Yêu Hát (2006)
* Một Ngày (Tóc Ngắn Acoustic) (2011)

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі В’етнама
Аль-Манар

**Аль-Манар** ( — маяк, мінарэт) — ліванскі спадарожнікавы тэлеканал, асацыяваны з шыіцкай партыяй Хезбола. Год пачатку вяшчання — 1991. Першапачатковае месца размяшчэння — паўднёвы прыгарад Бейрута Харэт-Хрэйк. Вяшчанне канала заблакавана ў шэрагу краін. Па думку некаторых еўрапейскіх арганізацый, канал вядзе антысіянісцкую, антыізраільскую і антыамерыканскую прапаганду.

## Спасылкі 
* Аль-Манар 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Тэлеканалы Лівана
Катэгорыя:Тэлеканалы на арабскай мове
Слабадзянюк

**Слабадзянюк** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вера Міхайлаўна Слабадзянюк — беларуская спартсменка і трэнер па парашутным спорце
* Рыгор Апанасавіч Слабадзянюк — Герой Савецкага Саюза
NGC 4

**NGC 4** (іншае пазначэнне — **PGC 212468**) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Рыбы.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».

Галактыка была адкрыта нямецкім астраномам Альбертам Мартам 29 лістапада 1864.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1864 годзе
Катэгорыя:Лінзападобныя галактыкі
0004
Катэгорыя:Рыбы (сузор’е)
Чорны насарог

**Чорны насарог** (*Diceros bicorni*) — адзін з двух, разам з белым, відаў афрыканскіх насарогаў. З 10 лістапада 2013 года адзін з падвідаў чорнага насарога Заходняй Афрыкі (D. bicornis longipes) афіцыйна абвешчаны вымерлым.

## Знешні выгляд 
Чорны насарог — буйная і магутная жывёліна. Дасягае вагі 2—2,2 тон, даўжыні да 3,15 м пры вышыні 150—160 см. На галаве яго звычайна два рогі, але ў некаторых мясцовасцях (напрыклад, ў Замбіі) — тры і нават пяць. Знешнім адрозненнем чорнага насарога ад белага з'яўляецца верхняя губа: у чорнага насарога яна завостраная і звісае хабатком над ніжняй. З дапамогай гэтай губы звер захоплівае лістоту з галінак кустоўя. Акрамя таго, у чорнага насарога, у параўнанні з белым, больш кароткая галава, а рог накіраваны больш наперад (у белага — амаль вертыкальна ўверх). Чорны насарог больш выцягнуты ў даўжыню, ён у цэлым больш лёгкага складу, чым белы.

Катэгорыя:Насарогі
Катэгорыя:Сысуны Афрыкі
Neolamprologus multifasciatus

***Neolamprologus multifasciatus*** — від сямейства Cichlidae, эндэмік возера Танганьіка. Самцы дасягаюць 5 см у даўжыню, а самкі ўсяго толькі 2,5 см. Гэта робіць іх аднымі з самых маленькіх відаў цыхлідаў у свеце. Афарбоўка светлая, са шматлікімі чорнымі вертыкальнымі палосамі ўпоперак цела. Насяляе паблізу ўзбярэжжа Неатума возера Танганьіка, дзе ўтварае вялікія калоніі. Паводзіны рыбак звязаны з ракавінамі малюскаў у якіх яны жывуць.

## Развядзенне ў няволі 
Сярод акварыумістаў *N. multifasciatus* распаўсюджаны мала. Гэтыя рыбкі не такія папулярныя, як больш буйныя цыхліды, але яны прыдатныя для невялікіх акварыўмаў. Аптымальная тэмпература ўтрымання — 24-26&#x20;°C; калянасць вады — dH 15-25. У акварыуме плавае ў ніжніх пластах вады.

## Спасылкі 
* Род neolamprologus 
* Фатаграфіі neolamprologus 

Катэгорыя:Акварыумныя рыбы
Катэгорыя:Акунепадобныя
Trifolium alexandrinum

**Trifolium alexandrinum** — аднагадовая травяністая расліна, від роду Канюшына (*Trifolium*) трыба *Trifolieae* падсямейства Матыльковыя (*Faboideae*) сямейства Бабовыя (*Fabaceae*).

## Батанічнае апісанне 
Сцёблы складаюць 40-70 см у вышыню, практычна распасцёртыя або прамыя, трохі звілістыя, полыя, з разорамі, аснаванне сцеблаў голае.

Прылісткі даўгаватай формы, аснаванне трохі пашыранае, скурыстае, з безуважлівымі валасінкамі, краі раснічастыя. Лісце адмірае даволі рана, хвосцік верхняга лісця больш доўгае, чым у ніжняга. Лістаразмяшчэнне амаль супраціўнае. Лісце на кароткіх хвосціках мае даўжыню (2) 3-5 см і шырыню 1-1,5 см, абодва бакі з прыціснутымі валасінкамі.

Суквецце — ілжыва канчатковая галоўка. Кветканосы пры пладах прыціснута-валасістыя, падоўжаныя, у кветках дасягаюць 3,5 см у даўжыню і 2 см у шырыню, даўгавата-авальнай формы. Чашачка даўжынёй 1 см, зваротна-канічнай формы, звонку густа апушаная паўпрыціснутымі валасінкамі, з 10 нярэзкімі жылкамі. Вяночак бледна-жоўтага колеру, па даўжыні значна перавышае чашачку. Тычынак 9-10.

Плод — боб, зваротнаяйкападобнай формы, плёнкавыя, у верхняй частцы з бледным скураным вечкам. Семачка адна, бурага колеру. Цвіценне і плоданашэнне адбываецца ў першай палове лета.

## Арэал 
Від апісаны з Егіпта. Тып у Лондане.

## Класіфікацыя 
Від **Trifolium alexandrinum** уваходзіць у род  трыбу  падсямейства  сямейства .

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Канюшына
Каляды (значэнні)

Назву **Каляды** маюць:
* Каля́ды — народнае зімовае свята дахрысціянскага паходжання. Працягваюцца дванаццаць дзён з 6 студзеня па 19 студзеня — з Каляды да Вадохрышча.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Каляды́ — вёска ў Камянецкім раёне
* Мінская вобласць:
** Каля́ды — вёска ў Вілейскім раёне
Аляшное

**Аляшно́е** — возера ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, за 38 км на паўночны ўсход ад горада Столін, за 2,2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Мачуль, у басейне ракі Маства.

Плошча паверхні 0,041 км². Даўжыня 0,92 км, найбольшая шырыня 0,03 км. Даўжыня берагавой лініі 2,2 км.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Брэсцкай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Брэсцкай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Столінскага раёна
Катэгорыя:Басейн Маствы
Новадзявочыя могілкі

**Новадзявочыя могілкі** () — могілкі ў Маскве.

## Гісторыя 
Узніклі ў XVI стагоддзі на тэрыторыі Новадзявочага манастыра. У 1898—1904 гадах тэрыторыя могілак была пашырана і ўключыла ўчастак за паўднёвай сцяной манастыра. Тэрыторыя могілак была гэтак жа значна пашырана ў 1949 годзе.

У XIX стагоддзі на Новадзявочых могілках з’явіліся магілы купцоў, пісьменнікаў, музыкаў, навукоўцаў, а ў XX стагоддзі — вядомых савецкіх дзеячоў. На Новадзявочых могілках пахаваныя многія расійскія і савецкія дзеячы навукі, літаратуры, мастацтва, военачальнікі, палітыкі, дзяржаўныя дзеячы.

Многія надмагіллі — напрыклад, работы скульптараў М. А. Андрэева, С. Ц. Канёнкава, Э. І. Неізвеснага — уяўляюць самастойную мастацкую каштоўнасць.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Могілкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Могілкі Масквы
Канкан (горад)

**Канка́н** () — горад у Афрыцы, ва ўсходняй частцы Гвінеі. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Канкан.

Горад знаходзіцца на рацэ Міло (). Вузел аўтамабільных дарог, злучаючых канкан з гарадамі Сігіры, Керуанэ і Курусу. Чыгункай горад злучаны са сталіцай Гвінеі — горадам Конакры. Дзейнічае аэрапорт, прадпрыемствы харчовай прамысловасці, гандлю. Насельніцтва горада ў 1972 годзе налічвала каля 100 тыс. чал.

## Літаратура 
* Африка: энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов и др. — М.: Советская энциклопедия, 1986. — С. 627. — 672 с. с илл.

Катэгорыя:Гарады Гвінеі
Thorichthys

***Thorichthys*** — род рыб сямейства Cichlidae. Пражывае ў Атлантычным басейне  ад басейну ракі Чачалакас у Мексіцы на поўдзень да дрэнажу ракі Матагуа ў Гватэмале і Гандурасе. Маюць крыху завостраныя галовы і палоскі ўнізе тулава, аддаюць перавагу павольным ці стаячым водам. Найбольш вядомы від — . У памерах *Thorichthys* рэдка перавышаюць 15 см, што робіць іх папулярнымі акварыумнымі рыбкамі.

## Віды 
Вылучаюць 8 відаў роду *Thorichthys*:
* *Thorichthys affinis* (Günther, 1862)
* *Thorichthys aureus* (Günther, 1862)
* *Thorichthys callolepis* (Regan, 1904)
* *Thorichthys ellioti* (Meek, 1904)
* *Thorichthys helleri* (Steindachner, 1864)
* *Thorichthys meeki* Brind, 1918
* *Thorichthys pasionis* (Rivas, 1962)
* *Thorichthys socolofi* (Miller & Taylor, 1984)

Катэгорыя:Акунепадобныя
Катэгорыя:Рыбы Цэнтральнай Амерыкі
Мікалай Міхайлавіч Дзеніскевіч

**Мікала́й Міха́йлавіч Дзеніске́віч** (, в. Закаблукі, цяпер Мінскага раёна — 29 кастрычніка 1937, Мінск) — савецкі беларускі партыйны дзеяч, другі сакратар ЦК КПБ (1937).

## Біяграфія 
З сям’і рабочага. Атрымаў сярэднюю адукацыю, працаваў слесарам на Мінскай чыгунцы.

З 1921 года — на камсамоль­скай рабоце ў Мінску, Нова-Барысаве, Чэрвені, Талачыне.

З 1925 года — сакратар Аршанскага камітэта ЛКСМБ, потым на партыйнай рабоце ў Оршы, Асвеі, Лепелі, Глуску і Мінску.

У 1930 годзе скончыў курсы партыйных работнікаў у Маскве.

З 1933 года — загадчык аддзела ЦК КП(б)Б, першы сакратар Лёзненскага райкама, 2-гі сакратар Віцебскага гаркама КП(б)Б (1937).

20 чэрвеня 1937 года быў абраны другім сакратаром ЦК КП Беларусі і членам бюро ЦК КПБ.

Арыштаваны з жонкай 26 ліпеня 1937 на дачы ЦК КП(б)Б «Гарадзішча». 28 лістапада 1937 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага Суда СССР асуджаны за «ўдзел у контррэвалюцыйнай арганізацыі правых» да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 25 лютага 1956 года.

Асабістая справа Д. № 5900-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Дзеніскевіч Мікалай Міхайлавіч
* Біяграфія ў Даведніку па гісторыі КПСС

Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Катэгорыя:Другія сакратары ЦК КПБ
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінскім раёне
Інкубацыя ікры ў роце

]]
**Інкубацыя ікры ў роце** — спосаб выношвання нашчадкаў, уласцівы некаторым відам рыб і амфібій.

Недахопам выношвання ікры і нашчадкаў у роце з’яўляецца невялікая колькасць ікрынак. Перавагі такога спосабу ўзнаўлення заключаюцца ў магчымасці хуткай змены месцазнаходжання гнязда ў выпадку ўзнікнення пагрозы і ў эканоміі жыццёвай энергіі самкі, якая інкубуе ікру ў роце, за кошт памяншэння колькасці вырабленых ікрынак.

Яркімі прадстаўнікамі рыб, якія інкубуюць ікру ў роце, з’яўляюцца многія афрыканскія .

## Спасылкі 
* Ad Konings. Back to Nature: Malawi Cichlids. Cichlid Press (November 30, 2003). ISBN 0-9668255-9-4 ISBN 978-0-9668255-9-6
* Bernd Degen. Malawisee-Cichliden, Faszination. Bede; Auflage: 1., Aufl. (18. März 2005). ISBN 3-89860-099-8 ISBN 978-3-89860-099-6
* Видеодокумент: маутбрудер прячет во рту новорожденных мальков 

Катэгорыя:Герпеталогія
Катэгорыя:Земнаводныя
Катэгорыя:Іхтыялогія
Венская абсерваторыя

**Вéнская абсерватóрыя** (, код абсерваторыі «045» і «545») — астранамічная абсерваторыя ў Вене, Аўстрыя.

## Гісторыя 
Венская абсерваторыя першапачаткова была збудаваная ў 1753—1754 гадах на даху аднаго з будынкаў Венскага ўніверсітэта.

Новы будынак для абсерваторыі быў пабудаваны ў 1874—1879 гадах і ўрачыста адкрыты Імператарам Францам Іосіфам I Аўстрыйскім у 1883 годзе.

У асноўным памяшканні знаходзіцца 68-сантыметровы тэлескоп-рэфрактар з фокуснай адлегласцю 10,5 метраў. У той час гэта быў самы вялікі тэлескоп ва ўсім свеце.

Катэгорыя:Астранамічныя абсерваторыі
Тулузская абсерваторыя

**Тулузская абсерваторыя** — французская астранамічная абсерваторыя, заснаваная ў 1733 годзе Французскай акадэміяй навук. У 1841 года абсерваторыя была перавезена ў раён Жалімон, а адтуль ў 1981 годзе пераведзена ў навуковы аддзел Toulouse-Rangueil. У 1875 годзе быў усталяваны 83-см тэлескоп. У 1970 годзе з прычыны павелічэння гарадскога засвятлення ў Тулузе адмовіліся ад назіранняў, і ўсе працы былі перанесены ў горныя абсерваторыі. Зараз Тулузская абсерваторыя з'яўляецца кіруючай арганізацыяй для астранамічных абсерваторый Францыі.
Катэгорыя:Астранамічныя абсерваторыі
NGC 11

**NGC 11** (іншыя абазначэнні — **UGC 73**, **MCG 6-1-15**, **ZWG 517.20**, **ZWG 518.15**, **IRAS00061+3710**, **PGC 642**) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Андрамеда.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1881 годзе
0011
Катэгорыя:Андрамеда (сузор’е)
Катэгорыя:Спіральныя галактыкі
Ота Людвігавіч Струвэ

**Ота Людвігавіч Струвэ** (,  — , Берклі, Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі астраном, адзін з найбуйнейшых астрафізікаў XX стагоддзя. Дырэктар Еркскай абсерваторыі ў 1932—1947 гг. Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША.

Прэзідэнт Амерыканскага астранамічнага таварыства ў 1946—1949 гг. Прэзідэнт Міжнароднага астранамічнага саюза ў 1952—1955 гг.

Удзельнік Першай сусветнай вайны, удзельнік Белага руху на Поўдні Расіі. Сын расійскага астранома Людвіга Струвэ (1858—1920).
NGC 9

**NGC 9** (іншыя абазначэнні — **UGC 78**, **IRAS00063+2332**, **MCG 4-1-30**, **KUG 0006+235**, **ZWG 477.59**, **KARA 6**, **ZWG 478.31**, **PGC 652**) — спіральная галактыка тыпу Sb у сузор’і Пегас.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».

Галактыка была адкрыта рускім астраномам Ота Струвэ.

Аб’ект назіраецца з зямлі як цьмяны, круглявай формы. Пры гэтай бачнай зорнай велічыні і нізкай паверхневай яркасці, для назірання гэтага аб’екта патрэбен прынамсі 12-цалевы тэлескоп.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1865 годзе
0009
Катэгорыя:Пегас (сузор’е)
Катэгорыя:Спіральныя галактыкі
Норман Роберт Погсан

**Норман Роберт Погсан** (, , Нотынгем — ) — англійскі астраном.
 
## Біяграфія 
Ва ўзросце 18 гадоў вылічыў арбіты двух камет. З 1850 да 1851 год працаваў у абсерваторыі Бішапа. У 1851 годзе стаў навуковым супрацоўнікам абсерваторыі Радкліф у Оксфардзе. У 1860 годзе пераехаў у Мадрас (Індыя), дзе заняў пасаду дзяржаўнага астранома. У Мадраскай абсерваторыі выдаў каталог 11 015 зорак. Таксама адкрыў там пяць астэроідаў і шэсць пераменных зорак. У 1868 і 1871 гадах Погсан удзельнічаў у індыйскіх экспедыцыях па назіранні сонечнага зацьмення.

Усяго за кар’еру Погсан адкрыў восем астэроідаў і 21 пераменную зорку. Ён узначальваў Мадраскую абсерваторыю на працягу 30 гадоў, да сваёй смерці. У яго гонар названы астэроід (1830) Погсан і кратар Погсан на Месяцы.

Катэгорыя:Астраномы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Астраномы XIX стагоддзя
Катэгорыя:Першаадкрывальнікі астэроідаў
Нацыянальная музычная прэмія «Ліра» 2014

**IV Рэспубліканскі конкурс «Нацыянальная музычная прэмія ў галіне папулярнай музыкі „Ліра“»** была праведзена 31 студзеня 2015 года ў Палацы Рэспублікі ў Мінску. Арганізатарамі конкурсу сталі Міністэрства культуры Беларусі і «Агульнанацыянальнае тэлебачанне».

Выканаўцы прынялі ўдзел у пяці вялікіх адборачных канцэртах. Прафесійнае журы і гледачы з дапамогай SMS-галасавання выбралі прэтэндэнтаў на намінацыі прэміі «Ліра», якія былі абвешчаны на шостым, заключным канцэрце.

Урачыстая цырымонія ўзнагароджання пераможцаў ў 13 намінацыях прайшла 31 студзеня 2015 года ў Палацы Рэспублікі. Вядучымі былі Анастасія Касянкова, Герман і Іван Падрэз. Цырымонія ўзнагароджання вялася на беларускай мове.

## Спіс намінантаў і лаўрэатаў 
## Спасылкі 
* Старонка на сайце АНТ 

Катэгорыя:Нацыянальная музычная прэмія «Ліра»
Катэгорыя:Музычныя прэміі 2015 года
Катэгорыя:2015 год у Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 31 студзеня
Катэгорыя:Студзень 2015 года
Спагнанне

**Стягненне** — прававое пакаранне, якое наступае за парушэнне адміністрацыйнага або дысцыплінарнага заканадаўства. Існуюць:

* адміністрацыйнае спагнанне&nbsp;— адказнасць за адміністрацыйнае правапарушэнне
* дысцыплінарнае спагнанне&nbsp;— адказнасць за парушэнне працоўнай дысцыпліны
* спагнанні доўгу
* грашовае спагнанне

Спагнанне за правіну — мера адказнасці, якая ўжываецца з мэтай выхавання асобы, якая ўчыніла правіну, у духу захавання законаў краіны, павагі да правілаў сужыцця, а таксама прадухілення здзяйснення новых правапарушэнняў, як самім правапарушальнікам, так і іншымі асобамі.

За ўчыненне праступкаў могуць прымяняцца такія спагнанні: папярэджаньне; штраф; выплатнае канфіскацыя прадмета, які стаў прыладай здзяйснення або непасрэдным аб'ектам правіны; канфіскацыя: прадмета, які стаў прыладай здзяйснення або непасрэдным аб'ектам правіны; грошай, атрыманых з прычыны здзяйснення правіны; пазбаўленне спецыяльнага права, прадастаўленага дадзеным грамадзяніну (права кіравання транспартнымі сродкамі, правы палявання); грамадскія працы; папраўчыя працы; адміністрацыйны арышт за здзяйсненне правіны. Законамі могуць быць устаноўлены і іншыя, віды спагнанняў за правіну.

Выплатная канфіскацыя і канфіскацыя прадметаў могуць ужывацца як асноўныя, так і дадатковыя спагнання за правіну; іншыя спагнанні за правіну, могуць прымяняцца толькі як асноўныя.

За адзін правіну можа быць накладзена асноўнае або асноўнае і дадатковае спагнанне.

Законамі дзяржавы можа быць прадугледжана выдварэнні за межы беларусі іншаземцаў і асоб без грамадзянства за здзяйсненне правіны, якія груба парушаюць правапарадак.

Катэгорыя:Права
Лідскі павет

Назву **Лі́дскі паве́т** мела некалькі адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак: 
* Лідскі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялікага Княства Літоўскага (1566—1795);
* Лідскі павет () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расійскай імперыі (1795—1921);
* Лідскі павет () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі (1921—1939) і БССР (1939—1940).
NGC 12

**NGC 12** (іншыя абазначэнні — **UGC 74**, **MCG 1-1-40**, **ZWG 408.38**, **PGC 645**) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Рыбы.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».

Галактыка была адкрыта англійскім астраномам Уільямам Гершэлем 6 снежня 1790.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1790 годзе
0012
Катэгорыя:Спіральныя галактыкі з перамычкай
Катэгорыя:Рыбы (сузор’е)
Лузіньяны

**Лузінья́ны** (, ) — феадальны род у сярэднявечнай Францыі, у Іерусалімскім і Кіпрскім каралеўствах, а таксама ў Кілікійскай Арменіі.

## Гісторыя 
Прозвішча *Лузіньян* была адным з дваранскіх родаў Заходняй Францыі, атрымалым сваё імя па замку Лузіньян, які Лузіньян трымалі як васалы графаў Пуату і герцагаў Аквітаніі. У сувязі з неаднаразовым удзелам Лузіньянаў у крыжовых паходах, у прадстаўнікоў гэтага роду завязаліся цесныя сувязі ў дзяржавах крыжакоў на Блізкім Усходзе. Мабыць, таму Аморы Лузіньян, прымалы ўдзел у мяцяжы супраць англійскага караля Генрыха II, бяжыць ад пераследаў у Іерусалімскае каралеўства. Тут ён спрыяе жаніцьбе свайго брата Гі са спадчынніцай іерусалімскага прастола Сібілай. Пасля смерці яе брата Болдуіна IV і малалетняга сына Болдуіна V каралём Іерусалімскім робіцца Гі дэ Лузіньян (у 1186 годзе). Зрэшты, на наступны год Гі быў разгромлены ўшчэнт мусульманамі пад правадырствам Салах-ад-Дзіна ў бітве пры Хаціне. Гі дэ Лузіньян апынуўся ў палоне і страціў Іерусалім. Пасля вызвалення, аднак, у вяртанні ў Святую Зямлю яму адмовіў Конрад Манферацкі, былы кароткі час іерусалімскім каралём (1192). У выніку Гі купляе ў Рычарда I Ільвінае Сэрца права на заваяваны англічанамі Кіпр. Пасля смерці праўнука Гі, Гуга III, Кіпр аказаўся для роду Лузіньян страчаным, бо спадчыннік і стрыечнік Гуга, быўшы таксама праўнукам Аморы, хоць і насіў прозвішча *Лузіньян*, але па паходжанні свайму ўжо быў сямейнікам графаў Пуату.

У Францыі Гуга VI дэ Лузіньян па мянушцы «Д'ябал», які паходзіў па маці з роду графаў дэ Ла Марш, пасля стрымання ў 1090-я гады гэтай дынастыі ў мужчынскім калене падаў правы на графства, але ў выніку яно дасталася яго стрыечцы Альмадызе дэ Ла Марш і яе мужу Роджэру Мантгомеры. Нягледзячы на гэта Гуга VI Лузіньян прысвоіў сабе тытул графа дэ Ла Марш. У 1178 годзе Ла Марш быў прададзены англійскаму каралю, а ў 1199 годзе Гуга IX Лузіньян выкраў англійскую каралеву Аліенору Аквітанскую і прымусіў яе і яе сына Іаана Беззямельнага прызнаць яго правы на графства.

У той час, як Аморы і Гы Лузіньяны, малодшыя прадстаўнікі роду, бралі ўдзел у крыжовых паходах і замацоўвалі за сабой землі на Усходзе, астатнія ў Францыі члены роду імкнуліся ўзмацніць і павялічыць валоданні, якія дасталіся ім на радзіме. Рауль Лузіньян, малодшы брат Гуга IX, у 1194 годзе, узяўшы шлюб, набывае графства Э ў Нармандыі, а яго пляменнік Гуга Х Лузіньян у 1220 годзе, жаніўшыся з удавой англійскага караля Іаана Беззямельнага Ізабелай Ангулемскай, робіцца графам Ангулемскім. Тым часам як графства Э было Лузіньянамі праз пакаленне згублена, графствамі Марш і Ангулем яны валодалі аж да 1309 года, калі, пасля смерці апошняга графа Лузіньян, яго сёстры перадалі гэтыя ўладанні французскай кароне.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Каралеўскія дынастыі
Катэгорыя:Каралі іерусалімскія
Катэгорыя:Дынастыі сярэдневяковай Еўропы
Лузіньяны
NGC 13

**NGC 13** (іншыя абазначэнні — **UGC 77**, **MCG 5-1-34**, **ZWG 498.81**, **ZWG 499.53**, **PGC 650**) — спіральная галактыка ў сузор’і Андрамеда.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».

Галактыка была адкрыта англійскім астраномам Уільямам Гершэлем 26 лістапада 1790

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1790 годзе
0013
Катэгорыя:Андрамеда (сузор’е)
Катэгорыя:Спіральныя галактыкі
NGC 14

**NGC 14** (іншыя абазначэнні — **UGC 75**, **MCG 3-1-26**, **ZWG 456.34**, **KUG 0006+155**, **ARP 235**, **VV 80**, **PGC 647**) — няправільная галактыка у сузор’і Пегас.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».

Галактыка была адкрыта англійскім астраномам Уільямам Гершэлем 18 верасня 1786.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1786 годзе
0014
Катэгорыя:Пегас (сузор’е)
Катэгорыя:Няправільныя галактыкі
NGC 15

**NGC 15** (іншыя абазначэнні — **UGC 82**, **MCG 3-1-27**, **ZWG 456.35**, **NPM1G +21.0004**, **PGC 661**) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Пегас.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1864 годзе
0015
Катэгорыя:Пегас (сузор’е)
Катэгорыя:Спіральныя галактыкі
NGC 16

**NGC 16** (іншыя абазначэнні — **UGC 80**, **MCG 4-1-32**, **ZWG 477.61**, **ZWG 478.33**, **PGC 660**) — лінзападобная галактыка ў сузор’і Пегас.

Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».

Галактыка была адкрыта англійскім астраномам Уільямам Гершэлем 8 верасня 1784.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье
* Новы агульны каталог

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1784 годзе
0016
Катэгорыя:Пегас (сузор’е)
Катэгорыя:Лінзападобныя галактыкі
NGC 19

**NGC 19** (іншае абазначэнне — **PGC 759**) — спіральная галактыка 13-й зорнай велічыні ў сузор’і Андрамеда.

## Гісторыя 
У арыгінальным выданні каталога 1860 года Дрэер апісвае аб’ект як «надзвычай слабую галактыку, злёгку выцягнутую, аточаную трыма вельмі слабымі зоркамі» (). Паказаныя ў каталозе каардынаты галактыкі (, ) адрозніваюцца ад сапраўдных на 75 з па прамым узыходжанні і на 8 вуглавых хвілін па скланенні. Паводле Корвіна, аналагічная памылка характэрная для трох іншых галактык (NGC 21, 7831, 7836, 6), адкрытых у тую ж ноч, што і NGC 19, аднак тры характэрных зоркі, змешчаных у асяроддзі галактыкі робяць ідэнтыфікацыю досыць надзейнай. Каардынаты NGC 19, знойдзеныя Люісам, маюць яшчэ большую абмылу і практычна супадаюць з праўдзівымі каардынатамі галактыкі NGC 21, з прычыны чаго гэтыя дзве галактыкі часта хібна атаясамляюць.

Выходзячы з чырвонага зрушэння 4790 км/с, адлегласць да галактыкі складае 210 млн св. гадоў, што добра дапасуецца з адлегласцямі 185—235 св. гадоў, атрыманымі іншымі спосабамі. Ацэньваючы кутнія памеры галактыкі ў 0,6-1,2 вуглавых хвілін, атрымваем дыяметр каля 75 тыс. св. гадоў.

NGC 19 разам з NGC 13, 20, 29, 39 і некаторымі іншымі галактыкамі лічыцца чальцом групы LGG 001 (група NGC 7831).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1885 годзе
0019
Катэгорыя:Андрамеда (сузор’е)
Катэгорыя:Спіральныя галактыкі
NGC 20

**NGC 20** (іншыя абазначэнні — **NGC 6**, **UGC 84**, **MCG 5-1-36**, **ZWG 498.82**, **ZWG 499.54**, **PGC 679**) — лінзападобная галактыка ў сузор’і Андрамеда.

Гэты аб’ект занесены ў Новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі **NGC 6**, **NGC 20**.

Галактыка была адкрыта ірландскім астраномам Уільямам Парсансам 18 верасня 1857.

Аб’ект назіраецца з зямлі як вельмі цьмяны, круглявай формы. Вам будзе патрэбен прынамсі 10-цалевы тэлескоп, каб бачыць гэту галактыку на фоне цёмнага неба. NGC 13, 21, і 29 знаходзяцца ў межах той жа самай вобласці неба, і ўсё — у межах паловы свяцільнасці зоркі бачнай велічыні 7.1.

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў Месье

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1857 годзе
0020
Катэгорыя:Андрамеда (сузор’е)
Катэгорыя:Лінзападобныя галактыкі
Судзімасць

**Судзімасць** — юрыдычныя вынікі, якія звязаны з вынясеннем абвінаваўчага прыгавору і дзейнічаюць пасля адбывання вінаватым устаноўленага пакарання. Судзімасць разглядаецца як абцяжваючая адказнасць, акалічнасць пры ўчыненні новага злачынства. Наяўнасць судзімасці можа пацягнуць пэўныя абмежаванні ў выбары працы. Паводле Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь за асуджаным пры пэўных умовах на працягу тэрміну судзімасці можа ажыццяўляцца прафілактычнае назіранне або прэвентыўны нагляд. Тэрміны пагашэння судзімасці ўстаноўлены заканадаўствам з улікам характара ўчыненага злачынства, віду і тэрміну пакарання. Пагашэнне або зняцце судзімасці анулюе ўсе прававыя вынікі, звязаныя з судзімасцю. Асоба лічыцца асуджанай з дня набыцця законнай сілы прыгавора суда да пагашэння або зняцця судзімасці, калі прыгавор не быў адменены ва ўстаноўленым законам парадку.

## Літаратура 
* 
* Суди́мость // Популярный юридический энциклопедический словарь / Редкол.: О. Е. Кутафин и др. — Москва: Большая Рос. энцикл.: РИПОЛ КЛАССИК, 2001. — С. 705—706 — 796, [3] с.; 17 см; ISBN 5-85270-165-3 (БРЭ).
* Уголовный кодекс Республики Беларусь // Нацыянальны прававы інтэрнэт-партал Рэспкблікі Беларусь

## Спасылкі 
* *Марчук В. В.* Понятие и правовые последствия судимости в действующем законодательстве Республики Беларусь 
* *Сноп С. Н.* Уголовное право. Общая часть. Конспект лекций. Тема 18. Погашение и снятие судимости — Гродна: ГрДУ імя Я. Купалы, 2012.

Катэгорыя:Крымінальнае права
NGC 8

**NGC 8** (іншыя абазначэнні — **PGC 648**, **Holm 3B**) — падвойная зорка у сузор'і Пегас.

Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».

Размешчана прыблізна ў 2.7 вуглавых хвілінах ад NGC 9.

## Гл. таксама 
* Спіс аб'ектаў Месье
Іаган Паліза

**Іаган Паліза** (; , Тропаў, Сілезія, цяпер Опава, Чэхія — , Вена) — аўстрыйскі астраном; адкрывальнік малых планет.

## Біяграфія 
Іаган Паліза 1866 да 1870 год вывучаў матэматыку і астраномію ў Венскім універсітэце, але скончыў яго толькі ў 1884 годзе. Да 1870 года быў асістэнтам ва ўніверсітэцкай абсерваторыі, а з наступнага года — у абсерваторыі ў Жэневе. У 1872 годзе стаў дырэктарам аўстра-венгерскай марской абсерваторыі ў Поле (цяпер горад Пула у Харватыі). Працуючы там, ён 18 сакавіка 1874 гады адкрыў свой першы астэроід (136) Аўстрыя. У 1880—1919 гадах працаваў у новай Венскай абсерваторыі. У 1899, 1902 1908 гадах публікаваў свае зорныя каталогі.

Катэгорыя:Астраномы
Катэгорыя:Астраномы XIX стагоддзя
Катэгорыя:Першаадкрывальнікі астэроідаў
(207) Геда

**(207) Геда** () — даволі буйны астэроід галоўнага пояса, прыналежны да цёмнага спектральнага класа C, які складаецца з найпростых вугляродных злучэнняў. Ён быў выяўлены 17 кастрычніка 1879 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у абсерваторыі горада Пула ў Харватыі і названы ў гонар Гедвіг Вінніке, жонкі нямецкага астранома Фрыдрыха Вініке.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* 207 Hedda

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Іаганам Палізам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(209) Дыдона

**(209) Дыдона** () — даволі буйны астэроід галоўнага пояса, прыналежны да цёмных астэроідаў спектральнага класа C. Ён быў выяўлены 22 кастрычніка 1879 года германа-амерыканскім астраномам К. Г. Ф. Петэрсам у Клінтане, ЗША і названы ў гонар міфічнай карфагенскай каралевы Дыдоны.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* 209 Dido

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
(210) Ізабела

**(210) Ізабела** () — вялікі і цёмны астэроід галоўнага пояса, уваходны ў склад сямейства Немезіды. Ён быў адкрыты 12 лістападу 1879 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у абсерваторыі горада Пула, Харватыя. Паходжанне назвы астэроіда невядомае.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* Minor Planet Discovery Circumstances

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Сямейства Немезіды
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Іаганам Палізам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(211) Ізольда

**(211) Ізольда** () — буйны астэроід галоўнага пояса, прыналежны да астэроідаў спектральнага класа C, пароды якіх маюць падвышанае ўтрыманне вуглярода. Таму Ізольда мае вельмі маленькае альбеда — яна адлюстроўвае толькі 6 % падальнага на яго святла.

Ён быў адкрыты 10 снежня 1879 гады аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у абсерваторыі горада Пула, Харватыя і названы ў гонар гераіні рыцарскага рамана XII стагоддзя «Трыстан і Ізольда».

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* Minor Planet Discovery Circumstances

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1879 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Іаганам Палізам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
(212) Медэя

**(212) Медэя** () — буйны астэроід галоўнага пояса, які характарызуецца вельмі нізкім альбеда. Яго цёмная паверхня адлюстроўвае толькі 4,65 % падальнага на яго святла, што можа сведчыць пра наяўнасць у яе складзе простых вугляродных злучэнняў.

Ён быў выяўлены 6 лютага 1880 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у абсерваторыі горада Пула, Харватыя і названы ў гонар Медэі, умілаванай арганаўта Ясона ў старажытнагрэчаскай міфалогіі.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* Кривая блеска астероида (212) Медея 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1880 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Іаганам Палізам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(213) Лілея

**(213) Лілея** () — даволі буйны астэроід галоўнага пояса, прыналежны да рэдкага спектральнага класа F. Як і астэроіды класа C яго паверхня багатая простымі вугляроднымі злучэннямі. Ён быў адкрыты 16 лютага 1880 года германа-амерыканскім астраномам К. Г. Ф. Петэрсам у Клінтан, ЗША і названы ў гонар Лілеі, адной з наяд у старажытнагрэчаскай міфалогіі.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html The Asteroid Orbital Elements Database]
* Minor Planet Discovery Circumstances
* Asteroid Lightcurve Data File

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1880 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(214) Ашэра

**(214) Ашэра** () — невялікі астэроід галоўнага пояса астэроідаў, прыналежны да рэдкага спектральнага класа E, з прычыны чаго яго паверхня адлюстроўвае больш паловы падальнага на яе святла, для параўнання: альбеда паверхні Месяцы складае 0,12, што ў 4 разы менш. Рухаецца па амаль кругавой арбіце. Быў выяўлены 29 лютага 1880 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у абсерваторыі горада Пула ў Харватыі і названы ў гонар Ашэры, заходнесеміцкай багіні ўрадлівасці.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html The Asteroid Orbital Elements Database]
* Minor Planet Discovery Circumstances
* Asteroid Lightcurve Data File

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1880 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Іаганам Палізам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км