open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рэспубліка Карэя ў В’етнамскай вайне

Рэспубліка Карэя пад кіраваннем Пак Чон Хі прымала актыўны ўдзел у вайне ў В’етнаме. З 1964 па 1973 Паўднёвая Карэя накіравала больш за 300 000 салдат у В’етнам. Усе віды Узброеных сіл Рэспублікі Карэя ўдзельнічалі ў гэтай вайне на баку Злучаных Штатаў Амерыкі (сухапутныя войскі, марская пяхота, ваенна-марскі флот і ваенна-паветраныя сілы). Колькасць войскаў Рэспублікі Карэі ў В’етнаме была нашмат больш, чым у Аўстраліі і Новай Зеландыі. Камандаваў кантынгентам генерал-лейтэнант Чхэ Мён Сін.

Яшчэ ў пачатку 1954 года прэзідэнт Паўднёвай Карэі Лі Сын Ман прапанаваў накіраваць войскі ў В’етнам, але яго прапанова была адхілена Дзярждэпартаментам ЗША. Праз 10 гадоў першыя паўднёвакарэйскія грамадзяне прыбылі ў краіну ў якасці некамбатантаў: дзесяць інструктараў тхэквандо, трыццаць чатыры афіцэра і дзевяноста шэсць вайсковых медыкаў. Першыя паўднёвакарэйскія вайскоўцы прыбылі ў В’етнам у 1964 годзе, а першыя буйныя баявыя падраздзяленні — восенню 1965 года. Урад Паўднёвай Карэі пагадзіўся на адпраўку войскаў з умовай, што ЗША возьмуць на сябе іх тылавое забеспячэнне, а таксама забяспечаць сучаснай зброяй. Усяго ў Паўднёвым В’етнаме было перакінута дзве дывізіі і адна брыгада, якія склалі самы буйны замежны воінскі кантынгент у краіне пасля амерыканскага — больш за 30 тысяч чалавек асабістага складу за ўвесь перыяд знаходжання. Паўднёвакарэйскія салдаты добра зарэкамендавалі сябе ў баі, аднак атрымалі змрочную рэпутацыю сярод в’етнамцаў з-за жорсткасці ў адносінах да мірнага насельніцтва. Міністэрства культуры і камунікацый В’етнама лічыць, што паўднёвакарэйскія салдаты забілі парадку 41400 ваеннаслужачых В’етнамскай народнай арміі і 5000 грамадзянскіх асоб. Паўднёвакарэйскія войскі неаднаразова абвінавачваліся ў ваенных злачынствах і пакінулі ў краіне тысячы дзяцей (так званых «Лай Дайхан») ад в’етнамскіх жанчын пасля вываду кантынгенту. Рэспубліка Карэя страціла парадку 3800 салдат забітымі на гэтай вайне.

У 2001 годзе Прэзідэнт Рэспублікі Карэя Кім Дэ Чжун выказаў спачуванні в’етнамскаму народу за дзеянні карэйскіх вайскоўцаў падчас вайны.

Катэгорыя:Вайна ў В’етнаме
Катэгорыя:Узброеныя сілы Рэспублікі Карэя
Катэгорыя:Гісторыя Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Ваенная гісторыя Карэі
Юрый Васільевіч Крывашэеў

**Юрый Васільевіч Крывашэеў** — беларускі дзяржаўны дзеяч, выконваючы абавязкі Дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь (2006). Генерал-маёр (2008).

## Біяграфія 
Скончыў Вышэйшыя курсы КДБ СССР у Мінску, працаваў у органах дзяржаўнай бяспекі.

У 1998 годзе працаваў намеснікам начальніка ўпраўлення знешняй разведкі Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь.

У 2002 годзе працаваў начальнікам аддзела супрацоўніцтва ў сферы міжнароднай бяспекі Дзяржаўнага сакратарыята Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь.

З 16 чэрвеня 2005 года па 29 жніўня 2008 года быў намеснікам Дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь, займаўся пытаннямі міжнароднай бяспекі.

З 6 студзеня па 20 сакавіка 2006 года выконваючы абавязкі Дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь.

22 лютага 2008 года прысвоена воінскае званне генерал-маёра.

Пасля звальнення з ваеннай службы на працягу многіх гадоў працуе начальнікам галоўнага ўпраўлення кадравай палітыкі Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

## Сям’я 
* Сын — Дзмітрый Юр’евіч Крывашэеў.

## Узнагароды 
* медаль «За бездакорную службу» III ступені,
* медаль «За бездакорную службу» II ступені (1998), (2019),
* медаль «За працоўныя заслугі» (2020).

Катэгорыя:Выпускнікі Вышэйшых курсаў КДБ СССР у Мінску
Катэгорыя:Супрацоўнікі Камітэта дзяржаўнай бяспекі БССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Генерал-маёры (Беларусь)
Конкані

**Конкані**, або **конканцы** (саманазва: *कोंकणी*) — народ на захадзе Індыі. Жывуць пераважна ў Карнатаке, Гоа, Махараштры, Гуджараце, Дамане. Агульная колькасць — каля 2 млн чал.

Конкані з'яўляюцца абарыгенамі рэгіёна Конкан. Болей за 3000 гадоў таму сюды пачалі перасяляцца старажытныя арыі. На аснове іх дыялектаў складваліся літаратурныя пракрыты. Пракрыт *шаўрасені*, якім карысталіся джайны, стаў продкам пісьмовай мовы конкані. Надпісы на ёй вядомы з 1187 г. 

У выніку моўнай асіміляцыі конканскую мову прымалі прадстаўнікі розных груп насельніцтва ўсходняга берага Аравійскага мора. У XVI ст. ад яе адлучылася маратхі. Да XX ст. кола тых, хто паўседзённа карыстаўся конканскай мовай, значна звузілася. Менавіта яны склалі асобны этнас конканцаў. 

У нашы дні няма адзінага тэрытарыяльнага масіва пражывання конканцаў, яны жывуць дысперсна ўздоўж усяго берага і маюць рэгіянальныя назвы. Яны таксама належаць да розных рэлігій і сацыяльных груп, што значна ўскладняе працэс іх яднання. Тым не меней, з канца XX ст. назіраецца адраджэнне цікавасці да конканскай мовы і культуры. У 1987 г. мова конкані атрымала дзяржаўны статус у Гоа.

## Вядомыя асобы 
* Фрыда Пінта (нам. 1984) — актрыса кіно.

## Спасылкі 
* Konkani Heritage Album
* Konkani Cuisine
* Konkani: a language in crisis 
* Konkani people identified by language, not caste or religion
* Being Konkani

Катэгорыя:Індаеўрапейскія народы
Катэгорыя:Народы Азіі
Катэгорыя:Народы Індыі
Іосіф Людвігавіч Пятровіч

**Іосіф Людвігавіч Пятро́віч** ( — ) — гісторык, доктар гістарычных навук (1977), прафесар (1978). Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1980). Брат М. І. Пятровіч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Валоўшчына (зараз у Мінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі). У час Вялікай Айчыннай вайны з 10 ліпеня 1942 года ў партызанах, начальнік асобага аддзела 36-а партызанскага атрада 8-й партызанскай брыгады. Са студзеня 1944 года сакратар Сямяніцкага, потым Камянецкага падпольных райкамаў ЛКСМБ. Пасля вайны быў на партыйнай рабоце. У 1953 годзе скончыў Віленскі педагагічны інстытут. З 1964 года І. Л. Пятровіч у Мінскім педагагічным інстытуце, спачатку выкладчык, з 1975 года — загадчык кафедры.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па гісторыі польскага рабочага руху. Сярод апублікаванага:
* Деятельность КПСС и ПОРП по развитию и укреплению братского сотрудничества между советским и польским народами (1956—1961 гг.) / Моск. ордена Ленина и ордена Трудового Красного Знамени гос. ун-т им. М. В. Ломоносова. Кафедра истории КПСС Ин-та повышения квалификации преподавателей обществ. наук при МГУ. — М., 1962.
* Трудовой коллектив и соревнование : (Материал в помощь лекторам, преподавателям и слушателям нар. ун-тов техн.-экон. знаний) / И. Л. Петрович, Г. И. Степанов — Мн., 1984.

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонай Зоркі.
* Медаль «Партызану Айчыннай вайны» 1-й ступені.
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Петрович Иосиф Людвигович // Специальный проект Издательского дома «Беларусь сегодня» и Национального архива Республики Беларусь «Партизаны Беларуси»
* ОБД «Подвиг народа в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.»

Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «Партызану Айчыннай вайны»
Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі вышэйшай школы БССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Беларуска-ватыканскія адносіны

**Двухбаковыя адносіны паміж Беларуссю і Ватыканам** былі ўстаноўлены 11 лістапада 1992 года. 

## Гісторыя 
Дыпламатычныя адносіны ўрады ўстанавілі 11 лістапада 1992 года. Было адкрыта пастаяннае прадстаўніцтва Святога Прастола ў Беларусі — Апостальская нунцыятура.

У 2009 годзе А. Лукашэнка, падчас афіцыйнага візіту ў Рым, сустрэўся з Папай Рымскім Бенедыктам XVI.

У 2015 годзе Папа Рымскі Францыск накіраваў ліст А. Лукашэнку, з просьбай вызваліць усіх палітычных зняволеных.

17 снежня 2020 года спецпасланнік Папы Рымскага Францыска Клаўдзіа Гуджэроці сустрэўся ў Мінску з А. Лукашэнкам.

Катэгорыя:Знешняя палітыка Ватыкана
Ватыкан
Сабалёўскі сельсавет

Назву **Сабалё́ўскі сельсавет** маюць:

* Сабалёўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай акругі
* Сабалёўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці
Завужальскі сельсавет

**Заву́жальскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Завужаль.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Холмецкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Холмецкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Холмецкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Бязуеўскі сельсавет

**Бязу́еўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Бязуеў.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Ямпальскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ровенска-Слабадскога сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Багародзіцкае (Смаленскі раён)

**Багародзіцкае** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 9 км на паўднёвы ўсход ад гарадской мяжы г. Смаленска, за 2,5 км на ўсход ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на беразе ракі Драсна. Насельніцтва —1433 жыхара (2007). Адміністрацыйны цэнтр Козінскага сельскага паселішча. 

## Эканоміка 
Цяплічны камбінат, сярэдняя школа, дзіцячы сад, медпункт, пошта, сталовая (у цяперашні час выкарыстоўваецца як прыватны дом).

## Славутасці 
* Гарадзішча на паўночны захад ад сяла на левым беразе р. Драсна. 
* паселішча каля сяла на левым беразе р. Драсна. Выяўленыя па рацэ Драсне старажытныя пасялешчы адносяцца да 9-15 стагоддзям. Гэтыя сялянскія пасялешчы былі выцягнуты ўздоўж ракі і з аднаго боку агароджаны ярамі. Падчас узворвання палёў быў выяўлены керамічны матэрыял. Такім чынам удалося ўсталяваць межы самага буйнога паселішча на правым беразе Дресны, прыкладна ў кіламетры на паўднёвы захад ад вёскі Гараны. У канцы 50-х гадоў археолагі правялі раскопкі і выявілі рэшткі трох пабудоў. Яны мелі прамавугольную форму і былі абшмараваны глінай. Побач меліся ямы — скляпы для захоўвання прадуктаў і загоны для скаціны. Пры раскопках былі знойдзены жалезныя сярпы, ключы, некалькі нажоў, страла. Самымі цікавымі знаходкамі былі ганчарныя таўры, адно з якіх уяўляла сабой княжацкі знак — трызубец унутры акружнасці. Гэта знаходка гаворыць пра распаўсюджванне княжацкай улады на гэта паселішча. У 12 стагоддзі пры распадзе Кіеўскай Русі, адным з першых князёў самастойнага смаленскага княства быў Расціслаў Мсціславіч, унук знакамітага Уладзіміра Манамаха. З мэтай умацавання палітычнай незалежнасці ад Кіева ён арганізаваў у Смаленску самастойнае царкоўнае кіраванне — епархію. Па адмысловай статутнай грамаце 1150 года Расціслаў Мсціслававіч перадаў цэрквы дзясятую частку сваіх даходаў і дараваў 2 сваіх сёлы — Ясенское і Дросенское. Знаходка княжацкага таўра дапамагла сапраўды вызначыць месцазнаходжанне старажытнарускага сяла Дросненского. Назва ракі Драсна паходзіць ад балцкага слова «Дрыксна», што значыць «вада». 

## Спасылкі 
* Багародзіцкае/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці 

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Праабражэнская царква (Львоў)

**Праабражэнская царква** — дзеючы храм у гістарычным цэнтры Львова, які знаходзіцца ў карыстанні Украінскай грэка-каталіцкай царквы.

## Гісторыя 
У сярэдзіне ХІХ стагоддзя на аснове захаваўшыхся муроў былога касцёла трынітарыяў пачалося збудаванне храма. У 1850 годзе архітэктар Антон Фрэх вырабіў першы праект будучай царквы, які так і не дачакаўся рэалізацыі. Змянілася архітэктурная мода, і ў 1874 годзе ўжо зацверджаны другі праект храма, распрацаваны Сільвестрам Гаўрышкевічам. Будаўніцтва працягвалася дваццаць гадоў (1878-1898 гады), яшчэ некалькі гадоў вяліся працы над аздабленнем царквы, якую асвяціў 29 красавіка 1906 года мітрапаліт Андрэй Шаптыцкі. Над аздабленнем храма працавалі мастакі Леанард Марконі, Тадэвуш Попель, Фердынанд Маерск, Тэафіл Капісцінскага, Карніл Усціяновіч, Андрэй Каверка і інш.

6 студзеня 1919 года падчас украінска-польскіх баёў за Львоў у сцяну царквы трапіў снарад, аднак выбуху не адбылося. На памяць пра гэта снарад умуравалі ў сцяну і зрабілі подпіс "6.1.1919". У сярэдзіне 1990-х гадоў падчас рамонтных работ была сцёртая лічба "шэсць" і адзінка, і пакінуты толькі год. У 1999 годзе надпіс адноўлены, аднак па невядомых прычынах цяпер там паказана "5.1.1919".

У 1948 годзе на вуліцы Кракаўскай перад Праабражэнскай царквой быў застрэлены кіраўнік ініцыятыўнай групы па пераходзе грэка-каталікоў у падпарадкаванне праваслаўнага Маскоўскага Патрыярхата Гаўрыіл Касцельнік. Савецкая прапаганда абвінаваціла ў яго забойстве падполле АУН, хоць і не выключана, што сталінскія спецслужбы прыбралі непажаданага сведкі ліквідацыі УГКЦ самі.

Катэгорыя:Славутасці Львова
Катэгорыя:Грэка-каталіцкія храмы Львова
Аляксей Зіноўевіч Пятроў

**Аляксей Зіноўевіч Пятро́ў** (;  — ) — фізік-тэарэтык і матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, акадэмік Акадэміі навук УССР (1969).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Кошкі (Самарскай губерні). У 1926 годзе скончыў сямігадовую школу ў горадзе Мелекес, паступіў і педагагічны тэхнікум, але пакінуў вучобу і працаваў у Саратаве маслатопам. З 1931 года жыў у Казані, працаваў на будаўніцтве ДРЭС. У 1932 годзе экстэрнам здаў экзамены за сярэднюю школу і паступіў на фізіка-матэматычны факультэт Казанскага ўніверсітэта. Універсітэт скончыў у 1937 годзе выкладаў у розных навучальных установах Казані. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1941 годзе пайшоў на фронт, камандаваў узводам мінамётчыкаў. У 1943 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. Пасля цяжкага ранення і дэмабілізацыі па стану здароўя ў 1943 годзе займаў пасаду дацэнта ў Казанскім авіяцыйным інстытуце. У 1945—1965 гадах у Казанскім універсітэце. З 1956 года — прафесар кафедры геаметрыі, з 1960 года — загадчык кафедры тэорыі адноснасці і гравітацыі фізічнага факультэта. З 1970 года А. З. Пятроў у Інстытуце тэарэтычнай фізікі Акадэміі навук Украінскай ССР на пасадзе загадчыка аддзела.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па матэматычнай фізіцы, тэорыі адноснасці і тэорыі гравітацыі. Распрацаваў новыя метады вывучэння гравітацыйнай радыяцыі, энергіі гравітацыйнага поля, мадэлявання палёў прыцягнення. Выявіў існаванне трох тыпаў гравітацыйных палёў (класіфікацыя Пятрова). Выказаў ідэю апісання тэорыі гравітацыі Альберта Эйнштэйна ў тэрмінах плоскай прасторы.

Сярод апублікаваных прац:
* О пространствах, определяющих поля тяготения // Доклады Академии наук СССР. — 1951. — Т. XXXI. — C. 149—152.;
* О полях тяготения простого типа с вещественными стационарными кривизнами // Учёные записки Казанского государственного университета. — 1955. — Т. 115. Книга 14. — С. 41—52.;
* Пространства Энштейна. — М., 1961;
* Новые методы общей теории относительности. — М., 1966.

## Узнагароды 
У 1973 годзе за цыкл прац «Инвариантно-групповые методы в теории гравитации» А. З. Пятрову прысуджана Ленінская прэмія.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* *Аминова А. В.* Алексей Зиновьевич Петров (к 100-летию со дня рождения) // Учёные записки Казанского университета, том 153, кн. 1. — Казань, 2011.
* *Владимиров Ю. С.* Воспомінанія о профессоре А. З. Петрове // Пространство, время и фундаментальные взаимодействия. — 2016. Вып. 4.
* Біяграфія А. З. Пятрова на сайце «Пятроўскіх чытанняў»

Катэгорыя:Дактары фізіка-матэматычных навук
Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Фізікі-тэарэтыкі СССР
Катэгорыя:Акадэмікі АН УССР
Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Камандзіры батарэй у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Самарскай вобласці
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Абрамкава (Смаленскі раён)

**Абрамкава** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 20 км на поўнач ад г. Смаленска, за 5 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Холм — Дзямідаў, на беразе ракі Сасёнка. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча.

## Славутасці 
* Помнік археалогіі: гарадзішча тушамлінскіх плямёнаў у 0,25 км на поўдзень ад вёскі. Другасна выкарыстоўвалася старажытнарускім насельніцтвам у XII — XIII стст.

## Спасылкі 
* Абрамково/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Марыя Людвігаўна Пятровіч

**Марыя Людвігаўна Пятро́віч** ( — ) — вучоны ў галіне інфарматыкі, кандыдат эканамічных навук (1972), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР. Сястра І. Л. Пятровіча.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў вёсцы Валоўшчына (зараз у Мінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі). У 1958 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1962 года працавала ў Інстытуце матэматыкі Акадэміі навук БССР, з 1992 года ў Інстытуце кіравання і прадпрымальніцтва.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па праграмным забеспячэнні ЭВМ, вылічальных метадах прыкладной статыстыкі.

Сярод апублікаванага:
* Исследование методов и организация комплексного решения задач экономико-статистического анализа на ЭВМ: Автореферат дис. на соискание ученой степени кандидата экономических наук. (607) / АН УССР. Ин-т кибернетики. — Киев, 1972.
* Статистическое оценивание и проверка гипотез на ЭВМ. — М.: Финансы и статистика, 1989 (разам з М. І. Давідовічам);
* Регрессионный анализ и его математическое обеспечение на ЕС ЭВМ: (Практ. руководство) — М.: Финансы и статистика, 1982.

 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Постаці інфарматыкі
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Аўтарэмзавод

**Аўтарэмзавод** () — пасёлак Катынскага сельскага паселішча Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 1320 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчаны ў заходняй вобласці за 21 км на захад ад Смаленска.

## Гісторыя 
Утварэнне пасёлка звязана з будаўніцтвам аўтарамонтнага завода ў пачатку 1950-х гадоў.

## Эканоміка 
Будаўнічая фірма «Стройолакс», фірма «Сарс», крамы, дзіцячы сад, СПТУ № 34, лазневы комплекс з цырульняй, чыгуначная станцыя (п.п. 443 км), футбольны стадыён, хакейная пляцоўка, дзіцячая пляцоўка, гасцініца «Транзіт».

## Спасылкі 
* Авторемзавод/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Бабны

**Бабны** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 174 жыхары (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 43 км на паўночны захад ад г. Смаленска, ля аўтадарогі  Смаленск — Невель на беразе ракі Вольша. Уваходзіць у склад Лоінскага сельскага паселішча. Вуліцы: Лясная, Маладзёжная, Набярэжная, Таполевая.

## Эканоміка 
Дом культуры, крама, медпункт, аддзяленне сувязі.

## Спасылкі 
* Бабны/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Блізнакі

**Блізнакі** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 29 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 7 км на поўнач ад Смаленска, паміж аўтадарогай  і чыгуначнай галінкай Смаленск – Азёрны. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча.

## Славутасці 
* Помнік археалогіі: гарадзішча днепра-двінскіх плямёнаў у 1 км на ўсход ад вёскі. Было заселена ў 1-м тысячагоддзі да н.э.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Близнаки/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Конь Пржавальскага ў Беларусі

**Конь Пржавальскага** для Беларусі — інтрадукаваны від сысуноў, прадстаўнік беларускай фаўны коневых.

## Гісторыя 
Гісторыя коней Пржавальскага ў Беларусі пачалася з коней, якія былі выпушчаны заолагамі ў Чарнобыльскай зоне на тэрыторыі Украіны. Гэтыя асобіны былі нашчадкамі коней, прывезеных з паўночнага захаду Кітая ў запаведнік «Асканія-Нова» для спробы ўзнавіць гэты від, страчаны ў прыродным асяроддзі. З часам з-за рэгулярных пажараў у Зоне і некантраляванага браканьерства на тэрыторыі табуны коней усё больш і больш пачалі ссоўвацца ў бок беларускай мяжы, а потым і цераз яе. Тэхнічна называць гэтых коней выключна беларускімі нельга, паколькі перыядычна яны выкарыстоўваюць і ўкраінскую тэрыторыю, з-за гэтага ж нельга і дакладна палічыць іх колькасць і межы выкарыстаных імі ўчасткаў, бо мусіць быць створана міждзяржаўная група для адначасовага і комплекснага вывучэння ўсёй Чарнобыльскай папуляцыі коней.

## Сучасная папуляцыя 
Папуляцыя коней Пржавальскага ў зоне адчужэння Чарнобыльскай АЭС з’яўляецца адной з самых вялікіх у свеце, але пакуль не вядома дакладна, якая яе частка стала жыве на тэрыторыі Беларусі. Акрамя гэтага трэба адзначыць, што толькі ў Манголіі і Чарнобыльскай зоне цяпер існуюць сапраўды «дзікія» папуляцыі гэтых коней. У астатніх месцах яны або ўтрымліваюцца зусім у няволі, або ўвесь ці некаторы час года ўтрымліваюцца ў вальерах рознай плошчы. З іншага боку, вальерызацыя памагае пазбегнуць гібрыдызацыі са свойскімі конямі, чаго не ўдалося выключыць у Чарнобыльскай папуляцыі. Назіранне за чарнобыльскімі конямі дало звесткі, што там прысутнічаюць коні з выразна гібрыдным фенатыпам (адной з прыкмет, напрыклад, з’яўляецца доўгая грыва). Ёсць верагоднасць, што ДНК-даследванні пакажуць, што там не засталося ніводнай асобіны з чыстым генатыпам, але рэсурсаў на такі аналіз пакуль не выдаткавалі. Тым часам пакуль вучоныя абмяркоўваюць, як захаваць від хоць бы фенатыпічна.

Ва ўмовах ПДРЭЗ прадстаўнікі віду прыстасаваліся да сілкавання мясцовымі відамі раслін. Выяўлена, што яны ядуць такія віды, як , , , , ,  і .

У зімовы перыяд адзначана скусывание галінак яблынь-дзічак, маладых бярозак, вярбы, хвоі, верхавін палыну звычайнага. Коні Пржэвальскага ахвотна ўжываюць у корм апалыя яблыкі ў садах выселеных вёсак, пра што сведчаць густыя ўсходы яблынек у чэрвені на купках конскага гною. У зімовы час таксама адзначана .

## Літаратура 
* Дерябина Т. Г. «С новым видом?» / Родная прырода, 2010, № 7. с. 10-13
* Дерябина Т. Г. «Лошадь Пржевальского в Беларуси» / Лесное и охотничье хозяйство. 2016. № 2. с. 43-47.
* Соколов И. И. «Копытные звери» / Фауна СССР. Млекопитающие, т. 1, в. 3. Москва-Ленинград, 1959 с. 52-63
* Bennet D., Hoffmamm R. S. «Equus caballus»/ Mammalian Species. 1999, № 628, pp.&nbsp;1–14
* Knowles J., Wakefield S. «Przewalski’s Horses» / Zebras, Asses, and Horses. An Action Plan for the Conservation of Wild Equids". 1992. pp.&nbsp;21–23
* Дерябина Т. Г. «Лошадь Пржевальского (Equus ferus przewalskii Polj., 1881) в условиях белорусской зоны отчуждения Чернобыльской АЭС» / Вісті Біосферного заповідника «Асканія-Нова», том 17, 2015. С.54-59

Катэгорыя:Коневыя
Катэгорыя:Сысуны Беларусі
Барок (Катынскае сельскае паселішча)

**Барок** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 85 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 19 км на захад ад Смаленска на правым беразе Дняпра. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча.

## Эканоміка 
Сяльгаскааператыў «Барок».

## Славутасці 
Помнікі археалогіі:
* Стаянка эпохі мезаліту за 1,5 км на захад ад вёскі.
* паселішча на ўскраіне вёскі.

## Спасылкі 
* Борок/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Міхалькоўскі сельсавет

**Міхалько́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Міхалькі.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Дзятлавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. 30 снежня 1927 года рэарганізаваны ў **Міхалькоўскі нацыянальны рускі сельсавет**. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. 10 лютага 1931 года ўключаны ў межы гарадской рысы горада Гомеля. У 1937 годзе рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе Гомельскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 мая 1957 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Васілеўскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў: вёскі Міхалькі, Стукачоўка, пасёлкі Гаражонае, Межы, Піянер, Сталіна і Ясакар.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гомельскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзятлавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1957 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя рускія сельсаветы БССР
Буда (Волакаўскае сельскае паселішча)

**Буда** () — вёска Смаленскага раёна Смаленскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 6 жыхароў (станам на 2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй вобласці за 25 км на паўночны захад ад Смаленска, на беразе ракі Удра, за 11 км на паўднёвы захад ад аўтадарогі  Смаленск — Невель. За 4,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца платформа 416 км чыгуначнай лініі Смаленск — Віцебск. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Элвіс Кастэла

**Дэклан Патрык Мак-Манус** (; нар. , ), больш вядомы як **Элвіс Кастэла** () — брытанскі спявак і кампазітар, які аказаў вялікі ўплыў на развіццё сучаснай поп-музыкі. Спачатку быў удзельнікам паб-рок-сцэны, да канца 1970-х гадоў ён стаў адным з самых папулярных выканаўцаў новай хвалі, а пасля атрымаў рэпутацыю, магчыма, самага аўтарытэтнага аўтара-выканаўцы пасля Боба Дылана. Сем альбомаў Элвіса Кастэла ўваходзілі ў UK Top 20, а Brutal Youth (1994) падняўся да № 2. Самымі паспяховымі сінгламі гэтага выканаўцы былі «I Can not Stand Up For Falling Down» (№ 4, 1980) і «A Good Year for the Roses» (№ 6, 1981). У 2004 годзе імя музыканта было ўнесена ў спіс 50 найвялікшых выканаўцаў усіх часоў па версіі часопіса Rolling Stone.

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Выканаўцы, уключаныя ў Залу славы рок-н-рола
Катэгорыя:Пераможцы MTV Video Music Awards
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Рок-музыканты Вялікабрытаніі
Бакштава

**Бакштава** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 15 км на паўночны захад ад Смаленска, за 1,5 км на поўнач ад аўтадарогі . За 8 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Ракітная на лініі Масква — Мінск.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Бобыры (вёска)

**Бобыры** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 244 жыхары (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 14 км на поўдзень ад г. Смаленска, за 4 км на захад ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на правым беразе ракі Сож. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Вуліцы: Дружбы, Заходняя, Зарэчная, Маладзёжная, Палявая, Светлая, Паўночная, Каляровая, Цэнтральная, Паўднёвая. Мае аўтобуснае паведамленне са Смаленскам.

## Славутасці 
Помнік археалогіі: гарадзішча на правым беразе ракі Сож, за 1,2 км на захад ад вёскі. Было заселена днепра-дЗвінскімі плямёнамі ў 1 тысячагоддзі да н.э., і ў пачатку 2-га тысячагоддзя н.э. старажытнарускім насельніцтвам.

## Спасылкі 
* Бобыри / Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Алтухоўка (Смаленскі раён)

**Алтухоўка** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Козінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 125 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 1 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 2 км на ўсход ад аўтадарогі  Арол — Віцебск. За 7 км на ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя  на лініі Смаленск — Рослаўль.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Вядомыя асобы 
* Рыгор Пятровіч Віктараў — Герой Савецкага Саюза.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Пятроўскае (значэнні)

**Пятроўскае** — тапонім.

## Беларусь 
* Пятроўскае — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дабрылаўка.

## Расія 
### Смаленская вобласць 
* Пятроўскае — вёска ў Дзямідаўскім раёне.
* Пятроўскае — вёска ў Дзямідаўскім раёне.
* Пятроўскае — вёска ў Рослаўльскім раёне.
* Пятроўскае — вёска ў Навадугінскім раёне.
### Тамбоўская вобласць 
* Пятроўскае (Тамбоўская вобласць)
### Яраслаўская вобласць 
* Пятроўскае (Растоўскі раён)

## Гл. таксама 
* Пятроўск
* Пятроўскі
* Пятроўская
Міхаіл Аляксандравіч Аўласевіч

**Міхаіл Аляксандравіч Аўласевіч** (, в. Прошкі, Шаркаўшчынскі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі мовазнавец. Кандыдат філалагічных навук (1970), прафесар (1992).

## Біяграфія 
Скончыла Станіславоўскую сямігодку, Полацкі педагагічны тэхнікум, Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут (спецыяльнасць «Беларуская і руская мова і літаратура», 1962), Інстытут мовазнаўства імя Я. Коласа АН БССР (аспірантура, спецыяльнасць «Беларуская мова», 1970).

Працаваў у Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (1962—2001, філалагічны факультэт, кафедра рускай мовы, прафесар, у 1972—1991 — прарэктар па вучэбнай рабоце, 1991—1994 — першы прарэктар, 1994—2001 — рэктар), Савеце Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2001—2004, намеснік старшыні).

Навуковыя інтарэсы: сучасныя руская і бларуская мовы (словаўтварэнне, сінтаксіс, методыка выкладання); лексікаграфія (руска-беларуская тэрміналогія); сацыяльная лінгвістыка.

Пахаваны ў г. Мінску.

## Узнагароды 
* Выдатнік народнай асветы БССР (1978)
* Выдатнік народнай асветы СССР (1984)
* Заслужаны работнік адукацыі БССР (1989)

## Літаратура 
* Вводные компоненты предложения в белорусском литературном языке : автореферат диссертации … кандидата филологических наук / М. А. Авласевич. — Минск, 1970.
* Аўласевіч Міхаіл Аляксандравіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1996. — Т. 2. — С. 86.
* Аўласевіч Міхаіл Аляксандравіч // Мовазнаўцы Магілёўскага дзяржаўнага універсітэта імя А. А. Куляшова : Агульнае і славянскае мовазнаўства (1930—2001) : біябібліяграфічны даведнік. — Магілёў, 2002. — С. 25—38.
* Авласевич Михаил Александрович // Ученые МГУ имени А. А. Кулешова : биобиблиографический справочник. — Могилев, 2013. — С. 143—144.
* Михаил Александрович Авласевич : биобиблиографический указатель / Могилевский государственный университет им. А. А. Кулешова; авторы-составители: А. А. Папейко, С. Н. Новикова. — Могилев, 2015.

Катэгорыя:Рэктары Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
10-я Журавіцкая партызанская брыгада

**10-я Журавіцкая партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў сакавіку 1943 года на базе 256-га партызанскага атрада (арганізаваны ў снежні 1942 года). У жніўні 1943 года з брыгады вылучаны атрады для арганізацыі 1-й Буда-Кашалёўскай партызанскай брыгады. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Журавіцкага, Буда-Кашалёўскага, Кармянскага, Церахоўскага, Рагачоўскага, Жлобінскага, Чачэрскага раёнаў. Да 6 красавіка 1943 года брыгада ўваходзіла ў склад Клічаўскага аператыўнага цэнтра, потым — партызанскага злучэння Гомельскай вобласці. 28 верасня, 2 кастрычніка (асноўная частка), у снежні 1943 года, 24 лютага і 27 чэрвеня 1944 года (асобныя групы), брыгада (2811 партызан, 8 атрадаў) паатрадна злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* 256-ы партызанскі атрад імя Сталіна;
* 260-ы партызанскі атрад імя Калініна;
* 261-ы партызанскі атрад імя Чапаева;
* 264-ы партызанскі атрад імя Суворава;
* 265-ы партызанскі атрад імя Варашылава;
* 266-ы партызанскі атрад імя Фрунзе;
* 267-ы партызанскі атрад «За Радзіму»;
* 268-ы партызанскі атрад імя 25-годдзя камсамола.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* Сцяпан Мітрафанавіч Бялых (сакавік — красавік 1943, загінуў);
* Іван Міхайлавіч Гаўрылаў (май — кастрычнік 1943).

### Камісары 
* Ігнат Максімавіч Дзікан (март — верасень 1943);
* Карп Міхайлавіч Драчоў (верасень — кастрычнік 1943).

### Начальнік штаба 
* Філіп Карпавіч Антонаў (май — кастрычнік 1943).

## Гісторыя 
Партызаны наносілі ўдары на чыгуначным участку Гомель — Жлобін. У чэрвені — жніўні 1943 года правялі больш за 50 дыверсій па падрыву нямецкіх эшалонаў. У аперацыі «рэйкавая вайна» на ўчастку Салтанаўка — Шарыбаўка падарвалі каля 2 000 рэек. Разграмілі 11 нямецкіх апорных пунктаў, знішчылі 95 аўтамашын, 3 склады. Захапілі 27 кулямётаў, 239 вінтовак і інш. У лютым і красавіку 1943 года вялі баі з карнікамі. У кастрыніку 1943 года каля вёскі Лазоўшчына Кармянскага раёна выбілі немцаў з умацаваных пазіцый і злучыліся з Чырвонай Арміяй.

## Памяць 
* Помнік каля вёскі Лозаў Буда-Кашалёўскага раёна (1964 год);
* Помнік каля вёскі Аляксандраўка Жлобінскага раёна (1975 год).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 10-я Журавичская бригада

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Аляксандраўка (Смаленскі раён, Смаленская вобласць)

**Аляксандраўка** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхноўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 167 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 2 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 3 км на поўнач ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на беразе ракі Ясенная. За 3 км на поўнач ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Дачная-1 на лініі Смаленск — Віцебск.

## Гісторыя 
Былое сяльцо Аляксандраўскае.

Да Вялікай Айчыннай вайны ў Аляксандраўцы быў створаны цыганскі саўгас "Кастрычнік", які неаднаразова быў удзельнікам Усесаюзнай сельскагаспадарчай выстаўкі. У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года. Падчас акупацыі немцамі былі расстраляныя 180 цыган. Побач з сялом знойдзена буйное старажытнарускае паселішча, якое суадносіцца са старажытнарускім сялом Ясянскім, пра якое гаворыцца ў Статутнай грамаце князя Расціслава Мсціславіча.

## Спасылкі 
* https://web.archive.org/web/20130805111539/http://www.smolweek.ru/obshchestvo/istoriya/1184-kogda-prishel-napoleon.html

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Абалонне (Смаленскі раён)

**Абалонне** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 4 жыхары (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 27 км на паўночны захад ад Смаленска, за 2 км на паўночны захад ад аўтадарогі  Смаленск — Невель. За 13 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя 416 км на лініі Смаленск — Віцебск.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Аполле (Смаленскі раён)

**Аполле** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 321 жыхар (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 27 км на поўнач ад г. Смаленска, на берагах ракі Аполенка за 22 км на поўнач ад аўтамагістралі . Уваходзіць у склад Вязгінскага сельскага паселішча. У вёсцы ёсць наступныя вуліцы: Яфімава, Заречная, Лясная, Маладзёжная, Садовая, Спартыўная, Цэнтральная. Маецца аўтобуснае паведамленне са Смаленскам.

## Гісторыя 
У мінулым уладальніцкае сяло ў Духаўшчынскім павеце. Упершыню згадваецца ў 1671 годзе, якое адышло ў спадчыну князю Андрэю Якаўлевічу Друцкаму-Сакалінскаму, які служыў у Пятра I стольнікам, а пасля ваяводай. Яго дзед Афанасій, які быў да 1654 года на службе ў Польскага караля, атрымаў за дапамогу ва ўзяцці Смаленска гэту вотчыну ад рускага цара Аляксея Міхайлавіча. Сын Андрэя Якаўлевіча Іван Андрэевіч, які быў смаленскім віцэ-губернатарам заснаваў у 1760-х гадах сядзібу з каменным домам з флігелямі. У 1753 годзе ім была пабудавана царква Узнясення. Пасля сядзіба перайшла ва ўладанне Петру Васільевічу Энгельгарту, які ў 1886 годзе пабудаваў у сяле царкоўна-прыхадскую школу.

У 1918 годзе маёнтак нацыяналізавалі. У сядзібным доме размяшчалася камуна, затым пражывалі беларускія бежанцы, затым была ўладкована бальніца. У наш час захаваліся рэшткі парку, возера, пустуючы сядзібны дом, паўразбураная царква.

## Эканоміка 
Сельгаспрадпрыемства «Аполле» перастала існаваць у 2004 годзе, сярэдняя школа зачынена ў 2012 годзе, дзіцячы сад зачынены ў 2015 годзе, медпункт, пошта, крамы.

## Славутасці 
Руіны Крыжаўзвіжанскай царквы.

## Вядомыя асобы 
У 1881 годзе ў вёсцы нарадзіўся першы рускі лётчык М. Н. Яфімаў.

## Спасылкі 
* Аполье/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Яўгеній Іванавіч Чыжык

**Яўгеній Іванавіч Чыжык** (, в. Дарашэвічы, Петрыкаўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне машынабудавання. Кандыдат тэхнічных навук (1972), прафесар (1993). Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (1999).

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут (1965), Маскоўскі аўтамабільна-дарожны інстытут (аспірантура, 1972).
    
Працаваў у Магілёўскім машынабудаўнічым інстытуце (1966—1992, у 1973—1975 — дэкан факультэта, з 1975 — прарэктар), Магілёўскім дзяржаўным універсітэце харчавання (1992—2003, рэктар), Беларуска-Расійскім універсітэце (2003—2010, аўтамеханічны факультэт, кафедра «Будаўнічыя, дарожныя, пад’ёмна-транспартныя машыны і абсталяванне», прафесар).

Навуковыя інтарэсы: землярыйна-транспартныя машыны; даследаванне працэсаў распрацоўкі грунтоў газамеханічнымі спосабамі; падрыхтоўка інжынерных кадраў.

## Літаратура 
* Исследование процесса разработки грунтов рабочими органами землеройных машин, оборудованных взрывными устройствами, методами физического моделирования : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 184 / Чижик Евгений Иванович. — Москва, 1972.
* 
* Чижик Евгений Иванович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 544—545.
* Чижик Евгений Иванович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2013. — Т. 3 : Гомельская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 474.
* Чижик Евгений Иванович // Профессорско-преподавательский состав ММИ — МГТУ — Белорусско-Российского университета (1961—2006). — Могилёв, 2009. — С. 76.
* Чижик Евгений Иванович // 40 лет Могилёвскому государственному университету продовольствия. — Минск, 2013. — С. 78.

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта харчовых і хімічных тэхналогій
Катэгорыя:Дэканы аўтамеханічнага факультэта Беларуска-Расійскага ўніверсітэта
Анатоль Аляксеевіч Грычэнка

**Анатоль Аляксеевіч Грычэнка** (, г. Анапа, Краснадарскі край, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне працэсаў і апаратаў хімічнай тэхналогіі. Доктар тэхнічных навук (1982), прафесар (1982).

## Біяграфія 
Скончыў Харкаўскі авіяцыйны інстытут (спецыяльнасць «Рухавікі лятальных апаратаў», 1962).

Працаваў у ваенным прадпрыемстве Камітэта авіяцыйнай тэхнікі пры Савеце Міністраў СССР (1962—1966, інжынер), Канструктарскім бюро хімаўтаматыкі (Варонеж; 1966—1970, інжынер-канструктар), Варонежскі інжынерна-будаўнічы інстытут (1970—1973, дацэнт кафедры гідраўлікі, водазабеспячэння і каналізацыі, кафедры цеплатэхнікі), Наваполацкім політэхнічным інстытуце (1973—1985, з 1974 — загадчык кафедры тэхнікі і тэхналогіі нафты і газу), Усесаюзным навукова-даследчым і праекта-канструктарскім інстытуце мікрабіялагічных вытворчасцей (Мінск; з 1985, намеснік дырэктара па навуковай рабоце), Магілёўскім тэхналагічным інстытуце (1986—1994, у лістападе 1986 — маі 1992 — рэктар, з 1992 — загадчык кафедры машын і апаратаў харчовых вытворчасцей).

## Літаратура 
* Оптимизация промышленных процессов фильтрования суспензий : автореферат диссертации … доктора технических наук : 05.17.08 / Гриченко Анатолий Алексеевич. — Ленинград, 1980.
* Гриченко Анатолий Алексеевич // 40 лет Могилевскому государственному университету продовольствия. — Минск, 2013. — С. 76.
* Технологический факультет / Полоцкий государственный университет. — Новополоцк, 2008. Информация на с. 36—38.
* Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт: вытокі, гісторыя станаўлення і дзейнасць (да 40-годдзя заснавання). — Наваполацк, 2008. — Інфармацыя на с. 38, 39.

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта харчовых і хімічных тэхналогій
Аляксандр Анісімавіч Барысаў

**Аляксандр Анісімавіч Барысаў** (, с. Шалеміс, Кузнецкі раён, Пензенская вобласць, Расія — ) — беларускі эканаміст, спецыяліст у галіне эканомікі малочнай прамысловасці. Кандыдат эканамічных навук (1973), дацэнт (1977).

## Біяграфія 
Скончыў Кузнецкі планава-фінансавы тэхнікум (1954), Казанскі фінансава-эканамічны інстытут імя В. У. Куйбышава (спецыяльнасць «Эканоміка прамысловасці», 1964), Маскоўскі тэхналагічны інстытут мясной і малочнай прамысловасці (аспірантура).

Працаваў на фабрыке імя КІМ у г. Ульянаўску (з 1954, бухгалтар), камбінаце «Спартак» у г. Казані (з 1958, бухгалтар), у Татарскім савеце народнай гаспадаркі (з 1960, інжынер эканамічнай лабараторыі), Казанскім фінансава-эканамічным інстытуце імя В. У. Куйбышава (з 1965, выкладчык), Магілёўскім дзяржаўным тэхналагічным інстытуце (з 1979, кафедра філасофіі і палітэканоміі, з 1993 — кафедра эканомікі і арганізацыі вытворчасці, дацэнт, у 1997—2001 — загадчык кафедры, у маі — снежні 1992 — в. а. рэктара).

## Літаратура 
* Рациональное размещение молочной промышленноси Татарской ССР : автореферат диссертации … кандидата экономических наук : 08.594 / В. Я. Михолап. ― Москва, 1972.
* Борисов Александр Анисимович // 40 лет Могилевскому государственному университету продовольствия. — Минск, 2013. — С. 77 : фото. — Информация также на с. 283.

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта харчовых і хімічных тэхналогій
Івянецка-Налібоцкая партызанская зона

**Івянецка-Налібоцкая партызанская зона** — партызанская зона, утвораная ў час Вялікай Айчыннай вайны на тэрыторыі Івянецкага і часткі сумежных з ім Валожынскага, Дзяржынскага, Заслаўскага, Мінскага, Мірскага, Радашковіцкага і Стаўбцоўскага раёнаў, якія кантралявалі партызаны. Цэнтрам зоны была Налібоцкая пушча, адкуль вясной і летам 1942 года пачалася ліквідацыя нямецкіх гарнізонаў у вёсках Волма і Налібакі (Налібоцкія баі (1942, 1943)). Да восені 1943 года тэрыторыя зоны складала 2,5 тыс. км², яе ўтрымлівала 9 000 партызан з пяці партызанскіх брыгад, тры асобныя атрады Івянецкага партызанскага злучэння і частка сіл Стаўбцоўскага партызанскага злучэння.

На тэрыторыі зоны базіраваліся падпольныя: Баранавіцкі абком КП(б)Б, Івянецкія міжрайпартцэнтр і міжрайцэнтр ЛКСМБ, Валожынскі, Івянецкі, Мінскі, Стаўбцоўскі падпольныя райкомы, Баранавіцкае партызанскае злучэнне, выдаваліся падпольныя газеты.

У 1943 — 1944 гадах немцы спрабавалі ліквідаваць партызанскую зону (карныя аперацыі «Sumffieber», «Hamburg», «Herman»). Партызаны ўтрымлівалі зону да падыходу Чырвонай Арміі ў ліпені 1944 года.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Партызанскія зоны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Мінскай вобласці
Баластны Кар’ер (Смаленскі раён)

**Баластны Кар’ер** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 8 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 1 км на ўсход ад аўтадарогі  Арол — Віцебск. За 4 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя  на лініі Смаленск — Рослаўль.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Бальшое Чырвонае

**Бальшое Чырвонае** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Піянерскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 16 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 16 км на поўдзень ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на беразе ракі Ластоўка. За 22 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Дачная-1 на лініі Смаленск — Віцебск.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Банны Востраў (былы пасёлак)

**Банны Востраў** () — вёска (да 2004 года — пасёлак) у Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 19 км на паўночны захад ад Смаленска, за 2 км на паўночны ўсход ад аўтадарогі  Смаленск — Невель, на беразе ракі Удра. За 15 км на поўдзень ад пасёлка знаходзіцца чыгуначная станцыя Ракітная на лініі Масква — Мінск.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак быў акупаваны нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалены ў верасні 1943 года.

У 2004 годзе статус населенага пункта зменены з «пасёлак» на «вёска»

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Барысаўка (Смаленскі раён)

**Барысаўка** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 23 км на паўночны захад ад Смаленска, за 11 км на паўночны ўсход ад аўтадарогі  Смаленск — Невель, на беразе ракі Лушчанка. За 22 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Красны Бор на лініі Масква — Мінск.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Уладзімір Нілавіч Беланогаў

**Уладзімір Нілавіч Беланогаў** (, г. Каменск-Уральскі, Свярдлоўская вобласць, Расія — ) — беларускі спецыяліст у галіне вакуумнай і кампрэсарнай тэхнікі. Кандыдат тэхнічных навук (1975), дацэнт (1983).

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Халадзільныя і кампрэсарныя машыны і ўстаноўкі», 1970; аспірантура, 1975).

Працаваў на завод «Vienybe» (г. Укмярге, Літва; 1954—1965, інжынер-канструктар, намеснік галоўнага канструктара), Магілёўскім абласным камітэце КПБ (1987—1990), Магілёўскім абласным выканаўчым камітэце (з 1994), Магілёўскім дзяржаўным універсітэце харчавання (1977—1987, 1991—1994, 2009—2012; дацэнт кафедры «Машыны і апараты харчовых вытворчасцей», у 1982—1985 — загадчык кафедры «Абсталяванне прадпрыемстваў грамадскага харчавання», 1979—1985 — прарэктар па науковай рабоце, прарэктар па вучэбнай рабоце, чэрвені — лістападзе 1986 — в. а. рэктара).

Навуковыя інтарэсы: фізіка і тэхніка нізкіх тэмператур.

## Літаратура 
* Исследование работы прямоточного клапана в высокооборотном поршневом компрессоре : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.04.06 / Белоногов Владимир Нилович. — Ленинград, 1975.

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта харчовых і хімічных тэхналогій