Адносіны БССР і КНР

**Адносіны БССР і КНР** — двухбаковыя кантакты паміж Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікай і Кітайскай Народнай Рэспублікай у 1949—1991 гадах.

Пік узаемадзеяння на розных узроўнях прыйшоўся на 1950-я гады. Праз савецка-кітайскі раскол кантакты паміж Мінскам і Пекінам спыніліся. Аднаўленне двухбаковых адносін адбылося толькі пасля здабыцця Беларуссю незалежнасці.

## На міжнароднай арэне 
У лютым 1944 года савецкае кіраўніцтва прадаставіла рэспублікам знешнепалітычныя паўнамоцтвы, што прывяло да выхаду БССР на міжнародную арэну. У 1945 годзе разам з УССР яна стала членам ААН.

У 1949 годзе, калі па выніках грамадзянскай вайны ў Кітаі была абвешчана КНР, беларуская дыпламатыя занялася барацьбой за прадастаўленне Пекіну месца ў ААН. Дэлегацыя БССР выступала за пазбаўленне тайваньскага ўрада правы прадстаўляць інтарэсы кітайскага народа ў міжнароднай супольнасці.

3 кастрычніка 1950 года міністр замежных спраў БССР Кузьма Кісялёў без санкцыі агульнасаюзнага кіраўніцтва выступіў з трыбуны Генасамблеі ААН у абарону КНР, з рэзкім асуджэннем пазіцыі прадстаўніка Тайваня. Ініцыятыва беларускага міністра не адпавядала тактыцы савецкага прадстаўніцтва. Міністр замежных спраў СССР Андрэй Вышынскі абвінаваціў калегу ў экстрэмізме, загадаў пасадзіць яго пад дамашні арышт і адправіў адпаведную тэлеграму ў Маскву. Аднак Іосіф Сталін ухваліў учынак Кісялёва.

## Грамадскія сувязі 
У 1950-я гады вялася перапіска паміж студэнтамі Віцебскага і Пекінскага педінстытутаў, навучэнцамі СШ № 29 горада Мінска і СШ № 14 горада Нанкін, супрацоўнікамі Музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны ў Мінску і Музей рэвалюцыі ў Пекіне.

У 1960 годзе ў складзе Беларускага таварыства дружбы і культурнай сувязі з замежжам заснавана рэспубліканскае аддзяленне Таварыства савецка-кітайскай дружбы (ТСКД). Гарадскія аддзяленні арганізацыі адкрыліся ў Мінску, Віцебску і Магілёве. За першы год першасныя ячэйкі былі створаны на 5 беларускіх прадпрыемствах. Члены ТСКД у БССР займаліся абменам з кітайскім бокам выставамі, фотападборкамі, дакументальнымі і мастацкімі фільмамі, іншымі інфармацыйнымі матэрыяламі.

У 1958 годзе абмяняліся дэлегацыямі Мінскі і Цяньцзінскі трактарныя заводы, у 1961-м былі ўсталяваныя сувязі паміж БДУ і Цзіньмінскім універсітэтам горада Гірын.

## Эканамічныя сувязі 
З 1950 года пастаўкі ў Кітай выраблялі мінскія аўтамабільны, трактарны, станкабудаўнічы заводы, Гомельскі станкабудаўнічы завод, Мазырскі завод меліярацыйных машын, Бабруйскі машынабудаўнічы завод. У гэты ж перыяд у СССР знаходзілася на практыцы каля 8 тыс. кітайцаў, якія працавалі, у тым ліку на найбуйнейшых прадпрыемствах Мінска, Гомеля, Віцебска.

## Культурныя сувязі 
На кітайскую мову перакладзены зборнікі вершаў «Жалейка» Янкі Купалы і зборнік апавяданняў «У Маскву» Івана Шамякіна, п’есы Кандрата Крапівы «Пяюць жаваранкі» і «Хто смяецца апошнім». Выдадзены зборнік выбраных твораў Максіма Танка. У сваю чаргу на беларускую перакладаліся кітайскія творы. Сярод выдадзенага — зборнік кітайскіх народных казак 1952 года і зборнік твораў кітайскіх аўтараў 1953 года.

У ліпені 1952 года Беларускі дзяржаўны тэатр імя Якуба Коласа (Віцебск) паставіў спектакль «Пралітая чаша» па творы пісьменніка Ван Шыфу. Вялікай папулярнасцю карысталіся ў рэспубліцы выступленні кітайскіх артыстаў. Адным з першых мерапрыемстваў такога роду быў прыезд у Мінск у лютым 1952 года мастацкага ансамбля моладзі КНР. У 1955 годзе БССР наведаў Шанхайскі тэатр шаосінскай оперы, у 1957 — Маладзёжны ансамбль песні і танца, у 1960 — балетная трупа Цэнтральнага тэатра оперы і балета, у 1965 — ансамбль Народна-вызваленчай арміі Кітая.

У сакавіку—красавіку 1959 года ў Мінску дэманстравалася выстава твораў маладых мастакоў Кітая, у верасні прайшлі выстава кітайскай кнігі і Тыдзень кітайскай музыкі, у кастрычніку — Дэкада кітайскага фільма, у лістападзе – вечар памяці (да 1200-годдзя з дня смерці) паэта і мастака Ван Вэя.

## Заўвагі 
## Літаратуа 
* 

## Спасылкі 
* “В открытом доступе”: уникальные архивные кадры, БССР протянула руку КНР // Белтелерадиокомпания, 4 марта 2023

Катэгорыя:Беларуска-кітайскія адносіны
Катэгорыя:БССР
Катэгорыя:Савецка-кітайскія адносіны