Згуртаванне беларусаў у Вялікай Брытаніі

**Згуртаванне беларусаў Вялікабрытаніі** (ЗБВБ, ) — беларуская арганізацыя ў Вялікабрытаніі. Першая і самая буйная арганізацыя, якая адыграла найбольшую ролю ў жыцці беларускай грамады Вялікабрытаніі.

## Гісторыя 
, Лондан, 2001]]
22 верасня 1946 года ў Лондане на сходзе ініцыятыўнай групы вырашана было заснаваць Згуртаванне беларусаў у Вялікабрытаніі. Да склікання Агульнага з’езду была абрана Часовая рада: Вінцэнт Жук-Грышкевіч (старшыня), Віктар Сянкевіч (сакратар) і Часлаў Кукель. Сход пастанавіў распрацаваць Статут, пачаць прыняцце членаў у арганізацыю і пачаць збор грошай на Беларускі дом у Лондане і на выдавецкі фонд.
 у Вэстмінстэрскім палацы, Лондан, 2018]]
Былі наладжаны кантакты з аналагічнай украінскай арганізацыяй — Саюзам украінцаў Вялікабрытаніі. Менавіта ў памяшканні СУБ праходзілі першыя сходы ініцыятыўнай групы. Арганізацыя ў пачатковы перыяд сваёй дзейнасці не мела ні юрыдычнага адрасу, ні свайго памяшкання, таму кожны з ініцыятараў стварэння Згуртавання дзейнічаў самастойна там, дзе служыў. Так, Віктар Сянкевіч наогул пэўны час трымаў у сваім чамадане пад ваенным ложкам усе паперы ЗБВБ (спісы членаў, заявы, камунікаты і г. д.).

Пасля візіту В. Жук-Грышкевіча і В. Сянкевіча ў Галоўны штаб Польскай арміі, да Станіслава Капаньскага, апошні выдаў 16 лістапада 1946 года загад, згодна з якім беларускім жаўнерам польскіх узброеных сіл можна было належаць да ЗБВБ. Дакумент наступнага зместу:  быў апублікаваны ў польскамоўнай штодзённай газеце «Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza», праўда, вельмі дробным кеглем. Але справа з пашырэннем колькаснага складу Згуртавання ішла марудна. Да канца 1946 членамі Згуртавання сталі толькі 62 асобы.
, першы кіраўнік незалежнай Беларусі, на прыняцці з нагоды святкавання стагоддзя БНР, Лондан, 2018]]
Статут прыняты на першым агульным з’ездзе (18—19.1.1947), працай кіруе Галоўная ўправа. Створаны аддзелы ў Лондане (1947), Брэдфардзе (1948), Манчэстэры (1948), Бірмінгеме (1952). Асноўныя кірункі дзейнасці — нацыянальна-культурная, грамадска-арганізацыйная, інфармацыйна-выдавецкая праца, прадстаўніцтва беларусаў і дапамага ім у Вялікабрытаніі і іншых краінах. ЗБВБ выдавала часопіс «На шляху» (1946—1951), «Беларус на Чужыне» (1947—1950), выпусціла шэраг брашур, у т. л. «Беларусь пад расійскай акупацыяй» В. Жук-Грышкевіча (1949), «Абвяшчэнне незалежнасці Беларусі 25 сакавіка 1918 г.» (1978). Галоўная ўправа выдае «Камунікат ЗБВБ» (з 1946).

## Сучаснасць 
У цяперашні час дзейнасць згуртавання ўключае ў сябе:
* ушанаванне памяці аб прыкметных падзеях у гісторыі беларускага незалежніцкага руху, такіх як абвяшчэнне Беларускай Народнай Рэспублікі ў 1918 г. і Слуцкае паўстанне ў 1921 г.;
* супрацоўніцтва і падтрымка беларускай дэмакратыі;
* фінансавая падтрымка беларускіх культурных праектаў;
* арганізацыя сустрэч у Брытаніі з вядомымі дзеячамі беларускай культуры і палітыкі;
* узаемадзеянне з брытанскімі палітыкамі і журналістамі.

У 2018 годзе згуртаванне арганізавала святкаванне стагоддзя абвяшчэння Беларускай Народнай Рэспублікі ў Вэстмінстэрскім палацы.

## Старшыні 
* Вінцэнт Жук-Грышкевіч (1947—1948), старшыня часовай управы
* Францішак Бартуль (1949)
* Аляксандр Надсан (1951—1952)
* Павел Асіповіч (1953, 1955)
* Павел Навара (1954, 1957, 1966—1970)
* Уладзімір Бутрымовіч (1958, 1960—1965)
* Янка Міхалюк (1971—1995)
* А. Здановіч (1995—1996)
* Васіль Еўдакімаў (1996—1997)
* Алена Міхалюк (1997—2013)
* Мікола Пачкаеў (з 8 чэрвеня 2013)

## Старшыні аддзелаў 
* Манчэстэр
** Міхась Яськевіч (1926—2002)
** Хведар Кажаневіч (1926—2007)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гардзіенка Н. Беларусы ў Вялікабрытаніі / пад рэд. А. Гардзіенкі. — Мн., 2010.
* Ляднёва А. Згуртаванне беларусаў Вялікабрытаніі // БелЭн у 18 т. Т. 7. — Мн., 1998.

## Спасылкі 
* Сайт ЗБВБ 

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:1947 год у Вялікабрытаніі