open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Арнітафаўна

**Арнітафа́ўна** (ад , род. склон *órnithos* — птушка + фаўна), **авіфаўна** (ад  — птушка + фаўна) — гістарычна сфарміраваная сукупнасць відаў птушак пэўнай мясцовасці, краіны або геалагічнага перыяду. Сусветная арнітафаўна аб'ядноўвае каля 8,6 тысяч відаў.

Асноўныя зоагеаграфічныя падраздзяленні сушы, якія захавалі сваё значэнне дагэтуль, былі ўсталяваны англійскім навукоўцам Філіпам Склейтэрам галоўным чынам на падставе распаўсюджання птушак:

* Палеарктычная вобласць (**PA**): уся Еўропа, Азія да Гімалаяў і Паўночная Афрыка (уключаючы Сахару);
* Эфіопская вобласць (**AF**): Афрыка на поўдзень ад Сахары, Аравія, Мадагаскар і суседнія астравы;
* Усходняя, ці Інда-малайская вобласць (**OR**): Азія на поўдзень ад Гімалаяў, Філіпіны і Зондскія астравы да «лініі Уолеса», якая праходзіць паміж астравамі Балі і Ламбок;
* Аўстралійская вобласць (**AU**): Аўстралія, Тасманія, Зондскія астравы на поўдзень ад «|лініі Уолеса», Новая Гвінея, Акіянія і Новая Зеландыя;
* Неарктычная вобласць (**NA**): амаль уся Паўночная Амерыка да Рыа-Грандэ;
* Неатрапічная вобласць (**NT**): Паўночная Амерыка на поўдзень ад Рыа-Грандэ, а таксама Цэнтральная і Паўднёвая Амерыка.

Сучасная арнітафауна ў Паўночным паўшар'і склаліся, відаць, у плейстацэне і пазней, у Паўднёвым — у пліяцэне.

## Беларусь 
На Беларусі 18 атрадаў, каля 300 відаў і падвідаў. Найбольш пашыраны вераб'інападобныя — 92 віды. Сучасныя рысы набыла ў пасляледавіковы перыяд. Эндэмікі адсутнічаюць. Мяшаная, паходзіць ад еўрапейскага (птушкі шыракалістых лясоў), сібірскага (птушкі цемнахвойных лясоў) і міжземнаморскага (птушкі хмызнякоў і адкрытых прастораў) тыпаў фаўн. Найбольшая колькасць відаў (81) гняздуецца ў лясах, 52 віды — прыбярэжна-водныя. 224 віды гняздуюцца, 66 — мігранты або выпадкова залётныя, 9 трапляюцца толькі зімой. Паляўнічыя віды: цецярук, слонка, бакас, дупель, глушэц, рабчык, крыжанка, чыркі, шэрая курапатка і інш. У Чырвонай кнізе Беларусі 75 відаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Зоагеаграфія
Катэгорыя:Арніталогія
Арнольд Зомерфельд

**Арно́льд Ёха́нес Вільге́льм Зо́мерфельд** (; 5 снежня 1868, Кёнігсберг — 26 красавіка 1951, Мюнхен) — нямецкі фізік-тэарэтык і матэматык.

Разам з Максам Планкам, Альбертам Эйнштэйнам і Нільсам Борам належыць да кола так званых «бацькоў-заснавальнікаў» квантавай фізікі, якія ў пачатку XX стагоддзя стварылі новы падмурак сучаснай фізікі ў выглядзе сучаснай тэарэтычнай фізікі з яе галоўным напрамкам — квантаваю механікай і тэорыяй адноснасці. Зомерфельд абагульніў тэорыю Бора на выпадак эліптычных арбіт з улікам рэлятывісцкіх паправак і растлумачыў тонкую структуру спектраў вадароднага атама, пабудаваў квантавую тэорыю нармальнага эфекта Зеемана, усталяваў шэраг спектраскапічных заканамернасцей, увёў галоўны, азімутальны, магнітны, унутраныя квантавыя лікі і адпаведныя правілы адбору.

Акрамя таго, Зомерфельд развіў паўкласічную тэорыю металаў, займаўся праблемамі класічнай электрадынамікі (дыфракцыя і распраўсюджванне электрамагнітных хваляў), электроннай тэорыі, спецыяльнай тэорыі адноснасці, гідрадынамікі і інжынернай фізікі, матэматычнай фізікі.

Зомерфельд быў не толькі выдатным навукоўцам, а і таленавітым выкладчыкам. Ён заснаваў буйную мюнхенскую школу тэарэтычнай фізікі, стварыў шэраг падручнікаў па гэтай дысцыпліне. Мноства яго асістэнтаў, аспірантаў і вучняў сталі выдатнымі фізікамі і нобелеўскімі лаўрэатамі.

Нягледзячы на велізарны аўтарытэт і дасягненні ў галіне квантавай тэорыі атама, сам Зомерфельд так і не быў узнагароджаны Нобелеўскай прэміяй, хоць вылучаўся на яе 84 разы ў 1917—1951 гадах.

Памёр праз некалькі тыдняў пасля збіцця аўтамабілем на вуліцы. Яго імем названы Цэнтр тэарэтычнай фізікі пры Мюнхенскім універсітэце.

## Ушанаванне памяці 
* У 1970 годзе імем Арнольда Зомерфельда названы кратар з адваротнага боку Месяца
* У яго гонар названая малая планета (32809) Зомерфельд, адкрытая ў 1990 годзе

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Матэўчы
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём імя Макса Планка
Катэгорыя:Ганаровыя члены АН СССР
Катэгорыя:Замежныя члены АН СССР
Катэгорыя:Члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Катэгорыя:Пахаваныя на мюнхенскіх могілках Нордфрыдгоф
Катэгорыя:Кавалеры Баварскага ордэна Максіміліяна «За дасягненні ў навуцы і мастацтве»
Пётр Юльянавіч Корбут

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Пётр Юльянавіч Корбут
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1931—1944
 |званне           = гвардыі 
 |род войскаў      = бранятанкавыя войскі
 |камандаваў       = 37-я гвардзейская танкавая брыгада
 |частка           = 2-і гвардзейскі механізаваны корпус, 5-я ударная армія
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
       
-
 
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Пётр Юлья́навіч Ко́рбут** (,  — , Нікапальскі раён, Днепрапятроўская вобласць) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, гвардыі палкоўнік. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
П. Ю. Корбут нарадзіўся ў горадзе Пінску. З 1931 г. у Чырвонай Арміі. У 1932 годзе скончыў Арлоўскую бранятанкавую школу, у 1941 годзе Ваенную акадэмію механізацыі і матарызацыі Чырвонай Арміі. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года на Заходнім, Паўднёвым, 4-м Украінскім франтах. Удзельнік Сталінградскай бітвы. Прайшоў шлях ад камандзіра батальёна да камандзіра 23-й танкавай брыгады. 1 жніўня 1943 г. гвардыі падпалкоўнік П. Ю. Корбут прызначаны камандзірам 37-й гвардзейскай танкавай брыгады (2-і гвардзейскі механізаваны корпус, 5-я ўдарная армія, 4-ы Украінскі фронт), а 15 снежня яму прысвоена званне палкоўніка.

Гвардыі падпалкоўнік Корбут асабліва вызначыўся ў пачатку лютага 1944 года пры прарыве абароны праціўніка на Нікапальскім плацдарме на левым беразе Дняпра ў раёне горада Нікапаль (Днепрапятроўская вобласць). 4 лютага 1944 г. гвардыі палкоўнік П. Ю. Корбут загінуў у баі. Пахаваны ў брацкай магіле ў горадзе Мелітопаль (Запарожская вобласць, Украіна).

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* 2 ордэны Леніна
* Ордэн Чырвонага Сцяга
* Ордэн Аляксандра Неўскага
* Ордэн Айчыннай вайны 2 ступені

## Літаратура 
*  — С. 417.
* 

## Спасылкі 
* 
* **Память народа** — электронный банк документов периода Великой Отечественной войны  
* Корбут Пётр Юлианович // Музей Победы  

Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Алена Фёдараўна Колесава

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Алена Фёдараўна Колесава
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     =
 |партрэт          =
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1941—1942
 |званне           = 
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 9903
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
     
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Алена Фёдараўна Колесава** (,  — ) — удзельніца партызанскага руху на тэрыторыі Мінскай вобласці Беларусі у час Вялікай Айчыннай вайны, камандзір разведвальна-дыверсійнай групы партызанскага атрада спецыяльнага прызначэння разведаддзела штаба Заходняга фронта. Герой Савецкага Саюза ((1944).

## Біяграфія 
А. Ф. Колесава нарадзілася ў вёсцы Колесава (зараз у Яраслаўскім раёне Яраслаўскай вобласці Расіі). З 1924 г. жыла ў сям’і сваякоў у Маскве. У 1939 годзе скончыла 2-е Маскоўскае педагагічнае вучылішча і пачала працаваць у школе № 47. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны працавала ў перасяленчым упраўленні Савета народных камісараў СССР, працавала на будаўніцтве абарончых аб’ектаў. У Чырвонай Арміі з 20 кастрычніка 1941 г. У складзе разведвальна-дыверсійнай групы неаднаразова пераходзіла лінію фронту. На асабістым баявым рахунку А. Ф. Колесавай 4 пушчаныя пад адхон эшалоны, 3 знішчаныя аўтамашыны, 6 знішчаных паліцэйскіх пунктаў. З мая 1942 г. А. Ф. Колесава камандзір разведвальна-дыверсійнай групы, дзейнічаўшай на тэрыторыі Барысаўскага і Крупскага раёнаў.

А. Ф. Колесава загінула ў баі ў час аперацыі па знішчэнню варожага гарнізона ў вёсцы Выдрыца Крупскага раёна Мінскай вобласці. Была пахавана ў брацкай магіле ў вёсцы Мігаўшчына. Пасля вайны перапахавана ў горадзе Крупкі.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна
* Ордэн Чырвонага Сцяга
* Ордэн Чырвонай Зоркі

## Памяць 
* Помнікі на месцы гібелі ў вёсцы Выдрыца Крупскага раёна. Помнік на брацкай магіле ў горадзе Крупкі, у вёсцы Мардвінава Яраслаўскага раёна Яраслаўскай вобласці.
* Мемарыяльныя дошкі на будынках былога 2-га педагагічнага вучылішча і школы № 47 у Маскве.
* Імем А. Ф. Колесавай названыя школа № 2 і вуліца ў Крупках, вуліцы ў Валгаградзе, Маскве і Яраслаўлі.

## Літаратура 
*  — С. 390.

## Спасылкі 
* 
* Биографии командиров разведывательно-диверсионных групп, военных разведчиков — Героев Советского Союза, а также отдельных разведчиков // *Александр Колпакиди*. Спецназ ГРУ: самая полная энциклопедия

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Жанчыны ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Яраслаўскай вобласці
Таццяна Уладзіміраўна Троіна

**Таццяна Уладзіміраўна Троіна** (нар. 30 чэрвеня 1981, Мінск, БССР) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Гуляла на пазіцыі форварда.

## Біяграфія 
Нарадзілася 30 чэрвеня 1981 года ў Мінску. Баскетболам пачала займацца ў 1991 годзе ў мінскім «Гарызонце». Першы трэнер — Аляксандр Лазоўскі. Пасля вучылася ў Рэспубліканскім вучылішчы алімпійскага резерву ў Мінску. Разам са зборнай стала 4-й на Чэмпіянаце Еўропы сярод кадэтак 1997 года. У 1998 годзе паехала вучыцца ў баскетбольны каледж у ЗША. Пасля каледжа навучалася ва ўніверсітэце Паўднёвай Караліны па спецыяльнасці гасцінічна-рэстаранны бізнэс.

Выступала за польскі клуб «Лотас Гдыня».

Дэбютавала за дарослую зборную Беларусі па баскетболе 20 лістапада 2002 г. у гульні супраць Славакіі. Удзельніца Алімпійскіх гульняў у Пекіне і Рыа-дэ-Жанэйра, чэмпіянатаў свету 2010 і 2014, а таксама чэмпіянатаў Еўропы 2007, 2009, 2011 і 2015. За нацыянальную зборную гуляла пад нумарам 13.

## Грамадская дзейнасць 
18 жніўня падпісала адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі выбары прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія прайшлі 9 жніўня 2020 года.

## Спасылкі 
* Статыстыка Таццяны Троінай на сайце ФІБА

Катэгорыя:Баскетбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Ігракі «Гарызонта» Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Арка» Гдыня
Катэгорыя:Ігракі «Надзежды» Арэнбург
Катэгорыя:Ігракі ЖБК Тыргавіштэ
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па баскетболе
Rhododendron ambiguum

**Rhododendron ambiguum** — кветкавая расліна роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Вечназялёны куст вышынёй 1—3 метраў з шурпатай карой. Маладыя парасткі пакрытыя бледна-жоўтымі, бліскучымі лускавінкамі. Лісце араматычнае, авальнае, часам злёгку зваротна- або яйкападобнае.

Цвіце ў красавіку-маі.

## Выкарыстанне 
Дэкаратыўная, тэхнічная, лекавая расліна.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Верасовыя
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Тэхнічныя культуры
Катэгорыя:Кусты
Rhododendron forrestii

**Rhododendron forrestii** — кветкавая расліна сямейства верасовых.

## Батанічнае апісанне 
Мае чырвоныя кветкі і з'яўляецца адной з самых раннеквтнеючых азалій. Мае невялікую вышыню, за 10 гадоў дасягае да 1 м у вышыню. Вырошчваецца ў невялікіх садках і альпінарыях

Цвіце ў красавіку.

## Арэал 
Арэал ахоплівае паўднёвы усход Тыбету, Паўночна-заходні Юньнань і М'янму.

## Выкарыстанне 
]]
Дэкаратыўная расліна.

Вядомыя сарты:
* 'Bad Eilsen'
* 'Baden Baden'
* 'Bengal'
* 'Corinna'
* 'Elizabeth Hobbie'
* 'Elviira'
* 'Pumuckl'
* 'Scarlet Wonder'

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Верасовыя
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Кусты
Rhododendron carolinianum

**Rhododendron carolinianum** — кветкавая расліна сямейства верасовых.

Выказваліся меркаванні, каб аб'яднаць від з , але пакуль розніца захоўваецца.

## Арэал 
У дзікім выглядзе расце ў гарах Паўночная Караліна, Паўночнай Караліны і Тэнэсі.

## Выкарыстанне 
Дэкаратыўная расліна.

Сярод вядомых сартоў 'Album', 'Carolina Gold', 'Luteum' і 'White Perfection'.

## Спасылкі 
* USDA PLANTS Profile
* North Carolina State University: Rhododendron carolinianum
* [Alfred Rehder. RHODODENDRON CAROLINIANUM, A NEW RHODODENDRON FROM NORTH CAROLINA. Rhodora(https://be.wikipedia.org/wiki/Rhodora), Vol. 14, No. 162 (June, 1912), pp.&nbsp;97–102]
* Dennis Collins. Rhododendron carolinianum Rehder: a case study in the process of implementing plant name changes. American Public Gardens Association June 2006

Катэгорыя:Верасовыя
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Кусты
Зінаіда Пятроўна Зубкова

**Зінаіда Пятроўна Зубкова** () — беларуская актрыса. Народная артыстка Беларусі (2013). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1984).

## Біяграфія 
Нарадзілася 3 лістапада 1938 года ў пас. Ульянаўка Тосненскага раёна Ленінградскай вобласці РСФСР.

У 1960 годзе скончыла акцёрскі факультэт Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута па спецыяльнасці «Актрыса драматычнага тэатра» (курс Народнага артыста БССР К. М. Саннікава). З 1960 года працуе ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы.

У 2020 годзе засталася сярод 13 акцёраў трупы, якія не сышлі ў жніўні з тэатра ў знак пратэсту супраць фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў, жорсткага разгону пратэстоўцаў, катаванняў затрыманых, ціску на тэатр і звальнення дырэктара Паўла Латушкі.

## Прызнанне 
* Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1984) за выкананне ролі Марысі ў радыёспектаклі «Хамуціус» паводле А. Куляшова
* Народная артыстка Беларусі (2013);
* Ордэн Францыска Скарыны (11 снежня 2024).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Зінаіда Зубкова  на сайце Купалаўскага тэатра

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Постаці Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы
Катэгорыя:Народныя артысты Беларусі
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР
Каліна (значэнні)

**Каліна**:

* Каліна — род кветкавых раслін сямейства .
* Lada Kalina — сямейства аўтамабіляў «Lada».

## Прозвішча 
* Віктар Каліна — беларускі музыкант, эстрадны спявак
* Клаўдзія Канстанцінаўна Каліна — беларуская пісьменніца

## Тапонім 
* Каліна (Чусаўская гарадская акруга)
Бандарчук

**Бандарчук** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анатоль Паўлавіч Бандарчук, украінскі лёгкаатлет, алімпійскі чэмпіён
* Антон Васільевіч Бандарчук, савецкі нейрахірург, доктар медыцынскіх навук.
* Мікалай Трафімавіч Бандарчук (нар. 1952) — беларускі мастак, педагог.
* Наталля Сяргееўна Бандарчук, расійская актрыса
* Пётр Фёдаравіч Бандарчук, поўны кавалер ордэна Славы
* Сяргей Фёдаравіч Бандарчук, савецкі акцёр тэатра і кіно, кінарэжысёр
* Фёдар Сяргеевіч Бандарчук, расійскі кінаакцёр, рэжысёр і прадзюсар
Мілько

**Мілько** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вадзім Іванавіч Мілько, украінскі футбаліст
* Віктар Уладзіміравіч Мілько (Каліна), беларускі музыкант, спявак
Абрэнавічы

**Абрэ́навічы** () — сербская княжацкая, а з 1882 года — каралеўская дынастыя. Непрымірымыя ворагі Карагеоргіевічаў у барацьбе за прастол. Арыентаваліся на Аўстра-Венгрыю. Былі вельмі непапулярнымі ў народзе; апошні прадстаўнік, Аляксандр Абрэнавіч, быў па-зверску забіты разам з жонкай прыхільнікамі Карагеоргіевічаў.

## Кіраўнікі і гады кіравання 
У княжацкай дынастыі Абрэнавічаў была прынята незвычайная нумарацыя: не паводле імёнаў князёў, які паўтаралі, як гэта было прынята ў іншых дынастыях, а кожны наступны князь Абрэнавіч атрымліваў свой парадкавы нумар:
* Мілаш Абрэнавіч I 1815—1839
* Мілан Абрэнавіч II 1839—1839
* Міхаіл Абрэнавіч III 1839—1842
У 1842 годзе Абрэнавічы былі выгнаны з краіны. Князем быў абвешчаны Аляксандр Карагеоргіевіч. У 1858 годзе — адноўлены на сербскім прастоле.
* Мілаш Абрэнавіч I 1858—1860 (у другі раз)
* Міхаіл Абрэнавіч III 1860—1868 (у другі раз)
* Мілан Абрэнавіч IV 1868—1882 ён жа, як кароль Сербіі:
* Мілан I Абрэнавіч 1882—1889
* Аляксандр Абрэнавіч 1889—1903

## Спасылкі 
* 
* Абрэнавічы ў Вялікай савецкай энцыклапедыі

**

Катэгорыя:Каралі сербскія
Катэгорыя:Каралеўскія дынастыі Еўропы
Чэмпіянат Еўропы па баскетболе сярод кадэтак 2003

**Чэмпіянат Еўропы па баскетболе сярод кадэтак 2003** (*2003 European Championship for Cadettes*) прайшоў з 18 па 27 ліпеня ў турэцкім горадзе Неўшыхір. 

## Групавы этап 
**Рэгламент турніра**
На групавым этапе каманды падзелены на 2 групы па 6 каманд. Па выніках аднакругавых турніраў па 4 лепшыя каманды з кожнай групы выйдуць у ¼ фінала.

### Група А 
### Група B 
## Плэй-оф 
;5–8 месцы

**Класіфікацыя 9-12 месцы**

### Гульні за 9-12-е месцы 
### 1/4 фінала 
### Гульня за 11-е месца 
### Гульня за 9-е месца 
### Гульні за 5-8-е месцы 
### 1/2 фінала 
### Гульня за 7-е месца 
### Гульня за 5-е месца 
### Гульня за 3-е месца 
### Фінал 
## Выніковае становішча каманд 
## Спасылкі 
* 

2003
Катэгорыя:2003 год у баскетболе
Абд ар-Рахман

**Абд ар-Рахман** (Абдарахман;  — літар. «слуга Усяміласцівага») — арабскае імя.

* Імя некалькіх эміраў Кордаўскага эмірата (з 929 — Кордаўскага халіфата)
** Абд ар-Рахман I (731—788) — эмір з 756.
** Абд ар-Рахман II (792—852) — праўнук Абдарахмана I, эмір з 822.
** Абд ар-Рахман III («ан-Насір» — «Пераможны») (891—961) — эмір з 912, халіф з 929.
** Абд ар-Рахман IV — халіф Кордавы.
** Абд ар-Рахман V — халіф Кордавы.
* Абд ар-Рахман (нар. 1931) — прынц Саудаўскай Аравіі.

Абдур-Рахман:
* Абд ар-Рахман ібн Абдалах — арабскі правадыр VIII стагоддзі.
* Мулай Абд ар-Рахман (1778—1859) — Абдур-Рахман, султан Феца і Марока.
* Абдур-Рахман — эмір Афганістана (каля 1840—1901).
* Абдул-Рахман — астраханскі хан (XVI стагоддзе)
* Абдурахман ібн Насір ас-Саадзі (1889—1957) — вядомы саудаўскі багаслоў і тлумачальнік Карана.

Катэгорыя:Эміры Кордаўскага эмірата
Катэгорыя:Арабскія імёны
Масавыя забойствы ў Мюнхене (2016)

**Масавае забойства ў Мюнхене 22 ліпеня 2016 года** было здзейснена 18-гадовым гараджанінам  іранскага паходжання, які дзейнічаў у адзінотку. Пятнічным вечарам адкрыў агонь па наведніках рэстарана McDonald’s, потым — па мінаках перад рэстаранам, а пасля гэтага — па наведніках размешчнага насупраць рэстарана гандлёвага цэнтра «Алімпія», пасля чаго схаваўся. У горадзе быў абвешчаны рэжым надзвычайнага становішча. У выніку панікі, якая падагравалася чуткамі і ілжывымі паведамленнямі ў сацыяльных сетках, жыхары баварскай сталіцы паведамлялі пра шматлікія тэракты па ўсім горадзе, аднак гэтыя паведамленні не пацвердзіліся.

Нямецкія СМІ сцвярджаюць, што, расстрэльваючы бяззбройных грамадзян, забойца крычаў, што «ён немец і ненавідзіць турак». Злачынства адбылося ў гадавіну масавага расстрэлу тэрарыста-нацыяналіста Андэрса Брэйвіка.

У выніку трагедыі злачынцам былі забіты 9 чалавек і яшчэ 4 чалавекі атрымалі агнястрэльныя раненні. Яшчэ 32 чалавек атрымалі траўмы рознай ступені цяжкасці з прычыны ўцёкаў і панікі, якая ахапіла горад у розных яго частках. Сам стралок праз амаль тры гадзіны здзейсніў самагубства недалёка ад месца здарэння, стрэліўшы сабе ў галаву. Асоба злачынца была ўсталявана, следства працягваецца. Па выніках расследавання паліцыя выключае тэрарыстычны акт і называе падзеі «класічным амакам». Тым не менш, матывы злачынца пакуль застаюцца не расчыненымі. Падчас расследавання паліцыя выйшла на двух знаёмых забойцы (15 і 16 гадоў), з якімі ён абмяркоўваў масавыя забойствы. Абодва падлетка затрыманы і змешчаны ў зачыненыя псіхіятрычныя ўстановы.

## Спасылкі 
* Злобный и нелюдимый: Сонболи играл в шутеры и ставил на аватарки Брейвика
* 
* 

Катэгорыя:Падзеі 22 ліпеня
Катэгорыя:Ліпень 2016 года
Катэгорыя:2016 год у Германіі
Катэгорыя:Масавыя забойствы ў Германіі
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў Германіі
Катэгорыя:Гісторыя Мюнхена
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2016 года
Кавальчук

**Кавальчук** — беларускае і ўкраінскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аксана Аляксееўна Кавальчук (нар. 1979) — беларуская валейбалістка.
* Андрэй Віктаравіч Кавальчук — беларускі юрыст, суддзя, кандыдат юрыдычных навук.
* Віктар Іванавіч Кавальчук (нар. 1954) — беларускі дзіцячы хірург. Доктар медыцынскіх навук (2000), прафесар (2015).
* Захар Захаравіч Кавальчук (1893—1937) — савецкі беларускі партыйны і прафсаюзны дзеяч
* Уладзімір Аляксандравіч Кавальчук (нар. 1984) — украінскі валейбаліст.
* Кацярына Кавальчук (нар. 1990) — беларуская футбалістка.
* Максім Сяргеевіч Кавальчук (нар. 2000) — беларускі футбаліст.
* Мікалай Пракопавіч Кавальчук (1896—1960) — генерал-маёр.
* Міхаіл Валянцінавіч Кавальчук (нар. 1946) — савецкі і расійскі фізік.
* Пётр Яраслававіч Кавальчук (нар. 1984) — украінскі футбаліст.
* 
* Яўген Кавальчук (нар. 1990) — беларускі гандбаліст.
Эндзі Кінг

**Эндру Філіп Кінг** (; нар. , Барнстапл, Дэван), больш вядомы як **Эндзі Кінг** () — валійскі футбаліст, паўабаронца клуба «Брысталь Сіці» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Уэльса.

Большую частку прафесійнай кар’еры правёў у «Лестэр Сіці», згуляўшы за клуб у трох вышэйшых дывізіёнах і выйграўшы кожны з іх — першы дывізіён (у 2009 годзе), чэмпіёншып (у 2013 годзе) і Прэм’ер-лігу (у 2016 годзе).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на сайце *LCFC.com* 

Катэгорыя:Футбалісты Уэльса
Катэгорыя:Ігракі зборнай Уэльса па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Брысталь Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Лёвен
Катэгорыя:Ігракі ФК Хадэрсфілд Таўн
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэйнджэрс
Катэгорыя:Ігракі ФК Дэрбі Каўнці
Катэгорыя:Ігракі ФК Лестэр Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Суонсі Сіці
Агнеса Чэшская

Святая **Агнеса Чэшская**, *Агнеса Пражская*, *Анежка Чэшская* (, ); нарадзілася каля 1211, Прага, памерла 2 сакавіка 1282, Прага — каталіцкая святая, манашка-кларысінка, дачка караля Чэхіі Пржэмысла Отакара I, паплечніца святой Клары Асізскай.

## Біяграфія 
Агнеса была малодшай з дзяцей караля Пржэмысла Отакара I, яе маці была венгерская прынцэса Канстанцыя, сястра караля Венгрыі Андраша II. Такім чынам, іншая знакамітая святая францысканскага ордэна Лізавета Венгерская, дачка Андраша, даводзілася Агнесе стрыечнай сястрой.

У трохгадовым узросце прынцэса Агнеса быў заручана з Баляславам, сынам князя Сілезіі Генрыха I Барадатага, што ў той перыяд было звычайнай практыкай. Пасля гэтага была адпраўлена ў цыстэрцыянскі кляштар у Тшэбніцы, дзе яна атрымала асновы адукацыі. Пасля смерці Баляслава яе зноў заручылі з Генрыхам, сынам імператара Фрыдрыха II, але з-за палітычных інтрыг гэта вяселле не адбылося.

Аднак затым рукі прынцэсы папрасіў сам Фрыдрых. Вацлаў I, брат Агнесы, які ўзыйшоў на чэшскі прастол, даў згоду на гэты шлюб, аднак сама прынцэса рашуча яму запрацівілася і заявіла пра намер прысвяціць жыццё Богу. Умяшанне папы Грыгорыя IX дапамагло Агнесе пазбегнуць замужжа. Імператар Фрыдрых з гэтай нагоды сказаў: «Калі б яна пакінула мяне дзеля простага смяротнага, я б даў ёй адчуць сілу майго гневу, але я не магу быць абражаным, калі яна мне аддала перавагу Цару Нябеснаму».

Каля 1234 года Агнеса заснаваў у Празе на зямлі падараванай яе братам-каралём жаночы кляштар кларысінак (жаночай галіны францысканцаў), у які ўступіла сама, і мужчынскі францысканскі кляштар. Агнеса надаваў вялікую ўвагу дабрачыннасці, на свае сродкі пабудавала ў Празе бальніцу для бедных і нават пасля таго, як яе абралі ігуменняй кляштара, працягвала даглядаць хворых. Стараннямі Агнесы пражскі манастыр кларысінак стаў адным з галоўных цэнтраў распаўсюджвання францысканскіх ідэй ва Усходняй Еўропе. Агнеса вяла перапіску з заснавальніцай ордэна Св. Кларай Асізскай, якая ўсяляк падтрымлівала Агнесу ў яе дзейнасці.

## Ушанаванне 
Беатыфікавана ў 1874 годзе папам Піем IX, кананізавана папам Янам Паўлам II у 1989 годзе. Каталіцкая царква адзначае яе памяць 2 сакавіка.

Агнеса лічыцца адной са святых заступніц Чэхіі, яе партрэт прысутнічаў на чэшскай купюры ў 50 крон, якая выйшла з абарачэння.

## Літаратура 
* каталіцкая энцыклапедыя (англ.)
* Католическая энциклопедия. Издательство францисканцев. М, 2002.

Катэгорыя:Святыя Чэхіі
Катэгорыя:Кананізаваныя прынцэсы
Катэгорыя:Францысканцы
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя XIII стагоддзя
Катэгорыя:Кананізаваныя ў XX стагоддзі
Катэгорыя:Кананізаваныя каталіцкія манашкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1210-я гады
Катэгорыя:Абатысы
Алесь Камароўскі

**Алесь Камароўскі** (нар. , в. Мікалаеўшчына, Стаўбцоўскі раён, Мінская вобласць) — беларускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і рабочага. Скончыў беларускае аддзяленне філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1970). Служыў у Савецкай Арміі камандзірам узвода (1970—1971). Быў загадчыкам аддзела Мінскай абласной бібліятэкі імя А. С. Пушкіна (1971—1973), навуковым супрацоўнікам Літаратурнага музея Якуба Коласа (1973—1976), працаваў загадчыкам аддзела ў Рэспубліканскім праўленні аматараў кнігі БССР (1976—1979), на Беларускім тэлебачанні (1979—1990). З 1990 г. — загадчык аддзела крытыкі і мастацтва часопіса «Маладосць». Сябра СП СССР (з 1988).

## Творчасць 
Дэбютаваў вершамі ў 1961 годзе (газета «Піянер Беларусі»). Аўтар кніг «Пачатак» (1975), «Зямля маіх надзей» (вершы і паэмы, 1988), аповесцей для дзяцей «Адкрытая тайна» (1979) і «Заварожаны мяч» (1989).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Творы А. Камароўскага на Беларускай Палічцы

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Марыя Андрэеўна Жыдовіч

**Марыя Андрэеўна Жыдовіч** (, Дукора — ) — беларускі мовазнавец. Доктар філалагічных навук (1958), прафесар (1960), Заслужаны дзеяч навукі БССР (1971).

## Біяграфія 
Скончыла Мінскі педагагічны тэхнікум (1930). Працавала педагогам ў Бярозаўскай сярэдняй школе Хоцімскага раёна. У 1934 годзе паступіла на філалагічны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута, затым скончыла аспірантуру Уральскага ўніверсітэта. У 1943 годзе прызначана выкладчыкам беларускай мовы БДУ, які працаваў на станцыі Сходня пад Масквой. З 1944 года дацэнт кафедры беларускай мовы БДУ, у 1951—1953 гадах — дэкан філалагічнага факультэта БДУ.

## Дзейнасць 
. 1937]]
У 1957 годзе выдала падручнік «Курс сучаснай беларускай мовы: Марфалогія». У 1958 годзе абараніла доктарскую дысертацыю «Іменнае скланенне ў беларускай мове: Назоўнік. Ч. 1. Адзіночны лік». Даследавала гаворкі Цэнтральнай Беларусі.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 6. — Мн., 1998. — С. 463.
* *Прыгодзіч М. Р.* Яна была першай // Беларускае слова на скрыжалях гісторыі: матэр. навук. чытанняў, прысвеч. 100-годдзю з дня нарадж. праф. М. А. Жыдовіч (Мінск, 19.10.2006). — Мінск, 2007. — С. 3-6.

Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Беларускай ССР
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Дактары філалагічных навук
Катэгорыя:Выпускнікі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Дэканы філалагічнага факультэта БДУ
Фаменка

**Фаменка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Артурас Фаменка — літоўскі футбаліст.
* Вячаслаў Рыгоравіч Фаменка (1935—2003) — беларускі артыст аперэты.
* Міхаіл Іванавіч Фаменка — украінскі футбаліст, трэнер.
* Пётр Навумавіч Фаменка — расійскі рэжысёр тэатра і кіно.
* Святлана Валер'еўна Фаменка — украінскі грамадска-палітычы дзеяч.
Касцюк

**Касцюк** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзяніс Валянцінавіч Касцюк — украінскі шашэйны велагоншчык.
* Ігар Уладзіміравіч Касцюк — украінскі футбаліст.
* Марта Алегаўна Касцюк (нар. 2002) — украінская тэнісістка.
* Мечыслаў Браніслававіч Касцюк (нар. 1952) — беларускі палітык.
* Міхаіл Паўлавіч Касцюк (1942—2019) — беларускі гісторык.
* Платон Рыгоравіч Касцюк (1924—2010) — біяхімік і біяфізік.
* Самуіл Сямёнавіч Касцюк — савецкі беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Сяргей Віктаравіч Касцюк (нар. 1977) — беларускі хімік, спецыяліст у галіне высокамалекулярных злучэнняў.
* Уладзімір Андрэевіч Касцюк (нар. 1952) — беларускі фізіёлаг.
Леўчанка

**Леўчанка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Сцяпанаўна Леўчанка — беларуская баскетбалістка.
* Андрэй Леўчанка (нар. 1985) — украінскі валейбаліст.
* Анатоль Сямёнавіч Леўчанка — савецкі касманаўт, Герой Савецкага Саюза.
* Дзяніс Леўчанка (нар. 1978) — беларускі трэнер.
* Вольга Васільеўна Леўчанка (нар. 1979) — беларускі палітык.
* Гардзей Іванавіч Леўчанка — савецкі ваенны дзеяч.
* Ігар Аляксандравіч Леўчанка — украінскі футбаліст.
* Зінаіда Мікалаеўна Леўчанка (1925—1980) — беларускі архітэктар.
* Яўгенія Ігараўна Леўчанка (нар. 1994) — украінская гандбалістка.
Хаменка

**Хаменка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Хаменка — беларускі музыкант, радыёвядучы.
* Ігнат Сцяпанавіч Хаменка (1914—1943) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
* Ксенія Хаменка (нар. 2002) — беларуская гандбалістка.
* Мікалай Рыгоравіч Хаменка — украінскі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
* Сяргей Мікалаевіч Хаменка (нар. 1966) — беларускі ваеннакамандуючы і дзяржаўны дзеяч.
Сцепаненка

**Сцепаненка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Васільевіч Сцепаненка (1938—2005) — беларускі вучоны ў галіне апрацоўкі металаў. Доктар тэхнічных навук (1974).
* Маргарыта Сцепаненка (нар. 1993) — украінская і азербайджанская валейбалістка.
* Паліна Качаткова (Сцепаненка) — беларускі празаік, літаратуразнавец.
* Тарас Мікалаевіч Сцепаненка — украінскі футбаліст.
* Уладзімір Сцяпан (Уладзімір Сцепаненка) — беларускі празаік, паэт, кінасцэнарыст, мастак.
Уласаў

**Уласаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Мікітавіч Уласаў (1874—1941) — беларускі грамадска-палітычны і культурны дзеяч, выдавец, публіцыст.
* Андрэй Андрэевіч Уласаў (1901—1946) — рускі калабарацыяніст, кіраўнік Рускай вызваленчай арміі.
* Барыс Паўлавіч Уласаў (нар. 1948) — спецыяліст у галіне фізічнай геаграфіі і біягеаграфіі, лімнолаг.
* 
* Міхаіл Максімавіч Уласаў (1925—1943) — Герой Савецкага Саюза.
* Уладзіслаў Пятровіч Уласаў (1929—2020) — беларускі акцёр тэатра лялек.
Румянцаў

**Румянцаў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Пятровіч Румянцаў (1754—1826) — рускі дзяржаўны дзеяч.
* Пётр Аляксандравіч Румянцаў-Задунайскі (1725—1796) — рускі ваенны і дзяржаўны дзеяч.
* Пётр Васільевіч Румянцаў (1859—1929) — удзельнік I з’езда РСДРП.
* Рыгор Дзмітрыевіч Румянцаў (1888—1961) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Аляксандр Вікенцьевіч Аўгустайціс

**Аляксандр Вікенцьевіч Аўгустайціс** (, в. Зазер’е, Ігуменскі павет, цяпер Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — , Менск, НКУС) — савецкі партыйны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Рана застаўся без бацькі. Падлеткам батрачыў у заможных сялян. Калі маці ў другі раз выйшла замуж сям’я пераехала ў Менск. У 1920—1923 гадах вучыўся школе чыгуначнікаў у Менску. Затым працаваў чорнарабочым на шклозаводзе «Пралетарый». Пасля сканчэння савецка-партыйнай школы (1929) абраны сакратаром Плешчаніцкага райкама ЛКСМБ. У 1931 годзе быў прадстаўніком ЦК ЛКСМБ у Трактарацэнтры БССР. З 1932 года ў ЦК ЛКСМБ — інструктар, загадчык аддзела, сакратар, першы сакратар (з 1934). Кандыдат і член ЦК КП(б)Б, кандыдат у члены Бюро ЦК КП(б)Б, член ЦВК БССР (1935—37).

### Арышт 
Арыштаваны 14 жніўня 1937 года ў Менску па адрасе: вул. Камунальная, 3-і Дом Саветаў, кв. 23. Абвінавачваўся ў прыналежнасці да *«антысавецкай арганізацыі правых у Беларусі, у якую быў завербаваны ў лютым 1936 года першым сакратаром ЦК КП(б)Б М. Ф. Гікалам»* і *«меў заданне шукаць новых членаў з ліку кіруючых работнікаў камсамола рэспублікі, ствараць з іх баявыя групы для арганізацыі тэрарыстычных актаў супраць кіраўнікоў партыі і савецкага ўрада»*. Пазасудовым органам НКУС 24.11.1937 года асуджаны да вышэйшай меры пакарання з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 13.6.1956 года. Асабовая справа А. Аўгустайціса № 6848-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

16 лютага 1938 года арыштавана жонка Аўгустайціса, Лідзія Мікалаеўна Аўгустайціс, 1912 г. нараджэння, студэнтка. Асобай нарадай пры НКУС СССР 16.5.1938 года яна асуджана як *«член сям’і здрадніка радзімы»* да 8 гадоў папраўча-працоўных работ. Этапавана Л. М. Аўгустайціс, напэўна, у Карагандзінскі канцлагер НКУС Казахскай ССР. Далейшы лёс жонкі невядомы. Рэабілітавана 19.3.1957 года.

## Сям’я 
Быў жанаты, гадаваў дваіх дзяцей.

## Літаратура 
* 
* ЭГБ, т. 1.

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены ЦВК БССР
Катэгорыя:Першыя сакратары ЦК ЛКСМБ
Дом чалавека

**Дом чалавека** (, ) — музей у горадзе Ла-Карунья (Галісія, Іспанія), размешчаны на набярэжнай Рыясор (*Paseo Marítimo de Riazor*). Музей быў адкрыты 7 красавіка 1995 мэрам .

## Архітэктура 
Будынак музея быў пабудаваны па праекце японскага архітэктара . Яго сцены выкананы з граніту і абліцаваны больш за 6000 шыфернымі дошкамі, якія былі прымацаваны 160000 шрубамі. Для будаўніцтва будынка спатрэбілася больш за 30 тысяч тон каменя.

## Экспазіцыя 
Дом чалавека — першы музей, дзе экспазіцыя цалкам прысвечана чалавеку. Канцэпцыя музея была распрацавана . Яна зводзіцца да прыцягнення ўвагі да чалавека пасродкам інавацыйных і інтэрактыўных метадаў, якія выкарыстоўвае ў сваёй працы музей. Можна сказаць, што музей працуе пад дэвізам «Спазнай самога сябе». Гэта фраза была напісана пры ўваходзе ў храм Апалона ў Дэльфах.

Экспазіцыя музея размяшчаецца на плошчы 1500 квадратных метраў. Яна складаецца з 200 модуляў і большай часткай з'яўляецца інтэрактыўныя, гэта значыць для разумення зместу, неабходна прывесці ў дзеянне нейкі механізм. Пасродкам экспазіцыі раскрываюцца такія тэмы, як генетыка, сэрца, апорна-рухальная сістэма, эмоцыі і іншыя.

У музеі таксама праводзяцца розныя выстаўкі і кінапрагляды.

## Спасылкі 
* Дом Человека (Casa del Hombre)

Катэгорыя:Музеі Ла-Каруньі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1995 годзе
Крэпасць Святога Антонія

**Крэпасць Святога Антонія**, або **крэпасць Сан-Анто́н** (, ) — крэпасць XVI стагоддзя ў горадзе Ла-Карунья ў Галісіі (Іспанія), размешчаная на  пасярод заліва Ла-Каруньі.

## Гісторыя 
У адпаведнасці з надпісам на сцяне крэпасці, яе будаўніцтва пачалося ў 1587 годзе. Крэпасць павінна была абараняць горад ад нападаў з мора. Раней на гэтым месцы стаяла невялікая капліца ў гонар Святога Антонія.

Падчас атакі брытанцаў у складзе , якая адбылася ў 1589, замак зрабіў вялікі ўклад у абарону горада, нягледзячы на тое, што быў яшчэ недабудаваны. Пасля завяршэння нападу, будаўніцтва працягвалася да поўнага завяршэння работ у 1590. З XVIII стагоддзя крэпасць стала турмой, гэтую функцыю яна выконвала да перадачы яе  ў 1960.

## Музей 
Цяпер у крэпасці  з моманту заснавання ў кастрычніку 1968 года размяшчаецца . У былых памяшканнях гарнізона выстаўлены рэчы, знойдзеныя ў выніку археалагічных раскопак Галісіі. Асабліва вылучаецца калекцыя ювелірных упрыгожванняў часоў бронзавага веку.

У Доме Губернатара паказана гісторыя Ла-Каруньі праз самыя яскравыя падзеі: адпраўленне Непераможнай армады і наступная ўварванне Фрэнсіса Дрэйка ў 1589 годзе, подзвіг ,  16 студзеня 1809, у якой загінуў брытанскі генерал сэр . На тэрыторыі крэпасці знаходзіцца капліца Дзевы Марыі Разарыа (Virgen del Rosario) і рызніца пры ёй.

## Спасылкі 
* Крепость святого Антония (Castillo de San Antón)

Катэгорыя:Крэпасці Іспаніі
Катэгорыя:Славутасці Ла-Каруньі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Ла-Каруньі
Катэгорыя:Збудаванні Іспаніі ў стылі рэнесанс
Катэгорыя:Збудаванні Іспаніі ў стылі неакласіцызм
Сяргей Віктаравіч Каламоец

{{Лёгкаатлет
 |імя            = Сяргей Каламоец
 |поўнае імя     = Сяргей Віктаравіч Каламоец
 |грамадзянства    = 
 |клуб           = Дынама
 |спартыўная ўстанова = СВСУ «ВАКЦАР»
 |рост           = 192
 |вага            = 115
 |IAAF           = 234732
 |молат          = 77.52 м
 |медалі         = 

 
{ style="background: transparent"

}
}}

**Сяргей Віктаравіч Каламоец** (нар. , Жодзіна, Мінская вобласць) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў кіданні молата. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.

## Біяграфія 
У 2002—2005 гадах вучыўся ў Гродзенскай абласной СДЮШАР прафсаюзаў «Нёман», першы трэнер — Іванна Міхайлаўна Храмава. У 2005—2009гадах навучэнец Гродзенскага дзяржаўнага вучылішча алімпійскага рэзерву, трэнер — Міхаіл Анатолевіч Попел. З 2009 года спартсмен Віцебскай абласной школы вышэйшага спартыўнага майстэрства.

Скончыў у 2014 годзе Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава. 26 чэрвеня 2015 года выканаў нарматыў для ўдзелу ў Алімпійскіх гульнях 2016 г. на спаборніцтвах у памяць Р. І. Кліма ў горадзе Мінску, з вынікам 77.43 м.

Зараз праходзіць навучанне ў Віцебскім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце.

## Асабістае жыццё 
Пражывае ў Гродне і Віцебску. Жанаты, дзяцей не мае.

## Дасягненні 
Сярэбраны прызёр Кубка Еўропы па кіданнях 2016 года ў кіданні молата з вынікам 75,17 м.

На Чэмпіянаце Еўропы 2016 года заняў 6 месца ў кіданні молата з вынікам 74,65 м.

На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года заняў 9 месца ў кіданні молата з вынікам 74,22 м.

## Спасылкі 
* 
* 
* Сергей Коломоец 

Катэгорыя:Кідальнікі молата Беларусі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Сяргей Каламоец

**Сяргей Каламоец**:

* Сяргей Віктаравіч Каламоец (нар. 1989) — беларускі лёгкаатлет (кіданне молата).
*  (1929—1992) — савецкі будаўнік.
Андрэй Ягоравіч Раханаў

**Андрэ́й Яго́равіч Раха́наў** — беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч. 

## Біяграфія 
З 1935 да 1941 года працаваў настаўнікам, дырэктарам сярэдніх няпоўных школ Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці. 

У часы Вялікай Айчыннай вайны быў намеснікам камісара 2-й Беларускай партызанскай брыгады па камсамоле, пасля пачаў працаваць у камсамоле — сакратаром падпольнага камітэта Мехаўскага раёна ЛКСМ Беларусі.

Пасля вызвалення Гарадоцкага раёна ў 1943 годзе прызначаны сакратаром Гарадоцкага раённага камітэта ЛКСМ Беларусі. З 1944 да 1948 года займаў пасады загадчыка Аддзелам сялянскай моладзі ЦК ЛКСМ Беларусі, 1-га сакратара Палескага абласнога камітэта ЛКСМ Беларусі. 

З 1948 года на працы ў партыйных органах — быў 2-ім, пасля 1-ым сакратаром Калінкавіцкага раённага камітэта КП(б) Беларусі, 1-м сакратаром Капаткевіцкага і Жыткавіцкага раённых камітэтаў КП(б) Беларусі.

У 1953 — 1957 гадах — старшыня калгаса «Запаветы Ільіча» Жыткавіцкага раёна Палескай вобласці.

У 1961 — 1963 гадах — інспектар ЦК КП Беларусі.

У 1963 — 1964 гадах — старшыня Выканаўчага камітэта Мінскага сельскага абласнога Савета.

У 1964 — 1978 гадах — намеснік, пасля 1-ы намеснік старшыні Выканаўчага камітэта Мінскага абласнога Савета.

З 1978 года — старшыня Мінскага абласнога таварыства выратавання на водах.

Абіраўся членам ЦК Кампартыі Беларусі (1954—1956).

Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Занкі

Назву **За́нкі ** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Занкі 1 — вёска ў Свіслацкім раёне
** Занкі 2 — вёска ў Свіслацкім раёне
Радунь (значэнні)

Назву **Ра́дунь** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Радунь — вёска ў Лепельскім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Радунь — гарадскі пасёлак у Воранаўскім раёне
** Радунь — вёска ў Карэліцкім раёне
Агародзішча

**Агародзішча** () — былая вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Да Вялікай Айчыннай вайны ўваходзіла ў склад Васілішкаўскага раёна Баранавіцкай вобласці.

26 лютага 1943 года 500 карнікаў на досвітку акружылі вёску, сагналі жыхароў у хату Мацвея Саковіча, мужчынам загадалі выкапаць яму і па 10 чалавек выводзілі расстрэльваць. Вёску (28 хат) спалілі. Загінулі 147 жыхароў.

Пасля вайны вёска так і не была адноўлена.

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**:
** да вайны — 28 двароў, 153 жыхары.

## Славутасці 
* Мемарыяльны комплекс на месцы спаленай вёскі. Да 2003 г. непадалёку ад Котры стаяў помнік з надпісам: «Тут пахаваны 147 жыхароў вёскі Агародзішча, растраляных нямецка-фашысцкімі акупантамі 26 лютага 1943 года». У сувязі з 60-годдзем трагедыі ў 2003 г. быў устаноўлены мемарыяльны комплекс.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Ткачэнка

**Ткачэнка** — прозвішча і тапонім.

## Прозвішча 
* Анатоль Панцялеевіч Ткачэнка (нар. 1938) — вучоны ў галіне тэлекамунікацый і тэлевізійных сістэм.
* Іван Леанідавіч Ткачэнка (1979—2011) — расійскі хакеіст.
* Міхаіл Мікалаевіч Ткачэнка (1922—1948) — Герой Савецкага Саюза.
* Наталля Данілаўна Рамановіч-Ткачэнка (1884—1933) — украінская пісьменніца, перакладчыца.
* Нінэль Аляксандраўна Ткачэнка (1928—2007) — савецкая, украінская, беларуская і расійская оперная спявачка (сапрана), рэжысёр-пастаноўшчык. Народная артыстка СССР (1964).
* Павел Дзмітрыевіч Ткачэнка (1901—1926) — дзеяч падпольнага рабочага руху ў Бесарабіі і Румыніі.
* Пётр Фёдаравіч Ткачэнка (мянушка *Галашка*; 1879—1919) — украінскі кабзар.
* Уладзімір Аляксандравіч Ткачэнка (1948—2026) — беларускі мастак.
* Уладзімір Мікалаевіч Ткачэнка (нар. 1953) — беларускі музыкант, гітарыст, аранжыроўшчык.

## Тапонім 
* Ткачэнка — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Анастасія Уладзіміраўна Верамеенка

**Анастасія Уладзіміраўна Верамеенка** (нар. 10 чэрвеня 1987, Кохтла-Ярвэ, ЭССР, СССР) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Цэнтравая. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа. Выступала за зборную Беларусі. Бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы-2007.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Кохтла-Ярвэ. Усё дзяцінства правяла ў Гомелі. Старэйшы брат — баскетбаліст Уладзімір Верамеенка. Баскетболам пачала займацца ў гомельскай СДзЮШАР №9 з дзевяці гадоў па ініцыятыве бацькоў. Першы трэнер — Тамара Арсенцьеўна Гарновіч. Навучалася ў Рэспубліканскім вучылішчы алімпійскага рэзерву ў Мінску пад кіраўніцтвам Віктара Іванавіча Бялевіча.
У чэрвені 2014 года выйшла замуж за беларускага баскетбаліста Дзмітрыя Паляшчука. У лістападзе 2014 года нарадзіла дачку, хутка вярнулася да трэніровак.

У маі 2025 года абвясціла аб завяршэнні гульнявой кар’еры. У сезоне 2025/26 увайшла ў трэнерскі штаб мінскага «Гарызонта».

## Нацыянальная зборная 
За юніёрскую зборную гуляла з 2002 года. Сярэбраны прызёр і MVP чэмпіяната Еўропы сярод кадэтак 2003 года. За дарослую зборную Беларусі па баскетболе дэбютавала 20 лістапада 2002 г. у гульні супраць Славакіі. Удзельніца Алімпійскіх гульняў у Пекіне і Рыа-дэ-Жанэйра, чэмпіяната свету 2010, а таксама чэмпіянатаў Еўропы 2007, 2009, 2011, 2013, 2015, 2019, 2021. За нацыянальную зборную гуляла пад нумарам 10.

13 разоў прызнавалася найлепшай баскетбалісткай Беларусі (2006, 2007, 2008, 2009, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021, 2022).

## Кар’ера 
* 2000—2001 — БелДУТ-Ведрыца (Гомель)
* 2001—2004 — РВАР (Мінск)
* 2004—2005 — РДВАР (Мінск)
* 2005—2012 — Надзежда (Арэнбург, Расія)
* 2012—2014 — Фенербахчэ (Стамбул, Турцыя)
* 2015 — Гарызонт (Мінск)
* 2015—2019 — Фенербахчэ (Стамбул, Турцыя)
* 2019 — Гарызонт (Мінск)
* 2019—2020 — Надзежда (Арэнбург, Расія)
* 2020—2025 — Гарызонт (Мінск)

## Дасягненні 
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы (1): 2007.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы сярод кадэтак (U-16) (1): 2003.
*  Чэмпіёнка Беларусі (4): 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023, 2024/2025.
*  Чэмпіёнка Турцыі (4): 2012/2013, 2015/2016, 2017/2018, 2018/2019.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2014/2015, 2023/2024.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Турцыі (2): 2013/2014, 2016/2017.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Расіі (4): 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2019/2020.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (5): 2020, 2021, 2022, 2023, 2024.
*  Уладальнік Кубка Турцыі (2): 2015/2016, 2018/2019.
*  Сярэбраны прызёр Жаночай Еўралігі (3): 2012/2013, 2013/2014, 2016/2017.
*  Чэмпіёнка Еўрапейскай лігі (1): 2020/2021.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Статыстыка Анастасіі Верамеенка на сайце ФІБА

Катэгорыя:Баскетбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Баскетбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі «Гарызонта» Мінск
Катэгорыя:Ігракі «Надзежды» Арэнбург
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Фенербахчэ» Стамбул
Канстанцін Міхайлавіч Якаўлеў

**Канстанцін Міхайлавіч Якаўлеў** (, с. , , Алтайскі край — ?) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Магілёўскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1927. Скончыў Ваенна-палітычную акадэмію імя Леніна ў 1938 годзе. З 1919 года ў атрадах , на камсамольскай працы. З 1927 года ў Чырвонай Арміі. З верасня 1941 года кіраўнік групы Бабруйскага камуністычнага падполля. У красавіку-верасні 1942 камісар 208-га партызанскага атрада, адначасова камісар Клічаўскага аператыўнага цэнтра. Да 1958 года ў Савецкай Арміі.

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Вадзім Мікалаевіч Стральцоў

(злева) са срэбным медалём Алімпійскіх гульняў 2016 года разам з пераможцам Сахрабам Марадзі і бронзавым прызёрам Аўрымасам Дзідзбалісам.]]

**Вадзім Мікалаевіч Стральцоў** (нар. , ) — беларускі цяжкаатлет, які выступае ў вагавай катэгорыі да 94 кг. Чэмпіён свету 2015 года, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў у Рыа-дэ-Жанейра. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа.

## Спартыўная кар’ера 
### Вынікі выступленняў 
## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце IWF 

Катэгорыя:Чэмпіёны свету па цяжкай атлетыцы
Катэгорыя:Цяжкаатлеты Беларусі
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы 2013

**Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы 2013** прайшоў з 20 кастрычніка па 27 кастрычніка 2013 года ва Уроцлаве (Польшча). Гэта быў 80-ы чэмпіянат сярод мужчын і 23-ці сярод жанчын.

## Расклад спаборніцтваў 
UTC+2

## Медалісты 
### Мужчыны 
### Жанчыны 
## Медальны залік 
## Краіны-ўдзельнікі 
Усяго бярэ ўдзел у турніры 317 спартсменаў з 59 краін.

*  (3)
*  (1)
*  (3)
*  (3)
*  (11)
*  (1)
*  (7)
*  (5)
*  (7)
*  (15)
*  (1)
*  (15)
*  (3)
*  (2)
*  (15)
*  (4)
*  (3)
*  (4)
*  (2)
*  (5)

*  (3)
*  (2)
*  (2)
*  (3)
*  (4)
*  (8)
*  (1)
*  (2)
*  (12)
*  (15)
*  (1)
*  (1)
*  (3)
*  (3)
*  (2)
*  (8)
*  (3)
*  (1)
*  (1)
*  (8)

*  (15)
*  (1)
*  (2)
*  (15)
*  (1)
*  (2)
*  (9)
*  (2)
*  (2)
*  (6)
*  (2)
*  (1)
*  (10)
*  (8)
*  (9)
*  (15)
*  (8)
*  (12)
*  (4)

## Спасылкі 
* Official website 

2013
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Польшчы
Катэгорыя:2013 год у спорце
Катэгорыя:2013 год у Польшчы
Катэгорыя:Кастрычнік 2013 года
Катэгорыя:Спорт ва Уроцлаве
Веласпорт на летніх Алімпійскіх гульнях 2016

**Спаборніцтвы па веласпорце на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года** праводзіліся на ў Рыа-дэ-Жанейра з 6 па 20 жніўня 2016 года. Спартсмены разыгралі 18 камплектаў медалёў: 4 у шашэйных велагонках, 10 у трэкавых і па 2 у маўнтынбайку і BMX.

## Кваліфікацыя 
## Катэгорыі і каляндар 

## Вынікі 
## Медальны залік 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Веласпорт на афіцыйным сайце летніх Алімпійскіх гульняў 2016  (шашэйныя гонкі)
* Веласпорт на афіцыйным сайце летніх Алімпійскіх гульняў 2016  (трэкавыя гонкі)
* Веласпорт на афіцыйным сайце летніх Алімпійскіх гульняў 2016  (маўнтынбайк)
* Веласпорт на афіцыйным сайце летніх Алімпійскіх гульняў 2016  (BMX)

Катэгорыя:Спаборніцтвы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Катэгорыя:Веласпорт на Алімпійскіх гульнях
Георгій Міхайлавіч Якаўлеў

**Георгій Міхайлавіч Якаўлеў** (, г.  — ) — беларускі вучоны ў вобласці металаапрацоўкі. Доктар тэхнічных навук, прафесар (1960). Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР (1975).

## Біяграфія 
Скончыў  у 1937 годзе.

З 1937 года на заводах , з 1947 года на Мінскім аўтамабільным заводзе, з 1950 года ў БПІ, дзе з 1951 года загадчык кафедры тэхналогіі машынабудавання. Адначасова ў 1957-58 старшыня Дзяржаўнага навукова-тэхніічнага камітэта пры СМ БССР.

## Навуковая дзейнасць 
Працы па тэхналагічных асновах аптымальнай  і даўгавечнасці дэталяў, машын і абсталявання.

### Навуковыя працы 
* Технологические основы надёжности и долговечности машин. — Мн., 1964.

## Спасылкі 
* Яковлев, Георгий Михайлович (доктор технических наук)  // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі і тэхнікі БССР
Катэгорыя:Постаці беларускай металаапрацоўкі
Катэгорыя:Выкладчыкі БНТУ

Катэгорыя:Дэканы машынабудаўнічага факультэт БНТУ
Уніхоўскі

**Уніхоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Юзаф Уніхоўскі (? — 1722) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
* Багуслаў Аляксандр Уніхоўскі (? — чэрвень 1697) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага
* Крыштап Уніхоўскі (1649—1659) — Інстыгатар вялікі літоўскі