Baldur’s Gate 3

***Baldur’s Gate 3*** — ролевая відэагульня, распрацаваная і выданая Larian Studios. Трэцяя асноўная гульня ў серыі Baldur’s Gate, заснаваная на настольнай ролевай сістэме *Dungeons & Dragons*. Частковая версія гульні выпушчана ў фармаце ранняга доступу для macOS, Windows і воблачнага сэрвісу Stadia 6 кастрычніка 2020 года. Гульня заставалася ў раннім доступе да поўнага выпуску для Windows 3 жніўня 2023 г. Выпуск версій для macOS і PlayStation 5 запланаваны на 6 верасня 2023 г., а версія для Xbox Series X/S запланавана на 2023 г. Версія Stadia была адменена пасля закрыцця Stadia.

*Baldur’s Gate 3* атрымала высокую ацэнку крытыкаў, якія высока ацанілі геймплэй, апавяданне, колькасць кантэнту і выбар гульца. У снежні 2023 года Baldur’s Gate 3 была ўдастоена шэрагу прэмій, уключаючы Golden Joystick Award і The Game Award у намінацыі «Гульня года».

## Геймплэй 
*Baldur’s Gate 3* — ролевая відэагульня, якая прапануе як адзіночную, так і кааператыўную шматкарыстальніцкую гульню. Гульцы могуць стварыць аднаго або некалькіх персанажаў і стварыць групу разам з шэрагам загадзя створаных персанажаў, каб даследаваць гісторыю гульні. Па жаданні гульцы могуць узяць аднаго са сваіх персанажаў і аб’яднацца ў сетку з іншымі гульцамі, каб стварыць групу. Як і ў папярэдніх гульнях серыі *Baldur’s Gate*, *у Baldur’s Gate 3* ёсць пакрокавы бой, падобны на раннія гульні Larian *Divinity: Original Sin* і *Divinity: Original Sin II* ; усе баі заснаваныя на правілах *D&D* 5-га выдання.

## Сюжэт 
Дзеянне гульні адбываецца ў 1492 DR, больш чым праз 120 гадоў пасля падзей *Baldur’s Gate II: Shadows of Amn* і праз некалькі месяцаў пасля падзей *Baldur’s Gate: Descent into Avernus*. Гульня адрозніваецца разгалінаваным сюжэтам, тыповым для CRPG, дзе асноўныя моманты гісторыі застаюцца ў асноўным аднолькавымі незалежна ад выбару гульцоў, але са значнымі рознымі дэталямі, асабліва ў дачыненні да шматлікіх пабочных квэстаў. У пачатку гульні гулец можа альбо стварыць арыгінальнага персанажа, які, па сутнасці, з’яўляецца «чыстым аркушам» з пункту гледжання папярэдняй гісторыі, альбо выбраць аднаго з сямі загадзя створаных «арыгінальных персанажаў».

Першы акт пачынаецца з таго, што персанаж гульца аказваецца ў палоне ў знішчальнікаў розуму, якія распачалі ўварванне на Фаэрун на сваім караблі-заклінальніку (эквівалент касмічнага карабля D&D, які працуе толькі на магіі, а не на ракетным паліве). Яны імплантавалі галоўнаму герою апалонікаў-ілітыдаў — паразітаў, здольных захапіць і ператварыць іх у іншых пажыральнікаў розуму. Аднак, перш чым трансфармацыя будзе завершана, карабель падвяргаецца нападу воінаў гіцянкі і іх чырвоных драконаў. Карабель ляціць праз некалькі царстваў, у тым ліку Авернус, першы з Дзевяці пеклаў. Галоўны герой вызваляецца падчас бою і накіроўвае пашкоджаны карабель назад на Фаэрун, дзе ён разбіваецца. Пакуль галоўны герой шукае спосаб выдаліць паразіта, ён сутыкаецца з іншымі выжыўшымі пасля крушэння, якім таксама імплантавалі паразітаў: баец гіцянкі Лаэ’зел, паўэльф клерык Ценявое Сэрца, высокі эльф-вампір-ізгой Астарыён, чалавек-чараўнік Гейл, чалавек-чарнакніжнік Уіл і тыфлінг-варвар Карлах.

Галоўны герой урэшце сутыкаецца з культам гоблінаў, якія пакланяюцца новаму богу, якога яны называюць «Абсалют». Неўзабаве таямнічы вартаўнік, вядомы як Наведвальнік мары, выяўляе, што Абсалют ставіць пад пагрозу ўсё царства. Апякун заахвочвае галоўнага героя прыняць магічныя сілы Ілітыдаў, якія даў ім паразіт, запэўніваючы, што яны спатрэбяцца для нападу на Абсалют. Пасля пранікнення ў разбураныя вежы Ўзыходу Месяца ў 2-м акце гулец шпіёніць за натхняльнікамі культу Абсалюту — абаронцамі багоў, вядомых як Мёртвая тройка, Бэйн, Бхаал і Міркул. Гэтыя чэмпіёны дамінавалі ў старэйшым мозгу Ілітыдаў з дапамогай старажытнай магіі Нетэрэзаў і выкарыстоўваюць яе для кантролю як знішчальнікаў культу, так і знішчальнікаў розуму, плануючы прывесці іх да нападу на горад Бальдурава брама. Галоўнаму герою і яго групе ў рэшце рэшт удаецца пераняць кантроль над мозгам ад яго апрацоўшчыкаў у 3-м акце, і затым гульцу, у залежнасці ад выбару, зробленага ў гульні, даецца выбар альбо прымусіць мозг знішчыць сябе, альбо ўзяць кантроль над ім і захапіць усё царства.

## Распрацоўка 
Арыгінальная гульня *Baldur’s Gate* была распрацавана BioWare і Black Isle Studios і выдана Interplay Entertainment у 1998 годзе. У гульні выкарыстоўвалася ліцэнзійная версія набору правілаў *Dungeons & Dragons* (*D&D*), у прыватнасці, у наладзе *Forgotten Realms*. Поспех гульні прывёў да стварэння сіквела *Baldur’s Gate II: Shadows of Amn* і дапаўнення да яго, а таксама *Icewind Dale* і яго працягу і, нарэшце, *Planescape: Torment*. Black Isle Studios пачала працу над наступным сіквелам, *Baldur’s Gate III: The Black Hound*, у 2003 годзе, але Interplay сутыкнулася са значным фінансавым крызісам у тым годзе і закрыла Black Isle, адмяніўшы гульню. Interplay страціла ліцэнзію на стварэнне відэагульняў *D&D* для Atari у 2008 годзе. Atari пазней выпусціла *Neverwinter Nights* і яе працяг *Neverwinter Nights 2*. Wizards of the Coast набылі права ўласнасці на франшызу *Dungeons & Dragons* у рамках куплі TSR у 1997 годзе і на працягу папярэдніх гадоў абнаўлялі асноўныя наборы правілаў. Новы сіквел ад Larian Studios не мае ніякага дачынення да адмененай *Baldur’s Gate III: The Black Hound*.

Інтэлектуальная ўласнасць серыі аспрэчвалася некаторымі распрацоўшчыкамі. Напрыклад, Браян Фарг, заснавальнік Interplay і inXile Entertainment, і Фергус Уркхарт з Obsidian Entertainment дамагаліся правоў на інтэлектуальную ўласнасць як мінімум дзесяць гадоў. Larian Studios некаторы час была зацікаўлена ў стварэнні працягу серыі *Baldur’s Gate*, упершыню звярнуўшыся да Wizards of the Coast пасля выхаду *Divinity: Original Sin* прыкладна ў 2014 годзе. У гэты час Wizards of the Coast палічылі, што студыя яшчэ занадта новая ў індустрыі, каб ёй давяраць ліцэнзію *Baldur’s Gate*. Затым студыя распрацавала гульню *Divinity: Original Sin II*, якая была выпушчана ў верасні 2017 года. Прэ-рэлізныя матэрыялы, звязаныя з гульнёй, уразілі Wizards of the Coast, таму яны звязаліся з Larian, каб спытаць, ці цікавяцца яны яшчэ *Baldur’s Gate 3*. Larian пагадзіліся, і, працуючы над завяршэннем стадыі выпуску *Divinity: Original Sin II*, невялікая група сабралася для распрацоўкі дызайнерскага дакумента, каб прадставіць Wizards of the Coast свае ідэі для новых *Baldur’s Gate*.
*.]]
Гульня заснавана на наборы правілаў *Dungeons & Dragons* 5-га выдання, але яна ўключае налады і мадыфікацыі, якія студыя палічыла неабходнымі для адаптацыі яе да відэагульні. Напрыклад, баявая сістэма была больш накіравана на карысць гульца, чым у настольнай версіі, каб зрабіць гульню больш прыемнай. Яны афіцыйна раскрылі гэта падчас прэзентацыі Google на платформе Stadia непасрэдна перад E3, пацвердзіўшы яго выпуск як для Windows, так і для Stadia. Настольная прыгодніцкая гульня *Baldur’s Gate: Descent Into Avernus* была апублікаваная Wizards of the Coast у верасні 2019 года і была апісана як «прыквел» да *Baldur’s Gate 3*. Дзеянне прыгоды *Descent into Avernus* адбываецца прыкладна праз 100 гадоў пасля падзей у *Baldur’s Gate II*, а гісторыя *Baldur’s Gate 3* адбываецца адразу пасля падзей у настольным модулі *Descent into Avernus*. 5 кастрычніка 2020 года Larian Studios абвясціла, што гульня будзе выпушчана для macOS у дадатак да Windows і Stadia.

Першапачаткова *Baldur’s Gate III* планавалася выпусціць у раннім доступе 30 верасня 2020 года. Пазней гэтая дата была перанесена на 6 кастрычніка 2020 года. Версія ранняга доступу ўтрымлівала толькі першы акт гульні, што складала прыкладна 25 гадзін кантэнту і адну пятую карты гульнявога свету. Пры стварэнні персанажа таксама першапачаткова быў прадугледжаны выбар з 16 рас і шасці класаў, які плануецца пашырыць для канчатковага выпуску. Дадатковыя функцыі і змест, у тым ліку шматкарыстальніцкая функцыя і дадатковыя класы, паступова дадаваліся ў версію ранняга доступу праз патчы па меры прасоўвання распрацоўкі да канчатковага выпуску. Файлы захоўванняў, створаныя падчас ранняга доступу, нельга перанесці ў завершаную гульню.

Гульня заставалася ў раннім доступе да рэлізу ў жніўні 2023 года. Пасля закрыцця Stadia 18 студзеня 2023 г. поўная версія для Stadia была адменена. 23 лютага 2023 года было абвешчана, што *Baldur’s Gate 3* будзе цалкам выпушчаны 31 жніўня 2023 года для macOS, Windows і PlayStation 5. Пазней дата выпуску для ПК была зменена на 3 жніўня, а для macOS і PlayStation 5 — на 6 верасня. Larian таксама пацвердзіў, што порт Xbox Series X і Series S знаходзіцца ў распрацоўцы, але не быў афіцыйна абвешчаны, бо сутыкнуўся з тэхнічнымі праблемамі з падзеленым экранам у кааператыўным рэжыме на Series S. Ларыян таксама адзначыў, што гульня не з’яўляецца эксклюзіўнай для кансолі PlayStation і можа быць выпушчана на Xbox, калі праблемы будуць выпраўлены. Выпуск Xbox быў афіцыйна пацверджаны ў жніўні 2023 года. Выпуск запланаваны пазней у 2023 годзе, падзелены экран будзе падтрымлівацца ў ім толькі на серыі X. Спайк Чансофт апублікаваў версію для PlayStation 5 у Японіі.

## Водгукі 
### Крытычны прыём 
Версія *Baldur’s Gate 3* для ПК атрымала «ўсеагульнае прызнанне» паводле вэб-сайта агрэгатара аглядаў Metacritic.

Крытыкі высока ацанілі якасць напісанага, у тым ліку дэталёвае апісанне дзеяння *Dungeons & Dragons* на Фаэруне; пераплеценыя сюжэтныя лініі, якія дазваляюць альтэрнатыўныя сюжэтныя моманты і вялікую ступень свабоды гульца; і дэталёвае асяроддзе. хоць некаторыя крытыкі былі занепакоеныя тым, што складанасць сістэмы можа быць страшнай для гульцоў, якія зусім не знаёмыя з настольнай версіяй гульні. Былі адзначаны тэхнічныя характарыстыкі і некалькі памылак, асабліва ўлічваючы мноства шырокіх і складаных гульнявых сістэм і ўзаемадзеянняў. Крытыкі былі больш цёплымі наконт сістэмы інвентара і некаторых аспектаў карыстальніцкага інтэрфейсу, такіх як неабходнасць мікракіравання абсталяваннем некалькіх персанажаў. Алекс Баталья з *Eurogamer* высока ацаніў прадукцыйнасць гульні на ПК і дадаў, што «*Baldur’s Gate 3* запускаецца ў адшліфаваным стане без праблем, якія могуць парушыць гульню, ганьбячы тэхнічную якасць іншых буйных выпускаў AAA».

### Продажы 
*Baldur’s Gate 3* стала самай прадаванай гульнёй у Steam і GOG.com у дзень запуску ў раннім доступе. У Steam гульня мела каля 537 000 адначасовых гульцоў у дзень рэлізу і дасягнула піка ў больш чым 712 000 адначасовых гульцоў на 3-ці дзень пасля рэлізу. 4 жніўня 2023 года генеральны дырэктар Larian Studios Свэн Вінке паведаміў, што прададзена 2,5 мільёна копій Baldur’s Gate 3 на ПК праз ранні доступ Steam. Продажы гульні пераўзышлі чаканні студыі.

## Беларускі пераклад 
*Baldur’s Gate 3'' — адна з нямногіх гульняў, перакладзеных на беларускую мову, яе можна ўсталяваць праз мадыфікацыю.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гульні для Windows
Катэгорыя:Працягі камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Камп’ютарныя ролевыя гульні
Катэгорыя:Гульні для macOS
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 2023 года
Катэгорыя:Артыкулы, якія ўжываюць шаблон Video game reviews у рэжыме адной платформы
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі