open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Яўген Чыквін

**Яўге́н Чы́квін** (; нар. , Орля, Падляскае ваяводства, Польшча) — польскі палітык, беларускі і праваслаўны дзеяч у Польшчы.

## Біяграфія 
Скончыў факультэт чыгуначнага транспарту Варшаўскай палітэхнікі. У 1980 годзе стаў кіраўніком Кола праваслаўных тэолагаў праваслаўных тэалагічных і свецкіх школ (пазней — Брацтва праваслаўнай моладзі), першай масавай праваслаўнай свецкай арганізацыі ў краінах камуністычнага блоку. У 1980-х гадах быў сябрам Краёвага савета Патрыятычнага руху нацыянальнага адраджэння ў Беластоку, тады ж уваходзіў у склад ваяводскага кіраўніцтва Таварыства польска-савецкай дружбы ў Беластоку. З 1985 года галоўны рэдактар часопіса *Przegląd Prawosławny* (да 1991 — *Tygodnik Podlaski*).

У 1985—1991 гадах дэпутат Польскага Сейма ІХ і Х склікання ад Хрысціянска-сацыяльнай уніі, першы ў гісторыі пасляваеннай Польшчы праваслаўны прадстаўнік у парламенце. У 1991—1993 гадах дэпутат Выбарчага камітэта праваслаўных. Суаўтар закона пра стасункі дзяржавы і Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы ад 4 ліпеня 1991 года. У час парламенцкіх выбараў 1993 і 1997 гадоў суарганізатар выбарчых камітэтаў падляшскіх нацыянальных меншасцей, якія аднак не здолелі правесці сваіх прадстаўнікоў у Сейм. У 2001 годзе, набраўшы 11 834 галасоў, зноў апынуўся ў парламенце як прадстаўнік Саюза дэмакратычнай левіцы. Яго дзейнасць што стала прычынай прыняцця 6 студзеня 2005 года закона пра нацыянальныя і этнічныя меншасці і рэгіянальную мову, што нармалізуе статус нацыянальных меншасцей у Польшчы. 25 верасня 2005 года на чарговых парламенцкіх выбарах набраў 14 181 голас, стаўшы адзіным прадстаўніком беларускай меншасці ў Сейме. Стартаваў у парламенцкіх выбарах у Сейм у 2007 годзе (набраў 14 234 голас) і ў 2011 годзе (набраў 14 286 голас) — за кожным разам пераходзіў у парламент.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Інтэрнэт-старонка дэпутата Яўгена Чыквіна  

Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польскай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:Постаці праваслаўя
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польшчы 1 склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польшчы 4 склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польшчы 5 склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польшчы 6 склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польшчы 7 склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польшчы 9 склікання
Валерый Мікалаевіч Чэкман

**Вале́рый Мікала́евіч Чэ́кман** (**Чакманас**, ; 25 кастрычніка 1937, Чаркаская вобласць — 17 сакавіка 2004, Вільня) — літоўскі мовазнаўца, славіст.

## Біяграфія 
У 1955 годзе скончыў Кіеўскае сувораўскае вучылішча, у 1964 — Растоўскі дзяржаўны ўніверсітэт.

Працаваў у Інстытуце мовазнаўства імя Якуба Коласа Акадэміі навук Беларускай ССР, у 1979 пачаў чытаць лекцыі ў Віленскім дзяржаўным універсітэце, дзе ў 1982 годзе атрымаў ступень доктара філалагічных навук, а праз тры гады — званне прафесара. У 1988—1999 гадах загадваў кафедрай славянскай філалогіі Віленскага ўніверсітэта. У 1995 годзе стаў галоўным рэдактарам часопіса «Slavistica Vilnensis».

Пахаваны на могілках у .

## Дзейнасць 
З 2000 года быў дырэктарам Цэнтра даследаванняў культурных грамадаў Віленскага ўніверсітэта. Даследаваў узаемадзенне моў, гісторыю і культуру славянскіх народаў, сувязі беларускай і літоўскай моў.

## Выбраная бібліяграфія 
* «Гукі беларускай мовы» (1972, з Аляксандрам Падлужным)
* «Исследования по исторической фонетике праславянского языка» («Даследаванні па гістарычнай фанетыцы праславянскай мовы», 1979)
* «К социолингвистической характеристике польских говоров белорусско-литовского пограничья» («Да сацыялінгвістычнай характарыстыкі польскіх гаворак беларуска-літоўскага памежжа», 1982)
* «Грамматические литуанизмы в польских периферийных говорах белорусско-литовского пограничья» («Граматычныя летувізмы ў польскіх перыферыйных гаворках беларуска-літоўскага памежжа», 1988)
* «Славянские языки и славянские народы: истоки родства» («Славянскія мовы і славянскія народы: вытокі роднасці», 1985)
* «Введение в славянскую филологию» («Уводзіны ў славянскую філалогію», 1988)
* «Fonetyka i fonologia języka bialoruskiego z elementami fonetyki i fonologii ogólnej» («Фанетыка і фаналогія беларускай мовы з элементамі агульнай фанетыкі і фаналогіі», 1988)
* «Литовский язык для всех» («Літоўская мова для ўсіх», 1992—1993, падручнік у пяці частках, разам з Ірэнай Альжбетай Чакманене)

Катэгорыя:Мовазнаўцы Літвы
Катэгорыя:Мовазнаўцы СССР
Катэгорыя:Славісты СССР
Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чаркаскай вобласці
Катэгорыя:Выпускнікі Растоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі Кіеўскага сувораўскага ваеннага вучылішча
Міхась Пацук

**Міха́сь Пацу́к** (1950, Перароўскі Млынок, Жыткавіцкі раён Гомельскай вобласці — 2004) — беларускі спявак. Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Перароўскі Млынок у шматдзетнай сям’і. Скончыўшы васьмігодку, паступіў у культпрасветвучэльню, а пасля на акцёрскае аддзяленне Тэатральна-мастацкага інстытута. Пасля трэцяга курсу пайшоў працаваць у Дзяржаўны народны хор БССР.

Валодаў каларытным тэнарам. Быў салістам ансамбляў «Харошкі», «Вяселле», «Свята», мастацкім кіраўніком ансамблю «Радавод». Збіраў беларускі фальклор.

Забіты рабаўнікамі яго кватэры. Рабаўнікамі былі знаёмы музыканта і два ягоныя паплечніка. Злачынцы грошай не знайшлі, але забралі з сабой тэхніку і тэлефон з вызначальнікам. Пазней іх пасадзілі на 25, 23 і 12 гадоў турмы адпаведна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Ахвяры забойстваў
Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларусі
Зелімхан Абдулмуслімавіч Яндарбіеў

**Зелімха́н Абдулмуслімавіч Яндарбіеў** (; 1952—2004) — чачэнскі паэт, драматург пісьменнік і палітык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1952 годзе ў Казахстане. У 1981 годзе скончыў вучобу ў Чачэна-Інгушскім дзяржаўным універсітэце. У маі 1990 года стварыў партыю (Вайнахская дэмакратычная партыя), якая павінна была садзейнічаць стварэнню чачэна-інгушскай незалежнай дзяржавы. Прымаў чынны ўдзел у чачэнскім незалежніцкім руху. Пасля смерці Джахара Дудаева з 1996 па 1997 год выконваў абавязкі прэзідэнта Ічкерыі. Прымаў удзел у вайне з Расіяй. У 2001 годзе стаў паслом Ічкерыі ў Афганістане. Пасля звяржэння ўлады талібаў у Афганістане ад’ехаў у Катар. Там жыў да 2004 года, калі яго забілі расійскія служачыя праз падрыў яго аўтамабіля.

## Творчасць 
Напісаў верш «Сумленне» на смерць Васіля Быкава. Аўтар верша «Беларус», прысвечаны Зянону Пазняку.

## Кнігі 
* Зелімха Яндарбі. Сэрца майго святыня / пераклад Рыгора Барадуліна. — Вільня: «Gudas», 2005. – 148 с.

Катэгорыя:Кавалеры ордэна «Гонар Нацыі»
Катэгорыя:Кіраўнікі Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя
Катэгорыя:Чачэнскія пісьменнікі
Катэгорыя:Чачэнскія паэты
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Рэдактары паводле алфавіта
Катэгорыя:Рэдактары XX стагоддзя
Катэгорыя:Рэдактары СССР
Катэгорыя:Рэдактары Расіі
Катэгорыя:Рэдактары часопісаў
Катэгорыя:Чачэнскія палявыя камандзіры
Катэгорыя:Тэрарысты Расіі
Катэгорыя:Рэлігійныя лідары
Катэгорыя:Ісламскія багасловы
Катэгорыя:Удзельнікі Першай чачэнскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Другой чачэнскай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Забітыя ў выніку аперацый спецслужбаў
Юзэфа Найдзюк

**Юзэ́фа Найдзю́к** (у дзявоцтве **Брэчка**; , в. Мазуркі, Баранавіцкі павет — , Пасадэна, ЗША) — беларуская грамадска-палітычная дзяячка.

## Біяграфія 
У час Вялікай Айчыннай вайны вучылася ў Баранавіцкай сярэдняй гандлёва-адміністрацыйнай школе, была актывісткай СБМ. Летам 1944 года з’ехала з Беларусі на эміграцыю. У 1944—1945 гадах служыла ў беларускім батальёне парашутыстаў «Дальвіц» у Германіі і Чэхаславакіі. Летам 1945 года перабралася з савецкай зоны акупацыі на Захад. Спачатку жыла ў Заходняй Германіі, дзе скончыла беларускую гімназію імя Янкі Купалы ў Міхельсдорфе, была актыўная ў скаўтынгу, у беларускім грамадскім жыцці. Дапамагала ў адміністрацыі газеты «Бацькаўшчына» і часопіса «Наперад!». Працавала ў тэхнічным аддзеле радыё «Вызваленне». Брала актыўны ўдзел у беларускім культурным жыцці.

У верасні 1956 года — у ЗША, выйшла замуж за брата Язэпа Найдзюка Чэслава, нарадзіла дзвюх дачок: Ядзю, Карнелю — і сына Віктара.

Да апошніх дзён сачыла за падзеямі на Беларусі, на свае грошы падпісвала беларускія школы на незалежныя выданні.

Пахавана каля мужа на могільніку Галівуд-Хілз у Пасадэне, Каліфорнія.

## Дадатковыя звесткі 
Яшчэ пры жыцці пра яе хадзіла шмат легенд. У адной беларускай кніжцы, не называючы прозвішча, аўтар распавядаў, як яна, радыстка дэсантнай групы, была паранена, але здолела вярнуцца з БССР на Захад. Аднак яна сама сцвярджала, што не была на Беларусі з лета 1944 года і ніколі не ляцела туды з дэсантам. Праўда, яна ведала многіх з тых дэсантнікаў (хлопцаў і дзяўчатаў), што вярнуліся ў Беларусь, каб змагацца за яе незалежнасць.

## Спасылкі 
* Успаміны Юзафы Найдзюк на радыё Свабода
* Юзафа Найдзюк Імёны Свабоды, Радыё Свабода

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ляхавіцкім раёне
Пачкаў

**Пачкаў** (, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы каля мяжы з Чэхіяй. Размешчаны за 390 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 75 км на захад ад Аполе. Уваходзіць у склад Ныскага павета Апольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Пачкаў. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 6,6 км². Насельніцтва 7,6 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Мытная плошча (Львоў)

**Мытная плошча** — плошча ў Лычакіўскім раёне Львова (Украіна) побач з гістарычным цэнтрам.

## Агульная характарыстыка 
Плошча невялікая, з бакамі каля 60-80 метраў. З’яўляецца важным транспартным вузлом, праз яе праходзіць большасць трамвайных маршрутаў горада, а таксама шмат гарадскіх і прыгарадных аўтобусных маршрутаў. Заходнюю частку плошчы перасякае вуліца Уладзіміра Віннічэнкі, у паўночнай частцы пачынаецца вуліца Лычакіўская, а ў паўднёва-ўсходняй — вуліца Паўла Рымляніна.

Уздоўж заходняй часткі плошчы цягнуцца муры касцёла і кляштара бернардзінцаў з Глінянскай брамай, уздоўж усходняй часткі — касцёл кларысак з жылым корпусам. Сёння ў касцёле размешчаны музей сакральнай барочнай скульптуры, а ў жылым корпусе — паліграфічны каледж Украінскай акадэміі друкарства). У паўднёва-ўсходняй частцы плошчы размешчаны невялічкі сквер і фантан.

Назва плошчы паходзіць ад таго, што з 1782 года ў памяшканнях манастыра размяшчалася аўстрыйская мытня.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Львова
Аляксей Львовіч Хвасценка

**Аляксе́й Львовіч Хвасце́нка** (сцэнічны псеўданім **Хвост**, ;  — ) — расійскі паэт, бард, сцэнарыст, мастак, скульптар, прыметная постаць у ленінградскім андэграўндзе 1960—1970-х гадоў, «дзядуля расійскага года», аўтар такіх вядомых песень, як *«Рай»* (музыка Франчэска дэ Мілана, выконваў Барыс Грабеншчыкоў), *«Арландына»*.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 14 лістапада 1940 года ў Свярдлоўску. Вучыўся ў Ленінградзе ў Вышэйшай школе мастацтваў і ў Тэатральным інстытуце. Сябраваў з Іосіфам Бродскім, разам з ім у 1965 годзе судзіўся за дармаедства і трапіў на паўгады ў псіхіятрычны шпіталь. Быў шырока вядомы ў андэграўндных колах Ленінграда пры поўнай адсутнасці афіцыяльнага прызнання. Ладзіліся кватэрныя канцэрты Хвасценкі, без яго не абыходзілася ніводнае значнае мерапрыемства ў андэграўнднай культуры.

У 1977 годзе Хвасценка эмігрыруе ў Парыж. Там, нарэшце, выдаюцца яго кнігі (*«Падазрыцель»*, *«Паэма эмігрантаў»*, *«Краіна Дэталія»* і іншыя). Майстэрня Хвасценкі ў Парыжы робіцца своеасаблівым клубам, дзе часта адбываюцца канцэрты вядомых музыкантаў і літаратараў. Ён стварае незалежны тэатр *«Сімпазіён»*, для якога сам піша сцэнарыі. З’яўляецца ўдзельнікам асацыяцыі «Performing right Society, Ltd.»

У 1992 годзе Хвасценка разам з пецярбургскім рок-гуртам «АукцЫон» запісвае альбом *«Чайнік віна»*, а ў 1995 годзе — альбом *«Жыхар вяршыняў»* на вершы Веліміра Хлебнікава. Таксама былі выдадзены яго сольныя запісы — *«Вопыт пабочнага творчага працэсу*» і *«Рэпетыцыі»*, ён браў удзел у запісах «Міцькоў», супрацоўнічаў з саксафаністам Анатолем Герасімавым.

У студзені 2004 года Хвасценка атрымаў нарэшце расійскае грамадзянства, пасля чаго даў шэраг канцэртаў у Расіі. У лістападзе ў Маскве была наладжана выстаўка яго скульптуры *«Кола часу»*, яшчэ адна выстаўка мелася быць адкрытая 7 снежня. 30 лістапада 2004 года ў 61-м маскоўскім шпіталі Хвасценка памёр ад сардэчнай недастатковасці.

Катэгорыя:Андэрграўнд
Катэгорыя:Паэты Расіі
Катэгорыя:Рускія эмігранты трэцяй хвалі ў Францыі
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Рок-музыканты Расіі
Катэгорыя:Рок-музыканты СССР
Катэгорыя:Паэты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Пахаваныя на Перапечынскіх могілках
Катэгорыя:Памерлі ад пнеўманіі
Катэгорыя:Памерлі ад сардэчнай недастатковасці
Уладзімір Карпавіч Пікалаў

**Уладзімір Карпавіч Пікалаў** (;  — ) — начальнік хімічных войскаў Міністэрства абароны СССР з 1969 па 1989 год.

Нарадзіўся 15 верасня 1924 года ў Армавіры Краснадарскага краю ў сям’і служачых. У чэрвені 1941 года прызваны ў Чырвоную армію. У ходзе вайны двойчы быў паранены. Пасля заканчэння вайны быў пераведзены ў хімічныя войскі, у якіх стаў начальнікам ў 1969 годзе.

Пасля выбуху на Чарнобыльскай АЭС хімічныя войскі пад кіраўніцтвам Пікалава арганізавалі мерапрыемствы па радыяцыйнай выведцы і абеззаражванню тэхнікі. У першасных мерапрыемствах радыяцыйнай выведкі ў першыя гадзіны пасля аварыі Уладзімір Пікалаў удзельнічаў асабіста. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 снежня 1986 года за вялікі асабісты ўклад у правядзенні работ па ліквідацыі аварыі на Чарнобыльскай АЭС і ліквідацыі яе наступстваў, і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм, генерал-палкоўніку Пікалаву было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».

Уладзімір Пікалаў памёр у Маскве 29 сакавіка 2003 года. Пахаваны на Данскіх могілках.

## У мастацтве 
У міні-серыяле «Чарнобыль» ад HBO Уладзіміра Пікалава сыграў валійскі акцёр Марк Люіс Джонс.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Генерал-палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Ліквідатары Чарнобыльскай аварыі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі радыяцыйнай, хімічнай і біялагічнай абароны
Гродкаў

**Гродкаў** (, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы. Размешчаны за 360 км на паўднёвы захад ад Варшавы, за 45 км на захад ад Аполе і за 55 км на поўдзень ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Бжэгскага павета Апольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Гродкаў. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 9,88 км². Насельніцтва 8,7 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Папараць-Кветка (таварыства)

, 1920 г.]]
**Па́параць-Кве́тка** — беларускае культурна-асветнае таварыства на Случчыне ў 1917—1922 гг. Утворанае ў верасні 1917 года з ініцыятывы навучэнцаў Слуцкай агульнай земскай (беларускай) гімназіі Сяргеем Буслам і Янкам Ракуцькам (першы яе старшыня). У сваім складзе мела 3 секцыі: краязнаўчую, літаратурную і драматычна-харавую. Подле свайго статуту ставіла за мэту прапаганду беларускай мовы, культуры і мастацтва. Знаходзілася пад уплывам беларускіх эсэраў. Намаганнямі сяброў арганізацыі ў 1920 годзе былі выдадзены 2 нумары газеты «Наша Каляіна» (больш выдаць не ўдалося, бо ў снежні 1920 г. польскімі ўладамі былі канфіскаваны рукапісы наступных нумароў). У гэты час сябрамі «Папараць-Кветкі» заснаваныя філіяла таварыства ў іншых вёсках і мястэчках павета, закладзеныя кааператыў «Зара», бюро для   беспрацоўных, у сакавіку—ліпені 1920 г. — беларускія настаўніцкія курсы, ладзіліся тэатральныя вечарыны і харавыя выступленні. Улетку 1920 года ў складзе таварыства налічвалася больш за 300 чалавек. У ліпені 1920 года дзейнасць арганізацыі забароненая польскімі акупацыйнымі ўладамі. Аднавіла сваю дзейнасць у лістападзе 1920 года. Актывісты таварыства прынялі ўдзел у падрыхтоўцы і правядзенні Беларускага з'езду Случчыны і ў збройным чыне, рэштка сяброў таварыства працягвала дзейнасць і ў БССР. Спыніла існаванне ў пачатку 1922 года, пасля масавых арыштаў на Случчыне беларускіх нацыянальных дзеячаў.

Катэгорыя:Слуцкае паўстанне
Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1917 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1922 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Слуцка
Катэгорыя:1917 год у Беларусі
Лясніца (горад)

**Лясніца** (, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы. Размешчаны за 340 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 40 км на паўднёвы ўсход ад Аполе. Уваходзіць у склад Стшэлецкага павета Апольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Лясніца. Займае плошчу 14,51 км². Насельніцтва 2,7 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Каляноўске

**Каляноўске** () — горад на паўднёвым захадзе Польшчы. Размешчаны за 290 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 35 км на ўсход ад цэнтра Аполе. Уваходзіць у склад Стшэлецкага павета Апольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Каляноўске. Займае плошчу 55,84 км². Насельніцтва 3,3 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Кетш

**Кетш** (, , ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы на мяжы з Чэхіяй. Размешчаны за 370 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 80 км на поўдзень ад Аполе. Уваходзіць у склад Глубчыцкага павета Апольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Кетш. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 18,74 км². Насельніцтва 6,1 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Здзешавіцы

**Здзешавіцы** (, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы. Размешчаны за 320 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 35 км на поўдзень ад Аполе. Уваходзіць у склад Крапкавіцкага павета Апольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Здзешавіцы. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 12,35 км². Насельніцтва 11,7 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Кіякоўская сядзіба

**Кіякоўская сядзіба** — сядзіба ў в. Кіякова, Докшыцкі раён, Віцебская вобласць.

## Гісторыя 
Сядзіба ў 1903 годзе належала Аляксандру Кіякоўскаму. Добра захавалася з часоў эклектыкі. Уключала палац з афіцынай, свіран, лядоўню, вяндлярню, кузню, піўніцу, парк, сад і вялізны гаспадарскі двор. У вёсцы, акрамя таго, мелася два дамы для рабочых (на 12 сем’яў).

## Архітэктура 
Сядзіба закладзена на невысокай тэрасе ракі Сэрвач. Мае простую планіроўку. Палац з верандамі і тэрасамі на двух фасадах складаўся з 14 пакояў, размяшчаўся ў глыбіні парку. Да яго праз усю сядзібу вяла алея конскага каштана і ліпы (захаваліся адзінкавыя дрэвы). Перад домам меўся партэр з кругам, за якім па адной восі пабудавана стайня выязных коней (захавалася). З паркавага боку сярод сада таксама быў круг такіх жа памераў, як і парадны, з півоніямі. Непасрэдна сам парк быў спланаваны на паўднёва-ўсходняй ускраіне сядзібы. Ён у плане Г-падобны. Яго найбольш утульная і прыгожая частка размешчана з боку ракі, дзе растуць векавыя яліны, ліпы, клёны, дубы і бярозы. Адсюль адкрываецца від на раку і пойму.

Ад вялікага гаспадарскага двара захаваліся стайня і ферма. Стайня пабудавана з бруса, закладзенага ў цагляныя шулы. Фасад вылучаны двума рызалітамі са шчытамі. Іх дзвярныя праёмы маюць арачнае завяршэнне і прыгожыя дзверы работы мясцовых майстроў. Ферма пабудавана ў 1938 годзе ў стылі «цаглянай» архітэктуры. У плане П-падобная, вялізных памераў — 42×33 м. Фундамент складзены з колатага каменя, шчыльна падагнанага на цэментнай звязцы. Сцены цагляныя. Цэгла гатавалася на цагельні ў Валкалаце.

Ферма з’яўляецца ўзорам гаспадарчых пабудоў такога тыпу. Захаваўся таксама свіран з 15 вянцоў і незвычайная лядоўня, якая ўключае склеп, паўпаверх складзены з колатых валуноў, а франтон, вуглы, дзвярныя праёмы — з чырвонай цэглы. Выдзяляецца формай, прыгожым спалучэннем каменя і цэглы і мацункам выканання.

Кіякова. Руіны лядоўні (01).jpg|Руіны лядоўні
Кіякова. Сядзіба. Жылы дом (01).jpg|Жылы дом
Кіякова. Сядзіба. Жылы дом (02).jpg|Жылы дом
Кіякова. Сядзіба. Лядоўня.jpg|Лядоўня
Кіякова. Сядзіба. Свіран.jpg|Свіран
Кіякова. Сядзіба. Ферма (01).jpg|Ферма 
Кіякова. Флігель (01).jpg|Флігель 

## Літаратура 
* Кияковская усадьба // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 487—488.
* Кіякоўская сядзіба // Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.] / редкал.: У. Ю. Аляксандраў [і інш.]. — Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 2013. — Т. 4 : З-Л. — С. 74.
* Сядзіба ў в. Кіякова // Памяць: Докшыцкі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]; уклад. А. В. Скараход; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : БелЭн, 2004. — С. 678—679.

Катэгорыя:Славутасці Докшыцкага раёна
Катэгорыя:Кіякова
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Сядзібы Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Докшыцкага раёна
Чэнстахоўскі павет

**Чэнстахоўскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Чэнстахова. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 1519,49 км². Насельніцтва павета складае 135,5 тыс. чалавек.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Ілья Валер’евіч Цюніс

**Ілья Цюніс** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец мінскага «Дынама», у 2011—2012 гадах выступаў за фарм-клуб «Дынама-2» у Другой лізе, а сезон 2013 правёў у арэндзе ў «Смаргоні». У 2014 годзе перайшоў у «Гарадзею», але не здолеў завацавацца ў складзе. У ліпені 2015 года да канца сезона быў аддадзены ў арэнду ў пінскую «Хвалю».

Сезон 2016 пачаў у Другой лізе ў складзе «Нёмана-Агра», а летам адправіўся ў клуб «Дынама» (Вране) з Першай лігі Сербіі. 2017 год правёў у другім дывізіёне Літвы ў складзе «Пакруойіса». У 2018 годзе вярнуўся ў Беларусь, папоўніўшы склад клуба «Ашмяны-БДУФК». Пакінуў ашмянскую каманду ў жніўні 2019 года і неўзабаве далучыўся да першалігавай «Оршы», дзе пераважна выхадзіў на замену.

У сезоне 2020 года стаў выступаць за мар’інагорскую «Вікторыю», а ў ліпені 2021 года перабраўся ва «Узду». У сакавіку 2022 года стаў іграком «Асіповічаў». Гуляў у камандзе да канца сезона 2023.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-2 Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Хваля Пінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Нёман-Агра Стоўбцы
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Вране
Катэгорыя:Ігракі ФК Пакруойіс
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Катэгорыя:Ігракі ФК Узда
Катэгорыя:Ігракі ФК Асіповічы
Марыян Маралёўскі

**Марыян Маралёўскі** (; , Вадавіцы, Польшча — ) — польскі гісторык мастацтва, раманіст, асветнік, педагог. Захавальнік Дзяржаўнай мастацкай калекцыі Вавеля (1926—1929), доктар габілітаваны (1931), дацэнт Віленскага ўніверсітэта Стэфана Баторыя (1934—1941), дацэнт Люблінскага каталіцкага ўніверсітэта (1946—1952), прафесар і загадчык кафедры гісторыі мастацтваў Уроцлаўскага ўніверсітэта (1953—1960). .

## Біяграфія 
У 1902—1905 гадах вучыўся ў Кракаўскім універсітэце, у 1905—1906 гадах у Венскім універсітэце, 1906—1907 гадах у Сарбоне і Калеж дэ Франс. У гады Першай сусветнай вайны жыў у Расіі, віцэ-старшыня  ў Расіі.

З 1919 года ў Польшчы. У 1921—1926 гадах у складзе камісіі па рэвіндыкацыі польскіх культурных каштоўнасцей. У 1926—1929 хавальнік Дзяржаўных мастацкіх збораў на Вавелі. З 1930 года намеснік прафесара мастацтва Віленскага ўніверсітэта, з 1934 года прафесар надзвычайны, у 1934—1939 гадах намеснік дэкана факультэта прыгожых мастацтваў.

У 1931—1939 гадах старшыня секцыі гісторыі мастацтва Віленскага таварыства сяброў навук. Быў экспертам Гарадскога музея Вільні. У час Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у тайным навучанні.

З 1945 года выкладаў у Каталіцкім універсітэце ў Любліне, дзе арганізаваў кафедру гісторыі мастацтва (узначальваў яе да 1949 года). Адначасова з 1947 года выкладаў ва Уроцлаўскім універсітэце, стала з 1949 года, у 1953—1960 гадах загадчык кафедры гісторыі мастацтва.

## Навуковая дзейнасць 
Працы па гісторыі мастацтва ў Вялікім Княстве Літоўскім, Польшчы, Сілезіі. Асобныя даследаванні Маралёўскі прысвяціў Полацкаму Сафійскаму сабору, мастацкім помнікам Вільні, Нясвіжа, Гродна, габеленам і мастацкім тканінам Вялікага Княства Літоўскага.

## Творы 
* Artyści polscy na wychodźstwie w Rosji w. XVII // Warownia Moskwa. Moskwa, 1917;
* Katedra unicka w Polocku // Prace Komisji Historji Sztuki PAU. Kraków, 1922. T. 2. Z. 2;
* Korona i hełm znalezione w Sandomierzu a sprawa korony Witolda i grobowców dynastycznych w Wilnie // Ateneum Wileńskie. 1930. R. 7. Z. 3—4;
* Zbiory dereczyńskie Sapiehów // Prace Komisji Historji Sztuki PAU. Kraków, 1930;
* Wartość historyczna i artystyczna gobelinów katedry wileńskiej // Gobeliny wileńskie, ich pochodzenie, wartość i losy. Wilno, 1933;
* Geneza stylu kościoła św. Anny i formy bramy Subocz w Wilnie // Prace i materjały sprawozdawcze sekcji historji sztuki towarzystwa przyjaciół nauk w Wilnie. Wilno, 1935. Z. 4;
* W sprawie artystów radziwiłłowskich XVIII w. polskiego pochodzenia i ocalalych dzieł ich ręki // Prace i materjały sprawozdawcze sekcji historji sztuki towarzystwa przyjaciół nauk w Wilnie. Wilno, 1938/39. T. 3;
* Materjały do dziejów artystycznych nowego zamku w Grodnie a malarz Mańkowski // Там жа;
* Zarysy sztuki wileńskiej z przewodnikiem po zabytkach między Niemnem a Dźwiną. Wilno, 1939 (2 wyd. Gdańsk, 1989).

## Літаратура 
* Bibliografia prac M.Morelowskiego // Biuletyn Hstorii Sztuki. 1962. R. 24. № 3/4;
* Karpowicz M. Marian Morelowski (1884—1963) // Acta Baltico-Slavica. Białystok, 1965. Т. 2 (змешчана бібліяграфія прац М. па мастацтву ВКЛ).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Раманісты
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Польшчы
Катэгорыя:Гісторыкі мастацтва
Пясочанскі сельсавет

**Пясо́чанскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Пясочнае.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Капыльскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Капыльскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 24 мая 1960 года ў склад Слабада-Кучынскага сельсавета перададзены населеныя пункты Крыніца, Ліпнікі і Свінка, 9 жніўня 1960 года рашэнне аб перадачы трох вышэйзгаданых населеных пунктаў было адменена. 8 чэрвеня 1963 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бабаўнянскага (5 населеных пунктаў: Выгода, Заруднае, Калюга, імя Леніна і Навасёлкі) і Слабада-Кучынскага (9 населеных пунктаў: Ганчароўка, Калінаўка, Крыніца, Ліпнікі, Малінаўка, Пясочнае, Рулёва, Свінка і Шамы) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 14 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Капыльскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1963 годзе
481 км

**481 км** — назва шэрага прыпыначных пунктаў у Расіі.

* пост 481 км Паўночнай чыгункі ў Валагодскай вобласці.
* п.п. 481 км Маскоўскай чыгункі ў Смаленскай вобласці.
* п.п. 481 км Кастрычніцкай чыгункі ў Пскоўскай вобласці.
Грамада (газета)

**«Грамада»** — газета, орган Беларускай сацыялістычнай грамады (БСГ). Выдавалася з 1 мая да 11 чэрвеня 1917 у Мінску на беларускай мове. Рэдактар А. Смоліч. Змяшчала інфармацыйныя матэрыялы, давала ацэнку грамадска-палітычных падзей у краіне, абмяркоўвала пытанні сацыялістычнага светаўпарадкавання, будучага дзяржаўнага будаўніцтва, асновы духоўнага жыцця народа. Пісала пра сацыяльна-палітычныя прычыны вайны, пра падзеі на фронце, заклікала да міру. Публікавала матэрыялы пра культурнае жыццё ў Мінску, асобныя творы З. Бядулі, Л. Родзевіча, з запісаў А. Сержпутоўскага, рэвалюцыйныя песні. Выйшлі 4 нумары.

## Літаратура 
* Ліс А. Цяжкая дарога свабоды. Мн., 1992.
* 

Катэгорыя:Беларуская сацыялістычная грамада
Катэгорыя:Газеты Мінска на беларускай мове
Катэгорыя:1917 год у Мінску
Струпаў

**Стру́паў** — рака ў Гараднянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны і Гомельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Нямыльня (басейн Сажа).

Даўжыня ракі 11). Плошча вадазбору 46 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,6 м/км. Выток ракі знаходзіцца ў напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Карпіўка (Гараднянскі раён). Упадае ў Нямыльню прыкладна за 1,6 км у напрамку на паўночны захад да пасёлка Паддабранка (Гомельскі раён). Рэчышча каналізаванае амаль цалкам. У напрамку на поўнач ад Паддабранкі ў басейне ракі сажалкі.

## Літаратура 
*  — С. 20.
* 
* Ліст карты N-36-135. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1985 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гомельской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Гомельскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Чарнігаўскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Сажа
Ruth B.

**Рут Берхэ** (; нар. 2 ліпеня 1995), больш вядомая пад псеўданімам **Ruth B.** — канадская спявачка і аўтар песень з Эдмантана, штат Альберта. Пачала спяваць песні на Vine ў пачатку 2013 года. У лістападзе 2015 года яна выпусціла свой дэбютны EP The Intro. 5 мая 2017 года яна выпусціла свой першы альбом Safe Haven. Яе сінгл «Lost Boy» сабраў больш за 300 мільёнаў патокаў толькі на Spotify, станам на чэрвень 2018 года яе канал на YouTube атрымаў у агульнай складанасці 138 мільёнаў праглядаў.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* Safe Haven (2017)
* Moments in Between (2021)

**Міні-альбомы**

* The Intro (2015)
* Maybe I'll Find You Again (2019)

## Узнагароды і намінацыі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны вэб-сайт

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Канады
Tymczasowa gazeta Mińska

**«Tymczasowa gazeta Mińska»** (*Тымчасовая газета Мінская*) — беларуская штотыднёвая легальная газета. Выдавалася ў Мінску ў перыяд 18(1).7.1812 — 25(8).10.1812, у час акупацыі Мінска Напалеонам Банапартам. Першая газета, якая была выдадзена ў Мінску. Выйшла 25 нумароў. Друкавалася па-польску ў Мінскай губернскай друкарні. Разавы тыраж нумару невядомы.

## Гісторыя 
Газета была заснавана праз 10 дзён пасля ўваходу Напалеонаўскай арміі ў Мінск (18 ліпеня 1812 года па старым стылі). Газета распавядае пра падтрыманне парадку ў горадзе, пра тое, як быў уладкаваны побыт мясцовых жыхароў, пра грашовыя і рэчавыя ахвяраванні, якія былі сабраны мінчанамі для дапамогі «французскай арміі-вызваліцельніцы», пра справы напалеонаўскіх войскаў у вайне супраць Расійскай Імперыі.

Газета ўтрымлівае шмат невядомых фактаў і прозвішчаў мясцовых людзей, якія змагаліся на баку Напалеона ці падтрымлівалі Напалеонаўскую армію грашыма ці сродкамі. Цытата з 25 нумару:

Таксама ў газеце прыводзяцца імёны 20 жыхароў тэрыторыі сучаснай Беларусі, якія былі ўзнагароджаны вышэйшай узнагародай Францыі — ордэнам Ганаровага легіёна. Многія з гэтых імёнаў былі б невядомыя без гэтай газеты.

Пасля адступлення частак Напалеона з Мінска газета была ліквідавана.

Упершыню пасля 1812 года газета была заўважана ў 1909 годзе. У перыядычным выданні Рускага гістарычнага таварыства амаль усе нумары былі выкладзены на рускай мове, але скарочана. Матэрыялы былі названы самастойнай гістарычная крыніцай, якая «впервые выступает как документ, дающий обширный материал для исследования политической, общественной и бытовой жизни прошлого».

У 1910 годзе, пры выданні кнігі «Отечественная война и Русское общество» (Москва, 1910—1912, Т. 1-7) гэтыя ж нумары былі крыху дапоўненыя і перавыдадзеныя.

Да 2000 года Нацыянальная бібліятэка Беларусі не мела аніводнага экзэмпляра «Часовай мінскай газеты». У 2000 годзе дырэктар Цэнтра напалеонаўскіх даследаванняў (Францыя, Парыж), прафесар Фернан Бакур памяняў ксеракопіі гэтай газеты на ксеракопіі некаторых рукапісаў часоў Напалеона.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1812 годзе
Катэгорыя:1812 год у Мінску
Катэгорыя:Газеты Мінска на польскай мове
Катэгорыя:Французска-руская вайна 1812 года
Люблінецкі павет

**Люблінецкі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Люблінец. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 822,25 км². Насельніцтва павета складае 76,9 тыс. чалавек.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Усё, што я люблю

**«Усё, што я люблю»** () — польскі фільм-драма рэжысёра . 7 верасня 2010 года спецыяльная камісія, прызначаная  , пад старшынствам Агнешкі Холанд абвясціла, што фільм з’яўляецца польскім кандыдатам на «Оскар» у катэгорыі  ў 2011 годзе.

18 лістапада 2010 года фільм выйшаў на DVD разам з фільмамі: «» і «».

## Сюжэт 
Падзеі фільма адбываюцца ў пачатку 1980-х гадоў. У назве фільма таксама закладзена назва музычнага гурта галоўных герояў: WCK (Wszystko, Co Kocham). Фільм паказвае спецыфіку жыцця падлеткаў таго часу, іх праблемы і радасці. Героі фільма — старшакласнікі, якія жывуць на ўзбярэжжы, якія заснавалі панк-рок-гурт. Вакаліст гурта — Янэк (сын ваенна-марскога афіцэра), які закахаўся ў Басю; аднак іх каханне сутыкаецца з перашкодамі, якія ўзнікаюць у выніку грамадска-палітычнага становішча бацькоў. Фільм паказвае рэальную сітуацыю ў выніку ўвядзення ваеннага становішча ў 1981 годзе. Бацька і Янэк наведваюць паміраючую бабулю (паказана пачуццё сяброўства паміж бацькам і сынам). Бацька дапамагае Янэку атрымаць дазвол на канцэрт гурта ў школе, але ваенны камісар перахоплівае касету з запісам. У дзень запланаванага канцэрта камісар адмяняе мерапрыемства з-за «*непадцэнзурных твораў*», але калі моладзевая аўдыторыя пачынае скандаваць «*Салідарнасць, Салідарнасць!*», хлопцы парушаюць забарону і даюць канцэрт (песня пра свабоду, накіраваную на сістэму ўлады ПНР). У выніку бацька і маці Янэка губляюць працу; яны вырашаюць паехаць у вёску. Янэк выскоквае з кватэры хакейнай клюшкай і нішчыць машыну над’яжджаючага ваеннага камісара.

## У ролях 
## Беларускае дубляванне 
Фільм дубляваны на беларускую мову творчымі супрацоўнікамі тэлеканала «Белсат» і паказаны ў эфіры з нагоды 10-годдзя тэлеканала.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Рэкламны плакат фільма
* 
* Афіцыйны амерыканскі сайт «All That I Love» 
* Wszystko co kocham у базе Culture.pl

Катэгорыя:Фільмы-драмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску «Белсатам»
471 км

Назву **471 км** маюць:

## Чыгуначныя аб’екты 
* 471 км — былая назва прыпыначнага пункта Бадуны Маскоўскай чыгункі.
* 471 км — прыпыначны пункт Паўднёва-Усходняй чыгункі.
Слабада-Кучынскі сельсавет

**Слабада-Кучы́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Слабада-Кучынка.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Капыльскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Капыльскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Старыцкага сельсавета. 24 мая 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Пукаўскага сельсавета, таксама ў склад сельсавета са скасаванага Старакапыльскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Аборкі, Красны Май, Кунцаўшчына, Леткаўшчына, Мельнічкі, Мірава, Руднічкі), з Пясочанскага сельсавета — 3 населеныя пункты (Крыніца, Ліпнікі і Свінка), са складу сельсавета ў склад зноў утворанага Капыльскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (Асавец і Падгорцы). 9 жніўня 1960 года рашэнне аб перадачы трох населеных пунктаў Пясочанскага сельсавета было адменена. 8 чэрвеня 1963 года да сельсавета далучана частка скасаванага Пясочанскага сельсавета (9 населеных пунктаў: Ганчароўка, Калінаўка, Крыніца, Ліпнікі, Малінаўка, Пясочнае, Рулёва, Свінка і Шамы), адначасова ў склад Бабаўнянскага сельсавета з Кучына-Слабодскага сельсавета былі перададзены 5 населеных пунктаў (Аборкі, Красны Май, Кунцаўшчына, Леткаўшчына і Руднічкі). У 1976 годзе скасаваны вёска Купалле і пасёлак Рог, 17 чэрвеня 1983 года — пасёлак Рулёва. 30 сакавіка 2016 года ў склад Бабаўнянскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (аграгарадок Пясочнае, вёскі Вялешына 1, Калінаўка 2, Лугавая, Шамы, пасёлкі Ганчароўка і Малінаўка), адначасова ў склад сельсавета з Капыльскага сельсавета перададзены пасёлак Андросаўшчына.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (26 населеных пунктаў) — 2825 чалавек, з іх 96,8 % — беларусы, 2,1 % — рускія, 0,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (20 населеных пунктаў) — 1701 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Джэйра Бёрнс

**Джэйра Бёрнс** (; нар. 14 студзеня 1997) — амерыканская спявачка і аўтар песень. Сваю музычную кар’еру пачала з загрузкі вокладак на YouTube. Бёрнс дэбютавала ў 2017 годзе з сінглам «Ugly», які быў паказаны ў рэкламе Beats Electronics і Balmain з Кайлі Джэнер у галоўнай ролі. Затым яна выпусціла «Burn Slow», які з’яўляецца загалоўным трэкам яе дэбютнага міні-альбома, выпушчанага ў ліпені 2018 года.

## Дыскаграфія 
### Міні-альбомы 
*Burn Slow* (2018)

### Сінглы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы ЗША
Катэгорыя:Выканаўцы Interscope Records
Тувэ Сцюрке

**Тувэ Сцюрке** (; нар. 19 лістапада 1992, Умеа, Швецыя) — шведская спявачка і аўтар песень. Яна заваявала папулярнасць як удзельніца конкурсу «Шведскі ідал 2009», заняўшы трэцяе месца. Пасля шоу яна пачала сольную кар’еру ў электрапопе. Cвой дэбютны альбом «Tove Styrke» выпусціла ў 2010 годзе. «The New York Post» уключыў Сцюрке ў свой спіс «10 артыстаў, якіх трэба ведаць у 2011 годзе». У 2014 годзе яна выпускае EP «Borderline», а ўжо ў наступным, 2015 годзе, яна выпусціла свой другі LP — «Kiddo». Праз тры гады, у 2018 годзе, выходзіць трэці альбом спявачкі — «Sway».

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**
* *Tove Styrke* (2010)
* *Kiddo* (2015)
* *Sway* (2018)
* *Hard* (2022)

**Міні-альбомы**

* *Borderline* (2014)
* *Så mycket bättre 2020 – Tolkningarna* (2020)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Швецыі
Іркуцкі нацыянальны даследчы тэхнічны ўніверсітэт

**Іркуцкі нацыянальны даследчы тэхнічны ўніверсітэт** () — расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Іркуцк. Універсітэт быў заснаваны ў 1930 годзе на базе Іркуцкага політэхнічнага тэхнікума. У 2010 годзе Іркуцкі ўніверсітэт у выніку конкурсу атрымаў статус нацыянальнага даследчага ўніверсітэта Расіі.

## Спіс назваў 
За час свайго існавання ўніверсітэт меў наступныя назвы:
* Сібірскі горны інстытут (1930—1931)
* Сібірскі горнаметалургічны навучальны камбінат (1931—1933)
* Сібірскі горны інстытут "Усходзолата" (1933—1934)
* Сібірскі інстытут каляровых металаў і золата (1934—1935)
* Усходне-Сібірскі горны інстытут (1935—1938)
* Іркуцкі горна-металургічны інстытут (1938—1960)
* Іркуцкі політэхнічны інстытут (1960—1993)
* Іркуцкі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт (1993—2015)
* Іркуцкі нацыянальны даследчы тэхнічны ўніверсітэт (з 2015)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ІрНДТУ

Тэхнічны
Катэгорыя:1930 год у Расіі
Катэгорыя:Нацыянальныя даследчыя ўніверсітэты Расіі
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Расіі
Акалада

**«Акала́да»** — беларуская тэлевізійная праграма пра вядомых музыкантаў і гурты, выходзіла на тэлеканале БТ з вядучымі Анатолем і Аксанай Вечар. Папярэднікам праграмы быў разавы праект 1994 года «Вечар з „“», з якога склалася канцэпцыя першых двух гадоў перадачы —  ў жывым эфіры з госцем, а таксама кліпы і сюжэты. Гасцямі перадачы былі Барыс Грабеншчыкоў, , «Neuro Dubel», «», , «KRIWI», , Алег «Джагер» Мінакоў, Васіль Шугалей, , Алеся, ансамбль «Бяседа», Вольга Барабаншчыкава.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэлеперадачы Беларусі
Музычны калектыў

**Музычны калектыў** — калектыў людзей, аб’яднаных мэтай або работай, так ці інакш звязанай з музыкай. Звычайна музычны калектыў складаецца з музыкаў, але ў яго могуць уваходзіць і іншыя музычныя адмыслоўцы або людзі, непасрэдна стварэння музыкі не датычныя.

Катэгорыя:Музычныя калектывы
Рацібожскі павет

**Рацібожскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Рацібуж. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 543,98 км². Насельніцтва павета складае 109 тыс. чалавек.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Вайвара (станцыя)

**Вайвара** () — чыгуначная станцыя ў Эстоніі. Знаходзіцца ў вёсцы Вайвара на лініі Талін — Нарва.

## Будынак вакзала 
Першы будынак вакзалу Вайвара нагадвала будынка станцыі Палдыскі, Кейла і інш. Будынак быў разбураны ў Другой сусветнай вайне, а на яго месцы пабудаваны ў 1950-х гадах. тыпавы каменны будынак вакзала (аналаг будынка вакзалу Сонда).

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Вацлаў Ганскі

**Вацлаў Ганскі** (, Пулыны, Жытомірскі павет, Кіеўскае ваяводства, Рэч Паспалітая — , Вярхоўня, Жытомірскі павет, Валынская губерня, Расійская імперыя) — дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, маршалак Валынскай губерні, маршалак Радамысльскага павета, інспектар народных вучылішч Жытомірскага павета, дэпутат шляхецкай камісіі Кіеўскай губерні, магнат, мецэнат, першы муж Эвеліны Ганскай.

## Біяграфія 
Сын Яна Ганскага, харунжага Кіеўскага ваяводства, і Сафіі Ганскай са Скарупак. У спадчыну атрымаў больш за 15 мільёнаў рублёў золатам (станам на 1810 год) і значныя зямельныя ўладанні ў Гарнастайпалі, Пулінах, Вярхоўне і інш. Разам больш за 25 000 дзесяцін зямлі або 36 000 га, ва ўпраўленні якімі дасягнуў значных поспехаў — лічыўся паспяховым гаспадаром, хоць і строгім з прыгоннымі. Заснаваў сяло Вацлаўпаль каля Пулін.

Атрымаў добрую адукацыю (таксама у Вене), займаўся мецэнацтвам, захапляўся зборам біяграфій знакамітых людзей, быў прыхільнікам творчасці Джаакіна Расіні. Палітычную кар’еру пачаў ужо пасля падзелаў Рэчы Паспалітай, у 1801 годзе стаў дэпутатам шляхецкай камісіі Кіеўскай губерні. У 1808 годзе стаў маршалкам Радамысльскага павета, a ў 1811 годзе маршалкам Валынскай губерні. Гэтую пасаду займаў да 1814 года, калі стаў інспектарам народных вучылішч Жытомірскага павета. Кавалер ордэнаў св. Ганны, св. Уладзіміра і св. Іаана Іерусалімскага.

У 1819 годзе ажаніўся з Эвелінай Жавускай, маладзейшай за яго амаль на 20 год. У гэтым шлюбе нарадзіліся шасцёра дзяцей, але выжыла толькі адна дачка Ганна, якая пасля выйшла замуж за Ежы Мнішака. Іх шлюб быў бяздзетным.

Член масонскай ложы. У 1833—1835 гадах з сям’ёй падарожнічаў па Еўропе, тады ж пазнаёміўся з Бальзакам, з якім да канца жыцця перапісваўся на тэмы літаратуры і аграноміі.

## Літаратура 
* Andrzej Biernacki, HAŃSKI Wacław (1782—1841) marszałek szlachty wołyńskiej, Polski Słownik Biograficzny, t. 9 s. 287—288.
* Zygmunt Czerny, HAŃSKA Ewelina (1800—1882) dama polska, Polski Słownik Biograficzny, t. 9 s. 286—287.

Вацлаў
Катэгорыя:Масоны
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Святой Ганны
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Святога Уладзіміра
Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жытомірскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Жытомірскай вобласці
Йыхві (станцыя)

**Йыхві** () — чыгуначная станцыя ў Эстоніі. Знаходзіцца ў горадзе Йыхві на лініі Талін — Нарва.

## Гісторыя 
Станцыя адкрыта ў 1926 годзе.

У чэрвені 1941 і сакавіку 1949 года са станцыі Йыхві дэпартавалі жыхароў Эстоніі ў глыб СССР.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Катэгорыя:Йыхві
Кохтла-Нымэ (прыпыначны пункт)

**Кохтла-Нымэ** () — прыпыначны пункт у Эстоніі. Знаходзіцца ў пасёлку Кохтла-Нымэ на лініі Талін — Нарва.

Прыпыначны пункт быў адкрыты 16 снежня 2014 года. На прыпынку знаходзіцца адна кароткая (35 м) платформа.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Пюсі (станцыя)

**Пюсі** () — чыгуначная станцыя ў Эстоніі. Знаходзіцца ў горадзе Пюсі на лініі Талін — Нарва.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Пётр Аляксеевіч Карнач

**Пётр Аляксеевіч Карна́ч** (, в. Клінок, Чэрвеньскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі мастацтвазнавец, мастак. Кандыдат мастацтвазнаўства (1967).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1955 годзе. 3 1961 года працаваў у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі.

## Навуковая дзейнасць 
Даследаваў пытанні тэорыі і практыкі тэатральна-дэкарацыйнага мастацтва. Аўтар тэксту і складальнік альбома «Мастацтва беларускіх дэкаратараў» (1989), манаграфій пра беларускі мастакоў: «С. Ф. Нікалаеў» (1970), «П. В. Масленікаў» (1973), «Я. Чамадураў» (1984) і інш., артыкулаў для «Гісторыі мастацтва народаў СССР» (т. 8—9, 1977—1982), «Гісторыі беларускага мастацтва» (т. 3—6, 1989—1994).

Працаваў у пейзажным жывапісе: «Лагойскі матыў» (1975), «Сонечны дзень» (1980), «Зімовы пейзаж» (1981), «Напрадвесні» (1988).

### Творы 
* Дэкарацыйнае мастацтва музычнага тэатра БССР. Мн., 1973.

## Узнагароды і прэміі 
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (у аўтарскім калектыве, 1996) — *за цыкл прац «Гісторыя беларускай дзяржавы»*.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы СССР
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты СССР
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Беларусі
Энергія (прыпыначны пункт)

**Энергія** () — былы прыпыначны пункт у Эстоніі. Знаходзіўся ў Нарве на лініі Талін — Нарва.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Катэгорыя:Нарва
Аўверэ (станцыя)

**Аўверэ** () — чыгуначная станцыя ў Эстоніі. Знаходзіцца ў вёсцы Аўверэ на лініі Талін — Нарва.

## Здарэнні 
8 ліпеня 2004 г. на між ст. Аўверэ і Солдзіна адбылася аварыя. Цягнік № 33 «Масква — Талін» збіў грузавік Scania. У выніку сутыкнення лакаматыў ТЭП70 сышоў з рэек і даў цечу. Тры пасажырскія вагоны, таксама сышлі з рэек. Пашкоджанна 510 м рэек, у тым ліку 230 м магістралі. Былі пашкоджанны пуці станцыі Аўверэ ў 280 м.

У аварыі загінуў пасажыр у грузавіку, пацярпеў кіроўца, а таксама памочнік машыніста. Ніхто з людзей у цягніку не меў патрэбы ў шпіталізацыі. Пад уплывам аварыі ў навакольнае асяроддзе трапіла каля 10 тон сланцавага масла і дызельнага паліва.

## Вакзал 
Першы будынак вакзала быў пабудаваны па тыпавым праекце. Знесены і заменены новым у 1980, які таксама быў знесены ў сучасны перыяд.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Тойла (прыпыначны пункт)

**Тойла** () — былы прыпыначны пункт у Эстоніі. Знаходзіцца на ўсходзе горада Йыхві на лініі Талін — Нарва. Чыгуначны вакзал быў пабудаваны ў 1870 годзе за 8 км ад пасёлку Тойла.

Прыпыначны пункт спыніў працу ў сярэдзіне 1990 года.

Будынак вакзала быў размешчаны на паўночным боку чыгункі і знесены летам 1997 года.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Катэгорыя:Йыхві
Кохтла (станцыя)

**Кохтла** () — чыгуначная станцыя ў Эстоніі. Знаходзіцца ў гарадскім пасёлку Кохтла-Нымэ на лініі Талін — Нарва.

Чыгуначны вакзал Кохтла быў заснаваны ў 1876 годзе.

## Вакзал 
Першы будынак станцыі быў пабудаваны па тыповым праекце . У Другой сусветнай вайне будынак быў разбураны, і на яго месцы быў пабудаваны новы ў 1950 годзе, які быў знесены ў 2005 годзе .

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Кютэйыу (станцыя)

**Кютэйыу** () — былая чыгуначная станцыя ў Эстоніі. Знаходзілася на ўсходняй ускрайне раён Кютэйыу горада Ківіылі на лініі Талін — Нарва.

У 1925 годзе быў пабудаваны чыгуначны вакзал, абслугоўваў блізкі ад станцыі кар’ер гаручага сланца.

Вакзал быў закрыты ў 1950 годзе.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі