Віктар Фёдаравіч Януковіч

{{Дзяржаўны дзеяч
 | імя      = Віктар Фёдаравіч Януковіч
 | арыгінал імя = 
 | выява          = Viktor_Yanukovych_official_portrait.jpg
 | апісанне выявы          = 
 | шырыня  = 250
 | пасада            = прэзідэнт Украіны
 | парадак          = 4
 | сцяг             = Flag of the President of Ukraine.svg
 | сцяг2            = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 | перыядпачатак     =  25 лютага 2010 
 | перыядканец    = 22 лютага 2014
 | папярэднік   = Віктар Андрэевіч Юшчанка
 | пераемнік         = Аляксандр Турчынаў (в. а.)
 | прэм'ер          = Аляксандр Валянцінавіч Турчынаў (в. а., 2010)Мікалай Янавіч Азараў (з 2010)
 | пасада_2 = Народны дэпутат Украіны VI склікання
 | прэзідэнт_2      = Віктар Андрэевіч Юшчанка
 | сцяг_2 = Flag of Ukraine.svg
 | парадак_2        =                                                                                  
 | перыядпачатак_2   = 23 лістапада 2007
 | перыядканец_2    = 19 лютага 2010
 | пасада_3 = прэм'ер-міністр Украіны
 | сцяг_3 = Flag of Ukraine.svg
 | парадак_3        = 10 і 13                                                                                
 | перыядпачатак_3   = 4 жніўня 2006
 | перыядканец_3    = 23 лістапада 2007(в. а. да 18 снежня 2007)
 | папярэднік_3 = Юрый Іванавіч Еханураў
 | пераемнік_3       = Юлія Уладзіміраўна Цімашэнка
 | прэзідэнт_3      = Віктар Андрэевіч Юшчанка                                                                         
 | перыядпачатак_4   = 21 лістапада 2002
 | перыядканец_4    = 5 студзеня 2005
 | папярэднік_4 = Анатоль Кірылавіч Кінах
 | пераемнік_4       = Мікалай Янавіч Азараў (в. а.)
 | прэзідэнт_4      = Леанід Данілавіч Кучма
 | сцяг_4           = Flag of Ukraine.svg
 | пасада_5 = Народны дэпутат Украіны V склікання
 | прэзідэнт_5      = Віктар Андрэевіч Юшчанка
 | сцяг_5 = Flag of Ukraine.svg
 | парадак_5        =                                                                                  
 | перыядпачатак_5   = 25 мая 2006
 | перыядканец_5    = 12 верасня 2006
 | пасада_6 = старшыня Данецкай абласной дзяржаўнай адміністрацыі
 | сцяг_6 = Flag_of_Donetsk_Oblast.svg
 | парадак_6 = 3
 | перыядпачатак_6 = 14 мая 1997
 | перыядканец_6 = 21 лістапада 2002
 | папярэднік_6 = Сяргей Васільевіч Палякоў
 | пераемнік_6 = Анатоль Міхайлавіч Блізнюк
 | прэзідэнт_6            = Леанід Данілавіч Кучма
 | дата нараджэння = 
 | месца нараджэння = 
 | веравызнанне = Праваслаўе, Украінская праваслаўная царква Маскоўскага патрыярхата
 | адукацыя = Данецкі політэхнічны інстытут у 2001 годзе — факультэт міжнароднага права Украінскай акадэміі знешняга гандлю.
 | прафесія = інжынер-механік
 | навуковая ступень = доктар эканамічных навук
 | партыя = 1) КПСС (1979/1980—1991) 2) Партыя рэгіёнаў (2000–2010)
 | аўтограф = Viktor Yanukovych signature.svg
 | бацька = Фёдар Уладзіміравіч Януковіч
 | маці = Вольга Сямёнаўна Лявонава
 | жонка = 
 | дзеці = **сыны** - Аляксандр і Віктар
 | узнагароды =
{ style="background: transparent"
     
-

-

}
{ style="background: transparent"
    
}
{ style="background: transparent"
          
}
 | Rodovid =414556
 | сайт = 
}}

**Ві́ктар Фёдаравіч Януко́віч** (; нар. , Янакіева, Сталінская вобласць, УССР) — украінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, чацвёрты прэзідэнт Украіны з лютага 2010 года да адхілення ад улады ў лютым 2014 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 ліпеня 1950 года ў рабочым пасёлку Жукаўцы ля горада Янакіева Сталінскай вобласці (цяпер — Данецкая вобласць). Бацька Фёдар Уладзіміравіч (1923—1991), беларус, быў машыністам паравоза, паходзіў з вёскі Янукі Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці, з якой жыхары сыходзілі на заробкі на шахты. Маці Вольга Сямёнаўна (1925—1952), руская, працавала медсястрой.

Быў двойчы судзімы (15 снежня 1967 і 8 чэрвеня 1970) — прасядзеў у турме за крымінальныя злачынствы, у агульным, тры з паловай гады. У 1978 годзе судзімасці былі знятыя.

Скончыў Данецкі політэхнічны інстытут, Украінскую акадэмію знешняга гандлю.

У 1970—1990-я гады — на інжынерных і кіруючых пасадах у аўтатранспартнай сістэме Данбаса, у т.л. генеральным дырэктарам вытворных аб’яднанняў «Данбастрансрамонт», «Укрвуглепрамтранс». З 1996 года — намеснік кіраўніка, з 1997 па 2002 год з’яўляўся губернатарам Данецкай вобласці, адначасова ў 1999—2001 гадах — старшыня Данецкага абласнога савета.

З 21 лістапада 2002 года па 31 снежня 2004 года з’яўляўся прэм’ер-міністрам Украіны пад кіраўніцтвам прэзідэнта Леаніда Кучмы. У знешняй палітыцы кабінет Януковіча лічыўся блізкім да Расіі, але заяўляў пра падтрымку членства Украіны ў Еўрапейскім Саюзе.

Паводле афіцыйных вынікаў рэферэндуму, у 2004 годзе Януковіч, які быў адным з асноўных кандыдатаў на прэзідэнцкую пасаду, упершыню быў абраны прэзідэнтам, перамогшы свайго апанента Віктара Юшчанку ў другім туры, але на фоне шырокараспаўсюджаных грамадзянскіх пратэстаў і мітынгаў на плошчы Незалежнасці ў Кіеве (вядомых пад назвай «Аранжавая рэвалюцыя» () Вярхоўны суд Украіны прызнаў несапраўднымі вынікі другога туру выбараў з-за вялікай колькасці абвінавачванняў у фальсіфікацыях і запалохваннях выбаршчыкаў і прызначыў паўторныя выбары. У выніку паўторных выбараў Юшчанка стаў прэзідэнтам краіны.

Пасля прэзідэнцкіх выбараў Януковіч пайшоў у адстаўку з пасады прэм’ер-міністра, аднак застаўся ў апазіцыі і выступіў з крытыкай эканамічнага курсу прэзідэнта і новага прэм’ер-міністра Юліі Цімашэнкі. На парламенцкіх выбарах 2006 года перамагла «Партыя рэгіёнаў», кіраўніком якой быў Януковіч, а 4 жніўня 2006 года, пасля зацяжнога палітычнага крызісу ва Украіне, ён у другі раз стаў прэм’ер-міністрам, якім заставаўся да 18 снежня 2007 года.

У 2010 годзе Януковіч перамог Юлію Цімашэнка ў другім туры прэзідэнцкіх выбараў, заняўшы пасаду кіраўніка дзяржавы. Януковіча абвінавачвалі ў спробе цэнтралізацыі ўлады і знішчэння галоўнай апазіцыйнай партыі «Блока Юліі Цімашэнка», кіраўніца якога ў 2011 годзе была асуджаная на сем гадоў турэмнага заключэння, а супраць яе саратнікаў па другім урадзе былі ўзбуджаныя крымінальныя справы, што было расцэнена міжнароднай супольнасцю як палітычны пераслед. Апроч таго ў судовым парадку была скасаваная палітычная рэформа 2004 года, якая аслабляла паўнамоцтвы прэзідэнта, і была адноўлена канстытуцыя 1996 года.

У лістападзе 2013 года пачалася серыя падзей, у выніку якіх Януковіч страціў пасаду прэзідэнта. Ён адхіліў Пагадненне аб асацыяцыі з ЕС і замест гэтага абраў расійскі крэдыт і больш цесныя сувязі з Расіяй. Гэта прывяло да народных пратэстаў і заняцца плошчы Незалежнасці ў Кіеве (украінская праеўрапейскі настроеная моладзь назвала гэтыя падзеі «Еўрамайдан» ()). У студзені 2014 года Еўрамайдан ператварыўся ў кровапралітныя сутыкненні на Майдане Незалежнасці і ў іншых раёнах Украіны, калі ўкраінскія грамадзяне сутыкнуліся з атрадамі Беркута і іншымі падраздзяленнямі міліцыі. У лютым 2014 года Украіна апынулася на мяжы грамадзянскай вайны, калі жорсткія сутыкненні паміж дэманстрантамі і войскамі спецпадраздзяленняў прывялі да вялікай колькасці загінулых і параненых. 21 лютага 2014 года Януковіч заявіў, што пасля працяглых дыскусій ён дасягнуў пагаднення з апазіцыяй. Аднак у той жа дзень ён адправіўся са сталіцы ў Харкаў, пасля чаго праз Крым з’ехаў на поўдзень Расіі.

22 лютага 2014 года ўкраінскі парламент прыняў пастанову, якой канстатаваў, што прэзідэнт неканстытуцыйным чынам самаўхіліўся ад ажыццяўлення канстытуцыйных паўнамоцтваў і не выконвае свае абавязкі. Улічваючы самавольнае знікненне прэзідэнта, Вярхоўная Рада Украіны прызначыла на 25 мая датэрміновыя выбары Прэзідэнта і праз два дні выдала ордар на арышт Януковіча, абвінаваціўшы яго ў «масавых забойствах грамадзянскага насельніцтва». Насуперак распаўсюджанаму меркаванню, парламент Украіны не адхіляў Прэзідэнта ад пасады, а толькі канстатаваў незаконныя ўцёкі кіраўніка дзяржавы (яго самаўхіленне), у выніку якіх ён дэ-факта перастаў выконваць свае абавязкі.

Пасля ад’езду Януковіч правёў некалькі прэс-канферэнцый, у адной з якіх заявіў, што застаецца легітымным кіраўніком дзяржавы. Аднак, паводле сацыялагічнага апытання ў 2014 годзе, толькі 4,9 % рэспандэнтаў выказалі жаданне вяртання Януковіча на пасаду прэзідэнта Украіны.

3 кастрычніка 2014 года некалькі інфармацыйных агенцтваў паведамілі, што, паводле заявы, зробленай памочнікам міністра ўнутраных спраў Украіны Антонам Герашчанкам, «сакрэтным указам» Уладзіміра Пуціна Януковіч атрымаў расійскае грамадзянства. У той жа дзень прэс-сакратар Пуціна Дзмітрый Пяскоў заявіў, што ён нічога не ведае пра гэта і не бачыў такога ўказа.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Прэзідэнты Украіны
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Украіны
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Украіны
Катэгорыя:Кіраўнікі рэгіёнаў Украіны
Катэгорыя:Члены Партыі рэгіёнаў Украіны
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны V склікання
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны VI склікання
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Поўныя кавалеры ўкраінскага ордэна «За заслугі»
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Данецкай вобласці
Катэгорыя:Ганаровыя чыгуначнікі
Катэгорыя:Дактары эканамічных навук
Катэгорыя:Эканамісты Украіны
Катэгорыя:Эканамісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Палітычныя дынастыі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Каштоўнага жазла
Катэгорыя:Кавалеры Нацыянальнага ордэна Хасэ Марці
Катэгорыя:Ганаровыя дактары
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Спартыўныя функцыянеры
Катэгорыя:Выпускнікі Данецкага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Члены СНБА Украіны