open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сістэма дванаццаці рангаў

**Сістэма дванаццаці рангаў** (яп. 冠位十二階, かんいじゅうにかい, МФА: [kan.i d͡ʑuːɲiikai̯], «12-ступеністая сістэма капелюшоў і рангаў»)&nbsp;— сістэма званняў і чыноў у старажытнай Японіі, укаранёная ў 603 годзе прынцам-рэгентам Сётоку. Першая японская чыноўніцкая сістэма кітайскага тыпу. У гістарычнай літаратуры часам называецца **Табель 12 рангаў** або **Сістэма рангаў Сётоку**.

## Кароткія звесткі 
Сістэма 12 рангаў была зацверджана 5 чысла 12 месяца на 11 годзе кіравання Імператара-жанчыны Суйка (603) і ўступіла ў сілу з 1 чысла 1 месяца новага года. Яна прадугледжвала класіфікацыю прыдворнай і рэгіянальнай шляхты японскай дзяржавы накшталт кітайскай чыноўніцкай бюракратыі. Сістэма ўсталёўвала іерархію 12 ступеняў: рангаў, каляровых капелюшоў і аксесуараў, якім адпавядала пэўная ступень. Назвы рангаў былі запазычаныя з канфуцыянскага паняційнага апарату-ласка (徳), чалавекалюбства (仁), ветлівасць (礼), вера (信), абавязак (義) і мудрасць (智). Колеры былі ўзятыя з даоскай тэорыі пра 5 першаэлементаў — зямлю (土), агонь (火), ваду (水), дрэва (木) і метал (金). Табліца 12 ступеняў з рангамі пададзеная ніжэй.

Аўтарства сістэмы прыпісваецца прынцу Сётоку. Узорам для яе паслужыла бюракратычная мадэль кітайскай дынастыя Суй, вывучаная японцамі падчас першага  ў 600 годзе. Мэтай сістэмы 12 рангаў было пераадоленне кланавасці японскай палітыкі, спароджанай старой , і стварэнне ўмоў для развіцця таленавітых, але нязнатных чыноўнікаў. Прынц спрабаваў узмацніць ролю імператара шляхам паслаблення ўплыву магутных арыстакратычных родаў і стварэннем класа кіраўнікоў-прафесіяналаў, залежных ад японскага манарха. Сістэма 12 рангаў сведчыла суседнім краінам, што Японія пераходзіць на «цывілізаваныя рэйкі» кіравання краінай.

Нягледзячы на надзеі прынца Сётоку, сістэма не апраўдала сябе. Самыя высокія рангі атрымлівалі кіраўнікі самых заможных арыстакратычных сем’яў, а імператар у далейшым заставаўся іх закладнікам. Фактычна, сістэма 12 рангаў ператварылася ў дадатак . Нягледзячы на гэта, яна была першым крокам японскіх уладаў да рэарганізацыі існуючага палітычнага рэжыму, перадумовай будучых рэформаў Тайка, якія заклалі прававы падмурак традыцыйнай японскай дзяржаўнасці на сотні гадоў.

## Літаратура 
* 
*  『新編　日本史辞典』 (Нове видання. Словник історії Японії)　京大日本史辞典編纂会、東京創元社、1994. — P.211.
* 『新編　日本史辞典』 (Нове видання. Словник історії Японії)　京大日本史辞典編纂会、東京創元社、1994. — P.211.

## Спасылкі 
* Сістэма 12 капелюшаў і рангаў // Гістарычны вэбслоўнік
* Простае тлумачэнне сістэмы 12 рангаў 

Катэгорыя:603
Катэгорыя:Гісторыя Японіі
Брыджыт Амбуду

**Брыджыт Амбудуе** (нар. , Камерун) — камерунская футбалістка, паўабаронца. Выступала за зборную Камеруна.

## Клубная кар’ера 
У жніўні 2021 года падпісала кантракт з нігерыйскім клубам «Рыверз Энджэлз».

## Дасягненні 
*  Уладальніца Суперкубка Беларусі: 2016
* З’яўляецца сярэбраным прызёрам Усеафрыканскіх гульняў у Бразавілі, Конга ў 2015 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Камеруна
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Амазон ФАП
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дэльта Куінс
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Лувес Мінпраф
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Эбалова
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Рыверз Энджэлз
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Камеруна па футболе
Она но Імока

**Она но Імока** (; ?&nbsp;— ?)&nbsp;— японскі палітычны дзеяч і дыпламат VI&nbsp;— пачатку VII стагоддзя, у перыяд Асука. Пасол Японіі да кітайскай дынастыі Суй у 607 і 608 гадах.

## Кароткія звесткі 
Она быў кіраўніком арыстакратычнага роду Она, выхадцаў з сяла Она павета Сіга . Ён знаходзіўся на службе пры Імператарскім двары дзяржавы  і займаў тытул омі. Пасля ўвядзення прынцам-рэгентам Сётоку сістэмы 12 рангаў ў 603 годзе, Она атрымаў 5 ранг «старэйшая ветлівасць».

Паводле паведамленняў «Аналаў Японіі», у 607 годзе Она но Імока быў адпраўлены паслом у Кітайскую імперыю Суй. Кітайская Хроніка «Кніга Суй» паведамляе, што ён вёз з сабой ліст да кітайскага імператара Яна, у якім апошні пазіцыянаваўся як ўзроўня японскага манарха: «*Сын Неба з [краіны], дзе ўзыходзіць сонца, піша Сыну Неба [краіны], дзе сонца садзіцца. Як вашы справы?..*». Ліст моцна раззлаваў кітайскі бок, паколькі яны лічылі выкарыстанне японскім кіраўніком тытула «Сын Неба» (天子), сіноніма тытула імператара Кітая, замахам на кітайскую перавагу ў міжнароднай палітыцы. Аднак зрабіўшы саступку «ўсходнім варварам», кітайцы прынялі пасольства Она, спадзеючыся, што Японія дапаможа ім у барацьбе супраць паўночнакарэйскай дзяржавы Кагуро.

У тым жа годзе Суй адправіла пасольства японцам на чале з Пей Шыцынем. Ён прыбыў у японскую сталіцу разам з Она но Імока ў 608 годзе. Па дарозе даверчая грамата кітайскага пасла была выкрадзена карэйцамі дзяржавы Пэкчэ. За гэта Она часова пакаралі спасылкай, але пасля амніставалі для провада Пей Шыцыня назад да Кітая. Для гэтага японскі ўрад арганізаваў другое пасольства ў Суй на чале з Она но Імока, у якое ўвайшлі стажоры Такамука но Курамара, Мінабуці но Саан і іншыя. Она даставіў у Кітай новы зварот да кітайскага імператара, у якім ужо прызнавалася вяршэнства апошняга і была просьба нармалізаваць адносіны паміж абедзвюма краінамі. Пасольства вярнулася ў Японію ў 609 годзе. За заслугі Она но Імока атрымаў 1 ранг «старэйшай ласкі» паводле сістэмы 12 рангаў.

Она но Імока лічыцца адным з патрыярхаў японскай ікебаны. Мастацтва аранжыроўкі кветак было прывезена ў Японію ім з Кітая.

Сярод нашчадкаў Она было шмат палітыкаў і дзеячаў культуры. Яго сын Она но Эмісі (?&nbsp;— 677) быў членам японскага ўрада, кіраўніком Міністэрства пакаранняў; Она но Кену (?&nbsp;— 714) займаў пасаду сярэдняга імператарскага саветніка; Она но Тофу (894—967) праславіўся як каліграф, а праўнучка-прыгажуня Она но Камаці (809—901) стала адной з самых вядомых паэтак Японіі.

## Літаратура 
* 『新編　日本史辞典』 (Нове видання. Словник історії Японії)　京大日本史辞典編纂会、東京創元社、1994.&nbsp;— P.594.
* Рубель В. А. *Японська цивілізація: традиційне суспільство і державність*.&nbsp;— Київ: «Аквілон-Прес», 1997.

## Спасылкі 
* Оно но Імоко // Історичний вебсловник
* Сторінка присвячена Оно но Імоко

Катэгорыя:Дыпламаты Японіі
Лажанне на складанасць

**Ла́жанне на складанасць** () — дысцыпліна спартыўнага скалалажання. З’яўляецца алімпійскім відам спорту ў фармаце камбінаванага скалалажання з 2020 года.

Мэта спаборніцтва — за шэсць хвілін узлезці як мага вышэй па 15-метровай сцяне. Альпініст выкарыстоўвае страховачную вяроўку, працягваючы яе праз адцяжкі, устаноўленыя па ўсім маршруце (страховачнае абсталяванне не перашкаджае руху). Калі ён дасягае вяршыні і ўстаўляе вяроўку ў верхнюю адцяжку да заканчэння гэтага часу, гэта азначае, што ён цалкам завяршыў уздым (дасягненне так званай вяршыні). Калі альпініст падае са сцяны, ён атрымлівае ачкі за апошнюю зачэпку (захоп) або зроблены ім крок (у выпадку роўнасці ачкоў вырашальным фактарам можа быць час). Удзельніку даюць 1 спробу. Выкарыстоўваюць ніжнюю .

Катэгорыя:Скалалажанне
Адзінаццатага ліпеня

**«Адзінаццатага лі́пеня»** () — беларускі фільм рэжысёра Юрыя Тарыча, выпушчаны ў 1938 годзе. Сфільмаваны на кінастудыі «Савецкая Беларусь». Дзеянне фільма адбываецца ў час вайны між Польшчай і Савецкай Расіяй на тэрыторыі Беларусі.

## Сюжэт 
Падзеі фільму адбываюцца ў часе Савецка-польскай вайны. Рабоча-сялянская Чырвоная армія адступае з Ігумену перад надыходам польскіх войскаў. Начальнік дывізіі Кузьміч сыходзіць апошнім, пакідаючы ў мястэчку Сцяпана Паўлюка і прысланага ў армію Цэнтральным камітэтам партыі бальшавікоў работніка Гарановіча, якія павінны арганізаваць партызанскі супраціў.

Паўлюк і Гарановіч злучаюць раскіданыя партызанскія аддзелы ў адзіную частку, хоць гэта зрабіць няпроста: частка партызанаў гатовыя бараніць толькі сваю ўласную вёску. Сцяпанаў брат Янка Паўлюк, напрыклад, збірае да сябе анархічную частку партызанаў, адмаўляючыся аб’ядноўвацца. Калі ў іхнюю вёску прыяжджаюць палякі, каб узяць падводы, Янка спрабуе ўзняць вяскоўцаў на абарону, аднак Сцяпан і Гарановіч замест гэтага адводзяць людзей у лес.

Янка Паўлюк спрабуе заручыцца дапамогай супраць палякаў шпіёна Капусты. Калі Капуста прапануе яму выдаць месцазнаходжаньне партызанаў, Янка разумее, што мае справу з гнюсным нацдэмаўскім здраднікам. Але партызанаў выдае іншая асоба — кулацкі шпіён Баравік, які на заданне дэфензівы здолеў прабрацца ў партызанскі аддзел. Янка паспявае папярэдзіць пра гэта, але польскія ўланы здолелі атачыць лес і захапіць партызанскі штаб. Янка Паўлюк гіне ў бітве з польскімі жаўнерамі. Партызаны ратуюцца, адступаючы па непраходным балоце, а малодшы брат Паўлюкоў Алесь паказвае ім брод. Палякі спальваюць вакольныя вёскі, старэйшых жыхароў забіваюць, а дзяўчат прымушаюць у гэты час танчыць з імі.

Чырвоная армія, атрымаўшы падмацаванне, пераходзіць у наступ. Паўлюк з Гарановічам атрымліваюць заданне ад камандавання дывізіі ліквідаваць агонь польскіх батарэяў, якія стрымліваюць бальшавіцкі наступ. Напаўшы з тылу, аддзел Сцяпана захоплівае польскія батарэі. Камандзір дывізіі Кузьміч атрымлівае раненне, і камандаванне бярэ на сябе Сцяпан Паўлюк. Палякі адыходзяць з Менску, жыхары якога з радасцю сустракаюць прыход чырвонаармейцаў. Фільм сканчаецца сцэнай параду Чырвонай арміі і партызанаў на цэнтральнай плошчы.

## У ролях 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* «Прыквел» 17 верасьня: галоўнае і забытае сьвята БССР да 1939 году
* 

Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы Юрыя Тарыча
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы СССР
Раўнейка

**Раўнейка** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзмітрый Васілевіч Раўнейка (нар. 1980) — беларускі футбаліст і трэнер.
* Сяргей Васілевіч Раўнейка (нар. 1968) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Боўлдэрынг

**Боўлдэрынг** () — від скалалажання, скаладаецца з серыі кароткіх (5-8 перахопаў) складаных трас.

Назва паходзіць ад англійскага *«boulder»* (валун), *bouldering* — лажанне па валунах.

На спаборніцтвах, якія праводзяцца па французскай сістэме, на кожную трасу і на адпачынак паміж імі даюць некалькі хвілін (як правіла, 4-6). Спартсмен можа выкарыстоўваць неабмежаваную колькасць спроб, каб падняцца да топа. Выкарыстоўваюць гімнастычную страхоўку і спецыяльныя мацюкі — *крэш пэды*.

З’яўляецца алімпійскім відам спорту ў фармаце камбінаванага скалалажання з 2020 года.

Катэгорыя:Скалалажанне
Дон Кіхот (фільм, 1957)

**«Дон Кіхот»** — савецкі каляровы фільм, пастаўлены на кінастудыі «Ленфільм» у 1957 годзе рэжысёрам Рыгорам Козінцавым. Сцэнарый фільма напісаны Яўгенам Шварцам паводле рамана Мігеля дэ Сервантэса «Дон Кіхот».

Першы каляровы шырокаэкранны стэрэагукавы мастацкі фільм кінастудыі «Ленфільм».

Прэм’ера фільма ў СССР адбылася 23 мая 1957 года.

## Сюжэт 
Ідальга Алонса Кехана, улюбёны ў рыцарскія раманы, вырашыў сам зрабіцца рыцарам і адправіцца ў паход. Разам са збраяносцам Санча Пансам ён здзяйсняе подзвігі ў абарону бяздольных і на славу дамы сэрца, але гэтыя подзвігі аказваюцца бессэнсоўнымі і недарэчнымі дзеяннямі. Нягледзячы на тое, што людзі смяюцца з яго і б’юць, Дон Кіхот (менавіта такое імя прыдумаў сабе Кехана) захоўвае веру ў справядлівасць і прыроджаную чалавечую дабрыню.

## У ролях 
* Мікалай Чаркасаў — *Алонса Кехана (ён жа Дон Кіхот), вандроўны рыцар* (дублёр у конных і трукавых сцэнах — Уладзімір Васільеў)
* Юрый Талубееў — *Санча Панса, збраяносец Дон Кіхота*
* Серафіма Бірман — *эканомка Дон Кіхота*
* Святлана Грыгор’ева — *пляменніца Дон Кіхота*
* Васіль Максімаў — *святар*
* Віктар Калпакоў — *цырульнік*
* Людміла Касьянава — *Альдонса Ларэнса (яна ж Дульсінея Табоская), «дама сэрца» Дон Кіхота*
* Таміла Агамірава — Альтысідора, прыдворная дама
* Георгій Віцын — *Самсон Караска, бакалаўр*
* Бруна Фрэйндліх — *герцаг*
* Лідзія Вярцінская — *герцагіня*
* Галіна Волчак — *Марыторнэс, жанчына з заезнага двара*
* Вольга Віклант — *сялянка*
* Аляксандр Беніямінаў — *пастух*
* С. Цамаеў — *Андрэс, пастушонак*

## Узнагароды 
* 1957 — удзел у асноўным конкурсе Канскага кінафестывалю
* 1958 — Усесаюзны кінафестываль
** Першая прэмія за аператарскую працу Андрэю Масквіну на ВКФ у 1958 годзе;
** Другая прэмія за рэжысуру Рыгору Козінцаву
** Другая прэмія за аператарскую працу Апалінарыю Дудко
** Трэцяя прэмія па раздзеле мастацкіх фільмаў Рыгору Козінцаву
* 1958: МКФ у Ванкуверы.
** Ганаровая грамата Рыгору Козінцаву
* 1958: МКФ у Стратфардзе
** Прэмія Мікалаю Чаркасаву як лепшаму акцёру
* 1964: МКФ у Сан-Себасцьяне.
** Прыз Рыгору Козінцаву
Нябёсы (фільм)

**«Нябёсы»** — савецкая кінакамедыя 1940 года рэжысёра Юрыя Тарыча.

## Сюжэт 
Андрон, уступіўшы ў «», арганізуе ў сваім калгасе авіякола і вырашае пабудаваць . Але старшыня калгаса Пракофій Іванавіч катэгарычна супраць: і супраць вышкі і супраць авіяцыі наогул, а тут яшчэ лётчык Саша Арэшкін, які даставіў у калгас парашут, просіць рукі яго дачкі Варанькі. Пракофій Іванавіч хавае прывезены лётчыкам парашут, прыняўшы яго за адрэз шоўку, прызначаны ў падарунак Вары, і паведамляе Арэшкіну, што ў дачкі нібыта маецца жаніх, і вязе дачку з сабой на рыбалку. Аднак, гэта не перашкода для закаханых — Саша на гідрасамалёце вылятае да месца лоўлі і там сустракаецца з каханай. Лётчык становіцца частым госцем у калгасе, дапамагае ў калгасных справах, выконвае аэрапасеў палёў, а неўзабаве ратуе Пракофія Іванавіча, які церпіць на рыбалцы караблекрушэнне. У выніку хітрасці старшыні, накіраваныя супраць вышкі і сустрэч закаханых, будуць пераадолены хлопцамі, гуляецца вяселле Вары з Сашам, а Пракофій Іванавіч, пераацаніўшы ролю авіяцыі, бачачы яе карыснасць у сельскай гаспадарцы, скача з парашутнай вышкі.

## У ролях 
## Крытыка 
Фільм быў адразу прызнаны крытыкай няўдалым, пры гэтым крытыка бачыла ў гэтым віну рэжысёра, які змяніў добры сцэнар:
Той, хто знаёмы з літаратурным сцэнарам, прагледзеўшы карціну «Нябёсы», адчувае пачуццё здзіўлення, разгубленасці, нездаволенасці і пытаецца ў сябе: чаму з добрага, сюжэтна-суцэльнага камедыйнага сцэнара атрымалася дрэнная, некамедыйная карціна? Адказ просты: літаратурны сцэнар скажоны. Скажоны рэжысёрам падчас пастаноўкі фільма. Са сцэнарыя адвольна выкінуты шэраг эпізодаў, якія вызначалі драматургію твора. Тое, што засталося ў сцэнары, «*асэнсавана*» ў поўнай супярэчнасці з аўтарскай задумай. Рэжысёр выключыў са сцэнара эпізоды, якія мелі істотнае значэнне. З-за гэтага многія падзеі ў карціне выглядаюць выпадковымі, а сюжэт шматкаватым.
Пазней кіназнаўцы таксама называлі карціну «*зусім прэснай і дабратворнай*» і адзначалі, што змяненне рэжысёрам сцэнара пацягнула за сабой ланцуг негатыўных фактараў: «*штучнасць канфлікту адбілася на ўсёй структуры карціны, абумовіла ідэйную беднасць, адсутнасць драматычнага развіцця падзей, бездухоўнасць герояў*» і страціла камедыйны элемент:Роўна нічога смешнага ў гэтай камедыі не было, а саладжавы паказ калгаснага жыцця і назойлівыя павучанні пра ролю авіяцыі наводзілі беспрасветную нуду.

## Заўвагі 
## Літаратура 
* Небеса // Советские художественные фильмы. т. 2. Звуковые фильмы (1930—1957). — М.: Искусство, 1961.

Катэгорыя:Кінакамедыі СССР
Катэгорыя:Фільмы Юрыя Тарыча
Раманаўскі раён (Алтайскі край)

**Раманаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Раманава, размешчанае за 220 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на захадзе края, ва ўсходняй частцы Кулундзінскай раўніны. На поўначы мяжуе з Зав’ялаўскім, на ўсходзе з Мамантаўскім, на поўдні з Ваўчыхінскім і Навічыхінскім, на захадзе з Родзінскім раёнамі.

Плошча — 2082 км².

Рэльеф раўнінны. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −18,2&nbsp;°C, ліпеня +19&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў 340 мм. На тэрыторыі раёна размешчаны азёры Молакава, Горкае. Глебы — паўднёвыя чарназёмы, сустракаюцца саланцы, саланчакі. Шмат бярозавых калкоў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Альберта Хінес Лопес

**Альберта Хінес Лопес** (; нар. , Касерэс, Эстрэмадура) — іспанскі спартсмен, які выступае ў спартыўным скалалажанні. Спецыялізуецца ў лажанні на складанасць і боўлдэрынгу. Чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2020 у Токіа. Ён заняў другое месца на Кубку свету па лажанні на складанасць у агульным заліку 2019 года і выйграў сярэбраны медаль на чэмпіянаце Еўропы 2019 года па скалалажанні.

## Біяграфія 
Альберта Хінес Лопес нарадзіўся 23 кастрычніка 2002 года. Хінес пачаў займацца скалалажаннем разам са сваімі бацькамі ў юным узросце. У 2013 годзе Альберта пазнаёміўся з прафесійным трэнерам па скалалажанні Давідам Масіяй у Радэлары пасля таго, як бацька Хінеса прывёў сына ў секцыю. Масія быў здзіўлены настроем, з якім Хінес Лопес падняўся на Эль-Дэльфін (7c+) і стаў яго трэнерам. У 2016 годзе, пасля аб’яўлення аб тым, што скалалажанне стане алімпійскім відам спорту на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа, ён пераехаў з Касерэса ў Барселону, каб трэніравацца дзеля кваліфікацыі на галоўны старт.

У жніўні 2017 года Хінес заваяваў сярэбраны медаль маладзёжнага чэмпіянату свету ў лажанні на складанасць сярод моладзі. Праз месяц ён выйграў маладзёжны чэмпіянат Еўропы па лажанні на складанасць. У маі 2018 года Хінес выйграў маладзёжны чэмпіянат Еўропы, а ў жніўні 2019 года ён заваяваў бронзавыя медалі маладзёжнага чэмпіянату свету ў лажанні на складанасць і ў мнагаборстве сярод моладзі. Праз месяц Альберта таксама выйграў бронзу на моладзевым чэмпіянаце Еўропы ў лажанні на складанасць.

6 кастрычніка 2019 года Альберта Хінес заваяваў сярэбраны медаль на чэмпіянаце Еўропы па лажанні на складанасць. Пазней у тым жа месяцы ён заняў другое месца ў Кубку свету па скалалажанні, выйграўшы медалі на двух з шасці этапаў: бронзу ў Кране і срэбра ў Індзяі. У лістападзе іспанец кваліфікаваўся для ўдзелу ў летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа.

На Алімпіядзе ў кваліфікацыі Хінес Лопес стаў сёмым у лажанні на хуткасць (6,32 с у другой спробе), заняў 14-е месца ў боўлдэрынгу (1 топ і 1 зона), а затым стаў трэцім у лажанні на складанасць (больш за 41 зачэп). Ён заняў шостае месца ў мнагаборстве і выйшаў у фінал. У фінале ў лажанні на хуткасць перамог, спачатку апынуўшыся мацнейшым за Коліна Дафі, які здзейсніў фальстарт у чвэрцьфінале, затым мацнейшы за чэха Адама Ондра ў чвэрцьфінале, і, нарэшце, у фінале прайшоў эталонную трасу хутчэй за Тамоа Нарасакі. Тым не менш, у боўлдэрынгу Альберта не дасягнуў ніводнага топа і заняў апошняе сёмае месца. У лажанні на складанасць заняў чацвёртае месца, прайшоўшы 38 зачэпаў. Першага месца ў хуткасці, сёмага ў боўлдэрынгу і чацвёртага ў цяжкасці іспанцу хапіла, каб стаць алімпійскім чэмпіёнам: у яго актыве 28 ачкоў, тады як у сярэбранага прызёра Натаніэля Коўлмана 30.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Скалалазы Іспаніі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па спартыўным скалалажанні
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Скалалазы на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Іспаніі
Паўлаўскі раён

**Паўлаўскі раён**:
* Паўлаўскі раён (Алтайскі край)
* Паўлаўскі раён (Варонежская вобласць)
* Паўлаўскі раён (Краснадарскі край)
* Паўлаўскі раён (Ульянаўская вобласць)
Паўлаўскі раён (Алтайскі край)

**Паўлаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Паўлаўск, размешчанае за 59 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Раён размешчаны ў паўночнай частцы края. Мяжуе з Калманскім, Тальменскім, Тапчыхінскім, Рабрыхінскім, Шалаболіхінскім раёнамі края і г. Барнаулам. Плошча — 2230 км². Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −18,6&nbsp;°C, ліпеня +20&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 370 мм. Глебы — чарназёмы, вышчалачаныя звычайныя, лугова-чарназёмныя, светла-шэрыя лясныя, поймавыя лугавыя, у паўднёвай частцы — саланцы.

Па тэрыторыі раёна працякае рака Об і яе прытокі Касмала і Барнаулка. Размешчаны два істужачныя бары — Касмалінскі і Барнаульскі. Растуць хвоя, бяроза, асіна, таполя, вярба. Фаўна — ліса, заяц, лось, вавёрка, карсак, бурундук, барсук. З птушак — гусь, качка, голуб лясны.

У раёне 35 населеных пунктаў, найбольш буйныя — Новыя Зоры, Чаромнае, Камсамольскі, Пруцкой, Калыванскае, Шахі, Лебядзінае.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Троіцкі раён (Алтайскі край)

**Троіцкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Троіцкае, размешчанае за 97 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Раён у цэнтральнай частцы края. Рэльеф узгорысты. Здабываецца жвір, пясок, гліна. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −19&nbsp;°C, ліпеня +19,9&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў 450 мм. Плошча — 4200 км². Утвораны ў 1924 годзе.

Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Вялікая Рэчка, Белая, Бараўлянка, Яльцоўка, Камышанка, Пятроўка; азёры Уткуль, Пятроўскае. Глебы — чарназёмы падзолістыя, супяшчаныя і гліністыя.

Значную частку раёна займаюць лясы Прыобскага масіва. Растуць хвоя, бяроза, асіна, лістоўніца, елка, вярба, таполя, каліна, чаромха, рабіна, парэчка, маліна. Насяляюць звяры — казуля, барсук, ліса, заяц, бабёр, лось, тхор, воўк, андатра, вавёрка; з птушак — гусь, качка, журавель, чапля шэрая, бугай, глушэц, рабчык, цецярук, чайкі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Падарожжа (значэнні)

* **Падарожжа**
* Падарожжа (Салігорскі раён)
* Падарожжа (фільм, 1959)
Кііціра Таёда

**Кііціра Таёда** (яп. 豊田 喜一郎; , , Сідзуока — ) — заснавальнік фірмы Toyota Motor Corporation.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 11 чэрвеня 1894 года. 17 лютага 1925 года ў Кііціра нарадзіўся сын Сеіціра.

Незадоўга да смерці бацька Кііціра завяшчаў сыну прытрымлівацца сваёй мары, і зрабіць стаўку на аўтамабілі, і Кііціра стварае аўтамабільную кампанію ў 1930 годзе.

З’яўляўся прэзідэнтам Toyota з 1941 па 1950 год. Абвясціў аб сыходзе з кампаніі ў 1948 годзе ў сувязі з падзеннем аб’ёму продажаў, зніжэннем прыбытку і неабходнасцю масавых звальненняў, і ў 1950 годзе пакінуў кампанію.

Памёр 27 сакавіка 1952 г.
Касай

— горад у Японіі, знаходзіцца ў прэфектуры Сідзуока. Плошча горада — 86,65 км², насельніцтва —  (1 жніўня 2014 г.), шчыльнасць насельніцтва — 679,19 чал./км². Горад размешчаны на востраве Хонсю. З ім мяжуюць гарады Хамамацу, Таёхасі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады прэфектуры Сідзуока
Лахаў 433

**Лахаў 433** (, *Яхідат Лахаў Арба Шалош Шалош*, , слова «лахаў» літаральна азначае *вастрыё*, *лязо* або *клінок*) — ізраільскае спецыяльнае падраздзяленне ізраільскай паліцыі, створанае 1 студзеня 2008 года. Таксама вядома як «Ізраільскае ФБР». Падраздзяленне было створана шляхам аб’яднання пяці праваахоўных службаў. Яе задачамі з’яўляюцца расследаванне злачынстваў нацыянальнага маштабу, карупцыі і асабліва цяжкіх злачынстваў.

Падраздзяленне было створана па ініцыятыве тагачаснага міністра ўнутранай бяспекі Аві Дыхтэра, кіраўніка ізраільскай паліцыі Дудзі Коэна, а таксама кіраўніка аддзела расследаванняў (пасля таксама кіраўнік ізраільскай паліцыі) — Ёханана Даніна.

## Уладкаванне 
Асноўная база арганізацыі знаходзіцца ў горадзе Лод у цэнтры Ізраіля. Лічбы «433» у назве азначаюць: «4» — колькасць рэгіянальных прадстаўніцтваў па краіне, а «33» азначае код падраздзялення «Гідонім» — спецыяльнага паліцэйскага ўпраўлення, размешчанага ў сталічнай акрузе Іерусалім.

## Начальнік 
Усе начальнікі падраздзялення носяць званне *генерал-лейтэнанта* — (, *Ніцаў*)

## Спасылкі 
* http://mops.gov.il/Documents/Publications/InformationCenter/Innovation%20Exchange/Innovation%20Exchange%2014/New%20National%20Crime%20Unit%20Inaugurated.pdf

Катэгорыя:Спецслужбы Ізраіля
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2008 годзе
Лод

**Лод** — горад у Ізраілі, размешчаны за 20 км на паўднёвы ўсход ад Тэль-Авіва, у Цэнтральнай акрузе краіны. Цэнтр нацыянальнай аэракасмічнай індустрыі; побач размешчаны найбуйнейшы ў краіне аэрапорт імя Давіда Бэн-Гурыёна.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Памятныя мясціны 
Галоўная славутасць — меркаваная грабніца Георгія Перамаганосца, над якой у VI стагоддзі была ўзведзена базіліка. На яе руінах крыжакі пазней пабудавалі царкву, адноўленую пасля шматлікіх разбурэнняў толькі ў 1870 годзе. Захаваліся таксама дзве старажытныя мячэці, лазні і караван-сарай.

У 2022 годзе для шырокай публікі адкрыты доступ да Лодскай мазаікі, адна з самых вялікіх (180 м²) і найлепш захаваных мазаічных падлог, выяўленых у краіне.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ізраіля
Лод (значэнні)

**Лод**:

## Прозвішча 
* Уільям Лод — архібіскуп Кентэрберыйскі (1633—1645)

## Тапонім 
* Лод — горад у Ізраілі
* Лод (Алье)
* Лод (Гарона)
Петэры Орпа

**Анці Петэры Орпа** (; нар. , Кёюліё, Фінляндыя) — фінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Старшыня партыі Нацыянальная кааліцыя з чэрвеня 2016 года. Прэм’ер-міністр Фінляндыі з 20 чэрвеня 2023 года, спікер Эдускунты з 12 красавіка па 20 чэрвеня 2023 года, дэпутат Эдускунты ад выбарчай акругі Варсінайс-Суомі з 2007 года. У мінулым — міністр фінансаў (2016—2019), міністр унутраных спраў (2015—2016), міністр сельскай і лясной гаспадаркі (2014—2015).

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Фінляндыі
Катэгорыя:Дэпутаты Эдускунты
Катэгорыя:Міністры Фінляндыі
ЖФК Лакаматыў Масква

**«Лакаматыў Масква»** — расійскі жаночы футбольны клуб з горада Масква, заснаваны ў 2018 годзе. Выступае ў жаночай лізе чэмпіянату Расіі.
 

## Дасягненні 
### Чэмпіянат Расіі 
*  Чэмпіён : 2021
*  Срэбраны прызёр (2): 2019, 2020
*  Бронзавы прызёр: 2022, 2023

### Кубак Расіі 
*  Уладальнік (2): 2020, 2021

### Суперкубак Расіі 
*  Уладальнік (2): 2021, 2022

## Легіянеры 
*  Таццяна Казырэнка (2020)
*  Кацярына Міклашэвіч (2020—2022)
*  Маклінс Чынаньярэм (з 2022)

## Галоўныя трэнеры 
* Алена Фаміна

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
Ружоўнік

**Ружоўнік** — кветнік, складзены з розных сартоў і груп руж. Нягледзячы на сортавую разнастайнасць, усе ружы досыць капрызныя і патрабуюць хованкі на зіму, таму зручней выканаць пасадку на адным участку, які будзе цалкам хавацца на зіму. Для ружоўніка выбіраюць цёплае, сонечнае месца з дрэнаванай глебай, пажадана ў параднай частцы саду.

## Гісторыя 
Селекцыяй руж займаліся ў Кітаі яшчэ больш за 1000 гадоў таму, і першым ружоўнікам у сучасным разуменні стаў ружовы сад французскай імператрыцы Жазефіны Багарнэ ў Мальмезоне, Францыя, які яна ўтрымлівала ў 1799—1814 гадах. Жазефіна запрасіла на службу таленавітых садаводаў і закупляла новыя сарты руж і іншых раслін, фінансуючы для гэтага спецыяльныя экспедыцыі. Калі ў 1814 годзе яна памерла, у ружоўніку налічвалася 250 сартоў руж. Існуюць сведчанні, што імператарскія «Паляўнічыя за раслінамі» ўвязлі ў Францыю яшчэ 200 сартоў іншых раслін, у прыватнасці такую распаўсюджанаю сёння кветку, як вяргіня.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Jardins de roses*, André Gayraud, éditions du Chêne, ISBN 2-84277-041-2
* *Roseraies et jardins de roses*, H. Fuchs in *Le Bon jardinier, encyclopédie horticole*, tome 1, La Maison rustique, Paris, 1964, ISBN 2-7066-0044-6.

Катэгорыя:Батанічныя сады
Катэгорыя:Фларыстыка
Катэгорыя:Ружа
Парк Мансо

і рэшткі  ў парку Мансо]]
**Парк Мансо** — парк, размешчаны ў 8-й акрузе Парыжа, на скрыжаванні бульвара дэ Курсель, вуліцы Прані і вуліцы Жоржа Бергера. Ля галоўнага ўваходу знаходзіцца гістарычная ратонда , частка былой гарадской сцяны «Mur des Fermiers généraux», якая абмяжоўвала падатковую зону горада. Галоўны ўваход знаходзіцца побач са станцыяй метро Мансо. Назва парку паходзіць ад назвы вёскі Мусо (*Mousseaux*), што калісьці існавала на яго месцы.

У 1995 годзе парк быў занесены ў спіс гістарычных помнікаў Францыі (ратонда — у 1907 годзе, каваныя вароты — у 1974 годзе).

## Літаратура 
* Ville de Paris, *Grandes et petites heures du parc Monceau*, catalogue d’exposition du Musée Cernuschi, 1981
* Alix Gaussel, *«Dans le vieux parc solitaire et glacé…»: Promenades romantiques au parc Monceau*, Afni/ISBN France, 2015

## Спасылкі 
* Le parc Monceau  Parcs à fabriques de la région parisienne 
* Парк Мансо  Parisrama.com 
* Le Parc Monceau  Visions de Paris 
* Le Parc Monceau à Paris  Парыж, 1900 
* Les amis de Parc Monceau — Таварыства «Сябры парка Мансо» 

Катэгорыя:VIII акруга Парыжа
Катэгорыя:Сады і паркі Парыжа
ЖФК ЦСКА Масква

**ЦСКА** — расійскі жаночы футбольны клуб з горада Масква, заснаваны ў 2016 годзе. Выступае ў чэмпіянаце Расіі сярод жанчын.

## Дасягненні 
### Чэмпіянат Расіі 
*  Чэмпіён (2): 2019, 2020
*  Срэбраны прызёр (5): 2021, 2022, 2023, 2024, 2025

### Кубак Расіі 
*  Уладальнік (2): 2017, 2022
*  Фіналіст: 2020

### Суперкубак Расіі 
*  Фіналіст: (3): 2021, 2022, 2023

## Легіянеры 
*  Таццяна Казырэнка (2021)
 
## Галоўныя трэнеры 
* Максім Зіноўеў (2016, 2017—2018, 2019—2021, з 2022)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
Цюменцаўскі раён

**Цюменцаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Цюменцава.

## Геаграфія 
Раён на паўночным захадзе края. Рэльеф раўнінны (Прыобскае плато). Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −18,4&nbsp;°C, ліпеня +19&nbsp;°C. Гадавы ўзровень атмасферных ападкаў — 380 мм. Плошча — 2273 км². На тэрыторыі раёна размешчана 9 азёр, уключаючы возера Горкае, працякаюць рэкі Чарамшанка, Круцішка, Кулунда, Салонаўка, праходзіць Кулундзінскі магістральны канал. Глебы — вышчалачаныя чарназёмы.

Да прыродных багаццяў раёна адносяцца два істужачныя боры: Кулундзінскі і Баеўскі. Растуць хвоя, бяроза, глог, асіна, чаромха, вярба, абляпіха, каліна. Фаўна — лось, казуля, рысь, барсук, каланок, карсак, бабёр, андатра, заяц-русак; з птушак белая і шэрая качка, белыя і шэрыя гусі, цецярук.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Адам Улодак

**Адам Улодак** (; ,  — , ) — польскі паэт, рэдактар, перакладчык.

## Біяграфія 
Добраахвотнікам браў удзел у Вераснёўскай кампаніі 1939 года. У часе нямецкай акупацыі дзейнічаў у культурным падполлі, быў рэдактарам «Biblioteki Poetyckiej» (1943—1945). Пасля вайны працаваў рэдактарам у кракаўскай прэсе, між іншага ў «Dzienniku Polskim» і «Dzienniku Literackim» (1953—1954).

У красавіку 1948 ажаніўся з Віславай Шымборскай; жылі ў Доме літаратараў на вул. Крупнічай, 22. Шлюб скончыўся разводам у 1954. Пад яго ўплывам Віслава Шымборска прыняла камуністычны светапогляд, у 1950 годзе разам далучыліся да ПАРП. У 1957 годзе, аднак, Улодак выйшаў з партыі (Шымборска — у 1966).

Памёр у Кракаве, пахаваны на Ракавіцкіх могілках (квартал M, шэраг 2).

## Творчасць 
Адам Улодак выдаў 10 зборнікаў вершаў),
* *Z trzynastu lat: 1939—1952* (1953),
* *Uważnie mijam* (1963),
* *Wiersze wybrane* (1973).,
* *Prezent. Wiersze dawne i nowe* (1989, пасмяротнае выданне),
* *Nasz łup wojenny* (1970, успаміны, пасмяротнае выданне).

Пераклаў творы Яна Піларжа, Власты Дворжачкавай, Францішка Галаса, Канстанціна Бібля, Яраслава Сайферта, вершы расійскага паэта Уладзіміра Маякоўскага, нямецкага Райнера Марыі Рыльке і англійскага Оскара Уайлда.

## Памяць 
У 2012 годзе згодна з тэстаментам Віславы Шымборскай была заснавана прэмія імя Адама Влодка, якая ўручаецца маладым літаратарам. Першае ўганараванне мела адбыцца ў 2013 годзе, аднак пасля абнародавання інфармацыі пра супрацоўніцтва Адама Влодка з Управай бяспекі ў 1950-я польскі Інстытут кнігі адмовіўся ўдзельнічаць у вызначэнні пераможцаў, пасля чаго Фонд імя Віславы Шымборскай паведаміла, што ў гэтым года ўручэнне прэміі не будзе ладзіцца.

## Спасылкі 
* Вінцэнты Фабер. «Сардэчнае слова пра паэта»

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Польскамоўныя паэты
Катэгорыя:рэдактары Польшчы
Катэгорыя:перакладчыкі Польшчы
Катэгорыя:Перакладчыкі на польскую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з чэшскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з нямецкай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з англійскай мовы
Каменскі раён (Алтайскі край)

**Каменскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Камень-на-Обі.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на поўначы края. Мяжуе з Круціхінскім, Панкрушыхінскім, Баеўскім, Цюменцаўскім, Шалаболіхінскім раёнамі края і Новасібірскай вобласцю.

Плошча — 3666,23 км².

Рэльеф — складкаватая паверхня Прыобскага плато. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −19,7&nbsp;°C, ліпеня +18,9&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 360 мм. Па тэрыторыі раёна працякае рака Об, праходзіць Кулундзінскі магістральны канал, азёры Горкае і Тэлеуцкае. Глебы — сярэднія чарназёмы, пясчаныя, саланцаватыя, саланчаковыя, балотныя. Растуць хвоя, бяроза, асіна, каліна. Фаўна: ліса, заяц-русак, тхор, калонак, вавёрка, з птушак — цецярук, глушэц.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Сяргей Васілевіч Раўнейка

**Сяргей Васілевіч Раўнейка** (нар. , Брэсцкая вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 жніўня 1968 года ў Брэсцкай вобласці.

Узначальваў Камітэт дзяржаўнага кантролю Гродненскай вобласці. Пазней працаваў начальнікам галоўнага ўпраўлення кантролю за работай галін матэрыяльнай вытворчасці Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь, дзе курыраваў Гродзенскі рэгіён.

Быў старшынёй Гродзенскага абласнога аддзялення Беларускай федэрацыі бокса.

З 25 чэрвеня 2015 года па 6 чэрвеня 2018 года працаваў памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — галоўным інспектарам па Гродзенскай вобласці.

29 мая 2018 года затрыманы КДБ Беларусі з доказамі злачынства пры атрыманні хабару ў памеры 200 тысяч долараў ЗША і змешчаны ў Следчы ізалятар КДБ Беларусі. У дачыненні да яго распачата крымінальная справа па частцы 3 артыкула 430 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь. Раўнейка трапіў у поле зроку праваахоўнікаў больш як паўтара гады да затрымання: у яго дэкларацыі аб даходах было каля дзясятка аўтамабіляў і кватэр. 4 ліпеня 2019 года Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь на закрытым пасяджэнні прызнаў Раўнейку вінаватым у атрыманні хабару ў буйным памеры і прызначыў пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі на тэрмін 12 гадоў у калоніі ўзмоцненага рэжыму з канфіскацыяй усёй маёмасці.

## Сям’я 
Жанаты, мае сына і дачку.

Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектары па Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Асуджаныя за злачынствы дзяржаўныя чыноўнікі
Шанхайскі музей

**Шанхайскі музей** — музей старажытнакітайскага мастацтва ў Шанхаі. Заснаваны ў 1952 годзе.

, дынастыя Тан]]

## Фонды і аддзелы 
У музеі сабрана каля 120 тыс. адзінак захоўвання. Найбольш каштоўнымі з’яўляюцца калекцыі вырабаў з бронзы, кераміка, каліграфія, мэбля, нефрытавыя статуэткі, старадаўнія манеты, карціны, пячаткі і скульптуры. Пастаянна дзейнічаюць 11 галерэй і 3 спецыяльныя выставачныя залы.

Шанхайскі музей захоўвае прадметы нацыянальнага значэння, уключаючы адзін з трох існуючых узораў «празрыстых» бронзавых люстэркаў дынастыі Хань.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сайт Шанхайскага музея

Катэгорыя:Гісторыка-краязнаўчыя музеі
Катэгорыя:Археалагічныя музеі
Катэгорыя:Архітэктура Шанхая
Катэгорыя:Музеі Кітая
Чэмпіянат Расіі па футболе сярод жанчын 2021

**Чэмпіянат Расіі па футболе сярод жанчын 2021** (30-ы жаночы чэмпіянат Расіі па футболе) — чэмпіянат Расіі па футболе сярод расійскіх жаночых каманд 2021 года.

## Турнірная табліца 
## Бамбардзіры 
* Нэлі Віталеўна Кароўкіна (Лакаматыў) — 20

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт — CУПЕР ЛІГА

Катэгорыя:Чэмпіянат Расіі па футболе сярод жанчын
Катэгорыя:Спорт у Расіі ў 2021 годзе
Катэгорыя:2021 год у жаночым футболе
Мадлен Нгона Мані

**Мадлен Нгона Мані** (нар. , Камерун) — камерунская футбалістка, нападаючы. Выступала за зборную Камеруна.

## Клубная кар’ера 
У студзені 2016 года пакінула французскую «Генгаму» і падпісала кантракт з «Мінскам». За «Генгаму» правяла 76 матчаў і забіла 40 галоў.

## Дасягненні 
*  Уладальніца Суперкубка Беларусі: 2016
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Камеруна
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Канон Яўндэ
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Генгам
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Сент-Эцьен
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Івердон
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Суаё
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 2015
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 2019
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Камеруна па футболе
Стубла (балота)

**Сту́бла** — балота пераважна нізіннага тыпу на тэрыторыі Івацэвіцкага, Бярозаўскага і Пружанскага раёнаў Брэсцкай вобласці Беларусі. Кадастравы нумар 112.

Балота знаходзіцца на вадазборы ракі Жыгулянка. Яго плошча складае 7800 га, у межах прамысловага пакладу 4800 га. Глыбіня торфу да 3,8 м, сярэдняя — 1,6 м. Запасы торфу складаюць 14 млн тон. Балота часткова асушана. Выкарыстоўваецца пад сенажаці і ў якасці сыравіннай базы торфапрадпрыемства «Бярозаўскае». На неасушаных участках балота мяшаныя лясы і пераважна асаковае травяное покрыва.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* *Обуховский Ю. М.* Ландшафтно-экологическая классификация торфяно-болотных комплексов Беларуси // Земля Беларуси, 1/2007. — С. 33—36. 
* *Козел Н. В., Ракович В. А., Аверина Н. Г.* Содержание веществ растительного происхождения в торфе естественных и восстанавливаемых болотных экосистем Беларуси // Природопользование. 2017. Вып. 31. 
* Мероприятие 2.3. Целевая инвентаризация выработанных и выбывших из сельскохозяйственного использования торфяников с высоким классом пожарной опасности по контракту № BFDP/CQS/17/18-37/18 от 14.09.2018 
* Гісторыя торфапрадпрыемства «Бярозаўскае» 

Катэгорыя:Балоты Івацэвіцкага раёна
Катэгорыя:Балоты Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Балоты Пружанскага раёна
Пудзелі

**Пудзелі** (, ад  — плюхацца ў вадзе) — група пакаёва-службовых старажытных парод сабак. Каля 15 парод, пашыраны ва ўсіх краінах свету. Выкарыстоўваліся ў паляванні на вадаплаўных птушак (адсюль назва), для збору труфеляў.

Вылучаюць пудзеля вялікага, або каралеўскага (вышыня ў карку 45—58 см), сярэдняга, або малога (35—45 см) і карлікавага (28—35 см). Маса 6—50 кг. Поўсць доўгая мяккая, хвалістая або «шнурам», чорная, белая, карычневая, серабрыстая або абрыкосавая, якую стрыгуць на асобных участках цела. Канстытуцыя моцная, сухая. Галава выцягнутая, вушы звіслыя. Спіна кароткая, лапы сухія, прамыя. Хвост купіруюць. Тып паводзін рухомы, характэрны алюр — галоп.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Групы парод сабак
Усевалад Іларыёнавіч Пудоўкін

**Усевалад Іларыёнавіч Пудоўкін** (, ,  — , ) — савецкі кінарэжысёр, акцёр, сцэнарыст, мастак кіно, педагог, тэарэтык кіно. Народны артыст СССР (1948), лаўрэат трох Сталінскіх прэмій (1941, 1947, 1951).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт у 1914 годзе, у 1922-24 гадах вучыўся ў Дзяржкінашколе. Першыя пастаноўкі — «Шахматная гарачка» (1925, разам з Мікалаем Шпікоўскім) і «Механіка галаўнога мозга» (1926). Стварыў этапную для савецкага кіно трылогію: «Маці» (1926), «Канец Санкт-Пецярбурга» (1927), «Нашчадак Чынгісхана» (1928) з драматычнымі масавымі сцэнамі, паэтычнымі вобразамі, псіхалагічная распарцоўкай характараў. Сярод іншых фільмаў: «Просты выпадак» (1932), «Дэзерцір» (1933), «Перамога» (1938), «Мінін і Пажарскі» (1939, з Міхаілам Долерам), «Сувораў» (1941), «Адмірал Нахімаў» (1947), «Жукоўскі» (1950, з Дзмітрыем Васільевым), «Вяртанне Васіля Бортнікава» (1953). Выступаў і як кінаакцёр. Распрацаваў сістэму работы з акцёрам і непрафесійным выканаўцам паводле сістэмы Канстанціна Станісалўскага.

Аўтар кніг «Кінарэжысёр і кінаматэрыял», «Кінасцэнарый. Тэорыя сцэнарыя» (абедзве 1926), «Акцёр у фільме» (1934).

## Літаратура 
*
Спартыўнае скалалажанне на летніх Алімпійскіх гульнях 2020

Спартыўнае скалалажанне на летніх Алімпійскіх гульнях дэбютавала ў Токіа. Розыгрыш медалёў адбыўся ў дзвюх дысцыплінах — мужчынскім і жаночым мнагаборстве. Спартсмены прайшлі тры дысцыпліны скалалажання: лажанне на складанасць, лажанне на хуткасць і боўлдэрынг. Пераможца вызначаўся па формуле множання занятых месцаў у кожным відзе: вышэй станавіўся той, у каго выніковы здабытак месцаў быў найменшым. Гэты фармат раней быў апрабаваны на .

## Фармат 
3 жніўня 2016 года Міжнародны алімпійскі камітэт (МАК) афіцыйна аб’явіў, што спартыўнае скалалажанне стане відам спорту на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года..

Рашэнне аб’яднаць у адно мнагаборства тры дысцыпліны — лажанне на складанасць, боўлдэрынг і лажанне на хуткасць — выклікала крытыку ў свеце скалалажання.

Скалалазка  сказала, што рашэнне ўключыць у праграму лажанне на хуткасць падобна на *«неабходнасць бегуна на сярэднія дыстанцыі ўдзельнічаць у спрынце»*. Аналагічныя настроі выказаў Адам Ондра, заявіўшы ў інтэрв’ю, што любы іншы варыянт быў бы лепш за мнагаборства. Як правіла, спартсмены, якія спецыялізуюцца на боўлдэрынгу таксама могуць быць моцныя і ў лажанні на складанасць, але ў лажанні на хуткасць усё ж выступаюць і выйграваюць іншыя спартсмены з вузкай спецыялізацыяй.

Члены Міжнароднай федэрацыі спартыўнага скалалажання патлумачылі, што Алімпійскі камітэт даў магчымасць розыгрышу толькі аднаго камплекта медалёў для кожнага полу, і яны не жадаюць выключаць лажанне на хуткасць. Мэтай IFSC на Алімпійскіх гульнях 2020 года было перш за ўсё зрабіць скалалажанне і тры яго дысцыпліны алімпійскімі відамі спорту; змены ў фармаце могуць рушыць услед пазней. Гэтая тактыка аказалася паспяховай: яны атрымалі другі камплект медалёў на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года, і ў Парыжы лажанне на хуткасць стане асобным спаборніцтвам, адрозным ад камбінаванага спаборніцтва па скалалажанні на складанасць і боўлдэрынгу.

Канчатковыя вынікі разлічваюцца шляхам множання месцаў скалалазаў у кожнай дысцыпліне скалалажання. Пераможцам становіцца той, у каго мінімальны здабытак месцаў.

## Кваліфікацыя 
У спартыўным скалалажанні было выдзелена 40 квот. Кожны нацыянальны алімпійскі камітэт мог атрымаць максімум 2 месцы ў кожнай дысцыпліне (мужчынскай і жаночай). Па выніках кваліфікацыі ў Токіа ўдзельнічалі 20 спартсменаў: 18 з кваліфікацыі, 1 з прымаючай краіны (Японія) і 1 запрошаны спецыяльнай камісіяй.

 стаў першым кваліфікацыйным мерапрыемствам, у якім было разыграна 7 месцаў для мужчын і жанчын па выніках спаборніцтваў у мнагаборстве.

## Расклад 
* S = лажанне на хуткасць, B = боўлдэрынг, L = лажанне на складанасць

## Медалі 
Першым алімпійскім чэмпіёнам у гісторыі скалалажання 5 жніўня 2021 года стаў іспанец Альберта Хінес Лопес, які перамог у лажанні на хуткасць, стаў сёмым у боўлдэрынгу і чацвёртым у лажанні на складанасць. На наступны дзень, 6 жніўня, славенка Янья Гарнбрэт заваявала першае ў гісторыі золата ў жаночым скалалажанні, выйграўшы спаборніцтвы ў боўлдэрынгу і лажанні на складанасць.
Канстанцін Якаўлевіч Крыжыцкі

**Канстанцін Якаўлевіч Крыжыцкі** (; 17 (29) мая 1858, , Расійская імперыя — 4 (17) красавіка 1911 года, , Расійская імперыя) —  жывапісец-пейзажыст польскага паходжання, які ўнёс уклад у папулярызацыю ўкраінскага пейзажа, акадэмік і правадзейны член Санкт-Пецярбургскай Імператарскай Акадэміі Мастацтваў. Вучань мастака М. К. Клота. Заснавальнік і першы кіраўнік Таварыства імя А. І. Куінджы.
ЖФК Зеніт Санкт-Пецярбург

**«Зеніт Санкт-Пецярбург»** — расійскі жаночы футбольны клуб з горада Санкт-Пецярбург, заснаваны ў 2020 годзе. Выступае ў жаночай лізе чэмпіянату Расіі.
 

## Дасягненні 
### Чэмпіянат Расіі 
*  Чэмпіён : 2022, 2023, 2024
*  Бронзавы прызёр: 2021

### Кубак Расіі 
*  Фіналіст (2): 2021, 2022

### Суперкубак Расіі 
*  Уладальнік: 2023

## Легіянеры 
*  Анастасія Шупо (2021)
*  Юлія Слясарчык (2021—2022)
*  Арміса Куч (2022)
*  Наталля Васкабовіч (з 2022)

## Галоўныя трэнеры 
* Вольга Парядзіна

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
Рубцоўскі раён

**Рубцоўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальная ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Рубцоўск (у склад раёна не ўваходзіць), размешчаны за 283 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы края на граніцы з Казахстанам. Плошча — 3339 км². Клімат кантынентальны. Рэльеф — раўнінны. Найбуйнейшая рака — Алей. Стэпавая расліннасць. Апроч стэпавых тэрыторый ёсць участкі занятыя лесам (хваёвы бор на тэрыторыі Ракітаўскага лясгаса). Фаўна — вавёрка, заяц, лось, казуля, суслік; з птушак — качка, чырок-свістунок, шылахвосць, перапёлка.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Родзінскі раён

**Родзінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Утвораны ў 1924 годзе.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Родзіна, размешчанае за 320 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на захадзе края. Рэльеф раўнінны (Кулундзінская нізіна, пачатак Прыобскага плато). Здабываецца — пясок, гліна.

Плошча — 3118 км². Клімат рэзка кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −17,7&nbsp;°C, ліпеня +20,5&nbsp;°C. колькасць атмасферных ападкаў — 320 мм. На тэрыторыі раёна размешчаны азёры: Цюменцаўскае, Жураўлінае, працякаюць рэкі Кучук, Сідараўка. Глебы — паўднёвыя цёмна-каштанавыя чарназёмы. Расліннасць — стэпавае разнатраўе, ціпчакі, кавыль.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Леанід Захаравіч Траўберг

**Леанід Захаравіч Траўберг** (; 4(17).1.1902,  — , ) — савецкі кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог, заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1967). Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені (1941).

## Біяграфія 
Вучыўся ў студыі Камічнай оперы ў Петраградзе. У 1921 разам з Р. М. Козінцавым і С. І. Юткевічам арганізаваў групу акцёраў і рэжысёраў пад назвай Фабрыка эксцэнтрычнага акцёра (ФЭКС). У 1924-46 гадах працаваў у кіно з Козінцавым. Іх першыя фільмы, створаныя з удзелам акцёраў ФЭКСа, ‒ «Прыгоды Акцябрыны» (1924), «Мішкі супраць Юдзеніча» (1925), «Чортава кола», «Браточак», «Шынель» (паводле Мікалая Гогаля) (усе ‒ 1926), «С. В. Д.» (1927) адрозніваліся пошукамі новай кінаформы, часам фармальным эксперыментатарствам. Наступныя іх працы — «Новы Вавілон» (1929) і асабліва «Адна» (1931) былі пераходам да рэалістычнага мастацтва. Выбітным творам савецкага кіно стала трылогія пра Максіма — «Юнацтва Максіма» (1935), «Вяртанне Максіма» (1937), «Выбаргская старана» (1939). Траўберг паставіў таксама фільмы «Актрыса» (1943), «Ішлі салдаты» (1959), «Вольны вецер» (1961) і інш.

Аўтар шэрагу сцэнарыяў, пастаўленых іншымі рэжысёрамі. Выкладаў у ФЭКС, Ленінградскім інстытуце сцэнічных мастацтваў). У 1962-68 гадах кіраваў Вышэйшымі рэжысёрскімі курсамі Саюза кінематаграфістаў СССР.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Кінарэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Постаці рускага авангарда
Стэпавыя Віцязі

**«Стэпавыя Віцязі»** ( — «») — двухсерыйная гістарычная драма пра падзеі XVII стагоддзя ў , знятая ў 1945 годзе ў Манголіі. Рэжысёр аднасерыйнага рускамоўнага варыянту фільма — Юрый Тарыч. У афармленні прымалі ўдзел народныя мастакі МНР , , .

## Сюжэт 
 падтрымлівае пераход  пад уладу маньчжураў, абапіраючыся на будыйскага духавенства школы гелуг у процівагу «*чырвонай веры*» . У гэтым яму супрацьстаіць Цогта-тайджы. Сын Цогта Арслан і дачка Гушы-хана Хулан закаханыя адзін у аднаго. Хулан паведамляе аб падрыхтоўцы нападу жаўнераў свайго бацькі і манахаў-гелугпінцаў на палац Цогта, аднак той не паспявае выратаваць маці. Тады Цогта прымае ад  меч Чынгісхана і па яго загаду адпраўляецца да мангола-тыбецкай мяжы для вырашальнай бітвы з захопнікамі.

## У ролях 
## Прэм’ера 
*  — на экраны Мангольскай Народнай Рэспублікі фільм выйшаў 17 лістапада 1945 года
*  — фільм дэманстраваўся ў савецкім пракаце з 28 верасня 1946 года.

## Рэстаўрацыя 
Ў 2009 Камітэт па мастацтве і культуры Манголіі распрацаваў праект па аднаўленні і рэстаўрацыі фільма ў ЗША. З гэтай мэтай ён заключыў мэтавую дамову з нью-ёркскай кампаніяй «Cineric Laboratories». Пасля абнаўлення фільм будзе захоўвацца ў лічбавай форме.

## Каментарыі 
## Заўвагі 
## Спасылкі 
* http://kommersant.ru/doc/692157

Катэгорыя:Фільмы Юрыя Тарыча
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы пра XVII стагоддзе
Калманскі раён

**Калманскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Калманка.

## Геаграфія 
Размешчаны ў цэнтральнай частцы Алтайскага края. Рэльеф тэрыторыі: слабахвалістая раўніна Прыобскага плато, з бярозавымі калкамі. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня: −17,7&nbsp;°C, ліпеня: +19,6&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў: 350—400 мм.

Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Об, Алей, Малая Калманка, Вялікая Калманка, Бураніха, Шадрыха, Яраска, Марушка, Салонаўка. Глебы: чарназёмы, лугавыя, лугова-балотныя, шэрыя лясныя. Растуць бяроза, таполя, клён.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края