open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Катос

**Катос** () — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.

У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).

## Спасылкі 
* Katos — спадарожнікавы здымак вёскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Лачынскага раёна
Йыгева (станцыя)

**Йыгева** () — станцыя Эстонскай чыгункі ў павеце Йыгевамаа. Знаходзіцца ў мястэчку Йыгева на лініі Тапа — Койдула.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1876 годзе
2000 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**2000** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
## Мерапрыемствы і падзеі 
## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
* 8 лістапада — «Counter-Strike» (платформа «Microsoft Windows»)

## Спасылкі
Катэгорыя:2000
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
Лабірынты (аповесць)

**«Лабіры́нты»** — гістарычна-фантастычная аповесць Вацлава Ластоўскага, гэта першая фантастычная аповесць у беларускай літаратуры. Найбольш вядомы празаічны твор Ластоўскага, стаў узорам рамантычнай прозы на гістарычную тэму. У аповесці апавядаецца пра існаванне высокаразвітай крыўскай цывілізацыі, не менш старажытнай за антычныя.

## Стыль 
Гістарызм «*Лабірынтаў*» — ужо «паслявальтэрскотаўскі», гістарызм найперш інтэлектуальны, бо на парозе ўжо было XX стагоддзе, самы яго разгар, і таму проза В. Ластоўскага 20-х гадоў адчувала павевы новага мастацкага мыслення, звязанага з эпохай мадэрнізму. Тыя павевы мадыфікавала ўласная нацыянальная глеба, напаўнялі змястоўнасцю задачы новага беларускага адраджэння і адпаведныя гісторыка-культурныя асацыяцыі. «*Лабірынты*» — сплаў філасофска-культурных напрацаванняў (да ўсяго — мінітрактатаў па гісторыі сусветнай міфалогіі, народнай астраноміі, этнаграфіі) і мастацкай містыфікацыі гісторыка-міфалагічнага кшталту, духоўная аснова беларускае Крывіі, адна з першых фундаментальных мастацкіх канструкцый нацыянальнай канцэпцыі быцця.

Міфалагічныя, тэасофскія, фальклорныя, навуковыя і ўласнамастацкія штудыі ў «*Лабірынтах*» збольшага былі скіраваны на асвятленне актуальных праблем сучаснасці, яны, як адчуваў і сам В. Ластоўскі, дапамагаюць раскрываць «сімвал пройдзенай народам гісторыі». «*Нягледзя на тое, што даўно па-свойму рашыў Юпітэр зямельнае права, права гэта да сягоння несправядлівае. І будзе датуль актуальным, пакуль кожны народ не станецца гаспадаром у сваім краі, — наўпрост выводзіць В. Ластоўскі паралелі ў сваю рэальнасць, — пакуль кожны, хто палівае сваім потам загон, не будзе праўным, прызнаным і ўсвячоным правам яго валадаром. Гэты ж час ужо недалёк!*».

У аповесці — шмат спасылак і зносак на навуковыя працы, «рэдактарскія» прыпісы, угрунтаваны тэрміналагічны апарат, насычанасць сымболікай, паняццямі міфалогіі, эзатэрыкі. У «*Лабірынтах*» апісаны народны духоўны космас і асноўныя вехі нацыянальнага культурнага станаўлення, пра адмысловую нацыянальную практопію, створаную на аснове старажытнай беларускай гісторыі.

## Выданні 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* «Лабірынты» Вацлава Ластоўскага (allbest.ru)

Катэгорыя:Аповесці Вацлава Ластоўскага
Катэгорыя:Творы 1923 года
Катэгорыя:Кнігі ў жанры фэнтэзі
Катэгорыя:Літаратурныя творы на беларускай мове
Катэгорыя:Аповесці
Палац для Пуціна. Гісторыя найбуйнейшага хабару

**«Палац для Пуціна»** () ― дакументальны фільм-расследаванне Фонду барацьбы з карупцыяй Аляксея Навальнага.

У фільме разпавядаецца пра Уладзіміра Пуціна і «самы вялікі крадзёж у расійскай гісторыі», гэта значыць пра рэзідэнцыю Ідакапас на беразе Чорнага мора ў раёне Геленджыка. Паводле заявы аўтараў фільма, рэзідэнцыю пабудавалі за кошт складанай карупцыйнай сістэмы, якая фактычна кантралюецца Уладзімірам Пуціным праз давераных асоб.

Фільм паказвае, што гэта самая дарагая рэзідэнцыя ў свеце коштам 100 мільярдаў рублёў, яна займае плошчу 7800 гектараў (78 км²), у 39 разоў большая за Княства Манака і нагадвае дзяржаву ў дзяржаве. Як сцвярждаецца, яна належыць Пуціну і фінансавалася таемна з грошай, частка з якіх належала дзяржаўнай кампаніі. У фільме Пуціна ў некалькіх фотамантажах (у тым ліку ў мініяцюры) параўноўваюць з Каралём-Сонцам Людовікам XIV. Музыка таксама была падабрана ў адпаведнасці з гэтым стылем: барочныя творы на старадаўніх інструментах.

Фільм выйшаў 19 студзеня 2021 года на відэахостынгу YouTube. 28 студзеня колькасць яго праглядаў на YouTube перавысіла 100 мільёнаў.

## Сюжэт 
У пачатку фільма ўтрымліваецца заклік выйсці на пратэсты 23 студзеня 2021 года са патрабаваннямі аб вызваленні Аляксея Навальнага, рэжысёра фільма, які быў затрыманы па прыбыцці ў Расію пасля лячэння і праходжання рэабілітацыі ў Германіі ў сувязі з атручваннем.

* Уводзіны. Пуцін у Дрэздэне. Балі КДБ, танцы і першыя сябры.
* Частка 1. «Пецярбург». Малады Пуцін, Бандыцкі Ленінград і першыя буйныя хабары. Як Лёша Мілер прымаў канверты з грашыма.
* Частка 2. «Масква». Лісты Людмілы Пуцінай. Як Уладзімір Уладзіміравіч з Ігарам Іванавічам пасварыліся. Пуцін ратуе сям’ю Ельцына.
* Частка 3. «Палац». Пралёт над Палацам Пуціна. Царскія замашкі Пуціна. Самыя дарагія інтэр’еры Расіі.
* Частка 4. «Вінаграднікі». Вельмі дарагое хобі прэзідэнта. Яшчэ больш дарагое хобі прэзідэнта. «Абаронная» вустрычная ферма Пуціна.
* Частка 5. «Уласнікі». Складаная схема простага крадзяжу. Самы шчодры дзядзька ў Расіі.
* Частка 6. «Спонсары». Нагадваем, колькі каштуе ўся гэтая раскоша.
* Частка 7. «Жанчыны». Вельмі патаемная палюбоўніца прэзідэнта. Не вельмі патаемная палюбоўніца прэзідэнта.
* Заключэнне. «Высновы».

## Гл. таксама 
* Пратэсты ў падтрымку Аляксея Навальнага (2021)

Катэгорыя:2021 год у Расіі
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Расіі
99-я Калінкавіцкая партызанская брыгада

**99-я Калінкавіцкая партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў маі 1943 года на базе атрада імя Варашылава, арганізаванага ў чэрвені 1942 года. Дзейнічала на тэрыторыі Калінкавіцкага, Васілевіцкага, Хойніцкага, Мазырскага, Капаткевіцкага, Акцябрскага раёнаў. Брыгада (604 партызаны) паатрадна 28 лістапада (атрады 2-і імя Катоўскага і 3-і імя Шчорса) і 20 снежня 1943 года (5-ы), 29 чэрвеня 1944 года (1-ы імя Варашылава) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Гісторыя 
У чэрвені 1942 года партызаны ўзарвалі электрастанцыю ў Калінкавічах, у ліпені знішчылі на рэчцы Прыпяць параход і 2 баржы, у верасні — лесапілку і пеньказавод на станцыі Гарочычы. У кастрычніку спалілі 9 нямецкіх складоў у Мазырскім раёне. У ноч на 4 жніўня 1943 года на чыгуначным участку Гарочычы — Юшкі разбурылі каля 2 км чыгуначнага палатна. 23 жніўня 1943 года разам з партызанамі 101-й Даманавіцкай і Васілевіцкай імя П. К. Панамарэнкі брыгад разбілі нямецкі гарнізон у гаспадарцы «Ведрыч» (Ведрыцкі бой), вялі баі па знішчэнню гарнізонаў у вёсках Капцэвічы, Колкі Капаткевіцкага, вёсцы Каплічы Даманавіцкага раёнаў.

## Склад 
* 1-ы партызанскі атрад імя Варашылава;
* 2-і партызанскі атрад імя Катоўскага;
* 3-і партызанскі атрад імя Шчорса.
У ліпені 1943 года з 210-й Капаткевіцкай партызанскай брыгады быў перададзены атрад Я. Р. Гулевіча (пазней 5-ы). У кастрычніку 1943 года на базе 4-га атрада імя Фрунзэ, вылучанага з брыгады, была створана 2-я Калінкавіцкая партызанская брыгада імя М. В. Фрунзэ.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* В. А. Караткевіч.

### Камісар 
* С. П. Ракіцкі

### Начальнік штаба 
* А. М. Казакоў

## Памяць 
У 1975 годзе ў вёсках Гогалеў, Гулевічы, Зеляночы, у 1964 годзе ў вёсцы Прудок Калінкавіцкага раёна ў гонар брыгады былі ўстаноўлены мемарыяльныя дошкі.

## Гл. таксама 
* Карная аперацыя «Barbara»

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Вітольд Лютаслаўскі

**Вітольд Роман Лютаслаўскі** (; , Варшава — , Варшава) — польскі кампазітар, дырыжор. Член многіх музычных акадэмій, ганаровы доктар некалькіх універсітэтаў. Адзін з найбуйнейшых польскіх кампазітараў XX стагоддзя.

## Музычная творчасць 
Скончыў Варшаўскую кансерваторыю па класе фартэпіяна (1936) і кампазіцыі (1937). У 1932—1955 гадах выступаў як піяніст, з 1935 года і дырыжор з выкананнем уласных твораў.

У 1940-я гады працаваў у кірунку, блізкім да неакласіцызму (1-я сімфонія, 1947), сінтэзаваў яго стылістычныя рысы з народным ладавым мысленнем («Сілезскі трыпціх», 1951; «Канцэрт для аркестра», 1954). З пачатку 1960-х гадоў выкарыстоўваў свабодна трактаваную 12-тонавую серыю («Жалобная музыка» памяці Б. Бартака, 1960), абмежаваную, ці кантраляваную, алеаторыку («Венецыянскія гульні», 1960; «З паэмы Анры Мішо», 1963; струнны квартэт, 1964; 2-я сімфонія, 1967; «Кніга для аркестра», 1968). Музыку 1970—80-х гадоў вызначаюць павелічэнне эмацыянальнага дыяпазону, жанравая канкрэтнасць (Канцэрт для габоя, арфы і 11 струнных, 1980; "Дыялог для скрыпкі з аркестрам «Chain II», 1985).

## Грамадская дзейнасць 
З 1959 года — віцэ-прэзідэнт Міжнароднага таварыства музычнага выхавання (ISME), у 1965—69 — Міжнароднага таварыства сучаснай музыкі.

## Прэміі і ўзнагароды 
Першыя прэміі Міжнароднай трыбуны кампазітараў ЮНЕСКА 1959, 1964, 1968, 1985, прэміі Міжнароднага музычнага савета пры ЮНЕСКА 1983, 1985. Дзяржаўныя прэміі Польшчы 1952, 1955, 1964, 1978.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дырыжоры Польшчы
Катэгорыя:Кампазітары Польшчы
Вашынгтонскі Троіцкі ўніверсітэт

**Вашынгтонскі Троіцкі ўніверсітэт** або **Вашынгтонскі ўніверсітэт Трыніці** () — амерыканская каталіцкая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Вашынгтоне.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1897 годзе манахінямі кангрэгацыі Сясцёр Найсвяцейшай Панны Марыі з Намюра як жаночая вышэйшая навучальная ўстанова пад назвай «Каледж Святой Тройцы» або «Трыніці-каледж». Для яго размяшчэння быў абраны раён Вашынгтона Бруклэнд, дзе ўжо знаходзіліся іншыя каталіцкія навучальныя ўстановы і дзе ён знаходзіцца і сёння. У верасні 2004 года ўстанова змяніла сваю назву на цяперашнюю.

Па стане на пачатак 2010 года ў школе навучалася 67 % афраамерыканцаў, 21 % лацінаамерыканцаў, 6 % белых і 6 % студэнтаў з-за межаў ЗША. Мужчыны складалі толькі 8 % ад агульнай колькасці ўдзельнікаў усіх праграм.

Навучанне ў 2016 годзе каштавала 22 390 даляраў за год, пры гэтым сярэдні студэнт плаціў толькі ад 1 000 да 2 000 даляраў, а астатняе паступала з федэральных і мясцовых грантаў.

## Вядомыя выпускнікі 
* Нэнсі Пэлосі — спікер Палаты прадстаўнікоў Кангрэса ЗША

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Вашынгтона
Свята-Мікалаеўская царква (Замшаны)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Замшаны Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
У замшанскім прыходзе, які з 1924 года існаваў як пазаштатны філіял, у 1925 годзе пражывала амаль 750 чалавек. Тут у 1926 годзе пачаўся збор подпісаў аб пераходзе ва ўніяцтва. У 1946 годзе прыход стаў прыпісным да Свята-Мікалаеўскай царквы г. Маларыты. 13 верасня 1962 года царква была закрыта, а пазней спалена.

У 2003 годзе пачалося будаўніцтва новага храма. 12 жніўня 2006 года ён быў асвячоны. З 27 чэрвеня 2006 года настаяцелем назначаны іерэй Аляксій Ярэмка.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Замшаны (Маларыцкі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:2006 год у Беларусі
Яна Міхайлаўна Вагнер

**Яна Міхайлаўна Вагнер** (; нар. 8 кастрычніка 1973, Масква, СССР) — расійская пісьменніца руска-чэшскага паходжання, найбольш вядомая як аўтар постапакаліптычнага рамана «Вонгозеро», блогер.

## Біяграфія 
Яна Вагнер нарадзілася 8 кастрычніка 1973 года ў Маскве. Вагнер — дзявочае прозвішча яе маці, якая ў 1960-я гады прыехала ў СССР з Чэхаславакіі вывучаць рускую мову і літаратуру. Яна кожныя летнія канікулы ездзіла ў чэшскую частку Чэхаславакіі да бабулі і дзядулі па мацярынскай лініі, таму яна добра ўмее гаварыць па-чэшску.

У 1994 годзе скончыла , працавала перакладчыкам з чэшскай і англійскай на рускую мову, больш за дзесяць гадоў займалася транспартнай лагістыкай. Раман увайшоў у спіс намінантаў некалькіх літаратурных прэмій. Асаблівую папулярнасць кніга набыла ў 2020 годзе пасля ўспышкі пандэміі COVID-2019. Увосень 2019 года на расійскай платформе «Premier» выйшаў тэлесерыял «Эпідэмія» (), зняты на аснове рамана рэжысёрам . У 2020 годзе правы на серыял набыў сэрвіс «Netflix».

У 2013 годзе з’явіўся раман «Жывыя людзі», які стаў своеасаблівым працягам «Вонгозера».

## Творы 
## Экранізацыі 
* 2019 — «Эпідэмія», тэлесерыял

Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XXI стагоддзя
Леанід Рубінчык

**Леанід Рубінчык**:

* Леанід Іосіфавіч Рубінчык (нар. 1946) — савецкі і ізраільскі шахматыст.
* Леанід Саламонавіч Рубінчык (1911—1995) — савецкі і амерыканскі шашыст, шашачны кампазітар, шашачны і шахматны дзеяч.
Рубінчык

**Рубінчык** — яўрэйскае прозвішча. Вядомыя носьбіты:

* Агнеса Давідаўна Рубінчык (1895—1965) — актрыса.
* Аляксандр Яфімавіч Рубінчык (1926—2003) — савецкі военачальнік, генерал-лейтэнант.
* Ала Маркаўна Рубінчык (1922—2010) — савецкая шахматыстка, псіхіятр і навуковец-медык, чэмпіёнка Украінскай ССР (1950).
* Валерый Давідавіч Рубінчык (1940—2011) — беларускі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст.
* Вольга Яхімаўна Рубінчык (нар. 1959) — літаратуразнавец.
* Лазар Яўсеевіч Рубінчык (нар. 1921) — інжынер, навуковец у вобласці электрапечак.
* 
* Мэры Паўлаўна Рубінчык (*Рубінчык-Аляксандрава*, нар. 1949) — публіцыст, эсэіст.
* Уладзімір Паўлавіч Рубінчык (нар. 1977) — перакладчык, палітолаг, публіцыст.
* Юрый Аронавіч Рубінчык (1923—2012) — філолаг-іраніст.
* Якаў Самуілавіч Рубінчык (нар. 1921) — савецкі хімік.
* Яфім (Хаім) Эмануілавіч Рубінчык (1903—1991) — савецкі партыйны і гаспадарчы дзеяч, генерал-маёр інжынерна-тэхнічнай службы.

## Гл. таксама 
*
Бірынджы Іпек

**Бірынджы Іпек** () — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.

У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).

## Спасылкі 
* Birinci İpək — спадарожнікавы здымак вёскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Лачынскага раёна
Ян Міхал Завіша

**Ян Міха́л Заві́ша** (; 1658 — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, староста менскі.

## Біяграфія 
З роду Завішаў прыдомак Кезгайла герба «Лебедзь» зменены (апроч лебедзя на шчыце белая пяціляпёсткавая ружа ў кароне), першы з чатырох сыноў Андрэя Казіміра Завішы, пісара вялікага літоўскага, і Гелены Аляксандры з Агінскіх, кашталянкі троцкай. Ян Міхал ажаніўся з Петранелай Валадковіч герба «Радван», дачкой Тэадора Аляксандра, пісара земскага менскага, і Рэгіны Кастравіцкай. Старасціч менскі па бацьку, пасля там жа быў старостам гродавым. Памёр маладым на 27 годзе жыцця ў Менску. Дзяцей не было. Пахаваны ў капліцы Завішаў у менскім бернардзінскім касцёле.

## Літаратура 
* Niesiecki K. Herbarz Polski, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839—1845
* Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej, Poznań, T. 1—31. 1879—1908.

Катэгорыя:Старосты менскія
Ян Міхал
Караламахія

**Караламахія** () — гераічная паэма Крыштафа Завішы, апублікаваная ў 1606 годзе. Прысвечана перамозе войск Рэчы Паспалітай пад камандаваннем гетмана Яна Караля Хадкевіча над колькасна пераважнай арміяй шведскага караля Карла IX у бітве пад Кірхгольмам падчас вайны Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600—1611 гадоў.

Поўная назва твору — «Караламахія, у якой апісваецца шчаслівая перамога, атрыманая з Божай дапамогай Каралем Хадкевічам, графам у Шклове і Быхаве, старастам Жамойці і Дэрпта, намеснікам Лівоніі і польным гетманам войскаў Вялікага Княства Літоўскага, і г. д., над Карлам, князем Швецыі, ворагам [Яго] Святой Каралеўскай Вялікасці, 27 верасня 1605 года ў Лівоніі пад Кірхгольмам. Найсвятлейшаму каралевічу Уладзіславу, ад Хрыстафора Завішы, навучэнца ў Віленскай Акадэміі Супольнасці Ісуса. У Вільні, у акадэмічнай друкарні Тамаша Лявіцкага, 1606», у арыгінале па-лацінску: *«Carolomachia, qua Felix victoria, ope Divina, auspiciis Serenissimi et Poten[tissimi] Sigismundi III, Poloniae et Sueciae Regis, Magni Lithuaniae Ducis &c. &c. per lll[ustrissim]um D[ominum] Joan[nem] Carolum Chodkiewicium, comitem in Szklow et Bychow, Samogitiae et Derpati Capitaneum, nес nоn Livoniae Praesidem, et M[agni] D[ucati] L[ithuaniae] Generalem militiae Ducem, &c. &c. de Carolo duce Sudermanniae S[anctae] R[egiae] M[ajestatis] perduelli V. Kalend[is] Octob[ribus] A[nno] D[omini] 1605 in Livonia sub Kyrkholmum reportata, narratur. Serenfissimo] Principi Vladislao, A CHRISTOPHORO ZAWISZA, in alma Vilnensi Academia Societ. Jesu, Studioso, D.D. Vilnae. Typis Academicis S.J. Thomas Levicki. A.D. M.DC.VI*».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Завіша Х.* Караламахія / Пераклад з лацінскай мовы Жанны Некрашэвіч-Кароткай // «Наша Вера» № 2 (40), 2007.

Катэгорыя:Літаратурныя творы, перакладзеныя на беларускую
Катэгорыя:Паэмы на лацінскай мове
Катэгорыя:Літаратура Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Творы 1606 года
Свята-Пакроўская царква (Збураж)

**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у в. Збураж Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Першая царква, Сімяонаўская, згадваецца ў 1679 годзе. У 1894 годзе яна згарэла. Доўгі час прыхаджане маліліся ў часовай цэркаўцы, пакуль справа аб пабудове новай па хадайніцтве памешчыка генерал-маёра Чычэрына не была перададзена ў Свяцейшы Сінод, які выдзеліў 18633 рублі. Будаўніцтва пачалося ў 1908 годзе і да канца 1910 года была ўзведзена цагляная царква са званіцай. Новы храм асвяцілі 14 кастрычніка ў гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы.

У 1927 годзе святаром Збуражскай царквы быў прызначыны Пётр Вачынскі.
 
Восенню 1943 года каля в. Збураж адбыўся бой паміж партызанамі і нямецкімі войскамі. У выніку абстрэла яна цалкам была разбурана.

26 сакавіка 1991 года быў асвечаны першы камень пад падмурак Свята-Пакроўскай царквы ў Збуражы. Новая цагляная царква была пабудавана ў 1993 годзе.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Храмы Пакрова Найсвяцейшай Багародзіцы
Катэгорыя:Збураж
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1993 год у Беларусі
Барыс Акунін

**Рыгор Шалвавіч Чхарцішвілі** (, ; род. 20 мая 1956, Зестафоні, Грузінская ССР, СССР), больш вядомы пад псеўданімам **Барыс Акунін** (), — расійскі пісьменнік, вучоны-японист, літаратуразнаўца, перакладчык, грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Рыгор Чхарцішвілі нарадзіўся ў 1956 годзе ў грузінскім Зестафоні. Яго бацька-грузін Шалва Ноевіч Чхарцішвілі быў афіцэрам-артылерыстам, удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне. Маці Берта Ісаакаўна Бразінская, яўрэіка па нацыянальнасці, скончыла філалагічны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага універсітэта, працавала настаўнікам рускай мовы і літаратуры. У 1958 годзе сям’я пераехала ў Маскву.

У 1973 годзе Рыгор скончыў Маскоўскую школу нумар 36 з паглыбленым вывучэннем англійскай мовы, у 1978 годзе — гісторыка-філалагічнае аддзяленне  пры Маскоўскім дзяржаўным універсітэце па спецыяльнасці «гісторык-японовед».

З 1979 па 1986 гады Рыгор Чхарцішвілі працаваў у выдавецтве «» (). З 1986 года быў загадчыкам аддзела публіцыстыкі часопіса «» (), у 1994—2000 гады — намеснік галоўнага рэдактара дадзенага выдання. З’яўляўся галоўным рэдактарам шматтомнай серыі «Анталогія японскай літаратуры» () і складальнікам серыі дэтэктыўных раманаў сучасных замежных аўтараў «Лекі ад нуды» ().

Першая жонка Рыгора Чхарцішвілі — японка, з якой ён пражыў некалькі гадоў. Другая жонка, Эрыка Эрнэстаўна, — карэктар і перакладчык. Дзяцей няма. З 2014 года пражывае з сям’ёй у Лондане.

## Творчасць 
У 1980 годзе Рыгор Чхарцішвілі дэбютаваў як перакладчык і літаратурны крытык. У яго рускамоўным перакладзе выдадзены творы японскіх празаікаў (Юкіа Місімы, ,  і іншых), а таксама англамоўных пісьменнікаў (, Піцера Усцінава і іншых).

Уласныя мастацкія празаічныя творы пачаў публікаваць у 1998 годзе пад псеўданімам «Б.&nbsp;Акунiн» (). Расшыфроўка «Б» як «Барыс» () з’явілася праз некалькі гадоў, калі ў пісьменніка сталі часта браць інтэрв’ю. Японскае слова «акунін» (), па словах аднаго з літаратурных герояў Чхарцішвілі, перакладаецца як «нягоднік, злодзей», але велічэзных маштабаў. Некалькі сваіх твораў пісьменнік апублікаваў пад псеўданімамі «Анатоль Бруснікін» () і «Ганна Барысава» (). Крытычныя і дакументальныя працы публікуе пад сваім сапраўдным імем.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Акунин, Борис — ПЕРСОНА ТАСС 
* Григорий Чхартишвили на сайте журнала «Сноб» 

Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі
Катэгорыя:Пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі Расіі
Катэгорыя:Перакладчыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Расіі
Катэгорыя:Асобы, вядомыя пад літаратурнымі псеўданімамі
Выбары ў Савет прадстаўнікоў Ірака (2005)

15 снежня 2005 адбыліся выбары ў ніжнюю палату парламента Ірака — Савет прадстаўнікоў.

У выбарах удзельнічала 326 партый, блокаў і незалежных кандыдатаў, у тым ліку 307 спісаў (уключаючы 19 кааліцый) — у суме 7655 кандыдатаў.

* **Лік зарэгістраваных выбаршчыкаў** — 15 568 702
* Сапраўдных бюлетэняў — 11 895 756 (76,41 %)
* Несапраўдных бюлетэняў — 139 656
* Незапоўненых бюлетэняў — 62 836
* **Галасаванне за мяжой** (у 15 краінах):
* Сапраўдных бюлетэняў — 295 377
* Несапраўдных бюлетэняў — 1912
* Незапоўненых бюлетэняў — 1094

## Спасылкі 
* Электоральная география
* Протокол НИК Ирака от 10 февраля 2006
Катэгорыя:Выбары ў Іраку
Катэгорыя:Выбары 2005 года
Катэгорыя:Падзеі 15 снежня
Катэгорыя:Снежань 2005 года
Катэгорыя:2005 год у Іраку
Парламенцкія выбары ў Іраку (2005)

**Выбары ў Нацыянальную Асамблею (парламент) Ірака** былі праведзены 30 студзеня 2005 года.

Перамогу атрымаў шыіцкі блок «Аб’яднаны іракскі альянс», падтрыманы шыіцкім духоўным лідарам Алі Сістані, атрымаўшы 140 месцаў з 275. Другое месца было ў блока аб’яднаных курдскіх партый на чале з Масудам Барзані і Джалалам Талабані з 75 месцамі. Трэцяй найбуйнейшай палітычнай сілай, якая стаяла на свецкіх пазіцыях, стаў «Іракскі спіс» Аяда Алаўі з 40 месцамі.

## Спасылкі 
* Электоральная география
* Руслан Мамедов. Ирак по-американски. Дебаасификация иракского общества (2003–2004 гг.) // РСМД, 11 апреля 2011
Катэгорыя:Выбары ў Іраку
Катэгорыя:Падзеі 30 студзеня
Катэгорыя:Студзень 2005 года
Катэгорыя:2005 год у Іраку
Катэгорыя:Выбары 2005 года
Чырванабудскі сельсавет

**Чырванабу́дскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Чырвоная Буда.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чырванабудскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Дубраўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Церахоўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чырванабудскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Канстытуцыя Ірака

**Канстытуцыя Рэспублікі Ірак** () — асноўны закон Ірака. Першая канстытуцыя ўступіла ў сілу ў 1925 годзе. Бягучая канстытуцыя была распрацавана і зацверджана ў 2005 годзе.

## Змест 
### Прэамбула 
### Асноўныя тэзісы 
Паводле сучаснай канстытуцыі, Ірак — федэратыўная рэспубліка з парламентарнай формай праўлення, заснаваная на саюзе трох этнарэлігійных суполак: арабаў-шыітаў, арабаў-сунітаў і курдаў. Статус ісламу вызначаны як «афіцыйная рэлігія дзяржавы і асноўная крыніца заканадаўства». Ні адзін закон не можа быць прыняты, калі ён супярэчыць нормам і прынцыпам веры. Таксама ў канстытуцыі зроблены акцэнт на тое, што асноўны закон з’яўляецца гарантам правоў і свабод ісламскай большасці.

Ірак пазначаны як шматнацыянальная і шматканфесійная дзяржава, якая ўваходзіць у склад Лігі арабскіх дзяржаў. У Іраку існуе 2 нацыянальныя мовы — арабская і курдская. Але прызнаюцца афіцыйнымі таксама турэцкая і сірыйская і мовы на тэрыторыях, дзе яны распаўсюджаны.

У канстытуцыі замацаваны прынцып падзелу ўлад на заканадаўчую, выканаўчую і судовую. Федэральная заканадаўчая ўлада рэспублікі складаецца з Савета прадстаўнікоў і Савета Федэрацыі. Паўнамоцтвы Савета прадстаўнікоў і Савета Федэрацыі размежаваны і прапісаны ў канстытуцыі. Дзяржаўная выканаўчая ўлада ў краіне належыць прэзідэнту і кабінету міністраў, якія ажыццяўляюць свае паўнамоцтвы ў адпаведнасці з законам і канстытуцыяй. Прэзідэнт з’яўляецца кіраўніком дзяржавы і ўвасабленнем яе яднання, носьбітам суверэнітэту, гарантам канстытуцыі. Федэральная судовая ўлада ў Іраку мае пэўную структуру, у якую ўваходзяць: Вышэйшы юрыдычны Савет, Вярхоўны Суд Федэрацыі, Федэральны Касацыйны Суд, Дэпартамент дзяржаўнага абвінавачвання, прававая наглядная камісія, а таксама іншыя судовыя органы.

## Спасылкі 
* Тэкст канстытуцыі 

Катэгорыя:Канстытуцыя Ірака
Катэгорыя:Права Ірака
Катэгорыя:З’явіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:2005 год у Іраку
Катэгорыя:Канстытуцыі паводле краін
Катэгорыя:Палітыка Ірака
Баршчоўскі сельсавет (Добрушскі раён)

**Баршчо́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Добрушскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Баршчоўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чырванабудскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Плутоўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Церахоўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Добрушскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 4 населеныя пункты. 29 жніўня 1974 года скасаваны пасёлак Чырвоная Знаменка. 23 лютага 1982 года ў склад Кузьмініцкага сельсавета перададзена вёска Чырвоны Партызан. 13 лістапада 1987 года скасаваны пасёлак Вясёлы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 664 чалавекі, з іх 90,5 % — беларусы, 6,8 % — рускія, 2,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 528 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чырванабудскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Церахоўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Люфа

**Люфа**, **луфа** (*Luffa*) — род кветкавых раслін сямейства гарбузовых.

## Апісанне 
Апісана да 50 відаў. Аднагадовыя травы з лазячымі сцёбламі. Лісце пераважна 5—7-лопасцевае. Кветкі аднаполыя, аднадомныя, буйныя, жоўтыя ці белыя; тычынкавыя — у гронках, песцікавыя — адзіночныя. Плод падоўжана-цыліндрычны, даўжынёй 15—50 см (да 1 м), сухі, валакністы.

## Распаўсюджванне 
Распаўсюджаны ў тропіках. Старажытная культура (з 6 ст. да н.э.) Афрыкі, Індыі і Кітая. Культывуецца люфа цыліндрычная, або мачальны гарбуз, і люфа граністая, або вострарабрыстая.

## Выкарыстанне 
Харчовыя, лекавыя, тэхнічныя расліны. Маладыя плады ядуць, спелыя ўжываюць як мачалкі, для вырабу туфляў, капелюшоў, кошыкаў, ізаляцыйных матэрыяляў і інш. З насення здабываюць тэхнічны алей.  

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарбузовыя
Галіна Орса

**Галіна Орса** ( — ) — беларуская грамадска-культурная дзяячка, педагог. Дачка Аляксандра Орсы і сястра Алы Орса-Рамана.

## Біяграфія 
Нарадзілася 15 лютага 1930 года ў сям’і педагогаў Аляксандра і Наталлі Орсаў у вёсцы Нягневічы гміны Нягневічы Навагрудскага павета Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы.

З лета 1944 года разам з бацькоўскай сям’ёй яна апынулася на эміграцыі. У 1949 годзе скончыла Беларускую гімназію імя Я. Купалы ў Віндышбергердорфе , у тым жа годзе прыехала ў ЗША.

Была актыўнай удзельніцай Арганізацыі беларуска-амерыканскай моладзі і Згуртавання беларускай моладзі ў Нью-Ёрку, спявала ў хоры, танчыла і выступала ў драматычнай групе. Была сябрам Беларуска-Амерыканскага задзіночання і Жаночага згуртавання, актыўнай парафіянкай прыходу БАПЦ Св. Кірылы Тураўскага ў Брукліне. У 1960-х была настаўніцай у беларускай школцы, якая дзейнічала пры гэтай царкве.

Памерла 6 красавіка 1984 года ў Нью-Ёрку. Пахаваная ў Іст-Брансуіку на могілках царквы Жыровіцкай Божай Маці БАПЦ.

## Літаратура 
* Дванаццатка. Дакумэнтальная ааповесьць пра дванаццацёх беларускіх хлапцоў у Нямеччыне, Вялікабрытаніі й Бэльгіі (1946—1954 гг.) / Янка Запруднік. — Нью-Ёрк: Беларускі інстытут навукі й мастацтва, 2002. — 510 с. — ISBN 0-9722020-0-5
* 
* 

Катэгорыя:Постаці беларускай эміграцыі
Катэгорыя:Члены Беларуска-амерыканскага задзіночання
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім павеце (1921—1940)
Катэгорыя:Постаці БАПЦ
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Юхары Карасагал

**Юхары Карасагал** () — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.

У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).

## Спасылкі 
* Yuxarı Qarasaqqal — спадарожнікавы здымак вёскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Лачынскага раёна
Канстытуцыйны рэферэндум у Іраку (2005)

**Канстытуцыйны рэферэндум у Іраку** прайшоў 15 кастрычніка 2005 года, на якім большая частка выбаршчыкаў падтрымала распрацаваны ўладамі праект новай канстытуцыі краіны.

## Гісторыя 
20 сакавіка 2003 кааліцыя ў складзе ЗША, Вялікабрытаніі, Аўстраліі і Польшчы ўрываецца ў Ірак, дзе за лічаныя тыдні разбівае сілы прэзідэнта Садама Хусейна. 1 мая Джордж Буш малодшы, тагачасны прэзідэнт ЗША, абвясціў пра канчатковы разгром урадавай арміі. Узяўшы ўсю краіну, замежныя войскі прыступілі да яе палітычнай перабудовы па заходнім узоры, правёўшы дэмакратызацыю і лібералізацыю Ірака. Паступова фармаваліся новы ўлады краіны, першапачаткова прадстаўленыя спачатку ЧУІ, а пасля ПУІ. Перад апошнім устала задача стварэння новай канстытуцыі.

## Правядзенне 
Галасаванне прайшло ва ўмовах узмоцненай бяспекі. Першапачаткова іракскія кіраўнікі спадзяваліся, што вынікі галасавання будуць апублікаваны да 19 кастрычніка. Аднак 17 кастрычніка афіцыйныя асобы, адказныя за рэферэндум, абвясцілі, што пытанні, якія тычацца прыходу выбаршчыкаў у некаторых правінцыях, патрабуюць праверкі галасавання, што затрымлівае абнародаванне канчатковых звестак. Затрымцы таксама спрыяла пясчаная бура ў Цэнтральным Іраку. Хоць суніцкі палітык Салех аль-Мутлак заявіў аб фальсіфікацыях, назіральнікі з ААН канстанціравалі парадак у правядзенні працэдуры галасавання. 25 кастрычніка службовыя асобы выбарчай камісіі апублікавалі канчатковыя вынікі, якія сведчаць аб зацвярджэнні канстытуцыі. У цэлым праект асноўнага закона падтрымалі 79 % выбаршчыкаў, супраць — 21 %. З 18 правінцый толькі ў двух пераважалі галасы «супраць» (больш за дзве траціны). Яўка на рэферэндуме склала 63 %, як заяўлялі прадстаўнікі камісіі. Пасля зацвярджэння канстытуцыі выбары пастаяннага ўрада павінны быць праведзены не пазней за 15 снежня, а новы ўрад уступіць у пасаду не пазней за 31 снежня. Калі б канстытуцыя была адхілена, парламент быў б распушчаны, і абраны Новы пераходны ўрад, каб паспрабаваць напісаць іншую пастаянную канстытуцыю. Падчас рэферэндума затрыманым па меркаваннях бяспекі была прадастаўлена магчымасць прагаласаваць. Гэта першы выпадак у сучаснай гісторыі Блізкага Усходу, калі затрыманым было дазволена галасаваць.

## Спасылкі 
* Iraq’s Sunnis Register to Vote in Droves *(The Washington Post,* 8 September 2005)
* UN condemns Iraq charter change (BBC News, 4 October 2005)
* Iraqis vote on new constitution; few attacks *Reuters* October 15, 2005
* The Iraqi Constitution: What Would Approval Really Mean?  JURIST
* Iraq Charter Seems Assured of Approval Associated Press October 16, 2005
* Iraq result delay over fraud fear BBC October 17, 2005
* Draft Constitution Adopted by Iraqi Voters Associated Press October 25, 2005
* Soldier’s firsthand photo essay of Baghdad’s Referendum Vote on October 15th by Matthew Vea
* Iraq’s Constitutional Process II: An Opportunity Lost  U.S. Institute of Peace Special Report, December 2005

Катэгорыя:Рэферэндумы Ірака
Катэгорыя:2005 год у палітыцы
Катэгорыя:Падзеі 15 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 2005 года
Катэгорыя:2005 год у Іраку
100-я Глуская партызанская брыгада

**100-я Глуская партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная 6 верасня 1943 года. Дзейнічала на тэрыторыі Глускага і Акцябрскага раёнаў. 28 чэрвеня 1944 года брыгада (512 партызан, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Гісторыя 
Баявыя дзеянні партызаны праводзілі на чыгуначным участку Калінкавічы — Лунінец і на шашэйных дарогах. Правялі больш за 140 адкрытых і засадных баёў, у выніку разбілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Бярозаўка, Касарычы, Катка Глускага, Альбінск, Ламавічы Акцябрскага раёнаў. 8 верасня 1943 года на чыгуначным участку Калінкавічы — Пціч падарвалі каля 700 рэек. Атрад імя Будзённага за час дзейнасці падарваў 16 эшалонаў, 38 аўтамашын, 2 цягачы, 2 бронетранспарцёры, знішчыў 18 км тэлефонна-тэлеграфнай лініі. У красавіку 1944 года брыгаду блакіравалі карнікі. У выніку 14-дзённых баёў партызаны прарвалі блакаду.

## Склад 
* атрад Б. М. Кулікова (пазней імя Будзённага, арганізаваны ў красавіку 1942 года);
* атрад П. Я. Ігуменава (пазней «За Савецкую Радзіму», арганізаваны ў студзені 1942 года на базе групы А. Г. Балахонава, якая дзейнічала з 1941 года);
* атрад І. А. Бабіча (пазней імя Калініна, арганізаваны ў студзені 1943 года).

## Камандаванне 
### Камандзір 
* І. М. Кулікоўскі.

### Камісары 
* А. Я. Жулега;
* Дз. Н. Удалой;
* П. Р. Чарнушын.

### Начальнік штаба 
* Ігуменаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Гузель Шамілеўна Яхіна

**Гузель Шамілеўна Яхина** (, ; нар. 1 чэрвеня 1977, Казань, СССР) — расійская пісьменніца, найбольш вядомая як аўтар гістарычнага рамана «Зулейха расплюшчвае вочы» ().

## Біяграфія 
Гузель Яхіна нарадзілася ў Казані 1 чэрвеня 1977 года ў сям’і лекара і інжынера. Да трох гадоў гаварыла толькі па-татарску, на рускай мове стала гаварыць у дзіцячым садзе. Вучылася ў фізіка-матэматычным ліцэі №&nbsp;131 і мастацкай школе. Скончыла факультэт замежных моў . У школьныя гады пачала захапляцца кінематографам, вывучаць сцэнары.

З 1999 года жыве ў Маскве. Працавала ў сферы PR, рэкламы, маркетынгу. Скончыла сцэнарны факультэт Маскоўскай школы кіно (2015). Друкавалася ў часопісах «Нява» () и  ().

## Творчасць 
Кіраўнікі дэбютнага рамана Гузель Яхінай «Зулейха расплюшчвае вочы» () аб раскулачванні ў 1930-х гадах у СССР выйшлі ў часопісе «» (). Пасля шэрагу няўдалых спробаў самастойна знайсці выдаўца для рамана Яхіна звярнулася ў літаратурнае агенцтва. З яго дапамогай кніга ўбачыла святло і апынулася паспяховай. У 2015 годзе пісьменніца стала лаўрэатам Нацыянальнай літаратурнай прэміі «», таксама яе раман быў адзначаны прэміямі «» і «Кніга года», ён быў пераведзены больш чым на 20 моў, які ў снежні 2019 года другі раз прынёс ёй прэмію «Вялікая кніга», а таксама міжнародную прэмію Іва Андрыча у намінацыі «За лепшую кнігу».

У 2019 годзе кінакампаніяй «Русское» для тэлеканала «Расія-1» паводле рамана «Зулейха расплюшчвае вочы» зняты 8-серыйны фільм.

## Творы 
## Экранізацыі 
* 2019 — «Зулейха расплюшчвае вочы», тэлесерыял

Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Аўтары гістарычных раманаў
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Вялікая кніга»
Пупач

**Пупач** — шматзначны тэрмін.

* народная назва віду 
* народная назва грыба
Галубок

**Галубок**:

* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў
Лагергеймія

**Лагергеймія** (*Lagerheimia*) — род аднаклетачных зялёных водарасцей сямейства аацысціевых.

## Апісанне 
Клеткі адзіночныя, авальныя або цыліндрычныя, круглыя ці лімонападобныя, са шчацінкамі (2-11) на палюсах і экватары; часам клеткі і шчацінкі пакрыты слоем слізі. Хларапласт пласціністы, пасценны з адным пірэноідам. Клетачнае ядро адно.

Размнажэнне аўтаспорамі.
 
## Пашырэнне і экалогія 
Пераважна прэснаводныя віды, некаторыя саланаватаводныя. Тапляюцца ў планктоне азёр, рэк, сажалак і вадасховішчаў на розных кантынентах.

Актыўныя фотасінтэтыкі. Добры корм для зоапланктону.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Аацысціевыя
Правінцыйныя выбары ў Іраку (2005)

**Выбары ў саветы мухафаз (правінцый) Ірака** былі праведзены 30 студзеня 2005 года, у той жа дзень, што і выбары ў Пераходную Нацыянальную асамблею. Кожная правінцыя выбірала савет з 41 члена, за выключэннем Багдада, савет якога складаецца з 51 члена.

## Агульныя вынікі 
## Спасылкі 
* Basra Governor Dismissed Fadhila Brands al-Maliki Gov. «the New Baath», Asharq Al-Awsat via Informed Comment, 2007-07-29
* The Army of al-Sunnah Wal Jama’a Claims Responsibility for Several Operations Targeting American and al-Ghadr Forces , *Search for International Terrorist Entities*, 2005-12-06, accessed on 2007-09-02
* http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/iraq/2005/05/imm-050518-unami.htm#_Toc104174129, *Xebat*, 2005-05-18, accessed on 2007-08-31
Катэгорыя:Выбары ў Іраку
Катэгорыя:Выбары 2005 года
Катэгорыя:Студзень 2005 года
Катэгорыя:Падзеі 30 студзеня
Катэгорыя:2005 год у Іраку
Мумбаізм

**Мумбаі́зм**, **культ Мумба** () — рэлігійны хіліялістычны рух ва Усходняй Афрыцы. 

Заснавальнікам мумбаізма лічыцца Аньянга Дандэ, прадстаўнік народа луа з захаду Кеніі. У 1913 г. ён абвясціў, што быў праглынуты вялікім змеям з возера Вікторыя і потым адпушчаны ім. Пры гэтым нібы змей паведаміў, што ён — бог Мумба, які прадракае хуткае заканчэнне ўлады белых людзей і хрысціянства, пасля чаго павінна пачацца эпоха дабрабыту. 

Пропаведзь Аньянга Дандэ мела поспех сярод прадстаўнікоў розных народаў, незадаволеных палітыкай брытанскай каланіяльнай адміністрацыі. Пад яго ўплывам адбыліся антыкаланіяльныя выступленні ў 1914 г. Аднак большасць прыхільнікаў Аньянга Дандэ далучалася да створанай ім арганізацыі на чале першасвятара са спецыяльнымі месцамі для сустрэч і шанавання Мумба. Яны выкарыстоўвалі традыцыйныя фалічныя сімвалы і элементы шанавання сонца, характэрныя для афрыканскіх народаў. 

## Спасылкі 
* The Cult of Mumbo in Central and South Kavirondo

Катэгорыя:Нацыянальныя і этнічныя рэлігіі
Катэгорыя:Новыя рэлігійныя рухі
Катэгорыя:Рэлігія ў Кеніі
Агаларушагы

**Агаларушагы** () — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.

У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).

## Спасылкі 
* Ağalaruşağı — спадарожнікавы здымак вёскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Лачынскага раёна
Фано (апалчэнне)

**Фано** (), таксама **FANO** або **Fanno** — узброеная моладзевая групоўка ў Эфіопіі, сабраная з прадстаўнікоў народа амхара, якая сфармавалася ў 2010-х гадах. Павелічэнне ўплыву і ролі арганізацыі адбылося ў 2019 годзе ў сувязі з прыходам да ўлады прэм’ер-міністра Абія Ахмеда Алі.

## Вызначэнне 
Фано называецца рознымі СМІ і праваабарончымі арганізацымі альбо як хуліганская група, альбо як апалчэнне. Арганізацыя «The Organization for World Peace» ахарактарызавала Фано як «моладзевую групу дружыннікаў-амхара», якая ўзяла на сябе функцыю забеспячэння закона і парадку, што ўрад, з прычыны шэрагу прычын, не мог забяспечыць.

## Ідэалогія 
Апалчэнцы прытрымліваюцца ўльтранацыяналістычнай ідэалогіі, якая мае на ўвазе дэмантаж федэральнай сістэмы і аднаўленне цэнтралізаванай «імперскай» дзяржавы, дзе ў мінулым дамінавалі эліты амхара.

## Злачынствы 
Фано абвінавачваецца ва ўдзеле ў масавых забойствах 58 чалавек ў Метэма (10—11 студзеня 2019), у забойстве сям’і ў Азэза (29 верасня 2019), удзеле ва ўзброеным сутыкненні з рэгіянальнымі і федэральнымі сіламі бяспекі ў Гандэры і Дабаце (19 сакавіка 2020).

22 кастрычніка 2021 года ў горадзе Дэсэ апалчэнцы Фано сабралі натоўп, каб публічна лінчаваць двух выкладчыкаў універсітэта Вало: дацэнта кафедры спартыўных навук Бірхану Гідэй і матэматыка Хайле Хабенам Антэнех. Прычынай расправы стала іх тыграйскае паходжанне. Раней былі распаўсюджаны спісы супрацоўнікаў-тыграйцаў ВНУ. Забойства адбылося на фоне Тыграйскага канфлікту.

Катэгорыя:Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Катэгорыя:Маладзёжныя арганізацыі
Катэгорыя:Нацыяналістычныя арганізацыі
Катэгорыя:Узброеныя групоўкі ў Эфіопіі
Армін Лашэт

**А́рмін Ла́шэт** (; )— нямецкі палітык, старшыня партыі Хрысціянска-дэмакратычны саюз Германіі (з 2021), прэм’ер-міністр зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія (2017—2021).

## Біяграфія 
У 18-гадовым узросце ўступіў у ХДС. У 1981 годзе скончыў школу ў сваім родным горадзе Аахен і пачаў вывучаць права ва ўніверсітэтах Мюнхена і Бона. У 1986 годзе таксама пачаў журналісцкую дзейнасць — у прыватнасці, працаваў карэспандэнтам рэдакцыі навін на баварскім тэлебачанні Bayerisches Fernsehen. У 1987 годзе здаў першы дзяржаўны юрыдычны іспыт. Праз чатыры гады ён стаў галоўным рэдактарам газеты KirchenZeitung Aachen, з 1995 па 1999 год кіраваў выдавецтвам Einhard-Verlag.

Абраны новым старшынёй нямецкай партыі Хрысціянска-дэмакратычны саюз, якая ўваходзіць у кіроўную кааліцыю, 16 студзеня 2021 года. Яго кандыдатуру падтрымалі ўдзельнікі двухдзённага партыйнага з’езда, які праходзіў у рэжыме відэаканферэнцыі. Атрымаў у другім туры галасавання 521 голас супраць 426, пададзеных за кансерватара Фрыдрыха Мерца. 

Катэгорыя:Журналісты Германіі
Катэгорыя:Палітыкі Германіі
Швейцарская народная партыя

**Швейцарская народная партыя** (; ), таксама вядомая як **Дэмакратычны саюз цэнтра** (; ) — нацыянал-кансерватыўная партыя Швейцарыі, найбуйнейшая партыя ў Федэральным Сходзе.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Швейцарыі
Вуліца Максіма Горкага (Бабруйск)

**Вуліца Максіма Горкага** () — цэнтральная вуліца Бабруйска.

## Гісторыя 
Дарэвалюцыйная *Казначэйская вуліца* была значна больш працяглай за сённяшнюю вуліцу Максіма Горкага. На ёй размяшчалася мужчынская гімназія (дырэктар І. Арлоўскі). На рагу Мураўёўскай і Казначэйскай стаяла жаночае двухкласнае вучылішча з трэцім рукадзельным класам. У 1920-1930-я гады вуліцу перайменавалі ў гонар савецкага пісьменніка Максіма Горкага. У гады нацысцкай акупацыі вуліцу перайменавалі ў *Таварыскую*.

Сучасны выгляд вуліцы Горкага і плошчы Леніна пачалі фарміравацца на мяжы 1960-х гг., калі пачалася сучасная забудова горада. Па генеральным плане 1978 года кампазіцыйнай воссю горада станавілася рака Бярэзіна, а галоўнай вуліцай — вуліца Горкага. Генплан меркаваў рэканструкцыю цэнтральнай часткі Бабруйска — замену сядзібных пабудоў шматпавярховымі будынкамі.

## Забудова 
* № 3, 5, 7, 7А — комплекс жылых і культурна-бытавых будынкаў (архітэктар П. Бяляеў, П. Усцінаў, В. Ачайкін).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Бабруйска
Вуліца 50 год ВЛКСМ (Бабруйск)

**Вуліца 50 год ВЛКСМ** () — вуліца ў Бабруйску, размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада, у жылым раёне, які называецца «Даманскі».

* № 26 — гасцініца «Юбілейная» (архітэктар П. Бяляеў, М. Волкаў, Р. Максіменка).
* № 24 — Адміністрацыя Першамайскага раёна горада Бабруйска.
* № 33 — гандлёвы цэнтр «Карона».
* № 35 — .

## Спасылкі
Гі Пармелен

**Гі Пармелен** (; ) — швейцарскі палітык, прадстаўнік Швейцарскай народнай партыі. Член Федэральнага савета, віцэ-прэзідэнт Швейцарыі ў 2020, прэзідэнт у 2021.

Катэгорыя:Палітыкі Швейцарыі
Катэгорыя:Прэзідэнты Швейцарыі
101-я Даманавіцкая партызанская брыгада

**101-я Даманавіцкая партызанская брыгада** — партызанская брыгада. Дзейнічала на тэрыторыі Даманавіцкага і Васілевіцкага раёнаў. 18 лістапада 1943 года брыгада (743 партызаны, чатыры атрады) злучылася з часцямі Чырвонай Арміі.

## Гісторыя 
Партызаны ў красавіку — ліпені 1943 года вялі аперацыі па разгрому нямецкіх гарнізонаў у вёсках Даманавічы, Каплічы, Савічы.  23 жніўня разам з брыгадамі Васілевіцкай імя П. К. Панамарэнкі і 99-й Калінкавіцкай разбілі нямецкі гарнізон у вёсцы Ведрыч. 26 жніўня вывелі са строю чыгуначны ўчастак Галявіцы — Калінкавічы, знішчылі два масты на чыгуначным участку Жлобін — Калінкавічы. У верасні вялі баі з карнікамі каля вёсак Бабовічы і Хутар. 3 і 7 кастрычніка збілі два нямецкія самалёты. У ноч на 18 лістапада разам з часцямі Чырвонай Арміі вызвалілі Васілевічы. 26—29 лістапада навялі праз балоты пераправы, што спрыяла наступленню часцей Чырвонай Арміі.

## Склад 
Брыгада была створана на базе Даманавіцкага атрада, арганізаванага ў маі 1942 года. Пры фарміраванні брыгады, атрад быў  разбуйнены на тры: атрады «За Радзіму», «Мсцівец», імя Чапаева. Пазней быў арганізаваны атрад «Смерць фашызму».

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* М. А. Чарнавусаў;
* В. М. Мінін.

### Камісар 
* М. Я. Казлоў.

### Начальнікі штаба 
* В. М. Мінін;
* М. Р. Салавей.

## Памяць 
У 1975 годзе ў вёсках Даманавічы і Халоднікі Калінкавіцкага раёна ў гонар брыгады былі ўстаноўлены мемарыяльныя дошкі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Сацыял-дэмакратычная партыя Швейцарыі

**Сацыял-дэмакратычная партыя Швейцарыі** (; ), таксама вядомая як **Сацыялістычная партыя Швейцарыі** (; ) — палітычная партыя ў Швейцарыі. На федэральных выбарах 2019 года заняла другое месца па колькаці атрыманых галасоў.


Катэгорыя:Палітычныя партыі Швейцарыі
Швейцарыя
Шынная вуліца (Бабруйск)

**Шынная вуліца** () — вуліца ў паўночнай частцы Бабруйска.

## Забудова 
* № 5 — Бабруйскаграмаш.
* № 13 — галаўное спецыялізаванае праектна-канструктарскае бюро (архітэктары Г. Латышаў).
* (*Мінская вуліца, 144*) — тралейбусны парк № 2.

## Спасылкі
Сіманета Самаруга

**Сіманета Самаруга** (; ) — швейцарская дзяржаўная і палітычная дзяячка, прадстаўніца Сацыял-дэмакратычнай партыі. Член Федэральнага савета, віцэ-прэзідэнт Швейцарыі ў 2014 і 2019 гадах, прэзідэнт у 2015 і 2020 гадах.

Катэгорыя:Палітыкі Швейцарыі
Катэгорыя:Прэзідэнты Швейцарыі
Вуліца Чкалава (Баранавічы)

**Вуліца Чкалава** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Баранавічаў.

## Забудова 
* № 2 (*вуліца Крупскай*) — Баранавіцкая дзіцячая паліклініка (архітэктары Р. Грынкевіч, Л. Макарэвіч).

## Спасылкі
Берхану Джула

**Берхану Джула Гелалча** () — эфіопскі ваенны дзеяч, фельдмаршал. 
## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і этнічных арома.

Берхану атрымаў ступень бакалаўра ва ўніверсітэцкім каледжы Альфа і ступень магістра ў Грынвіцкім ўніверсітэце ў Адыс-Абеба. У 2006 годзе працаваў у місіі ААН у Ліберыі і займаў пасаду камандуючага сектарам. Ён таксама займаў розныя іншыя пасады ў арміі, у тым ліку ў Міністэрстве нацыянальнай абароны, кадэцкай школе і брыгадах. З 2006 па 2009 год ён быў намеснікам камандуючага Цэнтральнага камандавання. У 2010 годзе прызначаны камандуючым Заходнім камандаваннем эфіопскай арміі.

21 лістапада 2014 года Генеральным сакратаром ААН Пан Гі Мунам быў прызначаны камандуючым Часовымі сіламі бяспекі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у Аб’ее (ЮНІСФА). 15 студзеня 2016 года скончыўся яго тэрмін паўнамоцтваў на пасадзе кіраўніка ЮНІСФА. Замест Берхану прызначаны генерал-маёр Хасен Эбрахім Муса.

4 лістапада 2020 года прызначаны кіраўніком Генштаба Узброеных сіл Эфіопіі. Як раз у гэты дзень разгараецца ўзброены канфлікт у рэгіёне Тыграй і Берхану ўдзельнічае ў ажыццяўленні кіраўніцтва ўрадавай арміі падчас баявых дзеянняў з паўстанцамі НФВТ.

8 студзеня 2022 года Берхану выраблены ў фельдмаршалы.

## Спасылкі 
* Інтэрв’ю Tamagn Media з Берхану Джула // Афіцыйны канал Tamagn Media на Youtube, 27 верасня 2020 
Катэгорыя:Генералы Эфіопіі
Катэгорыя:Фельдмаршалы
Кенеа Ядэта

**Кенеа Ядэта** (ар.: ''Qana'aa Yaadataa''; ) — эфіопскі ваенны дзеяч.

## Біяграфія 
Вывучаў адміністрацыйнае кіраванне і мае ступень доктара філасофіі ў галіне дзяржаўнага кіравання, ступень магістра ў галіне дзяржаўнага і канстытуцыйнага права, дзяржаўнага кіравання і дзелавога адміністравання. Служыў у федэральнай паліцыі Эфіопіі ў якасці намесніка генеральнага камісара і начальніка службы бяспекі рэгіянальнага штата Аромія. 18 жніўня 2020 быў прызначаны кабінетам прэм’ер-міністра Абія Ахмеда Алі міністрам нацыянальнай абароны на фоне рознагалоссяў паміж яго папярэднікам і прэм’ер-міністрам. Пазней стаў ключавой фігурай у Тыграйскім канфлікце.

Катэгорыя:Палітыкі Эфіопіі
Катэгорыя:Міністры абароны Эфіопіі
Катэгорыя:Міністры абароны