Краіны Паўночнай Еўропы

**Краіны Паўночнай Еўропы** (, ) — культурна-палітыка-геаграфічны рэгіён у Еўропе, які ўключае дзяржавы Скандынавіі (Данію, Швецыю і Нарвегію) і гістарычна звязаныя з імі дзяржавы Фінляндыю і Ісландыю, а таксама Грэнландыю і Фарэрскія астравы (з’яўляюцца часткай Даніі). Ва ўжытку ўсе краіны гэтага рэгіёна часам памылкова называюць *Скандынавіяй*, што няслушна, з прычыны таго, што Ісландыя і Фінляндыя не з’яўляюцца часткай Скандынавіі.

Характэрнай асаблівасцю нацыянальных сцягоў краін Паўночнай Еўропы з’яўляецца выява крыжа, зрушанага ад цэнтра налева.

*  Данія — канстытуцыйная манархія, якая выкарыстоўвае парламенцкую сістэму.
**  Грэнландыя — аўтаномны рэгіён у складзе Садружнасць Каралеўства Данія; мае аўтаномны статус з 1979 г.
**  Фарэрскія астравы — аўтаномны рэгіён у складзе Садружнасць Каралеўства Данія; мае аўтаномны статус з 1948 г.
*  Ісландыя — парламенцкая рэспубліка; незалежная дзяржава з 1918 г.
*  Нарвегія — канстытуцыйная манархія, якая выкарыстоўвае парламенцкую сістэму; незалежная дзяржава з 1905 г.
*  Фінляндыя — парламенцкая рэспубліка; незалежная дзяржава з 1917 г.
**  Аландскія астравы— шведскамоўная аўтаномная правінцыя ў складзе Фінляндыі (з 1920 г.)
*  Швецыя — канстытуцыйная манархія, якая выкарыстоўвае парламенцкую сістэму.

## Дзяржаўная і нацыянальная сімволіка 
На дзяржаўных сцягах усіх краін Паўночнай Еўропы намаляваны характэрны крыж, зрушаны ад цэнтра налева. Самым раннім сцягам, на якім з’явіўся такі крыж, з’яўляецца сцяг Даніі.

**Данія**

Файл:Flag of Denmark.svg|Сцяг Даніі (*«Данеброг»*)
Файл:National coat of arms of Denmark.svg|Герб Даніі
Файл:CygneVaires.jpg|Лебедзь-шыпун, нацыянальны сімвал Даніі
Файл:Holger danske.jpg|Статуя Аж'е Датчаніна ў замку Кронбарг

**Ісландыя**

Файл:Flag of Iceland.svg|Сцяг Ісландыі
Файл:Coat of arms of Iceland.svg|Герб Ісландыі
Файл:Falco_rusticolus_white_cropped.jpg|Крэчат, нацыянальны сімвал Ісландыі
Файл:Arnason-front.jpg|Ф’ялканан, Валадарка гары

**Нарвегія**

Файл:Flag of Norway.svg|Сцяг Нарвегіі
Файл:Coat of Arms of Norway.svg|Герб Нарвегіі
Файл:Bigbullmoose.jpg|Лось, нацыянальны сімвал Нарвегіі
Файл:Oppdal and Nord Gudbrandsdals bunad.jpg|Нарвежскі народны касцюм

**Фінляндыя**

Файл:Flag of Finland.svg|Сцяг Фінляндыі
Файл:Coat of arms of Finland.svg|Герб Фінляндыі
Файл:Ours des pyrenees aspe 2002.jpg|Буры мядзведзь, нацыянальны сімвал Фінляндыі
Файл:Suomineito (1906).jpg|Дзева Фінляндыя

**Швецыя**

Файл:Flag of Sweden.svg|Сцяг Швецыі
Файл:Great coat of arms of Sweden.svg|Герб Швецыі («Тры кароны»)
Файл:Bigbullmoose.jpg|Лось, нацыянальны сімвал Швецыі
Файл:Moder Svea Nygatan march 2007.JPG|Маці Свея

## Пашпартны і працоўны саюз 
Краіны Паўночнай Еўропы (за выключэннем Грэнландыі) утвараюць пашпартны саюз, створаны ў 1954 годзе. Грамадзяне краін-удзельніц саюза могуць свабодна перасякаць межы ўнутры саюза, не прад’яўляючы і нават не маючы пры сабе пашпарт (аднак дакументы, якія пацвярджаюць асобу, мець усё ж неабходна), а таксама працаўладкоўвацца без атрымання дазволу на працу. Цікава, што Нарвегія, у адрозненне ад Даніі, Швецыі і Фінляндыі, не з’яўляецца членам Еўрасаюза.

## Тэрміналогія 
Тэрмін *Паўночная Еўропа* ў вышэйзгаданым значэнні (як культурна-геаграфічны рэгіён, звязаны са Скандынавіяй) не варта блытаць з Паўночнай Еўропай у сучасным палітыка-геаграфічным сэнсе (апошні значна шырэйшы ў сваім азначэнні і супрацьпастаўляецца Паўднёвай і Усходняй Еўропе). Так, паводле афіцыйнай класіфікацыі ААН, да Паўночнай Еўропы (), апроч пералічаных дзяржаў, адносяць краіны Балтыкі (Эстонію, Латвію, Літву), Вялікабрытанію і Ірландыю.

## Гл. таксама 
* Паўночная Еўропа
* Скандынавія
* Скандынаўскія краіны
* Фенаскандыя

## Спасылкі 
* Тэма «Краіны Паўночнай Еўропы пасля Другой сусветнай вайны» са зборніка лекцый па дысцыпліне «Найноўшая гісторыя Еўропы і Амерыкі» 

Катэгорыя:Паўночная Еўропа