open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандр Сцяпанавіч Рагачук

**Аляксандр Сцяпанавіч Рагачу́к** (нар. , Шыповічы, Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Старшыня Брэсцкага гарадскога выканаўчага камітэта (2014–2023). Палкоўнік запасу.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 лютага 1965 года ў вёсцы Шыповічы Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці ў сям’і педагогаў.

У 1985 годзе скончыў Курганскае вышэйшае ваенна-палітычнае авіяцыйнае вучылішча і быў накіраваны для праходжання службы ў Афганістан. Па 1998 год служыў на афіцэрскіх пасадах ва Узброеных Сілах Расійскай Федэрацыі. У 1998—2000 гадах выкладаў у Самарскім аэракасмічным універсітэце.

У 2000 годзе вярнуўся на радзіму, працаваў у Кобрынскім райвыканкаме начальнікам аддзела арганізацыйна-кадравай працы, намеснікам старшыні выканкама.

У 2004 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры прэзідэнце Рэспублікі Беларусь і быў прызначаны на пасаду начальніка ўпраўлення ідэалагічнай працы Брэсцкага аблвыканкама. На гэтай пасадзе ён стаў вядомым тым, што ўвёў па серадах абавязковы беларускамоўны дзень у арганізацыі.

У 2010 годзе заняў пасаду главы адміністрацыі Маскоўскага раёна горада Брэста. У інтэрв’ю пасля прызначэння заявіў, што: «мы з часам, канешне, але ўсё роўна пяройдзем на беларускую мову», хоць большасць грамадзянаў цяпер карыстаецца «расійскай мовай». На перамовах пратэстоўцы выказалі яму патрабаванне адмяніць дэкрэт, на што Рагачук паабяцаў перадаць гэтае патрабаванне «вышэйшым уладам».

27 сакавіка 2023 года была дадзена згода на прызначэнне мэрам Брэста Сяргея Лабадзінскага. Аляксандр Рагачук з 28 сакавіка 2023 года пайшоў у адстаўку з дзяржаўнай службы.

У маі 2023 года абраны старшынёй Брэсцкага абласнога аб’яднання прафсаюзаў.

20 жніўня 2024 года на пасяджэнні прэзідыума Савета Брэсцкага абласнога аб’яднання прафсаюзаў члены прэзідыума Савета прагаласавалі за вызваленне ад пасады старшыні Брэсцкага абласнога аб’яднання прафсаюзаў Аляксандра Рагачука па пагадненні бакоў у сувязі з яго заявай.

## Узнагароды 
* медаль «За адвагу» (СССР).
* Медаль «За баявыя заслугі».
* Ордэн свяціцеля Кірыла Тураўскага II ступені (2019).
* медаль «За працоўныя заслугі» (2020).

## Сям’я 
Жанаты, мае дачку.

## Спасылкі 
* Кто есть кто. Александр Степанович Рогачук 

Катэгорыя:Старшыні Брэсцкага гарадскога выканаўчага камітэта
Бастыён VII Брэсцкай крэпасці

**Бастыён VII** — адзін з бастыёнаў Брэсцкай крэпасці, размешчаны паміж курцінамі V і VI франтоў Валынскага ўмацавання. Узведзены ў 1834—1839 гадах. Складаецца з двух фасаў і двух фланкаў. Роў перад выходным вуглом двух фасаў вадзяны да сумежных равелінаў IV і V, далей равы сухія. Казематаваныя збудаванні адсутнічаюць.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Брэсцкая крэпасць
Катэгорыя:Бастыёны
Катэгорыя:Валынскае ўмацаванне
Катэгорыя:1839 год у Брэсце
Нордвік (бухта)

**Но́рдвік** () — бухта каля паўночна-заходняга берага мора Лапцевых, паміж паўвостравам Хара-Тумус на захадзе і паўвостравам Нордвік на ўсходзе. Тэрыторыя Расіі.

Даўжыня бухты 37 км, шырыня да 39 км. Глыбіні да 6 м. Большую частку года бухта пакрытая лёдам.

## Літаратура 
* 
* 
*  — С. 377.

## Спасылкі 
* Нордвик – экпедиционные работы 2014 г. // Институт нефтегазовой геологии и геофизики им. А. А. Трофимука Сибирского отделения Российской академии наук

Катэгорыя:Залівы Краснаярскага края
Катэгорыя:Залівы Якуціі
Катэгорыя:Мора Лапцевых
Баранаўка (прыток Пяршайкі)

**Бара́наўка** — рака ў Беларусі, у Валожынскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Пяршайка (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 34 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 ‰. Пачынаецца на поўнач ад вёскі Мяжэйкі, упадае ў Пяршайку каля вёскі Галубы. Вадазбор раўнінны. На працягу 2,8 км каналізаваная (ад вёскі Ляшчатка да вусця).

## Літаратура 
* 
*  — С. 234.

Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Катэгорыя:Басейн Іслачы
Лісіная гара

**Лісіная (Лысая) гара** — гара ў цэнтральнай частцы горада Ніжні Тагіл, знаходзіцца ў Ніжнім Тагіле (Свярдлоўская вобласць, Расія), у Ленінскім раёне горада, на Старой Гальянцы. Галоўны вядомы знак горада.

## Апісанне 
Лісіная гара размешчана каля Тагільскай сажалкі. На вяршыні гары знаходзіцца вартаўнічая вежа. Паблізу ад гары знаходзіцца Завод-музей гісторыі горназаводскай тэхнікі (стары металургічны завод, пабудаваны ў XVIII стагоддзі пры Акінфіі Дзямідаве), дапаўняльны антураж, непасрэдна ля падножжа гары ёсць помнік металургам, каля гары перасякаюцца дзве буйныя вуліцы горада Берагавая-Ударная і Чалюскінцаў. Гару бачна з усіх навакольных раёнаў горада.

Дакладнай інфармацыі, чаму Лісіная гара атрымала сваю назву, няма. Паводле адной версіі, раней тут у багацці вяліся лісы, паводле іншай — гара атрымала назву ад дымоў размешчанага непадалёк дзямідаўскага металургічнага завода, якія нагадваюць лісіныя хвасты. Іншая назва гары — Лысая — злучана з тым, што яна некалі была пакрыта лесам, што цяпер зусім знік.

Лісіная гара з вежкай на вяршыні — галоўны вядомы знак горада Ніжняга Тагіла. Як і даўней, Лісіная гара з’яўляецца папулярным месцам для гулянняў гараджанаў і галоўным знакам горада Ніжняга Тагіла. З гары адкрываецца маляўнічая панарама горада. Лісіная гара служыць упрыгожаннем цэнтра горада Ніжняга Тагіла, надаючы яму адмысловы, непаўторны від і антураж.

У наш час у Лісьегорскай вежы працуе музей, які быў прызнаны самым маленькім музеем Расіі. Лісіная гара з вежкай уваходзіць у ніжнетагільскае музейнае аб’яднанне музея-запаведніка «Горназаводскі Урал», мае статус помніка архітэктуры і з’яўляецца аб’ектам культурнай спадчыны Урала і Расіі.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Горныя вяршыні Урала
Катэгорыя:Геаграфія Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Урала
Катэгорыя:Славутасці Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Ніжняга Тагіла
Катэгорыя:Культура Ніжняга Тагіла
Унска-Санскі кантон

**Унска-Санскі кантон** () — адзін з дзесяці кантонаў, што ўваходзяць у Федэрацыю Босніі і Герцагавіны.
[mini|thumb|left|Цвярдыня ў [Вяліка-Кладуша|Вялікай-Кладушы]]
Складаецца з Града Біхача і Града Цазіна, і яшчэ шасці абшчын — Босанска-Крупа,Босанскі-Петравац, Бужым, Вяліка-Кладуша, Ключ, Санскі-Мост. Унска-Санскі кантон на поўначы, захадзе і паўночным усходзе мяжуе з рэгіёнамі Харватыі, якія раней уваходзілі ў склад Рэспублікі Сербская Краіна. На ўсходзе і паўднёвым усходзе з Рэспублікай Сербскай, на поўдні з Герцагбасанскім кантонам Федэрацыі Босніі і Герцагавіны.
Па выніках перапісу насельніцтва 2013 года Унска-Санскі кантон мае 273 261 жыхара са шчыльнасцю 66,25 чал/км², і суадносна па гэтых паказчыках займае чацвертае і сёмае месца сярод кантонаў Босніі і Герцагавіны. У гэты ж час плошча 4 125 км² робіць Унска-Санскі кантон па гэтаму паказчыку другім у Федэрацыі Босніі і Герцагавіны пасля Кантона 10, і складае 15,79% плошчы Федэрацыі, ці 8,10% ўсёй Босніі і Герцагавіны цалкам.
[mini|thumb|Аўтадарога M5 ([Боснія і Герцагавіна) паміж Біхачам і Босанскім-Петраўцам]]            
## Геаграфія 
Унска-Санскі кантон размешчаны ў паўночна-заходнім куце Босніі і Герцагавіны, адміністрацыйны цэнтр у Біхачы. Тэрыторыя кантона разам з суседнімі абшчынамі ў складзе Рэспублікі Сербскай суадносіцца з гістарычным рэгіёнам Босанская Краіна. Кантон мае выключнае геаграфічнае знаходжанне паблізу калідораў, што злучаюць Заходнюю Еўропу праз Усходняе Міжземнамор’е з Блізкім Ўсходам. Марфалагічная структура кантона ўтворана пераважна пагоркамі ды нізкімі карставымі палямі, алювіальнымі паніжэннямі і катлавінамі, з шматлікімі рачнымі далінамі. Клімат умерана-кантынентальны.
[mini|thumb|[Вадаспад Штрбачкі Бук у Нацыянальным парку Ўна]]
## Насельніцтва 
Паводле перапісу 2013 году Унска-Санскі кантон мае 273 261 жыхара са шчыльнасцю 66,25 чал/км², і суадносна па гэтых паказчыках займае чацвертае і сёмае месца сярод дзесяці кантонаў Босніі і Герцагавіны. Таму, нягледзячы на вялікую канцэнтрацыю насельніцтва ў Босанскай-Крупе, Цазіну, Вялікай-Кладушы, кантон адносіцца да рэдканаселеных. 

Дзесяткі тысячаў сербаў у краі былі знішчаны ў гады Другой сусветнай вайны харвацкімі ўсташамі і іх памочнікамі з боку мусульманаў. Масавы зыход сербскага насельніцтва адбыўся ў верасні-кастрычніку 1995 года ў выніку мусульманскага наступу падтрыманага паветранымі бамбардаваннямі ЗША і НАТА. Большасць сербскага насельніцтва застаецца толькі ў абшчыне Босанскі-Петравац.

Склад насельніцтва ў межах сёння існуючага Унска-Санскага кантона:

#### 2013 
* Баснійцы — 246 012
* Сербы — 8 452
* Харваты — 5 073
* Іншыя — 13 724

#### 1991 
* Мусульмане — 241 511
* Сербы — 67 351
* Харваты — 8 766
* Югаславы — 8 456
* Іншыя — 4 395

Катэгорыя:Кантоны Федэрацыі Босніі і Герцагавіны
Дараўлянка

**Дараўля́нка** — рака ў Маладзечанскім і Валожынскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Яршоўка (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 79 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 м/км. Пачынаецца за 0,5 км на ўсход ад вёскі Ермакі. Працякае па заходняй ускраіне Мінскага ўзвышша. Упадае ў Яршоўку за 2,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Сярэдняе Сяло.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-66. Выданне 1986 года. Стан мясцовасці на 1983 год.

Катэгорыя:Рэкі Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Катэгорыя:Басейн Іслачы
Брэсцкая брама

**Брэсцкая брама** — колішняя брама Брэсцкай крэпасці, якая звязвала Цытадэль з Кобрынскім умацаваннем. Узведзена ў 1834—1850 гадах. Перад брамай цераз правы рукаў ракі Мухавец быў пабудаваны пад’ёмны мост.

Паводле некаторых звестак у першай палове XIX стагоддзя брама называлася **Кобрынскай**. Пазней брама атрымала назву Брэсцкая, па кірунку выезду з крэпасці ў бок горада Брэст-Літоўска.

У перыяд нямецкай акупацыі ў 1915—1918 гг. назва брамы была зменена. Пад’ёмны мост быў названы ў гонар караля Людвіга, а брама стала называцца **Паўночнай**. У 1915—1916 гадах для практычнасці абапал асноўнага праезда былі зроблены два дадатковыя, праз адзін з якіх была пракладзена вузкакалейная чыгунка. Гэтыя новыя праезды стварылі шляхам разбору казематаў.

У перыяд міжваеннай Польшчы у 1921—1939 гг. мост цераз правы рукаў ракі Мухавец быў рэканструяваны. Брама ж ізноў перайменавана, цяпер у **Штабную браму**. Назва была звязана з тым, што ў Цытадэлі размяшчалася камандаванне 9 Палескай ваеннай акругі.

Пасля вераснёвых падзей 1939 года і з прыходам новай улады, брама ў чарговы раз змяніла сваю назву. У савецкі перыяд яны называліся **Трохарачнай**, што абумоўлена знешнім выглядам.

У час баявых дзеянняў у чэрвені 1941 года Трохарачная брама была ў цэнтры асноўных падзей, пра што сёння нагадвае памятны знак, пастаўлены каля былой брамы.

У 1949 годзе ў час варварскага знішчэння крапасных пабудоў, брама была прызнана аварыйнай і разабранай.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Брамы Брэсцкай крэпасці
Катэгорыя:1850 год у Брэсце
Катэгорыя:Зніклі ў 1949 годзе
Катэгорыя:1949 год у Брэсце
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Брэста
Каскруўка

**Каскру́ўка**, **Каскараўка**, **Есьманаўка** — рака ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Яршоўка (басейн Нёмана). Даўжыня 8 км. Пачынаецца за 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Татары, упадае ў Яршоўку на ўсход ад вёскі Запруддзе. Ад вусця на працягу 1,2 км каналізаваная.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Іслачы
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Лагазінка

**Лагазі́нка**, **Лаго́зійка**, **Лагаза** — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Гайна (басейн Дняпра).

## Назва 
Пярвейшая форма назвы захавалася ў назве вёскі Лагаза.

На думку А. Рогалева, у складзе гідроніма Лагаза (Лагазінка) маецца корань *лог-*, які суадносіцца з геаграфічным тэрмінам *лог* — «нізіна, лагчына, шырокі яр, даліна». Слова *лог* этымалагічна звязана з дзеясловам *ляжаць*. Другая частка гідроніма *-аз(а)* уяўляе сабой сцёрты геаграфічны тэрмін са значэннем «рака, ручай, вадацёк».

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 49 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 5,8 м/км. Пачынаецца за 2 км у напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Сялец, вусце на заходняй ускраіне вёскі Дабрэнева. Цячэ па Мінскім узвышшы. Рэчышча каналізаванае на працягу 6 км (ад вёскі Лагаза да вусця). На рацэ каля паўночнай ускраіны вёскі Лагаза плаціна і сажалка (плошча 0,22 км²).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-68. Выданне 1988 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

Катэгорыя:Рэкі Лагойскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Гайны
Сойка (рака)

**Со́йка** — рака ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Бродня (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 6,4 км. Пачынаецца на паўднёвай ускраіне вёскі Буда, вусце за 1 км на поўнач ад вёскі Замлынне. Рэчышча на працягу 2,9 км ад вусця каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Бярэзіны
Катэгорыя:Рэкі Смалявіцкага раёна
Контр-гард Брэсцкай крэпасці

**Контр-гард** — земляное ўмацаванне Брэсцкай крэпасці, якое закрывае капанір тэнальнага фронта Кобрынскага ўмацавання. Пабудаваны ў 1863 годзе ў перыяд планавых работ па мадэрнізацыі Кобрынскага ўмацавання, мае вадзяны роў і прызначаны для абароны тылу насыпа Варшаўска-Брэсцкай чыгункі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Брэсцкая крэпасць
Катэгорыя:Кобрынскае ўмацаванне
Катэгорыя:1863 год у Брэсце
Таланка

**Тала́нка** — рака ў Крупскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Нача (басейн Дняпра). Даўжыня 8,1 км. Пачынаецца на заходняй ускраіне вёскі Версанка, вусце за 0,3 км на паўночны захад ад вёскі Казубец. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Бабра
Катэгорыя:Рэкі Крупскага раёна
Паўбастыён VIII Брэсцкай крэпасці

**Паўбастыён VIII** — земляное ўмацаванне Брэсцкай крэпасці. Размешчана паміж кавальерам і курцінай VI фронта Валынскага ўмацавання. Умацаванне мае два фасы і адзін фланк. Перад доўгім правым фасам ад кавальера да землянога выраза ў фасе, размешчанага насупраць рэдзюіта, вадзяны роў, далей уздоўж абодвух фасаў і фланга - сухі.

У комплекс уваходзяць рэдзюіт (1849-1854) і ПДОТ № 513 (1940-1941).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Брэсцкая крэпасць
Катэгорыя:Бастыёны
Катэгорыя:Валынскае ўмацаванне
Цярэспальскі мост

**Цярэ́спальскі мост** — колішні канатна-падвесны мост у Брэсцкай крэпасці. З’яўляўся самым вялікім у Расійскай імперыі пуцеправодам падобнай канструкцыі. Злучаў Цытадэль і Цярэспальскае ўмацаванне.

Узведзены ў 1850-я гг.

Беларускі этнограф Павел Шпілеўскі ў сваёй кнізе «Падарожжа па Палессі і Беларускім краі» пісаў: «Наваколлі Брэста з цярэспальскага ўезду вельмі маляўнічыя. Праязджаючы праз крапасныя валы, мы былі здзіўлены цудоўным ланцуговым мостам. Гэты мост падобны да Ланцуговага, што каля Летняга саду; адрозненне ў тым, што Брэсцкі даўжэйшы і ланцугі на ім з суцэльных дратоў, а на пецярбургскім — з літога чыгуну».

У 1914 г., пры адступленні расійскімі войскамі дэмантаваны адзін рад апорных пілонаў і вантаў, а таксама ўвесь насціл моста. У 1915 годзе адна паласа моста была адноўлена немцамі. Да 1930 года на месцы вантавага моста, у яго габарытах, польскія сапёры пабудавалі мост на драўляных апорах з пралётнымі драўлянымі фермамі. З прычыны таго, што вышыня драўляных фермаў была нашмат большай за вышыню падвеснага пралётнага збудавання, каб захаваць суднаходны габарыт, праезная частка была паднята прыкладна на 2,2 м, былі дабетанаваны прырэчышчавыя падпорныя сценкі моста, падсыпаны пад’язныя дарогі да яго на абодвух берагах. На востраве былі засыпаны каменныя падпорныя сцены з арачным поймавым праходам. Падсыпка з’езду з моста каля Цярэспальскай брамы была вырашана з выкарыстаннем падпорных сценак і агародж. Справа ад моста была створана так званая Сапёрная прыстань.

Для вывучэння культурнага слоя і падземных збудаванняў Цярэспальскага моста і брамы ў чэрвені 2011 года і ліпені-жніўні 2013 года ў зоне будаўніцтва філіялам «Брэстрэстаўрацыяпраект» былі праведзены археалагічныя раскопкі.

23 жніўня 2013 года было прынята рашэнне аб выкарыстанні ў якасці асновы выгляд моста на 1941 год. Тады даўжыня моста складала 92 метры, а шырыня — 9 метрам. Аднаўленне моста патрабуе таксама рэканструкцыі і Цярэспальскай брамы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Брэсцкая крэпасць
Катэгорыя:Масты Брэста
Катэгорыя:Цытадэль (Брэсцкая крэпасць)
Катэгорыя:Цярэспальскае ўмацаванне
Катэгорыя:Масты цераз Мухавец
Катэгорыя:1850-я ў Брэсце
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Брэста
Брэсцкі гарадскі выканаўчы камітэт

**Брэсцкі гарадскі выканаўчы камітэт** (**Брэсцкі гарвыканкам**)  — вышэйшы орган выканаўчай улады Брэста. Размешчаны ў цэнтры горада, у будынку па адрасе вул. Энгельса, 3.

Брэсцкаму гарвыканкаму падпарадкаваны адміністрацыі Ленінскага  і Маскоўскага раёнаў горада.

## Старшыні 
Старшыня ажыццяўляе агульнае кіраўніцтва дзейнасцю гарвыканкама, адміністрацый раёнаў, арганізацый уласнасці г. Брэста.
* 1988—1995 — Іван Баляслававіч Венцэль;
* 2001 — ? — Мікалай Паўлавіч Гардзіевіч;
* кастрычнік 2004 — ліпень 2014 — Аляксандр Палышэнкаў;
* 14 кастрычніка 2014 — сакавік 2023  — Аляксандр Сцяпанавіч Рагачук;
* з 27 сакавіка 2023 — Сяргей Мікалаевіч Лабадзінскі.

Катэгорыя:Арганізацыі Брэста
Катэгорыя:Арганізацыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Мясцовыя выканаўчыя камітэты Беларусі
Тарасіца

**Тара́сіца**, **Тарэ́сіца** — рака ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі і Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны, у басейне Прыпяці. Даўжыня 20 км, у тым ліку на Беларусі 14,5 км. Пачынаецца за 4,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Карлаўка, упадае ў Кіеўскае вадасховішча з поўначы. Рэчышча на тэрыторыі Беларусі каналізаванае. Цячэ ў зоне адсялення.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Брагінскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Кіеўскай вобласці
Борна Чорыч

**Борна Чорыч** (; ) — прафесійны харвацкі тэнісіст. Пераможца Grand Prix Hassan II 2017 года серыі ATP 250 і паўфіналіст BNP Paribas Open 2018 года серыі ATP Мастэрс 1000. Лічыцца адным з найбольш таленавітых маладых тэнісістаў свету.

## Фіналы турніраў 
### Адзіночны разрад: 3 (1:2) 
|

|}

## Спасылкі 
Профіль на сайте ATP

Катэгорыя:Тэнісісты Харватыі
Бастыён I Брэсцкай крэпасці

**Бастыён I** — адзін з бастыёнаў Брэсцкай крэпасці, размешчаны паміж тэнальным фронтам і курцінай I фронта Кобрынскага ўмацавання, мае два фасы і два фланкі. Прызначэнне бастыёна I – абстрэльваць мясцовасць.

У 1837-1838 гадах у горжы бастыёна створаны двухпавярховы рэдзюіт, пазней разабраны. У 1865 годзе пад валгангам фасаў бастыёна пабудаваны два казематаваныя парахавыя скляпкі ўмяшчальнасцю па 120 бочачак з зарадамі.

У 1887 годзе пад валгангам бастыёна створаны цагляны цэнтральны парахавы склеп на 7 000 пудаў пораху ў бочачках. Склеп уяўляе сабой казематаваную пабудову з арачным скляпеннем, адным вялікім памяшканнем сховішча, вакол якога зроблена вентыляцыйная галерэя. Па краях збудавання – два ўваходы. Бочачкі з порахам укладваліся ў тры ярусы на драўляных стэлажах.

У 1930-х гадах у горжы бастыёна пабудаваны аднапавярховы будынак пад артпарк  войска Польскага. У пасляваенны перыяд ён выкарыстоўвалася як артмайстэрня і спартзала 131 артпалка. Знесены ў 2003 годзе ЖКГ горада Брэста.

У 1941 годзе на стыку левага фланка і левага фаса ўзведзены артылерыйскі паўкапанір № 557 62-га ўмацаванага раёна.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Брэсцкая крэпасць
Катэгорыя:Бастыёны
Катэгорыя:Кобрынскае ўмацаванне
Літанка

**Лі́танка**, **Вязынка**, **канал П-2** — рака ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Пяршайка (басейн Нёмана). Даўжыня 6 км. Пачынаецца на паўночны захад ад вёскі Банькава, упадае ў Пяршайку каля вёскі Галубы. Да 1974 года цякла ў Іслач, былое рэчышча за 1 км на поўдзень ад вёскі Даўбені перасыпана. Рэчышча на працягу 4,5 км ад вёскі Паморшчына да вусця каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Іслачы
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Горназаводскі Урал

**Ніжнетагільскі музей-запаведнік «Горназаводскі Урал»** — музейнае аб'яднанне музеяў і культурных аб'ектаў Ніжняга Тагіла, комплекс помнікаў спадчыны, гісторыі і культуры і аб'яднанне музейных устаноў Ніжняга Тагіла. Музей размяшчаецца ў будынку былога Гарсавета, у Ленінскім раёне горада, на скрыжаванні праспекта Леніна і вуліцы Астроўскага, у гістарычным цэнтры горада. Комплекс будынкаў Гісторыка-краязнаўчага музея, галоўнага будынка-кіравання «Горназаводскага Урала» і гістарычнага архіва Ніжняга Тагіла завецца «Тагільскі крэмль».

## Гісторыя 
Музей-запаведнік «Горназаводскай Урал» быў заснаваны ў 1841 г. П. Н. Дзямідавым і спачатку зваўся «Музеум прыродазнаўчай гісторыі і старажытнасцей». Ён ствараўся ў якасці кунсткамеры ў гонар прыезду на Тагільскія заводы цэсарэвіча Аляксандра. Музей складаўся з некалькіх падраздзяленняў: бібліятэкі, архіва, шэрага калекцый (у прыватнасці геалагічнай, мінералагічнай і металургічнай), прадметаў са сходу Дзямідавых.

## Склад музейнага аб'яднання 
У наш час у склад «Горназаводскага Урала» уваходзяць наступныя музеі:
* Гісторыка-краязнаўчы музей
* Завод-музей гісторыі горназаводскай тэхнікі
* Музей побыту і рамёстваў горназаводскага насельніцтва «Панскі дом»
* Музей падноснага промыслу
* Гісторыка-тэхнічны музей «Дом Чарапанавых»
* Музей-сядзіба «Дзямідаўскае лецішча»
* Мемарыяльна-літаратурны музей Бондзіна
* Літаратурна-мемарыяльны музей Д. Н. Маміна-Сібірака
* Музей прыроды і аховы навакольнага асяроддзя (Верхні правіянцкі склад)
* Музей «Фондасховішча» (Ніжні правіянцкі склад)
* Музей «Дом рэдкай кнігі» («Краязнаўчая бібліятэка»)
* Музей-выстаўка горназаводскага абсталявання (экспазіцыя пад адкрытым небам)
* Лісіная гара (вартаўнічая вежа з невялікай экспазіцыяй усярэдзіне)
* Ганчарная майстэрня.

## Культурная дзейнасць 
Музей вядзе актыўную асветніцкую дзейнасць: арганізоўвае буйныя выстаўныя праекты, такія як «Гісторыя Уральскай горназаводскай чыгункі ў XIX ст.» (2004 г.), «Гісторыя подноснага промыслу ў Ніжнім Тагіле» (2009 г.), «Жывёльны мір Урала» (2007 г.) і інш., выпускае друкаваныя выданні, арганізоўвае розныя экскурсіі і іншыя культурныя імпрэзы.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Музеі Ніжняга Тагіла
Катэгорыя:Славутасці Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Музеі-запаведнікі Расіі
Катэгорыя:Гісторыя Урала
Прэзідэнцкія выбары ў Расіі (2018)

thumb|Лагатып прэзідэнцкіх выбараў у Расіі 2018 года
Чарговыя **вы́бары прэзідэ́нта Расі́йскай Федэрацыі адбыліся 18 сакавіка 2018 года**. У адпаведнасці з Канстытуцыяй Расіі, кіраўнік дзяржавы абіраецца на шасцігадовы тэрмін шляхам роўнага і прамога агульнага тайнага галасавання. Калі ў першым туры пераможца не будзе вызначана, другі тур мае адбыцца 18 красавіка 2018. Да ўдзелу ў выбарах дапушчаныя восем кандыдатаў..

## Кандыдаты 
thumb|Плакат «Кандыдаты на пасаду Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі»
Палітычныя партыі, прадстаўленыя ў Дзярждуме ці заканадаўчых органаў не менш як траціны суб’ектаў федэрацыі, могуць вылучаць кандыдатаў без збору подпісаў. Такімі партыямі з’яўляюцца «Адзіная Расія», КПРФ, ЛДПР, «Справядлівая Расія», «Радзіма» і «Грамадзянская плятформа».

Астатнім кандыдатам неабходна сабраць ад 100 да 300 тысяч подпісаў.

Працэс рэгістрацыі кандыдатаў будзе адбывацца са снежня 2017 года да лютага 2018 года.

### Магчымыя кандыдаты 
Уладзімір Уладзіміравіч Пуцін плануе перавыбірацца на наступны тэрмін. Адной з тых, хто заявіў аб удзеле ў выбарах, з’яўляецца Ксенія Анатольеўна Сабчак.
thumb|Выбарчы бюлетэнь

## Галасаванне 
thumb|Галасаванне людзей на выбарчым участку ў муніцыпальным раёне Брацеева горада Масквы

## Спасылкі 
Катэгорыя:Выбары ў Расіі
Катэгорыя:Выбары 2018 года
Любіна

**Лю́біна** — рака ў Беларусі, у Мазырскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Скалодзіна (басейн Прыпяці).

Даўжыня ракі 7 км. Пачынаецца за 3 км на ўсход ад вёскі Турбінка, вусце каля вёскі Крушнікі. У вярхоўі і нізоўі цячэ па лясістай мясцовасці.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Мазырскага раёна
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Гісторыка-краязнаўчы музей (Ніжні Тагіл)

**Гісторыка-краязнаўчы музей Ніжняга Тагіла** — галоўны і найстарэйшы музей Ніжняга Тагіла, размяшчаецца на праспекце Леніна на беразе Тагільскай сажалкі ў Ленінскім раёне горада, у Цэнтры горада. Уваходзіць у склад Ніжнетагільскага музея-запаведніка «Горназаводскі Урал». Музей знаходзіцца ў будынку былога лабараторнага флігеля пры Завадской канторы і разам з Гарсаветам утварае адзін архітэктурны комплекс, названы «Тагільскі крэмль».

## Гісторыя 
Сучасны ніжнетагільскі Гісторыка-краязнаўчы музей з'явіўся ў 1840 г. як «Музеум прыродазнаўчай гісторыі і старажытнасцей». Музей быў створаны на грунце экспанатаў выстаўкі, арганізаванай для цэсарэвіча Аляксандра Мікалаевіча, які наведаў у Ніжні Тагіл у 1837 годзе. «Музеум» з'яўляўся закрытай установай, яго мэта складалася ў зборы, захоўванні і вывучэнні калекцый і іх выкарыстання як навучальных дапаможнікаў для навучэнцаў Дзямідаўскага Выйскага тэхнічнага вучылішча.

У 1891 годзе калекцыя «Музеума» была аб'яднана з калекцыяй Выйскага музея, і на іх грунце быў створаны «Горназаводскі музеум Ніжнетагільскага і Луньеўскага заводаў», адкрыты для наведанняў. Аднак гэты музей прапрацаваў толькі да 1907 г. і быў закрыты з прычыны нястачы фінансавання, што прывяло да страты многіх яго экспанатаў.

Музей быў узноўлены толькі ў 1924 г. як Ніжнетагільскі краязнаўчы музей. Яго экспазіцыя была папоўнена рэдкімі прадметамі з былых «Панскіх Дамоў» і навакольных цэркваў. Сучаснае аблічча экспазіцыя музея галоўным чынам набыла да канца 1980-х гг., калі з яго складу быў выведзены аддзел прыроды, а ён стаў называцца гісторыка-краязнаўчым.

## Экспазіцыі музея 
Экспазіцыя музея складаецца з 7 залаў, экспанаты якіх апавядаюць пра гісторыю Ніжняга Тагіла з найстаражытнейшых часоў да 1917 г.:
* Зала № 1: першабытна-супольны лад ад палеаліту да ранняга жалезнага стагоддзя; гісторыя асваення Сярэдняга Урала рускімі ў XVI—XVII стст.
* Зала № 2: гісторыя асваення радовішчаў, з'яўленне першых металургічных заводаў у XVIII у.
* Зала № 3: гісторыя Ніжнетагільскай акругі ў перыяд 1806—1861 гг.
* Зала № 4: культурнае жыццё Ніжнетагільскай акругі ў 1-й палове XIX у.
* Зала № 5: Дзямідавы ў гісторыі рускай культуры, руска-французскіх і руска-італьянскіх сувязей
* Зала № 6: жыццё Ніжнетагільскай акругі ў 2-й палове XIX у.
* Зала № 7: жыццё Ніжнетагільскай акругі ў 1-й палове XX у.

## Спасылкі 
* http://museum-nt.ru
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Урала
Катэгорыя:Музеі Ніжняга Тагіла
Катэгорыя:Гісторыка-краязнаўчыя музеі
Катэгорыя:Краязнаўчыя музеі Расіі
Катэгорыя:Гістарычныя музеі Расіі
Дарлінг (горны хрыбет)

**Да́рлінг** () — горны хрыбет на паўднёвым захадзе Аўстраліі.

Даўжыня хрыбта каля 300 км. Найвышэйшы пункт — гара Кук (582 м). З’яўляецца моцна расчлянёным эрозіяй краем Заходне-Аўстралійскага пласкагор’я, які стромка абрываецца да прыморскай нізіны. На заходніх схілах хрыбта растуць эўкаліптавыя лясы, пераходзячыя на раўнінах у рэдкалессе.

## Літаратура 
*  — С. 54.

## Спасылкі 
* Darling Range // Encyclopaedia Britannica

Катэгорыя:Горы Аўстраліі
Катэгорыя:Геаграфія Заходняй Аўстраліі
Ізбынька

**Ізбы́нька**, **Баява́я** — меліярацыйны канал у Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Віць (басейн Прыпяці). Даўжыня 25 км. Пабудаваны ў 1965 г.

## Гідраграфія 
Пачынаецца за 2 км на поўнач ад вёскі Ізбынь, вусце за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Хвойнае. Асноўныя яго прытокі: каналы Лень, Рудзенскі, Вялікаборскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Хойніцкага раёна
Хуан Марцін Дэль Потра

**Хуан Марцін Дэль Потра** (; ) — прафесійны аргенцінскі тэнісіст. Пераможца адкрытага чэмпіянату ЗША 2009 года і BNP Paribas Open 2018 года з серыі Мастэрс 1000, а таксама фіналіст адкрытага чэмпіянату ЗША 2018 года і яшчэ трох турніраў серыі Мастэрс 1000. Пераможца 22 турніраў серыі ATP і былы чацвёрты нумар рэйтынгу. Уладальнік бронзавага медаля Алімпійскіх гульняў 2012 года ў Лондане і срэбнага медаля Алімпійскіх гульняў 2016 года ў Рыа-дэ-Жанейра. Пераможца Кубку Дэвіса 2016 года ў складзе зборнай Аргенціны. З'яўляецца адзіным тэнісістам, які не ўваходзіў у «Вялікую чацвёрку» і выйграў турнір Вялікага шалома з адкрытага чэмпіянату Францыі 2005 года да адкрытага чэмпіянату ЗША 2013 года (на працягу 35 турніраў запар).

## Фіналы турніраў 
### Турніры Вялікага Шлема: 2 (1 перамога, 1 параза) 

### Выніковыя чэмпіянаты: 1 (1 параза) 
### Турніры серыі Мастэрс: 4 (1 перамога; 3 паразы) 
## Спасылкі 
* Профіль на сайте ATP

Катэгорыя:Тэнісісты Аргенціны
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Журбіца

**Журбі́ца** — рака ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Уза (басейн Дняпра). Даўжыня 6,8 км. Пачынаецца на паўночнай ускраіне пасёлка Ніва, вусце за 0,5 км на паўночны захад ад пасёлка Рагазішча. Рэчышча каналізаванае на працягу 4,5 км (вусце — 0,5 км на поўдзень ад вёскі Блюдніца).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Узы
Катэгорыя:Рэкі Буда-Кашалёўскага раёна
Сула (прыток Дняпра)

**Су́ла** () — рака ў Сумскай і Палтаўскай абласцях Украіны, левы прыток ракі Дняпро.

Даўжыня ракі 363 км. Плошча вадазбору 18 500 км². Выток ракі знаходзіцца на Сярэднярускім узвышшы, каля сяла Сула Сумскай вобласці. Упадае ў Крэмэнчуцкае вадасховішча. Сярэдні расход вады на адлегласці 106 км ад вусця складае 29 м³/с.

Рака суднаходная ад горада Лубны. На рацэ горад Рамны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Палтаўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Сумскай вобласці
Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Музей падноснага промыслу

**Ніжнетагільскі музей гісторыі подносного промыслу «Дом Худаяравых»** — музей мастацтва вырабу і роспісу бляшаных падносаў, з'яўляецца часткай музейнага аб'яднання «Музея-запаведніка „Горназаводскі Урал“». Музей прысвечаны даўнейшаму народнаму промыслу Тагільскага лакавага падноснага роспісу. Музей размяшчаецца ў двухпавярховым бярвеністым будынку былога дома сям'і ўральскіх мастакоў Худаяравых побач з Ніжнетагільскім музеем побыту і рамёстваў горназаводскага насельніцтва «Панскі дом», разам з якім з'яўляецца часткай аднаго этнаграфічнага комплексу. Дом-музей Худаяравых з'яўляецца помнікам гісторыі федэральнага значэння. Музей знаходзіцца ў Ніжняга Тагіла, на вуліцы Тагільскай у Ленінскім раёне горада, на Старым Карку.

## Гісторыя 
До рэвалюцыі 1917 года будынак будучага музея належаў сям'і ўральскіх мастакоў Худаяравым. У 1982 годзе дом быў перанесены з вуліцы Горкага (былой Берагавой) на тэрыторыю этнаграфічнага комплексу на вуліцу Тагільскую, 24 і адноўлены на новым месцы з заменай фрагментаў бярвён. Дзеля адраджэння і захавання традыцый Ніжняга Тагіла і Урала 1991 годзе ў горадзе ў доме Худаяравых быў створаны Музей падноснага промыслу, які пазней стаў складнікам ніжнетагільскага музейнага аб'яднання «Музея-запаведніка „Горназаводскі Урал“».

## Спасылкі 
* http://тагильский-поднос.рф/
* http://museum-nt.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=6&Itemid=7
* http://tagilcity.ru/company/130/ 

Катэгорыя:Музеі Ніжняга Тагіла
Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Ніжняга Тагіла
Катэгорыя:Славутасці Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Урала
Катэгорыя:Музеі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Расіі
Джыдзінне

**Джыдзі́нне** — вадасховішча ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, за 3 км у напрамку на захад ад аграгарадка Тышкавічы.

Вадасховішча створана ў 1983 годзе на месцы возера Джыдзінне км². Даўжыня 2,2 (2,15) км, найбольшая шырыня 2 (1,95) км. Даўжыня берагавой лініі 8,5 км. Найбольшая глыбіня 4,7 (3,4) м, сярэдняя 2,48 м. Аб’ём вады ў вадасховішчы 6,9 млн м³. Схілы катлавіны спадзістыя, пясчаныя. Берагі нізкія і забалочаныя. Напаўняецца вадой з ракі Ясельда ў час веснавой паводкі.

Выкарыстоўваецца ў мэтах арашэння і рэкрэацыі.

## Літаратура 
*  — С. 86.
* Ліст карты N-35-124. Выданне 1991 г. Стан мясцовасці на 1986 г.

## Спасылкі 
* Водохранилища — Брестская область — Морфометрические показатели и характерные уровни // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Водохранилища — Брестская область — Описание гидротехнических сооружений // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Водохранилища — Брестская область —  Современное использование водохранилищ // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»

Катэгорыя:Вадасховішчы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Вадасховішчы Іванаўскага раёна
Дыямантына

**Дыямантына** () — муніцыпалітэт у Бразіліі, уваходзіць у штат Мінас-Жэрайс. Насельніцтва складае 44 229 чалавек на 2006 г. Плошча — 3 869,830 км². Шчыльнасць насельніцтва — 11,4 чел./км².

Горад размешчаны на вышыні каля 1200 м, займае абодва схілы хрыбта Сера-ду-Эспіньясу і выцягваецца ў даўжыню. Гэта каланіяльнае паселішча добра ўпісваецца ў мясцовы горны краявід, дэманструючы прыстасавальнасць еўрапейскіх мадэляў да амерыканскага кантэксту. Шукальнікі алмазаў, вымушаныя жыць у неспрыяльных прыродных умовах, нягледзячы на гэта стваралі новую, арыгінальную культуру Бразіліі.

Гістарычны цэнтр Дыямантыны ўключаны ЮНЕСКА ў спіс Сусветнай спадчыны.

## Літаратура 
* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.

Катэгорыя:Муніцыпалітэты штата Мінас-Жэрайс
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Бразіліі
Вялікая Хета

**Вялікая Хета́**, **Яловая** () — рака ў Краснаярскім краі Расіі, левы прыток ракі Енісей (шосты па даўжыні).

Даўжыня ракі 646 км. Плошча вадазбору 20 700 км². Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні каля 210 м³/с, сярэдні сцёк 6,628 км³/год. Выцякае з возера Яловае. Працякае па паўночна-ўсходняй ускраіне Заходне-Сібірскай раўніны. У верхнім цячэнні даліна ракі вузкая і пашыраецца ў сярэднім і ніжнім цячэнні. Берагі пераважна стромкія, цячэнне даволі хуткае. У ніжнім цячэнні адчуваецца ўплыў прыліваў Карскага мора. Сілкаванне ракі пераважна снегавое. Замярзае ў сярэдзіне верасня, вызваляецца ад лёду ў маі—чэрвені. У верхнім цячэнні рака перамярзае. Суднаходная на 41 км ад вусця, да горада Тухарт. У сярэднім і верхнім цячэнні па рацэ завозяцца экспедыцыйныя грузы на нафтагазавыя радовішчы.

Найбольш буйныя прытокі: Ячында, Салёная, Пакойніцкая (Бунілбіратын) (правыя), Лодачная (левы).

## Літаратура 
* 
* Словарь современных географических названий / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.

## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* *Иванов В. В.* Большая Хета // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Краснаярскага края
Катэгорыя:Прытокі Енісея
Крапіўная

**Крапі́ўная** — рака ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Скалодзіна (басейн Прыпяці). Даўжыня 11 км. Пачынаецца за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Асавец, вусце за 0,8 км на захад ад вёскі Глініца.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Мазырскага раёна
Млынок (прыток Мытвы)

**Млыно́к** — рака ў Ельскім і Нараўлянскім раёнах Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Мытва (басейн Прыпяці). Даўжыня 19,6 км. Пачынаецца за 2,5 км на паўночны захад ад горада Ельск, цячэ праз горад Ельск (на паўднёвым усходзе ад яго — Княжабор’еўскае вадасховішча плошчай 1,45 км²), вусце каля вёскі Лінаў Нараўлянскага раёна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Мытвы
Катэгорыя:Рэкі Ельскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Нараўлянскага раёна
Жалязянка

Назву **Жялязя́нка** маюць:

* Жалязянка — рака ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Свіслач
* Жалязянка — рака ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Случ
Жалязянка (прыток Свіслачы)

**Жалязя́нка**, **канал Жалязя́нка** — рака ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Свіслач (басейн Дняпра). Даўжыня 9,3 км. Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Машчонава каля чыгункі Пухавічы — Бабруйск, вусце за 1 км на паўночны захад ад вёскі Блужскі Бор. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Свіслачы (прыток Бярэзіны)
Катэгорыя:Рэкі Пухавіцкага раёна
Бальшавік (востраў)

**Бальшаві́к** () — востраў у архіпелагу Паўночная Зямля, у Краснаярскім краі Расіі.

Востраў адносіцца да акваторый Карскага мора і мора Лапцевых. Ад мацерыка аддзелены пралівам Вількіцкага, ад вострава Кастрычніцкай Рэвалюцыі — пралівам Шакальскага. Плошча вострава 11 312 км². Вышыні да 935 м. Берагавая лінія моцна парэзаная. У прыбярэжных раёнах арктычная тундра. Каля 30 % плошчы вострава займаюць ледавікі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Фотобанк «ГеоФото» — Национальный фотоархив
* *Саватюгин Л. М., Шевнина Е. В.* Северная Земля: 90 лет после открытия // Природа, № 11, 2003.

Катэгорыя:Астравы Краснаярскага края
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Завод-музей гісторыі горназаводскай тэхнікі

**Завод-музей гісторыі горназаводскай тэхнікі** — музей пад голым небам, прысвечаны гісторыі горна-завадской тэхнікі. Знаходзіцца ў Ніжнім Тагіле на праспекце Леніна ў Ленінскам раёне гарады, на Старым Карку. З'яўляецца першым у Расіі заводам-музеем помнікам горназаводскага мінулага.

## Гісторыя 
Завод у Ніжнім Тагіле быў створаны ў 1725 г. дынастыяй Дзямідавых. Гэты завод складаўся з поўнага тэхналагічнага цыкла выплаву металу — падрыхтоўцы жалезнай руды, драўнянага вугалю, выплаў чыгуну, жалеза і медзі. Тутака ж працавалі і гаспадарчыя і рамонтныя службы, якія абслугоўвалі завод, цагляная і лесапільная фабрыкі. Завод быў адным з найбуйнейшых у Еўропе і прапрацаваў да кастрычніка 1987 г., калі ён быў урачыста спынены. Сімвалічныя ключы ад старога завода былі ўручаны Ніжнетагільскаму музею-запаведніку горназаводскай справы Сярэдняга Урала.

Музей на аснове закрытага завода быў адкрыты ў студзені 1989 г. У 1992 годзе музей атрымаў частку тэрыторыі завода, улучаючы інфраструктуру і навакольную гістарычную зону, і гэтым быў утвораны музейны комплекс, плошча якога склала 30 Га.

Завод-музей складаецца з шэрага экспазіцый, якія паказваюць асноўныя стадыі металургічнай вытворчасці: даменавы цэх, пракатная вытворчасць, мартэнаўскі цэх, энергетычная гаспадарка, абсталяванне механічнай апрацоўкі металу і ліцейнай справы. Тутака ж знаходзяцца выстаўкі завадской тэхнікі і рухомага састава ўзору XIX—XX стагоддзяў. Музей часткова захавала аблічча будынкаў XVIII—XX стст., у тым ліку домнавую і мартэнаўскую печкі, вадзяную турбіну і маставы кран 1892 г., вадзяныя скрыні, даменавы корпус пачала XIX у. Выстаўка завадской тэхнікі дэманструе ўзоры абсталявання 1920—1930-х гг., а таксама бярвёны з лістоўніцы, захаваныя з моманту ўзвядзенні плаціны і завода, паднятыя пры рэканструкцыі плаціны ў 1992 г. Добра захавалася таксама сама плаціна, пабудаваная яшчэ ў 1721 г. і якая неаднаразова перабудоўвалася.

У склад музея ўваходзяць:
* Даменавы цэх XVIII—XX стст.
* Энергетычны цэх 1913 г.
* Пракатны цэх 1902 г.
* Цэх металаканструкцый 1929 г.
* Лістабойны цэх 1927 г.
* Кантора рамонтна-мантажнага цэха 1930 г.
* Кузня XIX у.
* Мартэнаўскі цэх 1892 г.
* Завадская кантора 1840 г.
* Механічная фабрыка 1840 г.
* Стайневы двор 1828 г.
* Разліўная машына 1930 г.
* Конна-спартовая пляцоўка

Завод-музей з'яўляецца помнікам індустрыйнай спадчыны Расіі федэральнага значэння.

## Спасылкі 
* http://museum-nt.ru/
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Ніжняга Тагіла
Катэгорыя:Гісторыя Урала
Катэгорыя:Музеі Ніжняга Тагіла
Катэгорыя:Тэхнічныя музеі
Катэгорыя:Музеі пад адкрытым небам
Уільям Парсанс

**Уільям Парсанс**:
* Уільям  Парсанс (лорд Рос) (1800—1867) — брытанска-ірландскі астраном і грамадскі дзеяч
* Уільям  Парсанс (ваенны) (1901—1953) — амерыканскі ваенна-марскі дзеяч, контр-адмірал.
Вайна за незалежнасць Мазамбіка

**Вайна за незалежнасць Мазамбіка** — вайна паміж Партугаліяй і Фронтам вызвалення Мазамбіка (FRELIMO), якая насіла партызанскі характар.

Баявыя дзеянні былі пачаты партызанамі FRELIMO 25 верасня 1964 года і завяршыліся 8 верасня 1974 года, калі ўслед за падпісаннем Лусакскіх пагадненняў увайшло ў сілу перамір’е. У чэрвені 1975 года Мазамбік набыў незалежнасць, аднак праз некаторы час у краіне пачалася грамадзянская вайна.

## Ход вайны 
Вайна пачалася напачатку восені 1964 года. Адразу партугальскай арміі спадарожнічаў поспех, так як паўстанцы саступалі ім па колькасці вайскоўцаў і тэхнікі.

У канцы 60-х, дзякуючы партызанскай тактыцы вядзення баёў і паставак узбраенняў з СССР і Кітая, сілы варожых бакоў ураўналіся. Аднак галоўны ўдар па партугальцах нанесла прырода. З надыходам сезона дажджоў, партугальская авіяцыя вымушана была бяздзейнічаць, а сухапутныя войскі з-за бездарожжа таксама былі абмежаваныя ў перасоўванні.

Да 1967 года сёмая частка насельніцтва і пятая частка тэрыторыі Мазамбіка знаходзіліся пад кантролем FRELIMO. У гэты час шэрагі паўстанцаў налічвалі каля 8000 байцоў.

У 1968 годзе на другім Кангрэсе FRELIMO было абвешчана пра блізкую перамогу паўстанцаў, хоць партугальцы ў канцы дня разбамбілі месца правядзення з’езду.

У красавіку 1974 года ў Лісабоне адбыўся ваенны пераварот, у выніку якога да ўлады прыйшоў генерал-сацыяліст Антоніу ды Спінола, і ў верасні 1974 года было падпісана перамір’е.

## Гл. таксама 
* Вайна за незалежнасць Анголы

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* https://chrontime.com/sobytiya-voiyna-za-nezavisimost-mozambika
* http://conflictologist.org/vojna-za-nezavisimost-mozambika.htm
* http://www.world-globe.ru/countries/mozambique/history/

Катэгорыя:Войны за незалежнасць
Катэгорыя:Гісторыя Мазамбіка
Катэгорыя:Каланіяльная вайна Партугаліі
Крынічны (ручай)

**Крыні́чны** — ручай у Капыльскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Мажа (басейн Прыпяці). Даўжыня 2,7 км. Пачынаецца каля вёскі Чырвоны Партызан, вусце каля аграгарадка Мажа (тут жа плаціна і сажалка плошчай 5 га). Рэчышча каналізаванае. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Случы (прыток Прыпяці)
Катэгорыя:Рэкі Капыльскага раёна
Жаўтагузка

**Жаўтагузка** (*Euproctis similis*) — матыль падсямейства ваўнянак.

## Апісанне 
Крыла (размах 30-45 мм) белыя, пярэднія, асабліва ў самцоў, іншы раз з маленькімі чорнымі плямамі на заднім краі. Канец брушка жаўтаваты. Самец меншы за самку.

Euproctis similis MHNT.CUT.2012.0.357. Les Mathes male Dos.jpg|Самец
Euproctis similis MHNT.CUT.2012.0.357. Les Mathes female.jpg|Самка

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Еўропе, Сібіры, на Далёкім Усходзе. На Беларусі водзіцца ў лісцевых лясах.

## Асаблівасці біялогіі 
Лёт назіраецца ў ліпені-верасні. Вусені ў верасні-маі развіваюцца на лісцевых дрэвах, шкодзяць дубу, ліпе, глогу, зрэдку пладовым дрэвам, ружам.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ваўнянкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Судова-медыцынская экспертыза

**Судова-медыцынская экспертыза** — працэсуальнае дзеянне, якое складаецца з правядзення даследаванняў і дачы заключэння экспертам па пытаннях, вырашэнне якіх патрабуе спецыяльных ведаў у галіне медыцыны, анатоміі і крыміналістыкі, і якія пастаўлены перад экспертам судом, суддзёй, органам дазнання, асобай, якая вырабляе дазнанне, следчым, у мэтах устанаўлення абставінаў, якія падлягаюць доказу па канкрэтнай справе.

## Віды судова-медыцынскай экспертызы пры палавых злачынствах 
Пры расследаванні спраў аб палавых злачынствах, парушэннях або пры адміністрацыйных праверках могуць быць прызначаныя наступныя віды судова-медыцынскіх экспертыз:
* Устанаўленне сапраўднага полу
* Устанаўленне палавой сталасці
* Устанаўленне некранутасці
* Устанаўленне здольнасці да палавых адносінаў, зачацця і апладнення
* Устанаўленне цяжарнасці і яе тэрмінаў
* Устанаўленне мінулых родаў і абортаў (пры крымінальным аборце)
* Судова-медыцынская экспертыза пры згвалтаванні
* Судова-медыцынская экспертыза ў выпадку распусных дзеянняў
* Судова-медыцынская экспертыза асоб, падазраваных у здзяйсненні палавых злачынстваў
* Экспертыза пры падазрэнні на заражэнне венерычнымі захворваннямі або СНІДам
Ваенны міністр ЗША

**Ваенны міністр ЗША** (, даслоўна *Сакратар вайны ЗША*) — кіраўнік Ваеннага міністэрства ЗША, быў членам кабінета прэзідэнта Злучаных Штатаў, пачынаючы з адміністрацыі Джорджа Вашынгтона. Аналагічная пасада, была створана для выканання ваенных функцый Кангрэсам Канфедэрацыі паводле Артыкулаў Канфедэрацыі паміж 1781 і 1789 годамі. Бенджамін Лінкальн, а пазней Генры Нокс займалі гэту пасаду. Калі Вашынгтон заняў пасаду першага прэзідэнта ў адпаведнасці з Канстытуцыяй, ён прызначыў Нокса на гэтую пасаду.

Ваенны міністр быў кіраўніком Ваеннага міністэрства. Спачатку ён адказваў за ўсе ваенныя справы, у тым ліку і ваенна-марскія. У 1798 годзе ў адпаведнасці з законам была створана пасада ваенна-марскога міністра ЗША, і функцыі гэтай пасады былі скарочаны да агульнага клопату над арміяй. З 1886 года, ваенны міністр быў трэцім у лініі наследавання пасады прэзідэнта, пасля віцэ-прэзідэнта ЗША і дзяржаўнага сакратара ЗША.

У 1947 годзе ваеннае міністэрства і ваенна-марское міністэрства былі рэарганізаваны ў рамках навастворанага міністэрства абароны ЗША. Ваенны міністр быў заменены міністрам арміі і міністрам ваенна-паветраных сіл, якія, разам з міністрам ваенна-марскога флоту, з 1949 года перасталі быць членамі Кабінета ЗША, і засталіся пры міністры абароны, які стаў членам Кабінета. Міністр арміі, як правіла, лічыцца прамым пераемнікам ваеннага міністра ЗША. Міністр абароны заняў месца ваеннага міністра ў Кабінеце і лініі наследавання пасады прэзідэнта.

## Спіс ваенных міністраў ЗША 
Бенджамін Лінкальн быў першым чалавекам, прызначаным на пасаду ваеннага міністра Кантынентальным Кангрэсам і займаў гэтую пасаду з 1781 года па 1783 год. Пасля яго адстаўкі пасаду ваеннага міністра заняў Генры Нокс, які застаўся міністрам і першым Кабінеце ЗША Джорджа Вашынгтона.

### Ваенныя міністры ЗША (1781—1789) 
### Ваенныя міністры ЗША (1789—1947) 
## Гл. таксама 
* Міністр абароны ЗША;
* Міністр арміі ЗША;
* Міністэрства абароны ЗША.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Міністры ЗША
The Astrophysical Journal

**The Astrophysical Journal** (, скар. ApJ, Astrophys. J.) — навуковы часопіс, які выдаецца ў ЗША і ў якім публікуюцца артыкулы па астрафізіцы і астраноміі. Заснаваны ў 1895 годзе астраномамі Джорджам Хейлам і Джэймсам Кілерам. Імпакт-фактар часопіса ў 2011 годзе — 6,024.

З 1953 года часопіс публікуецца разам з **The Astrophysical Journal Supplement Series** (, ApJS), якія змяшчаюць дадаткі да часопіса. Абодва выданні публікаваліся выдавецтвам Чыкагскага ўніверсітэта для амерыканскага астранамічнага таварыства. Са студзеня 2009 года публікацыяй часопіса займаецца выдавецтва .

**The Astrophysical Journal Letters** (, ApJL) — яшчэ адзін дадатак, якое дазваляе хутка публікаваць кароткія нататкі да значных апублікаваных артыкулаў.

## Рэдактары 
* Джордж Элеры Хейл (1895—1902)
* Эдвін Фрост (1902—1932)
* Уільям Морган (1947-1952)
* Субраманьян Чандрасекар (1952—1971)
* Роберт Кенікут (1999—2006)
* Этан Вішняк (c 2006)

## Аўдыторыя 
* Навукоўцы (астрафізікі, астраномы, фізікі)
* Студэнты і аспіранты.

## Спасылкі 
* The Astrophysical Journal 
* 
* The Astrophysical Journal Letters
* Institute of Physics Publishing 

Катэгорыя:1895 год у ЗША
Катэгорыя:Навукова-метадычныя часопісы
Катэгорыя:Часопісы ЗША
Вялікі Кінель

**Вялікі Кіне́ль** () — рака ў Арэнбургскай і Самарскай абласцях Расіі, правы прыток ракі Самара (прыток Волгі).

Даўжыня ракі 422 (437 м³/с. Аб’ём сцёку 1,127 км³/год. Выток ракі знаходзіцца ў Агульным Сырце, на тэрыторыі Арэнбургскай вобласці. Вусце за 15 км на захад ад горада Самара, у напрамку на захад ад горада Кінель. Вадазбор знаходзіцца на заходніх схілах Агульнага Сырта, Высокага і Нізкага Заволжжа. Рэчышча мае шырыню ад 12—15 м у верхнім цячэнні да 40—45 м каля вусця.

Прытокі: Малы Кінель, Кутулук, Умірка, Вялікая Кісла, Сарбай, Камышла, Яноўка, Кармалка, Салымка, Кульчумка і інш.

На рацэ гарады Бугуруслан, Атрадны, Пахвістнева, Кінель.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Большой Кинель // Государственный водный реестр РФ
* *Алексеевский Н. И., Ретеюм К. Ф.* Большой Кинель // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Арэнбургскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Самарскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Волгі