Валеры Жыскар д’Эстэн

{{Дзяржаўны дзеяч
| пасада                = прэзідэнт Францыі 3-ці прэзідэнт Пятай рэспублікі
| сцяг                  = Armoiries_république_française.svg
| сцяг2                 = Flag of France.svg           
| імя                   = Валеры Жыскар д’Эстэн
| арыгінал імя          = Valéry Giscard d’Éstaing
| парадак               = 20
| партрэт               = Val%C3%A9ry_Giscard_d%E2%80%99Estaing_1978.jpg|300px
| пачатак паўнамоцтваў  = 27 мая 1974
| канчатак паўнамоцтваў = 21 мая 1981
| папярэднік            = Жорж Пампіду,Ален Паэр (в. а.)
| пераемнік             = Франсуа Мітэран
| тытул_2               = Князь Андоры
| суправіцель1_2        = Жаан Марці-і-Аланіс
| перыядпачатак_2       = 27 мая 1974
| перыядканец_2         = 21 мая 1981
| папярэднік_2          = Жорж Пампіду
| пераемнік_2           = Франсуа Мітэран
| сцяг_2                = Coat_of_arms_of_Andorra.svg
| сцяг2_2               = Flag of Andorra.svg
| партыя                = Саюз за французскую дэмакратыю (UDF)
| дата нараджэння       = 
| месца нараджэння      = 
| у шлюбе               = Ан-Эйман Саваж дэ Брант
| узнагароды            =
{

-

-

}
| аўтограф = Valéry Giscard d'Estaing signature.svg
| Commons = Valéry Giscard d’Éstaing
}}
**Валеры Рэнэ Мары Жыскар д’Эстэн** (; , Кобленц, Германія — ) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Францыі. Прэзідэнт Французскай Рэспублікі (1974—1981).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў германскім Кобленцы. Бацька яго займаў пасаду ў адміністрацыі Рэйнскай вобласці, часова акупаванай Антантай пасля Першай сусветнай вайны. Маці была дачкой сенатара і даводзілася далёкай сваячніцай Бурбонам. Бацька пасля камандзіроўкі ў Германію працаваў генеральным інспектарам Міністэрства фінансаў.

Калі саюзнікі высадзіліся ў Нармандыі, 18-гадовы юнак неадкладна ўступіў добраахвотнікам у войска Шарля дэ Голя, удзельнічаў у вызваленні Парыжа, быў узнагароджаны французскімі і амерыканскімі медалямі.

Скончыў Політэхнічны інстытут і Нацыянальны інстытут адміністрацыйных кадраў у Парыжы.

У 1956—76 і 1984—89 гадах — член Нацыянальнага сходу. У 1962—66 і 1969—74 гадах — міністр эканомікі і фінансаў Францыі. У 36 гадоў ён стаў самым маладым у гісторыі Францыі міністрам фінансаў і займаў гэтую пасаду пры прэзідэнтах Ш. дэ Голі і Ж. Пампіду.

У 1974—81 гадах — Прэзідэнт Францыі. У знешняй палітыцы выступаў за інтэграцыю Францыі ў Еўрапейскае супольніцтва, падтрымліваў добрыя сувязі з ЗША і СССР. Ва ўнутранай палітыцы імкнуўся знізіць узровень беспрацоўя і інфляцыі, кіраваў праграмай мірнага выкарыстання атамнай энергіі.

Сузаснавальнік і ў 1966—73 гадах — старшыня партыі Нацыянальная федэрацыя незалежных рэспубліканцаў. У 1977 годзе заснаваў і з 1988 года ўзначаліў Саюз за французскую дэмакратыю. 3 1989 года — дэпутат Еўрапарламента.

Аўтар успамінаў «Улада і жыццё» (т. 1—2, 1988—91).

Памёр 2 снежня 2020 года ад ускладненняў, выкліканых COVID-19. Ён быў апошнім сусветным лідарам-удзельнікам Другой сусветнай вайны і апошнім з дэпутатаў парламентаў шасці еўрапейскіх краін, якія ратыфікавалі ў 1957 годзе Рымскі дагавор, які паклаў пачатак стварэнню ЕС.

## На чале дзяржавы 
Прэзідэнцтва Валеры Жыскар д’Эстэна адзначылася будаўніцтвам хуткасных чыгунак і атамных электрастанцый, ростам узроўню жыцця і зніжэннем выбарчага ўзросту да 18 гадоў, але больш за ўсё — паглыбленнем еўраатлантычнай інтэграцыі. У 1975 годзе ён арганізаваў у Рамбуйе пад Парыжам першую сустрэчу лідараў сямі вядучых індустрыяльных дэмакратый (G7). Адначасова ён працягваў падтрымліваць асаблівыя адносіны з СССР, якія дасталіся яму ад Ш. дэ Голя і Ж. Пампіду. З усіх лідараў Захаду ў яго быў самы даверны кантакт з Леанідам Брэжневым, які нават абмяркоўваў з ім сваё здароўе. Яшчэ больш цесна ён зблізіўся з камуністычным лідарам Польшчы Эдвардам Герэкам, які правёў дзяцінства ў Францыі і Бельгіі з бацькам-шахцёрам і свабодна валодаў французскай.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэзідэнты Францыі
Катэгорыя:Лаўрэаты міжнароднай прэміі імя Карла Вялікага
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Францыі (1981)
Катэгорыя:Міністры фінансаў Францыі
Катэгорыя:Члены Канстытуцыйнага савета Францыі
Катэгорыя:Пятая французская рэспубліка
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Францыі (1974)