open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Спіс захворванняў тамату

У гэтым артыкуле змешчаны **пералік захворванняў** .

## Бактэрыяльныя захворванні 
## Грыбковыя хваробы 
## Нематоды і паразіты 
## Нематоды 
## Вірусныя, віроідныя і фітаплазматычныя захворванні 
} (ToMV)
|-
|Tomato mottle
|
|-
|Некроз тамату
|Вірус мазаікі люцэрны
|-
|Tomato spotted wilt
|
|-
|Tomato yellow leaf curl
|
|-
|Tomato yellow top
|
|-
|Tomato bunchy top
|
|-
|Tomato planto macho
|
|-
|
| жаўтухі астраў
|-
|Tomato big bud
|
|-
|}

## Захворванні рознага генезу 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* Болезни томатов / Н. А. Дорожкин, А. А. Сапогова. — Минск : Урожай, 1968. — 94, [1] с. : ил., табл. ; 17 см. — Библиография: с. 91―94. — 7300 экз. — 12 к.

## Спасылкі 
* Агульныя назвы хвароб. Амерыканскае фітапаталагічнае таварыства
* Таматычны дыягнастычны ключ, The Cornell Plant Pathology Vegetable Disease Web Page
* Таматавыя хваробы (інфармацыйныя матэрыялы і інфармацыйныя бюлетэні), The Cornell Plant Pathology Vegetable Disease Web Page
* Gautam, P. 2008. Bacterial Speck Disease of Tomato: An Insight into Host-Bacteria Interaction. GRIN Publishing. GRIN Publishing http://www.grin.com/en/e-book/178581/bacterial-speck-disease-of-tomato-an-insight-into-host-bacteria-interaction

Катэгорыя:Таматы
Тамат
Апошні жыхар сталіцы свету

**«Апошні жыхар сталіцы свету»** () — польскі дакументальны кароткаметражны фільм, зняты беларускім рэжысёрам Янушам Гаўрылюком у 2011 годзе. Прысвечаны паселішчу Вершалін на Падляшшы, пабудаваным прыхільнікамі культу Альяша Клімовіча.

## Сюжэт 
Ці ёсць нехта, хто не чуў гісторыі Вершаліна? Аб прароку Ільі — сялянскім святым, да якога цягнуліся натоўпы пілігрымаў з Гродзеншчыны, Падляшша, Палесся і Падолля? Месіі, які будаваў Новы Іерусалім пасярод Кнышынскай пушчы? Гэтай тэме прысвяцілі некалькі фільмаў і тэатральных п’ес. Быў час, калі людзі мастацтва ехалі туды, каб пазнаёміцца з феноменам грыбоўскай секты. Цяпер, калі мінула амаль 70 гадоў, там як у раю, якога нецярпліва чакалі паслядоўнікі прарока Ільі. Застаўся толькі Адам у вобразе Барыса, што жыў за 100 метраў ад руінаў Вершаліна.

## Здымачная група 
* рэжысёр — Януш Гаўрылюк
* аператар — Януш Гаўрылюк
* мантаж — Тыматэуш Каспяровіч

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы
Яўстафій Дзяконскі

**Яўстафій Адольф Дзяконскі** (; 1820—1894) — памешчык.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Дзяконскіх герба «Кораб». Сын Юзафа Дзяконскага і Ганны з Быхаўцаў. Ад бацькі атрымаў маёнтак Баля Вялікая.

У 1855 годзе Яўстафій пацвердзіў сваё шляхецтва ў Каралеўстве Польскім.
 на могілках у Сапоцкіне]]
Жонка Юлія з Быхаўцаў памерла вельмі маладой у 1858 годзе і была пахавана на каталіцкіх могілках у Сапоцкіне. Для яе была пабудаваная капліца, унутры знаходзіцца шыльда з эпітафіяй ў гонар Юліі і Яўстафія, які памёр значна пазней.

## Сям’я 
У шлюбе з Юлію з Быхаўцаў (1825—1858) меў двух сыноў:

* Казімір (? — 30 кастрычніка 1913). Скончыў медыцынскі факультэт Дорпацкага універсітэта, аднак, амаль не практыкаваў. У канцы 1870-пачатку 1880-х г. пасля смерці родных братоў маці, Казіміра і Сяргея Быхаўцаў, да яго перайшоў іх вялікі родавы маёнтак Магілёўцы ў Ваўкавыскім павеце, разам з бібліятэкай і архівам. На той час маёнтак налічваў 3 607 дзесяцінаў зямлі. Сярэдні валавы прыбытак з яго складаў каля 6 650 рублёў срэбрам. У шлюбе са Стэфаніяй з Талочкаў, дачкой Эдварда Талочкі, дзяцей ён не меў. Каля 1910 г. пара вырашыла ўсынавіць свайго далёкага родзіча, васемнадцацігадовага юнака Альбіна Міхала Дзяконскага (1892—1940).
* Юліян (? — 16 (29) чэрвеня 1914). Жыў у Сувалках і займаўся нейкай камерцыйнай дзейнасцю. Пасля смерці брата Казіміра згадзіўся прадаць сваю долю спадчыны брата за 45 000 рублёў. У снежні 1913 г. Юліян склаў свой асабісты тэстамент. Сваіх дзяцей у яго не было, жонка Разалія з Грыгаровічаў памерла раней за яго. Усю сваю рухомую маёмасць Юліян Дзяконскі завяшчаў Сігізмунду Антонавічу Буйноўскаму, сыну бліжэйшых суседзяў Дзяконскага, яму ён дапамог адкрыць сваю лаўку і вёў нейкія агульныя з ім справы. Спадчынай пасля Юліяна было ўсё тое, што знаходзілася ў яго доме па вуліцы Садовай, д.8. Акрамя гэтага, Юліян пакінуў пасля сябе значныя грашовыя капіталы ў працэнтных паперах, 45 000 рублёў, якія ён павінен быў атрымаць за Магілёўцы і сумы, якія былі пазычаны ў яго іншымі асобамі.

## Спасылкі 
* Род Дзяконскіх — галіна Яна Валынца «Герольд Litherland» № 18. 2011.

Яўстафій
Вінцук Склубоўскі

**Вінцук Склубоўскі** (, в. Малышкаўшчына, Віленская губерня — , Беласток) — беларускі грамадска-культурны дзеяч, юрыст і пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Малышкаўшчына Ашмянскага павета Віленскай губерні. Бацькі — Аляксандр і Вольга Склубоўскія.

Вучыўся ў Беларускай гімназіі ў Вільні, а пазней ва Універсітэце Стэфана Баторыя ў Вільні. Там уключыўся ў левы беларускі студэнцкі рух, быў дзеячам беларускага руху Заходняй Беларусі. Быў членам Таварыства беларускай школы, часта сустракаўся з Рыгорам Шырмам, Максімам Танкам, Янкам Хворастам.

Быў галоўным рэдактарам беларускай газеты «Наша воля», першы нумар якой выйшаў 24 снежня 1935 года ў Вільні. Пакінуў выразны след у беларускім руху ў міжваеннай Польшчы. У час нямецкай акупацыі хаваўся, а пасля быў вывезены на працу ў Германію. Пасля прыходу саветаў апынуўся на захадзе Польшчы, працаваў у судзе, а ў 1957 годзе пераехаў у Беласток на працу ў Ваяводскі суд.

Уключыўся ў дзейнасць Беларускага грамадска-культурнага таварыства. Рыхтаваў радыёперадачы, якія раз на тыдзень ішлі на Польскім радыё. Пачынаючы з 1958 года штотыдзень аказваў юрыдычную дапамогу ў рэдакцыі «Нівы». Яго юрыдычныя парады друкаваліся ў «Ніве» і «Беларускіх календарах». У гэтых жа выданнях ён публікаваў гістарычныя артыкулы, звязаныя з беларускім даваенным рухам, а таксама прозу. Адначасова быў членам навуковага гуртка, які існаваў пры БГКТ.

Быў шматгадовым членам, членам прэзідыума, а ў 1966—1969 гадах старшынёй БГКТ. Узнагароджаны шматлікімі медалямі і ордэнамі, у тым ліку Афіцэрскім крыжам адраджэння Польшчы. Пахаваны на гарадскіх могілках Беластока.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ашмянскім раёне
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Члены Таварыства беларускай школы
Катэгорыя:Навучэнцы Віленскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Польшчы
Катэгорыя:Юрысты Польшчы
Катэгорыя:Члены Беларускага грамадска-культурнага таварыства
Амбарыў

**Амбарыў** () — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мыкалаіўскага раёна (Адэская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1922 годзе
Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Лыскава)

**Касцё́л Найсвяце́йшага Сэ́рца Ісу́са** — колішні каталіцкі храм у Лыскаве пачатку XX стагоддзя.

## Гісторыя 
У 1866 годзе ў сувязі са здушэннем Студзеньскага паўстання каталіцкі касцёл у Лыскаве быў перададзены праваслаўным. Такім чынам, у мястэчку не засталося ніводнага каталіцкага храма, у той час як дзейнічалі два праваслаўныя.

У пачатку XX стагоддзя, карыстаючыся палегкамі пасля рэвалюцыі 1905 года, Стэфанія Дзяконская (у дзявоцтве Талочка) з Магілёўцаў скарыстала гэты аргумент, каб распачаць будаўніцтва новага касцёла ці капліцы. На час будаўніцтва набажэнствы аднавіліся пад часовым навесам. У 1913 завяршылася будаўніцтва мураванага касцёла ў неараманскім стылі пад тытулам Найсвяцейшага Сэрца. Аднак ён быў зруйнаваны ў Першую сусветную вайну.

Пасля вайны набажэнствы не аднавіліся з прычыны аварыйнага стану даху. У 1921 годзе, за польскім часам, каталікам быў вернуты касцёл Найсвяцейшай Тройцы.

На могілках каля касцёла Сэрца Хрыстовага пахаваныя Казімір Дзяконскі (?-1913) і ягоная жонка Стэфанія з Талочкаў (?-1924).

У 1950-я будынак быў разабраны, з яго цэглы пабудаваная школа.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лыскава (Пружанскі раён)
Лыскава
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Касцёлы Пружанскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неараманскім стылі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1913 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1950-я гады
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Беларусі, знішчаныя савецкай уладай
Катэгорыя:1913 год у Беларусі
Драўна

**Драўна** (,  — **Нойведэль**) — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 430 км на паўночны захад ад Варшавы, за 90 км на ўсход ад Шчэціна. Уваходзіць у склад Хашчэнскага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Драўна. Займае плошчу 5,03 км². Насельніцтва 2,3 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Наватроіцкэ (Мыкалаіўскі раён)

**Наватроіцкэ** () — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мыкалаіўскага раёна (Адэская вобласць)
Дабжаны

**Дабжаны** (,  — **Якабсгаген**) — горад на паўночным захадзе Польшчы на беразе аднайменнага возера. Размешчаны за 460 км на паўночны захад ад Варшавы, за 70 км на ўсход ад Шчэціна. Уваходзіць у склад Старгардскага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Дабжаны. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 5,34 км². Насельніцтва 2,3 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Палацава-паркавы комплекс Дзяконскіх (Магілёўцы)

**Палацава-паркавы комплекс Дзяконскіх** — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва ХVIII стагоддзя ў вёсцы Магілёўцы Пружанскага раёна. Палац у цяперашні час займае .

## Гісторыя 
### У валоданні Быхаўцаў 
Сядзіба належала старадаўняму роду Быхаўцаў. Заснавальнікам роду быў Міцько Быхавец, які меў сыноў Васіля (Тышко), Васько і Андрэя. Баяры смаленскія Васіль і Васько атрымалі Магілёўцы, Лыскава і многія іншыя маёнткі і фальваркі (Лібярполь, Гута, Разалін) ў XVI ст. за верную службу каралю польскаму і вялікаму князю літоўскаму Жыгімонту I Старому.

Казімір Дзяконскі ажаніўся са Стэфаніяй з Талочкаў, дачкой уладальнікаў маёнтка Вердамічы Эдварда Талочкі і Марыі з роду Маршалковічаў.

## Архітэктура 
Аднапавярховы палац у Магілёўцах быў узведзены ў сярэдзіне XVIII стагоддзя на высокай тэрасе ракі Мушкі.

Палац быў арыентаваны на поўдзень. Яго пакрываў высокі чатырохсхільны гонтавы дах. Будынак меў у плане форму прамавугольнікам і вылучаўся масіўным ганкам. Некаторая перабудова палаца была праведзена ў сярэдзіне XIX стагоддзя. Крылы палаца былі падоўжаны, а цэнтральная частка складалася з высокага порціка на 4 іанічных калонах. Падобны порцік меўся з паркавага боку, але быў асіметрычны параднаму, таму што на цэнтральнай восі палаца знаходзілася сямейная капліца з зашклёнымі сценамі, накрытая шатровым дахам. Капліца была пабудавана ў сярэдзіне XVIII стагоддзя. У плане яна была васьмерыковай на высокім фундаменце.

## Літаратура 
* Беларусь: Энцыклапедычны даведнік. — Мн., 1994. — 800 с.
* Мысляры і асветнікі Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн., 1995. — 671 с.
* Несцярчук Л. М. Замкі, палацы, паркі Берасцейшчыны Х — XX ст.ст. — Мн., 2002. — 336 с.
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Пружанскага раёна — Мн., 1992. — 456 с.
* Пружаншчына літаратурная // Раённыя будні. 1998. 26 мая.
* Сліж Н. Статус жанчыны-шляхцянкі ў ВКЛ (XVI—XVIII ст.ст.) // Беларускі гістарычны часопіс. 1996. № 4. с. 57 0 67.
* 
* Ходзін С. Летапісанне на Беларусі // Беларускі гістарычны часопіс. 1997. № 2. с. 81 — 94.
* Терехова В. И курганы, и битвы, и память, и жизнь… // Беларуская думка. 1993. № 7. с. 49 — 51.
* Ходзін С. Летапісанне на Беларусі // Беларускі гістарычны часопіс. 1997. № 2. с. 81 — 94.
* Церахава В. Хроніка Быхаўца // Берасцейскія карані. — Брэст., 1998. — с. 194—196.
* Церахава В. Хроніка Быхаўца // Раённыя будні. 1997. 8 верасня.
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — т.2. — Мн., 1994. — 537 с.
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — т. 6. — ч. 1. — Мн., 2003. — 616 с.
* Этнаграфія Беларусі: Энцыклапедыя. — Мн., 1989. — 575 с.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Быхаўцы
Катэгорыя:Дзяконскія
Катэгорыя:Магілёўцы
Катэгорыя:Славутасці Пружанскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Ян Далмат-Ісайкоўскі

**Ян Далмат-Ісайкоўскі** (? — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Далматаў-Ісайкоўскіх герба «Прус I», сын Мікалая.

Каралеўскі дваранін, кашталян смаленскі з 20 чэрвеня 1659 года. Валодаў Індурай у Гарадзенскім павеце, Кайранамі ў Віленскім ваяводстве і інш.

## Сям’я 
У шлюбе з Яаннай Тэадорай з Нарушэвічаў, дачкой Станіслава Нарушэвіча і Ганны з Сапегаў. Пасля смерці Яна ўзяла каля 1663 года шлюб з князем Янам Агінскім, будучым ваяводам мсціслаўскім, потым полацкім.

Меў сына Станіслава (? — 1682), харунжага гарадзенскага.

## Літаратура 
* 

Ян
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Кашталяны смаленскія
Дзмітрый Далматавіч Ісайкоўскі

**Дзмітрый Далматавіч Ісайкоўскі** (? — паміж 1596 і 1599) — вялікалітоўскі арыстакрат.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Далматаў-Ісайкоўскіх герба «Прус I», сына Далмата, унук Каркушкі, заснавальніка роду.

Валодаў Чыгірамі і Ісайкамі ў Кіеўскім павеце, якія прадаў у 1593 годзе, Ялавічамі і іншымі маёнткамі ў Луцкім павеце, які атрымаў у пасаг ад жонкі княжны Марыі .

## Сям’я 
Меў сына Яна Дзмітрыевіча (? — да 4 красавіка 1628), падключага віленскага, пісара скарбовага прыходавага ВКЛ, ключніка і драўнічага віленскага, падкаморага ашмянскага.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Памерлі ў 1590-я гады
Караль Пётр Далмат-Ісайкоўскі

**Караль Пётр Далмат-Ісайкоўскі** (? — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Далматаў-Ісайкоўскіх герба «Прус I», сын Яна Дзмітрыевіча.

Ашмянскі падстолі з 1624 года і войскі з 1628 года, лоўчы вялікі літоўскі з 12 мая 1637 года. Валодаў Ваўкалатай.

## Літаратура 
* 

Караль Пётр
Катэгорыя:Падстоліі ашмянскія
Катэгорыя:Войскія ашмянскія
Катэгорыя:Лоўчыя вялікія літоўскія
Ялцінскі павет

**Ялцінскі павет** () — адміністрацыйная адзінка ў складзе Таўрычаскай губерні, якая існавала ў 1838—1921 гадах і ахоплівала большую частку паўднёвага ўзбярэжжа Крымскага паўвострава. Цэнтр — горад Ялта.

## Гісторыя 
Утвораны паводле загада імператара Мікалая І ад 17 верасня 1837 года ў складзе Таўрычаскай губерні. Павет займаў увесь Паўднёвы бераг Крыма і бліжэйшыя горы. Паселішча Алушта ў 1902 годзе атрымала статус горада. 18 кастрычніка 1921 года павет ліквідаваны паводле новага тэрытарыяльнага падзелу з утварэннем Крымскай Аўтаномнай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі ў складзе РСФСР.

## Насельніцтва 
Перапісам 1897 года ў павеце налічана 70,228 тыс. жыхароў (39,923 тыс. мужчын і 31,305 тыс. жанчын), з іх 14,543 тыс. у гарадах Ялта і Балаклава. У ХХ стагоддзі гарадское насельніцтва ўзрасло і ў 1902 годзе перавысіла 25 тыс. (у Ялце — каля 20 тыс., у Балаклаве — 2,5 тыс., у Алушце — каля 3 тыс.). Па шчыльнасці насельніцтва Ялцінскі павет (звыш 50 жыхароў на 1 кв. вярсту) займаў першае месца ў губерні. Карэннае насельніцтва складалася галоўным чынам з крымскіх татар, якія складалі 89 % усіх жыхароў; затым ішлі рускія і ўкраінцы (6,3 %), яўрэі і грэкі (па 2 %) і іншыя нацыянальнасці.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Паветы Таўрычаскай губерні
Настасііўка (вёска)

**Настасііўка** () — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мыкалаіўскага раёна (Адэская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1861 годзе
Расейнскі павет

**Расейнскі павет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала ў 1791—1795 гадах у складзе Жамойці Вялікага Княства Літоўскага. Цэнтр — горад Расейны. У Расейнскі павет увайшла паўднёвая частка Жамойці з гарадамі і мястэчкамі Айрагола, Відуклі, Вількія, Кайраны, Крожы, Панемань, Паюры, Рэтаў, Тандзягола, Ясвойны і інш. Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе большая частка тэрыторыя павета далучана да Расійскай імперыі, раёны на поўдзень ад Нёмана — да Прусіі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1791 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1795 годзе
Катэгорыя:Паветы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Жамойцкае княства
Катэгорыя:1791 год у Еўропе
Раманіўка (Мыкалаіўскі раён)

**Раманіўка** () — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мыкалаіўскага раёна (Адэская вобласць)
Ян Дзмітрыевіч Далмат-Ісайкоўскі

**Ян Дзмітрыевіч Далмат-Ісайкоўскі** (? — да 4 красавіка 1628) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Далматаў-Ісайкоўскіх герба «Прус I», сын Дзмітрыя Далматавіча.

Падключы віленскі з 1591 года, пісар скарбовы прыходавы літоўскі ў 1592—1625 гадах, ключнік і дзераўнічы віленскі з 1598 года, падкаморы ашмянскі з 1612 года, сурагатар Віленскага ваяводства з 1616 года.

Набыў у князя Аляксандра Пронскага маёнтак Ваўкалата ў Ашмянскім павеце, у 1624 годзе фундаваў касцёл у мястэчку Дунілавічы.

## Сям’я 
Сыны:
* Кароль Пётр (? — 27 мая 1640), ашмянскі падстолі і войскі, лоўчы вялікі літоўскі.
* Францішак (1599 — да 31 мая 1654), канонік віленскі, сакратар караля Уладзіслава IV, пісар скарбовы прыходавы літоўскі, кусташ віленскі, рэгент вялікай літоўскай канцылярыі, біскуп смаленскі.
* Мікалай (? — паміж 28 мая 1665 і 2 красавіка 1667), каралеўскі дваранін, стольнік упіцкі, лоўчы вялікі літоўскі.

## Літаратура 
* 

Ян Дзмітрыевіч
Катэгорыя:Памерлі ў 1628 годзе
Катэгорыя:Пісары скарбовыя літоўскія
Катэгорыя:Дзераўнічыя віленскія
Катэгорыя:Падкаморыя ашмянскія
Куяльнык

**Куяльнык** () — вёска ў Падзільскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Куяльныцкай вясковай абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Падзільскага раёна
Мікалай Далмат-Ісайкоўскі

**Мікалай Далмат-Ісайкоўскі** (? — паміж 28 мая 1665 і 2 красавіка 1667) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Далматаў-Ісайкоўскіх герба «Прус I», сын Яна Дзмітрыевіча.

Каралеўскі дваранін, стольнік упіцкі з 1634 года, лоўчы вялікі літоўскі з 29 мая 1640 года. Меў маёнткі ў Ашмянскім і Гарадзенскім паветах.

## Літаратура 
* 

Мікалай
Катэгорыя:Памерлі ў 1660-я гады
Катэгорыя:Стольнікі ўпіцкія
Катэгорыя:Лоўчыя вялікія літоўскія
Гасціна (горад)

**Гасціна** (,  — **Грос Естын**) — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 530 км на паўночны захад ад Варшавы, за 130 км на паўночны ўсход ад Шчэціна. Уваходзіць у склад Калабжэгскага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Гасціна. Займае плошчу 5,7 км². Насельніцтва 2,4 тыс. чалавек.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі
Далматы-Ісайкоўскія

**Ісайкоўскія**, або **Далматы-Ісайкоўскія** — шляхецкі род герба «Прус І». Паходзілі ад баярына Каркушкі, які ў XV стагоддзі валодаў маёнткам Чыгіры ў Кіеўскім павеце. Ад імя яго сына Далмата утворана прозвішча *Далматы*, ад маёнтка Ісайкі ў Кіеўскім павеце — прозвішча *Ісайкоўскіх*. На мяжы XVI—XVII стагоддзяў адна галіна роду перасялілася з Украіны ў Вялікае Княства Літоўскае. Вызнавалі праваслауе, потым каталіцтва.

## Вядомыя прадстаўнікі 
* Каркушка
** Далмат
*** Дзмітрый Далматавіч (? — паміж 1596 і 1599), у шлюбе з Марыяй Крапоткай-Ялавіцкай, ад якой атрымаў Ялавічы і іншыя маёнткі ў Луцкім павеце.
**** Ян Дзмітрыевіч (? — да 4 красавіка 1628), падключы віленскі, пісар скарбовы прыходавы літоўскі, ключнік і драўнічы віленскі, падкаморы ашмянскі.
***** Караль Пётр (? — 27 мая 1640), ашмянскі падстолі і войскі, лоўчы вялікі літоўскі.
***** Францішак (1599 — да 31 мая 1654), канонік віленскі, сакратар караля Уладзіслава IV, пісар скарбовы прыходавы літоўскі, кусташ віленскі, рэгент вялікай літоўскай канцылярыі, біскуп смаленскі.
***** Мікалай (? — паміж 28 мая 1665 і 2 красавіка 1667), каралеўскі дваранін, стольнік упіцкі, лоўчы вялікі літоўскі.
****** Ян (? — 1659), каралеўскі дваранін, кашталян смаленскі.

## Літаратура 
*
Мікалай Тарла

**Мікалай Юзаф Тарла** (; 1666 — 18 кастрычніка 1702.

Памёр 18 кастрычніка 1702 года. Пахаваны ў касцёле Святога Крыжа ў Варшаве.

## Сям’я 
У шлюбе з Аленай Яаннай з Агінскіх, дачкой Яна Агінскага ад першага шлюбу з Ганнай з Сямашкаў, меў трох сыноў:
* Мікалай;
* Рыгор;
* Лявон.

## Спасылкі 
* TARŁO Mikołaj Józef (1666—1702), cześnik litewski // Polski Słownik Biograficzny t. 52 s. 308

Мікалай
Катэгорыя:Чашнікі вялікія літоўскія
Тыхова

**Тыхова** (,  — **Грос Тыхаў**) — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 490 км на паўночны захад ад Варшавы, за 160 км на паўночны ўсход ад Шчэціна. Уваходзіць у склад Бялагардскага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Тыхова. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 3,96 км². Насельніцтва 2,5 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Ліпяны

**Ліпяны** (,  — **Ліпенэ**) — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 500 км на захад ад Варшавы, за 60 км на паўднёвы ўсход ад Шчэціна. Уваходзіць у склад Пыжыцкага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ліпяны. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 5,54 км². Насельніцтва 4 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Стэпніца

**Стэпніца** (,  — **Грос Штэпеніц**) — горад на паўночным захадзе Польшчы на ўзбярэжжы Балтыйскага мора. Размешчаны за 590 км на паўночны захад ад Варшавы, за 50 км на поўнач ад Шчэціна. Уваходзіць у склад Галянёўскага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Стэпніца. Марскі порт. Займае плошчу 3,4 км². Насельніцтва 2,5 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Сезон 2019 ФК Спадарожнік Рэчыца

У 2019 годзе футбольны клуб «Спадарожнік» з г. Рэчыца прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі 2019 (3 месца і выхад у Першую лігу),
* Кубку Беларусі 2019/2020 (паражэнне ў 1/16 фіналу).

## Склад каманды 
*Станам на верасень 2019 года*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

2019
Спадарожнік Рэчыца
Ян Уладзіслаў Александровіч

**Ян Уладзіслаў Александровіч** (; ? — 7 лістапада 1644, Новагародак) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Александровічаў герба «Александровіч».

Займаў пасаду гарадзенскага маршалка з 1627 года. Маршалак Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага ў 1633 і 1638 гадах.

Разам з жонкай заснаваў царкву ў гонар Найсвяцейшай Панны ў сваёй маёмасці Стубінец. Фундуш быў запісаны ў тэстаменце Яна Уладзіслава ў 1644 годзе, але не быў выплачаны.

## Літаратура 
* Artur Walden, Marszałkowie świeccy Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1633—1648, w: Czasopismo Prawno-Historyczne, t. LXV, 2013, z. 1, s. 168.
* Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego, t. 2, Województwo trockie XIV—XVIII wiek, pod redakcją Andrzeja Rachuby, Warszawa 2009, s. 268.

Ян Уладзіслаў
Катэгорыя:Маршалкі земскія гарадзенскія
Катэгорыя:Маршалкі Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага
Станіслаў Далмат-Ісайкоўскі

**Станіслаў Далмат-Ісайкоўскі** (? — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Далматаў-Ісайкоўскіх герба «Прус I», сын смаленскага кашталяна Яна Далмата-Ісайкоўскага і Яанны Тэадоры з Нарушэвічаў (у другім шлюбе з Янам Агінскім).

Гарадзенскі харунжы.

У 1682 годзе склаў тэстамент, прасіў пахаваць яго ў Індурскім касцёле. У дакуменце былі зроблены запісы на розныя касцёлы Горадні. Жонцы адпісаў маёнтак Кайраны, які яна разам з другім мужам Мікалаем Тарлам прадала ў 1689 годзе.

## Сям’я 
У шлюбе з Аленай Яаннай з Агінскіх, дачкой Яна Агінскага ад першага шлюбу з Ганнай з Сямашкаў. Шлюб паміж быў нетыповы, бо іх бацькі былі жанаты, і паводле кананічнага права іх дзеці лічыліся сваякамі. На такі шлюб патрабаваўся спецыяльны дазвол.

## Спасылкі 
* Цудатворны абраз Маці Божай Студэнцкай і гарадзенская шляхта: ідэнтыфікацыя, радаводы, сувязі. «Герольд Litherland» № 18. 2011.

Станіслаў
Катэгорыя:Харунжыя гарадзенскія
Яўген Васілевіч Сняткоў

**Яўген Васілевіч Сняткоў** (; ,  — ) — вучоны, фізік, кандыдат фізіка-матэматычных навук (1936), прафесар (1933).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Тула. У 1912 годзе скончыў Маскоўскі ўніверсітэт. У 1912—1919 гадах працаваў у Мінскай гімназіі, дзе выкладаў фізіку і матэматыку. У 1920—1921 гадах працаваў у Мінскім політэхнічным інстытуце. З 1921 года ў Беларускім дзяржаўным універсітэце, з 1935 года — загадчык кафедры электрамагнітных ваганняў фізіка-матэматычнага факультэта.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых па вывучэнні працэсаў награвання дысперсных і калоідных асяроддзяў у электрычных палях звышвысокіх частот. Аўтар першага вучэбнага дапаможніка па радыётэхніцы на беларускай мове.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі МДУ
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Выкладчыкі Мінскай губернскай гімназіі
Катэгорыя:Выкладчыкі БНТУ
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Тараканьскі Богаяўленскі манастыр

**Тараканьскі Богаяўленскі манастыр** — колішні грэка-каталіцкі (уніяцкі) манастырскі комплекс у в. Таракань (цяпер в. Імянін, Драгічынскі раён).

## Гісторыя 
Царква у стылі віленскага барока пабудавана у 1710 годзе, мураваны кляштар у 1779 годзе.

Быў адным з пяці базыліянскіх дамоў ордэна, якія функцыянавалі пасля падзелаў Рэчы Паспалітай да полацкага сінода 1839 года, калі ўсе структуры ўніяцкай царквы ў Расiйскай імперыі, акрамя Холмскай дыяцэзіі, былі ліквідаваны і далучаны да Рускай праваслаўнай царквы.

Манастыр быў канчаткова закрыты ў 1874 годзе ў сувязі з малой колькасцю манахаў і агульнай галеччу абшчыны. Іншыя манстырскія аб’екты да 1897 года заставаліся пакінутымі. Затым у іх знаходзілася двухкласная школа.

У 1950-х гадах (1959) былая базылiянская царква была знішчана.

## Галерэя 

Tarakań, Bazylanski. Таракань, Базылянскі (1901-39) (2).jpg
Tarakań, Bazylanski. Таракань, Базылянскі (1901-39).jpg
Tarakań, Bazylanski. Таракань, Базылянскі (1930-39).jpg
Tarakań, Bazylanski. Таракань, Базылянскі (1938).jpg
Tarakań, Bazylanski. Таракань, Базылянскі (1935) (2).jpg
Tarakań, Bazylanski. Таракань, Базылянскі (1944-49).jpg

## Спасылкі 
* Базіліянская царква Богаз’яўленьня 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1779 годзе
Катэгорыя:1779 год у Беларусі
Катэгорыя:Імянін (Драгічынскі раён)
Катэгорыя:Касцёлы Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Базыльянскія манастыры Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1950-я гады
Тамаш Валяр’ян Александровіч

**Тамаш Валяр’ян Александровіч** (каля 1732 — , ) — дзяржаўны дзеяч і дыпламат Рэчы Паспалітай, кашталян візнаўскі (1775—1779) і падляшскі (1779—1790), апошні ваявода падляшскі (1790—1794).

## Біяграфія 
Прадстаўнік літоўскага шляхецкага роду Александровічаў герба «Александровіч». Сын харунжага браслаўскага Марціна Александровіча і Алены з Бахмінскіх. Атрымаў адукацыю ў ваеннай акадэміі ў Люневілі (Латарынгія). У час кіравання Аўгуста III атрымаў чын палкоўніка і выконваў функцыі каралеўскага шамбяляна. У 1764 годзе быў узнагароджаны расійскім ордэнам Святой Ганны, у 1765 годзе стаў кавалерам польскага ордэна Святога Станіслава.

У 1764—1766 гадах — пасол Рэчы Паспалітай у Асманскай імперыі. Мусіў пераканаць султанскі ўрад не ўмешвацца ва ўнутраныя справы Рэчы Паспалітай і падтрымаць абранне Станіслава Аўгуста Панятоўскага на прастол. 7 сакавіка 1766 года пасольства пад кіраўніцтвам Тамаша Александровіча выехала ў турэцкія ўладанні. Прабыў у Турцыі толькі восем месяцаў (да лістапада 1766 года), у кастрычніку заснаваў у Стамбуле польскую школу. Сваё падарожжа ў Турцыю Тамаш Александровіч апісаў у дзённіку: «Заўвагі пра сучасны стан Асманскай Порты». Пасля свайго вяртання на радзіму атрымаў пасаду падкаморага надворнага.

У 1775 годзе Тамаш Александровіч быў прызначаны маршалкам дворскім і кашталянам візнаўскім. У тым жа годзе атрымаў у валоданне каралеўскі маёнтак Казлавата ў Кіеўскім ваяводстве. У 1777 годзе выкупіў староства лосіцкае, у 1779 годзе быў прызначаны кашталянам падляшскім. У 1790 годзе Тамаш Александровіч быў прызначаны апошнім ваяводам падляшскім.

У 1780—1784 гадах — член Пастаяннай Рады (засядаў у дэпартаменце юстыцыі). Быў прыдворным маршалкам, суправаджаў польскага караля Станіслава Аўгуста ў некалькіх паездках (у Вішнявец у 1781, у Нясвіж у 1785 і Канеў у 1787 гадах). Падпісаў новую канстытуцыю, прынятую 3 мая 1791 года, але не належаў да ліку яе прыхільнікаў. У 1792 годзе набыў маёнтак Канстанцінаў у Падляшскім ваяводстве. У тым жа годзе далучыўся да Таргавіцкай канфедэрацыі. У 1793 годзе на Гарадзенскім сойме Тамаш Александровіч узначаліў Вайсковы дэпартамент Пастаяннай Рады і Вайсковую камісію. Памёр 29 верасня 1794 года ў Варшаве ў час паўстання Тадэвуша Касцюшкі.

## Творчасць 
Пераклаў з французскай мовы на польскую трагедыю П. Карнеля «Геракл» (1749), ананімную французскую паэму «Клеаміра».

## Сям’я 
Жонка з 1772 года — Марыяна Ледахоўская, дачка ваяводы чарнігаўскага Францішка Антонія Ледахоўскага (1728—1783) і Людвікі з Дэнгафаў. У 1792 годзе развяліся.

Сын — Станіслаў Александровіч (1781—1826), граф Свяшчэннай Рымскай імперыі (1800)

## Літаратура 
* Historia Dyplomacji Polskiej, tom II 1572—1795 pod red. Zbigniewa Wójcika, PWN Warszawa 1982, s. 541
* T. 4: Oświecenie. W: Bibliografia Literatury Polskiej — Nowy Korbut. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1966, s. 210—211.
* 

Тамаш Валяр’ян
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Каралеўскія шамбяляны
Катэгорыя:Кашталяны візнаўскія
Катэгорыя:Кашталяны падляшскія
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойма 1788—1792
Катэгорыя:Ваяводы падляшскія (Карона)
Катэгорыя:Дыпламаты Рэчы Паспалітай
Пэтрыўка (Мыкалаіўскі раён, Адэская вобласць)

**Пэтрыўка** () — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мыкалаіўскага раёна (Адэская вобласць)
Народны альбом. Ненаўмысны шэдэўр

**«Народны альбом. Ненаўмысны шэдэўр»** — беларускі дакументальны фільм, створаны Сяргеем Будкіным і Яўгенам Шапчыцам на тэлеканале «Белсат» у 2016 годзе.
## Сюжэт
Мы вяртаемся ў той час, калі задумваўся праект, і праходзім з удзельнікамі 20-гадовы шлях ажно да рыхтавання рымэйку на сцэне  ў верасні 2016 года. Усе, хто меў дачыненне да «Народнага альбому», пасталелі. Лёс раскідаў іх па розных тусоўках і нават краінах. Сяброўскія стасункі не захаваліся. Ці змогуць удзельнікі сабрацца разам? А калі змогуць, ці здолее новая інсцэнізацыя паўтарыць поспех папярэдняй?
## У фільме бралі ўдзел
## Здымачная група
*аўтары фільму — Сяргей Будкін, Яўген Шапчыц
*аператары — Аляксандр Алейнікаў, Яўген Шапчыц, Ягор Яфімаў, Павал Раманеня, Дзмітры Грыневіч, Андрэй Фаніпальскі
*аэраздымкі — Зміцер Стэльмах, Зміцер Грышчук, Мацей Слупскі
*мантаж — Яўген Шапчыц, Аляксей Сіпачоў
*графічны дызайн — Ілля Бажко
*рэдактар — Дзмітры Грыневіч
*прадзюсар — Раман Варшыцкі
*генеральны прадзюсар — Аляксей Мінчонак

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Спіс захворванняў грушы

Ніжэй прыведзены **спіс хвароб** .

## Бактэрыяльныя захворванні 
## Грыбковыя хваробы 
## Захворванні рознага генезу 
## Нематоды, паразіты 
## Вірусападобныя захворванні 
## Літаратура 
* *Амбросов А. Л.*, *Болотникова В. В.*, *Мерцалова О. С.* Как защищать сад от вредителей и болезней. - Мн., 1976

## Спасылкі 
* Агульныя назвы хвароб. Амерыканскае фітапаталагічнае таварыства

Катэгорыя:Захворванні грушы
Груша
Мінск ад світання да змяркання

**«Мі́нск ад світа́ння да змярка́ння»** () — польскі дакументальны кароткаметражны фільм, зняты ў выглядзе кінаальманаха ў межах сусветнага праекта «The World from Dawn till Dusk» на студыі «Everest» пры дапамозе  ў 2011 годзе.

## Здымачная група 
* рэжысёры — Аляксандр Свішчанкоў, Вікторыя Кольчына, Ната Ліпатава, Настасія Сяменчук, Таццяна Дубіцкая, Маша Арэх, Алена Чэкіна, Екацярына Крычко
* аператары — Дзмітрый Негрыенка, Аляксандр Свішчанкоў, Екацярына Крычко, Ліна Хайкоўсая, Альберт Ермакоў, Павел Раманеня, Андрэй Мінін, Павел Скакун
* гук — Альберт Ермакоў
* супервайзеры — Павел Лазіньскі, Яцэк Петрыцкі
* рэдактар — Марэк Скжэч
* вытворчы мэнэджэр — Вікторыя Огнева
* кансультант — Віктар Аслюк

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Польшчы
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы
Клапоўнік пасяўны

**Клапо́ўнік пасяўны**, **крэс-сала́та**. Святлолюбівая расліна, мезафіт і мезатроф. Марозаўстойлівая. Лепш расце на на лёгкіх глебах у вільготных і паўзацененых месцах. Цвіце ў чэрвені—ліпені.

## Гаспадарчае значэнне 
Вырошчваецца ў якасці харчовай расліны (прыправа і зеляніна на салату). Багатая на мінеральныя солі, вітаміны, гліказід лепідзін. У насенні маецца да 25 % тлустага алею. Лекавая і меданосная расліна.

## Літаратура 
*  — С. 96—97.

## Спасылкі 
* 
* *Lepidium sativum* L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Клапоўнік
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Гародніна
Катэгорыя:Спецыі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Гульня без правілаў

**«Гульня без правілаў»** — беларускі дакументальны фільм, зняты рэжысёрам Антосем Цялежнікавым на тэлеканале «Белсат» у 2019 годзе.
## Сюжэт
Самы пачатак 1990-ых у найноўшай гісторыі Беларусі. Чарга па лядоўню «Мінск» складае 25 гадоў. Масавыя страйкі. СССР канае. Самыя актыўныя беларусы пайшлі ў бізнес ці палітыку. Як, напрыклад, маладыя вясковыя хлопцы Аляксандр Лукашэнка і Анатоль Лябедзька, якія дзякуючы першым дэмакратычным выбарам сталіся дэпутатамі Вярхоўнага Савету. Там яны разам гулялі ў футбол, а таксама на палітычным полі. Узлёт палітыка Лукашэнкі адбыўся акурат з адной прапановы Лябедзькі. Хто яшчэ паспрыяў ягонай палітычнай кар’еры, а што магло пахаваць яе?
## Здымачная група
*рэжысёр, мантаж — Антось Цялежнікаў
*сцэнарый, выканаўчы прадзюсар — Кірыла Пазняк
*вядоўца — Святлана Калінкіна
*аператар — Іван Антонаў, Сяргей Кавалёў
*графіка — Кірыл Стаселька, Антось Цялежнікаў
*закадравы тэкст — Юрый Батальёнак
*стыліст — Ганна Урачова
*рэдактары — Яраслаў Каменьскі, Януш Гаўрылюк

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Фільмы Антона Цялежнікава
Бытам Аджаньскі

**Бытам Аджаньскі** (, ) — горад на захадзе Польшчы, на рацэ Одра. Размешчаны за 440 км на захад ад Варшавы і за 35 км на паўднёвы ўсход ад Зялёнай Гуры. Уваходзіць у склад НАвасольскага павета Любушскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Бытам Аджаньскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 10 км². Насельніцтва 4,4 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Партрэт (фільм)

**«Партрэт»** — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм, зняты рэжысёрам Вольгай Дашук на тэлеканале «Белсат» у 2017 годзе.

## Сюжэт 
Незвычайны фільм. У ім мы бачым толькі твары. І яны толькі гавораць, найчасцей даводзячы нас да смеху ці да слёз.

## Здымачная група 
* рэжысёр — Вольга Дашук

## Кінематаграфічныя адметнасці 
Форма аповеду, якую ўзяла ў аснову свайго фільма Вольга Дашук, увайшла ў класіку кінематографа, дзякуючы польскаму рэжысёру Кшыштафу Кеслёўскаму. Ягоны фільм «*Гаворачыя галовы*» выйшаў на экраны пры сацыялістычнай Польшчы — у 1980 годзе. Рознаўзроставым героям яго фільма задаваліся адныя і тыя ж тры пытанні: «*Кім Вы з’яўляецеся?*», «*Што для Вас самае галоўнае?*», «*Чаго б Вы хацелі?*». У фільме Кеслёўскага было 44 героі, колькасць герояў у фільме Вольгі Дашук перавысіла 60.

У інтэрв’ю рэжысёрка адзначала, што натхнялася фільмам польскага класіка, але тым не менш не мела на мэце дакладна скапіраваць яго: 

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Беларусі 2017 года
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Фільмы Вольгі Дашук
Жагань

**Жагань** (, ) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 500 км на захад ад Варшавы, за 45 км на паўднёвы захад ад Зялёнай Гуры і за 50 км ад мяжы з Германіяй. Адміністрацыйны цэнтр Жаганьскага павета Любушскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Жагань. Займае плошчу 40,38 км². Насельніцтва 26,1 тыс. чалавек.

## Вядомыя асобы 
* Яўгенія Орліс (нар. 1983) — беларуская кёрлінгістка.

## Спасылкі
Касцёл Перамянення Гасподняга (Лунін)

**Касцёл Перамянення Гасподняга** — колішні касцёл у аграгарадку Лунін Лунінецкага раёна.

## Гісторыя 
У сувязі са скасаваннем ордэна езуітаў Папай у 1773 годзе ў Луніне ў другой палове XVIII стагоддзя з’яўляюцца піяры. У Луніне піяры пабудавалі мураваны касцёл, які быў аднанававы, з дзвюма вежамі, разгорнутымі да плоскасці галоўнага фасада. Касцёл меў тую ж архітэктоніку, што і касцёл Міхаіла Арханёла ў вёсцы Лужкі (Шаркаўшчынскі раён).

У 1794 годзе быў будаўніцтва новы касцёла па фундацыі Францыска Друцкага-Любецкага, які стаў філіялам Гарадзішчанскай бенедыктынскай парафіі. Лёс першага касцёла невядомы.

Пасля падаўлення паўстання 1863 года касцёл быў закрыты, а вернікі былі далучаны да пінскай парафіі.

Пасля доўгай адбудовы, у гады міжваеннай Польшчы, касцёл быў асвячоны 6 жніўня 1935 года. Але ўжо праз чатыры гады, пасля пачатку Другой сусветнай вайны, храм быў разрабаваны і закрыты наступаючымі чырвонаармейцамі.

Пасля вайны будынак касцёла выкарыстоўваўся як клуб, спортзала, пазней у якасці зернясховішча. У пачатку 1960-х гадоў сцены да скляпенняў падмуркаў былі разабраны, а самі падмуркі засыпаны пяском і будаўнічым смеццем і зараз на гэтым месцы горка.

## Спасылкі 
* Касцёл Перамяненьня Пана 

Катэгорыя:Лунін
Катэгорыя:Касцёлы Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:1794 год у Беларусі
Катэгорыя:Піяры
Гажоўскі павет

**Гажоўскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Любушскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Гожаў Велькапольскі. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 1213,32 км². Насельніцтва павета складае 71 тыс. чалавек.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Ален Лейн

Сэр **Ален Лейн** (; , , Вялікабрытанія — , , Вялікабрытанія) — брытанскі выдавец, які заснаваў выдавецтва , якое вядома тым, што папулярызавала кнігі ў мяккай вокладцы. Да з’яўлення гэтага выдавецтва лічылася, што мяккая вокладка і кішэнны фармат падыходзяць толькі для несур’ёзнай, нізкаякаснай літаратуры, якая выдаецца невялікімі накладамі.

## Біяграфія 
Ален Лейн Уільямс нарадзіўся ў Брысталі ў сям’і Камілы і Сэмуэля Уільямса ў 1902 годзе. У 1919 годзе пачаў працаваць у выдавецтве Bodley Head (якое было заснавана і належала яго дзядзьку Джону Лейну). У 1941 годзе ажаніўся з Люсі Ор, мае 3 дачок. Узведзены ў тытул рыцара ў 1962 годзе. У 1969 годзе атрымаў  .

Катэгорыя:Выдаўцы Вялікабрытаніі
Сезон 2019 ФК Хваля Пінск

У 2019 годзе футбольны клуб «Хваля» з горада Пінск прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі 2019 (12 месца),
* Кубку Беларусі 2019/2020 (паражэнне ў 1/16 фіналу).

## Склад 
*Станам на жнівень 2019 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

2019
Хваля Пінск
Ле Дара

**Ле Дара́** (, ) — камуна ў Францыі, у дэпартаменце Верхняя В’ена рэгіёна Новая Аквітанія. Размешчаны за 50 км на поўнач ад Ліможа. Чыгуначная станцыя на лініі Лімож — Пуацье. Насельніцтва — 1,6 тыс. жыхароў (2017).

## Гісторыя 
Паселішча перашапачаткова называлася Скаторум — ад шатландскіх місіянераў, якія каля 950 года пабудавалі або, што верагодней, перабудавалі тут царкву, прысвечаную святому Міхаілу. Толькі праз дваццаць гадоў Базон I Стары, першы граф дэ Ла Марш, заснаваў недалёка ад гэтай царквы капліцу Святога Пятра і капітулу Дара, якая налічвала 20 канонікаў. Святыня была адноўлена пасля пажару ў 1060 годзе; вялікая званіца, увянчаная залатым анёлам, была скончаная толькі ў пачатку XIII стагоддзя. У графаў Ла Марш з таго часу быў тут замак, які размяшчаўся ў самым высокім пункце горада. У сярэдзіне XI стагоддзя яны пабудавалі таксама вельмі важны замак]]-форт за горадам, які быў аднак разбураны падчас рэлігійных войнаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Верхняя В’ена
Ірына Іванаўна Сярова

**Ірына Іванаўна Сяро́ва** (;  — ) — вучоны і педагог, філосаф, доктар філасофскіх навук (1977), прафесар (1977), Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1979).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў вёсцы Бакрылава (Усць-Кубінскі раён, Валагодская вобласць Расіі). У 1952 годзе скончыла Іванаўскі педагагічны інстытут. У 1958 годзе скончыла аспірантуру пры Маскоўскім дзяржаўным універсітэце і пачала працу ў Карачаеўскім педагагічным інстытуце. З 1961 года ў Магілёўскім педагагічным інстытуце на кафедры гісторыі КПСС і навуковага камунізму, у 1974—1989 гадах — загадчык кафедры.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар прац па праблемах фарміравання і выхавання асобы, культуры міжнацыянальных адносін, нацыянальнай палітыкі, методыкі выкладання грамадскіх навук, гісторыі грамадска-палітычнай думкі Беларусі і інш.

Сярод апублікаванага:
* О пролетарском интернационализме. — Мн., 1970.;
* Культура межнациональных отношений. — Мн., 1986.;
* Лектор в студенческой аудитории: Проблемы общения. — Мн. 1988.

## Узнагароды і званні 
* Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1979).
* Ордэн «Знак Пашаны»

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Сярова, Ірына Іванаўна (доктар філасофскіх навук; 1930—2001) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Выпускнікі Іванаўскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Філосафы СССР
Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі Карачаева-Чаркескага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі вышэйшай школы БССР
Імянная прафесура

**Імянная прафесура**, *імянная кафедра* ( або *endowed chair*) — існуючая ў некаторых універсітэтах (асабліва ў англамоўных краінах) сістэма, пры якой месца прафесара па пэўнай спецыяльнасці носіць імя дабрачынца, які некалі падаў фінансавую падтрымку для гэтай пасады: выдаткаваў дадатковыя сродкі на аплату працы вучонага і яго даследаванняў або забяспечыў навучальнай установе магчымасць пашырэння штата.

Сцвярджаецца, што першая імянная кафедра была заснавана ў 1502 годзе, калі лэдзі , маці караля Генрыха VII, заснавала кафедру  у Кембрыджскім універсітэце. У 1540 годзе ў Оксфардскім універсітэце з’явілася кафедра . Абедзве самыя старыя кафедры існуюць да гэтага часу.

Найстарэйшая імянная кафедра на зямлі будучых Злучаных Штатаў Амерыкі —  ў Гарвардскім універсітэце — была заснавана ў 1721 годзе (па іншых звестках — у 1726-м) мецэнатам .

Сярод найбольш вядомых імянных профессур — сістэма каралеўскіх прафесараў ва ўніверсітэтах Вялікабрытаніі, месца Лукааўскага прафесара матэматыкі ў Кембрыджскім універсітэце (яго займалі, у прыватнасці, Ісаак Ньютан, Поль Дзірак і Стывен Хокінг), шматлікая Стэрлінгская прафесура ў Ельскім універсітэце (ЗША).

Імянная прафесура можа быць названая ў памяць не самога дабрачынца, а іншага чалавека па жаданні дабрачынца: так, у Прынстанскім універсітэце маюцца пасады Эйнштэйнаўскага прафесара [натуральных] навук і Фон-Нейманаўскага прафесара прыкладной і вылічальнай матэматыкі, выплачваемыя кампаніяй IBM.

*
Джон Флемінг (гісторык мастацтва)

**Джон Флемінг** (12 чэрвеня 1919 — 29 мая 2001) — брытанскі гісторык мастацтва, вядомы сваім пісьменніцкім партнёрствам з . Іх «A World History of Art» (таксама вядомая пад назвай «The Visual Arts: A History»), упершыню апублікаваная ў 1982 годзе, вытрымала сем выданняў. Праца Флемінга «Robert Adam and His Circle in Edinburgh and Rome» (1961) атрымала прэмію Баністэра Флетчэра і медаль Эліс Дэвіс Хічкак.

## Біяграфія 
Флемінг нарадзіўся ў  ў сям’і мясцовага адваката. Ён атрымаў адукацыю ў  і выкладаў англійскую мову ў кембрыджскім Трыніці-каледжы, дзе пазнаёміўся з , які стаў бы партнёрам па жыцці Флемінга. Ён паехаў у Італію і падчас Другой сусветнай вайны быў ненадоўга  перад уступленнем у  брытанскай арміі ў Каіры. Там ён пачаў пісаць пра мастацтва з заахвочвання Нікалауса Пеўзнера.

Жывучы ў  недалёка ад Венецыі, Гонар і Флемінг пачалі плённае пісьмовае партнёрства. Выдавец Ален Лейн запрасіў іх для рэдактуры серый «Style and Civilisation» (пачата ў 1967); «Architect and Society» (пачата ў 1966) і «Art in Context» (пачата 1972).

У 1962 годзе Гонар і Флемінг пераехалі на Вілу Марчыа недалёка ад , дзе пражылі на ўсё астатняе жыццё. У 1966 годзе яны супрацоўнічалі з Нікалаусам Пеўзнерам, каб вырабіць «The Penguin Dictionary of Architecture» (2-е выданне 1972), у 1977 годзе яны склалі «The Penguin Dictionary of Decorative Arts. A World History of Art» (таксама вядомы пад назвай «The Visual Arts: A History»), а ў 1991 — «Venetian Hours of Henry James, Whistler and Sargent».

Флемінг памёр у , недалёка ад горада .

## Выбраныя выданні 
* *Robert Adam and His Circle in Edinburgh and Rome*. 1961.
* *Penguin Dictionary of Architecture.* 1966. (With Nikolaus Pevsner and Hugh Honour)
** -do.- 2nd edition, 1972.
* *The Penguin Dictionary of Decorative Arts*. London: Allen Lane, 1977. (With Hugh Honour)
* *A World History of Art*. 1982. (With Hugh Honour)
* *The Venetian Hours of Henry James, Whistler, and Sargent.* 1991. (With Hugh Honour)
* *The Visual Arts: a history.* 1995. (With Hugh Honour)

Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гісторыкі мастацтва
Востраўскі сельсавет (Пліскі раён)

**Во́страўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пліскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Востраў.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Пліскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Псуеўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пліскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Балтрушайціс

**Балтрушайціс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Юргіс Балтрушайціс — літоўскі паэт
* Юргіс Балтрушайціс (сын) — літоўскі дыпламат і гісторык мастацтва
Стэфан Яўстахій Александровіч

**Стэфан Яўстахій Александровіч** (? — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Гарадзенскі падкаморы і маршалак, кашталян новагародскі (з 1698).

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Александровічаў герба «Александровіч», сын Канстанціна Казіміра Александровіча.

Пасля бацькі стаў войтам гарадзенскім, пазней гарадзенскі падкаморы і маршалак, адыгрываў важную ролю ў палітычным жыцці Гарадзенскага павета.

Змовіўся з гарадзенскім лоўчым Якубам Эйсмантам, які быў на той час прызнаны банітам, і незаконна набыў у Яна Пшаздзецкага і яго жонкі Ганны Карэцкай фальварак Ласосна, які належаў упіцкаму падчашаму Андрэю Грушчынскаму. Ян Пшаздзецкі быў хворы на розум, недзеяздольны і не меў права распараджацца маёмасцю. Ён падпісаў дакумент і паставіў пячатку, сам не ведаючы пад якім дакументам. Пасля Якуб Эйсмант прадаў яго Стэфану Александровічу. Набыўшы адну частку маёнтка, Стэфан Александровіч стаў шкодзіць Андрэю Грушчынскаму праз сваіх падданых на другой частцы, нават напаў на яго сына Станіслава. У судзе справа была не вырашана з-за адсутнасці гарадзенскага маршалка, які знаходзіўся на сойме ў 1693 годзе. Але Стэфан Аляксандровіч быў уведзены ў валоданне фальваркам у 1694 годзе.

У 1699 годзе па прывілею Аўгуста II Саса Аляксандровіч і яго жонка атрымалі ад гарадзенскага вайтоўства грунты і вёскі Тарусы, Галавічы, Пышкі, Мёлы з перавозам на рацэ Нёман, якія былі аднятыя ад гарадской юрыдыкі і перададзены да Гарадзенскай эканоміі неправавым чынам, стаў на рацэ Ласосна, які раней належаў Яну Шульцу, млыны. У дакуменце адзначалася, што спадчынным грунтам Аляксандровіча, што ў фальварку Чэхаўшчына, ад става на рацэ Ласосна на гарадскіх грунтах каля вёскі Тарусы залівала прыналежную тэрыторыю, чым наносіліся шкоды маршалку. Камісія гэта зафіксавала, і млын ад Ласосны Пшаздзечыны быў адняты. А два млыны на рацэ Ласосна Касцікоўскі і Сіканоўскі ў межах грунтоў Галавічоў былі пакінуты пад гарадской юрыдыкай.

Згаданы ў «Зборы цудаў» абраза Маці Божай Студэнцкай: калі пад ім закульгавіў конь і ён паламаў нагу, ён звярнуўся да абраза і хутка ачуняў. Выява з гэтым цудам змешчана на сталі (лаве) ў гарадзенскім Фарным касцёле.

## Сям’я 
У шлюбе з Тэкляй з роду Кірдзеяў. У іх сям’і нарадзіліся:
* Ян
* Канстанцыя
* Соф’я
* Алена
* імя чацвертай дачкі не вядома.

Жонка Тэкля была пахавана ў бернардзінскім касцёле ў Горадні, аб чым сведчыць умураваная ў сцяну шыльда.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Цудатворны абраз Маці Божай Студэнцкай і гарадзенская шляхта: ідэнтыфікацыя, радаводы, сувязі. «Герольд Litherland» № 18. 2011.

Стэфан Яўстахій
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Падкаморыя гарадзенскія
Катэгорыя:Маршалкі земскія гарадзенскія
Катэгорыя:Кашталяны новагародскія
Катэгорыя:Войты гарадзенскія