open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Юрый Львовіч

**Юрый Львовіч** (паміж 1253 і 1260 — ) — князь галіцка-валынскі (насіў тытул «караля Русі»).

## Біяграфія 
Сын галіцкага князя Льва Данілавіча, унук Данілы Раманавіча. Хросным бацькам Юрыя Львовіча быў літоўскі князь Войшалк. Пры жыцці бацькі трымаў Заходнюю Валынь з гарадамі Холм, Чэрвень, Мельнік і Дарагічын (пасля — толькі 2 апошнія). Каля 1277 разам з іншымі князямі ўдзельнічаў у татарскім паходзе на літоўскія ўладанні ў Панямонні. Калі ў Берасці даведаўся, што татары ваююць каля Новагародка, то самачынна з луцкім князем Мсціславам Данілавічам рушыў на Ваўкавыск, дзе быў разбіты літвой. Неўзабаве рушыў на Горадню, захапіў вежу перад гарадской брамай, пасля чаго заключыў з гарадзенцамі мір. Удзельнічаў у татарскім паходзе на Венгрыю (1285), паходах на Польшчу (1286, 1287). Разам з бацькам неаднаразова ўмешваўся ў міжусобіцы польскіх князёў. Дамагаўся ад стрыечнага дзядзькі, хворага князя Уладзіміра Васількавіча права на валоданне Берасцем, але атрьмаў адмову. У 1289 (?) з дапамогай мясцовых змоўшчыкаў захапіў Берасце, Каменец і Бельск-Падляшскі. Мсціслаў Данілавіч, якому гэтыя гарады належалі па спадчыне, прыгразіў Юрыю Львовічу татарамі, і той пакінуў усе тры гарады, абрабаваўшы там двары Уладзіміра Васількавіча. Пасля смерці бацькі (1301?) Юрый Львовіч атрымаў усе галіцкія і валынскія землі, у тым ліку Берасцейскую. Прыкладна ў 1303—1304 ён заснаваў Галіцкую мітраполію (другую на Русі пасля Кіеўскай), у якую ўвайшла і Тураўская епархія. Пры Юрыі Львовічу Галіцка-Валынскае княства дасягнула росквіту. Польскі храніст Ян Длугаш адзначаў: «Быў ён муж мудры, ласкавы і шчодры для духавенства, пры яго ўладзе Руская зямля цешылася спакоем і славілася сваім багаццем».	

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Князі галіцка-валынскія
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XIV стагоддзя
Яакаў Нахум Эпштэйн

**Яакаў Нахум Эпштэйн** (, Брэст-Літоўск — , Іерусалім) — вучоны, даследчык Талмуда.

## Біяграфія 
Да дзесяці гадоў вучыўся ў хедэры, затым — пад кіраўніцтвам бацькі-рабіна. У 1893-95 вучыўся ў ешыве Міра, затым вярнуўся ў Брэст-Літоўск і працягваў заняткі ў мясцовым бэт-мідрашы. Акрамя звычайнай для таго часу праграмы, заняўся таксама тэксталагічнымі даследаваннямі твораў равіністычнай літаратуры. У 1902 годзе пераехаў у Вільню. У гады знаходжання ў гэтым горадзе апублікаваў свае першыя навуковыя артыкулы.

Па сямейных абставінах вымушаны быў вярнуцца ў Брэст-Літоўск, дзе, аднак, не перапыніў навуковай працы. У 1907 пераехаў у Вену і пасля гадавой падрыхтоўкі паступіў у Венскі ўніверсітэт, вывучаў семіцкую філалогію, філасофію і гісторыю. У 1923 годзе быў запрошаны ў якасці лектара ў *Hochschule für die Wissenschaft des Judentums* — найбуйнейшы ў той час цэнтр яўрэйскіх філалагічных і гістарычных даследаванняў, дзе выкладаў два гады. У гэты час Эпштэйн пачаў працу над поўным навуковым выданнем тэксту Мішны — каласальная праца ўсяго яго жыцця.

З 1925 быў прафесарам філалогіі Талмуда ў Яўрэйскім універсітэце ў Іерусаліме.

Эпштэйн — адзін з заснавальнікаў і рэдактараў навуковага альманаха «Двір», прысвечанага філалогіі мовы іўрыт, які выходзіў у 1923-24. Быў заснавальнікам і рэдактарам першых 23 тамоў навуковага штоквартальника «Тарбіц» (1930—1952) — вядучага ізраільскага выдання ў галіне яўрэйскай філалогіі і гісторыі. Бібліяграфія навуковых прац Эпштэйна ўтрымоўвае каля 130 прац.

## Спасылкі 
*
Бені (рака)

**Бе́ні** () — рака ў Паўднёвай Амерыцы, у паўночнай частцы Балівіі.

Даўжыня ракі каля 1500 кіламетраў. Плошча вадазбору 266 км². Сярэдняя глыбіня ракі каля 9 метраў, найбольшая глыбіня 21,3 метра. Сярэдняя шырыня ракі 400 метраў, найбольшая шырыня 1069 метраў. Сярэдні расход вады 6200 м³/с. Выток ракі знаходзіцца ў Цэнтральных Андах. Перасякае плато і горныя хрыбты ў глыбокіх цяснінах. У ніжнім цячэнні працякае па ўскраіне Амазонскай нізіны. Рака Бені на працягу свайго шляху мае складаную гідраграфію, часта змяняе кірунак і мае шмат парогаў. На мяжы з Бразіліяй рака Бені разам з іншымі рэкамі Маморэ і Мадрэ-дэ-Дзьёс ўтварае раку Мадэйра, якая, у сваю чаргу, упадае ў Амазонку. Рака суднаходная ад горада Рурэнабаке да вадаспада Эсперанса на працягу 29 км.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Beni River // Encyclopædia Britannica

Катэгорыя:Рэкі Балівіі
Катэгорыя:Басейн Амазонкі
Арыэль Шламо-Залман

**Арыэль (Лейбовіч) Залман-Шламо** (, г. Жлобін, Рагачоўскі павет, Магілёўская губерня, Расійская імперыя (цяпер Гомельскай вобласці) — , Ізраіль) — ізраільскі , рэдактар ізраільскіх энцыклапедый.

## Сям’я 
Сястра Бэла Лейбовіч была жонкай дзіцячага паэта на іўрыце . Іх сынам быў ізраільскі паэт, драматург, журналіст і перакладчык .

Катэгорыя:Пісьменнікі Ізраіля
Ілья Маркавіч Фальковіч

**Ілля Маркавіч Фальковіч** ( , г. Гомель — , Масква) — савецкі лінгвіст, спецыяліст па мове ідыш.

## Біяграфія 
Скончыў лінгвістычны факультэт МДУ. Выкладаў ідыш ў ВНУ. У канцы 1920-х гг актыўна ўдзельнічаў у правядзенні рэформы яўрэйскага правапісу і ў распрацоўцы новых правіл арфаграфіі. Аўтар падручнікаў «Ідыш для дарослых» (М., 1929; 2-е выд. — 1936), «Ідыш. Фанетыка, лексіка і граматыка» (М., 1940). У 1941-45 — на фронце. У 1943-48 член ЯАК. У 1945-48 галоўны рэдактар маскоўскага выдавецтва «Дэр Эмес». Аўтар манаграфічнага агляду мовы ідыш ў 4-томніку «Мовы народаў СССР» (1967), нарыса «Аб мове ідыш» у вялікім «руска-яўрэйскім (ідыш) слоўніку» (1984), цыкла ўрокаў ідыша, апублікаваных у 1974-78 у часопісе «Саветыш геймланд».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гомелі
Катэгорыя:Постаці савецкай лінгвістыкі
Катэгорыя:Выпускнікі МДУ
Дэмас

**Дэмас** ( — «народ»):
* Дэмас — вольнае насельніцтва грэчаскіх гарадоў, якое валодала грамадзянскімі правамі (у адрозненне ад рабоў, метэкаў і іншых катэгорый залежнага непаўнапраўнага насельніцтва). У архаічную эпоху (VIII—VI ст. да н.э.) гэтым тэрмінам пазначаўся народ, адрозны ад родавай арыстакратыі — эўпатрыдаў. У V—IV ст. да н.э. называлася бедная, пераважна гарадская частка насельніцтва.
* Дэмас — у Старажытнай Грэцыі бажаство — персаніфікацыя народа;
* Дэмас — назва рамана англійскага пісьменніка Джорджа Гісінга;
Усевалад Яраславіч

**Усевалад Яраславіч** (у хрышчэнні Андрэй;  — ) — князь тураўскі, вялікі князь кіеўскі (1077, 1078—93).

## Біяграфічныя звесткі 
Сын Яраслава Мудрага, бацька Уладзіміра Усеваладавіча Манамаха. Пасля смерці бацькі (1054) ад старэйшых братоў Ізяслава і Святаслава атрымаў Пераяслаўскае княства, Верхняе Паволжа, Растова-Суздальскую і Белазёрскую землі, у 1060 годзе — частку Смаленскага княства. У 1060 годзе ў паходзе трох Яраславічаў на торкаў прымаў удзел і полацкі князь Усяслаў Брачыславіч. У 1066 годзе ў адказ на разгром Усяславам Ноўгарада Яраславічы арганізавалі сумесны паход на Полацкую зямлю, разбілі Усяслава ў Нямігскай бітве (1067), захапілі Менск. У 1073 годзе саюз Яраславічаў распаўся, Усевалад Яраславіч дапамог Святаславу выгааць з Кіева Ізяслава і замяніў свае ўладанні на Чарнігаўскае княства і Тураўскае княства. Пасля смерці Святаслава 1 студзеня 1077 года стаў вялікім князем кіеўскім, але хутка быў вымушаны на год саступіць трон Ізяславу. Пасля таго, як другі раз стаў вялікім князем (1078), частку сваіх уладанняў раздаў сваякам; Тураўская зямля адышла Яраполку Ізяславічу (паводле «Аповесці мінулых гадоў») або Давыду Ігаравічу (паводле В. Тацішчава).

Адзін з найбольш адукаваных князёў, ведаў 5 моў. Разам з братамі склаў т.зв. «Праўду Яраславічаў» (гл. «Руская праўда»).

## Гл. таксама 
* Пячатка Усевалада Яраславіча

## Літаратура 
* *Ермаловіч М.* Старажытная Беларусь: Полацкі і новагародскі перыяды. Мн., 1990.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Князі пераяслаўскія
Катэгорыя:Рускія князі XI стагоддзя
Катэгорыя:Военачальнікі Старажытнай Русі
Катэгорыя:Пахаваныя ў Сафійскім саборы (Кіеў)
Катэгорыя:Князі чарнігаўскія
Катэгорыя:Рурыкавічы
Катэгорыя:Вялікія князі кіеўскія
Катэгорыя:Князі тураўскія
Немезіда

у]]
**Немезіда** () — у грэчаскай міфалогіі багіня помсты; яна часам параўноўвалася з Геяй і Афрадытай.

Немезіда — адна з нешматлікіх грэчаскіх багінь, якая засталася ў рымскім пантэоне, захаваўшы сваё імя. Там Немезіда стала багіняй справядлівасці, шчасця і поспеху ў барацьбе.

## Літаратура 
* Лисовый И. А., Ревяко К. А. Античный мир в терминах, именах и названиях.

Катэгорыя:Старажытнагрэчаскія багіні
Мастэрс 1980 (снукер)

**Мастэрс 1980** (, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1980* — па назве спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 6 па 10 лютага 1980 года ў «Уэмблі канферэнц-цэнтры», у Лондане. Турнір стаў шостым розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £7,000, з якіх £4,500 атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 10 гульцоў, 8 з якіх займалі вышэйшыя пазіцыі у сусветным рэйтынгу. Шэсць гульцоў пачыналі турнір адразу са стадыі 1/4 фіналу. Астатнія чацвёра разыгралі дзве астатнія пуцёўкі ў папярэднім раундзе.

Трафей турніру дастаўся дэбютанту Мастэрс валійцу Тэры Грыфітсу, які абыграў у фінальным матчы Алекса Хігінса з лікам 9:5.

Катэгорыя:Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:Люты 1980 года
Юлій Цывіліс

**Юлій Цывіліс** (; I ст. н.э.) — выхадзец з кельцкага племені батаваў; у 69-70 гг.; узначаліў паўстанне супраць рымскага прыгнёта. Яго падтрымалі германцы, галы і нават асобныя падраздзяленні рымскіх легіянераў. З прычыны разброду сярод паўстаўшых Цывіліс не дамогся незалежнасці, але батавы былі вызваленыя ад падаткаў.

## Літаратура 
* Лисовый И. А., Ревяко К. А. Античный мир в терминах, именах и названиях.

Катэгорыя:Ворагі Старажытнага Рыма
Катэгорыя:Гісторыя Германіі
Катэгорыя:Гісторыя Нідэрландаў
Юрый Аляксеевіч Вашчук

**Юрый Аляксеевіч Вашчук**, сцэн. імя **ТЕО** (, вёска Хідры, Кобрынскі раён Брэсцкай вобласці) — беларускі спявак, кампазітар, аранжыроўшчык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 24 студзеня 1983 года ў в. Хідры Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці.

Музыкай займаўся з 4 гадоў, пачынаў з баяна, быў лаўрэатам конкурсу «Пралескі», удзельнічаў у тэлепраекце «Зорная ростань». Прафесійную музычную адукацыю атрымаў у Гродзенскім каледжы мастацтваў (клас вакалу). У 2000 годзе быў запрошаны на работу ў Нацыянальны акадэмічны аркестр сімфанічнай і эстраднай музыкі Рэспублікі Беларусь пад кіраўніцтвам Міхаіла Фінберга. У 2008 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў.

Супрацоўнічае з многімі беларускімі і замежнымі выканаўцамі як аранжыроўшчык і кампазітар. З'яўляецца суаўтарам музыкі да двух расійскіх кінафільмаў..

## Спасылкі 
Пяць фактаў пра Тэа… — nashaniva.by

Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў
Катэгорыя:Беларусь на конкурсе песні Еўрабачанне
Мастэрс 1991 (снукер)

**Мастэрс 1991** (, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1991* — па назве спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 3 па 10 лютага 1991 года ў «Уэмблі канферэнц-цэнтры», у Лондане. Турнір стаў 17-м розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £350,000 (на £75,000 больш, чым у мінулым годзе), з якіх £100,000 (на £30,000 больш, чым у мінулым годзе) атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 18 гульцоў. Топ-14 афіцыйнага рэйтынгу аўтаматычна трапілі ў першы раўнд. Снукерысты, якія займалі 15 і 16 месца ў рэйтынгу, гулялі ў папярэднім раўндзе з пераможцам кваліфікацыйнага турніру і ўладальнікамі уайлдкард.

У фінальным матчы Стывен Хендры перайграў Майка Халета з лікам 9:8. Такім чынам, шатландскі снукерыст выйграў трэці тытул Мастэрс запар.

Катэгорыя:Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:Люты 1991 года
Мастэрс 1979 (снукер)

**Мастэрс 1979** (, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1979* — ад назвы спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 22 па 26 студзеня 1979 года ў «Уэмблі канферэнц-цэнтры», у Лондане. Турнір стаў пятым розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £6,000, з якіх £3,000 атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 10 гульцоў, 7 з якіх займалі вышэйшыя пазіцыі у сусветным рэйтынгу. Шэсць гульцоў (з якіх 4 - лідары сусветнага рэйтынгу) пачыналі турнір адразу са стадыі 1/4 фіналу. Астатнія чацвёра разыгралі дзве астатнія пуцёўкі ў папярэднім раундзе.

Уладальнікам тытула стаў Пэры Мэнс з Паўднёвай Афрыкі. У фінале ён перашкодзіў Алексу Хігінсу абараніць свой тытул, выйграўшы з лікам 8:4.

Катэгорыя:Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:Студзень 1979 года
Аляксей Дзмітрыевіч Спяранскі

**Аляксей Дзмітрыевіч Спяра́нскі** (, , Вяцкая губерня — , ) — вучоны ў галіне паталагічнай фізіялогіі. Акадэмік Акадэміі навук СССР (1939). Акадэмік Акадэміі медыцынскіх навук СССР (1944).

А. Д. Спяранскі нарадзіўся ў горадзе Уржум Вяцкай губерні (зараз у Кіраўскай вобласці Расіі). У 1911 годзе скончыў Казанскі ўніверсітэт. Падчас Першай сусветнай вайны ваенны ўрач. З 1920 года прафесар кафедры аперацыйнай хірургіі і тапаграфічнай анатоміі ў Іркуцкім універсітэце. У 1923—1928 гадах асістэнт І. П. Паўлава. З 1926 года арганізатар і кіраўнік эксперыментальнага аддзела ў Ленінградскім інстытуце хірургічнай неўрапаталогіі. У 1928—1934 гадах загадчык аддзелам патафізіялогіі ў Ленінградскім інстытуце эксперыментальнай медыцыны. З 1934 года А. Д. Спяранскі ў Маскве, ва Усесаюзным інстытуце эксперыментальнай медыцыны, з 1945 года ў Інстытуце агульнай і эксперыментальнай паталогіі Акадэміі медыцынскіх навук СССР (у 1954 годзе пераўтвораны ў Інстытут нармальнай і паталагічнай фізіялогіі АМН СССР), дырэктар інстытута ў 1945—1954 гадах. З 1954 года загадчык аддзелам агульнай паталогіі.

## Навуковая дзейнасць 
А. Д. Спяранскаму належаць навуковыя працы па пытаннях трафічнай функцыі нервовай сістэмы ў паталагічных працэсах. Займаўся распрацоўкай праблем этыялогіі працэсаў запалення, інфекцыі, імунітэту, пухліннага росту і інш.

Сярод апублікаваных прац:
* Нервная система в патологии, М. — Л., 1930;
* Элементы построения теории медицины, М. — Л., 1935; Избр. труды, М., 1955.

## Узнагароды і прэміі 
* Сталінская прэмія (1943)
* Прэмія імя І. П. Паўлава АН СССР (1937)
* 2 ордэны Леніна
* 2 ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга
* медалі.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Сперанский Алексей Дмитриевич // Сайт РАН 
* Выдающиеся медики — уроженцы Вятского края. Сперанский Алексей Дмитриевич // Кировская областная научная медицинская библиотека  

Катэгорыя:Акадэмікі АМН СССР
Катэгорыя:Правадзейныя члены АН СССР
Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Фізіёлагі СССР
Берагавы хрыбет

left|thumb|Размяшчэнне Берагавога хрыбта на карце Паўночнай Амерыкі
**Берагавы хрыбет** () — горны хрыбет, які працягнуўся ўздоўж узбярэжжа Паўночнай Амерыкі ад возера Атлін да ракі Фрэйзер. Берагавы хрыбет з'яўляецца часткай Ціхаакіянскіх берагавых хрыбтоў горнай сістэмы Кардыльеры. Даўжыня хрыбта каля 1600 км., шырыня да 300 км. Сярэдняя вышыня хрыбта складае каля 3000 метраў, найбольшая вышыня 4016 метраў (гара Уодынгтан). Складзены пераважна гранітамі. Моцна раздзелены глыбокімі папярочнымі далінамі і фіёрдамі, якія ўзніклі ўздоўж тэктанічных расколін. Утвараючы перашкоду вільготным вятрам з Ціхага акіяна, Берагавы хрыбет атрымлівае да 4000 мм ападкаў у год на заходнім наветраным схіле і да 2000 мм на ўсходнім схіле. Пакрыты густымі іглічнымі лясамі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Горныя сістэмы Паўночнай Амерыкі
Амарнскі архіў

**Тэль-Эль-Амарнскі архіў** — збор перапіскі на гліняных таблічках, галоўным чынам дыпламатычнай, паміж урадам Старажытнага Егіпта і яго прадстаўнікамі ў Ханаане і Амуры ў часы Новага Царства. Перапіска была выяўлена ў Амарне (сучасная назва сталіцы, заснаванай фараонам Эхнатонам у Верхнім Егіпце). Сярод сістэм пісьма пераважае акадскі клінапіс, хоць гэта хутчэй пісьмо старажытнай Месапатаміі, а не Старажытнага Егіпта. Да цяперашняга часу вядомы 382 таблічкі. Адным з першых даследчыкаў амарнскіх тэкстаў быў Генрых Цымерн.

## Гісторыя адкрыцця 
Амарнская перапіска складзена пераважна на акадскай мове, якая служыла ў часы Новага царства мовай міжнародных зносін на Блізкім Усходзе. Архіў быў выяўлены мясцовымі жыхарамі ў 1886 г. Знаходкі былі тайна вынесены і рэалізаваны антыкварам.

Першым археолагам, які распачаў сістэматычнае даследаванне месца выяўлення перапіскі, быў Уільям Фліндэрс Пітры ў 1891—1892 гг. Пад яго кіраўніцтвам быў выяўлены 21 фрагмент перапіскі. Эміль Шасіна, які ўзначальваў Французскі інстытут усходняй археалогіі ў Каіры, знайшоў яшчэ 2 таблічкі ў 1903 г.

## Месцазнаходжанне 
Матэрыялы амарнскага архіва, выяўленыя мясцовымі жыхарамі, першапачаткова не затрымліваліся ў Егіпце і ішлі на замежны антыкварны рынак. Па гэтай прычыне шмат якія з іх ліку цяпер рассеяны па музеях Каіра, Еўропы і ЗША:
* 202 ці 203 фрагменты — у Берлінскім музеі Пярэдняй Азіі;
* 49 ці 50 — у Каірскім егіпецкім музеі;
* 7 — у Луўры;
* 3 — у ДМВМ імя А. С. Пушкіна;
* 1 — у Інстытуце Усходу ў Чыкага.

## Гл. таксама 
* 

Катэгорыя:Старажытнаегіпецкія стэлы і надпісы
Катэгорыя:Лісты
Катэгорыя:Творы 2 тысячагоддзя да н.э.
Маскоўская кальцавая аўтамабільная дарога

thumb|МКАД на карце Масквы

**Маскоўская кальцавая аўтамабільная дарога (МКАД)** — аўтамабільная траса ў Маскве, кальцавая аўтамабільная дарога, якая праходзіла першапачаткова цалкам па адміністрацыйнай мяжы горада. Часткова (*ад Абрамцава да Яраслаўскай шашы*) пралягае ў нацыянальным парку «Ласіны востраў».

Пабудавана ў 1960—1962 гадах, у 1990-х гадах рэканструявана. У 2011 годзе маскоўскія ўлады заявілі пра падрыхтоўку чарговай поўнай рэканструкцыі МКАД. Плануецца перарабіць транспартныя развязкі, пабудаваць дублёры МКАД (у тым ліку на месцы наземных ліній электраперадачы), пабудаваць побач з кальцавой дарогай транспартна-перасадачныя вузлы.

## Спасылкі 
 (выява метак KMZ для Google Earth)

Катэгорыя:Дарогі рэгіянальнага значэння Расіі
Катэгорыя:Кальцавыя аўтамабільныя дарогі
Катэгорыя:Вуліцы Масквы
Катэгорыя:Ласіны Востраў
Катэгорыя:З’явіліся ў 1962 годзе
Катэгорыя:1962 год у Маскве
Сталяроў

**Сталяроў** — прозвішча

## Вядомыя носьбіты 
* 
* Іван Міхайлавіч Сталяроў (1923—2015) — беларускі мастак і педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі.
* 
* Сяргей Дзмітрыевіч Сталяроў (1911—1969) — савецкі акцёр.
Дабравешчанскі сабор (Маскоўскі Крэмль)

**Дабравешчанскі сабор** — праваслаўны храм у гонар Дабравешчання Багародзіцы, размешчаны на Саборнай плошчы Маскоўскага Крамля.

## Гісторыя 
Сабор быў пабудаваны ў 1489 годзе пскоўскімі майстрамі на белакаменным падклеццем канца XIV — пачатку XV стагоддзяў (застаўся ад старога сабора) і першапачаткова быў трохкупальным. Сабор сур'ёзна пацярпеў пры пажары 1547 года і адноўлены ў 1564 годзе, з надбудовай дзвюх глаў з заходняга боку. У 1572 годзе да сабора быў прыбудаваны ганак, які пазней атрымаў назву Грозненскага.
. 1866. С. М. Шухвастаў (1821–1908)]]

Часткова захаваўся роспіс, зроблены ў 1508 годзе мастаком Феадосіем, сынам Дзіянісія, «з браціяю». Першапачатковы іканастас сабора ўтрымліваў абразы, напісаныя ў 1405 годзе Андрэем Рублёвым і Феафанам Грэкам. Пасля пажару 1547 года для іканастаса былі падабраны два старажытныя рады — Дэісусны і Святочны, эпохі Феафана Грэка і Андрэя Рублёва.

На паперці Дабравешчанскага сабора (упершыню распісана ў 1564, затым нанова ў 1648 і часткова ў 1667 гг.) намаляваны грэчаскія мудрацы: Арыстоцель (са скруткам, на якім напісана: «Спачтку Бог, потым слова і дух, і з ім адзіна»), Гамер, Плутарх, Менандр, Анаксагор, Пталамей і апостал Епафрадыт. На паўночнай браме можна бачыць выявы старажытнарымскіх прарочыц Сівіл. Унікальная падлога сабора: ён набраны з яспісу мякка-мядовага колеру.

Да XVIII стагоддзя з'яўляўся дамавай царквой Маскоўскіх цароў; яго пратапопы адначасова былі духоўнікамі цароў. У пецярбургскі перыяд прыдворны статус протапрэсвітараў сабора захаваўся.

## Спасылкі 
* Гісторыя Дабравешчанскага сабора на *pravoslavie.ru*
* Дабравешчанскі сабор на *patriarchia.ru*
* Дабравешчанскі сабор на *russiancity.ru*
* Ульянов О. Г. Деисус Андреева письма Рублева из Благовещенского храма Московского Кремля (к 575-летию преставления преподобного иконописца) // Макариевские чтения. Выпуск XII: Иерархия в Древней Руси. Можайск-Терра, 2005
* Качалова И.Я., Маясова Н.А., Щенникова Л.А. Благовещенский собор Московского Кремля. М. 1990 (Собрание икон Благовещенского собора , Фрески Благовещенского собора )

Дабравешчанскі
Катэгорыя:Саборы Расіі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Масквы
Катэгорыя:Архітэктура Маскоўскай Русі часоў Івана III
Катэгорыя:Руская архітэктура XVI стагоддзя
М
Grand Theft Auto V

**«Grand Theft Auto V»** (скар. **GTA V**) — мультыплатформавая відэагульня з серыі «Grand Theft Auto», пятнаццатая па ліку, у жанры action і адкрыты свет, распрацаваная кампаніяй «Rockstar North». Дэбютны трэйлер быў выпушчаны 2 лістапада 2011 года, а анонс самой гульні адбыўся на наступны дзень, 3 лістапада. Выхад гульні першапачаткова планаваўся на вясну 2013 года, але быў адкладзены на 17 верасня 2013 года для Xbox 360 і PlayStation 3. У СНД «Grand Theft Auto V» выдаецца кампаніяй «1С-СофтКлаб».

«Rockstar Games» заявіла, што «Grand Theft Auto V» — іх самы вялікі і амбіцыйны праект за ўвесь час з самым вялікім створаным імі адкрытым гульнявым светам.

## Геймплэй 
Упершыню ў гісторыі серыі ў гульні прысутнічаюць адразу тры галоўныя героі, паміж якімі можна пераключацца амаль у любы час. Кожны персанаж мае сваё хобі. Развіццём гэтых ідэй стала Grand Theft Auto Online.

## Узбраенне і рыштунак 
Спіс пацверджанай зброі *Grand Theft Auto V*:

**Халодная зброя**
* Бейсбольная біта
* Паліцэйская дубінка
* Клюшка для гольфа
* Кіянка
* Тэнісная ракетка
* Бутэлька (дадатак да гульні)
**Пісталеты**
* Glock 18
* Taurus PT92
* Colt M1911
**Пісталеты-кулямёты**
* IMI Mini Uzi
* Heckler & Koch MP5 A5
**Драбавікі**
* Mossberg 590A1
* Kel-Tec KSG
**Аўтаматы**
* Norinco Type 56-2
* IMI «Compact Tavor» CTAR-21
* Colt AR-15 SBR
* Heckler & Koch HK416 — 10"
* Heckler & Koch G11
* M249 SAW
* Mk 48
**Снайперскія вінтоўкі**
* Accuracy International AWM L115A3
* Barrett M82A1
**Цяжкая зброя**
* GE M134 Minigun («Мініган»)
* РПГ-7
* Milkor Mark 14 MGL
**Кідальная зброя**
* Кактэйль Молатава
* C-4
* Дымавая шашка
**Рознае**
* Парашут

## Саўндтрэк 
Як і ў папярэдніх гульнях серыі ў *GTA V*, радыёстанцыі напоўнены разнастайнай музыкай. Усяго ў гульні 17 радыёстанцый.

Спіс пацверджаных песень у *Grand Theft Auto V*:
* The Small Faces — «Ogdens Nut Gone Flake» *(1968)*
* Golden Earring — «Radar Love» *(1973)*
* Waylon Jennings — «Are You Sure Hank Done It This Way» *(1975)*
* Rick James — «Give It To Me Baby» *(1981)*
* Queen — «Radio Ga Ga» *(1984)*
* Stevie Wonder — «Skeletons» *(1987)*
* MC Eiht — «Streiht Up Menace» *(1993)*
* Warren G feat. Nate Dogg — «Regulate» *(1994)*
* Britney Spears — «Gimme More» *(2007)*
* Fergie feat. Ludacris — «Glamorous» *(2007)*
* Enrique Iglesias feat. Pitbull — «I Like It» *(2010)*
* Jay Rock feat. Kendrick Lamar — «Hood Gone Love It» *(2011)*
* Chief Keef — «Love Sosa» *(2012)*
* The Chain Gang Of 1974 — «Sleepwalking» *(2013)*

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт гульні
* Grand Theft Auto V на *Grand Theft Wiki*
* 

Катэгорыя:Grand Theft Auto
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні з трохмернай графікай
Катэгорыя:Працягі камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 2013 года
Катэгорыя:Гульні для PlayStation 3
Катэгорыя:Гульні для Xbox 360
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні, распрацаваныя ў Вялікабрытаніі
Нуль функцыі

[thumb|Нулі [Трыганаметрычныя функцыі|косінуса на прамежку [-2π,2π] (чырвоныя кропкі)]]

**Нуль функцыі** (або **корань функцыі**) у матэматыцы — элемент з вобласці вызначэння функцыі, у якім яна прымае нулявое значэнне.

Напрыклад, для функцыі , вызначанай формулай
: f(x)=x^2-6x+9,
 — нуль, бо
: f(3) = 3^2 - 6(3) + 9 = 0.

Паняцце нулёў функцыі можна разглядаць для любых функцый, вобласць значэнняў якіх утрымлівае нуль ці нулявы элемент адпаведнай алгебраічнай структуры.

Для функцыі рэчаіснай зменнай f:\mathbb{R}\to \mathbb{R} нулямі з'яўляюцца значэнні, у якіх графік функцыі перасякае вось абсцыс.

Пры вылічэнні нулёў функцыі часта выкарыстоўваюцца лікавыя метады (напрыклад, метад Ньютана, градыентныя метады). 

Адною з неразвязаных матэматычных праблем з'яўляецца знаходжанне нулёў дзэта-функцыі Рымана.

## Корань мнагачлена 
Задача знаходжання нулёў квадратнага трохчлена прывяла да з'яўлення паняцця  камплексных лікаў.

Асноўная тэарэма алгебры сцвярджае, што кожны мнагачлен ступені *n* с камплекснымі каэфіцыентамі мае *n* камплексных каранёў, улічваючы іх кратнасць. У выпадку мнагачленаў з рэчаіснымі каэфіцыентамі камплексныя карані заўсёды ўваходзяць спалучанымі парамі. Кожны мнагачлен няцотнае ступені з рэчаіснымі каэфіцыентамі мае хоць адзін рэчаісны корань. Сувязь паміж каранямі мнагачлена і яго каэфіцыентамі апісваецца тэарэмаю Віета.

## Камплексны аналіз 
*Просты нуль* аналітычнай у некаторай вобласці G\subset\mathbb C функцыі f — пункт z_0\in G, у некаторым наваколлі якога справядліва прадстаўленне
:f(z)=(z-z_0)g(z),
дзе g аналітычная ў z_0 і мае ненулявое значэнне ў гэтым пункце.

*Нуль парадку k* аналітычнай у некаторай вобласці G\subset\mathbb C функцыі f — пункт z_0\in G, у некаторым наваколлі якога справядліва прадстаўленне
:f(z)=(z-z_0)^kg(z),
дзе g аналітычная ў z_0 і ненулявая ў гэтым пункце.

Нулі аналітычнай функцыі ізаляваныя.

Іншыя адмысловыя ўласцівасці нулёў камплексных функцый апісваюцца ў розных тэарэмах:
* Тэарэма Рушэ,
* Тэарэма Мардэна,
* Тэарэма Гауса — Люка

## Літаратура 
Катэгорыя:Функцыі
Магнета

**Магнета** — магнітаэлектрычная машына, якая пераўтварае механічную энергію ў электрычную. У цяперашні час часам ужываецца ў сістэмах запальвання для рухавікоў унутранага згарання. У тэлефаніі яе прынята называць індуктарам.

Не кожны генератар называецца «магнета». Гэтая назва выкарыстоўваецца толькі для генератараў у рухавіках унутранага згарання:
* 1) якія ўзбуджаюцца пастаянным магнітам;
* 2) якія сумешчаны ў адным вырабе са шпулькай запальвання.

Магнітная сістэма магнета можа быць агульнай для генератара ЭРС і шпулькі запальвання.

Нярэдка свечка запальвання з'яўляецца адзінай нагрузкай магнета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Электратэхніка
Катэгорыя:Рухавік унутранага згарання
Сенаар

**Сенаа́р** ( *Šin`ar* краіна рэк, у Септуагінце — , *Sennaar*) — згаданая ў Старым Запавеце мясцовасць у Двурэччы.

У Кнізе Быццё (10:10) гаворыцца, што спачатку царства Німрода складалі «Вавілон, Эрэх, Акад і Халнэ, у зямлі Сенаар». У наступнай главе (11:2), сказана, што чалавецтва, якое ўсё яшчэ размаўляла на адной мове, пасля Патопу пасялілася ў Сенаары, дзе і пачалося будаўніцтва Вавілонскай вежы. Далей у Кнізе Быццё (14:1-9) згадана кіраванне вавілонскага цара Амрафела ў Сенаары. Сенаар ужываецца ў якасці сіноніма Вавілоніі ў Кнізе Ісуса Навіна (7:21), Кнізе прарока Ісаі (11:11) і Кнізе прарока Захарыі (5:11).

Калі Сенаар уключаў Вавілон і Эрэх, то, хутчэй за ўсё, мелася на ўвазе паўднёвая частка Вавілоніі. Праблема этымалагічнай адпаведнасці слова *Сенаар* з акадскім словам *Шумер* (уласна транслітараваныя  і , экзаэтнонім шумераў) з'яўляецца прадметам розных спрэчак і спекуляцый. Егіпецкім абазначэннем Вавілоніі/Месапатаміі было *Sngr* (*Sanagara*), што атаясамляецца Сэйсам з *Sanhar* таблічак Амарнскага архіва.

## Спасылкі 
* *Jewish Encyclopedia*: Shinar  
* *Biblaridion magazine*: Shinar  

Катэгорыя:Стары Запавет
Катэгорыя:Месапатамія
Алебарда

**Алебарда** ( ці , , ) — старадаўняя халодная колюча-рубячая дрэўкавая зброя, доўгая (да 2,5 м) плоская або гранёная дзіда з прымацаванай да яе сякерай або лязом у выглядзе маладзіка для сцягвання кавалерыстыаў з каня.

З’явілася ў Еўропе ў канцы XIII стагоддзя, у Вялікім Княстве Літоўскім ]], магчыма, у XV стагоддзя (упамінаецца з 1-й паловы XVI стагоддзя). Першапачаткова была ў ВКЛ зброяй наёмных пехацінцаў, для феадальнага апалчэння не характэрна. Алебарды 2-й паловы XVI стагоддзя знойдзены ў рацэ Нёман у горадзе Гродна і ў рацэ Піна ў Пінску. Алебарда XV стагоддзя зберагаецца ў Віцебскім абласным краязнаўчым музеі.

Да канца XIX стагоддзя — зброя парадных падраздзяленняў, а таксама палацавай і гарадской варты.

## Літаратура 
* *Bashford, D.* Evolution of arms and armour // The American Museum Journal. — 1915. — November. — S.
* *Dziewanowski, W.* Zarys dziejów uzbrojenia w Polsce / Władysław Dziewanowski; z rys. St. Gepnera, E. Dziewanowskiej, K. Jodzewicza. — Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1935. — XI, [1], 224 s.: il. —
* *Kwaśniewicz, W.* 1000 słów o dawnej broni palnej / Włodzimierz Kwaśniewicz. — Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1987. — 208 s.: fot., rys. — ISBN 8311073503.
* *Żygulski, Z.* Broń w dawnej Polsce: na tle uzbrojenia Europy i Bliskiego Wschodu / Zdzisław Żygulski jun. — Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982. — 334, [3] s., XVI, [94] s. tabl. (w tym VIII kolor.): il. — ISBN 8301025158.
* 
* 
* *Бохан, Ю. М.* Вайсковая справа ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове XIV — канцы XVI ст. / Ю. М. Бохан; НАН Беларусі, Ін-т гісторыі. — Мн.: Беларуская навука, 2008. — 448, [1] с., [4] л. каляр. іл. — ISBN 978-985-08-0956-8.
* *Бохан, Ю. М.* Зброя Вялікага княства Літоўскага, 1385—1576 / Ю. Бохан. — Мн.: Беларусь, 2003. — 87, [1] с. — ISBN 985-01-0469-4.
* *Бохан, Ю. М.* Узбраенне войска ВКЛ другой паловы XIV — канца XVI ст. / Ю. М. Бохан; Ін-т гісторыі НАН Беларусі, Магілёўскае таварыства гуманітарных інтэлектуальных і культурных ініцыятыў «Брама». — Мн.: УП «Экаперспектыва», 2002. — 335, [1] с. — ISBN 985-469-012-1.
* ''Ткачоў, М. А. Алебарда / М. А. Ткачоў // Археалогія і нумізматыка Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с. — С. 32—33. — ISBN 5-85700-077-7.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Алебарды
Катэгорыя:Халодная зброя паводле алфавіта
Анжуйская дзяржава

thumb|Землі Анжуйскай дзяржавы каля 1172 года; суцэльны жоўты колер паказвае ўладанні дзяржавы, жоўтымі крапінкамі — залежныя тэрыторыі.

**Анжуйская дзяржава**, **Анжуйская манархія** — умоўная назва ўладанняў Генрыха II Плантагенета, якія прасціраліся па абодва бакі Ла-Манша, — уся Паўночная, Заходняя і Паўночна-Заходняя Францыя, а таксама Англія.

Пасля смерці бацькі Жафруа V Плантагенета Генрых атрымаў у спадчыну вялікую тэрыторыю: графствы Мэн, , Турэнь, а таксама герцагства Нармандыя. У 1152 годзе пасля шлюбу з Элеанорай Аквітанскай (былой жонкай французскага караля Людовіка VII) яго ўладанні павялічыліся. Элеанора валодала вялікай тэрыторыяй у Паўднёвай Францыі: герцагствамі Аквітанія і Гасконь, графствам Пуацье, у васальнай залежнасці знаходзіліся графствы Ла Марш, Перыгор, Авернь, а таксама віконцтва Лімож. Акрамя таго, пасля смерці ў 1154 годзе англійскага караля Стэфана Генрых пад імем Генрых II быў прызнаны каралём Англіі, стаўшы родапачынальнікам дынастыі Плантагенетаў, розныя галіны якой кіравалі Англіяй да 1385 года. Яго ўладанні ў шмат разоў перавышалі ўладанні каралёў Францыі. У складзе ўладанняў Генрыха і яго сыноў графства Анжу заставалася да 1204 года, пакуль кароль Францыі Філіп II Аўгуст не адваяваў Анжу, Мэн, Турэнь і Нармандыю ў англійскага караля Іаана Беззямельнага, далучыўшы іх да каралеўскага дамена.

## Літаратура 
*  *Смирнова Е. Д.*, *Сушкевич Л. П.*, *Федосик В. А.* Средневековый мир в терминах, именах, названиях. — Минск: «Беларусь», 2001.

Катэгорыя:Феадальныя ўладанні Францыі
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Еўропы
Катэгорыя:Гісторыя Англіі
Manhunt (серыя)

**Manhunt** (Паляванне на чалавека) — серыя камп’ютарных гульняў. Серыя складаецца з дзвюх гульняў: Manhunt і Manhunt 2. Агульным элементам абедзвюх гульняў серыі з’яўляюцца рэалістычныя забойствы ў рэальным часе, здзейсненыя галоўным героем. У большасці краін свету забаронена з-за жорсткасці, надзвычайнага гвалту і садызму. У Беларусі гульня не забаронена.

Катэгорыя:Rockstar Games
Катэгорыя:Серыі камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Стэлс-гульні
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні, якія падвяргаліся цэнзуры
Мастэрс 1978 (снукер)

**Мастэрс 1978** (, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1978* — ад назвы спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 6 па 10 лютага 1978 года ў «Новым лонданскім тэатры», у Лондане. Турнір стаў чацвёртым розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £8,000, з якіх £3,000 атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 10 гульцоў. Шэсць гульцоў (з якіх 5 уваходзілі ў топ-6 сусветнага рэйтынгу, а Дуг Маўнджой быў дзеючым чэмпіёнам) пачыналі турнір адразу са стадыі 1/4 фіналу. Астатнія чацвёра разыгралі дзве астатнія пуцёўкі ў папярэднім раундзе.

Чэмпіёнам стаў гулец з Паўночнай Ірландыі Алекс Хігінс, які перайграў ў фінальным матчы канадца Кліфа Торбурна з лікам 7:5.

Катэгорыя:Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:Люты 1978 года
Мастэрс 1977 (снукер)

**Мастэрс 1977** (, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1977* — ад назвы спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 7 па 11 лютага 1977 года ў «Новым лонданскім тэатры», у Лондане. Турнір стаў трэцім розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £5,200, з якіх £2,000 атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 10 гульцоў. Шэсць гульцоў, якія займалі вышэйшыя месцы ў рэйтынгу, пачыналі турнір адразу са стадыі 1/4 фіналу. Астатнія чацвёра разыгралі дзве астатнія пуцёўкі ў папярэднім раундзе. Аўстраліец Эдзі Чарльтан, які займаў трэцяе месца ў сусветным рэйтынгу, не прымаў удзел у турніры.

У адзіным цалкам валійскам фінале ў гісторыі Мастэрс Дуг Маўнджой атрымаў верх над Рэем Рыярданам - 7:6.

Катэгорыя:Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:Люты 1977 года
Царква езуітаў (Вена)

**Царква езуітаў** () ці **Універсітэцкая царква** () — каталіцкі храм ва Унутраным горадзе Вены. Адносіцца да архідыяцэзіі Вены. Помнік архітэктуры барока, пабудаваны ў 1623—1627 гадах, перабудаваны ў 1703—1705 гадах Андрэа Поца.

## Гісторыя 
Царква езуітаў ці Універсітэцкая царква была пабудавана ў 1623—1627 гадах на месцы больш старой капэлы пасля зліцця Венскага езуіцкага калегіума з факультэтам філасофіі і тэалогіі Венскага ўніверсітэта. Пасля заканчэння будаўніцтва яна была асвячона ў гонар двух самых вядомых Святых Таварыства Ісуса — Ігнація Лаёлы і Францыска Ксаверыя.

У 1703 годзе імператар Леапольд I запрасіў знакамітага архітэктара Андрэа Поца, які таксама належаў да Таварыства Ісуса, для перабудовы ўніверсітэцкай царквы. Ён прыбудаваў да царквы дзве вежы і перарабіў галоўны фасад, разбіўгы яго шэраг вузкіх гарызантальных і вертыкальных секцый. Пасля перабудовы царква была пераасвечана ў імя Унебаўзяцця Дзевы Марыі.

## Інтэр'ер 
thumb|left|Інтэр'ер
На фоне даволі строга знешняга ўбрання інтэр'ер царквы адрозніваецца багатым дэкорам. Для ўпрыгожвання шырока выкарыстоўваюцца мармур, пазалота, фрэскавая жывапіс. Сапраўдным шэдэўрам выяўленчага мастацтва з'яўляецца маляўнічы плафон Поца, які выкарыстоўвае прыёмы падману зроку для стварэння ілюзіі аб'ёмнай прасторы на плоскасці (гл. трамплёй).

## Спасылкі 
* suf.at | Jesuitenkirche  
* planet-vienna.com | Jesuitenkirche 

Катэгорыя:Каталіцкія храмы Аўстрыі
Катэгорыя:Храмы Вены
Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:Збудаванні Аўстрыі ў стылі барока
Мастэрс 1975 (снукер)

**Мастэрс 1975** (, таксама вядомы як *Benson and Hedges Masters 1975* — ад назвы спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 13 па 17 студзеня 1975 года ў «West Centre Hotel», у Лондане. Турнір стаў першым розыгрышам Мастэрс, які пасля стаў адным з найбуйнейшых снукерных турніраў. Спонсарам турніру стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £4,800, з якіх £2,000 атрымаў пераможца.

У турніры прыняло ўдзел 10 гульцоў. Шэсць гульцоў пачыналі турнір адразу са стадыі 1/4 фіналу. Астатнія чацвёра разыгралі дзве астатнія пуцёўкі ў папярэднім раундзе.

Пераможцам турніру стаў англічанін Джон Спэнсэр, які перайграў у фінальным паядынку валійца Рэя Рыярдана - 9:8.

## Спасылкі 
* Вынікі турніру на Top-Snooker 

Катэгорыя:Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:Студзень 1975 года
Марыінскі палац (Санкт-Пецярбург)

**Марыінскі палац** — адзін з палацаў Санкт-Пецярбурга, важная частка ансамбля Ісакіеўскай плошчы.

Нароўні з Зімнім і Таўрыйскім — адзін з трох «палітычных» палацаў Пецярбурга, цэнтр падзей 1917 і 1991 года. Пабудаваны ў 1839—1844 гадах па праекце архітэктара А. І. Штакеншнейдэра.

## Гісторыя 
Палац размешчаны на паўднёвым боку плошчы, уздоўж Сіняга моста праз Мойку. На гэтым участку зямлі, у XVIII стагоддзі які належаў генерал-фельдмаршалу Захару Рыгоравічу Чарнышову, стаяў палац, пабудаваны ў 1762—1768 Ж. Б. Вален-Дэламотам. У 1825-39 гадах у ім размяшчалася .
[thumb|злева|200px|Партрэт Марыі Мікалаеўны пэндзля , [Эрмітаж|Дзяржаўны Эрмітаж, Санкт-Пецярбург]]
З 1845 года палац стаў афіцыйнай рэзідэнцыяй  у Санкт-Пецярбургу і быў названы ў гонар дачкі Мікалая I .

У 1884 годзе Марыінскі палац быў выкуплены ў казну за 3 000 000 рублёў з растэрміноўкай на трыццаць гадоў, c 1885 года ў ім размяшчаўся Дзяржаўны савет Расійскай імперыі і . У красавіку 1902 года ў вестыбюлі палаца тэрарыстам быў смяротна паранены міністр унутраных спраў Д. С. Сіпягін.

Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года Марыінскі палац заняў Часовы ўрад Расіі, які прапрацаваў тут да чэрвеня. З 7 жніўня ў ім пачала працаваць Усерасійская камісія па выбарах ва Устаноўчы сход. Пасля кастрычніка 1917 года Марыінскі палац перайшоў у распараджэнне Народнага камісарыята маёмасцяў і Вышэйшага савета народнай гаспадаркі. Пасля пераезду ў 1918 годзе ўрада ў Маскву ў Марыінскім палацы размясціліся казармы Чырвонай Арміі. Пазней яго займалі розныя ўстановы. У 1928—1929 гадах акцыянернае таварыства «Савецкі турыст» арганізавала ў ім інтэрнат на 1000 коек.

Увосень 1929 года ў Марыінскім палацы адкрылася ленінградскае аддзяленне Прамакадэміі ВСНГ СССР. Тут знаходзіліся інтэрнат акадэміі, аўдыторыі, пакоі персанала і кінатэатр. У 1940 годзе аўдыторыі і інтэрнат перайшлі Вышэйшым курсам пры ЦК ВКП(б).

У 1945—1991 гг. палац — месца працы Ленсавета.

19-22 жніўня 1991 г., падчас Жнівеньскага путчу, палац стаў цэнтрам супраціўлення ДКНС у Ленінградзе, вакол яго былі ўзведзены барыкады.

У 1991—1993 гг. — месца паседжання Петрасавета. У снежні 1993 года Петрасавет быў распушчаны ў сувязі з прыняццем новай Канстытуцыі. З 1994 года — месца паседжанняў гарадскога парламента — Заканадаўчага сходу (ЗакС) Санкт-Пецярбурга.

## Літаратура 
* Белякова З. И. Мариинский дворец (Серия: Дворцы и особняки Санкт-Петербурга). — СПб: Белое и чёрное, 1996
* Петров Г. Ф. Дворец у Синего моста: Мариинский дворец в Санкт-Петербурге. — СПб.: Logos, 2007. ISBN 978-5-87288-358-6
* Т. А. Петрова Дворец великой княгини Марии Николаевны-СПб Белое и чёрное, 1997
* Belyakova Zoia. Grand Duchess Maria Nikolayevna and her Palace in St.Petersburg,1994
* Веретин А. И., Петров Г. Ф. Мариинский дворец в истории Санкт-Петербурга и России. СПб. 1995г

## Спасылкі 
* Гісторыя Марыінскага палаца, фатаграфіі інтэр'ераў
* Марыінскі палац
* Апісанне Марыінскага палаца 
* Артыкул у Энцыклапедыі Санкт-Пецярбурга 

Катэгорыя:Палацы Санкт-Пецярбурга
Dafabet

**Dafabet** — кампанія, якая спецыялізуецца на азартных гульнях у інтэрнэце. Уключае ў сябе букмекерскую кантору, казіно і покер. Была заснавана на Філіпінах у 2004 годзе і арыентавана ў асноўным на азіяцкі рынак.

Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 2004 годзе
Катэгорыя:Кампаніі Філіпін
Кантоны Федэрацыі Босніі і Герцагавіны

thumb|right|250px
Федэрацыя Босніі і Герцагавіны падзелена на 10 кантонаў ().

Харвацкае насельніцтва федэрацыі таксама ўжывае слова *жупаніі* (), аднак у тэксце канстытуцыі Федэрацыі Босніі і Герцагавіны на харвацкай мове выкарыстоўваецца толькі слова «kantoni».

Кантон 10 на мясцовым узроўні завецца *Герцагбасанскім* (), аднак Канстытуцыйны суд Федэрацыі Босніі і Герцагавіны прызнаў, што гэта назва супярэчыць канстытуцыі, паколькі яна ўтрымлівае адсылкі да Харвацкай рэспублікі Герцаг-Босны, якая існавала падчас Баснійскай вайны.

## Спіс кантонаў 

Катэгорыя:Спісы:Боснія і Герцагавіна
Сумка (мікалогія)

**Су́мка, аск** — спараносны орган, у якім развіваюцца споры сумчатых грыбоў (аскаміцэтаў).

Уяўляе сабой аднаклетачную структуру цыліндрычнай, шарападобнай або булавападобнай формы з пэўнай колькасцю (звычайна 8) сумкаспор. Сумка ўтвараецца з зіготы або на аскагенных гіфах, якія развіваюцца з зіготы.

Будова аска — важная прыкмета ў класіфікацыі аскаміцэтаў.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Аски и аскоспоры 
* 

Катэгорыя:Генератыўныя органы грыбоў
Катэгорыя:Аскаміцэты
Сунляо

**Сунля́о, Сунляопін’юань, Маньчжурская раўніна** () — раўніна на паўночным усходзе Кітая, у басейнах рэк Сунгары і Ляахэ.

Плошча каля 350 (каля 300) тыс. км². Вышыні да 1000 м над узроўнем мора (пераважаючыя вышыні 200—300 м, у паўднёва-заходняй частцы — да 100 м). Раўніна плоская, складзеная пераважна з рачных і азёрных адкладаў. Уздоўж водападзелу рэк Сунгары і Ляахэ узгоркі, складзеныя з гранітаў, базальтаў, гнейсаў, перакрытыя лёсам. У заходняй і паўднёва-заходняй частках сустракаюцца эолавыя формы рэльефу (дзюны і інш.).
Клімат умераны, мусонны. Ападкаў выпадае 400—700 мм за год. Ландшафт стэпавы, на паўночнай і ўсходняй ускраінах лесастэп. На поўначы ў асобных месцах вечная мерзлата.

Буйныя гарады: Харбін, Чанчунь, Цыцыкар, Шыньян, Фушунь.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Геаграфія Кітая
Бонды

**Бонды** — вольныя людзі, якія мелі сваю гаспадарку і не належалі да знаці: земляробы, скатаводы, паляўнічыя і рыбакі у Сярэднявеччы ў скандынаўскіх краінах. Часцей за ўсё яны жылі на адасобленых хутарах (у Нарвегіі і некаторых раёнах Швецыі, а таксама ў Ісландыі) ці невялікімі вёсачкамі (у Даніі і на большай частцы Швецыі). Да XIII ст. яны пераўтварыліся ў стан, які кожны год плаціў каралю пастаянны пазямельны і падушны падатак. Падаткавы прыгнёт прыводзіў да спусташэння, да страты зямлі і пераўтвараў бондаў у арэндатараў караля, царквы і свецкіх феадалаў. У першай палове XIV ст. бонды складалі частку залежнага сялянства ў Скандынавіі, якая хутка расла.
## Літаратура 
Е. Д. Смирнова, Л. П. Сушкевич, В. А. Федосик. Средневековый мир в терминах, именах, названиях. Минск: «Беларусь», 2001.

Катэгорыя:Скандынавія
Катэгорыя:Гісторыя Даніі
Катэгорыя:Саслоўі
Эберхард Нямецкі

**Эберхард Нямецкі** (XIII ст.) — кіраўнік кафедральнай школы горада Брэмен. Яго галоўны твор «Правілы фігур і васьмі частак вымаўлення, ці Граматыкі, выкладзеныя лацінскімі вершамі» — падручнік лацінскай рыторыкі і паэтыкі. На працягу двух стагоддзяў ён быў адзіным дапаможнікам для школаў.

## Літаратура 
* Purcell, William M. «Eberhard the German and the Labyrinth of Learning: Grammar, Poesy, Rhetoric, and Pedagogy in Laborintus.» Rhetorica, 11:2 (Spring:1993), pp.&nbsp;95–118.
* Purcell, William M. «Transsumptio: A Rhetorical Doctrine of the Thirteenth Century.» Rhetorica, 5:4 (1987:Autumn), pp.&nbsp;369–410.
* Rubio, Francisco Pejenaute. Las tribulaciones de un maestro de escuela medieval vistas desde el Laborintus de Eberardo el Alemán. Universidad de Oviedo.
* Sánchez, Josep Lluís Martos. «Eberardo el Alemán y la crisis poética.» Revista de poética medieval, 11:2003, pp.&nbsp;41–52.

Катэгорыя:Вучоныя XIII стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі XIII стагоддзя
Катэгорыя:Паэтыка
Катэгорыя:Постаці вершазнаўства
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Шэвалье

**Шэвалье ** () — шляхецкі тытул у Сярэднявечнай Францыі.

## Прозвішча 
* Марыс Шэвалье, французскі эстрадны спявак
* Трэйсі Шэвалье, амерыкана-брытанская пісьменніца

Катэгорыя:Тытулы
Цэзарапапізм

**Цэзарапапізм** — палітыка манархаў у адносінах да царквы, якая фактычна робіць манарха главой і кіраўніком царквы.

## Літаратура 
* *Смирнова Е. Д., Сушкевич Л. П., Федосик В. А.* Средневековый мир в терминах, именах, названиях — Минск: «Беларусь», 2001.

Катэгорыя:Хрысціянства ў Рымскай імперыі
Катэгорыя:Палітыка
Катэгорыя:Эклезіялогія
Эдыкт

**Эдыкт** ( «аб’ява» ад *edicere* «аб’яўляць») — распараджэнне найвышэйшай улады ў Сярэднявечча і Новы час.

## Старажытны Рым 
Тэрмін "эдыкт" паўстаў у рымскім праве.

У Рымскай Рэспубліцы эдыктам называлася пісьмовае або вуснае распараджэнне (уладнае заяву) магістрата пры уступленні ў пасаду. Эдыкт утрымліваў праграму дзейнасці магістрата і меў абавязковую сілу на працягу тэрміну яго паўнамоцтваў. Эдыкты выдавалі і эдылы, але асаблівае значэнне мелі эдыкты прэтараў. Фактычна асноўныя прававыя палажэнні прэтарскага эдыкта перапісваліся з года ў год і, такім чынам, набывалі общенормативный характар (пастаянны эдыкт).

У перыяд прынцыпата і даміната эдыкт стаў відам імператарскага закона. Ва II стагоддзі н. э. Рымскі юрыст Салвэй Юльян склаў канчатковы тэкст прэтарскага эдыкта ("вечны эдыкт") па ўказанні Адрыяна.

* Эдыкт Каракалы
* Міланскі эдыкт
* Фесаланікійскі эдыкт

## Літаратура 
* Е. Д. Смирнова, Л. П. Сушкевич, В. А. Федосик. Средневековый мир в терминах, именах, названиях. Минск: «Беларусь», 2001.

Катэгорыя:Рымскае права
Вялебны

**Вялебны** або **высокашаноўны**  (лац. *venerabilis*) — у каталіцтве, слуга Божы, працэс беатыфікацыі якога быў афіцыйна ўхвалены Святым Прастолам шляхам выдання адмысловага папскага дэкрэта, які абвяшчае, што гэты слуга Божы валодаў гераічнымі дабрадзейнасцямі. Царкоўнае шанаванне вялебнага да моманту беатыфікацыі не дазваляецца, аднак дазваляецца яго індывідуальнае шанаванне.

Катэгорыя:Хрысціянства
Катэгорыя:Каталіцтва
Кананізацыя

**Кананіза́цыя** (ад  — *рэгуляваць, вызначаць, узаконьваць*) — у каталіцкай і праваслаўнай Цэрквах — працэс прылічэння каго-небудзь да ліку святых. Прылічэнне да ліку святых азначае, што Царква сведчыць пра блізкасць гэтых людзей да Бога і моліцца ім, як сваім заступнікам.
 
## Праваслаўе 
У практыцы праваслаўных Цэркваў органам, які мае паўнамоцтвы кананізаваць тую ці іншую асобу ў ліку святых, з'яўляецца звычайна вышэйшы заканадаўчы орган дадзенай памеснай Царквы, гэта значыць Памесны сабор або Сінод.

## Каталіцтва 
Па правілах каталіцкай царквы, працэс прылічэння да ліку святых звычайна пачынаецца не раней, чым праз пяць гадоў пасля смерці чалавека. Нароўні з кананізацыяй адрозніваюць таксама беатыфікацыю — прылічэнне да ліку блажэнных. Размежаванне паміж беатыфікацыяй і кананізацыяй было ўведзена ў 1642 годзе Папам Рымскім Урбанам VIII.

## Спасылкі 
* Святыя і блажэнныя каталіцкай царквы. Найбуйнейшы рускамоўны каталог святых 
* Спіс каталіцкіх святых, блажэнных і высокашаноўных 

Катэгорыя:Хрысціянства
Слуга Божы

**Слуга Божы** (лац. Venerabilis Dei servus) — у каталіцтве — афіцыйны тытул, які прысвойваецца чалавеку ў перыяд ад пачатку працэсу яго беатыфікацыі да прылічэння яго да ліку блажэнных. Таксама перад беатыфікацыяй памерлага праведніка могуць называць «вялебны».

У агульнахрысціянскім сэнсе, выраз «*слуга Божы*» выкарыстоўваецца як сінонім любога хрысціяніна.

Не варта блытаць гэты тытул з адным з афіцыйных тытулаў Папы Рымскага «Слуга Слуг Божых» ().

## Спасылкі 
* NEW PROCEDURES IN THE RITE OF BEATIFICATION 

Катэгорыя:Хрысціянства
Катэгорыя:Каталіцтва
Servus Servorum Dei

**Servus Servorum Dei** (, «Слуга Слуг Божых») — адзін з тытулаў Папы Рымскага, які выкарыстоўваецца, для таго каб звярнуцца да Папы Рымскага ў пачатку папскіх бул.

## Гісторыя 
Папа Рымскі Святы Рыгор I быў першым Папам Рымскім, які выкарыстоўваў гэты тытул, каб звярнуцца да службы Папы Рымскага. Некаторыя з яго пераемнікаў выкарыстоўвалі гэту фразу на працягу некалькіх стагоддзяў, але да IX стагоддзя яна не выкарыстоўвалася рэгулярна. Іншыя свецкія кіраўнікі час ад часу таксама выкарыстоўвалі гэты тытул, але пасля XII стагоддзя, гэты тытул стаў выкарыстоўвацца выключна Папам Рымскім.

У гадах пасля Другога Ватыканскага Сабора, Папы Рымскія выкарыстоўвалі канцэпцыю *Servus Servorum Dei*, каб дапамагчы ў стварэнні іх службе прасцейшай і меней каралеўскай формы. Папа Рымскі Павел VI спыніў выкарыстоўваць Папскую Тыяру, і ніводны з яго пераемнікаў не насіў тыяру. Ян Павел I, Ян Павел II,Бенедыкт XVI і Францыск абыйшліся без цырымоніі Папскай Каранацыі, замест гэтага абралі прасцейшую цырымонію Папскай Інтранізацыі. Замест атрымання Папскай Тыяры, гэтыя чатыры чалавека атрымалі палій у падчас цырымоніі. Таксама, у прамовых сталі абыходзіцца без каралеўскага *МЫ*, а замест гэтага пераемнікі Паўла VI сталі выкарыстоўваць адзінае *Я*.

## Гл. таксама 
* Слуга Божы

Катэгорыя:Каталіцтва
Катэгорыя:Гісторыя папства
Катэгорыя:Папскія тытулы
Катэгорыя:Лацінскія выслоўі