open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ваенная кафедра

(курсантаў) *ваеннай кафедры,* намётавы лагер, Савецкая Армія УС СССР 1986 год. ]]
**Ваенная кафедра** - навучальнае фарміраванне ўзброеных сіл (ВС) дзяржавы пры грамадзянскіх вышэйшых навучальных установах і тэхнікумах , для падрыхтоўкі ваеннаслужачых катэгорыі афіцэр, сяржант або радавы для розных відаў УС, спецвойскаў і службаў Узброеных Сіл Саюза ( ВС СССР ), пазней некаторых постсавецкіх дзяржаў, раўназначнае вышэйшай ваенна-навучальнай установе. 

Ваенная кафедра - абагульненае паняцце, якое падпародкоўвае розныя тыпы навучальных фарміраванняў пры адукацыйных установах, якія адказваюць за ваенную падрыхтоўку: 

* ваенна-вучэбны кабінет;
* ваеннае аддзяленне;
* цыкл ваеннай падрыхтоўкi; 
* ваенная кафедра (ВК);
* ваенны факультэт (ВФ);
* факультэт ваеннага навучання (ФВО);
* навучальны ваенны цэнтр (УВЦ);
* ваенна-вучэбны факультэт.

## Гісторыя 
На 22 чэрвеня 1941 года *ваенныя факультэты* існавалі пры наступных грамадзянскіх ВНУ (колькасць студэнтаў на ВФ): 

* Маскоўскі інстытут інжынераў сувязі (300); 
* Харкаўскі гідраметэаралагічны інстытут (200); 
* Маскоўскі інстытут фізічнай культуры (200); 
* 2-й Маскоўскі медыцынскі інстытут (300); 
* Харкаўскі медыцынскі інстытут (300); 
* Саратаўскі медыцынскі інстытут (300); 
* Маскоўскі педагагічны інстытут замежных моў (240); 
* Інстытут усходазнаўства горад Масква (200); 
* Маскоўскі нафтавай інстытут (300); 
* Маскоўская дзяржаўная кансерваторыя (30). 

## Прызыў на ваенную службу выпускнікоў ваенных кафедраў 
Выпускнікі ваенных кафедраў маглі быць прызваны на ваенную службу у залежнасці ад патрэбаў Узброеных Сіл СССР. У цяперашні час афіцэры запасу не прызываюцца на ваенную службу, аднак яны могуць быць прызваны на кароткатэрміновыя зборы або заключыць кантракты аб праходжанні ваеннай службы. 

## Вучэбныя вайсковыя цэнтры ў ВНУ Беларусі 
*Ваенная акадэмія (Цэнтр забеспячэння вучэбнага працэсу, Батальён забеспячэння вучэбнага працэсу);
*72-гі Аб’яднаны вучэбны цэнтр;
*Ваенны факультэт БДУ;
*Ваенны факультэт БДУІР;
*Ваенны факультэт БНТУ;
*Ваенны факультэт БДМУ;
*Ваенны факультэт ГрДУ;
*Ваенны факультэт БДУТ;
* Ваенны факультэт МДВАК;
*Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча.

Катэгорыя:Ваенная адукацыя ў СССР
Катэгорыя:Ваенная адукацыя
Катэгорыя:Вышэйшая адукацыя
Авіятарскэ

**Авія́тарскэ** () — мікрараён на поўдні горада Дніпро, у 2004-2017 гг. - пасёлак гарадскога тыпу ў Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Сёння гэтая тэрыторыя пазбаўлена статуса самастойнага населенага пункту і ўваходзіць у Дніпроўскі гарадскі савет.

## Гісторыя 
Населены пункт Авіятарскэ атрымаў статус пасёлка гарадскога тыпу 5 лютага 2004 г. і страціў яго ў 2017 г.

З 1970-х гг. паселішча ўяўляла сабой савецкі ваенны гарадок №45 (размоўны варыянт "Аэрадром" або "Аэрапорт"), дзе былі пастаўленыя на баявое дзяжурства самалёты МіГ-25, якія абаранялі найважнейшы эканамічны раён УССР — Прыдняпроўе, і першапачаткова падпарадкоўваўся Днепрапятроўску. У сярэдзіне 1990-х гг. ён быў перададзены цывільным уладам як пасёлак Авіятарскэ і падпарадкаваны Новаалэксандрыўскаму сельсавету Днепрапятроўскага раёна, што стварыла цяжкасці мясцоваму насельніцтву, у якога заставалася гарадская прапіска Днепрапятроўска. У снежні 2005 г. Новааляксандраўскі сельсавет прыняў рашэнне аб перадачы пасёлка Днепрапятроўску. Рашэннем ад 7 люты 2007 г. Днепрапятроўскі гарсавет даў згоду прыняць былы ваенны гарадок у свой склад. Але толькі 24 сакавіка 2009 г. было прынята прынцыповае рашэнне аб перадачы Авіятарскага Днепрапятроўскаму гарсавету. 21 лістапада 2017 г. паселішча было ўключана ў тэрыторыю горада як звычайны мікрараён.

## Аб'екты 
* Міжнародны аэрапорт "Дніпро" ("Днепрапятроўск")

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Днепрапятроўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад іншых населеных пунктаў
Катэгорыя:Дніпро
Аляксей Станіслававіч Елісееў

**Аляксей Станіслававіч Елісееў** (нар. 13 ліпеня 1934, г. Жыздра, цяпер Калужскай вобласці) — лётчык-касманаўт СССР, двойчы Герой Савецкага Саюза (22.01.1969 і 22.10.1969), Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1980), заслужаны майстар спорту СССР (1969).

Катэгорыя:Двойчы Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Калугі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Ловеча
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад усесаюзных таварыстваў і фондаў
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Байканура
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Караганды
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Калужскай вобласці
Катэгорыя:Асобы на марках
Бэзавы і чорны. Парыж праз акуляры беларускай літаратуры

**«Бэзавы і чорны. Парыж праз акуляры беларускай літаратуры»** — зборнік эсэ Альгерда Бахарэвіча, выдадзены ў 2016 годзе ў выдавецтве Змітра Коласа. Кніга сталася плёнам яго трохмесячнага знаходжання ў Парыжы па французскай стыпендыі, звязанай з перакладам аднаго з яго раманаў на французскую мову.

## Сюжэт 
Кніга ёсць спробай аўтара разабрацца ў спектры колераў, у якіх Парыж праламляецца праз беларускія літаратурныя акуляры, і, з іншага боку, пастараецца ўбачыць, як сама беларуская літаратура адбіваецца (або не адбіваецца, як усялякі прывід ці здань) у парыжскім люстэрку.

## Цікавыя факты 
* Назва рамана ўзятая з верша Пімена Панчанкі. Так ён звяртаецца да Парыжа. У кнізе ёсць раздзел, прысвечаны Пімену Панчанку.

## Узнагароды 
* Зборнік разам з кнігай Уладзіміра Арлова і Паўла Татарнікава «Айчына: маляўнічая гісторыя. Ад Рагнеды да Касцюшкі» заняў другое месца прэміі «Кніга году—2016».
* У 2017 годзе кніга трапіла ў доўгі спіс намінантаў Прэміі імя Аляксандра і Марыі Стагановічаў. Прэмія ўручаецца за нон-фікшн літаратуру.

## Спасылкі 
* Урывак з кнігі
* Рэцэнзія Дзмітрыя Гурневіча
* Рэцэнзія Макса Шчура

Катэгорыя:Кнігі 2016 года
Катэгорыя:Эсэ
Катэгорыя:Творы Альгерда Бахарэвіча
Сялянская вуліца

**Сялянская вуліца** — назва вуліц у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Сялянская вуліца — вуліца ў Бабруйску.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Баранавічах.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Брэсце.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Бялынічах.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Гомелі.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Добрушы.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Ельску.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Жлобіне.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Жыткавічах.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Лунінцы.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Магілёве.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Полацку.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Слуцку.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Тураве.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Хойніках.
* Сялянская вуліца — вуліца ў Чачэрску.

## Гл. таксама 
* Сялянскі завулак
Конназаводская вуліца (Магілёў)

**Конназаводская вуліца** () — колішняя вуліца ў цэнтральнай частцы Магілёва.

## Гісторыя 
У канцы 1930-х — пачатку 1940-х гадоў упоперак вуліцы быў пабудаваны квартал, які складаўся з будынка Магілёўскай міжкраявой школы НКУС і жылы дом НКУС (вуліца Ленінская, 68). Пасля вайны на месцы астатняга адрэзку вуліцы ўзведзены квартал паміж вуліцамі Першамайскай і бульварам Леніна, вуліца цалкам знікла з карт горада. Ад былой забудовы захаваўся адзіны дом (вуліца Ленінская, 68а), які апынуўся ў двары квартала НКУС.

## Размяшчэнне 
, адзіны захаваны дом з забудовы Конназаводскай вуліцы]]
Была арыентавана з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Ішла ад вул. Вялікай Садовай (цяпер Ленінская) да Дняпроўскага праспекта (цяпер Першамайская вуліца), пасля чаго пераходзіла ў Ледзькаўскую вуліцу (цяпер Сялянская).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зніклыя вуліцы Беларусі
Галь

**Галь**:
* Галь (балота)

## Прозвішча 
* Франс Галь — французская спявачка
* Франц Іозеф Галь — аўстрыйскі доктар, заснавальнік фрэналогіі
Лінч

**Лінч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джэсіка Лінч — амерыканская ваеннаслужачая
* Дэвід Лінч — амерыканскі кінарэжысёр, сцэнарыст, мастак
* Ларэта Лінч — Генеральны пракурор ЗША (2015—2017)
Knowledge Graph

**Knowledge Graph** (; даслоўна *граф ведаў*) — семантычная тэхналогія і база ведаў, якую выкарыстоўвае Google для павышэння якасці сваёй пошукавай сістэмы з семантычна-вышуковай інфармацыяй, сабранай з розных крыніц. Граф ведаў быў дададзены ў пошукавую сістэму Google ў 2012 годзе, спачатку ў ЗША, пра што было абвешчана 16 мая 2012 года. Граф ведаў дае структураваную і падрабязную інфармацыю аб тэме ў дадатак да спісу спасылак на іншыя сайты. Мэта складаецца ў тым, што карыстальнікі змогуць выкарыстоўваць гэтую інфармацыю для вырашэння сваіх запытаў без неабходнасці пераходу на іншыя сайты і збору інфармацыі самастойна.

Па словах прадстаўнікоў Google, база ведаў Knowledge Graph сфарміравана з многіх крыніц, уключаючы CIA World Factbook, Freebase і Wikipedia. Па функцыях Knowledge Graph падобны на пашукавікі, якія даюць адказ, такія як Ask Jeeves, Wolfram Alpha, Linked data і DBpedia. З 2012 г. у семантычнай сетцы змяшчаецца больш за 570 мільёнаў аб’ектаў і больш за 18 млрд фактаў, а таксама адносіны паміж гэтымі рознымі аб’ектамі, якія выкарыстоўваюцца, каб зразумець сэнс запыту.

## Спасылкі 
* Сетка ведаў для зорак ці што такое Knowledge Graph

Катэгорыя:Інфармацыйныя тэхналогіі
Катэгорыя:Пошукавыя сістэмы
Катэгорыя:Базы даных
Мэрылін Мэнсан

**Браян Х’ю Уорнер** (), больш вядомы пад псеўданімам **Мэрылін Мэнсан** (; нар. , Кантан, Агая, ЗША) — амерыканскі рок-, , , паэт-песеннік,  і былы музычны , заснавальнік і нязменны лідар рок-гурта Marilyn Manson. Яго сцэнічны псеўданім сфарміраваны з складання імёнаў двух амерыканскіх знакавых фігур 1960-х гадоў, а менавіта актрысы Мэрылін Манро і асуджанага Чарльза Мэнсана.

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Portrait of an American Family* (1994)
* *Antichrist Superstar* (1996)
* *Mechanical Animals* (1998)
* *Holy Wood (In the Shadow of the Valley of Death)* (2000)
* *The Golden Age of Grotesque* (2003)
* *Eat Me, Drink Me* (2007)
* *The High End of Low* (2009)
* *Born Villain* (2012)
* *The Pale Emperor* (2015)
* *Heaven Upside Down* (2017)
* *We Are Chaos* (2020)
* *One Assassination Under God – Chapter 1* (2024)

Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Рок-музыканты ЗША
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы ЗША
Катэгорыя:Гітарысты ЗША
Катэгорыя:Барытоны
Катэгорыя:Паэты-песеннікі
Канстанцін Аляксандравіч Федзін

**Канстанцін Аляксандравіч Федзін** (12 (24) лютага 1892, , Расійская імперыя — , , СССР) — рускі савецкі пісьменнік і журналіст, спецыяльны карэспандэнт. Першы сакратар (1959—1971) і старшыня праўлення (1971—1977) Саюза пісьменнікаў СССР. Член АН СССР і Нямецкай акадэміі мастацтваў (ГДР) (1958). Герой Сацыялістычнай Працы (1967).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 5-га склікання
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай» (ГДР)
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «Вялікая зорка дружбы народаў» у золаце
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Правадзейныя члены АН СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі-сацрэалісты
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Журналісты СССР
Даніла (князь друцкі)

**Даніла** (сярэдзіна XIII ст. — 2-я палова XIII ст.) — князь друцкі.

Вядомы толькі з памянніка Кіева-Пячэрскай лаўры ў спісе канца XV ст., куды занесены род кіеўскага ваяводы князя Дзмітрыя Пуцяціча і шэраг родзічаў пачынаецца з *«князя Данила Дрюцкого, князя Михаила, князя Михаила, князя Димитриа, князя Симеона, князя Иоанна…»*. Відавочна, апошні ў пераліку — бацька князя Дзмітрыя Пуцяціча, перадапошні — дзед. Няма ў гэтым шэрагу ні братоў бацькі, ні братоў дзеда, пэўна адзначана толькі простая лінія продкаў князя па мячы.

Жыццё князя Данілы прыпадала на сярэдзіну — 2-ю палову XIII ст., бо друцкі князь Міхаіл Міхайлавіч згаданы пад 1330 годам, значыць, яго бацька — князь Міхаіл Данілавіч жыў на мяжы XIII—XIV ст., а дзед яшчэ раней.

Паводле Васіля Вароніна, імя *Даніла* было не з папулярных. У родзе ж Рурыкавічаў свецкія і хросныя імёны даваліся не адвольна, а адсылалі да пэўнага продка, радзей родзіча, што як меркавалася адыграе на лёсе названага. Паводле Фёдара Успенскага, першы вядомы Даніла сярод Рурыкавічаў нарадзіўся ў 1201 годзе, а наступныя, напэўна, былі звязаны з ім сваяцтвам. Таксама Фёдар Успенскі дапускае ранейшае ўжыванне імя Даніла як хроснага чарнігаўскімі князямі Ольгавічамі. Такім чынам, для друцкага князя імя Даніла магло быць як адзіным, так і толькі хросным, тады ён меў і свецкае. Бацькі Данілы маглі займаць месца ў сувязях выяўленых Успенскім, але даследчык не ведаў гэтага князя, не згаданага радаводнымі кнігамі, і не ўлічыў у сваіх разважаннях.

Звесткамі памянніка даследчыкі звычайна не карысталіся, але спробы іх інтэрпрэтацыі вядомы з пачатку XX ст.. Лізавета дэ Вітэ выказала думку пра тоеснасць друцкага князя Данілы з унукам князя Данілы Раманавіча — Данілам Мсціславічам, адзіны раз згаданым пад 1280 годам. Супадзення імён аднак недастаткова для высноў.

Магчыма, апроч Міхаіла, князь Даніла меў прынамсі яшчэ аднаго сына. Нейкі *Андрэй Данільевіч* без тытула вядомы з дарчага запісу сярэдзіны — 2-й паловы XIV ст. сяльца «на Просмужци» Траецкаму прыдзелу Сафійскага сабора ў пергамінным Полацкім Евангеллі-Апракасе. На думку Андрэя Кузьміна, пра княжацкае паходжанне Андрэя Данільевіча могуць сведчыць санкцыя дарчага запісу супраць князёў і баяр, што просты чалавек або баярын не мог сабе дазволіць. Храналагічна Андрэй Данільевіч можа быць сынам князя Данілы, але пэўна гэта не вядома.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Князі друцкія
Катэгорыя:Друцкія
1681 год у гісторыі астраноміі

**1681** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Зноскі 
Астраномія
Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Звонікаў завулак

**Звонікаў завулак** () — колішні завулак у Магілёва. Існаваў на тэрыторыі Пакроўскага пасада. Назва паходзіць ад прозвішча першапасяленца. Пачынаўся ад 2-й Мікалаеўскай вуліцы (цяпер вул. Сурты) і заканчваўся каля р. Дзебры.

У канцы ліпеня 2019 года ў рамках стварэння парку ціхага адпачынку ўздоўж былога завулка былі высаджаны дрэвы і ўстаноўлены паказальнік з гістарычнай назвай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зніклыя вуліцы Беларусі
Уэсан

**Уэса́н** (; ) — востраў у Кельцкім моры на захад ад Брэтонскага паўвострава. Уваходзіць у склад Брэтані (Францыя). Плошча — 15,58 км². Насельніцтва (2016 г.) — 842 чалавекі.

## Геаграфія 
Уэсан месціцца ў 15,37 км на захад ад Брэтонскага паўвострава, у 250 км на паўночны захад ад Рэна, адміністрацыйнага цэнтра Брэтані. Ад суседняга архіпелага Мален адлучаны пралівам Фрамвер з хуткай прахалоднай плыняй.

Абрысы вострава нагадваюць крабавую клюшню. На паўднёвым захадзе дзве часткі клюшні ствараюць бухту Ламполь, на беразе якой знаходзяцца аднайменныя порт і горад, найбуйнейшае паселішча на востраве. Даўжыня з паўднёвага захаду на паўночны ўсход — 7,53 км. Найбольшая шырыня — 3,46 км. Берагі высокія, месцамі скалістыя. Чатыры пляжы агаляюцца толькі ў перыяд адліваў. Суша сфарміравана гранітным гранулітам і слюдзянымі гнейсамі. Вядомыя карысныя выкапні: графіт і гранаты. Найбольшая вышыня — 64 м над узроўнем акіяна.

Клімат вільготны, вызначаны сталымі цёплымі паўднёвымі вятрамі і блізкасцю прахалоднай плыні. У жніўні сярэдняя тэмпература трымаецца каля +16,8&nbsp;°C, а ў студзені — каля +8,4&nbsp;°C. Штогадовая колькасць ападкаў — 819 мм.

## Прырода 
Флора Уэсана прыстасавана да сталых вятроў і тонкіх пластоў засоленай глебы. Сустракаюцца толькі асобныя дрэвы, пасаджаныя чалавекам. Большая частка сушы пакрыта лугамі і зараснікамі хмызнякоў. Распаўсюджаныя расліны: жаўтазель, верас, смалёўка, катран, ажына. На берагах гняздуе мноства марскіх птушак. Дзякуючы ізаляванасці на востраве захаваліся рэдкія чорныя пчолы і карлікавая парода авечак з кароткім хвастом. У мінулым таксама існавала ўэсанская парода поні. У водах каля вострава сустракаюцца афаліны і даўгамордыя цюлені.

## Спасылкі 
* Mairie Ouessant: Accueil 
* Office de Tourisme de l'île d'Ouessant
* Ouessant: Histoire, Patrimoine, Noblesse
* Carte géologique simplifiée de l’île d’Ouessant

Катэгорыя:Астравы Францыі
Катэгорыя:Астравы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Астравы Брэтані
Спіс узброеных груп-удзельнікаў грамадзянскай вайны ў Сірыі

Амаль адразу пасля пачатку ўзброенага супрацьстаяння паміж сірыйскім урадам і апазіцыяй у сакавіку 2011 года пачалася кансалідацыя шматлікіх палітычных і ваенных груповак у краіне і за яе межамі. Мэтай адных было правядзенне палітычных рэформаў і лібералізацыі грамадскага жыцця, іншыя ж заклікалі да неадкладнага звяржэння рэжыму Башара Асада. Унутраная сірыйская апазіцыя выступае за дыялог з урадам, у той час як знешняя настойвае на звяржэнні рэжыму і мае ўзброенае крыло. Асаблівае месца сярод груп, якія супрацьстаяць рэжыму Асада, займаюць курды. Іх галоўная мэта — дамагчыся пашырэння палітычных і культурных правоў сірыйскіх курдаў.

## Урад Башара Асада 
**Урад Сірыі**:
* Узброеныя сілы Сірыі
* Нацыянальныя сілы абароны (Шабіха і Джаіш-аль-Шабі)
**Праўрадавыя сілы**:
* Шабіха
* Хезбала
* Ліва аль-Кудс
* Брыгады Баас
* Ліва Абу аль-Фадль аль-Абас
* Народны фронт вызвалення Палесціны
* Арабская нацыяналістычная гвардыя
* Фаціміюн
* Армія Махдзі
* Армія вызвалення Палесціны
* Асаіб Ахль аль-Хак
* Арганізацыя Бадра
* Катаіб Хезбала
* Народны фронт вызвалення Палесціны — Галоўнае камандаванне
* Сірыйская сацыяльная нацыяналістычная партыя
* Сірыйскі супраціў
* Хусіты
* ФАТХ
**Прыватныя ваенныя кампаніі**:
* Славянскі корпус
* Група Вагнера
**Ваенная падтрымка**:
* 
** СВ РФ 
** ВМФ РФ
** ПКС РФ
** ФСБ
* 
** КВІР
** Басідж
** Кодс
* 
**Іншая падтрымка**:
* 
* 
* 
* 
* 

## Паўстанцы 
**Сірыйская апазіцыя і яе саюзнікі:**
* Сірыйская свабодная армія
* Фронт аль-Нусра
* Фронт сірыйскіх рэвалюцыянераў
* Армія Маджахедзіна
* Браты-мусульмане
* Рух Хазма
* Легіён Шам 
* Ісламскі рух Усходняга Туркестана
* Тэхрык-е Талібан Пакістан
* Фатх-аль-Іслам
* ХАМАС
* Брыгада Ахфад аль-Расул
* Фронт Асала аль-Танмія
* Брыгада аль-Таўхід
* Файлак ар-Рахман
* Джэйш аль-Іслам
* Хаят Тахрыр аш-Шам
* Ахрар аш-Шам
* Джэбхат Ансар аль Дын
* Армія заваёвы
* Фатх-Халеб
* Джэйш-аль-Мухаджырын валь-Ансар
* Тахрыр аш-Шам
* Брыгада пакутнікаў Ідліба
**Пры падтрымцы**:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Курды 
**Захад**:
* Дэмакратычныя сілы Сірыі
* YPG
* Атрады жаночай самаабароны
* Джабат аль-Акрад
* Асаіш
* Джэйш-ат-Тувар
**Саюзныя ўзброеныя групы**:
* Пешмерга
* Сутора
* Рабочая партыя Курдыстана
**Пры падтрымцы**ː
* border|22px Іракскі Курдыстан
* 
* 
* 

## ІДІЛ 
**Ісламская дзяржава****Пры падтрымцы**:
* 

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ваенныя арганізацыі Грамадзянскай вайны ў Сірыі
Французскі сувязны

**«Французскі сувязны»** () — амерыканскі кінафільм, паліцэйскі трылер рэжысёра Уільяма Фрыдкіна, які выйшаў на экраны ў 1971 годзе. Сюжэт фільма заснаваны на рэальных падзеях, а таксама іх навелізацыі Робінам Мурам. Ён распавядае гісторыю нью-ёркскіх дэтэктываў паліцэйскага кіравання Джымі «Попая» Дойла і Бадзі Русо, прататыпамі якіх сталі дэтэктывы з аддзела па кантролі за абаротам наркотыкаў Эдзі Іген і Соні Гроса. Іген і Гроса таксама з’яўляюцца ў фільме ў другарадных ролях.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Дэтэктыўныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра Нью-Ёрк
Катэгорыя:Фільмы пра Марсель
Катэгорыя:Фільмы, заснаваныя на рэальных падзеях
Катэгорыя:Фільмы 20th Century Fox
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — драма
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Майкл Стывенс

**Майкл Стывенс** (; нар. ) — амерыканскі відэаблогер, вядомы стварэннем YouTube-канала «Vsauce». Дзякуючы каналу «Vsauce», Майкл стаў адным з самых паспяховых ютубераў (з больш чым 12 мільёнамі падпісчыкаў і 1,3 мільярдамі праглядаў), а таксама адным з лідараў у папулярызацыі навукі і адукацыі ў Інтэрнэце. У 2017 годзе стварыў і стаў вядучым серыяла «Mind Field» (YouTube Red) і прэзентаваў агульнанацыянальны адукацыйны тур «Brain Candy Live!» разам з Адамам Сэвіджам.

## Узнагароды і прэміі 
Катэгорыя:Постаці Лондана
Катэгорыя:Выпускнікі Чыкагскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Папулярызатары навукі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Google
Катэгорыя:Відэаблогеры
Уа

**Уа́** (; ) — востраў у Біскайскім заліве на поўдзень ад Брэтонскага паўвострава. Уваходзіць у склад Брэтані (Францыя). Плошча — 2,91 км². Насельніцтва (2008 г.) — 274 чалавекі.

Уа ўяўляе сабою гранітнае плато на поўначы Біскайскага заліва ў 156 км на паўднёвы ўсход ад Брэста. Усходняя частка вострава пакрыта пясчанымі выдмамі. Частка сушы забалочана. Пануе лугавая расліннасць.

Уа быў населены ўжо ў эпоху неаліта. Выяўлены рэшткі пахаванняў 5 тысячагоддзя да н. э. Старажытныя рымляне называлі востраў гальскай назвай *Siata* («качка»). Сучасая назва з'яўляецца перакладам старой на брэтонскую мову. У VI ст. Святы Гульда заснаваў на Уа кляштар, у якім згодна паданню, правёў свае апошнія дні. Пазней ён быў разбураны вікінгамі і ўзноўлены ў XI ст. У XVI - XVII стст. падвяргаўся нападам англічан і галандцаў.

Пасля Французскай рэвалюцыі ў канцы XVIII ст. тэрыторыя вострава перайшла з маёмасці касцёла ў маёмасць дзяржавы. У 1893 г. атрымаў статус асобнага муніцыпалітэта. Толькі ў 1963 г. астравіцяне атрымалі магчымасць карыстацца электрычнасцю. У нашы дні актыўна развіваецца турызм.

## Спасылкі 
* Mairie Houat
* Houat and Hoëdic

Катэгорыя:Астравы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Астравы Брэтані
Кодс

**Сілы «Кудс»**, таксама сустракаецца варыянт **«Кодс»** ( / *Sepāh-e Qods*) — ваеннае падраздзяленне спецыяльнага прызначэння Корпуса Вартавых Ісламскай рэвалюцыі (КВІР), элітнага ваенна-палітычнага фарміравання Ісламскай Рэспублікі Іран. Падраздзяленне адказна за ажыццяўленне спецыяльных аперацый за межамі тэрыторыі краіны.

Назвай «Кудс» або «Кодс» на мове фарсі называюць горад Іерусалім, які лічыцца адным з самых святых гарадоў у ісламе.

## Гісторыя 
Сілы «Кудс» былі створаны ў 1980 годзе на базе КВІР, адразу пасля завяршэння Ісламскай рэвалюцыі ў Іране. Падраздзяленне адразу ж падключылася да ірана-іракскай вайнs, якая доўжылася да 1988 года. Падчас гэтых падзей, акрамя непасрэдных аперацый супраць узброеных сіл Ірака сумесна з КВІР і ўзброенымі сіламі Ірана, сілы «Кудс» аказвалі падтрымку іракскім курдам, якія змагаліся супраць рэжыму Садама Хусейна. У 1982 годзе сілы «Кудс» праніклі ў Ліван, дзе згулялі адну з вырашальных роляў у стварэнні партыі «Хезбала», якая ў далейшым была прызнана ў многіх краінах тэрарыстычнай арганізацыяй.

У тыя гады, нароўні з удзелам у ірана-іракскай вайне, яе байцы адначасова дзейнічалі ў Ліване і ў Афганістане. У апошнім сілы «Кудс» у прыватнасці аказвалі падтрымку шыіцкім маджахедам Абдулы Алі Мазары і яго ісламісцкай партыі «Хізбі Вахдат», якая змагалася супраць тагачаснага прэзідэнта Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан — Махамада Наджыбулы. Пасля прыходу да ўлады ў Афганістане ісламісцкага руху «Талібан», сілы «Кудс» аказвалі падтрымку Ахмаду Шаху Масуду і Паўночнаму альянсу.

## Функцыі 
Падраздзяленне адказна за ажыццяўленне спецыяльных аперацый за межамі тэрыторыі Ірана. Таксама функцыямі падраздзялення лічацца ваенная разведка і ўзаемадзеянне з ісламскімі (у асноўным з шыіцкімі) рэвалюцыянерамі па ўсім свеце, падтрымка розных ісламісцкіх, перш за ўсё шыіцкіх партый, рухаў і ўзброеных фарміраванняў.

## Арганізацыя 
Сілы «Кудс» з’яўляецца падраздзяленнем Корпуса Вартавых Ісламскай рэвалюцыі (КВІР), і як КВІР, непасрэдна падпарадкоўваецца Вышэйшаму кіраўніку Ісламскай Рэспублікі Іран — Алі Хаменеі. Кіраўніком сіл «Кудс» з’яўляецца камандзір (камандуючы).

Па некаторых даных, сілы «Кудс» актыўны ў некалькіх дзясятках краінах, як адкрыта, так і сакрэтна. У сваёй структуры яны маюць 8 дэпартаментаў, вылучаных па геаграфічнай прыкмеце:
* Заходні свет — ЗША, Канада, усе краіны Еўропы, акрамя Расіі, Беларусі, Украіны, Малдовы, Латвіі, Літвы і Эстоніі
* Былы СССР — краіны, якія ўваходзілі ў склад СССР (краіны постсавецкай прасторы)
* Аравійскі паўвостраў — краіны, размешчаныя на Аравійскім паўвостраве
* Левант — Ізраіль, Палесціна, Ліван, Сірыя, Іарданія
* Паўднёвая Азія — Афганістан, Пакістан і Індыя
* Паўночная Афрыка — краіны, размешчаныя ў Паўночнай Афрыцы
* Ірак
* Турцыя

## Колькасць 
Афіцыйных даных пра колькасць асабістага складу сіл «Кудс» няма. На думку некаторых экспертаў, колькасць сіл «Кудс» налічвае не больш за 2000 чалавек, з 800 асноўнымі аператыўнікамі, а на думку іншых экспертаў і аналітыкаў, у сілах «Кудс» могуць складацца ад 3000 да 50000 чалавек.

## Крытыка 
Урад ЗША абвінавачвае «Кудс» у падтрымцы тэрарызму.

Катэгорыя:Узброеныя сілы Ірана
Катэгорыя:З’явіліся ў 1980 годзе
Ліва Абу аль-Фадль аль-Абас

**Ліва Абу аль-Фадль аль-Абас**, ці **брыгада аль-Абас** () — шыіцкая ваенізаваная групоўка, якая дзейнічае на тэрыторыі Сірыі.

Назва фарміравання была ўзята ў гонар Абаса ібн Алі. Групоўка пачала праяўляць актыўнасць у адказ на апаганьванне розных святынь, помнікаў і месцаў пакланення, учыненых сірыйскімі паўстанцамі падчас грамадзянскай вайны ў краіне. У далейшым супрацоўнічала з сірыйскай арміяй, удзельнічаючы ў асноўным у абарончых, чым у наступальных дзеяннях. Большасць членаў групоўкі — сірыйцы, аднак прысутнічаюць байцы і з іншых краін, у асноўным з Лівана, Ірана і Ірака.

Абараняе сірыйскія меншасці, а таксама ахоўвае розныя мячэці і іншыя святыні ў Дамаску, Алепа і на некаторых іншых тэрыторыях. Па некаторых даных, у маі і чэрвені 2013 года ў групоўцы адбыўся раскол у сувязі з пытаннямі кіраўніцтва і фінансавання, які прывёў да перастрэлцы. Некаторыя замежныя члены аль-Абас пасля сфармавалі асобныя брыгады.

## Гл. таксама 
* Ліва Асад Алах аль-Галіб фі аль-Ірак ва аш-Шам

Катэгорыя:Ісламскія арганізацыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2012 годзе
Катэгорыя:Праўрадавыя ваенныя арганізацыі Грамадзянскай вайны ў Сірыі
Яўрэйскія могілкі (Магілёў)

**Яўрэйскія могілкі**, афіцыйна **Грамадзянскія могілкі на вуліцы Ольчынскай** — могілкі ў Магілёве, размешчаны ў гістарычным раёне Машэкаўка і абмежаваны Нацыянальным спускам, вуліцамі Ольчынскай і Дарвіна. Побач знаходзяцца праваслаўныя Машэкаўскія могілкі. Займаюць плошчу 6,6 га.

Паводле пісьмовых крыніц яўрэйскія могілкі вядомыя з 1809 года. Самыя старыя з захаваных надмагілляў адносяцца да канца XIX — пачатку XX стст.

З 1937 года больш за 20 гадоў (з перапынкам на перыяд акупацыі) вартаўніком на могілках працаваў Д. Ф. Башарымаў, які жыў непадалёк. У 1962 г. яго змяніла ятроўка В. А. Башарымава. Паводле ўспамінаў старажылаў, могілкі пацярпелі ад бамбардзіровак.
* Пётр Паўлавіч Шасцерыкоў (1919—1994) — беларускі празаік, перакладчык, публіцыст.

На могілках таксама маецца помнік сляпому настаўніку Карно, пастаўлены ўдзячнымі вучнямі; захавался старадаўнія мацэвы з надпісамі на іўрыце, вытанчанай разьбой, эпітафіямі з акравершамі.

## Спасылкі 
* 
* 
* Каталог пахаванняў
* Каталог Яўрэйскіх пахаванняў у Магілёве
* 

Катэгорыя:Нацыянальны спуск (Магілёў)
Катэгорыя:Машэкаўка
Катэгорыя:Могілкі Магілёва
Катэгорыя:Яўрэйскія могілкі (Магілёў)
Катэгорыя:Яўрэйскія могілкі Беларусі
Магіла ахвяр фашызму (Магілёў)

**Магіла ахвяр фашызму** — мемарыял на Яўрэйскіх (Машэкаўскіх) могілках у г. Магілёве. Пахаваны 2208 яўрэяў з Магілёўскага гета, расстраляных нямецка-фашысцкімі акупантамі 3 кастрычніка 1941 года. Першае масавае забойства адбылося 2-3 кастрычніка 1941 года. Забойцамі яўрэяў былі айнзатцкаманда 8, 316-ы і 322-і паліцэйскія батальёны, а таксама 51-ы ўкраінскі ахоўны батальён і паліцэйскі атрад «Вальдэнбург», якія забілі 2&nbsp;273 яўрэі — 65 з іх забілі прама ў гета 2 кастрычніка года, астатніх 2&nbsp;208 чалавек спачатку загналі на завод імя Дзімітрава, а затым расстралялі 3 кастрычніка на Машэкаўскіх могілках.

У 1965 годзе на магіле пастаўлены мармуровы абеліск вышынёй 4 м. Надпіс на помніку гаворыць пра «савецкіх грамадзян», не ўдакладняючы абставіны і нацыянальнасць загінулых.

## Літаратура 
* 
Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Катэгорыя:Абеліскі Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Магілёва
Катэгорыя:Яўрэйскія могілкі (Магілёў)
Катэгорыя:1965 год у Магілёве
Катэгорыя:Ваенныя злачынствы нацыстаў у Беларусі
Катэгорыя:Месцы пакаранняў смерцю
Катэгорыя:Месцы Халакоста ў Беларусі
Новая зямля (фільм)

**«Новая зямля»** — беларускі тэлевізійны мастацкі фільм, зняты ў 1982 годзе творчым аб’яднаннем «Тэлефільм» Дзяржтэлерадыё БССР (Дзяржтэлерадыё СССР) паводле паэмы Якуба Коласа.
## Сюжэт
### Першая серыя «Путы»
### Другая серыя «Промень»
## У ролях
### У эпізодах
У масавых сцэнах здымаліся жыхары горада Вілейкі і навакольных вёсак.

## Над фільмам працавалі
*аўтар сцэнарыя і рэжысёр-пастаноўшчык — Уладзімір Траццякоў
*аператар-пастаноўшчык — Валерый Булдык
*мастак-пастаноўшчык — Вілорый Казлоў
*кампазітар — Алег Чыркун
*гукарэжысёр — Юрый Галачкін
*мастак па грыму — Аляксандр Тонкі
*мастак па касцюмах — Бэла Грын
*кансультанты: заслужаны дзеяч культуры БССР — Даніла Канстанцінавіч Міцкевіч, Міхаіл Канстанцінавіч Міцкевіч, Уладзімір Іванавіч Міцкевіч
*рэжысёры — Людміла Нямчынава, Аляксей Хоміч
*асістэнты: рэжысёра — Ларыса Кліонская, Аляксандр Фенько; аператара — Арнольд Наўроцкі
*начальнік змены перасоўнай тэлевізійнай станцыі — Мікалай Станчык
*інжынеры відэазапісу — Валерый Аўхімовіч, Ігар Клыс, Віктар Аўтуховіч, Уладзімір Зайцаў, Мікалай Калілец, Тамара Клопава, Іван Прохарчык, Уладзімір Прут, Сяргей Фуртас
*майстры па свету — Уладзімір Ярмоленка, Міхаіл Мацюш, Аляксандр Сакалоў, Юрый Сідляроў
*тэхнік гуказапісу — Мікалай Кастусік
*касцюмер — Марыя Кіслякова
*рэквізітар — Валянціна Толкач
*дэкаратары — Анатоль Абрамчык, Аляксандр Путрыс, Аляксандр Буцько, Валянцін Леановіч
*транспартная група — Алксанд Кавалёў, Барыс Лазоўскі, Уладзімір Кіслякоў, Уладзімір Копыл, Маіс Мяхціеў
*адміністратыўная група — Ірэна Аліфірэнка, Сямён Палячак, Сяргей Шапялевіч
*рэдактар — Алесь Дудараў
*дырэктары — Сяргей Ганчароў, Марыя Ягадніцына

## Спасылкі
*
*«Новая зямля» на сайце  

Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Фільмы СССР 1982 года
Serbska šula

**Serbska šula** (Сербская школа) — педагагічны часопіс, які выдаецца ў Германіі для патрэбаў дашкольнай і школьнай адукацыі лужычанаў. Матэрыялы ў часопісе публікуюцца ў большай частцы на верхнялужыцкай і ў меншай ступені — на ніжнялужыцкай мовах.

Першы нумар часопіса выйшаў у 1948 годзе па ініцыятыве лужыцкага нацыянальнага культурнага таварыства Домавіна. Часопіс прызначаўся для настаўнікаў, якія выкладаюць на лужыцкіх мовах. У 1952 годзе часопіс стаў органам Міністэрства адукацыі ГДР.

У наш час часопіс публікуе метадычныя матэрыялы па педагагічна-метадалагічным пытаннях для паляпшэння выкладання на лужыцкіх мовах.

Матэрыялы, якія публікуюцца ў часопісе падзяляюцца на тры часткі:

* Першая частка пад назвай «Тэорыя і практыка». У гэтым раздзеле абмяркоўваюцца навуковыя пытанні навучальнага года.
* Другая частка змяшчае прапанаваныя педагагічныя шаблоны, якія могуць выкарыстоўвацца падчас выкладання;
* У трэцяй частцы абмяркоўваюцца бягучыя педагагічныя пытанні і навіны, а таксама публікуюцца матэрыялы па рэалізацыі культурна-моўнага праекта «Witaj».

## Літаратура 
* Manfred Thiemann (Hrsg.): Sorben. Ein kleines Lexikon. = Serbja. Domowina, Bautzen 1989, .

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Часопісы на ніжнялужыцкай мове
Катэгорыя:Часопісы на верхнялужыцкай мове
Катэгорыя:Часопісы Германіі
Катэгорыя:Педагагічныя часопісы
Ісці сваім шляхам

**«Ісці сваім шляхам»** () — мастацкі, чорна-белы фільм, уладальнік 7 прэмій «Оскар», у тым ліку прэміі за найлепшы фільм.

## У ролях 
* Бінг Кросбі — *айцец Чак О’Мэлі*
* Бары Фіцджэральд — *айцец Фітцгібон*
*  — *айцец Цімаці О’Даўд*
* Джэймс Браўн — *Тэд Хейнс малодшы*
*  — *Тэд Хейнс старэйшы*

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1944 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 1944 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1944 года
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Музычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Трагікамедыйныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра Нью-Ёрк
Катэгорыя:Фільмы пра хрысціянства
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — драма
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Брэнер (перавал)

**Брэнер** (, ) — пагранічны перавал ва ўсходніх Альпах, размешчаны паміж федэральнай зямлёй Ціроль (Аўстрыя) і італьянскай аўтаномнай правінцыяй Паўднёвы Ціроль.

Найбольш папулярнае дарожнае злучэнне паміж Аўстрыяй і Італіяй, таксама мае важнае значэнне для паўднёвай Германіі. У адрозненне ад Швейцарскіх перавалаў асноўныя грузаперавозкі прыходзяцца не на чыгунку, а на грузавікі. Перавал Брэнер з вышынёй 1374 метра з’яўляецца самым нізкім перавалам галоўнага альпійскага грэбня ў цэнтральных Альпах. У 1963 годзе адкрыты мост Еўропы.

Катэгорыя:Перавалы
Катэгорыя:Альпы
Катэгорыя:Горы Італіі
Катэгорыя:Горы Аўстрыі
Тэлевізійны фільм

**Тэлефільм** (**тэлевізійны фільм**) — гульнявы фільм, зняты адмыслова для трансляцыі па тэлебачанні. Пры стварэнні тэлефільмаў улічваецца тэхнічныя магчымасці тэлебачання і асаблівасці ўспрыняцця тэлегледачамі выявы на экране тэлевізара. Часта тэлефільм складаецца з дзвюх і болей паслядоўных, але трансляваных у розны час, частак — серый. Тэлефільмы з вялікай колькасцю серый прынята называць ***тэлесерыяламі***. У англійскай мове для тэлефільмаў з невялікай колькасцю серый існуе назва міні-серыял.

## Гл. таксама 
* Кінафільм
* Відэафільм

## Спасылкі
Брэсанонэ

**Брэсанонэ**, таксама **Брыксен** (, ) — горад у аўтаномнай правінцыі Бальцана (Паўднёвы Ціроль) у паўночнай Італіі.

Брэсанонэ (Брыксен) — трэці па велічыні і адзін з найстарэйшых (заснаваны ў 901 годзе) гарадоў Паўднёвага Ціроля. Знаходзіцца ў альпійскай даліне ля зліцця рэк Ізарка і Рыенца, за 40 км на поўнач ад Бальцана і за 45 км на поўдзень ад Брэнерскага перавала і аўстрыйскай мяжы. Вакол горада высяцца вяршыні Паўднёвых Альпаў. Большасць жыхароў Брэсанонэ, як і ўсяго Паўднёвага Ціроля гавораць на нямецкай мове. Італьянскае насельніцтва ў горадзе складае 27 %. Яшчэ каля 1 % жыхароў — этнічныя ладзіны.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Карын Аберхофер — італьянская біятланістка
* Райнхольд Меснер — італьянскі альпініст

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Трэнціна — Альта-Адыджэ
Катэгорыя:Камуны правінцыі Бальцана
Касабланка (значэнні)

**Касабланка**:
* Касабланка — горад у Марока
* Касабланка (Уругвай)
* Касабланка (Чылі)
* Касабланка (фільм)
Бальцана (правінцыя)

**Аўтаномная правінцыя Бальцана-Боцэн — Паўднёвы Ціроль** (, , ) — аўтаномная правінцыя ў Італіі.

З’яўляецца часткай вобласці Трэнціна — Альта-Адыджэ, якая таксама з’яўляецца аўтаномнай. Плошча — 7 400 км², насельніцтва — больш за 500 000 жыхароў. Сталіца — Бальцана (Боцэн).

Большасць жыхароў выкарыстоўваюць аўстра-баварскі дыялект нямецкай мовы (паўднёвацірольскі варыянт нямецкай мовы), каля чвэрці размаўляюць на італьянскай, невялікая частка насельніцтва — на ладзінскай.

Катэгорыя:Правінцыі Трэнціна — Альта-Адыджэ
Мель (значэнні)

**Мель** — узвышэнне дна ў моры, рацэ, возеры.
* Мель (Смаргонскі раён)
* Мель (Венета)
Уакіган (Ілінойс)

**Уакіган** () — горад у акрузе Лэйк, штат Ілінойс. Уакіган дзевяты па колькасці насельніцтва горад у штаце Ілінойс і пяты на заходнім беразе возера Мічыган, пасля Чыкага, Мілуокі, Грын-Бея і Кеношы.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Рэй Брэдберы — пісьменнік

Катэгорыя:Гарады Ілінойса
Crossing the Jordan

«**Crossing the Jordan**» () – студыйны альбом гурта «Spasenie», запісаны з удзелам музыкаў чыкагскага гурта «Crossroads» і выдадзены ў 2004 годзе. Дыск запісваўся музыкамі ў Брэсце, прадзюсарамі кружэлкі выступілі Цім Спрэнсі і  (у ЗША). Першая імпрэза дыска ў Беларусі прайшла 29 ліпеня 2005 года ў Мінску пры падтрымцы прадзюсара Ціма Спрэнсі і яго гурта «Crossroads» у клубе «Белая вежа».
## Гісторыя 
Загалоўнай песняй кружэлкі з’яўляецца біблейская гісторыя.

Альбом «Crossing the Jordan» – сур'ёзны паказчык прафесійнага росту нашага гурта. Пры стварэнні, запісы і звядзенні ўсе кампазіцыі былі да дробязяў прадуманы і вытрыманы ў адзіным стылі, – распавядаў парталу TUT.BY вакаліст Ігар Муха.

Продаж дыскаў перавысіў усе чаканні брэсцкіх музыкаў.

## Спіс кампазыцый 
## Прыём крытыкаў 
Таццяна Заміроўская са штотыднёвіка «БелГазета» на старонках выдання вызначыла, што альбом асацыюецца са Стынгам, Філам Колінзам і , а творы на ім ёсць *«рафінаваны і меланхалічны джаз-рок з элементамі фольку»*.

WASP з «Музыкальнай газеты» ўчула на CD мяккі поп-рок, больш гарманічны, чым у выкананні «Новага Іерусаліма», і пахваліла працу прадзюсара Ціма Спрэнсі, у той час як песні з кружэлкі крытыку таксама нагадалі творы Стынга і Філа Колінза.

## Удзельнікі 
**Музыкі**:
* Пётр Семянюк — клавішныя, вакал. 
* Павел Шельпук — скрыпка, альт, вакал.
* Аляксандр Зіноўеў — кантрабас.
* Святлана Праўдзіна — віяланчэль.
* Васіль Машлякевіч — бас-гітара.
* Ежы Хайчук — ударныя.
* Джым Спрэнсі — перкусія.
* Цім Спрэнсі — вакал, акустычная і электрагітара.
* Леанід Барысевіч — электрагітара.
* Ігар Руды — саксафон-сапрана, альтовы саксафон, кларнет.
* Бэкі Шарп — вакал.
* Ігар Муха — вакал.

**Вытворчасць**:
* Аляксандр Барысюк — пастырскі клопат.
* Сью Брандт — адміністратар.
* Цім Спрэнсі — дызайн CD, фатаграфіі, выканаўчы прадзюсар.
* Брыяна Спрэнсі — фатаграфіі.
* Майкл Вілсан — фатаграфіі.
* Павел Шельпук — інжынер гуказапісу, выканаўчы прадзюсар.
* Андрэй Кавальчук — асістэнт інжынера гуказапісу.
* Павел Шельпук, студыя «С» — звядзенне.
* Вальдэмар Сімэнс — мастэрынг.
* Студыя «С» — мастэрынг.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Альбомы 2004 года
Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Андрыіўка (Харкаўская вобласць)

**Андрыіўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Балаклійскім раёне Харкаўскай вобласці Украіны на рацэ Северскі Данец.

## Персаналіі 
* Пётр Шэлест — першы сакратак ЦК кампартыі УССР у 1963—1972 гг.
* Людміла Васільеўна Багдан (нар. 1953) — украінскі партыйны і грамадскі дзеяч, дэпутат Балаклійскага гарадскога савета ў 1995—2008 гадах. Кандыдат у мэры Балакліі на выбарах 1999 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Харкаўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1663 годзе
Іван Дзмітрыевіч Каламійчанка

{{Ваенны дзеяч
|імя     = 
|дата нараджэння  = 
|дата смерці    = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці = 
|выява = Іван Дзмітрыевіч Каламійчанка.jpeg
|шырыня = 
|апісанне выявы =
|мянушка =
|прыналежнасць = 
|гады службы = 
|званне = падпалкоўнік 
|род войскаў = пяхота
|камандаваў =  
|частка =  |бітвы = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды =
{style="background:transparent"
 
}
{style="background:transparent"
        
-
  
}
|сувязі =
|у адстаўцы = 
}}

**Іван Дзмітрыевіч Каламійчанка** (, , Чарнігаўская губерня, Расійская імперыя — 1964) — камандзір 800-га стралковага палка 143-й стралковай дывізіі 47-й арміі 1-га Беларускага фронту, падпалкоўнік, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Украінец. У 1935 годзе скончыў тэхнікум камуністычнай асветы ў г. Ніжын Чарнігаўскай вобласці. Працаваў райупаўнаважаным па нарыхтоўках у Чарнігаўскай вобласці. Член КПСС з 1940 года. У Савецкай арміі ў 1936—1937, у красавіку—лістападзе 1939 і са студзеня 1940 года. Скончыў курсы малодшых лейтэнантаў пры Кіеўскім пяхотным вучылішчы.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года.

У 1943 годзе скончыў Ваенную Акадэмію імя Фрунзэ.

Камандзір 800 стралковага палка (143-я дывізія, 47-я армія, 1-ы Беларускі фронт) падпалкоўнік Каламійчанка вылучыўся ў Вісла-Одэрскай аперацыі. 15 студзеня 1945 года яго полк прарваў доўгачасовую абарону праціўніка каля населенага пункта Хатомаў (Польшча), у ноч на 16 студзеня фарсіраваў Віслу і заняў плацдарм на левым беразе, чым спрыяў пераадоленню воднай мяжы часцямі дывізіі.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 6 красавіка 1945 года за мужнасць і гераічнасць, выяўленыя пры фарсіраванні Віслы і ўтрыманне плацдарму на яе заходнім беразе, падпалкоўніку Івану Дзмітрыевічу Каламійчанку прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэны Леніна і медалі «Залатая Зорка».

Пасля вайны працягнуў службу ў арміі. З 1960 года палкоўнік у адстаўцы.

Памёр у 1964 годзе. Пахаваны на Машэкаўскіх могілках горада Магілёва. У 1965 годзе на магіле пастаўлена стэла.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» (№ 5709) — 6 красавіка 1945 года;
* Ордэн Леніна — 6 красавіка 1945 года;
* Тры ордэны Чырвонага Сцяга;
* Ордэн Айчыннай вайны I ступені;
* Медалі.

## Увекавечванне памяці 
* Яго імем названа вуліца ў горадзе Канатоп Сумскай вобласці.
* У горадзе Ніжыне на будынку вучылішча культуры і мастацтва імя Марыі Занькавецкай устаноўлена мемарыяльная дошка.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Камандзіры палкоў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пахаваныя на Машэкаўскіх могілках
Катэгорыя:Падпалкоўнікі СССР
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Белая муха, забойца мужчын

**«Белая муха, забойца мужчын»** — раман беларускага пісьменніка Альгерда Бахарэвіча, выдадзены ў 2016 годзе ў выдавецтве «Галіяфы».

## Сюжэт 
Гэта раман пра жаночую банду, якая захапіла адзін з замкаў у сучаснай Беларусі. Беларусь у ім рэальная, а сам замак — зборны вобраз некалькіх беларускіх замкаў. Гэта раман на жаночую тэму, ён распавядае пра сучасных беларускіх жанчын, іх праблемы. Раман правакацыйны, з элементамі фемінізму і палітыкі.

## Пераклады кнігі 
* У 2017 годзе ў выдавецтве «Галіяфы» выйшаў пераклад рамана на рускую мову.

## Узнагароды 
* У 2016 годзе з гэтым раманам Альгерд Бахарэвіч атрымаў 2 месца Прэміі Гедройца.

## Спасылкі 
*Рэцэнзія Паўла Абрамовіча
*Рэцэнзія Змітра Панкаўца
*Рэцэнзія Марыі Мартысевіч 
*Альгерд Бахарэвіч чытае фрагмент кнігі «Белая муха, забойца мужчын»

Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта
Катэгорыя:Творы Альгерда Бахарэвіча
Катэгорыя:Кнігі 2016 года
Катэгорыя:Раманы на беларускай мове
Сацыялістычная Рэспубліка Сербія

**Сацыялістычная Рэспубліка Сербія** () — адна з 6 сацыялістычных рэспублік Сацыялістычнай Федэратыўнай Рэспублікі Югаславія. У склад Сербіі таксама ўваходзілі Сацыялістычны Аўтаномны Край Косава і Сацыялістычны Аўтаномны Край Ваяводзіна.

Сталіцай рэспублікі з’яўляўся горад Бялград, які таксама з’яўляўся сталіцай СФРЮ. Сацыялістычная Рэспубліка Сербія з’яўлялася самай вялікай па плошчы і па насельніцтву рэспублікай Югаславіі.

## Спасылкі 
* Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія ў Вялікай савецкай энціклапедыі

Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Сербіі
Сербія
Нацыянальны футбольны стадыён (Мінск)

**Нацыянальны футбольны стадыён** — футбольны стадыён у Мінску, хатняя арэна для зборнай Беларусі па футболе.

## Гісторыя 
Будоўля стадыёна пачалася ў студзені 2019 года, калі мінскія ўлады за свой кошт сталі рыхтаваць будаўнічую пляцоўку і падводзіць камунікацыі да будучай арэны.

Далейшыя выдаткі ўзяў на сябе кітайскі бок — арэна стала падарункам для Беларусі ад Кітая. Праектаванне вялося па кітайскіх стандартах, будаўнічых нормах і тэхнічных умовах, на будоўлі працавалі кітайскія рабочыя і інжынеры, выкарыстоўвалася кітайская тэхніка.

Стадыён быў адкрыты 7 чэрвеня 2025 года.

## Апісанне 
Стадыён пабудаваны ў адпаведнасці з тэхнічнымі патрабаваннямі і стандартамі ФІФА і УЕФА. На двух’яруснай трыбуне і ў асобных ложах маецца 33 145 пасадачных месцаў, з любога месца адкрываецца бесперашкодны агляд. 

Ўсталяваны сістэма арашэння газона для падтрымання аптымальнай вільготнасці, дрэнаж для адводу дажджавой вады, падагрэў глебы для прадухілення прамярзання і падземная вентыляцыя для рэгулявання мікраклімату.

Агульная плошча забудовы — каля 48 тысяч квадратных метраў (надземная частка — 42 тыс. м², падземная частка — 6 тыс. м²). Элементы фасада выкананы з вертыкальных алюмініевых панэляў, якія ствараюць візуальны эфект формы і колеру. Для заўзятараў і наведвальнікаў прадугледжана паркоўка на 307 машына-месцаў (151 ў падземным паркінгу і 20 для аўтобусаў).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* У Мінску пабудуюць нацыянальны футбольны стадыён з кітайскім каларытам
* Футбол. Нацыянальны стадыён у Мінску пабудуюць па кітайскіх стандартах без іх адаптацыі да дзеючых нормаў Рэспублікі Беларусь 
* Футбол. Арнамент ёсць, бегавых дарожак няма. У сеціве з’явіліся фота макета нацыянальнага стадыёна з новых ракурсаў 
* Кіраўніком дзяржавы падпісаны ўказы па будаўніцтве ў Мінску футбольнага стадыёна і басейна

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Мінска
Слабажанскэ (Краснаградскі раён)

**Слабажанскэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кэгычыўскім раёне Харкаўскай вобласці Украіны. Цукровы завод, хлебзавод, с/г прадпрыемствы, школа, музей і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Харкаўскай вобласці
Біркы (Харкаўская вобласць)

**Біркы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Нававадалажскім раёне Харкаўскай вобласці Украіны. Каля пасёлка раней планавалі пабудаваць атамную электрастанцыю.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Харкаўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1659 годзе
Свята-Мікалаеўская царква (Жыровічы)

**Свята-Мікольская (зімняя) царква** — адзін з храмаў Жыровіцкага манастыра. Храм прымыкае да Свята-Успенскага сабора і мае з ім агульны ўваход.
Гэта каменная царква з арыгінальнай мазаічнай падлогай, што стварае ўражанне пячорнага раннехрысціянскага храма. Царква мае характэрную структуру трапезнай, прамавугольная ў плане (20х7 м), невысокая, з паўкруглым скляпеннем без арак, але з арачнымі праёмамі (люнетамі).

У 1847 г. быў зроблен іканастас, умешчаны пад арку скляпення (найбольшая вышыня 3,8 м); разьба і пазалота па паліменце выконваліся ў Пецярбургу, іконы («Архідыякан Стэфан», «Спас», «Божая Маці», «Святы Мікалай», «Тайная вячэра», «Святая Кацярына», чатыры абразы евангелістаў) напісаныя ў Акадэміі мастацтваў.

У 1854 годзе царква была распісана: скляпенні і сцены пакрыты алейнай сюжэтнай і арнаментальна-дэкаратыўнай размалёўкай, упрыгожаны ляпным дэкорам раслінна-геаметрычнага арнаменту; апорныя канструкцыі — фрэскавымі дэкаратыўнымі рамамі (філёнгамі) у стылі ракако. У алтары на горнім месцы знаходзіўся абраз Троіцы (100х70 см).

У 1937 годзе храм быў капітальна адрамантаваны, унутры пабелены і пафарбаваны. Сярод абразоў багатым зместам і адточанай жывапіснай манерай вылучаецца «Святы Мікалай з жыціем» пецярбургскага акадэмічнага пісьма XIX стагоддзя, падораны ў 1990-я гады свяшчэннікам з Санкт-Пецярбурга.

## Прастольныя святы 
19 снежня і 22 мая — дні памяці Свяціцеля Мікалая.

## Спасылкі 
* Мікольская царква на афіцыйным сайце Жыровіцкага манастыра

Катэгорыя:Жыровіцкі манастыр
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Слонімскага раёна
Сацыялістычная Рэспубліка Харватыя

**Сацыялістычная Рэспубліка Харватыя** () — адна з 6 сацыялістычных рэспублік Сацыялістычнай Федэратыўнай Рэспублікі Югаславія. Сталіца -- Заграб. Цяпер — Рэспубліка Харватыя.

## Спасылкі 
* Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія ў Вялікай савецкай энцыклапедыі

Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Харватыі
Харватыя
Біркы

**Біркы** () — тапонім ва Украіне.

## Пасёлак гарадскога тыпу 
* Біркы - Харкаўская вобласць, Нававадалажскі раён

## Сёлы 
* Біркы - Валынская вобласць, Любамльскі раён
* Біркы - Валынская вобласць, Любэшыўскі раён
* Біркы - Ровенская вобласць, Дубенскі раён
* Біркы - Чарнігаўская вобласць, Бабровыцкі раён
* Біркы - Чарнігаўская вобласць, Казэлэцкі раён
* Біркы - Чарнігаўская вобласць, Чарнігаўскі раён

## Гл. таксама 
* Вэлыкі Біркы
* Бірка
Слабажанскэ (Чугуіўскі раён)

**Слабажанскэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Змііўскім раёне Харкаўскай вобласці Украіны. Чыгуначны прыпыначны пункт на лініі Харкаў — Балаклія. У пасёлку дзейнічае Змііўская ЦЭС.

## Персаналіі 
* Андрэ Тан — украінскі мадэльер і дызайнер вопраткі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Харкаўскай вобласці
Куп’янск-Вузлавы

**Куп’янск-Вузлавы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Харкаўскай вобласці Украіны, адміністрацыйна падпарадкаваны гораду Куп’янск.

Буйны чыгуначны вузел. Пасёлак звязаны чыгункай са станцыямі Харкаў, Валуйкі, Святагірск, Белгарад, Папасна, Куп’янск-Паўднёвы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Харкаўскай вобласці