open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пінскае партызанскае злучэнне

**Пінскае партызанскае злучэнне** — дзейнічала пад кіраўніцтвам Пінскага падпольнага абкома КП(б)Б. Падпольны абком у лістападзе 1942 года стварыў штаб партызанскіх атрадаў Пінскай вобласці, які да студзеня 1943 года наладзіў сувязь і аб’яднаў партызанскія атрады Камарова (Каржа), імя Шчорса (у красавіку 1943 перададзены Брэсцкаму партызанскаму злучэнню), В. А. Васільева, імя Кірава, імя Чапаева, В. А. Дамброўскага, імя Суворава, імя Лазо, «За савецкую Беларусь», імя М. Ц. Шыша (усяго 1855 партызан).

## Камандаванне 
Упаўнаважаны ЦК КП(б)Б  і БШПР па Пінскай вобласці, сакратар Пінскага падпольнага абкома КП(б)Б Аляксей Яўхімавіч Кляшчоў.

Камандзіры:
* Васіль Захаравіч Корж (лістапад 1942 — ліпень 1944)
* Аляксей Яўхімавіч Кляшчоў (май — кастрычнік 1943, выконваў абавязкі).

Начальнік штаба:
* М. С. Фядотаў (люты 1943 — ліпень 1944).

Для кіраўніцтва партызанскім рухам у Пінскім, Іванаўскім, Лагішынскім, Драгічынскім, Жабчыцкім раёнах у студзені 1943 года створаны міжраённы штаб, (у красавіку 1943 года скасаваны), у які ўваходзілі 1-ы сакратар Іванаўскага падпольнага РК КП(б)б Фёдар Сямёнавіч Кунькоў, М. Л. Праходскі, С. Ц. Бандарэнка. Для арганізацыі партызанскага руху і аб’яднання асобных груп і атрадаў у Столінскі і Давыд-Гарадоцкі раёны была накіравана група (14 чалавек) на чале з Х. І. Севасцьянчыкам і П. П. Тамілавым.

## Склад 
У 1943 годзе ў складзе злучэння сфарміравана сем брыгад:
* Партызанская брыгада імя С. М. Будзённага;
* Партызанская брыгада імя У. І. Леніна;
* Партызанская брыгада імя В. М. Молатава;
* Партызанская брыгада імя С. М. Кірава;
* Партызанская брыгада імя В. У. Куйбышава;
* Пінская партызанская брыгада;
* Партызанская брыгада «Савецкая Беларусь»
і асобны (штабны) партызанскі атрад імя І. І. Чуклая; усяго 8431 партызан.

У лютым — сакавіку і 7 — 14 ліпеня 1944 года злучылася з Чырвонай Арміяй.

Аляксею Яўхімавічу Кляшчову і Васілю Захаравічу Каржу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Барыс Андрэевіч Калавандзін

**Барыс Андрэевіч Калава́ндзін** (;  — ) — вучоны ў галіне гідрадынамікі і цеплафізікі, доктар тэхнічных навук (1984), прафесар (1986), акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1994, член-карэспандэнт з 1989), член Нью-Ёркскай акадэміі навук (1994).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Архангельску. У 1961 годзе скончыў фізіка-механічны факультэт Ленінградскага політэхнічнага інстытута. Працаваў у канструктарскім бюро на заводзе транспартнага машынабудавання ў Харкаве і вучыўся ў аспірантуры пры Інстытуце чорнай металургіі Дзяржплана Украінскай ССР у Данецку.

## Навуковая і грамадская дзейнасць 
Навуковая дзейнасць Б. А. Калавандзіна звязаная з распрацоўкай нетрадыцыйных метадаў навігацыі скарасных гідрадынамічных аб’ектаў і спосабаў зніжэння іх гідрадынамічнага супраціўлення, даследаваннем турбулентнасці і працэсаў пераносу ў вадкасцях. Займаўся вырашэннем прыкладных задач, стварэннем новай тэхнікі і тэхналогій. Адначасова з навуковай дзейнасцю выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце і ў якасці запрошанага прафесара ва ўніверсітэтах Германіі, Італіі і іншых краін. Пад яго кіраўніцтвам абаронены 2 доктарскія і 10 кандыдацкіх дысертацый.

Сярод апублікаваных прац:
* Корреляционное моделирование процессов переноса в сдвиговых турбулентных течениях: Обзор соврем. исслед. — Мн., 1982.
* Моделирование теплопереноса при неоднородной турбулентности. — Мн., 1980.
* Процессы переноса в турбулентных течениях: Сб. науч. тр. / Акад. наук БССР, Ин-т тепло- и массообмена им. А. В. Лыкова — Мн., 1988.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Барыс Андрэевіч Калавандзін у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Памяти учёного: КОЛОВАНДИН Борис Андреевич // Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
* Некралог у «Инженерно-физическом журнале» // Інстытут цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава НАН Беларусі

Катэгорыя:Механікі СССР
Катэгорыя:Цеплафізіка
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава НАНБ
Мікалай Уладзіміравіч Казаравец

**Мікалай Уладзіміравіч Казаравец** (нар. , в. Харкі Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар, член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут з адзнакай, заатэхнік.

Працаваў галоўным заатэхнікам саўгаса «Навасёлкі», дырэктарам саўгаса «Мышанка» Петрыкаўскага раёна. Быў старшым выкладчыкам, дацэнтам кафедры развядзення сельскагаспадарчых жывёл, дэканам зоаінжынернага факультэта Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі, начальнікам галоўнага ўпраўлення адукацыі, навукі і кадраў, дырэктарам дэпартамента адукацыі, навукі і кадраў Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання, рэктарам Беларускага дзяржаўнага аграрнага тэхнічнага ўніверсітэта.

Член бюро экспертнага савета па праектах дзяржаўных праграм. Намеснік старшыні Нацыянальнай камісіі па правах дзіцяці. Член камісіі НАН Беларусі па прысуджэнні Дзяржаўных прэмій Рэспублікі Беларусь.

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Навуковая дзейнасць 
Мае больш як 400 навуковых і вучэбна-метадычных прац, у тым ліку 11 манаграфій, 11 патэнтаў, аўтар 30 вучэбных дапаможнікаў і даведнікаў.

## Узнагароды 
Удастоены ганаровага звання «Мінчанін года-2006». Мае падзякі НАН Беларусі, Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь, Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання. Узнагароджаны юбілейнымі медалямі, медалямі Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь, Славацкага аграрнага ўніверсітэта, ганаровымі граматамі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, НАН Беларусі, Міністэрства адукацыі, Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання, Рэспубліканскага беларускага прафсаюза работнікаў аграпрамысловага комплексу і інш. Удастоены міжнароднай узнагароды імя Сакрата (г. Оксфард).

## Спасылкі 
* 
* Мікалай Уладзіміравіч Казаравец у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Рэктары БДАТУ
Катэгорыя:Постаці беларускай жывёлагадоўлі
Катэгорыя:Дырэктары саўгасаў
Катэгорыя:Дэканы факультэта біятэхналогіі і аквакультуры БДСГА
Анжаліка Юр’еўна Дарагакупец

**Анжаліка Юр’еўна Дарагакупец** (нар. , Гомель) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыла Віцебскі дзяржаўны ордэна дружбы народаў медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа».

Працоўную дзейнасць пачала ўрачом-кардыёлагам III кардыялагічнага аддзялення Гомельскага абласнога клінічнага кардыялагічнага дыспансера.

Намеснік галоўнага ўрача па медыцынскай часці ўстановы «Гомельскі абласны клінічны кардыялагічны цэнтр».

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», знакам «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Гомельскага аблвыканкама, Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Кардыёлагі Беларусі
Мікалай Мікалаевіч Канявалаў

**Мікалай Мікалаевіч Канявалаў** (нар. , в. Мышанка Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыў Наваполацкі політэхнічны інстытут, інжынер-будаўнік.

Працоўную дзейнасць пачаў падсобным рабочым завода «Шкловалакно» г. Полацка. Служыў у радах Узброеных Сіл. Быў грузчыкам Полацкага піваварнага завода. Працаваў асістэнтам кафедры эканомікі і арганізацыі вытворчасці Наваполацкага політэхнічнага інстытута, галоўным інжынерам абласнога штаба студэнцкіх будаўнічых атрадаў Віцебскага абкама ЛКСМБ, інструктарам аддзела будаўніцтва і гарадской гаспадаркі Віцебскага гаркама КПБ, сакратаром парткама будтрэста № 9 г. Віцебска, намеснікам дырэктара па вучэбна-вытворчай рабоце Віцебскага прафесіянальна-тэхнічнага вучылішча № 57 будаўнікоў, часова выконваючым абавязкі начальніка ўпраўлення капітальнага будаўніцтва, намеснікам старшыні — начальнікам упраўлення капітальнага будаўніцтва Віцебскага гарвыканкама, старшынёй Кастрычніцкага райвыканкама, кіраўніком адміністрацыі Кастрычніцкага раёна г. Віцебска.

Выбіраўся дэпутатам Віцебскага абласнога, гарадскога Саветаў дэпутатаў, раённага Савета дэпутатаў Чыгуначнага раёна г. Віцебска, Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання.

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

Дырэктар даччынага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Дзяржбудэкспертыза па Віцебскай вобласці».

## Узнагароды 
Узнагароджаны юбілейнымі медалямі, нагруднымі знакамі «Ганаровы будаўнік», «За заслугі ў будаўніцтве», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ордэнам Рускай праваслаўнай царквы прападобнага Сергія Раданежскага III ступені, ордэнамі Беларускай праваслаўнай царквы свяціцеля Кірылы Тураўскага II ступені, ордэнам Казацкага Запарожскага войска Украіны «Казацкая слава» III ступені, медалём Беларускай праваслаўнай царквы святой велікамучаніцы Анастасіі Вызваліцельніцы вязняў І ступені. Удастоены звання «Ганаровы член грамадскага аб’яднання „Беларускі саюз афіцэраў“».

Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Віцебскага гарадскога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты раённых саветаў Беларусі
Катэгорыя:Старшыні раённых выканаўчых камітэтаў Беларусі
Катэгорыя:Кіраўнікі адміністрацый гарадскіх раёнаў Беларусі
Вітаўт Рамук

**Вітаўт Рамук** (, Кацярынаслаў, цяпер Дняпро — , ЗША) — дзеяч беларускай дыяспары ў Чыкага, ЗША.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 ліпеня 1914 года, калі сям’я была ў бежанстве на тэрыторыі сучаснай Украіны. У 1922 годзе разам з бацькоўскай сям’ёй вярнуўся ў в. Ліпнішкі каля Ліды. У 1926—1930 гг. вучыўся ў Віленскай беларускай гімназіі. Пасля вучыўся ў польскай гімназіі ў Пінску.

У 1938 годзе паступіў у Віленскі ўніверсітэт на факультэт біялогіі, пазней перайшоў на медыцыну. Пасля верасня 1939 года ўніверсітэт не працаваў.

У 1941—1944 гг. працаваў перакладчыкам у цывільнай адміністрацыі ў Лідзе. У 1944 годзе выехаў у Чэхаславакію, адкуль у 1945 годзе перабраўся ў Рэгенсбург у Германіі, дзе арганізоўваўся беларускі лагер для перамешчаных асобаў.

У 1946 г. паступіў на медычны факультэт універсітэта ў Мюнхене. У 1949—1953 гг. вучыўся на медычным факультэце Лёвенскага ўніверсітэта (Бельгія). Выехаў у Вялікабрытанію, жыў у Лондане. Стаў сябрам Згуртавання беларусаў у Вялікабрытаніі і ў 1954 годзе быў абраны на пасаду намесніка старшыні арганізацыі. Аднак хутка вярнуўся ў Бельгію. Некаторы час ён працаваў у дзіцячым прытулку ў Бруселі.

У 1956 годзе выехаў у ЗША, у штат Ілінойс. Некаторы час ён жыў у горадзе Пеорыя, а потым пераязджае ў Чыкага. У 1958 г. ён ажаніўся з Верай Жызнеўскай. Разам з жонкай стаў актыўным удзельнікам беларускага жыцця, сябрам Беларускага каардынацыйнага камітэта ў Чыкага.

Працаваў у Цэнтры педыятрыі, а потым у Дзіцячым цэнтры ў Чыкага. Выйшаў на пенсію толькі ў 74 гады. У Рамукоў нарадзіліся двое дзяцей. Сын Янка (John Romuk) пазней зрабіў кар’еру ў кампаніі Hitachi, а дачка Ірэна стала педагогам.

Памёр 9 сакавіка 2010 года. Пахаваны на могілках Святога Адальберта (Святога Войцеха).

## Спасылкі 
* Вітаўт Рамук на сайце Рада Беларускай Народнай Рэспублікі
* Чаму землякі Дракулы шануюць у Чыкага беларускі надпіс?, Белсат, 2013.11.20

Катэгорыя:Навучэнцы Віленскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Медыкі ЗША
Ірына Сцяпанаўна Абельская

**Іры́на Сцяпа́наўна Абе́льская** (нар. , Брэст, БССР) — беларуская педыятр і эндакрынолаг. Маці малодшага сына Аляксандра Лукашэнкі Мікалая. Доктар медыцынскіх навук, дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзілася 6 верасня 1965 года ў Брэсце.

У 1988 годзе скончыла кафедру педыятрыі Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута па спецыяльнасці «Педыятрыя», а таксама інтэрнатуру ў 3-й дзіцячай гарадской клінічнай бальніцы Мінска.

Паводле звестак Беларускага расследавальніцкага цэнтра, Абельская з’яўляецца заснавальніцай Мінскай міжнароднай гімназіі — элітнай прыватнай школы ў Драздах, месца навучання Мікалая Лукашэнкі і трох дачок Дзмітрыя Лукашэнкі.

Дэлегатка ўсіх Усебеларускіх народных сходаў.

У 1994 годзе пасля абрання Аляксандра Лукашэнкі Прэзідэнтам Беларусі яго адміністрацыя пачала шукаць асабістага ўрача, пажадана жанчыну ўзростам каля 30 гадоў, разведзеную і з дзіцем. Увосень 1994 года Ірыну Абельскую залічылі ў штат Рэспубліканскай бальніцы Галоўнага ўпраўлення лячэбна-прафілактычных і санаторна-курортных устаноў Адміністрацыі прэзідэнта Беларусі («лячэбная камісія»). З той пары яна пастаянна суправаджала Лукашэнку, у тым ліку падчас міжнародных візітаў.

31 жніўня 2004 года ад Аляксандра Лукашэнкі нарадзіла пазашлюбнага сына Мікалая.

## Узнагароды 
Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (2024). Мае падзякі Старшыні Савета Рэспублікі і Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.  Узнагароджана ганаровымі граматамі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Адміністрацыі Прэзідэнта Беларусі, Савета Міністраў Беларусі, Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта, Мінгарвыканкама.

## Спасылкі 
* Профіль   на старонцы Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі
* Профіль Ірыны Абельскай на сайце Савета Рэспублікі

Катэгорыя:Педыятры Беларусі
Катэгорыя:Эндакрынолагі Беларусі
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Заслужаныя ўрачы Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Аляксандр Лукашэнка
Асташкава (Пачынкаўскі раён)

**Асташкава** () — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Асташкава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Геаграфія 
Праз вёску праходзіць аўтадарога .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пачынкаўскага раёна (Смаленская вобласць)
Барыс Васілевіч Ерафееў

**Барыс Васілевіч Ерафе́еў** (;  — ) — вучоны ў галіне фізічнай хіміі, доктар хімічных навук (1940), прафесар (1941), акадэмік Акадэміі навук БССР (1947), Заслужаны дзеяч навукі БССР (1979).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Пендзелка (зараз у Кузнецкім раёне Пензенскай вобласці Расіі). Скончыў сярэднюю школу ў Кузнецку. У 1930 годзе скончыў хімічнае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта.

З 1939 года Б. В. Ерафееў у Акадэміі навук БССР. У 1939—1941 гадах на пасадзе дырэктара Інстытута хіміі. У 1942—1950 гадах загадчык лабараторыі, намеснік начальніка Усесаюзнага інстытута авіяцыйных матэрыялаў і адначасова ў 1944—1948 гадах дырэктар Інстытута хіміі Акадэміі навук БССР. У 1952—1958 гадах зноў на пасадзе дырэктара Інстытута хіміі, у 1959—1965 гадах — Інстытута фізіка-арганічнай хіміі. З 1950 года член Прэзідыума Акадэміі навук БССР, у 1953—1956 гадах — віцэ-прэзідэнт. Адначасова ў 1951—1965 загадваў лабараторыяй у Беларускім дзяржаўным універсітэце. У 1973—1976 гадах працаваў у Інстытуце торфу Акадэміі навук БССР на пасадзе загадчыка лабараторыі. У 1976—1987 гадах загадчык лабараторыі ў Інстытуце фізіка-арганічнай хіміі, а з 1987 года дарадца яго дырэкцыі.

Памёр 24 лістапада 1995 года.

## Навуковая і грамадская дзейнасць 
Навуковыя даследаванні Б. В. Ерафеева ў галіне хімічнай кінетыкі і каталізу, тапахіміі, аўтаакіслення арганічных злучэнняў, фізічнай хіміі палімераў. Аўтар больш за 600 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфій і 87 вынаходстваў.

Сярод апублікаванага:
* Переходные металлы и их каталитические свойства. — М., 1966.,
* Сопряженное с автоокислением декарбоксилирование карбоновых кислот. — Мн., 1970 (разам з М. І. Міцкевічам).
* Кинетика гомогенного катализа. — Мн., 1976. (у сааўтарстве).

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1951—1959 гадах.

## Узнагароды 
* 2 ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга (1944, 1952).
* Ордэн Чырвонай Зоркі (1946).
* Ордэн «Знак Пашаны» (1950).
* Сталінская прэмія 1946 года.
* Медалі.
* Ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Памяти учёного: ЕРОФЕЕВ Борис Васильевич // Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
* Барыс Васілевіч Ерафееў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Ерофеев Борис Васильевич // История БГУ 
* *Хациревич В. В.* Ерофеев Борис Васильевич // «Газпром переработка Благовещенск»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці
Катэгорыя:Выкладчыкі МДУ
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута фізіка-арганічнай хіміі НАНБ
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута прыродакарыстання НАНБ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 4-га склікання
Катэгорыя:Фізікахімікі СССР
Катэгорыя:Віцэ-прэзідэнты НАНБ
Сяльцо (Пачынкаўскі раён)

**Сяльцо** () — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Славутасці 
Каля вёскі, на хутары **Загор’е** нарадзіўся Аляксандр Твардоўскі. М­узей-сядзіба А. Твар­доўскага адкрыта ў 1988 годзе, захаваліся драўляны дом, гаспадарчыя пабудовы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пачынкаўскага раёна (Смаленская вобласць)
Медыцынскі ўніверсітэт у Лодзі

**Медыцынскі ўніверсітэт у Лодзі** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы медыцынскіх навук, якая знаходзіцца ў Лодзі.

## Гісторыя 
Універсітэт пачаў сваю дзейнасць 1 кастрычніка 2002 года. Узнік ён пры зліцці, на падставе закона ад 27 ліпеня 2002 года аб стварэнні медыцынскага ўніверсітэта ў Лодзі, дзвюх мясцовых вышэйшых навучальных устаноў: Медыцынскай акадэміі (1950) і Ваенна-медыцынскай акадэміі (1957), працягваючы пры гэтым доўгія традыцыі абедзвюх акадэмій. Іх вытокі ўзыходзяць да існаваўшага ў 1945—1949 гадах медыцынскага факультэта Лодзінскага ўніверсітэта.

Згодна з вебаметрычным рэйтынгам універсітэтаў свету ўніверсітэт заняў 7-е месца ў Польшчы сярод медыцынскіх універсітэтаў, а ў свеце 2707-е сярод усіх тыпаў ВНУ.

## Структура 
* Лячэбны факультэт
* Фармацэўтычны факультэт
* Факультэт навук аб здароўі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Лодзь
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Катэгорыя:Медыцынскія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Захарыўка (значэнні)

**Захарыўка** () — назва населеных пунктаў Украіны:

* Захарыўка — пасёлак гарадскога тыпу ў Захарыўскім раёне Адэскай вобласці
* Захарыўка — вёска ў Мангушскім раёне Данецкай вобласці
* Захарыўка — вёска ў Браварскім раёне Кіеўскай вобласці
* Захарыўка — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці
*  — вёска ў Новаўкраінскім раёне Кіраваградскай вобласці
*  — вёска ў Світлаводскім раёне Кіраваградскай вобласці
*  — вёска ў Врадзііўскім раёне Мікалаеўскай вобласці
*  — вёска ў Ваўчанскім раёне Харкаўскай вобласці
*  — вёска ў Іваніўскім раёне Херсонскай вобласці
*  — вёска ў Наватроіцкім раёне Херсонскай вобласц
Карашкоў

**Карашкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Мікалаевіч Карашкоў (нар. 1953) — беларускі дзяржаўны дзяеч, старшыня Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Рэспублікі Беларусь (2006—2011).
* Яўгеній Піліпавіч Карашкоў (нар. 1954) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
Віктар Жаўняровіч

**Віктар Жаўняровіч** (, Чыта — , Францыя) — беларускі мастак і спявак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 27 жніўня 1913 года ў Чыце ў Расійскай імперыі у сям’і чыгуначнага служачага, выхадца з беларускай Друі. Бацька быў прызваны на Першую сусветную вайну, адкуль не вярнуўся. У 1922 годзе з маці вярнуўся ў Беларусь. Вучыўся ў гімназіі імя Л. Сапегі ў Друі, пазней у Кансерваторыі імя М. Карловіча ў Вільні па класе опернага вакалу.

Адначасова займаўся маляваннем, удзельнічаў у выстаўках Таварыства незалежных мастакоў. Быў знаёмы з Фердынандам Рушчыцам, Язэпам Драздовічам, Пётрам Сергіевічам.

Другая сусветная вайна перапыніла навучанне. У 1945 годзе апынуўся ў Францыі, працаваў на складзе паліва звычайным рабочым. Паступіў у Парыжскую кансерваторыю, дзе вучыўся пад кіраўніцтвам прафесара Бернаці, аднак немагчымасць атрымаць стыпендыю змусіла адмовіцца ад навучання. Спяваў і маляваў прыватна. З часам стаў удзельнікам найважнейшых мастацкіх выставак, што ладзіліся ў Парыжы, атрымоўваў узнагароды. Меў персанальную выстаўку, зладжаную БІНіМам у Нью-Ёрку. Тэмы твораў у яго былі ў асноўным беларускія.

Памёр 27 лютага 2005 года ў Францыі.

## Літаратура 
* Барыс Сачанка «Беларуская эміграцыя», 1991

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Беларусі
Георгій Міхайлавіч Тырын

**Георгій Міхайлавіч Тырын** (, в. Замошша, Смаленская губерня — , Літоўская ССР) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
. Мемарыял 8-ай танкавай дывізіі, памятная дошка]]

Скончыў 7 класаў і курсы механізатараў у Ліпецку. Працаваў у калгасе.

У лістападзе 1938 года быў прызваны ў Чырвоную Армію. Скончыў танкавую школу і падчас вайны з Фінляндыяй 1939—1940 гадоў удзельнічаў у баях на Карэльскім перашыйку.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года. Прымаў удзел у баях на Паўднёва-Заходнім, Паўднёвым, Заходнім, Паўночна-Каўказскім і Варонежскім франтах. Быў тройчы паранены. Асабліва вызначыўся пры вызваленні Украіны восенню 1943 года.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 3 чэрвеня 1944 за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» Георгію Міхайлавічу Тырыну прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаль «Залатая Зорка» (№ 3664).

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Вуліца Кісялёва (Гомель)

**Вуліца Кісялёва** — вуліца ў Чыгуначным раёне Гомеля, размешчана на поўдзень ад чыгуначнага вакзала і ідзе паралельна да чыгуначных пуцей. Пачынаецца ад Прывакзальнай плошчы.

## Цікавыя факты 
Вуліца пачала фармавацца з канца XIX стагоддзя. Наўсцяж будучай вуліцы размяшчаліся розныя службовыя пабудовы чыгуначнага вакзала. У 1920-я гады ў пачатку вуліцы пабудаваны Палац культуры імя У. І. Леніна.

У 1977 годзе вуліца названа ў гонар Р. Я. Кісялёва, намесніка Старшыні Савета Міністраў БССР (1968—1970).

У 1990 годзе быў пабудаваны новы пешаходны мост цераз чыгунку (па іншы бок маста — вуліца Украінская).

## Будынкі 
* Будынак чыгуначнага вучылішча (вул. Кісялёва, 2) — пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя архітэктарам С. Шабунеўскім у стыле мадэрн. У наш час у ім знаходзіцца «Дарожны цэнтр па падрыхтоўцы, перападрыхтоўцы і павышэнню кваліфікацыі кадраў» Беларускай чыгункі.

### Страчанныя будынкі 
* Будынак кінатэатра «Ілюзіён» (перабудаваныя прыгарадныя касы пачатку XX стагоддзя).

## Меркаванні 
* У некаторых гомельскіх гісторыкаў ёсць меркаванне, што з 1949 года вуліца Кісялёва насіла назву Юбілейная.

## Літаратура 
* *Рогалеў А. Ф.* Гомель. Старонкі старажытнай гісторыі, фарміраванне вуліц, мясцовыя тайны і загадкі. — Гомель: Барк, 2014.
* Гомель. Энцыклапедычны даведнік. Даведачнае выданне. — Мінск: Беларуская савецкая энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1991. — 528 с.

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)
Кадлубішчанскі сельсавет

**Ка́длубішчанскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бягомльскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Асецішча.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Кадлубішчанскі (Кадубіцкі) сельсавет** у складзе Бягомльскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Кадлубішча (Кадубішча) (пазней цэнтр перанесены ў вёску Асецішча). З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў Бягомльскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Лепельскай акругі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бярэзінскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бягомльскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Прудзішчанскі сельсавет

**Пру́дзішчанскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Прудзішча.

Утвораны 21 жніўня 1925 года ў складзе Астрашыцка-Гарадоцкага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Астрашыцка-Гарадоцкім раёне БССР. З 18 студзеня 1931 года ў Лагойскім раёне. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бяларуцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Астрашыцка-Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1925 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
7,62 × 54 мм R

**7,62×54 мм R** (7,62×53R; 7,62×54; 7,62×54R; ад  — рантавы, з абадком) — унітарны вінтовачны патрон з гільзай з выступаючай закраінай памерам 7,62 × 53,72 мм, агульнай максімальнай даўжынёй патрона 77,16 мм, дыяметрам кулі 7,92 мм і дульнай энергіяй каля 3500 Дж.

## Памеры патрона 
## Сціслая характарыстыка 
Куля дадзенага патрона валодае высокай паражальнай здольнасцю па жывой сіле. Па сваім характарыстыкам яна прыкладна раўняецца кулі патрона 7,62 × 51 мм NATO. Трапленне ва ўнутраныя органы, напрыклад печань, смяротна, бо куля хутчэй за ўсё яе поўнасцю разбурыць.

## Характарыстыкі 
Кулі патрона 7,62×54 мм R валодают наступным прабіўным дзеяннем:

* стальны шалом прабіваеца куляй са стальным стрыжнем на дыстанцыі 1700 м;
* бронекамізэлька IV класа абароны (па расійскаму ГОСТ Р 50744-95) прабіваецца куляй са стальным стрыжнем на дыстанцыі 200 м;
* браня таўшчынёй 7 мм пры куце сустрэчы 90° прабіваеца бранябойна-запальнай куляй на дыстанцыі 550 м;
* бруствер са шчыльна ўтрамбаванага снегу прабіваецца ўсімі тыпамі куль на дыстанцыі 1000 м на глыбіню 70-80 см;
* земляная перашкода з вольна насыпанага супясчанага грунту прабіваеца ўсімі тыпамі куль на дыстанцыі 1000 м на глыбіню 25-30 см;
* сухія сасновыя брусы перасеку 20×20 см, змацаваныя у штабелях, прабіваюцца ўсімі тыпамі куль на дыстанцыі 1200 м на глыбіню 20 см;
* цагельны мур прабіваецца ўсімі тыпамі куль на дыстанцыі 200 м на глыбіню 10—12 см.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Вінтовачныя патроны
Катэгорыя:Патроны
Журавінка (рэстаран)

**«Жураві́нка»** () — рэстаран у Мінску, размешчаны на набярэжнай Свіслачы, на рагу Зыбіцкай і Інтэрнацыянальнай вуліц, па адрасе вуліца Янкі Купалы, 25.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1968.

У «Журавінцы» працавалі тры залы: банкетная на 80, ніжняя на 120 і верхняя на 300 месцаў. Рэстаран славіўся стравамі з журавін: ягадным напоем «Журавінка» і аднайменнымі катлетамі з даданнем ягад.

У 2000 годзе рэстаран рэканструяваны.

## Архітэктура 
Рэстаран «Журавінка» ўяўляў двухпавярховы аб’ём. Першы паверх, сцены якога апрацаваны рваным каменем, уяўляў як бы цокаль, на ім была размешчана зала рэстарана з багаццем зашклёных паверхняў. Будынак быў цікава звязаны з навакольнай прыродай.

### Пасля рэканструкцыі 
Катэгорыя:Рэстараны
Катэгорыя:1968 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1968 годзе
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аксаны Ткачук
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Нуты Шпігельмана
Катэгорыя:Зыбіцкая вуліца
Катэгорыя:Інтэрнацыянальная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Янкі Купалы (Мінск)
Савеева

**Савеева** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Савеева абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

З 2004 па 2019 год адміністрацыйны цэнтр Савееўскага сельскага паселішча.

## Геаграфія 
Праз вёску праходзіць аўтадарога .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Крывы Тарэц

**Крывы Тарэц** () — рака ў Данецкай вобласці, правы прыток Казённага Тарца. Даўжыня складае 88 кіламетраў, шырыня каля 15-20 метраў.

Таксама на зліцці рэк Крывы Тарэц і Казённы Тарэц знаходзіцца горад Дружкіўка.

## Спасылкі 
* Кривий торець // Енциклопедія сучасної України

Катэгорыя:Рэкі Данецкай вобласці
Катэгорыя:Басейн Дона
Штаб-сяржант

]]
**Штаб-сяржант** () — воінскае званне малодшага камандзіра ў арміі ЗША і арміях некаторых краін. Згодна з сістэмай званняў і ўзнагарод НАТА званне *штаб-сяржант* належыць да катэгорый OR-6.

З 30 лістапада 2019 года воінскае званне штаб-сяржант было ўведзена новую шкалу вайсковых і флоцкіх воінскіх званняў Узброеных сіл Украіны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Воінскія званні
Катэгорыя:Воінскія званні Узброеных сіл ЗША
Захарыўка (Мангушскі раён)

**Захарыўка** () — вёска ў Мангушскім раёне Данецкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мангушскай пасялковай грамады.
## Геаграфія 
Вёска размешчана на рацэ Бэрда, за 28 км ад раённага цэнтра пгт Мангуш і за 148 км ад абласнога цэнтра горада Данецк. Да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Камыш-Зара — 40,3 км.

Паблізу вёскі знаходзіцца рэгіянальны ландшафтны парк .

## Клімат 
Клімат умерана-кантынентальны з адносна халоднай зімой і гарачым, сухім летам. Сярэдняя тэмпература складае +9,8&nbsp;°C. Штогод выпадае 507 мм ападкаў.

## Гісторыя 
Вёска заснавана ў 1750 годзе.

## Дэмаграфія 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Мангушскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1750 годзе
Ірына Вячаславаўна Славіна

**Ірына Вячаславаўна Мурахтаева** (творчы псеўданім — **Ірына Славіна**, дзявочае прозвішча — **Калябанава**; 8 студзеня 1973, Горкі, РСФСР, СССР — 2 кастрычніка 2020, Ніжні Ноўгарад, Расія) — расійскі журналіст, грамадскі і палітычны дзеяч, галоўны рэдактар сеткавага выдання «Koza.Press».

2 кастрычніка 2020 года здзейсніла акт самаспалення перад будынкам ГУ МУС Расіі па Ніжэгародскай вобласці (насупраць станцыі метро «Горкаўская»), апублікаваўшы перад самазабойствам пост у Facebook: «У маёй смерці прашу вінаваціць Расійскую Федэрацыю».

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Самаспаленні ў знак пратэсту
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі
Катэгорыя:Журналісты Расіі
Катэгорыя:Журналісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Самагубствы ў Расіі
Катэгорыя:Рэдактары Расіі
Катэгорыя:Самазабойцы
Катэгорыя:Члены партыі «Яблака»
Касцян

**Касцян** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ніна Фёдараўна Касцян (нар. 1961) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
* Сяргей Іванавіч Касцян (нар. 1941) — беларускі палітык, грамадскі дзеяч. Кандыдат гістарычных навук.
Among Us

**Among Us** — шматкарыстальніцкая камп’ютарная гульня, распрацаваная амерыканскай кампаніяй InnerSloth. Выпушчана 15 чэрвеня 2018. Гульня зроблена ў касмічнай тэматыцы. У ёй гульцы выпадковым чынам падзяляюцца на дзве каманды: члены экіпажа і здраднікі.

У 2018 годзе гульня не атрымала шырокай агалоскі, але ў 2020 годзе дзякуючы Twitch і YouTube дамаглася папулярнасці. Праз павышаную цікавасць да яе быў анансаваны сіквел — Among Us 2. Выхад сіквела адменены 23 верасня 2020 года, распрацоўшчыкі прынялі рашэнне развіваць арыгінальную гульню.

Катэгорыя:Гульні для Windows
Катэгорыя:Гульні для Android
Паморскі медыцынскі ўніверсітэт у Шчэціне

**Паморскі медыцынскі ўніверсітэт у Шчэціне** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы медыцынскіх навук, якая знаходзіцца ў Шчэціне.

## Гісторыя 
У 1948 годзе была створана Медыцынская акадэмія ў Шчэціне. У 1949 годзе акадэмія складалася з васьмі клінік і дзвюх устаноў. У 1949—1992 гадах вучэльня называлася Паморскай медыцынскай акадэміяй імя Караля Свярчэўскага. У 1992 годзе вучэльні была прысвоена назва Паморскай медыцынскай акадэміі ў Шчэціне, а ў 2010 годзе — Паморскі медыцынскі ўніверсітэт у Шчэціне.

У адпаведнасці з вебаметрычным рэйтынгам універсітэтаў свету ўніверсітэт займае 5-е месца ў Польшчы сярод медыцынскіх універсітэтаў, а ў свеце — 2479-е сярод усіх тыпаў ВНУ.

## Структура 
* Факультэт медыцыны і стаматалогіі
* Факультэт навук аб здароўі
* Факультэт фармацыі, медыцынскіх біятэхналогій і лабараторнай медыцыны

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Шчэцін
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Катэгорыя:Медыцынскія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Яўген Піліпавіч Карашкоў

**Яўген Піліпавіч Карашкоў** (нар. , в. Пустошка Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі інжынер, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыў Наваполацкі політэхнічны інстытут, інжынер-механік.

Працоўную дзейнасць пачаў настаўнікам фізкультуры і працы Спрындаўскай васьмігадовай школы Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці. Працаваў майстрам механазборачнага цэха № 1, намеснікам начальніка цэха па вытворчасці Барысаўскага завода «Аўтагідраўзмацняльнік» імя XXV з’езда КПСС. Служыў у радах Узброеных Сіл. Быў намеснікам начальніка, начальнікам механазборачнага цэха № 3 Барысаўскага завода «Аўтагідраўзмацняльнік» імя XXV з’езда КПСС, начальнікам цэха эксплуатацыі тэхналагічнай аснасткі, начальнікам інструментальнага аддзела, намеснікам галоўнага інжынера, намеснікам галоўнага інжынера па станкаінструментальнай вытворчасці, намеснікам генеральнага дырэктара па інфармацыйнай і кадравай рабоце рэспубліканскага ўнітарнага прамысловага прадпрыемства «Барысаўскі завод „Аўтагідраўзмацняльнік“».

Намеснік генеральнага дырэктара па ідэалагічнай рабоце адкрытага акцыянернага таварыства «Барысаўскі завод „Аўтагідраўзмацняльнік“».

Выбіраўся дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 24-га склікання, Барысаўскага гарадскога і Барысаўскага раённага Саветаў дэпутатаў адпаведна 23-га і 25-га скліканняў, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалямі «За працоўную доблесць», «Генерал Харазія Х. Л.», юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, ганаровымі граматамі Міністэрства аўтамабільнай прамысловасці, Мінскага аблвыканкама, Мінаўтасельгасмаша СССР і ЦК прафсаюза.

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 24-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Барысаўскага гарадскога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты Барысаўскага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 23-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 25-га склікання
Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Забалоцце (Рослаўльскі раён)

**Забалоцце** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Забалоцце абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

З 2004 па 2019 год у складзе Савееўскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Салігорскі дзяржаўны горна-хімічны каледж

**Салігорскі дзяржаўны горна-хімічны каледж** — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў горадзе Салігорск. З’яўляецца філіялам БНТУ.

## Гісторыя 
Каледж быў створаны 14 кастрычніка 1961 года як *Салігорскі горна-механічны тэхнікум*. У 1966 годзе тэхнікум быў рэарганізаваны ў *Салігорскі горна-хімічны тэхнікум*, а ў 1967 годзе тэхнікуму было прысвоена імя Марыса Тарэза. У 2001 годзе тэхнікум быў перайменаваны ў *Салігорскі дзяржаўны горна-хімічны тэхнікум*. У 2015 годзе каледж стаў філіялам БНТУ і пачаў падрыхтоўку рабочых з узроўнем прафесійна-тэхнічнай адукацыі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт каледжа

Катэгорыя:Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт
Катэгорыя:Салігорск
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Каледжы Беларусі
Катэгорыя:1961 год у Беларусі
Ніна Фёдараўна Касцян

**Ніна Фёдараўна Касцян** (нар. , Бабруйск Магілёўскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыла Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя М.Горкага, настаўнік матэматыкі сярэдняй школы.

Працавала майстрам вытворчага навучання, выконваючым абавязкі сакратара камітэта камсамола з правамі райкама, майстрам, выкладчыкам Бабруйскага дзяржаўнага прафесійна-тэхнічнага вучылішча № 73, загадчыкам аддзялення Бабруйскага вышэйшага прафесійнага вучылішча бытавога абслугоўвання насельніцтва, дырэктарам Бабруйскага дзяржаўнага прафесійнага ліцэя № 4, дырэктарам установы адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны каледж імя А. Е. Ларына».

Дырэктар дзяржаўнай установы адукацыі «Цэнтр дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі „Росквiт“» г. Бабруйска.
 
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», нагруднымі знакамі «За заслугі ў развіцці прафесійна-тэхнічнай адукацыі» і «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, дзвюма ганаровымі граматамі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі ўпраўлення адукацыі Магілёўскага аблвыканкама, адміністрацыі Першамайскага раёна г. Бабруйска, Бабруйскага гарадскога Савета дэпутатаў.

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Кубак уладальнікаў кубкаў УЕФА

**Кубак уладальнікаў кубкаў УЕФА** — еўрапейскі клубны турнір па футболе, які праводзіўся з 1960 па 1999 год.

## Уладальнікі 
## Спасылкі 
* Вынікі на RSSSF

Катэгорыя:Міжнародныя клубныя спаборніцтвы па футболе
Катэгорыя:Зніклі ў 1999 годзе
Катэгорыя:УЕФА
Аляксандр Мароз

**Аляксандр Мароз**:
* Аляксандр Аляксандравіч Мароз (нар. 1944) — украінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.
* Аляксандр Іванавіч Мароз (нар. 1975) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
Лілія Францаўна Мароз

**Лілія Францаўна Мароз** (нар. , Мінск) — беларускі і дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га і 5-га скліканняў.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна, юрыст.

Працавала дзяржаўным натарыусам, старшым дзяржаўным натарыусам дзяржаўнай натарыяльнай канторы Заводскага раёна г. Мінска, старшым дзяржаўным натарыусам Першай Мінскай абласной дзяржаўнай натарыяльнай канторы, прыватным натарыусам, галоўным кансультантам, начальнікам аддзела прававога абслугоўвання грамадзян і арганізацый упраўлення юстыцыі Мінскага аблвыканкама, старшым дзяржаўным натарыусам дзяржаўнай натарыяльнай канторы № 2 Савецкага раёна г. Мінска, загадчыкам Першай Мінскай абласной дзяржаўнай натарыяльнай канторы.

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га і 5-га скліканняў.

## Узнагароды 
Узнагароджана ордэнам Пашаны, юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», юбілейным медалём «МПА СНД. 20 гадоў», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі.

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Бітва пры Монсе

**Бі́тва пры Монсе** (23 жніўня 1914 года) — бітва на Заходнім фронце Першай сусветнай вайны, з’яўлялася часткай Пагранічнай бітвы 1914 года. У ходзе бітвы брытанскі экспедыцыйны корпус нанёс надыходзячай германскай арміі значныя страты, але быў вымушаны адступіць.

## Ход падзей 
Паводле дырэктывы саюзнага камандавання, скончыўшы засяроджванне ў раёне Мабёжа, брытанская армія пад камандаваннем Джона Фрэнча высунулася ў напрамку Монса. Аднак 23 жніўня 1-я германская армія таксама падышла да гэтай мяжы і сутыкнулася тут з 2-м корпусам англічан (1-ы брытанскі корпус так і не паспеў да бітвы). На працягу дня германскія часці фарсіравалі маючыся канал і занялі Монс. Англічане пад націскам праўзыходзячага іх праціўніка з раніцы 24 жніўня пачалі адыход і да 25 жніўня адышлі на лінію Камбрэ, Ле-Като.

## У культуры 
Бітве пры Монсе прысвечаны эпізод «Першы дзень» міні-серыяла BBC «Наша сусветная вайна» 2014 года.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бітвы Францыі
Катэгорыя:Бітвы Германіі
Катэгорыя:Монс
Катэгорыя:Жнівень 1914 года
Катэгорыя:Бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы ў Бельгіі
Катэгорыя:Канфлікты 1914 года
Катэгорыя:Падзеі 23 жніўня
Людміла Анатольеўна Кухарская

**Людміла Анатольеўна Кухарская** (нар. , Нарач Мядзельскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі і дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыла Віцебскі тэхналагічны інстытут лёгкай прамысловасці, інжынер-тэхнолаг.

Працавала стажорам інжынера-тэхнолага, інжынерам-тэхнолагам пашывачнага цэха Гродзенскай швейнай фабрыкі, кантралёрам аддзела тэхнічнага кантролю, начальнікам змены цэха № 2 Навагрудскай швейнай фабрыкі, інжынерам-тэхнолагам швейнага цэха вытворча-камерцыйнай фірмы «Інтэкс», інжынерам-тэхнолагам прыватнага прадпрымальніка Шэнвальда Э. Ю. (г. Баранавічы), тэхнолагам швейнага цэха апрацоўчай фабрыкі Баранавіцкага вытворчага баваўнянага аб’яднання, кантралёрам тэхналагічнага працэсу эканамічнага аддзела, інжынерам-тэхнолагам эксперыментальнага ўчастка, размеркавальнікам работ, тэхнолагам эксперыментальнай лабараторыі, намеснікам начальніка, тэхнолагам швейнага цэха № 2 швейнай вытворчасці, старшынёй прафсаюзнага камітэта апрацоўчай фабрыкі, швейнай вытворчасці, аддзела галоўнага механіка і энергетыка і дапаможных служб пярвічнай прафсаюзнай арганізацыі рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Баранавіцкае вытворчае баваўнянае аб’яднанне», інспектарам па кантролі за выкананнем даручэнняў канцылярыі адкрытага акцыянернага таварыства «Баранавіцкае вытворчае баваўнянае аб’яднанне».

Загадчык архіва канцылярыі адкрытага акцыянернага таварыства «Баранавіцкае вытворчае баваўнянае аб’яднанне».

Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Аляксандр Іванавіч Мароз

**Аляксандр Іванавіч Мароз** (нар. , в. Траццякі Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт (інжынер-механік), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (эканаміст-менеджар).

Служыў у радах Узброеных Сіл. Працоўную дзейнасць пачаў майстрам вытворчага навучання Беларускага дзяржаўнага аграрнага тэхнічнага ўніверсітэта. Быў майстрам, старшым майстрам механазборачнага цэха, намеснікам начальніка цэха, начальнікам гальванічнага цэха дзяржаўнага прадпрыемства «Мінскі механічны завод імя С. І. Вавілава». Займаў пасады намесніка генеральнага дырэктара Беларускага оптыка-механічнага аб’яднання «БелОМА» па рэжыме, кадрах і ідэалагічнай рабоце — намесніка дырэктара вытворчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Мінскі механічны завод імя С. І. Вавілава» па рэжыме, кадрах і ідэалагічнай рабоце, намесніка генеральнага дырэктара адкрытага акцыянернага таварыства «БелОМА — Мінскі механічны завод імя С. І. Вавілава» па карпаратыўным развіцці, намесніка генеральнага дырэктара — дырэктара па эканоміцы і фінансах адкрытага акцыянернага таварыства «Мінскі механічны завод імя С. І. Вавілава — кіруючая кампанія холдынга „БелОМА“».

Першы намеснік генеральнага дырэктара — дырэктар па эканоміцы і фінансах адкрытага акцыянернага таварыства «Мінскі механічны завод імя С. І. Вавілава — кіруючая кампанія холдынга „БелОМА“».

Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.

Дырэктар даччынага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Дзяржбудэкспертыза па Віцебскай вобласці».

У лютым 2019 года прызначаны генеральным дырэктарам БелОМА.

## Узнагароды 
Мае Падзячнае пісьмо Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай адміністрацыі Першамайскага раёна г. Мінска.

## Санкцыі 
1 ліпеня 2023 года Украіна ўвяла санкцыі супраць Аляксандра Мароза.

5 снежня 2023 года быў унесены ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.

У чэрвені 2024 года Мароза дадалі ў Чорны спіс Еўрасаюза. У ліпені да гэтых санкцый далучыліся таксама Швейцарыя, Албанія, Боснія і Герцагавіна, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Малдова, Нарвегія, Паўночная Македонія, Украіна, Чарнагорыя.

У верасні 2024 года Новая Зеландыя таксама далучылася да санкцый супраць Мароза.

З 24 лютага 2025 года знаходзіцца у санкцыйным спісе Аўстраліі.

Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Беларускія асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС