open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ірына Філістовіч

**Ірына Філістовіч** (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Вялікую частку сваёй кар’еры дзяўчына правяла ў камандзе «Мінчанка-2» з Мінска. Там выступала з 2016 па 2022 гады з перапынкам на сезон 2018/2019, які яна правяла ў «Мінчанке». У складзе «Мінчанки-2» волейболистка заняла першае і другое месца ў Моладзевай лізе Расіі, а таксама была трэцяй у чэмпіянаце Беларусь. Сезон 2022/2023 правяла ў магілёўскім «Камунальніку», з якім таксама ўзяла бронзу чэмпіянату. Пасля яна пераехала ў Расію, дзе выступала ў чэмпіянаце вышэйшай лігі «А» за «Мурам».

У чэрвені 2024 года падпісаў кантракт з валейбольным клубам «Амурскія тыгрыцы» з Хабараўска.

У 2018 годзе брала ўдзел у Чэмпіянаце Еўропы па валейболе да 19 гадоў, які праходзіў у Албаніі.

## Дасягненні 
*  **Бронзавы прызёр** Чэмпіяната Беларусі 2020/21, 2022/23
*  **Уладальнік** Кубка Беларусі 2019

## Спасылкі 
* Iryna Filistovich 
* Филистович Ирина/ Filistovich Iryna
* Состав «Амурских тигриц» пополнила белорусская связующая

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Катэгорыя:Ігракі «Амурскіх Тыгрыц»
Катэгорыя:Ігракі «Мурама» (жаночы валейбол)‎
Мяэтагузэ

**Мяэтагузэ** () — пасёлак у воласці Алутагузэ павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіў у склад воласці Мяэтагузэ і быў яе адміністрацыйным цэнтрам. Размешчаны за 15 кіламетраў на поўдзень ад павятовага цэнтра — горада Йыхві. Вышыня над узроўнем мора — 66 метраў. За 1 км на ўсход ад пасёлка размешчаны прыродны парк Мяэтагузэ.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Тэхналагічны ўніверсітэт імя Дж. Суінберна

**Тэхналагічны ўніверсітэт імя Дж. Суінберна** () — аўстралійская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, сядзіба якой месціцца ў горадзе Мельбурн у штаце Вікторыя.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1908 годзе як тэхнічны каледж Джорджам Суінбернам пры падтрымцы прэм'ер-міністра Томаса Бента. Універсітэт прапануе сёння навучальныя праграмы ў галіне камерцыі, аховы здароўя, педагагічнай адукацыі, права, інжынерыі, авіяцыі, архітэктуры, выканальніцкага мастацтва і розных іншых галінах. 

## Структура 
* Факультэт бізнэсу і дзелавога адміністравання
* Факультэт дызайну
* Факультэт прамысловых і інжынерных навук
* Факультэт інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогій
* Факультэт біялагічных і сацыяльных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Аўстраліі
Помнік пагранічнікам (Брэст)

**Помнік пагранічнікам** — помнік у Брэсце, размешчаны ў скверы Пагранічнікаў, на скрыжаванні вуліц Леніна і праспектам Машэрава. Арыентаваны ў бок праспекта Машэрава, якая вядзе да Брэсцкай крэпасці.

## Гісторыя 
Пастаўлены ў 1972 годзе на ўшанаванне памяці пагранічнікаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Аўтары — скульптар М. Альтшулер, архітэктары А. Гарбачоў і М. Мілавідаў.

У 2001 годзе на асабістыя грашовыя сродкі Брэсцкай пагранічнай групы і ветэранаў пагранічных войскаў Беларусі на базе помніка «Вартавым граніц» быў створаны мемарыяльны комплекс «Героям — вартавым граніц», які асвятліў Патрыярх Маскоўскі і Усяе Русі Алексій II. З 2015 года мемарыял знаходзіўся на капітальным рамонце і ў 2017 годзе зноў быў адкрыты. Мемарыяльны комплекс быў абноўлены, заменены гранітныя пліты, адрэстаўраваны прыступкі і пляцоўка, на якой знаходзіцца помнік, была добраўпарадкавана прылеглая тэрыторыя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Буг в огне: [36. успамінаў].— 3 изд.— Мн., 1977;
* Платонов В. В. Они первыми приняли удар.— М., 1969.

Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Брэста
Катэгорыя:1972 год у Брэсце
Катэгорыя:Маскоўская вуліца (Брэст)
Катэгорыя:Творы Майсея Альтшулера
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Анатоля Гарбачова
Ёханес Аавік

**Ёханес Аавік** (; , воласць Лаймяла, востраў Саарэмаа — , ) — эстонскі лінгвіст, рэфарматар эстонскай мовы.

## Біяграфія 
У 1902 годзе скончыў нямецкамоўную гімназію ў Курэссаарэ. У 1902—1903 гадах вучыўся ў Тартускім універсітэце. У 1903—1905 гадах навучаецца ў Нежынскім гісторыка-філалагічным інстытуце, у 1910 годзе паступіў у дактарантуру ўніверсітэта Хельсінкі. Быў сябрам арганізацыі «Маладая Эстонія».

Пасля здабыцця незалежнасці Эстоніі выкладаў у Тартускім універсітэце ў перыяд з 1926 па 1933 год. У 1934 годзе быў прызначаны інспектарам народных вучылішчаў.

Аавік стаў аўтарам унікальнага эксперыменту па радыкальным абнаўленні эстонскай мовы, які закрануў нават яе граматычную аснову. Ён распрацаваў спрошчаную структуру сказаў у эстонскай мове, а таксама прапанаваў шэраг новых каранёў слоў, якія запазычваў з эстонскіх і фінскіх дыялектаў, зыходзячы з асацыятыўнасці гукаў і сэнсавых значэнняў. Разам з паэтам і перакладчыкам Вілемам Рыдала здолеў укараніць у сучасную эстонскую мову звыш 300 новых слоў. Да ліку найболей шырока выкарыстоўваных граматычных вынаходстваў Аавіка адносіцца, напрыклад, кароткая форма найвышэйшай ступені імёнаў прыметнікаў.

У 1944 годзе, пасля ўключэння Эстоніі ў склад СССР, эмігрыраваў у Швецыю, дзе працягнуў працу па рэарганізацыі эстонскай мовы і выдаў атлас дыялектаў, канцэптуальны слоўнік, этымалагічны слоўнік і іншыя працы па гэтай мове.

Пасля аднаўлення незалежнасці Эстоніі, на востраве Саарэмаа ў горадзе Курэссаарэ ў 1992 годзе адкрыты мемарыяльны музей Ёханеса Аавіка.

Ёханэс Аавік увайшоў у складзены ў 1999 годзе па выніках пісьмовага і анлайн-галасавання спіс 100 вялікіх дзеячаў Эстоніі XX стагоддзя.

Катэгорыя:Мовазнаўцы Эстоніі
Дар’я Булах

**Дар’я Булах** (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Выхаванка «Атлант-БарДУ» з Барановіч, пачынала прафесійную кар'еру ў родным клубе. Потым, чатыры сезоны правяла ў стане «Жамчужыны Палесся», пасля чаго паспрабавала свае сілы ў расійскім валейбольным клубе «Цюмень».

Пасля выступу ў «Цюмени», у ліпені 2022 года вярнулася ў мазырскую «Жамчужыну Палесся», дзе правяла адзін сезон.

## Дасягненні 
*  **Сярэбраны прызёр**Чэмпіяната Беларусі 2018/19, 2019/20
*  **Бронзавы прызёр** Чэмпіяната Беларусі 2017/18
*  **3-е месца** Кубка Беларусі 2018, 2019, 2022

## Спасылкі 
* Булах Дарья/ Bulakh Darya
* Дарья Булах вернулась в «Жемчужину Полесья»
* Darya Bulakh 
* Амплуа само выбирает волейболиста 

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Мінскі форум

**Мінскі форум** — штогадовая міжнародная канферэнцыя па Беларусі, прысвечанае пытаннем палітыкі, эканомікі і грамадства. На мерапрыемстве разглядаюцца працэсы палітычных, эканамічных і сацыяльных пераўтварэнняў у Беларусі, а таксама адносіны з суседнімі краінамі. Форум заснаваны ў 1997 годзе Райнерам Лінднерам. Галоўны арганізатар — Нямецка-беларускае таварыства.

Партнёрамі па супрацоўніцтве Мінскага форуму з’яўляюцца Фонд імя Фрыдрыха Эберта, Фонд імя Конрада Адэнаўэра, Фонд нямецка-польскага супрацоўніцтва, Рабочая група па Беларусі, Беларуская суполка «Разам», Беларускі інстытут стратэгічных даследаванняў (BISS), Беларускі моладзевы хаб, Еўрапейская Радыя для Беларусі і іншыя. 

Канферэнцыя праводзілася ў лістападзе ў Мінску, але на фоне пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе яна прайшла ў анлайн-фармаце. У наступныя гады форум праводзіўся ў Вільнюсе, Варшаве, Бруселі і Берліне. 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* „Was ist das Minsk Forum?“  (Deutsch-belarussische Gesellschaft)

Катэгорыя:Канферэнцыі
Катэгорыя:Беларуска-нямецкія адносіны
Катэгорыя:Падзеі ў Мінску
Олгіна

**Олгіна** () — пасёлак у муніцыпалітэце Нарва-Йыэсуу павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіў у склад воласці Вайвара. Мяжуе з горадам Нарва. Вышыня над узроўнем мора — 23 метры. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2011 года ў пасёлку пражывалі 459 чалавек, з іх 37 (8,1 %) — эстонцы.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Buffalo MPV

**Buffalo MPV** — колавы браняваны MRAP, створаны кампаніяй Force Protection, Inc., падраздзяленнем General Dynamics. Самая вялікая машына ў лінейцы Force Protection.

## Апісанне 
Аўтамабіль Buffalo быў распрацаваны на аснове паўднёваафрыканскай машыны Casspir. Шасціколавы бранявік мае V-вобразнае аднакорпуснае шасі, якое абараняе экіпаж і пасажыраў ад мін. 

Для процідзеяння супрацьтанкавым снарадам РПГ-7 ён абсталяваны клеткавай бранёй LROD BAE Systems. На ўсіх шасці колах устаноўлены шыны Run-flat. У машыне спалучаюцца балістычная абарона і абарона ад выбуху з інфрачырвонай тэхналогіяй. Бранявік абсталёўваецца рабатызаванай рукой, прызначанай для знішчэння выбухованебяспечных боепрыпасаў.

## Варыянты 
* Buffalo H
* Buffalo A2

## Аператары 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*Buffalo series ForceProtection.net
*Buffalo MPCV EOD Technical Data Sheet and Pictures Army Recognition

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка ЗША
Эмешэ Сас

**Эмешэ Сас** (венг. Emese Szász; нар. , ) — венгерская фехтавальшчыца на шпагах, чэмпіёнка летніх Алімпійскіх гульняў 2016. Прызёр чэмпіянатаў свету па фехтаванні 2005, 2006, 2013. Уладальнік Кубка свету па фехтаванні 2010 і 2014 гадоў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фехтавальшчыкі Венгрыі
Аран Сіладзьі

**Аран Сіладзьі** (венг. Szilágyi Áron; нар. , ) — венгерскі фехтавальшчык на шаблях, трохразовы алімпійскі чэмпіён у асабістым першынстве (2012, 2016 і 2020), бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў у каманднай шаблі (2020), чэмпіён свету 2007 года ў камандзе (ва ўзросце 17 гадоў), чэмпіён свету ў асабістых спаборніцтвах (2022), двухразовы чэмпіён Еўропы, шматразовы чэмпіён Венгрыі. Лепшы фехтавальшчык Венгрыі 2011 і 2012 гадоў. Ганаровы грамадзянін Будапешта з 2012 года. Кавалер афіцэрскага крыжа ордэна Заслуг Венгерскай Рэспублікі.

Нёс сцяг Венгрыі на цырымоніі адкрыцця летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года ў Рыа-дэ-Жанейра. У Рыа стаў першым з 1988 года шаблістам, які здолеў выйграць алімпійскае золата ў асабістым першынстве двойчы запар. Пры гэтым ні ў Лондане-2012, ні ў Рыа-2016 Сіладзьі не дазволіў нікому з сапернікаў набраць больш за 13 ачкоў.

У 2021 годзе венгерскі шабліст стаў аўтарам выдатнага дасягнення: Сіладзьі — першы ў гісторыі фехтавальшчык, які выйграў тры Алімпіяды запар у асабістым першынстве. Праз тры дні венгр выйграў бронзавую ўзнагароду ў камандным турніры.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фехтавальшчыкі Венгрыі
Перміскюла

**Перміскюла** () — вёска ў воласці Алутагузэ павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Ілука (скасавана). Размешчана ў верхнім цячэнні ракі Нарва, за 9 км ад Чудскога возера, за 24 км на ўсход ад валаснога цэнтра — пасёлка Ійзаку, і за 36 км на паўднёвы ўсход ад павятовага цэнтра — горада Йыхві. Вышыня над узроўнем мора - 40 метраў. Тэрыторыя вёскі таксама ўключае ў сябе размешчаны насупраць яе рачны востраў Перміскула.

Клімат умераны. Паштовы індэкс - 41013.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Артур Аліксаар

**Артур Аліксаар** (, , Тарту, Эстонія — , , Эстонская ССР) — эстонскі паэт.

## Біяграфія 
У 1931 годзе паступіў у пачатковую школу, у 1937 годзе — у гімназію Хуга Трэфнера, затым на працягу кароткага перыяду часу працаваў у 1942 годзе на чыгунцы разам з бацькам і ў тым жа годзе пачаў вывучаць права ў Тартускім універсітэце. У 1943—1944 гадах служыў добраахвотнікам у радах Эстонскага легіёна СС, ваяваў на Усходнім фронце. Пасля саветызацыі Эстоніі некаторы час правёў у партызанскіх атрадах «Лясных братоў».

Пазней вярнуўся ў Тарту і зноў працаваў на чыгунцы, быў арыштаваны ў 1949 годзе за «злоўжыванні», а ў 1954 годзе да абвінавачанняў дадалі здраду радзіме. У 1949—1957 гадах знаходзіўся ў ссылцы. Быў у зняволенні ў Нарве і Мардовіі. У 1957 годзе быў вызвалены, але паселены ў Валагодскай вобласці, бо вяртацца ў Эстонію яму было забаронена. Ён, аднак, таемна вярнуўся ў Тарту ў 1958 годзе і працаваў на бровары, будоўлях і чыгунцы, адначасова займаючыся паэзіяй. Бліжэй да канца жыцця страціў дом у выніку пажару і стаў бяздомным, жывучы ў гаражах і адрынах.

Пахаваны на тартускіх могілках Паўлусэ.

Напісаў даволі шмат вершаў, у асноўным верлібрам, якія праз шмат дзесяцігоддзяў былі высока ацэнены крытыкай, але пры жыцці было апублікавана толькі некалькі з іх. Напісаў таксама адну п’есу. Поўны збор яго твораў выйшаў у Эстоніі ў 1997 годзе.

Увайшоў у складзены ў 1999 годзе па выніках пісьмовага і анлайн-галасавання спіс 100 вялікіх дзеячаў Эстоніі XX стагоддзя.

Катэгорыя:Паэты Эстоніі
Уладзімір Аляксандравіч Ткачэнка

**Уладзімір Аляксандравіч Ткачэ́нка** () — беларускі мастак-жывапісец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 кастрычніка 1948 года ў Мінску. У 1971 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Вучыўся ў А. Бараноўскага. З 1979 года кіраваў студыяй у Палацы культуры Мінскага трактарнага завода. Жыў у Мінску. Член Беларускага саюза мастакоў з 1981 года.

Памёр 1 лютага 2026 года. Пахаваны на Лясных могілках Мінска.

## Творчасць 
У мастацкіх выстаўках прымаў удзел з 1976 года. Працаваў у галіне станковага жывапісу ў жанрах пейзажа, партрэта, нацюрморта. У творчасці Уладзіміра Ткачэнкі лірычныя інтанацыі гарманічна з’яднаны з эпічнасцю мыслення і філасофска-мастацкім спасціжэннем духоўнасці.

Сярод твораў мастака: «Стары Мінск» (1976), «Край азёр і балот» (1978), «Шумяць дубы» (1978), «Песня восені» (1979), «У партызаны», «Залатыя палі» (1980), «Цвітуць лугі», «Ноч над лясным возерам» (1981), «Мы з вечнасцю будзем нароўні» (1985), «Бацькаўшына» (1986—1987), «Апошняе цяпло» (1989—1991), «Божы след» (1994), «Жніво» (1998), «Пакаянны канон» (2001), «Радзіма» (2002), «Царква Багародзіцы ў Крупцах» (2013), «Партрэт Алены», «Нацюрморт з кубкам» і іншыя.

Творы Уладзіміра Ткачэнкі знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах Беларускага саюза масткоў, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску.

## Узнагароды 
* Прэмія Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі (1999) — *за дасягненні ў галіне стварэння сацыяльна-значных тэматычных работ, серыю пейзажаў*.
* Медаль Францыска Скарыны (2021).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Хараство Палесся і Браслаўскага краю — асноўныя акцэнты выставы Уладзіміра Ткачэнкі ў Мінску // БЕЛТА
* Живопись Владимира Ткаченко

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты СССР
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты СССР
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Беларусі
Катэгорыя:Майстры нацюрморта Беларусі
Арак

**Арак**:
* Арак (напой)

## Прозвішча 
* Юры Арак — эстонскі мастак
Ілука

**Ілука** () — вёска ў павеце Іда-Вірумаа на паўночным усходзе Эстоніі. Да 2017 года была цэнтрам аднайменнай воласці. З моманту ліквідацыі воласці ў 2017 годзе Ілука ўваходзіць у склад воласці Алутагузэ. Насельніцтва — 88 жыхароў (на 2011 год). Знаходзіцца за 15 км ад цэнтра павета Йыхві.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Паўль Арыстэ

**Паўль Арыстэ** (пры нараджэнні Берг, ; 3 лютага 1905 або 1905, Торма, Йыгевамаа — 2 лютага 1990 або 1990, ) —  эстонскі лінгвіст і этнограф, вядомы сваімі даследаваннямі фіна-вугорскіх моў (асабліва эстонскай, водскай і удмурцкай), ідыша і цыганскай мовы. Ганаровы грамадзянін Тарту. Заслужаны дзеяч навукі Эстонскай ССР.

10 мая 1945 года быў арыштаваны НКУС і прабыў у зняволенні да 1946 года, калі зноў вярнуўся да акадэмічнай дзейнасці.  У 1946—1977 гадах загадчык кафедры фіна-вугорскіх моў Тартускага ўніверсітэта. Заснавальнік і (1965—1990) галоўны рэдактар ​​часопіса «Савецкае фіна-ўгразнаўства», цяпер названага «Linguistica Uralica».

Катэгорыя:Мовазнаўцы Эстоніі
Юры Арак

**Юры Арак** (; ,  — , ) — эстонскі жывапісец, графік, мастак па метале, заснавальнік эстонскага авангардызму.

## Біяграфія 
Юры Аррак нарадзіўся 26 кастрычніка 1936 года ў Таліне ў сям’і служачых.

У 1955 годзе скончыў Талінскі горны тэхнікум (карціна «Лава», 1966), працаваў у Ленінградзе таксістам (твор «Таксі», 1966).

У 1966 годзе скончыў Эстонскі дзяржаўны мастацкі інстытут па спецыяльнасці «мастак па метале» і з 1968 па 1969 год працаваў на кінастудыі «Талінфільм» мастаком па метале, мастаком-пастаноўшчыкам у фільмах «Гладыятар» (1969), «Сыйсці на бераг» (1972).

З 1969 года Аррак быў членам Саюза мастакоў Эстонскай ССР, з 1972 па 1973 год — старшынёй секцыі графікі Эстонскага саюза мастакоў, а з 1982 па 1987 год — старшынёй секцыі жывапісу. У 1988 годзе Юры Араку было прысвоена званне народнага мастака Эстоніі.

З 1996 па 1997 год Арак працаваў запрошаным прафесарам Тартускага ўніверсітэта. З 2003 года з’яўляўся членам Еўрапейскай акадэміі навук і мастацтваў.

Як акцёр зняўся ў некалькіх фільмах «Талінфільма», у прыватнасці, выканаў ролю мастака Антса Лайкмаа ў фільме «Каляды ў Вігала» (1980). Спрабаваў сябе ў літаратурнай творчасці, напісаўшы дзіцячую кнігу «Майв».

Памёр 16 кастрычніка 2022 года.

Катэгорыя:Мастакі Эстоніі
Агата Бекша

**Агата Бекша** (нар. ) — беларуская валейбалістка. Майстар спорту Беларусь. Дачка беларускага валейбаліста і трэнера Віктара Бекшы.

## Біяграфія 
Гуляла ў камандзе Камунальнік, дзе дапамагла камандзе выйграць чэмпіянат Беларусі і чэмпіянат Расіі сярод моладзі.

Занемала трэцяе месца на моладзевым чэмпіянаце Еўропы (U-18), дзевятае месца на чэмпіянаце свету (U-18) і другое месца на Еўрапейскім юнацкім алімпійскім фестывалі (U-18) у 2017 годзе. Заваяваў некалькі ўзнагарод у расійскай моладзевай лізе і на чэмпіянаце Беларусі.

## Спасылкі 
* Бекша Агата/ Beksha Agata
* Agata Beksha

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-18
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Мядзведкі

**Мядзве́дкі** (*Gryllotalpidae*) — сямейства насякомых надсямейства цвыркуновых атрада прамакрылых. Існуе каля 50 відаў. Пашыраны ўсюды. Шкоднікі палявых, агароднінных, пладовых культур і лясных парод. На Беларусі ў вільготных мясцінах (каля вадаёмах, у садах, агародах і інш.) трапляецца .

## Апісанне 
Цела даўжынёй 25-60 мм, цёмнае, густа ўкрытае дробнымі валаскамі. Пярэдняспінка вялікая. Пярэднія ногі капальныя, з моцна развітымі сцёгнамі і галёнкамі. Надкрылы кароткія.  шырокія, доўгія, складзенныя ў выглядзе жгутоў.

Жывуць у верхніх слаях глебы. Кормяцца падземнымі часцямі раслін, насеннем, насякомымі, іх лічынкамі, чарвямі. На паверхню выходзяць ноччу.

Поўны цыкл развіцця 1-3 гады. Зімуюць лічынкі і дарослыя формы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Прамакрылыя
Сезон 2018/2019 «Мінчанкі-2» Мінск

У сезоне 2018—2019 жаночы валейбольны клуб «Мінчанка-2» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2018/2019 (**8 месца**).

## Склад каманды 
1. Лізавета Алісейка (2002)
2. Веялета Лаўрушка (2000)
3. Анастасія Светнік (2002)
4. Вера Куц (2001)
6. Дзіяна Карніцкая (2001)
8. Алена Петухова (2000)
10. Ірына Філістовіч (2001)
11. Алена Емяльянчык (1999)
12. Кацярына Закрэўская (1986)
13. Мар’яна Цімафеева (1998)
18. Дар’я Токарь (1999)
27. Эмілія Мікановіч (2003)
29. Агата Бекша (2000)

## Трэнеры каманды 
*  Барыс Каляда (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2017/2018 «Мінчанкі-2» Мінск
* Сезон 2019/2020 «Мінчанкі-2» Мінск

## Спасылкі 
* МИНЧАНКА-2 
* Minchanka-2 
2018/2019
Мінчанкі-2 Мінск
Катэгорыя:2018 год у Мінску
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Апоўзні ў Гофе (2024)

22—23 ліпеня 2024 года два апоўзні знішчылі дзве вёскі ў варэдзе Гезэ-Гофа на поўдні Эфіопіі. Інцыдэнт адбыўся пасля моцных дажджоў. Каля 10:00 EAT (07:00 GMT) абрынуўся першы апоўзень. На наступную раніцу, калі на месца здарэння прыбылі ратавальнікі, адбыўся яшчэ адзін, што прывяло да новых ахвяр. Усяго загінулі прынамсі 257 чалавек.

Месца, дзе адбылася трагедыя, аддаленнае, знаходзіцца ў гарах. Глеба ў рэгіёне няўстойлівая, што пасля моцных дажджоў часта прыводзіць да апоўзняў.

У сацыяльных сетках прэм’ер-міністр Эфіопіі Абій Ахмед і кіраўнік камісіі Афрыканскага саюза Муса Факі Махамат выказалі смутак у сувязі з трагедыяй. Кіраўнік Сусветнай арганізацыі аховы здароўя Тэдрас Гебрэесус выказаў спачуванні сем’ям загіунлых і адзначыў, што для дапамогі ўладам у рэгіён накіравана каманда СААЗ.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Катастрофы 2024 года
Катэгорыя:Ліпень 2024 года
Бекша

**Бекша** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Агата Бекша (нар. 2000) — беларуская валейбалістка.
* Віктар Бекша (нар. 1975)— беларускі валейбаліст і трэнер.
Сезон 2019/2020 «Мінчанкі-2» Мінск

У сезоне 2019—2020 жаночы валейбольны клуб «Мінчанка-2» з Мінска прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2019/2020 (**5 месца**),
* Кубак Беларусі 2019 (**Чвэрцьфінал**).

## Склад каманды 
2. Веялета Лаўрушка (2000)
3. Анастасія Светнік (2002)
5. Ксенія Лябёдкіна (2002)
6. Дзіяна Карніцкая (2001)
7. Вікторыя Тычыніна (2002)
8. Алена Петухова (2000)
10. Ірына Філістовіч (2001)
10. Анастасія Шагун (2002)
11. Лізавета Багаева (2003)
12. Дар’я Борыс (2003)
14. Дар’я Вакулка (2002)
15. Уладзіслава Прасолава (1999)
18. Дар’я Токарь (1999)
23. Паліна Кулікова (2004)
27. Эмілія Мікановіч (2003)
29. Агата Бекша (2000)

## Трэнеры каманды 
*  Вольга Пальчэўская (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2018/2019 «Мінчанкі-2» Мінск
* Сезон 2020/2021 «Мінчанкі-2» Мінск

## Спасылкі 
* МИНЧАНКА-2 
* Minchanka-2 
2019/2020
Мінчанкі-2 Мінск
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Катэгорыя:2020 год у Мінску
Streptocara crassicauda

**Streptocara crassicauda** — від круглых чарвей сямейства .

Прамежкавым гаспадаром паразіта з’яўляецца рачок , а канчатковым — вадаплаўныя птушкі, у прыватнасці свойскія качкі, у якіх пры заражэнні развіваецца захворванне стрэптакароз. Таксама апісана заражэнне на стрэптакароз у чылійскіх фламінга.

## Жыццёвы цыкл 
Лічынка *Streptocara crassicauda* развіваюцца ў гемацэлі планктонных рачкоў роду , на працягу 19-25 сутак дасягаюць інвазіўнай стадыі, далей персістуюць у вузельчыках кішачніка рыб. У далейшым трапляюць у арганізм рыбаедных качак, якія таксама могуць заражацца, заглынуўшы рачка. Развіццё ў канчатковым гаспадары вельмі мімалётнае. За 9-10 сутак самка двойчы ліняе і ператвараецца ў палаваспелую стадыю.

Паратэнічнымі гаспадарамі таксама могуць быць , , .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Streptocara crassicauda (Creplin, 1829). BlackSea taxon details 

Катэгорыя:Паразіты птушак
Катэгорыя:Акуарыіды
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1829 годзе
Стрэптакароз

**Стрэптакароз** (*streptacarosis*) — глісная хвароба свойскіх качак, гусей і многіх дзікіх вадаплаўных птушак.

## Апісанне 
Узбуджальнік — . Шлях заражэння аліментарны, птушкі заражаюцца на вадаёмах. Пераносчыкам стрэптакарозу з’яўляюцца хворыя птушкі, часцей за ўсё птушаняты.

## Сімптомы і дыягностыка 
Хворая птушка мала рухаецца, не распушвае пёры, у яе зніжаны апетыт, парушана дзейнасць кішэчніка.

Дыягназ удакладняюць капралагічнымі даследаваннямі.

## Лячэнне і прафілактыка 
У лячэнні выкарыстоўваюць чатыроххлорысты вуглярод.

У мэтах прафілактыкі захворванняў свойскіх птушак вырошчваюць у азёрах і сажалках з чыстай вадой. Маладняк трымаюць асобна, а вадаём для гадоўлі качак мяняюць раз у 1-2 гады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нематадозы
Катэгорыя:Акуарыіды
Вуліца Цвіркі (Мінск)

**Вуліца Цвіркі** — вуліца ў комплексе Паўночны бераг Савецкага раёна Мінска. Названа ў гонар народнага мастака БССР В.К. Цвіркі. На новай вуліцы пакуль пабудаваны толькі дамы № 78 і 80.

## Зноскі 
Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Зборная ЗША па рэгбі

**Зборная ЗША па рэгбі** — каманда, якая прадстаўляе ЗША ў міжнародных матчах і спаборніцтвах па рэгбі-15. Каманда, вядомая пад мянушкай the Eagles, кантралюецца нацыянальным рэгбійным саюзам — *USA Rugby*. Арганізацыя з’яўляецца членам Паўночнаамерыканскай і карыбскай асацыяцыі рэгбі — аднаго з шасці рэгіянальных органаў IRB.

«Арлы» займаюць у сусветным рэйтынгу IRB шаснаццатае месца. Свайго піка амерыканцы дасягнулі 2 кастрычніка 2006 года, калі зборная ўзнялася на чатырнаццатую пазіцыю. Зборная пратрымалася на гэтым радку да 10 верасня наступнага года. Падобнае дасягненне стала магчымым дзякуючы двум перамогам запар над уругвайцамі і адборам на ЧС-2007. Найгоршы вынік у гісторыі зборнай — дваццатае месца, якое каманда займала з чэрвеня па лістапад 2008 года. Прычынай спаду стала няўдалае выступленне на Кубку Чэрчыля.

«Арлы» прымалі ўдзел у шасці з сямі розыгрышах кубка свету. У 1987 г. зборная фінішавала на дзясятым месцы, абыграўшы Японію, але саступіўшы Аўстраліі і Англіі. Амерыканцы не змаглі прайсці кваліфікацыю на ЧС-1995, але атрымалі тады першую перамогу над Канадай на іх полі (15—14). У 2003 г. ЗША занялі трынаццатае месца, таксама адолеўшы Японію і прайграўшы Фіджы (з розніцай у адно ачко), Францыі і Шатландыі. Федэрацыя рэгбі Злучаных Штатаў выказвала намер правесці ў краіне чэмпіянат свету ў 2023 ці 2027 г.

З 2013 года зборная з’яўляецца ўдзельнікам Кубка ціхаакіянскіх нацый, а раней была ўдзельнікам такіх спаборніцтваў, як Кубак Чэрчыля (цяпер не праводзіцца) і Усеамерыканскі чэмпіянат. У 2015 годзе USA Rugby аб’явіў аб стварэнні новага штогадовага турніру, у якім будуць гуляць 6 лепшых зборных абедзвюх Амерык: Аргенціны, Бразіліі, Канады, Чылі, Уругвая і ЗША. м

Катэгорыя:Зборныя ЗША
Phantogram

**Phantogram** — музычны дуэт з Грынвіча, штат Нью-Ёрк, ЗША, які з’явіўся ў 2007 годзе і грае ў стылі індзі-поп. У склад уваходзяць Сара Бартэл (вакал, клавішныя) і Джош Картэр (Вакал, гітара).

## Гісторыя 
Сара Бартэл і Джош Картэр пасябравалі, калі вучыліся ў сярэдняй школе. Картэр са старэйшым братам Джонам гралі ў гурце Grand Habit, а Бартэл вывучала выяўленчае мастацтва ў Берлінгтане. Улетку 2007 года абодва яны вярнуліся ў родны горад і пачалі супрацоўнічаць. На іх музыку аказалі ўплыў J Dilla, Madlib, Cocteau Twins, The Flaming Lips, Sonic Youth, Yes, The Beatles, Дэвід Боўі, Джон Фрусчантэ, Серж Генсбур, Кевін Шылдс і Прынс.

Дуэт першапачаткова называўся Charlie Everywhere, пад гэтай назвай яны выступалі ў Саратога-Спрынгс і былі падпісаны на мясцовым лэйбле Sub-Bombin Records. 26 студзеня 2009 года гурт падпісаў кантракт з кампаніяй Barely Breaking Even, перад гэтым змяніўшы назву на Phantogram. Аднайменны міні-альбом выйшаў 12 мая 2009 года, за ім рушыў услед дыск *Running from the Cops*. У кастрычніку таго ж года музыкі падпісалі кантракт з Barsuk Records.

Phantogram выпусцілі дэбютны студыйны альбом *Eyelid Movies* у верасні 2009 года на BBE (Еўропа) і ў лютым 2010-га на Barsuk Records (ЗША). Альбом быў запісаны ў хляве на ферме бацькоў Джоша. Пласцінка атрымала ў цэлым добразычлівыя водгукі музычных журналістаў. У якасці сінглаў з альбома былі выдадзены песні «Mouthful of Diamonds», «When I’m Small» і «As Far as I can See». Першым трэкам, які атрымаў афіцыйнае відэа, стала кампазіцыя «Mouthful of Diamonds».

1 лістапада 2011 года адбыўся рэліз міні-альбома *Nightlife*, які ўключаў сінгл «Don’t Move», а 20 лістапада 2012 года яны прадставілі відэа на гэтую кампазіцыю.

У 2015 годзе аб’ядналіся з Big Boi у гурт Big Grams і выпусцілі міні-альбом пад аднайменнай назвай.

7 кастрычніка 2016 года Phantogram выпусціў альбом пад назвай «Three», прадзюсарам якога з’яўляецца Рыкі Рыд. 21 ліпеня 2016 года на Vevo-канал гурта выклалі відэа на песню «You Don’t Get Me High Any More».

У 2018 годзе выпусцілі міні-альбом Someday / Saturday, запісаны для Амерыканскага фонду прадухілення самагубстваў.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* *Eyelid Movies* (2009)
* *Voices* (2014)
* *Three* (2016)
* *Ceremony* (2020)

### Міні-альбомы 
* *Phantogram* (2009)
* *Running from the Cops* (2009)
* *Nightlife* (2011)
* *Phantogram* (2013)
* Big Grams (як Big Grams) (2015)
* Someday/Saturday (2018)

### Сінглы 
* «Mouthful of Diamonds» (2009)
* «When I’m Small» (2009)
* «As Far as I Can See» (2011)
* «Don’t Move» (2011)
* «Black Out Days» (2013)
* «Nothing but Trouble» (2013)
* «Fall in Love» (2013)
* «You Don’t Get Me High Anymore» (2016)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2007 годзе
Зборная Ірландыі па рэгбі

**Зборная Ірландыі па рэгбі** (, ) — зборная каманда па рэгбі-15, якая прадстаўляе ў міжнародных сустрэчах і турнірах востраў Ірландыя, уключаючы рэгбістаў як Паўночнай Ірландыі, так і Рэспублікі Ірландыя. Адносіцца World Rugby да зборных хай-перфоманс, гэта значыць да наймацнейшых каманд свету. Домам ірландскага рэгбі лічыцца «Авіва Стэдыум», які змяшчае каля 52 тысяч гледачоў.

Зборная Ірландыі рэгулярна ўдзельнічае ў самым прэстыжным турніры Еўропы — Кубку шасці нацый, які выйгравала 14 разоў. Раз у чатыры гады «зялёныя» бяруць удзел у чэмпіянаце свету, у якім ні разу не праходзілі далей чвэрцьфінальнай стадыі. З моманту стварэння World Rugby рэйтынгу зборных Ірландыя ні разу не апускалася ніжэй за 9-ы радок, а ў верасні 2019 года ўпершыню заняла першае месца.

З-за таго, што ў зборную выклікаюцца рэгбісты як з Рэспублікі Ірландыя, так і з Паўночнай Ірландыі, перад матчамі выконваюцца не нацыянальныя гімны, а песня Ireland’s Call. Спартсмены, якія выступаюць за зборную Ірландыі, могуць быць выкліканы ў склад Брытанскіх і ірландскіх львоў, міжнародную выставачную каманду, якая складаецца з гульцоў з Ірландыі, Англіі, Уэльса і Шатландыі.

Катэгорыя:Зборныя Ірландыі
Ірландыя
Стыхархоз

**Стыхархоз** — глісная хвароба баброў, якая выклікаецца трэматодай віду .

## Апісанне 
Узбуджальнік — трэматода . Цела авальнае, даўжынёй каля 5 — 16 мм. Мае ротавую і брушную прысоскі. Яйцы (0,162 — 0,180) X (0,097 — 0,113) мм.

## Сімптомы і дыягностыка 
Хвароба праяўляецца расстройствам стрававання, анеміяй слізістых абалонак, ацёчнасцю галавы, прыгнечаным агульным станам, схудненнем, пры значнай інвазіі жывёлы гінуць. Дыягназ удакладняюць гельмінтакапралагічнымі даследаваннямі.

## Лячэнне і прафілактыка 
У лячэнні выкарыстоўваюць бітыянол, . Прафілактыкай з’яўляецца знішчэнне прамежкавых гаспадароў стыхорхісаў — прэснаводных малюскаў, абгароджванне ферм ад пранікнення дзікіх баброў, апрацоўка гарачай вадой воднай расліннасці, якая скормліваецца бабрам.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Трэматадозы
Катэгорыя:Смактуны
Зборная Аўстраліі па рэгбі

**Зборная Аўстраліі па рэгбі** (), «Уалабіс» ( — «валабіс») — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Аўстралію ў міжнародных матчах і спаборніцтвах па рэгбі-15 вышэйшага ўзроўню. Каманда з’яўляецца двухразовым чэмпіёнам свету (1991, 1999) і двойчы віцэ-чэмпіёнам 2003 года і 2015 года. «Уалабіс» прымалі ўдзел ва ўсіх сямі розыгрышах сусветнага першынства. Зборная бярэ ўдзел у штогадовым спаборніцтве Чэмпіянат рэгбі, дзе спаборнічае з камандамі Аргенціны, Новай Зеландыі і ПАР. Турнір праводзіцца з 1996 года, і Аўстралія тройчы станавілася яго пераможцам (2000, 2001 і 2011). У рамках Чэмпіянату рэгбі зборная разыгрывае кубак Бледыслоу з новазеландцамі і трафей Мандэла Чэлендж са зборнай ПАР. Цяпер у валоданні каманды знаходзіцца толькі прыз Мандэлы. Аўстралія займае трэцюю пазіцыю ў рэйтынгу зборных каманд Міжнароднага савета рэгбі, саступаючы Новай Зеландыі і ПАР.

Камандай кіруе Рэгбі Аўстралія (да 2017 года называўся Аўстралійскім рэгбійным саюзам), створаны ў 1949 годзе. З лістапада 2019 года пасаду галоўнага трэнера займае Дэйв Рэні, які стаў другім галоўным трэнерам з Новай Зеландыі пасля Робі Дынса. Функцыі капітана да канца Кубка Свету 2019 выконваў Майкл Хупер. Абсалютным лідарам каманды па колькасці праведзеных тэставых гульняў з’яўляецца Джордж Грэган — на яго рахунку 139 матчаў. Лепшым бамбардзірам аўстралійцаў па колькасці ачкоў стаў Майкл Лайнаф (911), у той час як лепшым аўтарам спроб з’яўляецца Дэвід Кампізі (64)[4]. Больш за тузін гульцоў зборнай — Нік Шыхэйдзі (2011), Марк Эла (2013), Нік Фар-Джонс (2011), Дэвід Кампізі (2013), Кен Кетчпоул (2013), Майкл Лайнаф (2014), Цім Хоран (2015), Джон Ілс (2007), Джордж Грэган (2013), Томас Лоўтан Страшы (2013), Джон Торнет (2013), Том Рычардс (2015), Дэніэл Кэрал (2016) і Стывен Ларкам (2018), а таксама галоўныя трэнеры Боб Дваер (201)), Род Маквін (2011) і рэферы Роджэр Вандэрфілд (2011) сталі рэзідэнтамі Міжнароднай рэгбійнай залы славы. Акрамя таго, Ілс, Фар-Джонс, а таксама сэр Нікалас Шыэйдзі ўвайшлі ў склад Залы славы Міжнароднага савета рэгбі.

Катэгорыя:Зборныя Аўстраліі
Аўстралія
Зборная Францыі па рэгбі

**Зборная Францыі па рэгбі** () — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Францыю ў міжнародных спаборніцтвах па рэгбі па правілах World Rugby вышэйшага ўзроўню. Акрамя галоўнай каманды Францыю прадстаўляе таксама рэзервовы склад, які называецца камандай «А», маладзёжную зборную, і адпаведныя жаночыя зборныя. Зборная Францыі па рэгбі выступае пад патранажам Французскай федэрацыі рэгбі (у 1906—1919 гадах — Саюз французскіх спартыўных таварыстваў).

Свой першы таварыскі матч зборная Францыі правяла ў 1906 годзе супраць зборнай Новай Зеландыі. З 1910 года яна прымае ўдзел у Кубку шасці нацый (да 2000 года — Кубак пяці нацый), 17 разоў выйгравала турнір, 9 разоў заваёўвала вялікі шлем. Французы тройчы былі фіналістамі Кубка свету па рэгбі — на першым такім турніры ў 1987, 1999 і 2011 гадах. Зборная Францыі — алімпійскі чэмпіён 1900 года і двойчы сярэбраны медаліст Алімпіяд.

На эмблеме зборнай намаляваны гальскі певень, а таму неафіцыйна яе гульцоў называюць пеўнямі. Дзве іншыя мянушкі каманды, «Трохкаляровыя» (фр. Les tricolores) і «Сінія» (фр. Les Bleus), звязаныя з традыцыйнымі колерамі формы — чырвона-сіне-белай. Свае хатнія матчы зборная Францыі часцей за ўсё праводзіць на «Стад дэ Франс», аднак некаторыя сустрэчы праходзяць на розных стадыёнах па ўсёй краіне. Як і зборная Францыі па футболе галоўная рэгбійная каманда краіны практыкуе атакавальную гульню.

Катэгорыя:Зборныя Францыі
Францыя
Зборная Іспаніі па рэгбі

**Зборная Іспаніі па рэгбі** () — каманда, якая прадстаўляе Іспанію ў міжнародных матчах і турнірах па рэгбі-15 вышэйшага ўзроўню. Першая зборная была ўкамплектавана ў канцы 1920-х гадоў, а першы матч згуляны з італьянцамі ў 1929 годзе. Іспанская нацыянальная каманда брала ўдзел у розыгрышы кубка свету 1999 года. Іспанцы патрапілі ў адну групу з Уругваем, Шатландыяй і ПАР і не змаглі атрымаць ніводнай перамогі. Таксама іспанцы ўдзельнічаюць у Кубку еўрапейскіх нацый.

Катэгорыя:Зборныя Іспаніі
Зборная Новай Зеландыі па рэгбі

**Зборная Новай Зеландыі па рэгбі** (), «Ол Блэкс» (, маары Ōpango — «цалкам чорныя») — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Новую Зеландыю ў міжнародных матчах і спаборніцтвах вышэйшага ўзроўню па рэгбі-15, які лічыцца ў гэтай краіне нацыянальным відам спорту. Зборная ўдзельнічала ва ўсіх дзевяці чэмпіянатах свету і толькі адзін раз не змагла трапіць у паўфінал: тройчы станавілася пераможцам (1987, 2011, 2015), два разы заняла другое месца (1995 і 2023) і яшчэ ў трох выпадках стала трэцяй (1991, 2003, 2019).

Новазеландцы дзесяць разоў прызнаваліся камандай года па версіі World Rugby і з’яўляюцца лідарам па колькасці набраных ачкоў і адзіным калектывам у міжнародным рэгбі, які мае станоўчы баланс сустрэч з усімі сваімі сапернікамі. «Ол Блэкс» утрымлівалі першы радок у рэйтынгу зборных Міжнароднага савета рэгбі даўжэй, чым усе астатнія каманды разам узятыя. За апошнія сто гадоў новазеландцы саступалі толькі сямі нацыянальным камандам (Аўстралія, Англія, Ірландыя, Радэзія, Уэльс, Францыя і ПАР). Таксама ў сваім актыве перамогу над «чорнымі» маюць зборная Брытанскіх астравоў і зборная свету, якія не з’яўляюцца афіцыйнымі членамі IRB. Больш за 75 % тэставых матчаў зборнай завяршаліся перамогай «Ол Блэкс» — па гэтым паказчыку нацыянальная каманда пераўзыходзіць усе астатнія.

«Ол Блэкс» прымаюць удзел у штогадовым Чэмпіянаце рэгбі (раней — Кубку трох нацый), у якім спаборнічаюць наймацнейшыя зборныя Паўднёвага паўшар’я. З 2012 года, калі набылі моц новыя правілы першынства, да ліку прэтэндэнтаў на тытул (Аўстралія, Новая Зеландыя, ПАР) далучылася аргенцінская каманда. Новазеландцы чатырнаццаць разоў святкавалі перамогу ў гэтым турніры, пры тым, што ўсяго адбыўся 21 розыгрыш.

Першая гульня з удзелам зборнай Новай Зеландыі прайшла ў 1884 годзе; сапернікам выступіла каманда з Камберленда (Новы Паўднёвы Уэльс). 15 жніўня 1903 года рэгбісты правялі першую афіцыйную сустрэчу супраць «Уалабіс». Матч завяршыўся перамогай новазеландцаў (22:3). У 1905 году «Ол Блэкс» адправіліся ў сваё першае турнэ па Еўропе.

Раннія варыянты формы зборнай уключалі чорную рэгбійку з выявай срэбнай папараці і белыя брыджы. У рамках турнэ 1905 года ўсе элементы экіпіроўкі спартсменаў ужо былі чорнымі, адзіным аб’ектам іншага колеру засталася папараць. Менавіта тады за камандай замацавалася мянушка «Ол Блэкс». Перад кожнай гульнёй спартсмены выконваюць хаку — баявы заклік маары. Традыцыйнай версіяй танца з’яўляецца ка-матэ. З 2005 года ў некаторых выпадках выконваецца версія капа-о-панга — крыху зменены варыянт хаку 1924 года «Кіа Уака-нгавары».

Катэгорыя:Зборныя Новай Зеландыі
Новая Зеландыя
Зборная Грузіі па рэгбі

**Зборная Грузіі па рэгбі** — каманда, якая прадстаўляе Грузію ў міжнародных матчах і турнірах па рэгбі-15. Мянушку каманды «Лела» паходзіць ад назвы традыцыйнай гульні грузінаў — лела бурці, якая мае падабенства з рэгбі. Слова «лела» у грузінскай таксама азначае занясенне спробы. Адна з распаўсюджаных крычалак грузінскіх заўзятараў — «Лела, лела, Сакартвела» («спроба, спроба, Грузія»).

Зборная Грузіі, якая прылічваецца да другога ярусу і катэгорыі «Хай-перфоманс», лічыцца адной з нацыянальных каманд, якія найбольш хутка развіваюцца ў свеце. Грузіны ўдзельнічаюць у вышэйшым дывізіёне Кубка еўрапейскіх нацый і з’яўляюцца пераможцамі турніру ў сезонах 2001, 2007/08, 2009 і 2011 гг. Большасць спартоўцаў зборнай гуляюць у французскіх клубах з Топ 14 і найнізкіх ліг. Падобная практыка была ўведзена Клодам Сарэлем, французам, былым настаўнікам зборнай. Пасля Сарэль працаваў з расійскай камандай — прынцыповым супернікам грузінаў.

Рэгбі ўваходзіць у лік найбольш папулярных відаў спорту ў краіне. Зборная Грузіі па рэгбі-7, якая згуляла на кубку свету IRB па гэтай дысцыпліне, стала першай рэгбійнай камандай краіны, якая выйшла на такі высокі ўзровень. Зборная ўдзельнічала ў ЧС-2003, дзе згуляла з камандамі Францыі і Ірландыі. У 2006 г. грузіны атрымалі права згуляць на сусветным першынстве 2007 г. Першая перамога «лела» на чэмпіянатах свету адбылася ў матчы з Намібіяй, які завяршыўся з лікам 30:0 на карысць грузінаў. У 2015 годзе на чэмпіянаце свету грузіны ўпершыню перамаглі каманду з верхняга яруса — зборную Тонга — з лікам 17:10.

На 9 верасня 2019 года зборная займае дванаццатую пазіцыю ў сусветным рэйтынгу IRB. Нацыянальны саюз таксама падтрымлівае дзейнасць другой зборнай — каманды «А».

Катэгорыя:Зборныя Грузіі
Грузія
Зборная Канады па рэгбі

**Зборная Канады па рэгбі** () — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Канаду на міжнародных спаборніцтвах па рэгбі вышэйшага ўзроўню. Міжнародная рада рэгбі адносіць канадскую каманду да зборных першага яруса.

Першы рэгбійны матч з удзелам канадскіх атлетаў прайшоў 1874 годзе, калі гульцы з універсітэта Макгіла сустрэліся са сваімі аднагодкамі з Гарварда ў горадзе Кембрыдж. З таго часу кожны год у лістападзе праходзіць гульня паміж гэтымі двума універсітэцкімі камандамі па правілах рэгбі 1870-х гадоў. Свой першы матч зборная Канады правяла 31 студзеня 1932 года, уступіўшы ў напружанай барацьбе зборнай Японіі.

Зборная Канады брала ўдзел ва ўсіх чэмпіянатах свету. Найвышэйшым дасягненнем у гэтым турніры стаў выхад у чвэрцьфінал у 1991 годзе. Акрамя гэтага да 2011 году канадскія рэгбісты штогод удзельнічалі ў кубку Чэрчыля. У двух апошніх розыгрышах «Канукс» удавалася выйсці ў фінал, аднак абодва разы яны прайгравалі другой зборнай Англіі.

Канадская зборная — наймацнейшая ў Паўночнай Амерыцы, і другая па сіле на кантыненце пасля зборнай Аргенціны. Станам на 9 верасня 2019 года «Кляновае лісце» займае 22-гі радок у рэйтынгу Міжнароднага саета рэгбі.

У нацыянальнай каманды дзве самыя папулярныя мянушкі — «Канукс» (гутарковая мянушка канадцаў) і «Кляновае лісце». Канадцы традыцыйна выступаюць у чырвона-белай форме.

Катэгорыя:Зборныя Канады
Канада
Зборная Аргенціны па рэгбі

**Зборная Аргенціны па рэгбі** () — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Аргенціну на міжнародных спаборніцтвах па рэгбі вышэйшага ўзроўню. Нацыянальная каманда кіруецца Аргенцінскім рэгбійным саюзам і з’яўляецца адной з лепшых у свеце. World Rugby адносіць аргенцінскую каманду да зборных першага яруса. Аргенцінцы традыцыйна выступаюць у белай і светла-блакітнай форме, а мянушку каманды — «Пумы» (ісп.: Los Pumas). Зборная праводзіць свае хатнія матчы на ​​стадыёне «Хасэ Амальфітані» ў Буэнас-Айрэсе, які змяшчае 49 540 чалавек.

Рэгбі быў завезены ў Аргенціну ў 1870-х гадах, як і ў большасць іншых краін брытанскімі імігрантамі. У 1910 годзе нацыянальная зборная правяла свой першы матч супраць зборнай Брытанскіх астравоў, якая прыехала ў Аргенціну на святкаванні стагоддзя Майскай рэвалюцыі. Аргентынцы прайгралі з лікам 3:28.

Згодна з рэйтынгам World Rugby і вынікамі на чэмпіянатах свету Аргенціна — наймацнейшая зборная Амерыканскага кантынента. Каманда практычна не пакідае топ-10 сусветнага рэйтынгу, а найлепшы вынік быў дасягнуты ў 2007 годзе, калі «Пумы» падняліся на трэці радок. Двое гульцоў, якія выступалі за аргентынскую зборную, уключаны ў Залу славы World Rugby — Уга Порта і Агусцін Пішот.

Зборная Аргенціны ўдзельнічала ва ўсіх кубках свету па рэгбі. Найвышэйшым дасягненнем лічыцца трэцяе месца на турніры 2007 года. Аргентынцы занялі першае месца ў сваёй групе, перамогшы ў тым ліку гаспадароў першынства зборную Францыі. У чвэрцьфінале «Пумы» абгулялі шатландцаў з лікам 19:13. Нягледзячы на ​​цяжкую паразу ад зборнай ПАР (будучых чэмпіёнаў), у матчы за трэцяе месца зборная Аргенціны зноў упэўнена выйграла ў французаў (34:10). З 2012 года Аргенціна выступае ў Чэмпіянаце рэгбі (да іх далучэння называўся Кубкам трох нацый), дзе штогод спаборнічаюць з наймацнейшымі зборнымі Паўднёвага паўшар’я — ПАР, Новай Зеландыяй і Аўстраліяй.

Катэгорыя:Зборныя Аргенціны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1910 годзе
Аргенціна
Зборная Японіі па рэгбі

**Зборная Японіі па рэгбі** — нацыянальная каманда Японіі па рэгбі, якая прадстаўляе Японію ў міжнародных матчах і турнірах па рэгбі-15. Каманда вядомая пад мянушкамі Cherry Blossoms («кветкі вішні») і Brave Blossoms («адважныя кветкі»). Японія з’яўляецца наймацнейшай рэгбійнай дзяржавай у Азіі, у гульнях з камандамі з іншых рэгіёнаў зборная дэманструе змешаныя вынікі. Галоўным адміністрацыйным органам рэгбі ў краіне выступае Японскі рэгбійны саюз (JRFU), заснаваны ў 1926 г. Зборная штогод гуляе ў Кубку ціхаакіянскіх нацый і чэмпіянаце Азіі па рэгбі: з 1969 года Японія выйграла 25 турніраў з 30, на чэмпіянаце яна не саступае тутул з 2004 года.

Катэгорыя:Зборныя Японіі
Японія
Зборная Англіі па рэгбі

**Зборная Англіі па рэгбі** () — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Англію ў міжнародных матчах і спаборніцтвах па рэгбі-15 вышэйшага ўзроўню. Каманда прымае ўдзел у розыгрышах Кубка шасці нацый — наймацнейшага па складзе ўдзельнікаў еўрапейскага першынства сярод зборных. Англічане заваявалі трафей 26 разоў, не пацярпеўшы ніводнай паразы ў 12 розыгрышах, што дазваляе зборнай лічыцца найбольш паспяховым удзельнікам Кубка. Па выніках супрацьстаяння з шатландскай камандай у рамках турніру прысуджаецца кубак Калькуты. Па стане на 9 верасня 2019 года нацыянальная зборная Англіі займае трэцяе месца ў рэйтынгу World Rugby. У 2003 годзе каманда стала чэмпіёнам свету, а ў 1991 і 2007 гадах ангельцы заваёўвалі срэбра сусветнага першынства.

Свой першы матч зборная Англіі правяла супраць сапернікаў з Шатландыі, уступіўшы ім у выніку з розніцай у адну спробу. Праведзеная ў 1871 годзе гульня стала першай міжнароднай сустрэчай у гісторыі рэгбі. Зборная дамінавала ў першых розыгрышах Кубка хатніх нацый, які праводзіўся з 1883 года. Раскол англійскага рэгбі згубна адбіўся на развіцці гульні ў краіне: нацыянальная каманда не выйгравала трафей да другой дэкады XX стагоддзя. У 1905, 1906 і 1909 гадах англічане правялі першыя матчы з камандамі Паўднёвага паўшар’я: новазеландскай, паўднёваафрыканскай і аўстралійскай зборнымі адпаведна.

Зборная была запрошана для ўдзелу ў дэбютным розыгрышы кубка свету ў 1987 годзе. Праз чатыры гады ангельцы выйшлі ў фінал спаборніцтва, дзе прайгралі «Уалабіс»[заўв. 2]. Сапернікі зноў сустрэліся ў вырашальнай гульні чэмпіянату 2003 года, аднак на гэты раз мацнейшымі аказаліся брытанцы, якія атрымалі перамогу ў дадатковы час (20:17). Наступны розыгрыш кубка зноў азнаменаваўся выхадам ангельцаў у фінал. Падапечныя трэнера Браяна Эштана ўпусцілі магчымасць абараніць тытул, саступіўшы «Спрынгбокс». 3] (6:15).

Нацыянальная каманда праводзіць дамашнія матчы на ​​стадыёне «Туікэнем» з 1910 года. Справамі зборнай кіруе англійскі Рэгбійны саюз, заснаваны ў 1871 годзе. Чатыры гульцы зборнай сталі рэзідэнтамі Міжнароднай залы славы рэгбі. Традыцыйны камплект формы рэгбістаў зборнай Англіі ўключае белыя футболкі з вышытай на іх чырвонай ружай, белыя шорты і цёмна-сінія шкарпэткі з белымі палоскамі ў верхняй частцы. За камандай замацаваліся мянушкі «львы» () і «чырвона-белыя» ().
Катэгорыя:Зборныя Англіі
Зборная Італіі па рэгбі

**Зборная Італіі па рэгбі** () — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Італію на міжнародных спаборніцтвах па рэгбі-15 вышэйшага ўзроўню. Нацыянальнай камандай кіруе Італьянская федэрацыяя рэгбі і з’яўляецца адной з лепшых у Еўропе. World Rugby адносіць італьянскую каманду да зборных хай-перфоманс, гэта значыць да наймацнейшых каманд свету. Зборная праводзіць свае дамашнія матчы на ​​"Алімпійскім стадыёне", які змяшчае больш за 72 тысячы гледачоў.

З 2000 года зборная Італіі рэгулярна ўдзельнічае ў самым прэстыжным рэгбійным турніры Еўропы — Кубак шасці нацый, у якім ні разу не ўзнімалася вышэй за 4-ы радок. Раз у чатыры гады выступае на чэмпіянаце свету, найлепшы вынік каманды — дзве перамогі на групавым этапе.

Мянушку каманды — «блакітныя», з-за традыцыйнага колеру формы. Цяперашні галоўны трэнер — ірландзец Конар О’Шы, які ўзначальвае зборную з сакавіка 2016 года. Капітан каманды — рэкардсмен зборнай па колькасці згуляных матчаў восьмы нумар Серджа Парысэ.

Катэгорыя:Зборныя Італіі
Молдава

**Молдава** () — вёска ў воласці Люгануза Іда-Вірумааскага павета Эстоніі. Размешчаны на поўначы Эстоніі, на беразе Фінскага заліва. За 19 км ад Йыхві, валаснога цэнтра — вёскі Люганузэ — 6 кіламетраў. Вышыня над узроўнем мора — 48 метраў. На захад ад вёскі, каля хутара Агерму, знаходзіцца вадаспад Агерму.

Клімат умераны. Паштовы індэкс — 43307.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Зборная Фіджы па рэгбі

**Зборная Фіджы па рэгбі** () — каманда, якая прадстаўляе Фіджы ў міжнародных матчах і турнірах па рэгбі-15. Адносіцца World Rugby да зборных хай-перфоманс, гэта значыць наймацнейшых каманд свету. Хатнія матчы праводзіць на «Нацыянальным стадыёне АНЗ», здольным змясціць каля 15 тысяч гледачоў.

Зборная Фіджы рэгулярна ўдзельнічае ў самым прэстыжным міжнародным рэгбійным турніры — чэмпіянаце свету. Каманда не здолела кваліфікавацца толькі на розыгрыш 1995 года. Першых сваіх поспехаў фіджыйцы дабіліся ў 1987 годзе, калі здолела прайсці ў чвэрцьфінал спаборніцтва. Праз 20 гадоў зборная паўтарыла сваё дасягненне — каманда абгуляла валійцаў з лікам 38:34 і зноў заваявала месца ў плэй-оф. Такім чынам, зборная Фіджы прабілася ў васьмёрку наймацнейшых зборных свету. Тады ж фіджыйцы саступілі будучым чэмпіёнам, ПАР, з лікам 37:20. Кожны год каманда разам з самаанцамі і танганцамі змагаецца за Кубак ціхаакіянскіх нацый; зборная Фіджы атрымлівала перамогу ў турніры тройчы ў 2013, 2015 і 2016 гадах.

Фіджы з’яўляецца адной з нямногіх дзяржаў, дзе рэгбі-15 лічыцца нацыянальным відам спорту. У краіне налічваецца больш за 120 тысяч зарэгістраваных гульцоў пры агульнай колькасці насельніцтва ў 950 тысяч. Каманда традыцыйна гуляе ў чорна-белай форме, а яе афіцыйная мянушка — «Лятучыя фіджыйцы». З 1939 года перад кожным матчам гульцы выконваюць баявы танец зімбі.

Катэгорыя:Зборныя Фіджы
Фіджы
Зборная Намібіі па рэгбі

**Зборная Намібіі па рэгбі** () — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Намібію на спаборніцтвах вышэйшага ўзроўню. Другая па сіле і дасягненням зборная ў Афрыцы пасля ПАР. Адносіцца World Rugby да каманд другога яруса, гэта значыць да моцных зборных, але якія саступаюць лепшым камандам свету. Праводзіць хатнія матчы ў Віндхуку на «Стадыёне імя Хаге Гейнгоба», які ўмяшчае каля 10 тысяч чалавек.

Зборная Намібіі з 1999 года ўдзельнічае ў фінальных стадыях чэмпіянату свету па рэгбі, аднак ні разу не выйгравала матчаў на гэтым турніры. Найлепшым вынікам на сусветных першынствах стала адно ачко ў 2015 годзе, калі намібійцы атрымалі бонусны бал за паражэнне зборнай Грузіі з розніцай менш за 7 ачкоў. Каманда сем разоў станавілася ўладальніцай Кубка Афрыкі, больш чым хто іншы, і адзін раз Кубка нацый.

Была ўтворана ў 1990 годзе, амаль адразу пасля здабыцця Намібіяй незалежнасці. Кіруецца Намібійскім рэгбійным саюзам. Гульцы нацыянальнай каманды традыцыйна выступаюць у блакітных рэгбійках, а самая распаўсюджаная мянушка зборнай Намібіі — «Вельвічыі». Раней зборная таксама насіла неафіцыйную назву «Білтангбуры» (англ.: Biltongboere), аднак у 2007 годзе гэта назва была прызнана расісцкай і больш не выкарыстоўваецца.

Катэгорыя:Зборныя Намібіі
Намібія