open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жасцінае

**Жасці́нае** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 39 км у напрамку на поўнач ад Лагойска, за 79 км ад Мінска.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1704 годзе як вёска Жасцін у Мінскім ваяводстве ВКЛ.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 330 жыхароў, 114 двароў.

## Літаратура 
*  — С. 427.
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акалоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Першамайская (Лагойскі раён)

**Першама́йская** (, , да 1928 года **Жыдаўка**) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.

Да 30 студзеня 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Прусевіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акалоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Асінаўка (Крупскі раён)

**Асі́наўка** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупскага сельсавета.

Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Ігрушкаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
За 3 кіламетры на паўночны ўсход ад вёскі, абапал старой дарогі з вёскі Асінаўка ў вёску Прошыка, размешчаны курганны могільнік (6 насыпаў). Гэты археалагічны помнік сведчыць аб засяленні тутэйшых месцаў у старажытнасці. Паводле пісьмовых крыніц вядома з 1713 года як вёска ў Худавецкім войтаўстве маёнтка Чарэя, у ёй адна валока зямлі, 6 двароў. У 1887 годзе пераважна літоўскае насельніцтва, уласнасць Эрыка Юльянавіча Шаўкоўскага, 11 двароў, 67 жыхароў. У 1904 годзе ў складзе Бобрскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні, 11 двароў, 127 жыхароў, была карчма. У 1912 годзе адкрыта земская школа, працаваў вадзяны млын.

З 1925 года вёска Крупскага раёна, спачатку ў Ігрушкаўскім, потым Крупскім сельсаветах. У 1926 годзе адкрыта літоўская пачатковая школа, у 1930 годзе пераўтворана ў беларускую. У 1929 годзе 29 двароў, 129 жыхароў. У 1930-я гады створаны калгас імя Домбаля. У 1941 годзе ў вёсцы 118 жыхароў. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 19 чалавек. З 1950 года вёска ў складзе калгаса імя Молатава, з 1958 года — калгаса імя Колесавай. На 1 студзеня 1998 года 33 гаспадаркі, 47 жыхароў. Працуе крама. Каля вёскі брацкая магіла, пахаваны 7 воінаў, якія загінулі ў чэрвені 1944 года пры вызваленні вёскі ад нямецка-фашысцкіх акупантаў. У 1960 годзе на магіле пастаўлены абеліск.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крупскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Штанюкі

**Штанюкі́** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
Месціцца за 36 кіламетраў на паўночны захад ад Лагойска, за 76 кіламетраў ад Мінска.

## Гісторыя 
У другой палове XIX стагоддзя была ва ўласнасці казны. У 1897 годзе Штанюкі адносіліся да Плешчаніцкай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні, у 1905 годзе — да Зарэчанскай сельскай грамады. Акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі (люты — снежань 1918 года), затым Польшчы (жнівень 1919 — ліпень 1920 года). З 20 жніўня 1924 года населены пункт знаходзіўся ў Зарэчанскім сельсавеце Плешчаніцкага раёна Барысаўскай акругі, з 9 чэрвеня 1927 да 26 ліпеня 1930 года — у складзе Мінскай акругі, з 20 лютага 1938 года — у Мінскай вобласці. У Штанюках створаны калгас «Чырвоны маяк». Вёска акупіравана гітлераўцамі ў перыяд з пачатку ліпеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 года. У гады Вялікай Айчыннай вайны на фронце загінулі 6 вяскоўцаў, 4 жыхары забіты гітлераўцамі. Знаходзіцца ў Лагойскім раёне з 25 снежня 1962 года.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 11 двароў, 72 жыхары
* 1909 год — 15 двароў, 93 жыхары
* 1926 год — 21 двор, 94 жыхары
* 1941 год — 19 двароў, 81 жыхар
* 1969 год — 25 двароў, 85 жыхароў
* 2010 год — 2 гаспадаркі, 3 жыхары

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Лагойскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Карбачоўка

**Карбачо́ўка** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бяларуцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Пятровіч Давідовіч (1919—1993) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бяларуцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Гайна (аграгарадок)

**Га́йна** (, ) — аграгарадок у Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Гайненскага сельсавета. Насельніцтва 551 чал. (2010). Знаходзіцца за 10 км ад Лагойска, за 40 км ад Мінска, за 45 км ад чыгуначнай станцыі Смалявічы.

## Этымалогія 
Найбольш імаверным з'яўляецца паходжанне тапоніма «Гайна» ад беларускага слова гай, менш імаверна супастаўленне з дзеясловам гаіць — абараняць. Беларуская форма Гайна перайшла ў літоўскую мову як Айна (пры такой асіміляцыі звычайна знікае пачатковае «г»), што дае падставы некаторым даследчыкам прыпісваць тапоніму літоўскае паходжанне (ад *ainis* — унук або *ainija* — патомства).

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню Гайна згадваецца гісторыкам XV ст. Янам Длугашам сярод уладанняў вялікіх князёў. Ад пачатку паселішча ўваходзіла ў склад Лагожскага княства.

У 1514 годзе мясцовы касцёл наведаў вялікі князь Жыгімонт I Стары ў сувязі са святкаваннем перамогі над маскоўскімі захопнікамі ў Бітве пад Оршай. У 1522 годзе адкрылася манастырская школа. З 1560 года мястэчка, цэнтр Гайненскага староства. З 1565/66 гг. у Менскім павеце Менскага ваяводства.

У 1789 годзе на месцы струхнела драўлянага ўзвялі мураваны касцёл.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
, 2-я палова XIX ст.]]
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе апынулася ў складзе Расійскай імперыі; у Докшыцкім, з 1796 Барысаўскім паветах.

У 1863 годзе адкрылася народнае вучылішча. У 1867 годзе пасля здушэнні нацыянальна-вызваленчага паўстання расійскія ўлады гвалтоўна перарабілі касцёл на праваслаўную царкву. У 1891 годзе пачалі працаваць мукамольнае і крупяное прадпрыемствы.

### Найноўшы час 
З 20 жніўня 1924 года цэнтр аднайменнага сельсавета Лагойскага раёна. У 2010-я цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Лагаза.

## Насельніцтва 
* **XVIII стагоддзе**: 1795 — 450 чал., 61 двор.
* **XIX стагоддзе**: 1897 — 818 чал., 131 двор.
* **XX стагоддзе**: 1909 — 889 чал., 116 двароў; 1970 — 915 чал., 256 двароў; 1992 — 792 чал., 214 двароў; 1996 — 710 чал.; 1999 — 673 чал.; 2000 — 653 чал.
* **XXI стагоддзе**: 2010 — 551 чал.

### Інфраструктура 
У Гайне працуюць сярэдняя школа, дзіцячы садок, бальніца, бібліятэка, дом культуры.

## Славутасці 
* Месца колішняга касцёла
* Свята-Міхайлаўская царква

### Страчаная спадчына 
]]
* Капліца
* Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, Гайна

## Вядомыя асобы 
* Зарыян Якаўлевіч Даленга-Хадакоўскі (1784–1825) — археолаг і этнограф.
* Іосіф Робертавіч Варановіч (нар. 1928) — беларускі вучоны ў галіне траўматалогіі і артапедыі.
* Леанід Мікалаевіч Пунтус — Герой Сацыялістычнай Працы, заслужаны аграном БССР (1962).
* Ігнат Іосіфавіч Шыдлоўскі (1793—1846) — беларускі і польскі паэт, перакладчык, выдавец, фалькларыст.

## Літаратура 
* 
* 
* Hajna //  S. 9—10.

## Спасылкі 
* м. Гайна на Radzima.org
* 

Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна

Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства
Корань (Лагойскі раён)

**Ко́рань** (, ) — аграгарадок у Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.

У 1924—1960 гадах цэнтр Коранскага сельсавета.

## Славутасці 
* Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі (1730—1943)
* Свята-Крыжаўзвіжанская царква

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Востраў 1

**Во́страў 1** (, ) — былая вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Задор’еўскага сельсавета.

Ліквідавана 28 снежня 2012 года.

## Спасылкі
Востраў 2

**Во́страў 2** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Задор’е (Лагойскі раён)

**Задо́р’е** (, ) — аграгарадок у Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 50 км у напрамку на поўнач ад Лагойска, за 90 км ад Мінска, за 35 км ад чыгуначнай станцыі Будслаў. Каля паўночнай ўскраіны аграгарадка працякае рака Лонва.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 352 жыхары, 135 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Літаратура 
*  — С. 499.
* 
* 
* Ліст карты N-35-56. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Вайна супраць тэрарызму

**Вайна супраць тэрарызму** — агульнаўжывальнае словазлучэнне, якое выкарыстоўваецца ў палітыцы, сродках масавай камунікацыі і гэтак далей.

Ужываюць і словазлучэнні - **Барацьба з тэрорам (тэрарызмам)**, **Барацьба з міжнародным тэрорам (тэрарызмам)**.

У XXI стагоддзі найбольш вядома пасля падзей 11 верасня 2001 і рэакцыі на іх прэзідэнта ЗША Джорджа Буша малодшага.

## Гісторыя словазлучэння 
Словазлучэнне «вайна супраць тэрарызму» («вайна з тэрарызмам (тэрорам)»), тэрмінам не з'яўляецца бо мае мноства розных значэнняў, у розных дзяржавах, у розныя перыяды часу, упершыню выкарыстаны ў заходняй прэсе ў канцы XIX стагоддзя для абазначэння намаганняў урадаў Расійскай Імперыі і краін Еўропы па барацьбе з нападамі анархістаў супраць міжнародных палітычных лідараў, законнай улады і яе прадстаўнікоў. У прыватнасці, выкарыстаны ў артыкуле The New York Times ад 2 красавіка 1881. Многія анархісты самі называлі сябе ў тую пару тэрарыстамі, і гэта слова не несла цяперашняй адмоўнай маральнай афарбоўкі.

У наступны раз увага грамадскасці да гэтага словазлучэння была прыкавана падчас барацьбы брытанскіх каланізатараў з нападамі габрэйскіх і арабскіх арганізацый у падмандатнай Палесціне ў 1940-х. Менавіта гэтае словазлучэнне выкарыстоўвалі брытанскія ўлады пры аб'яўленні аб барацьбе з арганізацыямі Іргун, Лехі, Чорная рука і спачуваючымі ім.

Фраза таксама часта выкарыстоўвалася прэзідэнтам ЗША Р. Рэйганам.

## Гл. таксама 
* 
* Контртэрарызм


Катэгорыя:Першае прэзідэнцтва Дональда Трампа
Гаравец (Акцябрскі сельсавет)

**Гара́вец** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Зарэчанскага сельсавета.

## Славутасці 
Свята-Пакроўская царква (19 ст.)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Лагойскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Карцоўшчына

**Карцо́ўшчына** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лагойскага сельсавета.

Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Знаменкаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1703 годзе як фальварак у Мінскім ваяводстве ВКЛ.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лагойскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Косіна (Лагойскі раён)

**Ко́сіна** (, ) — аграгарадок у Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лагойскага сельсавета. Знаходзіцца за 10 км на паўднёвы ўсход ад Лагойска, за 50 км ад Мінска.

У 1927—1954 гадах цэнтр Падонкаўскага сельсавета. Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Знаменкаўскага сельсавета.

У 1950-х гадах у вёсцы дзейнічала сістэма грузавога тралейбуса.

## Гісторыя 
У 1663 г. згадваецца ў складзе Менскага ваяводства ВКЛ.

## Насельніцтва 
* 1998 год — 619 жыхароў, 207 двароў.

## Славутасці 
* Свята-Успенская царква, пабудаваная ў 2-й палове XIX стагоддзя.
* Мемаріяльная дошка ў гонар Я. Купалы

## Мемарыялы 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў

## Вядомыя асобы 
* Таццяна Уладзіміраўна Лаўрыновіч (нар. 1982) — беларуская дэпутатка.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лагойскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Чарняхоўскі (Лагойскі раён)

**Чарняхо́ўскі** (, ) — пасёлак у Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лагойскага сельсавета.

Да 30 кастрычніка 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Знаменкаўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Вінакурня

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лагойскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Сілічы (Лагойскі раён)

**Сі́лічы** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лагойскага сельсавета. Размешчана за 5 км на поўдзень ад Лагойска на шашы .

## Гісторыя 
## Гісторыя 
Згадваецца ў 1704 годзе як вёска ў складзе маёнтка Лагойск у Мінскім ваяводстве ВКЛ.

З 1800 года вядомы маёнтак Сілічы Лагойскай воласці Барысаўскага павету, які належаў С. Тышкевічу і складаўся з адной аднайменнай вёскі. Станам на 1816 год прынамсі частка Сіліч ужо ва ўласнасці Д. Паўлікоўскага. У 1846 годзе невялікая частка Сіліч належала таксама І. і А. Жалязоўскім. Тым часам Сілічы адносіліся да праваслаўнага прыходу лагойскай Праабражэнскай царквы.

У 1860 годзе частку (140 дзес.) маёнтка Сілічы атрымала ў спадчыну Іазэфа Ігнатаўна Узлоўская і валодала ім прынамсі да 1888 года. Станам на 1870 год у вёсцы размяшчалася карчма («піцейны дом») і хлебазапасны магазін. У 2010 годзе ў вёсцы адкрыта аграсядзіба. Паблізу Сіліч размяшчаецца гарналыжны цэнтр «Сілічы».

## Дэмаграфія 
* 1800 год—12 двароў, 80 чалавек
* 1816 год (рэвізія часткі Д. Паўлікоўскага) -- 37 "душ" мужчынскага полу
* 1846 год (інвентар часткі Жалязоўскіх) -- 2 двары, 29 чалавек
* 1870 год (рэвізія часткі І. І. Узлоўскай) -- 27 "душ" мужчынскага полу
* 1897 год—вёска: 19 двароў, 126 чалавек; фальварак: 4 двары, 35 чалавек
* 1909 год—вёска: 10 двароў, 64 чалавекі; фальварак: 1 двор, 15 чалавек
* 1917 год—вёска: 23 двары, 131 чалавек; фальварак: 1 двор, 10 чалавек
* 1941 год—45 двароў, 220 чалавек
* 1969 год—38 двароў, 136 чалавек

## Галерэя 

Файл:Сiлiчы каля сажалкi Жiмкана.jpg|Сілічы каля сажалкі Жымкана
Файл:Сажалка Жiмкана.jpg|Сажалка Жымкана

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лагойскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Ганцавічы (Лагойскі раён)

**Га́нцавічы** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.

У 1924—1954 гадах цэнтр Ганцавіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Каменскі сельсавет (Лагойскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Лавоша

**Лаво́ша** (, ) — былая вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіла ў склад Каменскага сельсавета.

Скасавана ў 2003 годзе.

Каля вёскі знаходзіцца выток ракі Лавоша (прыток Цны).

## Спасылкі
Шамаўка (Лагойскі раён)

**Ша́маўка** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Месціцца за 56 кіламетраў на паўночны захад ад Лагойска, за 95 кіламетраў ад Мінска, за 34 кіламетры ад чыгуначнай станцыі Княгінін (лінія Полацк — Маладзечна).

## Гісторыя 
У пачатку XIX стагоддзя была засценкам, а затым цэнтрам маёнтка, належала М. Валовічу. У 1833 годзе была праведзена рэвізія, паводле якой вёска належала памешчыку С. Післяку. Паводле інвентару 1847 года — уладанне памешчыц Карчэўскай і Завадскай. У 1897 годзе Шамаўка адносілася да Мільчанскай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні, у пачатку XX стагоддзя — да Горнаўскай сельскай грамады. Акрамя вёскі існаваў яшчэ і фальварак. Акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі (люты — снежань 1918 года), затым Польшчы (жнівень 1919 — ліпень 1920 года). З 20 жніўня 1924 года населены пункт знаходзіўся ў Горнаўскім сельсавеце Плешчаніцкага раёна Барысаўскай акругі, з 9 чэрвеня 1927 да 26 ліпеня 1930 года — у складзе Мінскай акругі, з 20 лютага 1938 года — у Мінскай вобласці. У 1931 годзе створаны калгас «Ударнік». Вёска акупіравана гітлераўцамі ў перыяд з пачатку ліпеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 года. У гады Вялікай Айчыннай вайны на фронце загінулі 4 вяскоўцы, яшчэ 3 — у партызанскай барацьбе. Знаходзіцца ў Лагойскім раёне з 25 снежня 1962 года. Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Ізбішчанскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1800 год — 3 двары, 18 жыхароў
* 1847 год — 5 двароў, 41 жыхар
* 1897 год — 16 двароў, 111 жыхароў
* 1909 год — 22 двары, 160 жыхароў (вёска); 2 двары, 22 жыхары (фальварак)
* 1917 год — 25 двароў, 155 жыхароў
* 1926 год — 28 двароў, 188 жыхароў (вёска); 1 двор, 6 жыхароў (хутар)
* 1941 год — 37 двароў, 153 жыхары
* 1969 год — 35 двароў, 135 жыхароў
* 2003 год — 13 двароў, 17 жыхароў
* 2010 год — 8 гаспадарак, 11 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Стаецкія

**Стае́цкія** (, ) — былая вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Каменскага сельсавета.

Ліквідавана 16 верасня 2011 года.

## Спасылкі
Гапонава

**Гапо́нава** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.

## Гісторыя 
### У складзе Расійскай імперыі 
У другой палове XIX стагоддзя фальварак, прыватная ўласнасць у Крайскай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні.

У пачатку XX стагоддзя фальварак, 46 жыхароў, уваходзіў у Гапонаўскую сельскую грамаду, якой належалі 175 дзесяцін зямлі.

### Найноўшы час 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Гапонава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі.

З 20 жніўня 1924 года вёска ў Крайскім сельсавеце Плешчаніцкага раёна Барысаўскай, з 9 чэрвеня 1927 года Мінскай акругі, з 20 лютага 1938 года Мінскай вобласці. У 1926 г.одзе 10 двароў, 65 жыхароў. У 1929 годзе на базе фальварка арганізаваны калгас «Прамень сацыялізму», працавала кузня. У 1941 годзе 17 двароў, 61 жыхар.

У Другую сусветную вайну аку­панты знішчылі 17 двароў, загубілі 2 жыхароў, 20 вяскоўцаў вывезлі ў Германію, адзін жыхар загінуў на фронце.

З 25 снежня 1962 года ў Лагойскім раёне. У 1969 годзе 8 двароў, 34 жы­хары. На 1 студзеня 2003 года 3 двары, 5 жыхароў. Вёска ў калгасе імя Будзённага (цэнтр — Крайск).

## Літаратура 
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Лагойскага раёна: У 2 кн. Кн. 2. / Рэд. кал. Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск.: БелЭН, 2004. 488 с. — С. 415

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Грыневічы

**Грыне́вічы** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.

## Славутасці 
### Страчаная спадчына 
* Капліца Таразевічаў

## Вядомыя асобы 
* Пётр Міхайлавіч Бахараў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Франуліна

**Франу́ліна** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Зарэчанскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Лагойскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Людзвінова (Лагойскі раён)

**Людзвіно́ва** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.

## Назва 
На думку А. Рогалева, тапонім Людзвінова пры ўзнікненні меў значэнне «пасяленне Людзвіна». Антрапонім Людзвін, па ўсёй верагоднасці, з'яўляецца мясцовым варыянтам асабістага імені Людвіг.

Ёсць літоўскае прозвішча *Liudvinaitis*. Liud-vinas - старажытнае балцка-літоўскае двухасноўнае імя, яго першая аснова Liud- таксама ў двухасноўных імёнах Liud-gardas, Ža-liudas.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Беланы

**Беланы́** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.

Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Кузевіцкага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Лагазінскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Аўгустова (Лагойскі раён)

**Аўгусто́ва** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Лагойскага сельсавета.

Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Знаменкаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 5 км у напрамку на поўдзень ад Лагойска, за 55 км ад Мінска, за 24 км ад чыгуначнай станцыі Смалявічы, на аўтамабільнай дарозе .

## Насельніцтва 
* 1995 год — 477 жыхароў, 156 двароў.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лагойскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Зялёны Луг (Лагойскі раён)

**Зялёны Луг** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лагойскага сельсавета.

## Гісторыя 
У Вялікую Айчынную вайну гітлераўцы загубілі 25 жыхароў, 7 вывезьлі ў Германію, 7 вяскоўцаў загінулі на фронце, 2 у партызанскай барацьбе.

## Насельніцтва 
* 1941 год — 45 двароў, 180 жыхароў
* 1969 год — 67 двароў, 253 жыхары
* 1999 год — 199 жыхароў
* 2003 год — 65 двароў, 192 жыхароў
* 2010 год — 169 жыхароў

## Інфраструктура 
Крама.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лагойскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Луцаўшчына

**Лу́цаўшчына** (, ) — былая вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Лагойскага сельсавета.

12 верасня 2007 года скасавана (увайшла ў склад Лагойска).

## Гісторыя 
### Расійская імперыя 
У канцы XVIII — пачатку XIX ст. фальварак, уласнасць Тышкевічаў. Паводле рэвізіі 1833 года фальварак у складзе маёнтка Лагойск, у Барысаўскім павеце Мінскай губерні. Паводле інвентара 1844 года у фальварку Луцаўшчына разьмяшчаліся гаспадарчы драўляны на каменным падмурку будынак, жылы дом,    свіран, малатарня, клець, вадзяны млын, лесапільня, бровар, 2 лядоўні, шэраг гаспадарчых пабудоў, у тым ліку ёўня. Налічвалася 200 галоў рагатай жывёлы, 100 коней, 90 свіней. Да фальварка адносілася 400 моргаў раллі і 150 моргаў сенажаці. У 1886 годзе у фальварку дзейнічаў бровар. 

### Найноўшы час 
На пачатку XX cт. на базе фальварка створаны   саўгас   «Луцаўшчына». 3 20 жніўня 1924 года - вёска ў Лагойскім сельсавеце Лагойскага раёна Менскай акругі. У 1935 годзе працавала кузня, сталярная майстэрня, цыркулярная піла. 12 верасня 2007 года ўвайшла у склад Лагойска.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Церхавічы

**Це́рхавічы** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лагойскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1703 годзе як вёска Церахавічы ў Мінскім ваяводстве ВКЛ.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лагойскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Белае (Лагойскі раён)

**Бе́лае** (, ) — вёска ў Беларусі, у Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нястанавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўночны захад ад Лагойска, за 83 км ад Мінска, за 60 км ад чыгуначнай станцыі Смалявічы. Праз вёску пралягае аўтамабільная дарога .

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1706 годзе як вёска ў Мінскім ваяводстве ВКЛ.

## Насельніцтва 
* 1995 год — 222 жыхары, 86 двароў.

## Літаратура 
*  — С. 383.
* 
* Ліст карты N-35-56. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Малыя Нястанавічы

**Малы́я Няста́навічы** (, ) — аграгарадок у Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нястанавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 45 км у напрамку на паўночны захад ад Лагойска, за 83 км ад Мінска, на аўтамабільнай дарозе . На захад ад аграгарадка працякае рака Дзвонка (левы прыток Дзвінасы) і на ёй маецца сажалка.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 377 жыхароў, 138 двароў.

## Літаратура 
*  — С. 42.
* 
* 
* Ліст карты N-35-56. выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Асінцы

**Асі́нцы** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нястанавіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Станіслаў Антон Прушынскі (1826—1895) — фатограф. Адзін з пачынальнікаў беларускай фатаграфіі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Верб’е

**Ве́рб’е** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Генадзь Сяргеевіч Мароз (нар. 1936) — вучоны ў галіне анкахірургіі. Доктар медыцынскіх навук, прафесар

## Спасылкі 
Катэгорыя:Швабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Глушко

**Глушко** — прозвішча.

* Валянцін Пятровіч Глушко (1908—1989) — савецкі інжынер і навуковец у галіне ракетна-касмічнай тэхнікі.
* Іосіф Нічыпаравіч Глушко — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Палескай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны
* Міхаіл Фёдаравіч Глушко — беларускі мастак
Швабы (Лагойскі раён)

**Шва́бы** (, ), да 2007 года **Чырво́ная Шва́баўка**.

## Інфраструктура 
Ёсць лясніцтва, дзіцячы сад, фельчарска-акушэрскі пункт, бібліятэка, царква Святой Жываначальнай Тройцы, што адносіцца да Барысаўскай дыяцэзіі.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя жыхары 
* Мікола Захаранка (нар. у 1949) ― беларускі пісьменнік.

## Літаратура 
*  — С. 316.

## Спасылкі 
* Пра вёску Швабы // Лагойск. Віртуальны музей

Катэгорыя:Швабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Чэмкі

**Чэ́мкі** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.

## Геаграфія 
Месціцца за 35 кіламетраў на ўсход ад Лагойска, за 74 кіламетры ад Мінска.

## Гісторыя 
У канцы XVIII стагоддзя вёска была засценкам. У 1917 годзе Чэмкі адносіліся да Юр’еўскай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні. Акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі (люты — снежань 1918 года), затым Польшчы (жнівень 1919 — ліпень 1920 года). З 20 жніўня 1924 года населены пункт знаходзіўся ў Швабаўскім сельсавеце Зембінскага раёна Барысаўскай акругі, з 9 чэрвеня 1927 да 26 ліпеня 1930 года — у складзе Мінскай акругі, з 20 лютага 1938 года — у Мінскай вобласці. У 1931 годзе створаны калгас «Пралетарская перамога». Вёска акупіравана гітлераўцамі ў перыяд з пачатку ліпеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 года. У гады Вялікай Айчыннай вайны на фронце загінулі 7 вяскоўцаў. 16 жыхароў забіты гітлераўцамі, яшчэ 8 вывезены ў Германію. Знаходзіцца ў Лагойскім раёне з 22 верасня 1927 года.

## Насельніцтва 
* 1799 год — 1 двор, 7 жыхароў
* 1909 год — 8 двароў, 65 жыхароў
* 1917 год — 11 двароў, 62 жыхары
* 1941 год — 19 двароў, 73 жыхары
* 1969 год — 19 двароў, 61 жыхар
* 2003 год — 7 двароў, 10 жыхароў
* 2010 год — 3 гаспадаркі, 4 жыхары

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Швабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Юркавічы (Лагойскі раён)

**Ю́ркавічы** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 4,2 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца найвышэйшы пункт Плешчаніцкага ўзвышша.

## Гісторыя 
У 1924—1959 гадах цэнтр Юркавіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Швабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Бабры (Лагойскі раён)

**Бабры́** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Янушкавіцкага сельсавета.

Да 14 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Калачоўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Вялікія Бясяды

**Вялі́кія Бяся́ды** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Янушкавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1560 годзе ў абмежаванні вёскі Сліжына ў Гаенскім старостве Менскага ваяводства ВКЛ.

У 1924—1954 гадах — цэнтр Бясядскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Саўдзеневічы

**Саўдзе́невічы** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Янушкавіцкага сельсавета.

## Назва 
На думку А. Рогалева, назва вёскі Саўдзеневічы ад калектыўнай мянушкі «саўдзеневічы» ў значэнні «патомкі ці падданыя Саўдзеня (Солдзеня)». У некаторых мясцовасцях Беларусі фіксуецца прозвішча Солдзень, якое А. Рогалеў выводзіць ад пастуляванага ім дахрысціянскага імені або мянушкі Соладзень і далей да блр. *саладзіць* "рабіць салодкім". Такое язычніцкае імя, на думку Рогалева, магло мець прамое значэнне «солад», а ў выглядзе мянушкі — пераноснае значэнне «занадта ветлівы, ліслівы, падлізлівы чалавек».

З іншага боку, быў заходнелітоўскі, жамойцкі тапонім XVI ст. Саўдзенішкі. У першай палове ХІХ ст. у блізкай да цяперашніх межаў Літвы надвілейскай Быстрыцы фіксуецца прозвішча Саўдзенеўскі (*Saudzieniewskі*). 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Сліжына

**Слі́жына** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Янушкавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1560 годзе як вёска ў Гаенскім старостве Менскага ваяводства ВКЛ, у 1654 годзе - у каралеўскім фундушы для касцёлу ў Гайне.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Харужынцы

**Хару́жынцы** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Янушкавіцкага сельсавета.

Непадалёк Харужынцаў раней быў хутар Акопы, у якім на працягу амаль 20 гадоў жыла і працавала маці Янкі Купалы Бянігна Луцэвіч. Акопы лічуць творчай калыскай беларускага песняра, месцам, дзе адкрыўся ягоны геній. У хутары Ляўшова (на тэрыторыі сённяшніх Харужынцаў) жыла сястра Янкі Купалы Марыя. Купала часта бываў у Харужынцах.

У Харужынцах на тэрыторыі колішняга хутара Міхалішкі ў 1991 годзе была пабудаваная хата, у якой знаходзіцца гістарычная (літаратурна-мастацкая) частка філіяла «Акопы» Літаратурнага музея Янкі Купалы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Якубавічы Гаравыя

**Яку́бавічы Гаравы́я** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Янушкавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Месціцца за 20 кіламетраў на паўночны захад ад Лагойска, за 69 кіламетраў ад Мінска, за 61 кіламетр ад чыгуначнай станцыі Смалявічы (лінія Мінск — Орша).

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1654 годзе ў каралеўскім фундушы для касцёлу ў Гайне як вёска Якубавічы (інакш — Сліжын) у Менскім ваяводстве ВКЛ. У пачатку XX стагоддзя вёска адносілася да Гайна-Слабодскай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні. Акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі (люты — снежань 1918 года), затым Польшчы (жнівень 1919 — ліпень 1920 года). З 20 жніўня 1924 да 26 ліпеня 1930 года населены пункт знаходзіўся ў Янушкавіцкім сельсавеце Лагойскага раёна Мінскай акругі, з 20 лютага 1938 года — у Мінскай вобласці. Вёска акупіравана гітлераўцамі ў перыяд з пачатку ліпеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 года. У гады Вялікай Айчыннай вайны на фронце загінулі 9 вяскоўцаў, яшчэ адзін — у партызанскай барацьбе. 4 жыхары вывезены гітлераўцамі ў Германію.

## Насельніцтва 
* 1921 год — 29 двароў, 218 жыхароў
* 1941 год — 22 двары, 111 жыхароў
* 1969 год — 29 двароў, 90 жыхароў
* 2003 год — 13 двароў, 20 жыхароў
* 2010 год — 9 гаспадарак, 20 жыхароў

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Янушкавічы (Лагойскі раён)

**Яну́шкавічы** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Янушкавіцкага сельсавета.
## Вядомыя асобы 
* Анатоль Аляксандравіч Данілевіч  (нар. 1951) — беларускі юрыст.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Крупенікі

**Крупе́нікі** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Урэцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Урэцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Зялёнкі (Любанскі раён)

**Зялёнкі** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асавецкага сельсавета.
## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Антонавіч Шэшка (нар. 1937) — беларускі матэматык.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Асавецкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Падваране

**Падвара́не** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Янушкавіцкага сельсавета.

Да 14 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Калачоўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Пеклічы

**Пе́клічы** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Асавецкага сельсавета.

## Вдомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Сяргей Раманавіч Лагун (1915—1985) — беларускі савецкі гісторык, доктар гістарычных навук (1972), прафесар (1972).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Асавецкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Забярэзінец

**Забярэ́зінец** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Камунараўскага сельсавета.

Да 16 ліпеня 1954 года ўваходзіла ў склад Даманавіцкага сельсавета Старобінскага раёна.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камунараўскі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Канстанцінаўка (Любанскі раён)

**Канстанці́наўка** (, , да 1960 года — **Серадзібор**) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Камунараўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камунараўскі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Сосны (Камунараўскі сельсавет)

**Со́сны** (, ) — аграгарадок у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Камунараўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Свята-Ефрасіннеўская царква

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камунараўскі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Катэгорыя:Сосны (Камунараўскі сельсавет)
Кузьмічы (Любанскі раён)

**Кузьмічы́** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Камунараўскага сельсавета.

За 2—2,5 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца паселішча неаліту і бронзавага веку.

## Славутасці 
Тэхналогія і традыцыі выпякання дамашняга хлеба ў Жораўцы і Кузьмічах як элемент нематэрыяльнай культурнай спадчыны і ў 2020 годзе ўлючаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Камунараўскі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Сярпішчына

**Сярпі́шчына** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Янушкавіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Фёдар Віктаравіч Чарняўскі (нар. 1940) — беларускі генеалог.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Зялёны Сад (Лагойскі раён)

**Зялёны Сад** (, ) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.

Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Гайненскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Лагазінскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Ляхаўка (Любанскі раён)

**Ля́хаўка** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.

У 1973—2013 гадах вёска ўваходзіла ў склад і з’яўлялася цэнтрам Ляхаўскага сельсавета.

Знаходзіцца за 25 км у напрамку на поўдзень ад горада Любань, за 177 км ад Мінска.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 102 жыхары ў 50 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Літаратура 
*  — С. 437.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рачэнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Турок (Любанскі раён)

**Туро́к** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.

У 1940—1973 гадах цэнтр Туроцкага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхаўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рачэнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Дварэц (Любанскі раён)

**Дварэ́ц** (, ) — пасёлак у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Малагарадзяціцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Малагарадзяціцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Новыя Юрковічы

**Но́выя Юрко́вічы** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Сароцкага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Настасся Рудольфаўна Герман (1920—1995) — работнік сельскай гаспадаркі, жывёлавод, Герой Сацыялістычнай Працы (1971)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сароцкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Вобчын

**Во́бчын** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.

## Гісторыя 
15 кастрычніка 1976 года да вёскі далучаны пасёлкі Дараганаўка, Камень і Новы.

## Назва 
Паводле Вадзіма Жучкевіча, назва-паняцце *агульнае («общее»)* або *апчак («общак»)* — вясковая паша або ўгоддзі агульнага карыстання.

Падобнае паняцце ён знайшоў у жывой гаворцы Навагрудчыны. Там *апчаком* называлі месца пасьбы вясковай жывёлы.

## Вядомыя асобы 
* Анатоль Паўлавіч Дастанка (1937—2024) — беларускі вучоны ў галіне цвердацелай мікраэлектронікі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рачэнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Атраднае (Любанскі раён)

**Атра́днае** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1964—1965 гадах вёска ўваходзіла ў склад Новацярушскага сельсавета.

Да 1969 года вёска мела назву **Бычкі**.

## Вядомыя асобы 
* Павел Анатолевіч Трубчык (нар. 1978) — беларускі гісторык.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рачэнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Дунцы

**Ду́нцы** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі засценак Забалоцкай воласці Бабруйскага павета. Старыя Дунцы вядомы з 1822 года, Новыя Дунцы з апошняй чвэрці XIX стагоддзя. Вёска вырасла сярод урочышча Данарова; тапанім з цягам часу трансфармаваўся ў Дунцы. У 1909 годзе ў засценку налічвалася 27 двароў і 146 жыхароў, у 1962 годзе 63 двары, 218 жыхароў.

У 1964—1965 гадах вёска ўваходзіла ў склад Новацярушскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рачэнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Каценін

**Каце́нін** (, ) — былы хутар у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіў у склад Рачэнскага сельсавета.

Ліквідаваны ў 2018 годзе.

## Спасылкі
Закальное

**Закально́е** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.

## Гісторыя 
Назва паходзіць ад *кельніка* — печы для абпалу цэглы і керамічнага посуду.

Мясцовасць заселена са старажытнасці, за 0,2 км на захад ад вёскі, ва ўрочышчы Шведскія магілы, захаваліся 16 насыпаў вышынёй 2—2,5 м, дыяметрам 7—9 м, каля асновы іх відны раўкі; 4 насыпы вышынёй 0,8—2 м, дыяметрам 4 м знаходзяцца побач, на могілках.

Закальное належала Радзівілам, потым Вітгенштэйну.

У сярэдзіне XIX ст. Закальноўскім маёнтку Вітгенштэйна было 3189 дзесяцін зямлі, 322 чалавекі (157 мужчын і 165 жанчын). На сялянскі двор прыпадала 10 дзесяцін ворнай зямлі і 2 дзесяціны сенакосу. Быў сядзібны дом (пабудаваны ў 1824), вінакурня, конны млын, валоўня, аўчарня, піцейны дом.

У пачатку XX ст. у маёнтку Закальное 16 двароў і 124 жыхары. У мясцовай школе вучылася 8 дзяцей, іх навучаў Іосіф Гог, пазней — святар Пётр Акаловіч і настаўнік Карп Шабернік.

У 1917 годзе 164 двары, 1084 жыхары

У 1962 годзе 128 двароў, 488 жыхароў.

15 кастрычніка 1976 года да вёскі далучаны пасёлак Шапёнаўка, у 1978 годзе да вёскі — пасёлак Грудок.

Фельчарска-акушэрскі пункт, сельскі дом культуры, бібліятэка, дзіцячы сад, сярэдняя школа (у 1995/1996 навучальным годзе — 103 вучні).

## Славутасці 
Мясцовы песенны стыль традыцыйных абрадавых і паза абрадавых песень аўтэнтычнымі фальклорнымі гуртамі «Журавушка», «Глыбокія крыніцы», «Павалякі» (вёскі Ямінск, Закальное, Обчын Любанскага раёна) як элемент нематэрыяльнай культурнай спадчыны ў 2008 годзе ўключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Патапавіч Кукраш (нар. 1928) — беларускі вучоны ў галіне сельскай гаспадаркі.
* Сяргей Патапавіч Кукраш (нар. 1942) — беларускі вучоны ў галіне аграхіміі.
* Мікалай Уладзіміравіч Мікуліч (нар. 1960) — беларускі літаратуразнаўца.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рачэнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Рачэнь

**Рачэ́нь** (, ) — аграгарадок у Любанскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета. Цэнтр Рачэнскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 15 км да паўднёвага захаду ад Любані, за 40 (30) км ад чыгуначнай станцыі Урэчча на лініі Асіповічы—Баранавічы, за 167 км ад Мінска, на аўтадарозе Любань—Старобін.

## Гісторыя 
Вядома з 1566 года як сяло ў Слуцкім княстве Алелькавічаў у маёнтку Ярэмічы, 46 валок зямлі. З 1589 года ўласнасць купцоў Тышэвічаў, з 1621 — Радзівілаў.

З 2008 года аграгарадок.

У 2009 года цэнтр СВК «Рачэнь». Працуюць агульнаадукацыйная сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, комплексны прыёмны пункт, аддзяленне сувязі і «Беларусбанка», сталовая, 4 магазіны. Помнік воінам і партызанам, загінулым у Вялікай Айчыннай вайне.

У складзе сельсавета 9 вёсак, 23 пасёлкі і 1 хутар.

## Насельніцтва 
* 1566 год — 46 валок
* 1795 год — 192 чалавекі
* 1816 год — 96 душ
* 1834 год — 49 рэвізскіх душ
* 1844 год — 180 рэвізскіх душ
* 1846 год — 44 двары, 123 чалавекі
* 1870 год — 52 двары
* 1897 год — 114 двароў, 889 чалавек
* 1908 год — 176 двароў, 1141 чалавек
* 1924 год — 213 двароў, 1145 чалавек
* 1960 год — 789 чалавек
* 1997 год — 300 гаспадарак, 861 чалавек
* 2001 год — 780 жыхароў, 289 двароў.
* 2009 год — 276 гаспадарак, 738 чалавек

## Вядомыя асобы 
* Леанід Васілевіч Кукраш (1938—2023) — беларускі навуковец у галіне раслінаводства і селекцыі
* Сямён Барысавіч Шапіра (нар. 1961) — міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь (2008—2010), старшыня Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта (з 2010)

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Паблізу вёскі знаходзяцца археалагічныя помнікі — гарадзішча і курганны могільнік, якія сведчаць пра засяленне гэтай тэрыторыі ў далёкім мінулым. — 
* Помнік савецкім воінам і партызанам, загінулым у Вялікай Айчыннай вайне.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рачэнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Азярное

**Азярно́е** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сароцкага сельсавета. Каля вёскі знаходзіцца возера Вячэра.

## Славутасці 
За 0,7 км на захад, і за 0,8—1 км на паўднёвы захад ад вёскі знаходзяцца паселішчы каменнага, бронзавага і жалезнага вякоў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сароцкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Арлёва

**Арлёва** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сароцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Захаравіч Галай (1901—1980) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-маёр.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сароцкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Сарачы

**Сарачы́** (, ) — аграгарадок у Любанскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Сароцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 2 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Любань, за 154 км ад Мінска, за 27 км ад чыгуначнай станцыі Урэчча, каля ад аўтамабільнай дарогі . На захад аграгарадка Сарачынскі канал.

## Гісторыя 
З 1974 года цэнтр сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2001 год — 1432 жыхары, 486 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя асобы 
* Максім Віктаравіч Брагінец (нар. 1987) — беларускі акцёр тэатра.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сароцкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Барыкоў

**Барыко́ў** (, ) — пасёлак у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Соснаўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Соснаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Шыпілавічы

**Шыпі́лавічы** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сароцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Павел Міхайлавіч Шпілеўскі (1823—1861) — беларускі этнограф, публіцыст, літаратурна-мастацкі крытык, пісьменнік і перакладчык.
* Юрый Аляксандравіч Сенажацкі (нар. 1970) — майстар спорту міжнароднага класа

## Славутасці 
Абрады і звычаі свята Пятрок у Шыпілавічах як элемент нематэрыяльнай культурнай спадчыны ў 2024 годзе ўключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Пятрок в Шипиловичах  

Катэгорыя:Сароцкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Дубнікі (Любанскі раён)

**Дубнікі́** (, ) — вёска ў Беларусі, у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Тальскага сельсавета.

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-116. Выданне 1987 года. Стан мясцовасці на 1984 год.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Касцюкі (Любанскі раён)

**Касцюкі́** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Тальскага сельсавета.

У 1989 годзе да вёскі далучаны пасёлкі Сяльцо і Чэрвень.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Ператок (Любанскі раён)

**Перато́к** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Тальскага сельсавета.

## Славутасці 
* Культавы камень з ямкамі, 300 м на поўнач ад вёскі, справа ад шашы Дубнікі — Таль — 

Ператок. Культавы камень (07).jpg|Месца культавага каменя
Ператок. Культавы камень (02).jpg|Культавы камень

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Тальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Забалаць (Любанскі раён)

**За́балаць** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Юшкавіцкага сельсавета.

15 кастрычніка 1976 года да вёскі далучаны суседні пасёлак Чырвоная Горка.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Юшкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Смольгава

**Смо́льгава** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. З 2009 года — цэнтр Юшкавіцкага сельсавета.

## Памятныя мясціны 
* Курганны могільнік, размешчаны злева ад дарогі ў в. Смольгава, за 0,5 км на паўночны ўсход ад в. Ракавішчы Любанскага раёна Мінскай вобласці — .

## Вядомыя людзі 
* Уладзіслаў Сыракомля (1823—1862) — беларускі паэт.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Юшкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Азломль

**Азло́мль** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Асавецкага сельсавета.

Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Ямінскага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Уладзімір Андрэевіч Лагун (1922—2004) — беларускі жывапісец.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Асавецкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Наўгальнае

**На́ўгальнае** (, ), часам **Наўго́льнае** — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асавецкага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Ямінскага сельсавета.

Файл:Naŭhaĺnaje Наўгольнае (2023) 01.png|Хата, 2023 г.
Файл:Naŭhaĺnaje Наўгольнае (2023) 03.png|Вясковая вуліца, 2023 г.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Асавецкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Ямінск

**Я́мінск** (, ) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асавецкага сельсавета.

Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Ямінскага сельсавета.

## Славутасці 
Мясцовы песенны стыль традыцыйных абрадавых і паза абрадавых песень аўтэнтычнымі фальклорнымі гуртамі «Журавушка», «Глыбокія крыніцы», «Павалякі» (вёскі Ямінск, Закальное, Обчын Любанскага раёна) як элемент нематэрыяльнай культурнай спадчыны ў 2008 годзе ўключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.

## Вядомыя асобы 
* Віктар Якаўлевіч Прушак (нар. 1956) — беларускі вучоны ў галіне геатэхналогіі і горнага машынабудавання.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Асавецкі сельсавет (Любанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёна
Бортнікі (Маладзечанскі раён)

**Бо́ртнікі** (, ) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Аляхновіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1704 годзе як вёска ў складзе маёнтка Дубрава ў Мінскім ваяводстве ВКЛ.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Аляхновіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладзечанскага раёна