open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нацыянальны камунізм

**Нацыянальны камунізм** (або нацыянал-камунізм) - ідэалогія пабудовы сацыялістычнай дзяржавы, а затым і камуністычнага грамадства, заснаваная на нацыянальна-культурных асаблівасцях народаў, іх геаграфічным становішчы і гістарычнай спадчыне. Нацыянал-камунізм адхіляе замену нацыянальнай культуры і мовы якой-небудзь адной усеагульнай універсальнай культурай і мовай. Нацыянал-камунізм выступае за ідэю незалежнай самастойнай дзяржавы, якая ўваходзіць на добраахвотнай аснове ў гіпатэтычны саюз сацыялістычных рэспублік. Такім чынам, нацыянал-камуністычная ідэалогія супрацьстаіць касмапалітызму і глабалізацыі.
Узнік на тэрыторыі былой Расійскай імперыі пасля рэвалюцыі 1917 года․ Пасля таго, як бальшавіцкая фракцыя Расійскай сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі змяніла сваю назву на Расійскую Камуністычную Партыю, левыя сацыялісты на Украіне, Беларусі і мусульманскіх абласцях ранейшай царскай імперыі пачалі развіваць розныя варыяцыі нацыянал-камунізму, які праіснаваў у СССР да 1930-х гадоў.

## Нацыянал-камунізм у Беларусі 
Нацыянал-камунізм не атрымаў вялікага распаўсюджання на тэрыторыі Беларусі. Але, у 1920-ых гадах, некаторыя з сяброў Камуністычнай Партыі Беларусі(бальшавікоў) падтрымлівалі як ідэі беларусізацыі і культурнай незалежнасці, так і ідэі камунізма. Так, у лютым 1921, прыхільнікамі ідэй беларускага нацыянальнага камунізму была напісана так званая "заява 32-ух", якая патрабавала:
У першую ж ноч пасля абмеркавання заявы ў ЦК КПБ, супрацоўнікі беларускага ЧК вырабілі ператрусы ў кватэрах ўсіх «падпісантаў», а іх кіраўнікоў А. Адамовіча, С. Булата, Я. Каранеўскага і М. Кудзельку арыштавалі.

У 1930-1931 гады найбольш актыўныя нацыянал-камуністы і дзеячы культуры БССР былі абвінавачаныя ў «нацыянал-дэмакратыі» і рэпрэсаваныя. З тых часоў аб нацыянал-камуністычныя ідэях забылі.

### Ацэнкі 
Гісторык Анатоль Вялікі акрэсліў «белнацкамунізм» як імкненне пабудаваць савецкую, але нацыянальна арыентаваную краіну. У той час былі дзеячы, якія імкнуліся пабудаваць краіну пад патранатам часовай нямецкай улады, былі тыя, хто падначальваўся савецкай уладзе, а іншыя — вялі актыўную працу сярод мільёна беларусаў-бежанцаў, якія апынуліся ў Расіі. Але, па сутнасці, хоць і рознымі спосабамі, але ўсе яны імкнуліся да адной і той жа мэты.

### Сённяшні час 
На момант 2017 года ў Беларусі не існуе ніякіх нацыянал-камуністыных партый ці рухаў. Вылучаецца толькі Нацыянал Бальшавіцкая Партыя Беларусі, якая пад выглядам нацыянал-камунізму прапагандуе ідэі далучэння да Расіі і сацыялізму.

## Літаратура 
* *Недасек Н.* Камунізм і «беларускі нацыяналізм» / Н. Недасек // Спадчына. — 2000. — № 1. — С. 3—31.

Катэгорыя:Марксізм
Лапатаносы

**Лапатаносы** (*Scaphirhynchus*) — род рачных рыб сямейства асятровых. 

Даўжыня 60-90, часам да 130 см, маса 2-3, часам да 4,4 кг. Маюць падоўжанае верацёнападобнае цела, характэрнае для прыдонных рыб. Рыла шырокае, моцна сплюшчанае, лапатападобнае. Верхняя частка галавы пакрыта трывалымі касцянымі пласцінамі. Пырскальца няма. Жаберныя перпонкі не ўтвараюць складкі. На целе пяць падоўжных радоў касцявых пласцін (жучак): адзін спінны, два бакавыя і два брушныя; яны ідуць уздоўж усяго цела. Лапатаносы характарызуюцца вельмі доўгім прыплюшчаным хваставым сцяблом, адзетым, як панцырам, касцявымі пласцінкамі. Хваставая нітка (у адрозненне ад азіяцкіх несапраўдных лапатаносаў) адсутнічае або малая. Плавальны пузыр вялікі.

Выключна прэснаводныя, не выходзяць у мора і ўсё жыццё праводзяць у рэках з хуткай плынню і камяністым ці пясчаным дном. Тыповыя бентафагі, кормяцца лічынкамі насякомых (асабліва аднадзёнак і ручайнікаў), ракападобнымі і дробнымі малюскамі, буйныя — рыбай.

Растуць павольна, але выспяваюць хутчэй за вялікіх асятроў. Нераст адбываецца на глыбокіх участках рэк з моцным цячэннем і цвёрдым грунтам.

Род уключае 3 віды:
* 
* 
* 

У ЗША звычайны лапатанос мае невялікае прамысловае значэнне.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Жизнь животных. В 7-ми тт. Т. 4. Рыбы / Под ред. Т. С. Расса. — М.: Просвещение, 1983.

Катэгорыя:Асятровыя
Антоніа Таяні

**Антоніа Таяні** (; , , Італія) — італьянскі і еўрапейскі палітык, еўрапейскі камісар па транспарце ў 2008—2010 і па пытаннях прамысловасці і прадпрымальніцтва з 9 лютага 2010 года па 31 кастрычніка 2014 года. Таксама з’яўляўся адным з віцэ-старшыняў Еўракамісіі.

Старшыня Еўрапарламента з 17 студзеня 2017 года.

## Біяграфія 
Скончыў юрыдычны факультэт універсітэта Ла Сапіенца ў Рыме, працаваў у друку і на радыё.

У маладосці з’яўляўся намеснікам старшыні Маладзёжнага манархічнага фронту — маладзёжнай арганізацыі Італьянскага манархічнага саюза (Unione monarchica italiana), служыў афіцэрам СПА (на радары ў Сан-Джавані-Цеаціна). Пазней быў журналістам — у  і , а таксама вядучым на  і спецыяльным карэспандэнтам у некалькіх краінах, уключаючы Ліван, Савецкі Саюз і Самалі.

Разам з Чэзарэ Прэвіцы, , Антоніа Марціна і Марчэла Дэль’Утры 29 чэрвеня 1993 года ўдзельнічаў у сходзе юрыстаў і іншых асоб, якія звязаны з інтарэсамі кампаніі Сільвіа Берлусконі Fininvest, якое паклала пачатак групе «Наперад, Італія! Асацыяцыя за добры ўрад» (Forza Italia! Associazione per il buon governo), якая вырасла ў партыю «Наперад, Італія».

У 1994 годзе быў абраны дэпутатам Еўрапарламента; быў старшынёй фракцыі партыі «Наперад, Італія» у ЕП, а таксама ўдзельнікам шматлікіх камісій і дэлегацый. У маі 2008 года змяніў Франка Фраціні на месцы прадстаўніка Італіі ў Еўракамісіі ў сувязі з яго пераходам на пасаду міністра замежных спраў Італіі. За яго прызначэнне на пасаду камісара па транспарце выказаліся 507 дэпутатаў Еўрапарламента, супраць — 53. 9 лютага 2010 года ў абноўленым складзе Еўракамісіі атрымаў партфель камісара па пытаннях прамысловасці і прадпрымальніцтва, а таксама застаўся на пасадзе віцэ-старшыні камісіі. Вярнуўся да дэпутацкай працы ў Еўрапарламенце ў 2014 годзе, калі заняў пасаду віцэ-прэзідэнта. Таксама з 2014 года — член Выканаўчага камітэта адроджанай партыі «Наперад, Італія».

Быў вылучаны фракцыяй Еўрапейскай народнай партыі на пасаду старшыні Еўрапейскага парламента і 17 студзеня 2017 года абраны ў чацвёртым туры галасавання.

Акрамя італьянскай, валодае англійскай, іспанскай і французскай мовамі.

Катэгорыя:Дэпутаты Еўрапарламента ад Італіі
Катэгорыя:Еўрапейскія камісары
Катэгорыя:Палітыкі Італіі
Катэгорыя:Старшыні Еўрапарламента
Камерата (гурт)

**«Камерата»** — беларускі вакальны гурт, які выконвае а капэла джазавыя кампазіцыі і ўласныя творы.

## Гісторыя 
Ансамбаль «Камерата» Беларускай дзяржаўнай філармоніі створаны ў 1986 годзе як звычайны камерны хор.

Выступалі ў Польшчы, ЗША, Швейцарыі, Аўстрыі, Турцыі, Расіі, на фэстах «Varna Summer», «International Festival Muzyki Gospel», «International Ankara Music Fesival», «Molde International Jazz Festival», «Vocal Zone» (Кіеў, 2006).

## Дыскаграфія 
* 1997 — Снега, снега…
* 2000 — Мой ангел
* 2001 — Just
* 2006 — Дзiва (Miracle)
* 2012 — Памiж небам i зямлёй (Between Heaven and Earth)

## Удзельнікі 
* Філіп Смелаў (барытон)
* Аляксандр Доўнар (тэнар, кампазітар)
* Аляксей Бурдзелеў (бас)
* Вольга Вераб’ёва (альт, кампазітар)
* Юлія Караткевіч (альт)
* Галіна Гардынец (сапрана)
* Таццяна Пыталева (сапрана)

### Былыя удзельнікі 
* Ігар Мельнікаў (барытон, аранжыроўка, мастацкі кіраўнік)
* Алег Шыкуноў
* Таццяна Дробышава

## Рэпертуар 
Ад класікі да джазу.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка
* 
* 
* Camerata на Facebook

Катэгорыя:Акадэмічныя калектывы Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1986 годзе
Федэрацыя бадмінтона Азербайджана

**Федэрацыя бадмінтона Азербайджана** () — арганізацыя, якая займаецца правядзеннем спаборніцтваў па бадмінтоне на тэрыторыі Азербайджана. Была заснавана ў 1996 годзе. З 1997 года з’яўляецца членам Сусветнай федэрацыі бадмінтона і Еўрапейскага саюза бадмінтаністаў.

## З гісторыі бадмінтона ў Азербайджане 
У 1998 годзе азербайджанскія бадмінтаністы ўпершыню пасля атрымання незалежнасці прынялі ўдзел на чэмпіянаце свету і Еўропы па бадмінтоне.

## Кіраўніцтва федэрацыі 
Вышэйшым кіруючым органам федэрацыі з’яўляецца Выканаўчы Камітэт, які складаецца з 10 чалавек. На апошняй справаздачна-выбарчай канферэнцыі, якая прайшла ў снежні 2007 года, Камал Абдула ізноў быў абраны прэзідэнтам федэрацыі а Мірза Аруджаў зацверджаны на пасадзе генеральнага сакратара. Быў таксама пераабраны Выканаўчы Камітэт Федэрацыі.

* Прэзідэнт — Камал Абдула (Абдулаеў), д.ф.н., прафесар, драматург.
* Генеральны сакратар — Мірза Аруджаў.

## Гл. таксама 
* Бадмінтон
* Чэмпіянат свету па бадмінтоне
* Сусветная федэрацыя бадмінтона
* Спіс алімпійскіх медалістаў па бадмінтоне
* Спіс спартыўных федэрацый Азербайджана

## Спасылкі 
* Кіраўнікі спартыўных федэрацый Азербайджана 

Катэгорыя:Арганізацыі паводле алфавіта
Бадмінтон
Катэгорыя:Бадмінтон у Азербайджане
Мікіта Сцефановіч

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Мікіта Сцефановіч
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = мужчынскі
 |поўнае імя           = Мікіта Сцефановіч
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 2000
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Мікіта Сцефановіч** (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Сацыял-дэмакратычная партыя Гнчакян

**Сацыял-дэмакратычная партыя «Гнчак»** — адна з найстарэйшых армянскіх палітычных партый. Заснавана ў 1887 г. студэнтамі жэнеўскага ўніверсітэта А. і М. Назарбекамі, Р. Ханазатам, Г. Кафянам і інш., якія выдавалі армянскую рэвалюцыйную газету «Гнчак» як «Рэвалюцыйная партыя Гнчак». Партыя стала першай сацыялістычнай партыяй, што дзейнічала на тэрыторыях Асманскай Турцыі і Персіі.

У апублікаванай у 1888 г. праграме бліжэйшай мэтай партыі прызнавалася вызваленне Заходняй Арменіі шляхам агульнанацыянальнага паўстання, чаму павінна было рушыць услед усталяванне сацыялістычнага ладу. Гнчакісты з'яўляліся зацятымі прапагандыстамі марксізму, упершыню ў армянскай рэчаіснасці з дазволу Ф. Энгельса апублікавалі пераклад асноўнай часткі «Камуністычнага маніфеста». Са знакамітых супольных акцый Гнчакянаў і РСДРП(б) — страйк у Баку ў 1904 г.

Партыя актыўна брала ўдзел у вызвольным змаганні армянскага народа супраць Асманскай імперыі, арганізавала мітынгі ў Гум-Гебу (1890) і Бабы-Алі (1895), паўстанні Сасуна, Зейтуна і г.д. Членамі партыі былі бачныя гайдукі Мецн Мурад, Жырар, Грайр, Хрыстафор Аганян, Мурад Себастацы (пазней далучыўся да дашнакаў) і інш.

20 лідараў партыі былі павешаны ў Стамбуле на пачатковым этапе Генацыду армян (1915).

Партыя згуляла важную ролю ў абароне Першай Рэспублікі Арменія, яе члены бралі ўдзел у Сардарапацкай бітве.

Пасля перамогі Савецкай улады ў Арменіі гнчакісты абвясцілі пра самаліквідацыю ў межах СССР. Аднак у шэрагу краін партыя працягвала сваю дзейнасць, у прыватнасці, брала ўдзел у самаабароне армянскай злучыны Лівана ў 1970— 80-х гг..

З пачатку 1990-х гнчакісты бралі ўдзел у абароне Карабаха, быў створаны атрад «Мецн Мурад».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Гісторыя Арменіі
Катэгорыя:Сацыял-дэмакратычныя партыі
Павел Канстанцінавіч Казакевіч

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Павел Канстанцінавіч Казакевіч
|дата нараджэння  = 02.10.1904
|месца нараджэння = вёска Забашавічы, , Мінская вобласць
|дата смерці      = 15.02.1943
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1926—1943
|званне           = 
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Польскі паход РЧСАсавецка-фінская вайнаВялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Павел Канстанцінавіч Казакевіч** (, в. Забашавічы, Барысаўскі павет, Мінская губерня — , Харкаўская вобласць, УССР) — палкоўнік Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 верасня (па новым стылі — 2 кастрычніка) 1904 года ў вёсцы Забашавічы Барысаўскага павета Мінскай губерні (цяпер — Барысаўскі раён Мінскай вобласці).

Атрымаў пачатковую адукацыю, пасля чаго працаваў у калгасе. У 1926 годзе прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1931 годзе скончыў Аб’яднаную Беларускую ваенную школу, у 1939 годзе — Мінскае ваеннае вучылішча, у 1941 годзе — Ваенную акадэмію імя Фрунзэ. Удзельнічаў у польскім паходзе і савецка-фінскай вайне. З чэрвеня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Прымаў удзел у баях на Заходнім і Паўднёва-Заходнім франтах. Вызначыўся падчас вызвалення Харкава у лютым 1943 года.

12 — 15 лютага 1943 года полк Казакевіча перарэзаў шляхі адыходу праціўніка па шашы Харкаў-Палтава і знішчыў больш за 200 аўтамашын і вялікую колькасць іншай баявой тэхнікі. Дзякуючы свайму прыкрыццю флангаў суседніх палкоў полк Казакевіча забяспечыў ім паспяховае вызваленне некалькіх раёнаў Харкава. 15 лютага 1943 года Казакевіч загінуў у баі. Пахаваны ў пасёлку Альшаны Дэргачыўскага раена Харкаўскай вобласці Украіны.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 19 чэрвеня 1943 года за «ўмелае камандаванне стралковым палком, узорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі палкоўнік Павел Казакевіч пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна, Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі.

## Ушанаванне памяці 
У гонар Казакевіча на яго магіле ўзведзены помнік, усталяваны бюст у роднай вёсцы, названая вуліца ў Харкаве.

## Літаратура 
* 
* За отчизну, свободу и честь! Книга !. Горький, 1961.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984.

Катэгорыя:Военачальнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі польскага паходу РСЧА
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Барысаўскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Барысаўскім павеце
Барысюк

**Барысюк** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Арыэль Барысюк (нар. 1991) — польскі футбаліст.
* Мікалай Андрэевіч Барысюк (нар. 1941) — вучоны ў вобласці ракетна-касмічнай тэхнікі, генерал-лейтэнант.
* Міхаіл Уладзіміравіч Барысюк (1937—1997) — беларуская ўрач-фізіёлаг, біяфізік. Доктар медыцынскіх навук (1982), прафесар (1985).
* Таццяна Пятроўна Барысюк (нар. 1971) — беларуская паэтэса, крытык.
* Юрый Антонавіч Барысюк (нар. 1978) — беларускі гісторык і краязнавец.
* Ян Барысюк (1888—1953) — каталіцкі святар.
Наталка Бабіна

**Наталка Бабіна**, поўнае імя **Наталля Васілеўна Бабіна**, па нараджэнні **Дынько** (нар.  года, в. Заказанка, Брэсцкі раён) — беларуская пісьменніца, перакладчыца і журналістка ўкраінскага паходжання, фіналістка літаратурнай прэміі «Ангелус» (2011, Польшча), лаўрэат прэміі БАЖ імя Чаркасавай (2010).

## Біяграфія 
Сястра беларускага журналіста Андрэя Дынько.

Пасля школы вучылася на інжынера ў Мінскім політэхнічным інстытуце. Працавала інжынерам на заводзе «Цветатрон» (Брэст), на заводзе імя Леніна (Мінск). Таксама працавала ў газеце «Збудінне», потым інжынерна-тэхнічным супрацоўнікам у газеце «Звязда».

З 1994 года супрацоўнічае з газетай «Наша Ніва», з 2007 года — штатны журналіст газеты. У шлюбе, мае трох дзяцей.

Мастацкія творы пачала друкаваць у 1994 годзе. Піша па-беларуску і па-ўкраінску. Друкавалася ў часопісах «ARCHE», «Дзеяслоў», газетах «Звязда» і «Наша Ніва»; ва ўкраінскіх часопісах «Сучасність», «Кур’ер Крівбасу», «Над Бугом і Нарвою», газеце «Поступ». Творы перакладзеныя на польскую, чэшскую, украінскую і англійскую мовы.

## Бібліяграфія 
* Зборнік апавяданняў «Крыві не павінна быць відна» (2007).
* Раман «Рыбін горад» (2008, 2011).
* Раман «Бадай, Будка» (2019).

## Пераклады 
* Данеўская Ірына «Багуслаў Радзівіл: Нямецкі прынц з Вялікага Княства Літоўскага», пераклад з украінскай Наталкі Бабінай (2018).
* Данеўская Ірына «Багуслаў Радзівіл. Генерал Караля», пераклад з украінскай Наталкі Бабінай (2020).

Катэгорыя:Выпускнікі БНТУ
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Віктар Мікалаевіч Аслюк

**Віктар Мікалаевіч Аслюк** (нар. ) — беларускі рэжысёр і сцэнарыст.

## Біяграфія 
Выпускнік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта і Беларускай акадэміі мастацтваў (майстэрня Віктара Дашука). З 1995 года працуе на Нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм». З 2003 года — сябра Еўрапейскай кінаакадэміі. Рэжысёр больш чым 40 дакументальных фільмаў. Удзельнік шматлікіх міжнародных кінафестываляў, на якіх атрымаў каля 60 узнагарод. Лаўрэат фестываляў дакументальнага і кароткаметражнага кіно «Cinema du Reel» (Францыя), «DOKLeipzig» (Германія), Tampere International Short Film Festival (Фінляндыя), «Послание к человеку» (Расія), Prix Europa (Германія). У 2003 годзе фільм Віктара Аслюка «Мы жывем на краі» быў намінаваны на Еўрапейскую кінапрэмію ў намінацыі «лепшы кароткаметражны фільм». Фільмы Віктара Аслюка дэманстраваліся ў межах анлайн-фестываля «BelarusDocs».

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Кінарэжысёры Беларусі
Крывалессе

, Аляска, ЗША]]
**Крывалессе** — тып лесу, для якога характэрныя невысокія (да 10 м) скрыўленыя (а часам і скручаныя спіраллю) дрэвы і кусты, якія нярэдка  сцелюцца з узнімальнымі ўверх галінамі.

Субальпійскія крывалессі, адыгрываючы істотную ролю ў рэжыме многіх рэк, маюць водаахоўнае значэнне.

## Агульная інфармацыя 
Узнікненне крывалесся звычайна звязана з моцнымі вятрамі, багатымі снегападамі і іншымі неспрыяльнымі фактарамі, з-за якіх расліны жывуць на фізіялагічнай мяжы, набываючы пачварны выгляд. Расліны зімуюць пад снегам у сагнутым стане, пасля ж раставання снегу галіны часткова выпростваюцца.

Дрэвы не толькі перакрыўляюцца ў падветраны бок, але і развіваюць свае галіны толькі на гэтым баку, так як маладыя парасткі з наветранага боку гінуць ад высушвальнага дзеянні ветру; у выніку атрымліваюцца крывыя дрэвы з аднабокай кронай.

Да крывалесся можна аднесці і *стланікі* — формы дрэў і кустоў, якія сцелюцца па паверхні: усе непрыхаваныя зімой снегам галінкі адміраюць, і дрэвы атрымліваюць нізкую, крывую, як бы абрэзаную на ўзроўні снегавога покрыва форму.

Крывалессі звычайна сустракаюцца каля межаў распаўсюджвання лясоў, у раўнінных і горных лесатундрах.

У падлеску горнага крывалесся сустракаюцца ядлоўцы (, , ), рададэндраны і іншыя прадстаўнікі сямейства верасовыя, вярбы.

На Паўночным Каўказе горныя бярозавыя крывалессі складаюцца пераважна з ; у бярозавых крывалессях тут таксама сустракаюцца таксама , , , .

## Гл. таксама 
* П’яны лес
* Рэдкалессе

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Криволесье в Географическом словаре на сайте Экологический центр «Экосистема»™, А. С. Боголюбов

Катэгорыя:Біёмы
Катэгорыя:Тыпы лесу
Пінск (тэлерадыёкампанія)

**Тэлерадыёкампанія «Пінск»** — 39-ы тэлевізійны дэцыметровы эфірны канал вяшчання на г. Пінск і Пінскі раён. Частата — 615,25 МГц. Патэнцыйная аўдыторыя складае 200 тысяч гледачоў. Ажыццяўляе вытворчасць і трансляцыю ўласных тэле- і радыёпраграм.

Заснавальнікам дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі ў 2005 годзе выступіў гарадскі выканаўчы камітэт на чале з А. А. Гордзічам. З чэрвеня 2008 года тэлеканал «Пінск» пачаў трансляцыю на ўласнай частаце.

## Тэлепраекты 
* Праграма «Зваротная сувязь»;
* Праграма «36,6»;
* Праграма «аўтамагазін»;
* Праграма «На баку Закона»;
* Праграма «Падрабязнасці»;
* Праграма «Мая Піншчына»;
* Праграма «СпортЭфир»;
* Спецыяльны рэпартаж;
* Музычны топ 10.

## Узнагароды 
* Найлепшая інфармацыйная праграма «Навіны» рэгіянальнага тэлебачання ў 2015 годзе (3 месца) 
* Заваёўнікі «Тэлевяршыні»: тэлерадыёкампанія «Пінск» атрымала ўзнагароду за найлепшую праграму навін 2013 год 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Пінскі гарвыканкам 
* Пінскі Веснік

Катэгорыя:Тэлеканалы Беларусі
Катэгорыя:Тэлеканалы на беларускай мове
Катэгорыя:Тэлеканалы на рускай мове
Катэгорыя:Культура Пінска
Спіс спартыўных федэрацый Азербайджана

**Спартыўныя федэрацыі Азербайджана**

## Нацыянальныя федэрацыі па алімпійскіх відах спорту 
Усяго налічваецца 26 федэрацый. Сярод іх: 
* Федэрацыя атлетыкі Азербайджана
* Федэрацыя бадмінтона Азербайджана
* Федэрацыя баскетбола Азербайджана
* Федэрацыя бокса Азербайджана
* Федэрацыя барацьбы Азербайджана
* Федэрацыя веласіпеднага спорту Азербайджана
* Федэрацыя валейбола Азербайджана
* Федэрацыя гандбола Азербайджана
* Федэрацыя гімнастыкі Азербайджана
* Федэрацыя па веславанні на байдарках і каноэ Азербайджана
* Федэрацыя дзюдо Азербайджана
* Федэрацыя зімовых відаў спорту Азербайджана
* Каратэ ў Азербайджане
* Федэрацыя коннага спорту Азербайджана
* Федэрацыя настольнага тэніса Азербайджана
* Федэрацыя паруснага спорту Азербайджана
* Федэрацыя плавання Азербайджана
* Федэрацыя пляжнага футбола Азербайджана
* Федэрацыя рапіры Азербайджана
* Федэрацыя стральбы Азербайджана
* Федэрацыя стральбы з лука Азербайджана
* Федэрацыя тайквандо Азербайджана
* Федэрацыя тэніса Азербайджана
* Федэрацыя цяжкай атлетыкі Азербайджана
* Асацыяцыя футбольных федэрацый Азербайджана
* Федэрацыя па хакеі на траве Азербайджана

## Нацыянальныя федэрацыі па неалімпійскіх відах спорту 
Усяго налічваецца 43 федэрацыі.
* Нацыянальная федэрацыя джыу-джытсу Азербайджана
* Федэрацыя шахмат Азербайджана
* Азербайджанская Федэрацыя шашак
* Асацыяцыя прафесійных відаў адзінаборстваў Азербайджана

## Спасылкі 
* Нацыянальныя федэрацыі па неалімпійскіх відах спорту 
* Нацыянальныя федэрацыі па алімпійскіх відах спорту 

*
Катэгорыя:Спісы:Азербайджан
Народны камісарыят працы БССР

**Наро́дны камісарыя́т пра́цы Белару́скай ССР** быў утвораны ў снежні 1920 года на базе Народнага камісарыята працы Літбел ССР, а ў верасні 1933 года ведамства было расфарміравана, яго нашчадкам у лістападзе 1933 года стала Пастаянная камісія па рэгуляванні вярбоўкі рабочай сілы пры СНК БССР.

Апарат камісарыята размяшчаўся ў будынку былога манастырскага корпуса манастыра базыльян.

## Наркамы 
* Яфім Барысавіч Генкін (1920—1921);
* Бэр Аршанскі (са снежня 1921, быў абраны на першай сесіі ЦВК БССР ІІІ склікання);
* Мордух Явельевіч (Ельявіч) Міленькі (1922);
* Вульф Нодэль (18 снежня 1922—1924);
* Сяргей Ярафееў (1924—1927);
* Адам Славінскі (1927);
* Казімір Бенек (красавік 1927—1929);
* Міхаіл Гнілякевіч (май 1929 — сакавік 1931);
* Абрам Баскін (1931—1933).

## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти и центрального управления Белорусской ССР (1965—1991 гг.). [В 3 ч.]. Ч. 3. — Минск, 2000.
* Отчет о деятельности Наркомтруда БССР за период декабрь 1925 г. ― октябрь 1927 г. : к 6-му Всебелорусскому съезду профсоюзов / БССР, Народный комиссариат труда. ― Минск, 1927.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1920 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1933 годзе
Балабас

**Балаба́с** — традыцыйны беларускі танец. Музычны памер 2/4. Тэмп хуткі. Зафіксаваны ў канцы 19 ст. ў Ваўкавыскім павеце М. Федароўскім. «Балабас» суправаджаўся выкананнем жартоўных прыпевак:

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларускія народныя танцы
Бекеша

[thumb|200px|злева|Гетман [Стэфан Чарнецкі ў *бекешы*.]]
**Беке́ша**, або **бекеш** ( — доўгі кажуш) — мужчынскае паліто старадаўняга крою са зборкамі ў таліі. Таксама бекешай называецца шуба, пакрытая чым-небудзь. Асаблівасцю бекешы лічылася футравая аздоба па рукавах, нізе, кішэнях і невялікі адкладны ці стаячы каўнер.

Назва адзення паходзіць ад імя вялікалітоўскага дзяржаўнага і ваеннага дзеяча Каспара Бекеша, які камандаваў венгерскай пяхотай, франта, сябра і паплечніка Стафана Баторыя (1533—1586).

Гэтая вопратка вядома ў асяродку феадальнай шляхты XVI стагоддзя. Так, у жыхара Гродна зямяніна Міцуты ў 1599 годзе была «бекешка ездецкая сукна чорного влоского, завыйкамі лисеми новыми подшитая», якая каштавала 14 коп грошаў.

У XVIII была папулярнай сярод дробнай шляхты і мяшчан, з часам, у XIX стагоддзі, стала элементам афіцыйнага гарадскога касцюма.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мужчынскае адзенне
Катэгорыя:Гісторыя касцюма
Катэгорыя:Зімовае адзенне
Бярозавыя крывалессі

**Бярозавыя крывалесссі** — падзоны тайговай зоны, пераходная да зоны тундраў, а таксама адзін з тыпаў горна-ляснога пояса.

Бярозавыя крывалессі як падзоны тайговай зоны сустракаецца ў асноўным у прыакіянічных раёнах — у прыватнасці, у Фенаскандыі і на Камчатцы. У драўняным ярусе Фенаскандыі, напрыклад, у Мурманскай вобласці, пераважае Бяроза Чарапанава (, syn. ) — падвід , пры гэтым расліны могуць мець форму прамаствольнага, крываствольнага або шматствольнага дрэва, дрэва са ствалом шаблепадобнай формы, высокага кустоўя, «дрэва ў спадніцы». У тундравай зоне Мурманскай вобласці фрагменты бярозавага крывалесся сустракаюцца ў асноўным у далінах рэк і ручаёў, у іншых месцах, абароненых ад ветру.

У Мурманскай вобласці найбольш шырока распаўсюджаныя наступныя тыпы бярозавага крывалесся:
* кусцікава-лішайнікавыя (напрыклад, багноўкава-кладоніевыя),
* травяна-кусцікавыя (кізілава-чарнічныя),
* рознатраўныя.

На Паўночным Каўказе горныя бярозавыя крывалессі складаюцца пераважна з ; у бярозавых крывалессях тут сустракаюцца таксама , , , .

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Тыпы лесу
Мальва лясная

**Ма́льва лясная** (*Malva sylvestris*) — расліна сямейства , від роду .

## Назва 
Мальва лясная, мальва, рожа лясная, мальва маўрытанская

## Біялагічнае апісанне 
Гэта двухгадовая травяністая расліна вышынёй 30—120 см. Сцябло прамое, у асноўным галінастае, звычайна пакрытае рассеянымі валасінкамі.

Лісце на доўгіх хвосціках, па краях гародчата-зубчастае, з круглявымі пяці—сямілопасцевымі пласцінкамі. Прылісткі ланцэтападобныя, бледна-зялёныя, па краях доўгарасніцавыя.

Кветак звычайна некалькі (часам адна). Яны знаходзяцца ў пазухах лісця. Подчашша складаецца з даўгавата-авальных лісточкаў, па краях расніцавых. Чашачка амаль да сярэдзіны падзелена на трохкутныя долі, паблізу некалькі пладоў разрастаецца. Вяночак ружовага колеру. Ён у 3-4 разы больш чашачкі, пялёсткі даўжынёй да 2,5 см, зваротнаяйкападобныя, глыбокавыемкавыя.

Формула кветкі: \ast K_{3+(5)} \; C_5 \; A_\infty \;  G_{(\underline\infty)}.

Плады састаўныя, складаюцца з 10—13 голых, на спінках сеткава-маршчыністых плодзікаў.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна расце ў лясах і светлых парках, часам як пустазелле. Арэал віду ўключае ў сябе паўднёвую палову Еўрапейскай часткі Расіі, Крым, Каўказ, Сярэднюю Азію, Заходнюю Еўропу, Паўночную Афрыку, Малую Азію, Паўднёва-Заходнюю Індыю.

## Выкарыстанне 
Гэта расліна культывавалася з глыбокай старажытнасці егіпцянамі, грэкамі і рымлянамі. На Каўказе яе да гэтага часу ўжываюць у ежу.

## Спасылкі 
* 
* Malva sylvestris L.  // The Plant List

Катэгорыя:Мальвавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Таццяна Антонаўна Баначыч

**Таццяна Антонаўна Баначыч** (Каліноўская, нар. Нікіціна; ,  — ) — беларуская  (лірыка-каларатурнае сапрана).

## Біяграфія 
З сям’і службоўца. Вучылася ў Саратаўскай кансерваторыі (фартэпіяна, клас Барыса Радугіна; сольныя спевы, клас Міхаіла Мядзведзева). Скончыла Беларускі музычны тэхнікум (1931, спевы, клас Антона Баначыча) і тры курсы кансерваторыі (фартэпіяна, клас Георгія Пятрова; адначасова сольныя спевы). У 1930—1933 у Беларускай студыі оперы і балета. У 1933—1941, 1944 салістка Беларускай оперы. У 1941—1944 салістка оперы Мінскага гарадскога тэатра.

Арыштавана 16 снежня 1944 у Мінску па адрасе: пас. Фрунзе, д. 6, кв. 1. Асуджана 3 кастрычніка 1945 як «сацыяльна-небяспечны элемент» і за «работу ў оперным тэатры ў Мінску падчас нямецка-фашысцкай акупацыі» да 5 гадоў папраўча-працоўных лагераў. Пазней на вольным пасяленні ў Сібіры, працавала медсястрой. У 1954 вярнулася ў Мінск. У 1957 рэабілітавана. Рэабілітавана ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда БССР 24 мая 1957. Асабовая справа К. № 10324-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Сапрана
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Данііл Міхалькоў

{{Спартсмен
 |імя                  = 22px Данііл Міхалькоў
 |выява                = 
 |шырыня               = 
 |апісанне выявы       = 
 |пол                  = мужчынскі
 |поўнае імя           = Данііл Міхалькоў
 |арыгінал імя         = 
 |мянушкі              = 
 |грамадзянства        = 
 |спецыялізацыя        = 
 |клуб                 = 
 |дата нараджэння      = 2001
 |месца нараджэння     = 
 |дата смерці          = 
 |месца смерці         = 
 |года кар'еры         = 
 |рабочы бок           = 
 |трэнеры              = 
 |рост                 = 
 |вага                 = 
 |медалі               = 

 
{ style="background: transparent"

}
 |вікісховішча         = 
}}

**Данііл Міхалькоў** (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.

## Дасягненні 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Мікіта Кавалёнак

**Мікіта Кавалёнак** (нар. ) — беларускі плывец. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Дасягненні 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Плыўцы Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Quercus pontica

**Quércus póntica** — лістападнае дрэва або куст, від роду  сямейства . Гэты від уваходзіць у секцыю Mesobalanus.

Відавы эпітэт pontica дадзены па адным з месцаў вырастання і месца яго апісання — Пантыйскаму хрыбту.

## Батанічная апісанне 
Высокі хмызняк ці невялікае дрэва, якое дасягае 3-5 метраў у вышыню, са ствалом, галінаваным ад аснавання, пакрытым гладкай шэрай карой, у старых асобнікаў неглыбока парэпаным.

Пупышкі шырокаавальныя або амаль круглявыя, да 3 см даўжынёй, з кіляватай, буровата-жоўтай, па краі вузкаперапончатай лускай. Гадавалыя галінкі голыя, чырванавата-бурыя, з дробнымі белымі чачавічкамі.

Хвосцікі 1-1,5 см даўжынёй. Прылісткі хутка ападаюць. Лісце шчыльнае, буйное, 10-20 см даўжынёй (у рэдкіх выпадках да 35 см) і 4-10 і да 15 см шырынёй, суцэльнае, эліптычнае або шырока-авальна-яйкападобнае, ля аснавання звужанае і клінаватае, на вяршыні прывостранае, па баках з загнутымі наперад, тупаватымі або завостранымі, невялікімі зубцамі па 15-30 з кожнага боку, зверху бліскучае, цёмна-зялёнае, голае, знізу больш бледнае, з густым вельмі тонкім апушэннем. Маладое лісце пакрыта пушком, які з часам знікае.

Мужчынскія кветкі да 10 см даўжынёй, з валасістым амаль чорным стрыжнем; калякветнікі падзеленыя да паловы на трохкутныя долі. Цвіце ў маі — чэрвені.

Жалуды адзінкавыя або па 2-5, на кароткіх, тоўстых пладаносах, шырокаавальныя, да 3 см даўжынёй і 2 см шырынёй, светла-бурыя; плюска сподачкападобная, акружае жолуд да¼; лускі яе даволі буйныя, падоўжана-авальныя або трохкутныя, верхнія амаль ланцэтныя, уздутыя, з прыціснутымі кончыкамі, густа-шэра-апушаныя.

Від апісаны з Пантыйскага хрыбта ў раёне Рызе.

## Распаўсюджанне і экалогія 
У натуральных умовах расце ў гарах Заходняга Закаўказзя і на паўночным усходзе Турцыі.

Дрэвы растуць на вышыні 1 300-2 100 метраў над узроўнем мора, часта з'яўляючыся складовай часткай горнага крывалесся, пераважна на гліністай глебе, часам на вапняковых хрыбтах, у лясной і субальпійскай зонах, да мяжы лесу. Сустракаецца Заходнім Закаўказзе, на поўдзень ад басейна ракі Бзыб і ў Турцыі — у Паўночна-Заходняй Анатолі (горы Лузістана і Пантыйскі хрыбет).

Катэгорыя:Дуб
Катэгорыя:Дэкаратыўныя дрэвы
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1849 годзе
Чарнаногія

thumb|Танец скальпаў, 1907 г.
**Чарнано́гія** (, саманазва: *Niitsitapi*, ᖹᐟᒧᐧᒣᑯ, літаральна "людзі") — заходняя алганкінская канфедэрацыя. Склалася ў XVIII - XIX стст. на поўначы Вялікіх раўнін. Першапачаткова ўключала такія народы, як пеганы, каінава і сіксікава. Блізкімі саюзнікамі лічыліся гравантры і цуутына. 

Агульная назва **чарнаногія** паходзіць ад саманазвы сіксікава, шырока выкарыстоўваецца ў навуковай літаратуры і ў афіцыйных дакументах. 

У XIX ст. чарнаногія кантралявалі значныя тэрыторыі на поўдні Канады і поўначы ЗША. Асноўнай грамадскай адзінкай былі качавыя групы коннікаў і паляўнічых на бізонаў, якія вылучалі са сваіх шэрагаў правадыроў. Хаця падчас Індзейскіх войн чарнаногія захоўвалі нейтралітэт у дачыненні да арміі ЗША, у 1870 г. яны пацярпелі ад памылковага нападу амерыканскіх ваенных. У 1874 г. Кангрэс ЗША скараціў межы рэзевацыі пеганаў. Значныя страты чарнаногім прынеслі эпідэмііі і сутычкі з кры з-за паляўнічых тэрыторый. З 1860-х гг. яны трапілі ў залежнасць ад урадавай дапамогі. Яе недахоп узімку 1883 - 1884 г. выклікаў голад і смерць 600 чалавек. У 1935 г. пеганы Мантаны вылучыліся з канфедэрацыі і абвясцілі сябе асобнай нацыяй са сваім заканадаўствам.     

У нашы дні канфедэрацыя захоўваецца толькі на тэрыторыі Канады, дзе вызначаецца федэральным урадам як адна з "першых нацый". У яе склад уваходзяць каінаа, сіксікава і паўночныя пеганы. Агульная колькасць чальцоў перавышае 22 000 чалавек. Паўднёвыя пеганы (ЗША) захоўваюць назву чарнаногіх.

## Спасылкі 
* Blackfoot Confederacy - The Canadian Encyclopedia
* Encyclopedia of the Great Plains BLACKFOOT

Катэгорыя:Алганкіны
Betula medwediewii

**Betula medwediewii** — від раслін роду  сямейства .

У культуры сустракаецца даволі рэдка, галоўным чынам у батанічных садах.

## Распаўсюджанне і экалогія 
У прыродзе арэал віду ахоплівае Грузію, паўночна-ўсходнія раёны Ірана і паўночна-заходнія раёны Турцыі.

Расце ў гарах на вышыні 1000-1500 м над узроўнем мора. Па Мала-Аджарскаму хрыбту ўтварае своеасаблівыя групоўкі з  і .

## Батанічнае апісанне 
Невысокае дрэва (3-6 м) або буйны куст з бялёсай карой і прамымі галінамі. Парасткі даволі тоўстыя, бароздавыя, касмата апушаныя; больш старыя галіны цёмна-бурыя з рассеянымі чачавічкамі, голыя.

Пупышкі буйныя, яйкападобна-даўгаватыя, клейкія, з 6-8 цёмна-бурай, па краі расніцавай лускай. Лісце яйкападобнае да эліптычнага і зваротнаяйкападобнага, даўжынёй 6-12 см, шырынёй 3-6 см, найбольш шырокае прыблізна на сярэдзіне ліставай пласцінкі, на верхавіне часцей закругленае з кароткім лязом, радзей выцягнутае і завостранае, ля аснавання круглявае, часам трохі сэрцападобнае, па краі няправільна або дваяка-тонка-зубчастае, зверху цёмна-зялёнае, цьмянае або трохі ільснянае, знізу светла-зялёнае, на валасістых хвосціках даўжыней (ад 4) 8-20 мм.

Тычынкавыя каташкі цыліндрычныя, адхіленыя або павіслыя, даўжынёй 4-5 см, шырынёй 0,5—1 см, сабраны па 2-3 на вяршыні галінак. Песцічныя каташкі даўгавата-цыліндрычныя, прамыя або некалькі выгнутыя, даўжынёй 2,5—4 см, дыяметрам 1,5—1,8 см, на апушаных ножках. Прыкветкавыя лускі падоўжана клінаватыя, трохлопасцевыя, ля аснавання моцна дравяністыя, па краі валасіста-раснічастыя, з лінейна-даўгаватымі лопасцямі; сярэдняя лопасць дагары некалькі пашыраная, у 2 разы даўжэй бакавых, адхіленых долей.

Арэшак зваротнаяйкападобны, даўжынёй каля 3 мм. Крыльца вузкае, прыкладна ў 4 разы вузей арэшка.

## Таксанамія 
Від уваходзіць у род  падсямейства  сямейства  парадку .

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бярозавыя
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Армянская сакрэтная армія вызвалення Арменіі

**Армянская сакрэтная армія вызвалення Арменіі (АСАЛА)** (, ) — армянская ваенізаваная арганізацыя, што існавала з 1975 года, у іншых — партызанскай або ўзброенай арганізацыяй. АСЕЛА была ўлучана ў спіс тэрарыстычных арганізацый дзярждэпартаментам ЗША ў 1980-х, але пасля са спіса была выключана.

У выніку нападаў і забойстваў АСАЛА загінула 46 і было паранена 299 чалавек. Заяўленыя мэты АСАЛА былі *«вымусіць урад Турцыі публічна прызнаць сваю адказнасць за гібель 1,5 мільёна армян, выплаціць рэпарацыі і саступіць тэрыторыі гістарычнай Арменіі»*. Асноўнай мэтай было аднаўленне гістарычнай Арменіі, якая ўлучала б у сябе тэрыторыі ўсходняй Турцыі і Армянскай ССР. Гэтыя землі, Вільсанаўскую Арменію, абяцаў армянам у 1920 годзе прэзідэнт ЗША Вудра Вільсан па нератыфікаванаму Сеўрскаму мірнаму дагавору. Група дэкларавала марксісцка-ленінскія пагляды, кіраўніком групы быў Акоп Акапян (Аруцюн Тагушан), які быў забіты на парозе ўласнага дома ў Афінах у 1988 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Организация азатамартиков и бывших политзаключенных (АСАЛА) «Ухт Арарати» 
* Армянская секретная армия освобождения Армении (ASALA) 

Катэгорыя:Леварадыкальныя арганізацыі
Катэгорыя:Ваенныя арганізацыі
Шэйбак

**Шэйбак** — прозвішча

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Міхайлавіч Шэйбак (нар. 1962) — дзіцячы хірург, кандыдат медыцынскіх навук, сын Міхаіла
* Лідзія Мікалаеўна Шэйбак (нар. 1957) — урач-неанатолаг, доктар медыцынскіх навук, жонка Уладзіміра
* Міхаіл Пятровіч Шэйбак (1930—2007) — урач-педыятр, доктар медыцынскіх навук
* Уладзімір Міхайлавіч Шэйбак (нар. 1956) — урач-нарколаг, біяхімік, доктар медыцынскіх навук, сын Міхаіла
Голас адыга

**«Голас адыга»** () — грамадска-палітычная газета на адыгейскай мове, якая выдаецца з 1923 года ў рэспубліцы Адыгеі. Выходзіць пяць разоў на тыдзень, бягучы тыраж газеты складае 4000 экзэмпляраў.

У 1926 годзе атрымала назву «ᴀdәг̌e pseuⱪ» (Адыгейскае жыццё), потым называлася «Гъупчъэ-Уат» (Серп і молат), «Калгас быракъ» (Калгаснае жыццё), «Социалистическэ адыгі». Спачатку газета некалькі гадоў выходзіла з арабскім алфавітам, з 1927 — на лацінцы, а з 1938 — на кірыліцы. Першапачаткова выдавалася ў Краснадары, а з 1936 года — у Майкопе.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  (на адыгейскай, рускай мовах)

Катэгорыя:Газеты на адыгейскай мове
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1923 годзе
Сальвадор Санчэс Серэн

**Сальвадор Санчэс Серэн** (, псеўданім — **Леанель Гансалес** (), нар.  г.) — сальвадорскі рэвалюцыянер, член кіраўніцтва Фронту нацыянальнага вызвалення імя Фарабунда Марці. Віцэ-прэзідэнт ва ўрадзе Маўрысіа Фунеса. Пасля выбараў 2014 года — дзеючы прэзідэнт Сальвадора.

## Біяграфія 
Санчэс Серэну нарадзіўся 18 чэрвеня 1944 г. у горадзе Кесальтэпек (дэпартамент Ла-Лібертад, Сальвадор). Яго бацька працаваў цесляром, а маці — прадаўшчыцай у прадуктовай краме. У сям’і было 12 дзяцей (Сальвадор — дзявятае дзіця).

Вучыўся ў школе для хлопчыкаў імя Хасэ Далорэса Ларэйнага. У 1963 годзе скончыў Школу імя Альберта Масферэра ў Сан-Сальвадоры, атрымаў спецыяльнасць педагога. Працаваў настаўнікам у сельскіх і гарадскіх школах. У 1965 годзе стаў адным з заснавальнікаў Нацыянальнага саюза настаўнікаў Сальвадора, які сёння з’яўляецца самым вялікім аб’яднаннем сальвадорскіх настаўнікаў. У 1978 годзе пакінуў выкладчыцкую дзейнасць.

З 1968 года жанаты з Росай Маргарытай Вільяльта. Мае сына і тры дачкі, а таксама дзесяць унукаў і праўнучку.

Катэгорыя:Прэзідэнты Сальвадора
Хасэ Напалеон Дуартэ

**Хасэ Напалеон Дуартэ Фуэнтэс** (, , Сан-Сальвадор — , там жа) — лідар Хрысціянска-дэмакратычнай партыі (ХДП), прэзідэнт Рэвалюцыйнай урадавай хунты Сальвадора з 22 снежня 1980 па 2 мая 1982 і прэзідэнт Сальвадора з 1 чэрвеня 1984 па 1 чэрвеня 1989 года.

У 1960 годзе стаў адным з заснавальнікаў Хрысціянска-дэмакратычнай партыі.

У 1964 годзе быў у першы раз абраны на двухгадовы тэрмін мэрам Сан-Сальвадора. Гэты пост ён займаў у 1964—1970 гадах, пераабіраўся на выбарах ў 1966 і 1968 годзе. Асноўнай мэтай яго адміністрацыі было стварэнне новых школ і забеспячэнне такіх неабходных паслуг як асвятленне вуліц, каналізацыйныя сістэмы і смеццевыя калектары.

На выбарах 1972 года Дуартэ балатаваўся на пасаду прэзідэнта ад «Нацыянальнага саюза апазіцыі», найбуйнейшай партыяй якога была ХДП. Калі яго абранне на вышэйшую пасаду было амаль відавочным, ваенныя прыпынілі ход кампаніі і абвясцілі пераможцам палкоўніка Артура Маліну.

Праз некаторы час Дуартэ быў выгнаны з краіны і правёў больш за сем гадоў у Венесуэле. Быў абраны віцэ-прэзідэнтам Сусветнага хрысціянска-дэмакратычнага саюза, затым старшынёй Хрысціянска-дэмакратычнай арганізацыі Амерыкі.

Катэгорыя:Прэзідэнты Сальвадора
Віктараўка

Назву **Ві́ктараўка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Магілёўская вобласць:
** Віктараўка — былая вёска ў Бабруйскім раёне
** Віктараўка — вёска ў Кіраўскім раёне
Ізраіль Абрамавіч Шабад

**Ізраіль** (**Ісідар**) **Абрамавіч Шабад** , Мінск —  Петраград) — расійскі лекар-педыятр, доктар медыцыны, калежскі саветнік.

## Біяграфія 
Адзін з заснавальнікаў і другі загадчык у званні прыват-дацэнт кафедры дзіцячых хвароб Жаночага медыцынскага інстытута; адзін з заснавальнікаў Санкт-Пецярбургскай і Расійскай школы лекараў-педыятраў. Удзельнік Руска-японскай вайны на пасадзе малодшага ўрача Чыцінскага ваеннага лазарэта.

Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Калежскія саветнікі
Катэгорыя:Педыятры Расійскай імперыі
Лідзія Мікалаеўна Шэйбак

**Лідзія Мікалаеўна Шэйбак** (,  —) — беларускі вучоны ў галіне неанаталогіі. Доктар медыцынскіх навук (2005), дацэнт (2005).

Жонка Уладзіміра Міхайлавіча Шэйбака.

## Біяграфія 
У 1980 годзе скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа». З 1980 год ўрач-інтэрн, у 1981-84 гадах урач-ардынатар 1-га аддзялення, у 1984-88 загадчык аддзялення паталогіі нованароджаных у Гродзенскай абласной дзіцячай клінічнай бальніцы.

У 1988—2005 асістэнт кафедры педыятрыі педыятрычнага факультэта, у 2005-10 дацэнт кафедры педыятрыі № 2, у 2010-13 прафесар кафедры педыятрыі Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

З лютага 2013 па чэрвень 2014 года ўрач-неанатолаг аддзялення інтэнсіўнай тэрапіі нованароджаных у Цэнтральным шпіталі імя Лукрэцыі Паім у г. Луанда ў Анголе.

З верасня 2014 года працягвае працаваць на 2-й кафедры дзіцячых хвароб.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па вывучэнні адаптыўных працэсаў у нованароджаных. З'яўляецца аўтарам метадаў медыцынскай прафілактыкі метабалічных парушэнняў ў нованароджаных дзяцей. Распрацавала і прапанавала да ўкаранення спосаб павышэння адаптацыйных магчымасцяў ў нованароджаных дзяцей.

Аўтар 155 навуковых публікацый, 7 патэнтаў на вынаходства, 2 манаграфій, 5 вучэбна-метадычных дапаможнікаў і 12 рацпрапаноў. Пад яе кіраўніцтвам абаронена кандыдацкая дысертацыя па неанаталогіі. На працягу шэрагу гадоў з'яўлялася членам Савета па абароне дысертацый пры ГрДМУ.

### Асноўныя працы 
* Клинико-метаболические особенности адаптации новорожденных детей в ранний неонатальный период : диссертация … доктора медицинских наук : 14.00.09 : защищена 00.00.2004 : утверждена 04.02.2005 / Шейбак Лидия Николаевна. — Гродно, 2004.
* Адаптация новорожденных детей: клинико-метаболические аспекты : учебно-методическое пособие / Л. Н. Шейбак. — Гродно, 2012.
* Неонатология : учебно-методическое пособие / [Л. Н. Шейбак и др.]. — Гродно, 2013.
* Неонатология с медицинской генетикой : курс лекций / [Л. Н. Шейбак и др.]. — Гродно, 2012.

## Літаратура 
* Шейбак Лидия Николаевна // 50 лет Гродненскому государственному медицинскому университету : события и биографии / П. В. Гарелик, Е. М. Тищенко. — Гродно, 2008. — С. 395.

Катэгорыя:Педыятры Беларусі
Катэгорыя:Постаці неанаталогіі
Катэгорыя:Выпускнікі Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Гвюдні Ёўханесан

**Гвю́дні То́дласіюс Ё́ўханесан** (; , Рэйк’явік, Ісландыя) — ісландскі гісторык, дзяржаўны дзеяч. Прэзідэнт Ісландыі з 2016 па 2024 гады.

## Біяграфія 
Гвюдні скончыў Рэйк’явікскую гімназію (1987), універсітэт Уорвіка (Англія) са ступенню бакалаўра гісторыі і паліталогіі (1991) і ўніверсітэт Ісландыі са ступенню магістра мастацтваў па гісторыі (1997). У 1999 атрымаў званне магістра студыяў універсітэта Оксфарда, у 2003 — доктара філасофіі па гісторыі Лонданскага ўніверсітэта каралевы Марыі.

Чытаў лекцыі ва ўніверсітэце Ісландыі, Біфрасцкім універсітэце і ўніверсітэце Лондана. Цяпер працуе старэйшым выкладчыкам гісторыі ва ўніверсітэце Ісландыі. Выдаў некалькі прац па гісторыі Ісландыі, у тым ліку пра трасковыя войны, фінансавы крызіс 2008—2011 гадоў і інстытут прэзідэнцтва. Апісаў біяграфію  і кнігу пра прэзідэнцкі тэрмін Крыст'яўна Эльд'яўдна.

25 чэрвеня 2016 года абраны новым прэзідэнтам Ісландыі з 39,1 % галасоў, стаўшы ва ўзросце 48 гадоў наймаладзейшым прэзідэнтам. Пасаду заняў 1 жніўня.

## Сям'я 
Маці — настаўніца і журналістка Маргрэт Тодласіюс, бацька — настаўнік фізкультуры і трэнер Ёўханес Саймюндсан (памёр у 42-гадовым узросце ад раку). Гвюдні мае двух братоў — Патрэкюра, колішняга іграка гандбольнай зборнай Ісландыі.

У 2004 годзе Гвюдні Ёўханесан ажаніўся з канадкай Элайзай Рыд, з якой пазнаёміўся ў Вялікабрытаніі падчас навучання. З ёй маюць чатырох дзяцей, яшчэ адну дачку Гвюдні мае ад папярэдняга шлюбу.

## Літаратура 
* Kári í jötunmóð. *Saga Íslenskrar erfðagreiningar og Kára Stefánssonar* (Reykjavík: Nýja bókafélagið, 1999).
* Völundarhús valdsins. *Stjórnarmyndanir, stjórnarslit og staða forseta Íslands í embættistíð Kristjáns Eldjárns, 1968—1980* (Reykjavík: Mál og menning, 2005).
* Óvinir ríkisins. *Ógnir og innra öryggi í kalda stríðinu á Íslandi* (Reykjavík: Mál og menning, 2006).
* Þorskastríðin þrjú. *Saga landhelgismálsins 1948—1976* (Reykjavík: Hafréttarstofnun Íslands, 2006).
* Hrunið. *Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar* (Reykjavík: JPV, 2009)
* Gunnar Thoroddsen. *Ævisaga*. (Reykjavík: JPV, 2010)

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Гісторыкі Ісландыі
Катэгорыя:Перакладчыкі Ісландыі
Катэгорыя:Перакладчыкі з англійскай мовы
Катэгорыя:Прэзідэнты Ісландыі
Катэгорыя:Перакладчыкі на ісландскую мову
Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 19

**Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 19** — будынак у Мінску, размешчаны ў Траецкім прадмесці. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.

## Архітэктура 
Дом № 19 уяўляе сабой двухпавярховы чатырохвугольны ў плане будынак з паўпадвалам. Накрыты двухсхільным дахам з дахавымі вокнамі. На галоўным фасадзе пад дахам праходзіць шматслойны развіты карніз. Прамавугольныя вокны вылучаны дэкаратыўнымі падаконнымі плітамі. Тарцы будынка глухія, завершаны трохвугольнымі шчытамі. На другім паверсе дваровага фасада знаходзіцца невялікая галерэя, на якую вядуць лёгкія лесвіцы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Вуліца Максіма Багдановіча (Мінск)
Катэгорыя:Траецкае прадмесце
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Мінску
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 21

**Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 21** — будынак у Мінску, размешчаны ў Траецкім прадмесці, на рагу вуліц Максіма Багдановіча (№ 21) і Старажоўскай (№ 1). Пабудаваны ў першай палове XIX ст. з цэглы.

## Архітэктура 
Дом № 21/1 ўяўляе сабой прамавугольны ў плане трохпавярховы будынак накрыты вальмавым чатырохсхільным дахам. Галоўны фасад мае сіметрычную кампазіцыю. Яго цэнтральная частка з шырокім дзвярным праёмам вылучана лапаткамі на ўсю вышыню будынка. Фасады вырашаны плоскасна, прарэзаны прамавугольнымі вокнамі з простымі ліштвамі. На 3-м паверсе сіметрычна размешчаны 2 невялікія балконы з ажурнай агароджай (чыгуннае ліццё). На даху прарэзаны фігурная (у цэнтры) і 2 бакавыя прамавугольныя люнеты.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Вуліца Максіма Багдановіча (Мінск)
Катэгорыя:Старажоўская вуліца
Катэгорыя:Траецкае прадмесце
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Мінску