open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Антанас Баранаўскас

**Антанас Барана́ўскас** (; 17 студзеня 1835, Анікшты — 26 лістапада 1902, Сейны) — літоўскі паэт, мовазнавец, царкоўны дзеяч. каталіцкі прэлат, біскуп сейненскі з 21 ліпеня 1897 года па 26 лістапада 1902 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Скончыў пачатковую школу ў Анікштах і двухгадовую школу пісараў у Румшышкесе, служыў у 1853—1856 гадах у валасных канцылярыях у Расенах, Шкудах і іншых мястэчках. Пазнаёміўся з польскай паэтэсай Каралінай Пранеўскай, якая шмат у чым вызначыла кірунак паэтычнай творчасці Баранаўскаса.

У 1856 годзе паступіў у каталіцкую духоўную семінарыю ў Варнях. У 1862 годзе скончыў Пецярбургскую духоўную акадэмію. Яшчэ ў Варнях пачаў цікавіцца лінгвістыкай, стаў першым літоўскім дыялектолагам і стваральнікам тэрмінаў літоўскай граматыкі. Нямецкаму мовазнаўцу А. Шлейхеру пасылаў запісы літоўскіх дыялектаў.

У 1863—1864 гадах працягнуў вывучэнне тэалогіі ва ўніверсітэтах Мюнхена, Рыма, Інсбрука, Лёвена. Пасля здушэння паўстання 1863—1864 гадоў заняў вузкаклерыкальныя пазіцыі і адышоў ад паэтычнай творчасці. У 1865 быў прызначаны прафесарам Імператарскай Рымска-каталіцкай духоўнай акадэміі ў Санкт-Пецярбургу. У тым жа годзе быў прызначаны вікарыем ковенскага кафедральнага сабора і прафесарам Ковенскай духоўнай семінарыі, дзе ў 1866—1884 гадах выкладаў маральную тэалогію і гамілетыку. З 1871 года пачаў выкладаць літоўскую мову. Пераклаў граматыку літоўскай мовы А. Шлейхера і, абапіраючыся на яе, пачаў пісаць падручнік літоўскай мовы  (не выдадзены). Падтрымліваў сувязі са Шлейхерам, І. А. Бадуэнам дэ Куртэнэ, І. А. Карлавічам і іншымі мовазнаўцамі.

У 1897 быў прызначаны біскупам у г. Сейны (Польшча). Памёр у Сейнах і там жа пахаваны.

## Творчасць 
Галоўная тэматыка твораў Баранаўскаса — гістарычны лёс Літвы і літоўскага народа. У паэме «Падарожжа ў Пецярбург» (1859) асуджаў каланізатарскую палітыку царызму. Паэма «Анікшчэйскі бор» (1860—1861) — першы рамантычны твор у літоўскай паэзіі 19 ст., у якім апаэтызаваны прырода роднага краю і духоўная прыгажосць народа. Заснавальнік літоўскай дыялекталогіі: зрабіў першую класіфікацыю літоўскіх дыялектаў, сабраў багаты дыялектны матэрыял (выд. 1882, 1920—1921); аўтар граматыкі літоўскай мовы (1899).

## Ушанаванне памяці 
]]
Імя Антанаса Баранаўскаса носяць вуліцы ў многіх гарадах Літвы.

25 верасня 2015 года яго імем названы кратар *Baranauskas* на Меркурыі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паэты Літвы
Катэгорыя:Літоўскамоўныя паэты
Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы Літвы
Катэгорыя:Мовазнаўцы Літвы
Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскай Рымска-каталіцкай духоўнай акадэміі
Катэгорыя:Біскупы сейненскія
Катэгорыя:Каталіцкія біскупы Польшчы
Катэгорыя:Памерлі ў Сэйнах
Катэгорыя:Пахаваныя ў Сэйнах
Катэгорыя:Літуаністы
Зінаіда Міхайлаўна Турчына

**Зінаіда Турчына** (; ) — украінская гандбалістка, алімпійская чэмпіёнка гульняў 1976 і 1980 гадоў, а таксама бронзавая прызёрка Алімпійскіх гульняў 1988 года ў складзе жаночай зборнай СССР па гандболе.

Катэгорыя:Гандбалісткі СССР
Катэгорыя:Гандбалісткі Украіны
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1976 года
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1980 года
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1976 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад СССР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Украіны
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1988 года
Катэгорыя:Ігракі ЖГК Спартак Кіеў
Катэгорыя:Выпускнікі Камянец-Падольскага нацыянальны ўніверсітэт
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Кіева
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па гандболе
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры СССР
Катэгорыя:Гандбольныя трэнеры Украіны
Юозас Балтушыс

**Юозас Балту́шыс** (, сапраўднае імя **Альбяртас Юазенас** (); , Рыга — , Вільнюс) — літоўскі савецкі пісьменнік і сцэнарыст, публіцыст, грамадскі і дзяржаўны дзеяч; Заслужаны дзеяч мастацтваў Літоўскай ССР (1954); народны пісьменнік Літоўскай ССР (1969), лаўрэат рэспубліканскіх прэмій.

## Біяграфія 
Нарадзіўся і жыў у Рызе; у час Першай сусветнай вайны разам з бацькамі жыў у Расіі (Масква, Ніжні Ноўгарад, Царыцын). З 1918 года жыў у Літве. Працаваў у вёсцы парабкам. У 1929 годзе перабраўся ў Каўнас, працаваў у тыпаграфіі. У час Другой сусветнай вайны працаваў рэдактарам перадач на літоўскай мове Маскоўскага радыё, пісаў апавяданні і радыёп'есы.

З 1944 года жыў у Вільнюсе. У 1944—1946 гадах быў старшынёй Радыёкамітэта Літоўскай ССР. У 1946—1954 гадах сакратар партыйнай арганізацыі Саюза савецкіх пісьменнікаў Літоўскай ССР і галоўны рэдактар літаратурнага часопіса Пяргале (). У 1947—1975, 1980—1986 гадах дэпутат Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР, у 1959—1967 гадах намеснік старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР. Кандыдат у члены ЦК КПЛ (1958—1961). Старшыня Камітэта абароны міру Літоўскай ССР (1970—1975, 1980—1986). Узнагароджаны савецкімі ордэнамі і медалямі. Быў праціўнікам аднаўлення незалежнасці Літвы.

## Творчасць 
Аўтар кніг апавяданняў і нарысаў «Тыдзень пачынаецца добра» (1940), «Дзяцеліна» (1943), «Пра што ў песні не пяецца» (1959), «Валюсе патрэбны Алексас» (1965), «Па сцяжынах бацькоў і братоў» (1967), «Вялікая луста хлеба» (1974), п'ес «Спяваюць пеўні» (1947), «Раннім ранкам» (1953), раманаў «Прададзеныя гады» (т. 1, 1957; Дзяржаўная прэмія Літвы 1957; т. 2, 1969), «Сказанне пра Юзаса» (1979; Дзяржаўная прэмія Літвы 1980) і інш. Гал. тэматыка яго твораў — гістарычны лёс, жыццё літоўскага сялянства, яго духоўнае багацце. Па творах Балтушыса створаны фільмы «Жывыя героі», «Вянок з дубовых лістоў» (1976).

## Літаратура 
* 

### Беларускія пераклады 
* Праданыя годы : раман-навела / Юозас Балтушыс. Пер. з літоўс. мовы О. Главацкене, А. Астрэйкі — Мінск, 1961.

Катэгорыя:Літоўскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Літвы
Катэгорыя:Драматургі Літвы
Катэгорыя:Народныя пісьменнікі Літоўскай ССР
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Літоўскай ССР
Ордэн Рэспублікі (Малдова)

**Ордэн Рэспублікі** () — найвышэйшая дзяржаўная ўзнагарода Малдовы за асаблівыя заслугі ва ўсіх галінах дзейнасці на выгоду Радзімы і чалавецтва. Па значнасці і выплаце ільгот ордэн прыкладна адпавядае былому званню Героя СССР.

## Апісанне 
Вырабляецца са срэбра і ўяўляе сабою васьміканцовую пазалочаную зорку. У цэнтры ордэна — кола з пазалочаным абадком з выявай герба Малдовы. Фон шчыта герба — з эмалі чырвонага і сіняга колераў. Дыяметр ордэна — 45 мм. Мацуецца з дапамогай кольца ордэнскага ланцуга, які складаецца з шасці гербаў, васьмі зорак і шаснаццаці лаўровых галін. Яны чаргуюцца і мацуюцца паміж сабой кольцамі. Ланцуг зашпіляецца на зашпільку-карабін.

## Спасылкі 
* Ordinul Republicii
* Lепу Nr. 1123 din 30.07.1992 cu privire la distincţiile de stat ale Republicii Moldova 

Катэгорыя:Вышэйшыя дзяржаўныя ўзнагароды
Трэбужэны

**Трэбужэны** () — сяло ў Аргееўскім раёне Малдовы. З'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам камуны Трэбужэнь, якая ўключае таксама сёлы Бутучэнь і Маравая.

## Геаграфія 
Сяло знаходзіцца на вышыні 83 метраў над узроўнем мора

## Насельніцтва 
Па дадзеных перапісу насельніцтва 2004 года, у сяле Трэбужэны жыве 1449 чалавек (714 мужчыны, 735 кабет)

Этнический состав сяла:

## Славутасці 
* У сяле знаходзіцца вядомы на ўсю рэспубліку пансіён Алы Бензен.
Гран-пры Бахрэйна

**Гран-пры Бахрэйна** () – адзін з этапаў чэмпіянату Свету па аўтагонках у класе Формула-1. Упершыню гонкі прайшлі 4 красавіка 2004 года.

Гран-пры Бахрэйна было арганізавана пры падтрымцы нацыянальнага авіяперавозчыка Дзяржавы Бахрэйн і султаната Аман Gulf Air. Гран-пры Бахрэйна з'яўляецца першым Гран-пры ў гісторыі Формулы-1, які прайшоў на тэрыторыі Сярэдняга Усходу.

Гран-пры Бахрэйна ў сезоне  года адкрыў чэмпіянат Свету, замяніўшы Гран-пры Аўстраліі (у сувязі з правядзеннем у гэты перыяд Гульняў Супольнасці 2006 года). У 2010 годзе гонка таксама адкрыла чэмпіянат.

У 2011 годзе Гран-пры Бахрэйна быў перанесены на пазнейшы тэрмін, а пазней скасаваны зусім з-за палітычнай нестабільнасці і хваляванняў у краіне. Адноўлены ў 2012 годзе.

Катэгорыя:Гран-пры Формулы-1
Ферары (аўтагоначная каманда)

**Скудэры́я Фера́ры** () — італьянская аўтагоначная каманда, што ўяўляе сабой падраздзяленне аўтамабільнай кампаніі Ферары (), якое займаецца гонкамі. Хоць гэта падраздзяленне працягвае займацца гоначнай дзейнасцю шматлікіх кліентаў Ферары і прыватных каманд, яго асноўныя высілкі і фінансы засяроджаны на камандзе Формулы-1, **Scuderia Ferrari**.

Каманда бярэ ўдзел у гонках Формулы-1 з 1950 года дагэтуль і з’яўляецца самай старой і паспяховай камандай у чэмпіянаце. Шматлікіх італьянскіх заўзятараў каманды часта завуць «тыфозі» (). **Scuderia Ferrari** перакладаецца з італьянскага як «Стайня Ферары», скудэрыямі таксама часам завуць і іншыя каманды Формулы-1, прыкладам, Scuderia Toro Rosso.

Катэгорыя:Каманды Формулы-1
Катэгорыя:Ferrari
Рэно (аўтагоначная каманда)

**Рэно́** () — каманда Формулы-1, утвораная ў  годзе кампаніяй-аўтавытворцам Renault. Пасля сезона  года пакінула Формулу-1, аднак працягвала пастаўляць рухавікі іншым камандам. Ізноў бярэ ўдзел у гонках з  года пасля куплі каманды Benetton. Нягледзячы на змену ўладальніка і назвы, тытунёвая кампанія **Mild Seven** заставалася тытульным фундатарам каманды аж да канца 2006 года. Поўная назва каманды з 2007 года па 2009 — **ING Renault F1 Team**. У 2010 годзе каманда звалася **Renault F1 Team**. У 2011 годзе каманда звалася **Lotus Renault GP**. У канцы 2011 года акцыянерам каманды стала кампанія Lotus Cars, і тая была пераназвана ў **Лотус** (Lotus F1 Team).

Пасля Гран-пры Абу-Дабі 2015 года было абвешчана, што пасля выплаты абавязкаў Lotus F1 Team каманда будзе куплена аўтаканцэрнам Renault і стане яго завадской камандай. Пілотамі будуць Джалін Палмер і Пастар Мальданада, якія былі падпісаны яшчэ да куплі Lotus. Пазней стала вядома, што Мальданада заменіць Кевін Магнусэн. 

Катэгорыя:Каманды Формулы-1
Катэгорыя:Renault
Катэгорыя:З’явіліся ў 1977 годзе
Сістэмны блок

**Сістэмны блок** () — шасі, напоўненае апаратным забеспячэннем для стварэння камп’ютара.

Файл: Personal computer, exploded.svg|300px|thumb|Асноўныя складнікі тыповага персанальнага камп’ютара:**Сістэмны блок** у складзе: 2 — сістэмная плата, 3 — цэнтральны працэсар, 4 — аператыўная памяць, 5 — карты пашырэнняў, 6 — блок сілкавання, 7 — аптычны прывад, 8 — цвёрды дыск;**перыферыйныя прылады**: 1 — манітор, 9 — камп’ютарная мыш, 10 — клавіятура
poly 79 341 325 410 328 674 80 583 Манітор
poly 405 39 552 42 552 114 494 122 496 287 473 303 477 384 405 420 Сістэмная плата
poly 559 52 594 52 595 103 562 107 Цэнтральны працэсар
poly 495 119 515 120 515 220 493 218 Аператыўная памяць
poly 534 277 475 301 477 328 548 335 601 305 598 283 Карты пашырэнняў
poly 688 399 777 406 779 481 735 526 641 517 640 438 Камп'ютарны блок сілкавання
poly 414 507 339 555 342 610 527 548 528 524 Аптычны прывад
poly 424 632 505 648 508 659 454 709 364 691 365 676 Цвёрды дыск
poly 322 741 340 733 359 742 366 776 347 799 313 780 Камп’ютарная мыш
poly 82 662 20 711 16 721 257 794 312 740 310 718 Клавіятура
desc bottom-right

Функцыянальна ўяўляе сабою аснову для стварэння і далейшага пашырэння вылічальнай сістэмы.

## Змесціва сістэмнага блока 
Змесціва сістэмнага блока ў значнай ступені залежыць ад вылічальнай сістэмы ў цэлым, яе задач, мэт і форм-фактару. У выпадку рацыянальнага выкарыстання, сістэмны блок у большай ступені адпавядае патрэбам вылічальнай сістэмы. У залежнасці ад вылічальнай сістэмы, у сістэмным блоку могуць знаходзіцца розныя кампаненты апаратнага забеспячэння:
* вылічальны блок у выглядзе галоўнай/сістэмнай/сістэмнай платы з усталяваным на ёй працэсарам, АЗП;
* у сістэмную плату могуць быць усталяваны карты пашырэння (відэакарта, гукавая карта, сеткавая плата), якія ў выпадку вялікага памеру маюць адмысловыя сродкі мацавання ўсярэдзіне шасі;
* таксама ў шасі могуць быць усталяваны блок(і) сілкавання.

Апроч таго, у канструкцыі шасі прадугледжаны  для перыферыйных прылад, якія запаўняюцца ў прыватнасці назапашвальнікамі — цвёрдым дыскам(дыскамі), SSD, аптычным прывадам, кардрыдарам і да т.п.

Франтальная панэль корпуса камп’ютара можа быць абсталявана кнопкамі ўключэння і перазагрузкі, індыкатарамі сілкавання і назапашвальнікаў, гнёздамі для падлучэння слухавак і мікрафона, інтэрфейсамі перадачы дадзеных (USB, FireWire).

У выпадку выкарыстання ў складзе ЦАД ці вылічальнага кластара, які усталёўваецца ў стойку, абсталёўваюцца сродкамі тэлеметрычнага кіравання і кантролю (прыкладам на аснове камутатараў ці кіруючага ПЗ, арыентаванага на вэб-інтэрфейс).

Галоўным чынам (існуюць адмысловыя рашэнні «без адвёрткавага мантажу»), змесціва сістэмнага блока мантуецца пры дапамозе .

Катэгорыя:Камп’ютарнае апаратнае забеспячэнне
Мерседэс (каманда Формулы-1)

**Мерседэс** (, поўная назва **Mercedes AMG Petronas F1 Team**) — нямецкая каманда-аўтавытворца, што прымае ўдзел у Гран-пры Формула-1. Васьміразовы ўладальнік Кубка канструктараў 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 і 2021 гадоў.

Канцэрн Daimler-Benz дэбютаваў у Формуле 1 у  годзе і з вялікім поспехам браў удзел у сезонах -. Аднак пасля сезона  года кампанія пакінула серыю і, нягледзячы на пастаўкі матораў у 1990-х і 2000-х, не вярталася ў якасці завадской каманды аж да лістапада 2009 года.

Да былога пілота Williams Ніка Росберга далучыўся сяміразовы чэмпіён свету Міхаэль Шумахер, які вярнуўся ў Формулу-1, а Нік Хайдфельд стаў рэзервовым гоншчыкам каманды. У канцы 2012 года Шумахер завяршыў кар’еру ў Формуле-1. А новым напарнікам Ніка Росберга стаў чэмпіён  года Льюіс Хэмілтан.

Катэгорыя:Mercedes-Benz
Катэгорыя:Каманды Формулы-1
Samotnik

**«Samótnik»** — сінгл беларускага рок-гурта «N.R.M.» да альбома «Try čarapachi», запісаны ў 2000 годзе.

## Змест
### Бонусы 
* «NajNajNaj»
* «Maja mentalnaść (Radyjo MIX)»

### Відэа 
* «Čystaja-śvietłaja»

## Удзельнікі
* Алег Дземідовіч: бубны
* Юрась Ляўкоў: бас-гітара, дадатковы спеў
* Піт Паўлаў: гітара
* Лявон Вольскі: гітара, спеў

## Выдаўцы
* Марцін МакГаўэр — запіс (студыя «Złota skała», Варшава)
* Сяргей Лабандзіеўскі — звядзенне і майстраванне (студыя «Радыё Мір», Мінск)
** пры ўдзеле Ю. Ляўкова
* Алег Дземідовіч — вокладка

Катэгорыя:N.R.M.
Царква Святога Мікалая (Рэдэўць)

**Царква Святога Мікалая** — праваслаўны храм у г. Рэдэўць, Румынія. Царква з’яўляецца часткай 

## Гісторыя 
Царква была пабудавана каля 1360 года ваяводай  (1359—1365), як падзяка Богу за перамогу ў барацьбе за стварэнне незалежнай Малдаўскай дзяржавы, з’ўляецца найстарэйшай культавай мураванай пабудовай у Малдове, якая захавалася ў першапачатковым выглядзе. Асвячона ў 1364 годзе.

У часы кіравання Аляксандра Добрага царква становіцца рэзідэнцыяй рэдэўцкіх епіскапаў, які жылі ў манастыры.

## Пахаванні 
У царкве пахаваны кіраўнікі Малдаўскага княства і члены кіруючай дынастыі да часоў Аляксандра Добрага, сярод якіх малдаўскія гаспадары Багдан I, , , , Багдан, брат Аляксандра Добрага і , яго сын. У прытворы царквы тры магілы: Станы, жонкі  і маці , і магіла Анастасіі, дачкі Лацку. Перад дзвярамі ў прытвор знаходзіцца надмагілле біскупа Іаанікія, які памёр у 1504 годзе.

Mănăstirea Bogdana7.jpg|Магіла Багдана I
Mănăstirea Bogdana10.jpg|Магіла 
Mănăstirea Bogdana8.jpg|Магіла 
Mănăstirea Bogdana9.jpg|Магіла 
Mănăstirea_Bogdana12.jpg|Магіла Аляксандра I Добрага

## Спасылкі 
* 602 года молдавской епископии в Рэдэуць

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Румыніі
Катэгорыя:Горад Рэдэўць
Катэгорыя:Архітэктура Малдаўскага княства
Катэгорыя:Пахавальні
Катэгорыя:З’явіліся ў XIV стагоддзі
Дуб Стэфана Вялікага

**Дуб Стэфана чэл Марэ** **(Дуб Стэфана Вялікага)** — дуб у сяле Кабыля (, старая назва — *Кабыльня*) у Шалданешцкім раёне, старое дрэва ў Малдове, нацыянальная каштоўнасць краіны. Дрэву прыблізна 700 гадоў.

Дуб Штэфана чэл Марэ перажыў эпоху глыбокага Сярэднявечча, лічыцца, што пад дрэвам адпачываў сам малдаўскі гаспадар Стэфан III Вялікі.

Дрэва рэстаўрыравалі, вычысцілі гнілую драўніну з нутра. Па-ранейшаму яно зялёнае, на ім няма ні адной сухой галінкі.

Дуб знаходзіцца пад аховай дзяржавы як помнік прыроды.

## Дуб у нумізматыцы 
міні|150px|злева|Памятная манета. Рэверс
21 лістапада 2008 года Нацыянальны банк Малдовы выпусціў у абарачэнне ў якасці аплатнага сродку і ў нумізматычных мэтах сярэбраную памятную манету з серыі «Помнікі Малдовы» — Дуб Стэфана чэл Марэ, наміналам 50 лееў.

**Аверс** у цэнтры — герб Рэспублікі Малдова; уверсе выгравіраваны год выпуску «2008»;
унізе — надпіс «50 LEI»; па крузе манеты загалоўнымі літарамі выгравіраваны надпіс «REPUBLICA MOLDOVA».

**Рэверс** у цэнтры — Дуб Стэфана чэл Марэ; па крузе манеты загалоўнымі літарамі выгравіраваны надпіс «STEJARUL LUI ŞTEFAN CEL MARE».

## Спасылкі 
* На сайце «baza.md» . 
* Нацыянальны банк Малдовы. 

Катэгорыя:Помнікі прыроды
Катэгорыя:Дрэвы-помнікі
Катэгорыя:Славутасці Малдовы
Катэгорыя:Дубы
Рэўт

**Рэўт** (, ) — рака ў Малдове, правы прыток Днястра.
* Даўжыня — 286 км.
* Плошча басейна — 7760 км².
* Сярэдняя шырыня рэчышча — 30 м.
* Сярэдняя шырыня даліны — 7 км.
* Сярэдні выдатак вады — ад 8 да 15 м³/с.

Гідралагічны рэжым Рэўта нясталы. Маюцца вясновыя і летнія паводкі.

Рэўт бярэ пачатак паблізу сяла Рэдзю-Марэ Дандзюшанскага раёна, цячэ ў паўднёва-ўсходнім кірунку, двойчы змяняе кірунак плыні (каля Бельцаў і Фларэшт) і ўпадае ў Днестр каля сяла Усцье. Даліна ракі дасягае шырыні ад 3 км у Бельцаў да 9 км каля Аргеева. На Рэўту ёсць мноства плаўняў, большай часткай асушаных. Паміж Фларэштамі і Казанештамі Рэўт праходзіць праз вапняковыя скалы, утвараючы глыбокія і вузкія цясніны.

У даліне ракі гадуюць кармавыя культуры і гародніну. Рэўт выкарыстоўваецца для абваднення. На рацэ Рэўт змесцаваны гарады Бельцы, Маркулешты, Фларэшць і Аргееў. У басейне ракі знаходзяцца Стары Архей і маляўнічая пляцоўка каля сяла Трэбужэны.

Асноўныя прытокі: правыя — Капачанка, Рэўцэл, Саланец, Улігач, Вялікі Чулук, Вяціч, Іванча, Рэшка; левыя — Куболта, Кайнар, Каменка, Добруша, Сягала, Іванос, Драгініч.

Воды ракі моцна забруджаны гаспадарча-побытавымі сцёкавымі водамі.

## Спасылкі 
* р. Реут в «Словаре Брокгауза и Ефрона», 1907 г. 

Катэгорыя:Рэкі Малдовы
Пячора Эміл Ракавіцэ

**Пячора Эміл Ракавіцэ** — гіпсавая пячора на тэрыторыі Крыва, Малдова. Даўжыня хадоў каля 92 км. Уваход у пячору знаходзіцца на тэрыторыі Малдовы, асноўная яе частка знаходзіцца ва Украіне. У наш час вядуцца раскопы ўваходу з украінскага боку. У пячоры ёсць затопленыя пляцоўкі (пераважна паўночная і ўсходняя часткі пячоры).

Прэтэндуе на трэцяе месца ў свеце па працягласці сярод карставых пячор (цалкам не абследавана). Пераважна трохузроўневая. Да сярэдзіны ХХ стагоддзя была запоўнена вадой. Пры кар’ернай распрацоўцы радовішчаў гіпсу ваду адпампавалі. З-за гэткага малога часу (у геалагічным паняцці) знаходжання без вады, не мае нацёкавых утварэнняў. Пячора Эміл Ракавіцэ разглядалася як прэтэндэнт у конкурсе «Сем прыродных дзівосаў Свету» (выбралі Букавінскія вадаспады).

Названа ў гонар Эміля Ракавіцы, сусветна вядомага румынскага вучонага-спелеолага.

Катэгорыя:Геаграфія Малдовы
Катэгорыя:Пячоры Еўропы
Orange Moldova

**«Orange Moldova» S.A.** ( — Акцыянернае таварыства «Orange Moldova») — тэлекамунікацыйная кампанія ў Рэспубліцы Малдова.

Падае паслугі мабільнай сувязі, бесправоднага мабільнага інтэрнэта ў стандартах GSM і UMTS, бесправоднага мабільнага інтэрнэту па тэхналогіі 3G, 4G, паслугі фіксаванай сувязі (толькі для юрыдычных асоб), паслугі праваднога шырокапалоснага інтэрнэту (толькі для юрыдычных асоб) пад брэндам **Orange**.

З моманту запуску сеткі — 27 кастрычніка 1998 па 24 красавіка 2007 года ўлучна кампанія звалася **Voxtel**, а з 25 красавіка 2007 года перайшла на новы брэнд, які выкарыстоўваецца дагэтуль.

Таксама, Orange з'яўляецца адзіным у Малдове афіцыйным прадаўцом мабільных тэлефонаў iPhone 3G, iPhone 3GS, iPhone 4, iPhone 4S, iPhone 5, iPhone 5s і iPhone 5c.

Orange Moldova — першы мабільны аператар у свеце, які запусціў тэхналогію HD Voice у сваёй сетцы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Orange Moldova
* Карта покрытия сети Orange в Молдове
* France Télécom — главные акционеры оператора 
* Официальный твиттер Orange Moldova
Культура Украіны

**Культу́ра Украі́ны** — культура ўкраінскага народа, іншых народаў і народнасцей Украіны ды дзяржаў, якія існавалі да сучаснай Украіны і СССР.

Для ўкраінскай нацыянальнай культуры асновай і базісам з'яўляецца народная культура, на падставе якой паступова сфарміраваліся прафесійныя навука, літаратура, мастацтва. Своеасаблівасць украінскай культуры вызначылі таксама ўплывы геаграфічных умоў, асаблівасці гістарычнага шляху, а таксама ўзаемадзеянне з іншымі этнакультурамі. Важным гістарычным этапам развіцця культуры стала прыняцце хрысціянства ў X ст.

## Гл. таксама 
* Украінская вышыўка
Сарокская крэпасць

**Сарокская крэпасць** — малдоўская крэпасць XV стагоддзя, у горадзе Сарокі. 16 мая 2015 года была адкрыта пасля рэканструкцыі.

## Месцаванне 
Крэпасць знаходзіцца на правым беразе ракі Днестр, у горадзе Сарокі, прыкладна за 160 км на поўнач ад Кішынёва.

## Гісторыя 
Смецце окская крэпасць была пабудавана Стэфанам Вялікім у апошняй чвэрці XV стагоддзя. Так абвяшчае мясцовая традыцыя, якая тлумачыць яе назву тым, што гаспадар усталяваў «сарок» (тэрмін узвядзення крэпасці). У 1499 годзе дакументальнага згадваецца Костэ – першы пыркэлаб крэпасці. Крэпасць Сарака была пабудавана як абарончае ўмацаванне супраць драпежных татарскіх ордаў, якія праз днястроўскія пераправы ўрываліся ў Малдову. Сарока не была вялікай крэпасцю з двума шэрагамі сцен, як Сучава, Чэтаця Албэ ці Хоцін, а толькі невялікім умацаваннем, замкам для хованкі вартаўнікоў супраць татар.

Некаторыя гісторыкі, у тым ліку Дзмітрый Кантэмір, Канстанцін Стамаці, Замфір Арбары і Нікалае Ёрга, лічаць, што Сарокская крэпасць была пабудавана на месцы былой генуэзскай факторыі Альхонія, дзе складаваліся тавары, прывезеныя з Падолля. Альхонія быццам бы было ўмацаваным селішчам на шляху з Чэтаця Албэ ў Сучаву. Але на дадзены момант няма археалагічных довадаў у падтрымку гэтай гіпотэзы.

Археалагічныя даследаванні выявілі вакол гарады селішча, характэрныя для Кукуцень-Трыпольскай культуры, бронзавага веку, эпохі ранняга жалеза і іншыя, аж да эпохі сярэдніх вякоў, але сляды старажытнай калоніі Альхонія (каля 500 гадоў да н.э.) не былі ідэнтыфікаваны, як не былі знойдзены і сляды старажытнай крэпасці дакаў Саргус (званай яшчэ Саргідава, Крахта ці Крахідава), якія, на думку некаторых гісторыкаў мінулых стагоддзяў, знаходзіліся ў гэтай зоне.

У канцы XVII стагоддзя, падчас знаходжання ў крэпасці гарнізона з 2000 польскіх салдатаў, былі зроблены шэраг змен. Да сцен былі прыбудаваны яшчэ 13 памяшканняў для захоўвання пораху, а над імі – пакоі для жыцця. Інтэрвалы паміж зубцамі былі зачынены і пакінуты толькі адтуліны для лёгкіх стрэльбаў. Для польскіх салдатаў былі пабудаваны жаўнерні за межамі крэпасці, і ўся плошча аточана земляным валам і ровам.

Крэпасць Сарока ў якасці самага усходняга пункту абароны Малдовы на працягу сваёй гісторыі была арэнай самых жудасных уварванняў. Тут, у падножжа яе сцен, праходзілі жорсткія бітвы.

## Галерея 

Файл:Soroca102.JPG|Від з Днястра на Сарокскую крэпасць
Файл:Soroca fortress front.jpg
Файл:The Soroca fortress.jpg|Унутраны двор крэпасці
Файл:Tower with gate of the fortress.jpg
Файл:Inside the Soroca fortress.jpg

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Cetatea Soroca 
* Molddata.md: Cetatea Soroca 

Катэгорыя:Крэпасці Малдовы
Катэгорыя:Сарока (горад)
Ямант

**Ямант** — імя і прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Браніслаў Ямант (1886—1957) — мастак.
* Людвіка Ямант (1833—1914) — удзельніца паўстання 1863—1864 гадоў, мемуарыстка
* Марыя Ямант (1842—1908) — удзельніца паўстання 1863—1864 гадоў.
* Юзаф Ямант (1841—1864) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў.
* Ямант Тулунтавіч (XIV ст.) — намеснік смаленскі (зг. 1395, 1399).
Уладзімір Георгіевіч Плахатнюк

{{Дзяржаўны дзеяч
 |імя                  = Уладзімір Плахатнюк
 |арыгінал імя       = 
 |выява          = 
 |пасада          = Першы намеснік старшыні Парламента Малдовы
 |сцяг               = Flag of Moldova.svg
 |перыядпачатак       = 30 снежня 2010 года
 |перыядканец        = 15 лютага 2013 года
 |папярэднік     = Серафім Уракян
 |пераемнік           = пасада скасавана
 |пасада_2        = Дэпутат Парламента Малдовы XIX склікання
 |сцяг_2             = Flag of Moldova.svg
 |перыядпачатак_2     = 24 снежня 2010 года
 |перыядканец_2      = 7 лістапада 2013 года
 |папярэднік_2   = пасада заснавана
 |пераемнік_2         = Іён Стратулат
 |пасада_3        = Дэпутат Парламента Малдовы XX склікання
 |сцяг_3             = Flag of Moldova.svg
 |перыядпачатак_3     = 9 снежня 2014 года
 |перыядканец_3      = 4 верасня 2015 года
 |папярэднік_3   = пасада заснавана
 |дата нараджэння      = 
 |месца нараджэння     = 
 |жонка             = Аксана Плахатнюк
 |партыя             = 
 |прафесія          = інжынер
 |узнагароды            = 
{

}
}}

**Уладзімір Георгіевіч Плахатнюк** (нар. 1 студзеня 1966, Пітушка, Каларашскі раён, Малдаўская ССР, СССР) — малдоўскі палітык, бізнесовец, першы віцэ-старшыня Парламента Малдовы (2010—2013).

Таксама вядомы па імі **Улад Улініч** (прозвішча па матчынай лініі).

## Спасылкі 
* Paralmentul Repubicii Moldova
* Partidul Democrat din Moldova 
* Fundația Edelweiss
* Asociația Oamenilor de Afaceri din Moldova 
* Биография Владимира Плахотнюка 
* Adevarul: Владимира Плахотнюка в Румынии зовут Влад Улинич 

Катэгорыя:Палітыкі Малдовы
Павел Філіп

**Павел Філіп** (; нар. 10 красавіка 1966 года, Пэнэшэшць, Малдаўская ССР, СССР) — малдаўскі дзяржаўны дзеяч. 20 студзеня 2016 года парламентам Малдовы зацверджаны на пасадзе прэм’ер-міністра краіны. З 2011 па 2016 год з’яўляўся міністрам інфармацыйных тэхналогій і сувязі Малдовы. Віцэ-прэзідэнт Дэмакратычнай партыі Малдовы.

## Біяграфія 
Павел Філіп нарадзіўся 10 красавіка 1966 года ў сяле Пэнэшэшць, Страшэнскага раёна, Малдаўскай ССР.

У 1983 годзе паступіў у Кішынёўскі політэхнічны інстытут ім. Лазо, які скончыў у 1990 годзе, атрымаўшы дыплом інжынера-механіка. Пры гэтым, у 1984-86 гг. Філіп праходзіў службу ў арміі. Сваю адукацыю Павел Філіп працягнуў у Міжнародным інстытуце менеджменту (1991—1996).

Працоўную кар’еру пачаў на кішынёўскай цукеркавай фабрыцы «Букурыя». У 1991—1993 гадах прапрацаваў на фабрыцы начальнікам кампрэсарнага аддзела; у 1993—1994 гадах быў дырэктарам аддзела вытворчасці. З 1998 па 2001 года займаў пасаду галоўнага інжынера АТ «Букурыя», сумяшчаючы яе з пастом намесніка ген. дырэктара па праблемах вытворчасці і тэхналогіі. З 2001 па 2008 год з’яўляўся генеральным дырэктарам фабрыкі.

У 2008—2011 гг. Павел Філіп з’яўляўся генеральным дырэктарам тытунёвай фабрыкі АТ «TUTUN-CTC» (былы Кішынёўскі тытунёвы камбінат).

У палітыку Філіп прыйшоў у 2011 годзе, калі быў прызначаны на пасаду міністра інфармацыйных тэхналогій і сувязі Малдовы у кабінеце Філата. Надалей, Павел Філіп быў пераабраны на гэтым пасту ў кабінетах Юрые Лянкэ, Кірыла Габурыча і Валерыя Стральца. Па яго ініцыятыве была распрацавана стратэгія «Лічбавая Малдова — 2020».

### Асабістае жыццё 
Жанаты з Таццянай Філіп. У сям’і Філіп двое сталых дзяцей. Апроч роднай румынскай мовы, валодае рускай і англійскай.
Безвалоскі

**Безвалоскі**, **галацелкі** (*Psilidae*) — сямейства насякомых атрада двухкрылых.

## Апісанне 
Даўжыня 3—9 мм. Ногі доўгія. Цела слаба апушана, чорнае, бурае, чырвона-жоўтае, жоўтае. Крылы празрыстыя. Галава трохвугольная, лоб выступае наперад. Вусікі кароткія з трох членікаў.
 
## Пашырэнне 
Жывуць у вільготных цяністых мясцінах, трапляюцца ў кронах дрэў, у хмызняках, на парасонавых і канюшыне. Зімуюць у глебе і сховішчах агародніны.

На Беларусі каля 14 відаў, найбольш пашыраны  і .

## Асаблівасці біялогіі 
За год 1—2 генерацыі. Лічынкі развіваюцца ў каранях або галінах раслін (некаторыя віды ўтвараюць галы).

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Сямействы насякомых
Баланешты

**Баланешты** () — гара ў Малдове, у 60 км на захад ад Кішынёва. З'яўляецца самым высокім пунктам у краіне. Вышыня — 428,2 м. Таксама вядомая як **гара Крэкан**.

Гара знаходзіцца ў заходняй частцы краіны недалёка ад мяжы з Румыніяй, на водападзеле басейнаў рэк Прут і Днестр.

Каля гары знаходзяцца сёлы Баланешты, Мілешты і Гэурэны. На адлегласці 18 км. ад вяршыні знаходзіцца горад Калараш.

Схілы пакрыты лясамі і выкарыстоўваюцца ў рэкрэацыйных мэтах. Лясное покрыва схілаў пададзенае пераважна грабамі і дубамі. Сустракаюцца таксама спадарожныя пароды — ліпа, ясень, клён, адзінкава бук, рабіна, дзікая груша, дзікая чарэшня, кізіл. Пад лясным покрывам растуць плюшч, брызгліна карлікавая, венерын чаравічак, ландышы, пралескі, чубаткі, сон-трава, некаторыя віды папарацяў, павойніка і некалькі відаў архідэй. На схілах гор пераважаюць бурыя і шэрыя лясныя глебы. Са схілаў Баланешт з адзнак 225, 325 і 390 метраў выступаюць падземныя воды.

Купалаватая вяршыня гары без лесу; яе глебы складзены пяскамі і глінамі. На вяршыні знаходзіцца трыянгуляцыйная вышка, якая ў наш час выкарыстоўваецца для камунікацыйных тэхналогій.

## Літаратура 
* 
* 
## Спасылкі 
* Peakbagger.com
* Summitpost.org
Канстытуцыя Малдовы

**Канстытуцыя Рэспублікі Малдова** () — асноўны закон Рэспублікі Малдова, які вызначае яе грамадскі і дзяржаўны лад, парадак і прынцыпы стварэння органаў улады, выбарчую сістэму, правы і абавязкі грамадзян.

## Агульныя звесткі 
Канстытуцыя ў новай рэдакцыі была прынята парламентам 29 ліпеня 1994 года.

3 верасня 1990 года Вярхоўны Савет Малдаўскай ССР прыняў Закон пра ўвядзенне пасады прэзідэнта Малдовы і ўнясенне змен і дадаткаў у канстытуцыю. У рэспубліцы аб’яўлялася прэзідэнцкая форма кіравання. 29 ліпеня 1994 года была прынята новая канстытуцыя Малдовы. Было заяўлена, што яна накіравана на пабудову сацыяльна-арыентаванай рынкавай дзяржавы. Канстытуцыя абвяшчала канцэпцыю падзелу ўлад, адсутнасць абавязковай дзяржаўнай ідэалогіі, сацыяльныя гарантыі і дэмакратычныя свабоды.

Дзяржава ў першым артыкуле характарызуецца як «суверэнная і незалежная, адзіная і непадзельная», а таксама як «дэмакратычная прававая дзяржава, у якой годнасць чалавека, яго права і свабоды, свабоднае развіццё чалавечай асобы, справядлівасць і палітычны плюралізм з’яўляюцца найвышэйшымі каштоўнасцямі і гарантуюцца». Форма дзяржаўнага кіравання — рэспубліка.

Артыкул 6 замацоўвае прынцып падзелу ўлад — «заканадаўчая, выканаўчая і судовая ўлады падзелены і ўзаемадзейнічаюць пры ажыццяўленні сваіх прэрагатыў у адпаведнасці з палажэннямі Канстытуцыі». Крытыкамі адзначалася, што падзел кампетэнцыі паміж галінамі ўлады недастаткова адпрацаваны, што стварыла ўмовы для канфліктаў паміж імі.

У артыкуле 12 зацверджана дзяржаўная сімволіка: сцяг, герб і гімн Малдовы. Артыкул 14 аб’яўляе сталіцай горад Кішынёў.

### Суадносіны норм Канстытуцыі з нормамі Дэкларацыі аб незалежнасці 
Дзяржаўнай мовай аб’яўлялася, паводле Канстытуцыі Рэспублікі Малдовы, «малдаўская мова, якая функцыянуе на лацінскай графіцы». Аднак Канстытуцыйны суд Рэспублікі Малдова прыняў 5 снежня 2013 тлумачэнне пра слушнае трактаванне тэксту Канстытуцыі Рэспублікі Малдова:

## Спасылкі 
* Конституция Молдавии 

Катэгорыя:Дзяржаўны лад Малдовы
Малдова
Moldcell

«**Moldcell**» — аператар сотавай сувязі ў Малдове. Працуе ў стандартах GSM і UMTS.

## Агульныя звесткі 
Moldcell з'яўляецца аператарам мабільнай сувязі ў Рэспубліцы Малдова і часткай міжнароднай групы TeliaSonera, са штаб-кватэрай у Стакгольме, Швецыя. Кампанія Moldcell пачала сваю камерцыйную дзейнасць у 2000 годзе. У наш час кампанія Moldcell налічвае больш 1 мільёна абанентаў і з'яўляецца дастаўніком паслуг мабільнай сувязі, які павялічыў свой гандлёвы абарот з 25.41% у чацвёртым квартале 2012 года, да 30.39% на канец 2014.

## Гісторыя 
28 красавіка 2000 года, кампанія Moldcell адкрыла свой першы офіс продажаў у Кішынёве, па адрасе: вуліца Цігіна, 55. У гэтым жа годзе, упершыню ў Малдове аператар укараніў паслугу SMS для сваіх абанентаў нароўні з першым перадаплачаным пакетам. Першы лагатып кампаніі ўяўляў сабою таварыскае аленяня, а першы слоган, што пасля стаў знакамітым, гучаў так: «Вы нас чакалі? Мы прыйшлі!»

## Спасылкі 
* Despre companie
* Moldcell Business
* Treci la Moldcell
* Internet ca lumea 4G
* Mclub - Ai noștri au reduceri 
* Noutăți Moldcell
* Condițiile licenței operatorului 
*  Company Overview of S.A. Moldcell, bloomberg.com
* Официальный сайт
* Условия лицензии оператора  
* Развитее рынка : сектор мобильной телефонной связи  (Сайт национального агентства Молдавии по регулированию в области электронных коммуникаций и информационных технологий)
* Карта покрытия оператора на официальном сайте , на GSM World
Чоп звычайны

**Чоп звычайны** (*Zingel zingel*) — рыба сямейства акунёвых.

Пашыраны ў р. Дунай і яго прытоках, а таксама ў р. Днестр.

Даўжыня да 40—48 см. Цела верацёнападобна-цыліндрычнае, шаравата-жоўтае, на баках 4 цёмна-бурыя паласы. Грудзі голыя, бруха і часткова галава ўкрыты луской. Покрыўная косць заканчваецца шыпам. Задні край перадпокрыўкі зубчасты. Бакавая лінія працягваецца і на хваставы плаўнік.

Корміцца беспазваночнымі і дробнай рыбай.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акунёвыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1766 годзе
Кодры

.]]

**Кодры** — узвышша ў Малдове, паміж рэкамі Рэўт і Прут. У межах Кодр знаходзіцца аднайменны запаведнік.

Вышыня — да 430 м. Даўжыня — 100 км. Кодры складзены марскімі і кантынентальнымі адкладамі міяцэна — глінамі, мергелямі, вапнякамі, пяскамі, пясчанікамі і чацвярцічнымі лёсамі. Рэльеф складаны, градава-ўзгорысты, эразійны, паверхня глыбока рассечана далінамі рэк, сухадоламі, ярамі, гыртопамі. Развіты апоўзні і карст.

У Кодрах больш 1000 відаў раслін. Кодры пакрыты лясамі (дуб, бук, граб і інш.). Натуральная расліннасць, у параўнанні з іншымі абласцямі Малдовы, захавалася значна лепш. Сустракаецца і лугавая расліннасць. Каля падножжа ўзвышша палі і вінаграднікі.

У Кодрах выдзяляюць два прыродныя раёны:
* Паўночны з узвышаным рэльефам і больш вільготным кліматам. Там растуць шыракалістыя лясы сярэднееўрапейскага тыпу. Захаваліся невялікія букавыя лясы. Лугавая расліннасць прадстаўлена, пераважна, метлюжкова-бабовым рознатраўем.
* Паўднёвы раён мае абсалютныя вышыні 300—390 м. У цэнтральнай частцы і на поўдні гэтага раёна расце  і іншыя віды. Паўднёвыя Кодры — найменш асвоены раён Малдовы, дзе сельскагаспадарчыя ўгоддзі займаюць каля 53,5 %, ралля — 29 % тэрыторыі.

## Гл. таксама 
* Гара Баланешты

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геаграфія Малдовы
Яна Аляксандраўна Клачкова

**Яна Клачкова** (; нар. ) — украінская плыўчыха, якая выйграла пяць алімпійскіх медалёў, з якіх чатыры былі залатымі (два ў 2000 годзе і два — у 2004 годзе). Адзіная спартсменка Украіны, якая выйграла больш за два залатыя медалі на Алімпійскіх гульнях.

Катэгорыя:Плыўцы Украіны
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Украіны
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2000 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2000 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2004 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па плаванні
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па плаванні
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Харкава
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Кіева
Малдаўская ДРЭС

**Малдаўская дзяржаўная раённая электрастанцыя** — буйная цеплавая электрастанцыя, якая знаходзіцца ў горадзе Днястроўск у Прыднястроўі на беразе Кучурганскага лімана. Запушчана ў эксплуатацыю 26 верасня 1964 года. Да распаду СССР рэгіён вырабляў значную колькасць электраэнергіі, экспартуючы яе ў Румынію, Балгарыю і іншыя краіны. Агульная магутнасць станцыі складае 2520 МВт. Станцыя мае магчымасць вырабляць электраэнергію з выкарыстаннем прыроднага газу, вугалю і мазуту.

## Гісторыя 
У 2005 годзе ЗАТ «Малдаўская ДРЭС» было прыватызавана і потым увайшло ў склад расійскай групы Інтэр РАА ЕЭС. Трэба адзначыць, што ўрад Малдовы «не гарантуе права ўласнасці на аб’екты, размешчаныя ў населеных пунктах левабярэжжа Днястра і ў горадзе Бендэры, прыватызаваныя без узгаднення ва ўсталяваным парадку з Урадам».

З 2009 года ЗАТ «Малдаўская ДРЭС» з’яўляецца асноўным пастаўшчыком электраэнергіі ў Малдову, забяспечваючы каля паловы яе патрэб.

Нягледзячы на рэзкае падзенне выпрацоўкі электраэнергіі з савецкіх часоў і праблемы з пастаўкамі ў Прыднястроўе энерганосьбітаў для ДРЭС, цяперашні ўладальнік аднавіў экспарт электраэнергіі ў Румынію і плануе нарошчваць аб’ёмы вытворчасці.

У пачатку 2013 года падаражэў прыродны газ, і электрастанцыя змушана была перайсці на таннейшы энерганосьбіт — каменны вугаль. У выніку ўстрывожыліся жыхары паўднёвых раёнаў Прыднястроўя з-за таксічных прадуктаў гарэння, якія з’явіліся ў атмасферы. Аграрнікі і ўладальнікі прысядзібных пляцовак выказалі боязь, што будзе нанесеная непапраўная шкода сельскагаспадарчым дрэвам і раслінам, з-за чаго можа зменшыцца ўрадлівасць глебы і ўраджайнасць.

У сакавіку 2013 года Малдаўская ДРЭС прыпыніла экспарт электраэнергіі ў Румынію. Спыненне паставак электраэнергіі ў Румынію не адбілася сур’ёзна на МДРЭС, бо экспарт складаў парадку 400 млн кВт*гадз у год, што складае менш за 10 % аб’ёмаў продажаў электрастанцыі.

Малдаўская ДРЭС на сённяшні дзень з’яўляецца адным з трох найбуйнейшых прыднястроўскіх экспарцёраў. На станцыі працуе 2800 чалавек, пры агульнай колькасці насельніцтва горада Днястроўск парадку 12 тысяч. Сярэдняя заработная плата супрацоўнікаў складае парадку 420—470 долараў.

## У нумізматыцы 
15 ліпеня 2014 года Прыднястроўскім рэспубліканскім банкам была выпушчана памятная срэбная манета вартасцю 10 рублёў з серыі пра прамысловасць Прыднястроўя — «50 гадоў Малдаўскай ДРЭС», тыраж склаў 180 асобнікаў.

## Спасылкі 
* ЗАО «Молдавская ГРЭС»
* Румыния отказалась от импорта электроэнергии с Молдавской ГРЭС (РБК-Украина)

Катэгорыя:Арганізацыі, узнагароджаныя ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга
Катэгорыя:Эканоміка Малдовы
Інтэрнэт рэчаў

**Інтэрнэт рэчаў** (, *IoT*) — канцэпцыя вылічальнай сеткі фізічных аб'ектаў (*«рэчаў»*), абсталяваных убудаванымі тэхналогіямі для ўзаемадзеяння адзін з адным ці з навакольным асяроддзем, якая разглядае арганізацыю такіх сетак як з'яву, здольную перабудаваць эканамічныя і грамадскія працэсы, выключальнае з часткі дзеянняў і аперацый патрэбу ўдзелу чалавека.

Канцэпцыя сфармулявана ў 1999 годзе як асэнсаванне перспектыў шырокага ўжывання сродкаў радыёчастотнай ідэнтыфікацыі для ўзаемадзеяння фізічных аб'ектаў паміж сабой і з вонкавым асяроддзем. Напаўненне канцэпцыі «інтэрнэту рэчаў» шматстайным тэхналагічным зместам і ўкараненне практычных рашэнняў для яе рэалізацыі пачынальна з 2010-х гадоў лічыцца ўзыходным трэндам у інфармацыйных тэхналогіях, перадусім, дзякуючы паўсюднаму распаўсюду бесправодных сетак, з'яўленню воблачных вылічэнняў, развіццю тэхналогій міжмашыннага ўзаемадзеяння, пачатку актыўнага пераходу на IPv6 і засваенню праграмна-канфігураваных сетак.

## Спасылкі 
* Сумесная навукова-даследчая лабараторыя тэхналогій інтэрнэту рэчаў створана на факультэце прыкладной матэматыкі і інфарматыкі БДУ пры ўдзеле кампаніі ZTE і НАН Беларусі 

Катэгорыя:Інтэрнэт
Катэгорыя:Камп’ютарныя сеткі
Баярышніца

**Баярышніца** (*Aporia crataegi*) — матыль сямейства бялянак.

## Апісанне 
Матылі маюць белыя паўпразрыстыя крылы (размах 5—7 см) з чорнымі жылкамі. Пярэднія крылы дасягаюць даўжыні да 3,5 см. Па краях крылаў ідзе тонкая чорная лінія. Луска крылаў слабя, на ніжнім баку застаецца пылок, з-за чаго яны набываюць жоўты і аранжавы колер. У самцоў афарбоўка выражана ярчэй, луска адсутнічае толькі па перыферыі крылаў. Грудзі і брушка цёмныя, паверхня цела пакрыта светлымі валаскамі. Самкі большыя за самцоў, аднак іх крылы празрысцейшыя.

(MHNT) Aporia crataegi- Foret de Soreze Tarn France - male dorsal.jpg|*Aporia crataegi* ♂  
(MHNT) Aporia crataegi- Foret de Soreze Tarn France - male ventral.jpg|*Aporia crataegi* ♂ △
(MHNT) Aporia crataegi- Prapic, Parc des Ecrins, Hautes-Alpes, France - female dorsal.jpg| *Aporia crataegi*  ♀ 	
(MHNT) Aporia crataegi- Prapic, Parc des Ecrins, Hautes-Alpes, France - female ventral.jpg| *Aporia crataegi*  ♀ △	

Яйцы жаўтаватага колеру, падоўжанайй бочкападобнай формы, з прытуплёнай вяршыняй, у даўжыню рабрыстыя. Вусені (даўжыня да 4,5 см) з добра выражанай галавой цёмных адценняў, тулавам буравата-шэрага колеру, з рэдкімі дробнымі светлымі валаскамі. Лічынка мае 8 пар ног. На целе прысутнічаюць 2 шырокія чырванаватыя палоскі ўздоўж спіны. Кукалкі бугрыстыя, светла-жоўтага або шэравата-белага колеру, з чорнымі кропкамі і плямамі, даўжынёй каля 2,5 см.

## Пашырэнне 
Пашырана ва ўмераных, часткова паўночных паясах Еўропы і Азіі, у Паўночнай Афрыцы, дзе дасягае найбольшай колькасці (Алжыр, Марока). На тэрыторыі Беларусі жыве ў лясах, садах, парках, часта шкодзіць ім. У Расіі сустракаецца па ўсёй еўрапейскай частцы, у Сібіры, на Даалёкім Усходзе (акрамя паўночных раёнаў). Не пераносіць доўгую зімоўку.

## Асаблівасці біялогіі 
Лёт у маі—чэрвені. Матыль праяўляе актыўнасць у дзённы час сутак. Аддае перавагу прагрэтым сонечным месцам. Дарослыя асобіны сілкуюцца нектарам і не ўяўляюць небяспекі для сельскагаспадарчых культур. Імага ўвесь час мігруюць, каб знайсці хованку і дастатковы ўзровень вільготнасці. Часцей за ўсё селяцца каля натуральных ці штучных вадаёмаў. Кормяцца на кветках шматлікіх раслін: васілёк сібірскі, змеегалоўнік і інш.

Матыль адкладае яйцыі на верхні бок ліста ў выглядзе добра прыкметных лімонна-жоўтых кладак — купкамі ад 30 да 150 яец. Агульная пладавітасць вагаецца ў межах ад 200 да 500 яец. Развіццё адбываецца на працягу 10-20 дзён.

Маладыя вусені трымаюцца разам, пасля 2-разовай лінькі зімуюць. Вусені 2-3-га ўзросту зімуюць у кроне дрэў у своеасаблівых гнёздах, сплеценых з некалькіх сухіх лістоў пры дапамозе павуціння. Такое гняздо — месца зімоўкі больш за 40 вусеняў, кожны з якіх знаходзіцца ў асобным паўшарападобным кокане. Пры маласнежных зімах большая частка асобін у гнёздах з’ядаецца птушкамі. Увесну лічынкі пачынаюць карміцца, выядаюць пупышкі, лісце, бутоны і кветкі дрэў, затым аддзяляюцца ад асноўнай групы лічынак, пасля чаго акукліваюцца.

## Меры барацьбы 
Меры барацьбы: збор і спальванне зімовых гнёздаў, апрыскванне дрэў інсектыцыдамі. Як энтамафагі выкарыстоўваюцца , , .

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бялянкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Насельніцтва Украіны

Паводле ацэнкі Дзяржаўнай службы статыстыкі Украіны колькасць **насельніцтва Украіны** станам на 1 лютага 2016 года склала 42738,1 тыс. асоб (без уліку часова акупаванай тэрыторыі Аўтаномнай рэспублікі Крым і горада Севастопаля). За студзень 2016 года колькасць насельніцтва зменшылася на 22,4 тыс. асоб, а прыроднае скарачэнне склала 24,7 тыс. асоб, міграцыйны прырост — 2,2 тыс. асоб. Гарадское насельніцтва краіны складае 69,1%, сельскае — 30,9%. Шчыльнасць насельніцтва — 74,3 чал/км².

## Моўны склад 
## Зноскі
Sauber Motorsport

thumb|Лагатып
**Sauber Motorsport** — швейцарская кампанія па вытворчасці спартыўных аўтамабіляў і аўтагоначная каманда, заснаваныя ў 1970 годзе Петэрам Заўберам. У 1980-я гады паспяхова выступала ў гонках спорт прататыпаў, вырабляючы шасі для каманды Mercedes-Benz.

## У Формуле-1 
Выступае ў чэмпіянаце свету па аўтагонках у класе Формула-1 з 1993 года. Каманда набірала ачкі ў сваім дэбютным сезоне і кожны год пасля гэтага, за выключэннем складанага  года.

З  па  год выступала ў якасці заводскай каманды нямецкага аўтавытворцы BMW пад назвай *«BMW Sauber»*.

У 2018 годзе тытульным спонсарам каманды Формулы-1 стала Alfa Romeo, а ў сезонах — гадоў шасі і каманда неслі італьянскую марку. З 2023 года Audi AG стала ўласнікам долі ў кампаніі Sauber. Абвешчана, што з 2026 года Audi стане пастаўшчыком рухавікоў для каманды.

### Цяперашні склад 
Цяперашні склад *(на сезон  года)*:
*   (#24);
*  Вальтэры Ботас (#77);
*  Тэа Пуршэр (рэзервовы пілот).

### Вынікі 
Катэгорыя:Каманды Формулы-1
Міжнародныя авіялініі Украіны

**Міжнародныя авіялініі Украіны** () — прыватная ўкраінская авіякампанія, заснаваная як дзяржаўная кампанія ў 1992 годзе і цалкам прыватызаваная ў 2011 годзе. Базавым аэрапортам МАУ з’яўляецца Міжнародны аэрапорт «Барыспіль». Асноўныя напрамкі: Украіна — Заходняя Еўропа, Украіна — Блізкі Усход, Украіна — СНД.

Катэгорыя:Авіякампаніі Украіны
Катэгорыя:Члены Асацыяцыі еўрапейскіх авіякампаній
Катэгорыя:Члены Міжнароднай асацыяцыі паветранага транспарту
Катэгорыя:Гандлёвыя маркі Украіны
Катэгорыя:Група Прыват
Лілія Аляксандраўна Падкапаева

**Лілія Падкапаева** (; ) — украінская спартыўная гімнастка. Двухразовая алімпійская чэмпіёнка 1996 года.

Катэгорыя:Гімнасты Украіны
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Украіны
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па спартыўнай гімнастыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года
Гісторыя Крыма

**Гісторыя Крымскага паўвострава**, гістарычна вядомага як *Таўрыйскі Херсанес* (*Χερσόνησος Ταυρική*), пачалася каля 5 стагоддзя да н.э., калі ўздоўж яго ўзбярэжжа было ўсталявана некалькі грэчаскіх калоній. Паўднёвае ўзбярэжжа заставалася ў сферы ўплыву грэчаскай культуры на працягу амаль двух тысяч гадоў у складзе Рымскай імперыі (47 г. да н.э. — 330 г. н.э.) і яе дзяржаў-пераемніц Візантыйскай імперыі (330 г. н.э. — 1204 г. н.э.), Трапезундскай імперыі (1204—1461) і незалежнага княства Феадора (да 1475 года). У 13 стагоддзі некаторыя партовыя гарады кіраваліся венецыянцамі і генуэзцамі. У перыяд сярэднявечча Крымскі паўвостраў быў заселены скіфамі (скіфа-кімерыйцамі), таўрамі, рымлянамі, гунамі, кыпчакамі і хазарамі. Крым быў часткай Кіеўскай Русі да таго, як быў захоплены мангольскімі нашэсцямі Залатой Арды. Пасля гэтага паўвостраў уваходзіў у склад Крымскага ханства і Асманскай імперыі ў выніку заваяванняў у 15 і 18 стагоддзях адпаведна.

Сучасная гісторыя Крыма пачынаецца з анексіі паўвострава Расійскай імперыяй у 1783 годзе. У 1921 годзе была створана Крымская АССР у складзе РСФСР. Рэспубліка была ліквідаваная ў 1945 годзе і Крым стаў вобласцю спачатку РСФСР (1945—1954), а потым Украінскай ССР (1954—1991). З 1991 года тэрыторыя ўвайшла ў склад Аўтаномнай Рэспублікі Крым і горада Севастопаль у рамках незалежнай Украіны. У 2014 годзе ў выніку Крымскага крызісу паўвостраў быў захоплены прарасійскімі сіламі і Крым быў далучаны да Расійскай Федэрацыі ў якасці двух суб’ектаў: Рэспублікі Крым і федэральнага горада Севастопаля. Украіна і міжнародная супольнасць не прызнаюць тэрыторыю паўвострава расійскай, сцвярджаючы, што Расія парушыла «тэрытарыяльную цэласнасць Украіны і яе міжнародна прызнаных межаў».