open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дэні (гібрыд гамінідаў)

***Дэні*** (**Denisova 11**) — скамянелыя парэшткі дзяўчыны, якая жыла каля 90 000 гадоў таму, узрост якой быў не менш за 13 гадоў і якая з’яўлялася метысам. Яе маці была неандэрталкай а бацька — дзянісаўцам. *Дэні* была знойдзена ў 2012 годзе, і гэта першы выпадак, калі быў выяўлены старажытны чалавек, бацькі якога належалі да розных відаў людзей. Яе ДНК дазваляе праводзіць шырокія параўнальныя генетычныя даследаванні паміж чалавечыми відамі, можа паведаміць аб частаце міжвідавога размнажэння гамінідаў і яго ўплыве на эвалюцыю сучасных людзей.

Першапачатковы генетычны аналіз быў праведзены палеагенетыкамі Вівіян Слон і Свантэ Пяэба з Інстытута эвалюцыйнай антрапалогіі Макса Планка ў Лейпцыгу, Германія.

## Гл. таксама 
* Скрыжоўванне архаічных і сучасных людзей

Катэгорыя:Антрапагенез
Катэгорыя:Палеаліт
Міхал Патоцкі

**Міхал Патоцкі** (? — ?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Патоцкіх герба «Пілава».

Генерал-маёр, падстолі вялікі літоўскі з 1700 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Міхал
Катэгорыя:Генерал-маёры
Псалом 132

**Псалом 132** *(133 паводле масарэцкай нумарацыі)* уваходзіць у групу псалмоў, якія складаюць песню ўзыходжання. Галоўная тэма гэтага псалма — надзея на Госпада.

## Спасылкі 
* 132 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 132 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Выбраныя псалмы : пераклад у Службоўніку БАПЦ
* Выбраныя псалмы  (пераклад мітрапаліта Андрэя (Крыта)
* Катызма 18 (Псалмы 119—133)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 18 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Псалом 53

**Псалом 53** *(54 паводле масарэцкай нумарацыі)* уваходзіць у склад 7-й кафізмы. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — малітва пакутніка.

## Спасылкі 
* 53 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 53 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Псалмы 50, 53, 54, 90  у перакладзе Вацлава Пануцэвіча
* Катызма 7 (Псалмы 46-54)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 7 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Бай

**Бай**:
* Бай (міфалогія)
* Бай (мова)
* Бай (народ)

## Прозвішча 
* Наталі Бай — французская актрыса
* Энрыка Бай — італьянскі скульптар, мастак і эсэіст
* Бай Чуньлі — кітайскі вучоны ў галіне фізічнай хіміі і нанатэхналогіі
Заезны двор (Вялікая Бераставіца)

**Заезны двор** — будынак у Вялікай Бераставіцы Гродзенскай вобласці, размешчаны па вул. Чырвонаармейскай, 10.

Пабудаваны ў другой палове XIX стагоддзя з дрэва. Цяпер жылы дом.

## Архітэктура 
Помнік грамадзянскай архітэктуры з рысамі народнага драўлянага дойлідства. П-падобны ў плане аднапавярховы будынак на бутавым фундаменце, накрыты двухсхільным дахам. Сцены ўмацаваны вертыкальнымі сцяжкамі, члянёны прамавугольнымі вокнамі. Галоўны фасад ашаляваны, завершаны высокім трохвугольным шчытом, дэкарыраваным фігурнай шалёўкай. Да тыльнага фасада прымыкае гаспадарчы корпус, які ўтварае замкнёны ўнутраны двор.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Грамадскія будынкі
Катэгорыя:Вялікая Бераставіца
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Драўляная архітэктура Беларусі
Катэгорыя:Гасціныя двары Беларусі
Тадэвуш Кантар

**Тадэвуш Кантар** (польск.: Tadeusz Kantor; , Велёполе-Скшыньске, Гміна Велёполе-Скшыньске — , ) — польскі тэатральны рэжысёр, жывапісец, графік, сцэнограф.

## Біяграфія 
У 1939 годзе скончыў Кракаўскую мастацкую акадэмію. У 1942—1944 гадах ва ўмовах акупацыі арганізаваў падпольны Незалежны тэатр, дзе ставіў п’есы Ю. Славацкага і С. Выспяньскага.
У 1955 з групай аднадумцаў стварыў у Кракаве эксперыментальны тэатр-майстэрню «Крыка-2» (у пачатку 30-х гадоў тут дзейнічаў авангардны тэатр «Крыка»), на сцэне якога былі ажыццёўлены яго галоўныя, праслаўленыя па ўсім свеце пастаноўкі: «Памерлы клас» («Umarła klasa») (1975), «Велёполе, Велёполе» (1980), «Няхай згінуць артысты» (1985), «Я сюды ўжо ніколі не вярнуся» (1988), «Сёння мой дзень нараджэння» (пасмяротная прэм’ера 1991).
У 1980 стварыў творчы архіў-музей «Крыкатэка», які па сённяшні дзень збірае, выдае і распаўсюджвае матэрыялы, звязаныя з жыццём і творчасцю рэжысёра, дзейнасцю яго тэатра.
Аляксандр Канальт

**Аляксандр Канальт** (ням.: Alexander Kanoldt; , , Германія — , ) — нямецкі мастак, прафесар акадэміі мастацтваў у Берліне.

## Жыццё і творчасць 
Канальт атрымаў мастацкую адукацыю ў Акадэміі мастацтваў Карлсруэ ў класах Эрнста Шурта і Фрыдрыха Фера (у апошняга ў 1906—1909). На пачатку сваёй творчасці мастак піша ў неаімпрэсіяністычнай манеры. У 1909 годзе ён, сумесна з Кандзінскім, Яўленскім, Мюнтэр, Вяроўкінай і Эрбслё засноўвае «Новае Мюнхенскае мастацкае аб’яднанне» (Neue Künstlervereinigung München, N.K.V.M.), якое стала калыскай для гурта «Сіні вершнік». За час свайго існавання «Новае Мюнхенскае мастацкае аб’яднанне» арганізавала 3 вялікія выставы работ сваіх членаў. У 1913 годзе Канальт, разам з такімі майстрамі, як Яўленскі, Эрбслё, Клее, Бехцееў і Карл Каспар засноўваюць мастацкую групу «Новы мюнхенскі сэцэсіён».

З пачаткам Першай сусветнай вайны Канальт сыходзіць на фронт і з 1914 па 1918 год служыць афіцэрам у германскім войску. Пасля заканчэння вайны ён цесна супрацоўнічае з мастаком Георгам Шрымпфам, стаўшы прадстаўніком магічна-рэалістычнага накірунку стылю «Новая рэчыўнасць». Падчас працяглай паездкі па Італіі разам са сваім сябрам Эрбслё мастак стварае складаныя архітэктурныя краявіды. У 1925 годзе ён, разам з Максам Бекманам, прымае актыўны ўдзел у выставе «Новая рэчыўнасць».

У 1925—1931 гадах Канальдт — прафесар Дзяржаўнай акадэміі мастацтваў у Брэслаў. У 1927 годзе ён становіцца членам мастацкага руху Бадэнскі сэцэсій і ў 1932 — мюнхенскай мастацкай групы «Сямёрка» («Die Sieben»). У 1932 годзе Канальт уступае ў НСДАП. Пасля прыходу нацыстаў да ўлады ў Германіі мастак становіцца прафесарам берлінскай Вышэйшай школы мастацтваў і сенатарам Прускай акадэміі мастацтваў. У 1936 годзе ён змушаны быў пакінуць берлінскую прафесуру па стане здароўя. Сяброўства ў нацысцкай партыі не пазбавіла мастака ад нападак — яго палотны ў Германіі былі абвешчаныя дэгенератыўным мастацтвам і ў 1937 годзе зняты з экспазіцый і канфіскаваны.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Ян ван дэ Капеле

**Ян ван дэ Капеле** (25 студзеня 1626 (ахрышчаны) — 22 снежня 1679 (пахаваны)) — галандскі мастак Залатога стагоддзя марскіх і зімовых пейзажаў, таксама вядомы як прамысловец і калекцыянер мастацтваў.

Усё жыццё пражыў у Амстэрдаме. Быў уладальнікам фарбавальнай майстэрняй і займаўся жывапісам у вольны час. Вучыўся на малюнках Сімона дэ Улігера і, магчыма, быў яго вучнем. Разам з марскімі пейзажамі ствараў таксама зімовыя пейзажы ў стылі Арта ван дэр Нера.
Панятоўскія

**Панятоўскія** — шляхецкі род герба «Цёлак» («Цяля»). Легенда ў генеалагічных даведніках апошняй трэці 18 ст. пра нібыта італьянскае паходжанне Панятоўскіх ад роду  не стасуецца з генеалагічнымі даследаваннямі. Прозвішча *Панятоўскі* паходзіць ад маёнтка і мястэчка Панятова недалёка ад Любліна. Паводле дакументаў, першым з гэтага роду быў Марцін Цёлак Мацяёўскі з Панятовы (2-я пал. 15 ст.). У 17 ст. Панятоўскія былі сярэдняй шляхецкай сям’ёй, служылі ў багатай шляхты на гаспадарчых пасадах, часам арандавалі маёнткі.

У 18 ст. і пазней выказвалася меркаванне, што Панятоўскія з дробнай беларускай шляхты. У пачатку 18 ст. Нікадэм Тадэвуш Панятоўскі быў чашнікам мсціслаўскім. Потым гэта галіна роду перасялілася на Украіну, але Панятоўскія засталіся і на Беларусі. У 18 ст. ўзвысіліся. 3 гэтага роду кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі [1764—1795], які замоўчваў сваё паходжанне ў час панавання.

У 20 ст. ў Мінскай і Магілёўскай губернях былі 2 сям’і Панятоўскіх.

## Найбольш вядомыя 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Вісентэ Кардуча

**Вісентэ Кардуча**, таксама **Вінчэнца Кардучы** (Vincenzo Carducci, або Carducho; 1576—1638) — іспанскі жывапісец італьянскага паходжання, брат і вучань Барталамэ Кардуча.

Вісентэ Кардуча нарадзіўся ў Фларэнцыі ў 1576 годзе (па іншых дадзеных — у 1578) і яшчэ ў дзяцінстве перасяліўся ў Іспанію разам са сваім братам, якому да самай яго смерці дапамагаў у працы. Падобны па манеры пісьма ў сваіх першапачатковых працах са сваім братам, Вісентэ неўзабаве набыў самастойнасць і далучыўся да натуралістычнага кірунку іспанскага мастацтва.

Галоўная яго праца — 54 карціны паводле эпізодаў з жыцця святога Бруна і картэзіянскіх манахаў, напісаныя для картэзіянскага манастыра ў Паўлары (цяпер у музеі Фамента ў Мадрыдзе). У Эрмітажы знаходзіцца яго «Відзеж святога Антонія Падуанскага» (№ 412).
Барталамэ Кардуча

**Барталамэ Кардуча**, *Барталамеа Карду́чы* (італ. Bartolomeo Carducci або Carduccio), у іспанізаванай форме **Барталамэ Карду́ча** (ісп.: Bartolomé Carducho; 1560,  — , , Іспанія) — італьянскі мастак і скульптар Іспанія, прыдворны настаўнік мастака Вісентэ Кардуча.

Вучыўся архітэктуры і скульптуры ў Барталамеа Аманаці, жывапісу ў Федэрыка Цукары. Асіставаў Цукара і Джорджа Вазары ў афармленні купала фларэнтыйскага кафедральнага сабора Санта-Марыя-дэль-Ф’ёры. Суправаджаў Цукара ў Мадрыд, дзе ўдзельнічаў (сумесна з Пелегрына Тыбальдзі) у стварэнні фрэсак для крытых галерэй і бібліятэкі Эскарыяла па замове караля Іспаніі Філіпа II.
Джавані Батыста Карлонэ (мастак)

**Джавані Батыста Карлонэ** (1603—1684) — італьянскі жывапісец эпохі барока, які дзейнічаў пераважна ў Генуі.

## Біяграфія 
Карлонэ нарадзіўся і памёр у Генуі. Паходзіў з сям’і мастакоў: яго бацька Тадэа, дзядзька і стрыечныя браты былі скульптарамі, а старэйшы брат Джавані Бернарда Карлонэ быў жывапісцам, атрымаў адукацыю ў Рыме і ажаніўся з дачкой Бернарда Кастэла.
Карла Карлонэ (мастак)

**Карла Іначэнца Карлонэ**, таксама **Карла Іначэнца Карлоні** (лістапад 1686 — ) — ламбардскі жывапісец і мастак фрэскі.

Карлонэ паходзіў з сям’і мастакоў Карлонэ. Ён быў сынам майстра-будаўніка, скульптара і тынкоўшчыка Джавані Батысты Карлонэ, у якога спачатку быў прызначаны для вучнёўства ў якасці скульптара. Ва ўзросце дванаццаці гадоў яго адправілі ў Венецыю на навучанне ў мастака фрэскі Джуліа Квалья. Затым ён вучыўся ў Рыме ў Франчэска Трэвізані і наведваў Французскую акадэмію ў Шарля-Франсуа Порсана. Ён падтрымліваў Квалью ў роспісе сабора ў Любляне. Затым Карлонэ некаторы час працаваў у Швейцарыі, Паўднёвай Германіі і Аўстрыі. Ён з’яўляецца пачынальнікам ракако з яго маляўнічымі фрэскамі і алтарнымі малюнкамі. Стварыўшы шмат работ у Германіі і Аўстрыі, у сталыя гады вярнуўся ў Паўночную Італію.
Джавані Батыста Карлонэ

**Джавані Батыста Карлонэ** (іт. Giovanni Battista Carlone; 1580-я ці 1590-я, Ровіа — , ) — архітэктар італьянскага паходжання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1580-1590-х гадах, верагодна, у Ровіа. Паходзіў з вялікай італьянска-швейцарскай сям’і мастакоў і архітэктараў з кантона Тычына, які ўваходзіў у склад Італьянскай Швейцарыі. Дакладных звестак аб яго юнацтве няма.

Ужо ў 1614 годзе ён быў на службе ў прынца Карла фон Ліхтэнштэйна. Сярод экспазіцыі галерэі Альберціна ёсць чарцёж непабудаванай трыўмфальнай брамы яго аўтарства, якая была замоўлена ў гонар імператара Фердынанда II і павінна была размяшчацца ў Прагу на Плошчы крыжакоў, насупраць езуіцкага касцёла Cвятага Сальватара.

З 1620 па 1637 гады быў імператарскім прыдворным архітэктарам Фердынанда ІІ. У 1626 годзе ўдзельнічаў у рэканструкцыі венскага Хофбурга. У тым жа годзе, магчыма, удзельнічаў у рэканструкцыі і баракізацыі бакавых капел царквы Святога Міхаіла. Рэканструяваў замак Прэсбург, некалькі замкаў у Маравіі. З 1632 года Карлонэ працаваў на венгерскіх дваран Бацьяні і Эстэрхазі. З 1634 года і да сваёй смерці ён удзельнічаў у рэканструкцыі Клостэрнойбургскага абацтва.

З 1637 года працаваў у Венгрыі ў графа Пала Палфі. Верагодна, ён таксама працаваў у кардынала Эрнста Адальберта фон Гараха ў Вене. Альбрэхт фон Валенштэйн спрабаваў пасля смерці Андрэа Спецы наняць Карлонэ, але пацярпеў няўдачу.

Пасля смерці Фердынанда II у 1637 годзе ён быў прадстаўлены да двара ўдаваючай імператрыцы Элеаноры. Карлоне валодаў домам па адрасе Judengasse 11 з 1637 года.

З 1638 па 1644 год працаваў у графа Джавані Батыста фон Вердэнберга.

У 1641 годзе працаваў у Брно, сумесна з архітэктарам Джавані Батыста Эрна, верагодней за ўсё над фартыфікацыйнымі збудаваннямі горада.

Памёр 28 снежня 1645 года ў Вене. Пахаваны ў царкве Святога Міхаіла.
Джузэпэ Капагросі

**Джузэпэ Капагросі** ( — ) — італьянскі мастак.

## Біяграфія 
Капагросі нарадзіўся ў Рыме. Пасля атрымання ступені юрыста ў 1923—1924 гадах ён вырашыў вучыцца жывапісу ў Фелічэ Карэны ў Accademia di Belle Arti di Roma. У 1927 годзе Капагросі разам з сябрам і мастаком Фаўста Пірандэла адправіўся ў паездку ў Парыж.

У 1930-я гады Капагросі ўдзельнічаў у шматлікіх групавых выставах у Рыме, Венецыі, Мілане і Парыжы, звычайна ў якасці партнёра так званай «Scuola romana» («Рымская школа»). У 1930 г. быў запрошаны для паказу на 23-й Венецыянскай біенале; У 1933 годзе ён падпісаў з Эмануэле Кавалі і іншымі «Manifesto del Primordialismo Plastico» (Маніфест пластычнай першабытнасці), а ў 1934 годзе быў адным з мастакоў, запрошаных на выставу «Выставу сучаснага італьянскага жывапісу» ў Заходнім мастацкім музеі ў Сан-Францыска.

У гады пасля Другой сусветнай вайны творчасць Капагросі змянілася на карысць больш абстрактнага стылю. У 1950 годзе ён быў адным з заснавальнікаў Gruppo Origine разам з Марыа Балака, Альберта Буры і Эторэ Кола ў Мілане. Група арандавала памяшканне для галерэі ў Рыме, дзе ў студзені 1951 года адбылася іх адзіная выстава. Выстава не мела поспеху, і праз некалькі месяцаў чацвёра распусціліся.

Пазней Капагросі стаў адным з галоўных прадстаўнікоў італьянскага нефармальнага мастацтва разам з Луча Фантана і Альберта Буры. Капагросі ўдзельнічаў у Premio Bergamo ў 1939, 1940 і 1942 гадах, а таксама ў такіх выставах, як першае выданне Documenta ў Каселі (1955) і трэцяе і пятае мастацкае біенале Сан-Паўлу ў 1955 і 1957 гадах.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Джавані Карнавалі

**Джавані Карнавалі**, вядомы таксама як *Піч’ё* (іт. Piccio — Малыш) (іт. Giovanni Carnovali; , Мантэрын-Вальтравалья, Аўстрыйская імперыя — , каля Крэмоны) — італьянскі жывапісец ламбардскай школы.

## Біяграфія 
З 12-гадовага ўзросту (1813) навучаўся ў Акадэміі Карара ў Бергама пад кіраўніцтвам Джузэпэ Дыёці, паслядоўніка творчасці П. Батоні. Дыёці адразу ж прызнаў прыродны талент свайго маладога вучня. Неўзабаве пасля акадэмічнай падрыхтоўкі Карнавалі адышоў ад строгага неакласіцызму і звярнуўся да фігуратыўных традыцый XVI—XVII стагоддзяў, якія ён інтэрпрэтаваў з вялікай выразнай свабодай, асабліва ў галіне партрэтнага жывапісу. Яго дэбют адбыўся ў 1826 годзе на выставе ў Акадэміі Карара, прадстаўленай працай на рэлігійную тэму.

Працаваў у Бергама, Крэмоне, Мілане. Шмат падарожнічаў пешшу са сваім сябрам, вучнем Дыёці, Дж. Трэкурам, наведаўшы Рым (1831, 1847), Венецыю, Парму, Неапаль (1855). У 1840-я быў у Францыі і Швейцарыі, дзе пазнаёміўся з творчасцю майстроў барбізонскай школы, Каро, А. Калама.

Знаходзіўся пад уплывам работ Карэджа, Андрэа Апіяні і майстроў французскага мастацтва.

Патануў 5 ліпеня 1873 у ваколіцах паселішча Кальтара ў рацэ По, каля Крэмоны.
Антуан Карон

**Антуан Карон** (фр. Antoine Caron, 1521,  — , ) — французскі мастак-ман’ерыст, кніжны ілюстратар, належаў да школы Фантэнбло.

## Біяграфія 
Карон нарадзіўся ў Бавэ. Пачаў маляваць у падлеткавым узросце, робячы фрэскі для цэркваў. У 1540—1550 гадах працаваў з Франчэска Прыматыча і Нікола дэль Абатэ ў Фантэнбло. З 1561 года знаходзіўся пры двары Кацярыны Медычы і Генрыха II Валуа. Як прыдворны мастак выступаў арганізатарам цырымоній каранацыі Карла IX у Парыжы і шлюбу Генрыха IV з Маргарытай дэ Валуа (у XX ст. іх алегарычная вобразнасць прыцягнула ўвагу Ф.Ейтса). Памёр у Парыжы ў 1599 годзе.
Бавэ

**Бавэ** (, , ) — горад на поўначы Францыі, рэгіён О-дэ-Франс, сталіца дэпартамента Уаза. Размешчаны за 62 км на паўднёвы захад ад Ам’ена і за 78 на поўнач ад Парыжа, у месцы зліцця рэк Тэрэн і Авелон. На поўдні горада знаходзіцца чыгуначная станцыя Бавэ лініі Эпінэ — Ле-Трэпор.

## Насельніцтва 
## Памятныя мясціны 
* Сабор Святога Пятра

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Антуан Карон, французскі мастак
* Анры Леон Лебег, французскі матэматык

Катэгорыя:Гарады О-дэ-Франс
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Уаза
Псалом 9

**Псалом 9** *(9 і 10 паводле масарэцкай нумарацыі)* пачынае 2-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — падзяка за вызваленне.

## Спасылкі 
* 9 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 9 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 2 (Псалмы 9-16)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 2 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Гарадзецкая вуліца (Мінск)

**Гарадзецкая вуліца** — вуліца ў мікрараёне Уручча Першамайскага раёна Мінска. Паходжанне назвы спрэчнае: частка даследчыкаў лічыць, што вуліца атрымала назву ад урочышча Гарадзеі. Іншыя звязваюць яе імя з горадам Гарадзец ці вёскай, якая існавала на месцы мікрараёна, з такой назвай.

## Размяшчэнне 
Пачынаецца ад скрыжавання з Уруцкай вуліцай, ідзе на паўднёвы захад. У раёне парка Уручча плаўна паварочвае на паўночны захад, заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Леанарда да Вінчы. Таксама перасякаецца з вуліцамі Астрашыцкай, Ложынскай, Шафарнянскай, Усіхсвяцкай і Гінтаўта. 

## Славутасці 
Па няцотным баку вуліцы ад скрыжавання з Шафарнянскай вуліцай да скрыжавання з Усіхсвяцкай вуліцай знаходзіцца парк Уручча.

## Грамадскі транспарт 
Па вуліцы пралягае шэраг аўтобусных (99, 135) маршрутаў. Паблізу ад вуліцы размешчана станцыя метро «Уручча».

## Спасылкі 
* Городецкая улица на geodzen.com

Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Лука Карлеварыс

**Лука Карлеварыс** або **Лукас Карлеварэс** (Luca Carlevaris,  — ) — італьянскі жывапісец, архітэктар і гравёр венецыянскай школы эпохі барока, майстар ведуты.

Карлеварыс Лука нарадзіўся 20 студзеня 1663 года ў горадзе Удзінэ на паўночным усходзе Італіі ў сям’і архітэктара і жывапісца Джавані Леанарда. У шаснаццаць гадоў ён страціў бацьку і пераехаў у Венецыю, дзе да таго часу пражывала яго сястра Касандра.

Выбар месцам жыхарства быў не выпадковы: набліжаўся залаты век у развіцці жывапісу Італіі, і адным з яе цэнтраў была Венецыя. Менавіта па гэтай прычыне гэты горад і быў выбраны месцам жыхарства маладым мастаком.

Ён пасяліўся паблізу плошчы Зенобіа (Palazzo Zenobio), што ў далейшым адыграла немалаважную ролю ў яго кар’еры. Побач з плошчай знаходзіўся палац багатай арыстакратычнай сям’і Зенобіа, вядомай сваёй любоўю да мастацтва і якая ўпрыгожвала свой палац працамі венецыянскіх мастакоў. На маладога і таленавітага Луку Карлеварыса звярнулі ўвагу, і неўзабаве ён набыў багатага і ўплывовага апекуна. Дзякуючы гэтай падзеі ён атрымаў сваё другое імя — «Лука Са’Зенобіа».

У 1685—1690-х гадах наведвае Рым, дзе імкнецца ўдасканальваць сваё майстэрства. У час навучання ў Луіджы Ванвітэлі, які выкладаў у той час у Рыме жывапіс ведуты, Лука адчувае ўплыў работ Дж. Паніні. У 1698 годзе ён вяртаецца ў Венецыю і стварае працы пад уражаннем сваіх настаўнікаў.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Архітэктары Італіі
Катэгорыя:Мастакі барока
Бавэ (значэнні)

**Бавэ** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Восіп Іванавіч Бавэ — расійскі архітэктар
* Даніэле Бавэ — італьянскі фармаколаг, лаўрэат Нобелеўская прэміі па фізіялогіі і медыцыне
* Жорж Бавэ — канцлер Швейцарыі

## Тапонім 
* Бавэ
* Бавэ (акруга)
* Бавэ (аэрапорт)
Псалом 26

**Псалом 26** *(27 паводле масарэцкай нумарацыі)* ўваходзіць у 4-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Часта чытаецца вернікамі пры небяспецы і пры дзякаванні за збавенне ад яе. Галоўная тэма гэтага псалма — бясстрашнае спадзяванне на Бога.

## Спасылкі 
* 26 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 26 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 4 (Псалмы 24-31)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 4 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Баі за Марыупаль (2022)

**Баі за Марыупаль** — узброеныя сутыкнення паміж Узброенымі Сіламі Украіны з аднаго боку і Узброенымі Сіламі Расійскай Федэрацыі і Народнай міліцыяй ДНР з другога боку за кантроль над Марыупалем.

## Ход баявых дзеянняў 
Баі за Марыупаль пачаліся з пачаткам уварвання - 24 лютага 2022 года. 24 лютага ў 10:30 Генштаб Украіны заявіў, што УСУ вярнулі сабе кантроль над Марыупалем.

2 сакавіка горад быў акружаны расійскімі войскамі. Да 9 сакавіка абстаноўка ў Марыупалі ў цэлым не мянялася: горад застаўся ў акружэнни і пад абстрэламі. 9 сакавіка украінскія і заходнія СМІ заявілі, што расійскім авіяўдарам была знішчана дзіцячая гарадская бальніца №3, у якой размяшчалася радзільнае аддзяленне. У выніку загінула 5 чалавек (у тым ліку цяжарная жанчына з дзіцем) і як мінімум 17 чалавек атрымалі раненні. Міністэрства абароны РФ назвала выбухі побач з бальніцай «пастановачнымі», а абвінавачванні Расіі ў бамбардзіроўцы - «інфармацыйнай правакацыяй» з боку Кіева. 10 сакавіка кіраўнік ДНР Дзяніс Пушылін заявіў, што расійскія і данецкія вайскоўцы выйшлі да заводу "Азоўсталь". 16 сакавіка, паводле заявы ўкраінскіх СМІ, расійскім авіяўдарам быў знішчаны Данецкі акадэмічны абласны драматычны тэатр, які выкарыстоўваўся ўкраінскімі ўладамі як бамбасховішча. Загінула каля 300 чалавек. Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі заявіла, што ВКС Расіі на той момант не наносілі авіяўдараў «па наземных цэлях у гарадской мяжы Марыўпаля».

10 красавіка, больш чым праз месяц пачатку аблогі, расійскім войскам удалося цалкам ізаляваць украінскія сілы на тэрыторыі камбіната "Азоўсталь". Аднак, з-за складанай схемы "Азоўсталі" і праведзеных украінскімі вайскоўцамі фартыфікацыйных работ, штурм "Азоўсталі" быў зладжаны. Расійскім войскам не ўдавалася дасягнуць значных поспехаў пры спробах штурму тэрыторыі завода. Для падаўлення ўкраінскага супраціву і ўтрымання асяроддзя камбіната УС РФ і НМ ДНР учынілі блакаду тэрыторыі комплексу і падвяргалі яе шчыльным артылерыйскім і ракетным абстрэлам, а таксама бамбардзіроўкам, у тым ліку з ужываннем стратэгічнай авіяцыі. Блакадай на тэрыторыі «Азаўсталі» была выклікана гуманітарная катастрофа: украінскія вайскоўцы, якія апынуліся зачыненымі ў падзямеллях комплексу разам з грамадзянскімі (усе з якіх былі пазней паспяхова эвакуіраваны), адчуваюць востры недахоп вады, ежы і медыкаментаў.

16 мая былі дасягнутыя дамоўленасці, паводле якіх украінскія вайскоўцы здаюцца, а расійскі бок вывозіць іх з тэрыторыі «Азоўсталі» на падкантрольную ДНР тэрыторыю. Паводле заяваў прадстаўнікоў РФ і ДНР ад 18 мая, з «Азоўсталі» вывезены ў агульнай складанасці ад 959 да 962 вайскоўцаў. Па стане на вечар 20 мая ўсе ўкраінскія сілы пакінулі «Азоўсталь».

Катэгорыя:Канфлікты 2022 года
Катэгорыя:Люты 2022 года
Катэгорыя:Сакавік 2022 года
Катэгорыя:Красавік 2022 года
Катэгорыя:Май 2022 года
Катэгорыя:Бітвы Украіны
Катэгорыя:Бітвы Расіі
Катэгорыя:Расійска-ўкраінская вайна
Катэгорыя:2022 год ва Украіне
Псалом 41

**Псалом 41** *(42 паводле масарэцкай нумарацыі)* ўваходзіць у 6-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца сынам  — брамнікам Іерусалімскага храма, якія належаць да сямейства нашчадкаў Карэя — верагодна, таго самага, што ўзняў бунт супраць Майсея ( і далей). Галоўная тэма гэтага псалма — жальба і суцяшэнне пабожнага.

## Спасылкі 
* 41 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 41 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 6 (Псалмы 37-45)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 6 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Зямля Адэлі

**Зямля Адэлі** () — сектар Антарктыкі, на які прэтэндуе Францыя, з’яўляецца адміністрацыйнай акругай яе Паўднёвых і Антарктычных тэрыторый. Межы тэрыторыі праходзяць па ўзбярэжжы Антарктыды паміж пунктамі з каардынатамі 66°12′ пд. ш. 136°11′ у. д. і 66°48′ пд. ш. 142°02′ у. д., ад гэтых пунктаў мяжа ідзе ўглыб кантынента на 2600 км аж да Паўднёвага полюса. Агульная даўжыня берагавой лініі складае каля 350 км. Тэрыторыя займае плошчу звыш 432 тыс. км², якая амаль цалкам пакрыта лёдам.

Узбярэжжа адкрыў у 1840 годзе французскі мараплаўца Жуль Дзюмон-Дзюрвіль (д’Юрвіль) і назваў яго ў гонар сваёй жонкі Адэлі.

З 12 студзеня 1956 года на тэрыторыі дзейнічае пастаянная круглагадовая французская навукова-даследчая палярная станцыя Дзюмон д’Юрвіль, размешчаная на антарктычным узбярэжжы з каардынатамі 66°40′ пд. ш. 140°01′ у. д., насельніцтва складае 33 чалавекі зімой і да 78 чалавек летам. Першая ж французская станцыя Порт-Марцін была заснавана 9 красавіка 1950 года ў кропцы з каардынатамі 66°49′04″ пд. ш. 141°23′39″ у. д., але была знішчана пажарам у ноч з 23 на 24 студзеня 1952 года. Зімовае насельніцтва Порт-Марціна складала 11 чалавек у 1950 і 17 чалавек у 1951 гадах.

У Францыі таксама была яшчэ адна палярная база — станцыя Шарко, размешчаная ў глыбіні кантынента на антарктычным ледзяным шчыце на вышыні 2400 м, за 320 км ад станцыі Дзюмон д’Юрвіль, каардынаты 69°22′ пд. ш. 139°01′ у.д. Станцыя была адкрыта ў 1957 годзе напярэдадні Міжнароднага геафізічнага года і праіснавала да 1960 года. Персанал станцыі складаўся ўсяго з трох чалавек. База ўяўляла сабой укапаныя ў снег (для абароны ад моцных вятроў) будынкі.

Зямля Адэлі з двух бакоў мяжуе з Аўстралійскай антарктычнай тэрыторыяй, а менавіта з Берагам Клары (частка Зямлі Уілкса) на захадзе і з Зямлёй Георга V на ўсходзе.

Катэгорыя:Тэрытарыяльныя прэтэнзіі ў Антарктыцы
Катэгорыя:Французскія Паўднёвыя і Антарктычныя тэрыторыі
Катэгорыя:Геаграфія Антарктыды
Міхальчук

**Міхальчук** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Васілевіч Міхальчук (нар. 1958) — кандыдат біялагічных навук, дацэнт, дырэктар Палескага аграрна-экалагічнага інстытута НАН Беларусі.
* Сяргей Апанасавіч Міхальчук (нар. 1925) — беларускі празаік, перакладчык. Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1972).
* Сяргей Мікалаевіч Міхальчук (нар. 1994) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.
Каролюс-Дзюран

**Каролюс-Дзюран**, сапр. імя *Шарль Эміль Агюст Дзюран* (; ,  — , ) — французскі жывапісец, прадстаўнік акадэмічнай школы, цесць Жоржа Фейдо.

## Жыццё і творчасць 
Шарль Дзюран пачаў вучыцца жывапісу ў родным горадзе Ліле; тут атрымаў гарадскую стыпендыю, на якую затым на працягу двух гадоў жыве і вучыцца ў Парыжы (у Акадэміі Сюіса). У Парыжы прыняў псеўданім Каролюс-Дзюран, якім і падпісваў свае працы да канца жыцця. У першы час навучання Каролус-Дзюран капіюе карціны Луўра, асабліва Леанарда да Вінчы; паралельна з гэтым пачынае пісаць арыгінальныя палотны.

У 1860 годзе малады мастак атрымлівае прэмію на конкурсе «Вікар». У 1861 годзе ён едзе на вучобу ў Італію, жыве ў Рыме, Венецыі, на некалькі тыдняў затрымліваецца ў Пампеях, а ў 1866 годзе вяртаецца ў Парыж. За перыяд з 1861 па 1866 год Каролюс-Дзюран стварыў нямала палотнаў, захаваўшы сцэнкі з італьянскага паўсядзённага жыцця.

У 1866 годзе вялікім поспехам мастака стала яго палатно «Забойца», набытае горадам Лілем. За гэтую карціну Каролюс-Дзюран атрымаў столькі грошай, што здзейсніў у 1867—1868 гадах вучэбную паездку ў Іспанію, падчас якой ён асабліва цікавіўся творчасцю Дыега Веласкеса. Пасля вяртання ў Францыю Каролюс-Дзюран ажаніўся з мастачкай Палінай-Марыяй Круазет, адкрыў вялікае мастацкае атэлье і набірае вучняў. З канца 60-х гадоў XIX стагоддзя мастак становіцца прызнаным партрэтыстам, адным з самых папулярных у Парыжы. У сваіх працах ён не ліслівіць замоўцу, сочыць не за элегантнасцю паставы, а за адпаведнасцю чалавечай натуры. У 1869 годзе завязваецца сяброўства паміж Каралюсам-Дзюранам і мастакамі Эдуардам Манэ, Закары Аструкам і Эдуарам Сэнам.

Прыкладна з 1875 года мастак звяртаецца да гістарычнага і жанравага жывапісу, для чаго вывучае творчасць Пітэра Паўля Рубенса і Паала Веранезэ. Атрымлівае і ажыццяўляе дзяржаўныя заказы, напрыклад, выконвае столевы роспіс у залах Луўра «Трыумф Марыі Медычы» (1878). У 1879 годзе мастак атрымлівае Ганаровы медаль Парыжскага Салона. У 1890 годзе, сумесна са сваёй жонкай і яшчэ некалькімі мастакамі, стварае «Нацыянальнае таварыства выяўленчага мастацтва». У 1900 г. абіраецца Ганаровым прэзідэнтам французскай Акадэміі. У 1904 годзе Каралюсу-Дзюрану прысвойваецца званне Вялікага афіцэра ордэна Ганаровага легіёна. У 1905 годзе яго абіраюць дырэктарам Французскай акадэміі ў Рыме.

Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Францыі
Дыферэнцыйны ККД

**Дыферэнцыйны ККДз** -- характарыстыка лазера, якая паказвае, наколькі павялічваецца выходная магутнасць лазера пры павелічэнні магутнасці напампоўкі на адзінку. Адпаведна, ілюструецца пабудовай графіка выходнай магутнасці лазера ў залежнасці ад уваходнай магутнасці напампоўкі. Вышэй за парог генерацыі выніковая крывая звычайна блізкая да прамой. Такім чынам, нахіл гэтай прамой вызначае эфектыўнасць пераўтварэння напампоўкі ў энергію генерацыі. Па гэтай прычыне ў англамоўных крыніцах дыферэнцыйны ККДз завецца slope efficiency ("эфектыўнасць, вызначаная праз нахіл"). Аналагічна, дыферэнцыйны ККДз можа быць вызначаны праз выходную і ўваходную энергіі замест магутнасцяў. Гэта робіць яго прыдатным да імпульсных лазераў.

Крывая, апісаная вышэй, з'яўляецца амаль лінейнай для магутнасцяў напампоўкі вышэй за парогавае значэнне ў выпадку, калі аптычныя страты ў рэзанаторы лазера застаюцца аднолькавымі для ўсіх ўваходных магутнасцяў. Часам крывая нелінейная, звычайна, з меншым нахілам пры высокіх уваходных магутнасцях. Гэта паказвае на павелічэнне страт, якія часта носяць тэрмічны характар, напрыклад, праз лінзаванне. Такая сітуацыя найчасцей сустракаецца ў магутных лазерах.

Незалежна ад формы крывой дыферэнцыйнага ККДз, заўсёды ёсць магчымасць пабудаваць лінію экстрапаляцыі, якая найлепей пасуе да гэтага выпадку, каб знайсці перасячэнне з воссю х. Такім чынам можна знайсці парогавую магутнасць напампоўкі для гэтага пэўнага лазера. Важнасць дыферэнцыйнага ККДз палягае ў тым, што гэты параметр дазваляе праводзіць параўнанне лазераў з рознымі канструкцыямі, схемамі напампоўкі і актыўнымі асяроддзямі. Таксама для наяўнага лазера карысна перыядычна вызначаць парог генерацыі з дапамогай графіка дыферэнцыйнага ККДз, што дапамагае вызначыць, калі лазер патрабуе юстыроўкі або рамонту, у выпадку значнага падзення дыферэнцыйнага ККДз з часам.

## Глядзіце таксама 
* Эфектыўнасць пераўтварэння энергіі

## Літаратура 
* Slope efficiency in RP Photonics

Катэгорыя:Лазерная фізіка
Катэгорыя:Лазеры
Анастасія Раманаўна Лаўрынчук

**Анастасія Раманаўна Лаўрынчук** (нар. 27 красавіка 2000, Мінск, Беларусь) — беларуская мадэль і тэлевядучая.

## Біяграфія 
Скончыла з адзнакай гімназію № 24 у Мінску. У фінале Нацыянальнага конкурсу прыгажосці, які адбыўся 4 мая 2018 года ў Мінску, атрымала тытул «Другая Віцэ-міс Беларусь-2018».

У снежні 2019 года прадстаўляла Беларусь на міжнародным конкурсе «Міс свету-2019» у Лондане і не здолела трапіць у топ. Яе лепшы вынік — рэйтынг з 19 самых інтэлектуальных дзяўчат свету ў межах намінацыі «Head to Head Challenge». Таксама яна ўвайшла ў топ-32 самых спартыўных удзельніц конкурсу.

У 2021 годзе скончыла Інстытут бізнесу БДУ па спецыяльнасці «Бізнес-адміністраванне» па праграме бакалаўрыяту.

З 2023 года працуе тэлевядучай на канале СТБ.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Выпускнікі БДУ
Міхаіл Міхута

**Міхаіл Міхута** — беларускі гандбаліст і трэнер. Пляменнік гандбаліста Уладзіміра Міхуты. Майстар спорта па гандболе.

## Біяграфія 
Пачынаў трэніравацца пад кіраўніцтвам Заслужанага трэнера Беларусі Леаніда Гана.

Гуляў за СКА-2, стаў чэмпіёнам Еўропы і віцэ-чэмпіёнам свету ў складзе студэнцкай каманды БДУФК. Пасля заканчэння кар’еры вярнуўся на малую радзіму ў Зэльву і пачаў трэніраваць дзяцей у Зельвенскай ДЮСШ.

 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Мікалай Васілевіч Міхальчук

**Мікалай Васілевіч Міхальчук** (нар. , в. Высокае, Маларыцкі раён, БССР) — беларускі навуковец, кандыдат біялагічных навук, дацэнт, дырэктар Палескага аграрна-экалагічнага інстытута Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

## Біяграфія 
Пасля мясцовай васьмігодкі закончыў Пінскае педагагічнае вучылішча. Затым вучыўся ў Брэсцкім педагагічным інстытуце на факультэце прыродазнаўства па спецыяльнасці «Геаграфія і біялогія», які закончыў з адзнакай.

На працу быў накіраваны ў родную школу дырэктарам, адкуль праз год яго прызвалі на службу ў армію. Пасля была вучоба ў аспірантуры пры Беларускім навукова-да­следчым інстытуце бульбаводства і плодаагародніцтва па спе­цыяльнасці «Ахова раслін», якую закончыў у 1988 годзе і абараніў дысертацыю. Яму была пры­своена вучоная ступень кандыдата біялагічных навук.

У перыяд з 1988 па 2001 гады працаваў у Брэсцкім дзяржаўным універсітэце імя А. С. Пушкіна на пасадах намесніка дэкана, дэкана педагагічнага факультэта, прарэктара па вучэбнай працы і сацыяльна-эканамічных пытаннях. У 2002—2004 гадах навучаўся ў дактарантуры пры Беларускім дзяржаўным універсітэце па спецыяльнасці «Фізічная геаграфія, біягеаграфія, геаграфія глебаў і геахімія ландшафту».

З 2005 года узначальвае Палескі аграэкалагічны інстытут НАН Беларусі.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар звыш 130 навуковых прац, вучэбна-метадычных і навукова-папулярных публікацый, у тым ліку 5 манаграфій і 4 вучэбных дапаможнікаў.

Накі­рункі навуковых даследаванняў вучонага — біягеаграфія і геахімія ландшафту, ахова біялагічнай разнастайнасці флоры бе­ларускага Палесся, пытанні развіцця асабліва ахоўваемых прыродных тэрыторый і экалагічнай адукацыі. Сярод асноўных работ — «Венерын чаравічак сапраўдны ў Брэсцкім і Прыпяцкім Палессі», «Брестская область в экологическом и медико-демографическом измерении», «Жемчужины природы Малоритчины», манаграфія «Гидрогенно-карбонатные ландшафты Полесья»: генезис, состояние фитобиоты, охрана".

Кіраўнік работ па стварэнні дзяржаўных біялагічных заказнікаў рэспуб­ліканскага значэння «Лукава» (Маларыцкі раён), «Тырвовічы» (Пінскі раён), «Буслаўка» (Бярозаўскі і Пружанскі раёны), мясцовага біялагічнага заказніка «Дывін-Вялікі Лес» (Кобрынскі раён), мясцовага батанічнага помніка прыроды «Высокае» (Маларыцкі раён).

Аўтар прыродаахоўнай канцэпцыі «Архідны пояс беларускага Палесся», а таксама кіраўнік чатырох заданняў дзяржаўных праграм навуковых даследаванняў у галіне «Прыродакарыстанне» (2006—2010, 2011—2013, 2014—2015 і з 2016 года па сённяшні час). Арганізатар міжнародных навуковых канферэнцый «Прыроднае асяроддзе Палесся: асаблівасці і перспектывы развіцця» (2006, 2008, 2010, 2012, 2014).

## Узнагароды 
У 2002 годзе быў прызнаны «Чалавекам года» Брэсцкай вобласці ў галіне аховы навакольнага ася­роддзя.
Псалом 49

**Псалом 49** *(50 паводле масарэцкай нумарацыі)* ўваходзіць у 7-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца . Галоўная тэма гэтага псалма — суд Божы, шчырая і фальшывая пабожнасць.

## Спасылкі 
* 49 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 49 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 7 (Псалмы 46-54)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 7 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Геўхеры Султан

**Геўхеры Султан** (;  ; 30 лістапада 1904 — 10 снежня 1980) — асманская прынцэса, музыка і кампазітар. Яна была дачкой Шэхзадэ Мехмеда Сейфедзіна, сына султана Абдул-Азіза.

## Ранні перыяд жыцця 
Геўхеры Султан нарадзілася 30 лістапада 1904 года на віле свайго бацькі ў Кючук Чамлыджы, Ускюдар. Яе бацькам быў Шэхзадэ Мехмед Сейфедзін, сын Абдул-Азіза і Геўхеры Кадын, а маці — Нервалітэр Ханім. Яна была трэцім дзіцем і адзінай дачкой, народжанай ад бацькі і другім дзіцем маці. У яе быў брат-блізнюк Шэхзадэ Ахмед Тэўхід. У яе таксама быў старэйшы родны брат Шэхзадэ Махмуд Шэўкет, старэйшы за яе на год.

У дзяцінстве Геўхеры наведвала ўрокі музыкі свайго бацькі, яна брала ўрокі танбура і кеменса ў Танбуры Джэміла Бея.

## Выгнанне 
Падчас выгнання імператарскай сям’і ў сакавіку 1924 года Геўхеры і яе сям’я пераехалі ў Ніцу, Францыя, дзе пасяліліся на віле ў Сім’е. Пасля смерці бацькі ў 1927 годзе. Яна складала вакальныя і інструментальныя п’есы ў розных макамах. Нягледзячы на тое, што яна не працягнула вывучэнне турэцкай музыцы да вяртання ў сваю краіну, яна стала вельмі кваліфікаванай на танбуры ў далейшым жыцці. Яе творчасць захавалася ў запісах турэцкага радыё і тэлебачання. Памерла 10 снежня 1980 года ва ўзросце сямідзесяці шасці гадоў і была пахавана ў маўзалеі свайго прадзеда Султана Махмуда II, Дзіванёлу, Стамбул.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кампазітары Асманскай імперыі
Катэгорыя:Постаці Стамбула
ДЮСШ г. п. Зэльва

**Дзяржаўная ўстанова «дзіцяча-юнацкая спартыўная школа г. п. Зэльва»** — спартыўная установа ў г. Зэльва Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Чапаева, д. 4.

## Гісторыя 
У 1967 годзе пачала працаваць спартыўная школа, былі адкрыты секцыі па гандболу, фехтаванню, футболу, лёгкай атлетыцы і веславанню на байдарках і каноэ.

## Аддзяленні 
* Гандбол
* Бокс
* Фехтаванне
* Шахматы
* Футбол

## Вядомыя выпускнікі 
* Барыс Уладзіміравіч Рэпкін

### Гандбол: 
* Уладзімір Міхайлавіч Міхута
* Валерый Тыунчык
* Сяргей Верабей
* Мікалай Крамнік
* Міхаіл Міхута
* Віктар Віннік
* Надзея Папко
* Наталля Васілеўская

### Футбол: 
* Валерый Логінаў
* Генадзь Давыдавіч
* Віктар Іванавіч Юйко
* Дзмітрый Вярстак
*  Ілья Аліеў

### Лёгкая атлетыка: 
* Надзея Віктараўна Даражук
* Алена Кашчыц
* Алег Копач

## Трэнерска-выкладчыцкі склад 
* Міхаіл Міхута
* Леанід Пятровіч Ган

## Дырэктары школы 
* Юллян Юльянавіч (1967—1969)
* Тамара Антонаўна Драневіч (1969—1970)
* Уладзімір Антановіч Якаўлеў (1970—1971)
* Алег Пятровіч Кароза (1971—1983)
* Дзмітрый Міхайлавіч Шлык (1983—1996)
* Ігар Леанідавіч Ган (1996—1997)
* Генадзь Аляксандравіч Галаска (1997—2019)
* Кацярына Анатольеўна Кобіцкая (з 2019)

## Спасылкі 
* «Сделано в Зельве», или Топ-20 лучших гандболистов Зельвенщины

 

Катэгорыя:1967 год у Беларусі
Катэгорыя:Зэльва
Псалом 45

**Псалом 45** *(46 паводле масарэцкай нумарацыі)* канчае 6-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца сынам  — брамнікам Іерусалімскага храма, якія належаць да сямейства нашчадкаў Карэя — верагодна, таго самага, што ўзняў бунт супраць Майсея ( і далей). Галоўная тэма гэтага псалма: Бог — прыстанішча і сіла.

## Спасылкі 
* 45 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 45 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 6 (Псалмы 37-45)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 6 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Дзмітрый Міхайлавіч Вярстак

**Дзмітрый Вярстак** (нар. , г. п. Зэльва, Гродзенская вобласць, БССР) — беларускі футбаліст .

## Біяграфія 
З сямі гадоў займаўся футболам у мясцовай ДЮСШ. Першы трэнер — С. В. Путрэша. Пасля заканчэння Зэльвенскай СШ № 2 паступіў у Барысаўскі палітэхнікум, дзе паралельна з вучобай выступаў за каманду «Гайна» г. Барысава.

У 2001 годзе пачаў выступаць за спартыўны клуб вышэйшай лігі «Неман» (г. Гродна). Падчас службы ў арміі іграў за каманду вышэйшай лігі «Тарпеда СК» г. Мінска. У 2003—2005 гадах выступаў за каманду першай лігі «СК Смаргонь», дзе быў прызнаны лепшым нападаючым.

З 2005 года — ігрок футбольнага клуба «Польшча» г. Лепаль.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Верстак Дмитрий Михайлович

Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Элана Торунь
Катэгорыя:Ігракі ФК Нёман Гродна
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК СКВІЧ
Катэгорыя:Ігракі ФК Белкард
Псалом 60

**Псалом 60** *(61 паводле масарэцкай нумарацыі)* ўваходзіць у 8-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Часта чытаецца вернікамі падчас цяжкіх хвілін выбару або ў душэўнай роспачы. Галоўная тэма гэтага псалма — малітва прыгнечанага цара.

## Спасылкі 
* 60 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 60 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 8 (Псалмы 55-63)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 8 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Пінскі каледж БрДУ імя А. С. Пушкіна

**Пінскі каледж Установы адукацыі «Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна»** — навучальная ўстанова ў г. Пінску, размешчаная па адрасе вул. Цэнтральная, 5.

## Гісторыя 
Пінскае педагагічнае вучылішча заснавана ў 1940 годзе, Першы дырэктар — Уладзімір Іванавіч Барысевіч. У 1949 годзе за вялікія поспехі па падрыхтоўцы настаўнікаў пачатковых класаў школы, вялікую грамадскую працу педкалектыва і ў гонар 150-годдзя з дня нараджэння Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна Прэзідыум Вярхоўнага Савета БССР прысвоіў навучальнай установе імя рускага паэта. З гэтага часу яно стала называцца Пінскае педагагічнае вучылішча імя Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна.

З 2004 года пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь каледж далучаны да ўстановы адукацыі «Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна». У новым статусе навучальная ўстанова стала называцца Пінскі каледж УА «Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна».

У 2007 годзе дырэктарам каледжа прызначана Святлана Андрэеўна Барчук.

## Навучанне 
Навучанне дзённае, на бюджэтнай і камерцыйнай аснове.
Спецыяльнасці:
* музычная адукацыя (рытміка і харэаграфія),
* дашкольная адукацыя (творчая дзейнасць, фізічнае выхаванне),
* пачатковая адукацыя (замежная мова, рытміка і харэаграфія),
* замежныя мовы (англійская, нямецкая),
* турызм і гасціннасць.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2001. — Т. 12. — С. 365.
* Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. — Мінск, 2015. — Т. 6. — С. 175.
* Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2009. — Т. 1, кн. 2 : Брестская область. — С. 219—220.
* Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 69
 

Катэгорыя:Каледжы Беларусі
Катэгорыя:Пінск
Катэгорыя:1940 год у Беларусі
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна
Псалом 67

**Псалом 67** *(68 паводле масарэцкай нумарацыі)* ўваходзіць у 9-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма: Гасподзь — Бог усёй зямлі.

## Спасылкі 
* 67 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі
* Кніга псальмаў у перакладзе Лукаша Дзекуць-Малея і Антона Луцкевіча
* 67 псалом у перакладзе Яна Станкевіча і Майсея Гітліна
* Катызма 9 (Псалмы 64-69)  у перакладзе Аляксандра Надсана
* Кафісма 9 у перакладзе Міхаіла Астапчыка
* 

## Гл. таксама 
* Псалмы
* Псалтыр

Катэгорыя:Псалмы
Марыя Ундэр

**Марыя Ундэр** (эст. Marie Under; 27 сакавіка 1883, Талін, Эстонія — 25 верасня 1980, Стакгольм, Швецыя) — эстонская паэтэса і .

## Біяграфія 
Марыя Ундэр нарадзілася ў сям’і настаўніка Фрыдрыха і Ляены Ундэр, бацькі былі выхадцамі з вострава Хіюмаа. Акрамя Марыі, бацькі мелі яшчэ 4 дзяцей.

У 1891—1900 гадах Марыя вучылася ў прыватнай нямецкай жаночай школе ў Рэвелі. У 1902 годзе яна выйшла замуж і з’ехала ў Маскву, дзе жыла да 1906 года, пасля чаго вярнулася ў Рэвель. Складаць вершы яна пачала ў чатырнаццацігадовым узросце.

Свае вершы, напісаныя на нямецкай мове яна падарыла блізкаму сябру, эстонскаму мастаку Антсу Лайкмаа. Лайкмаа пераканаў паэтку пісаць па-эстонску. 2 жніўня 1904 года газета «Постимеес» апублікавала першы верш Марыі Ундэр. Паэтэса карысталася псеўданімам Муці. У 1917 годзе уступае ў літаратурную суполку Сіўру, у гэты перыяд паэзія Ундэр знаходзіцца пад моцным уплывам сімвалізма. Вершы паэткі становяцца жыццярадаснымі, услаўляюць Каханне і Прыроду. Пасля распаду Сіўру ўваходзіць у суполку Тарапіта. Вялікім поспехам карыстаўся яе зборнік «Санеты», які выйшаў у 1917 годзе.

У 1920—1930-я гады Ундэр была адной з найбуйнейшых эстонскіх майстроў слова.

У 1944 годзе, пры наступе Чырвонай Арміі і выгнанні нямецкіх войскаў з Эстоніі, Марыя з сям’ёй эмігравала ў Швецыю, дзе каля года жыла ў лагеры бежанцаў. У 1945 годзе перабралася ў Стакгольм, дзе працавала ў адным з тэатральных музеяў. Займала варожую да савецкай улады пазіцыю, што паслужыла падставай для замоўчвання яе творчасці ў СССР на доўгія гады.

Памерла ў Стакгольме ў 1980 годзе. Пахавалі яе на Лясных могілках Стакгольме.

Увайшла ў складзены у 1999 годзе па выніках пісьмовага і анлайн-галасавання спіс 100 вялікіх дзеячаў Эстоніі XX стагоддзя.

## Бібліяграфія 
* «Sonetid» (, 1917)
* «Eelõitseng» (1918)
* «Sinine puri» (1918)
* «Verivalla» (1920)
* «Pärisosa» (1923)
* «Hääl varjust» (, 1927)
* «Rõõm ühest ilusast päevast» (, 1928)
* «Õnnevarjutus» (1929)
* «Lageda taeva all» (1930)
* «Kivi südamelt» (, 1935)
* «Mureliku suuga» (1943)
* «Sädemed tuhas» (, 1954)
* «Ääremail» (, 1963)
* «Mu süda laulab» (1981)

## Беларускія пераклады 
Некаторыя вершы на беларускую мову пераклаў Лявон Баршчэўскі.

Катэгорыя:Члены Баварскай акадэміі прыгожых мастацтваў
Катэгорыя:Пахаваныя на Лясных могілках (Стакгольм)
Катэгорыя:Шматмоўныя пісьменнікі
Васілеўская

**Васілеўская** — жаночая форма прозвішча Васілеўскі.

## Вядомыя носьбіты 
* Ванда Львоўна Васілеўская (1905—1964) — польская і савецкая пісьменніца і грамадскі дзеяч.
* Галіна Ануфрыеўна Васілеўская (1927—2017) — беларуская пісьменніца.
* Марына Вітальеўна Васілеўская (нар. 1990) — беларуская бортправадніца авіякампаніі «Белавія».
* Наталля Сяргееўна Васілеўская (нар. 1991) — беларуская гандбалістка.
* Нона Уладзіміраўна Васілеўская (нар. 1939) — беларуская гісторык.
* Яўгенія Арцем’еўна Васілеўская (1926—?) — беларуская гісторык.
Амерыканскі агурочак

**«Амерыканскі агурочак»** () — амерыканская кінакамедыя, знятая рэжысёрам Брэнданам Тростам. Прэм’ера адбылася 6 жніўня 2020 года.

## Апісанне 
У цэнтры гісторыі апынецца Гершэль Грынбаум, які ў 1919 годзе пераязджае ў Амерыку і марыць пра лепшую будучыню для сваёй сям’і. Аднойчы, уладкаваўшыся працаваць на фабрыку, Грынбаум падае ў чан з кансерваванымі агуркамі, дзе праводзіць наступныя сто гадоў.

Ужо ў сучасным Брукліне Гершэль адпраўляецца на пошукі сваякоў. Але неўзабаве мужчына з трывогай высвятляе, што адзіны з жывых родных — яго праўнук Бэн, які працуе праграмістам. Грышэль яго нават зразумець не можа нармальна…

У ролях: Сэт Роген, Сара Снук, Майя Эрскін, Ёрма Такконэ, Шон Уэйлен, Джаэна Адлер і іншыя.

Катэгорыя:Арыгінальныя праграмы «HBO Max»
Катэгорыя:Трагікамедыйныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы 2020 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы ЗША
Кніжны клуб (фільм, 2018)

**«Кніжны клуб»** () ― амерыканская рамантычная камедыя 2018 года і рэжысёрскі дэбют Біла Холдэрмана. Фільм быў выпушчаны 18 мая 2018 года.

## Апісанне 
Гэтая стужка расказвае гісторыю чатырох жанчын, якія адрозніваюцца адна ад адной сямейным становішчам, прафесіяй і месцам у грамадстве, але моцна сябруюць ужо больш за 30 гадоў.

Шмат у чым ім удалося так аб’яднацца дзякуючы штомесячным сустрэчам «кніжнага клуба», які яны самі арганізавалі. Кожны раз сяброўкі сустракаюцца за абмеркаваннем новага літаратурнага твора, адначасна расказваючы аб сваім асабістым жыцці. Аднойчы ў іх рукі патрапіць скандальны бэстсэлер «50 адценняў шэрага», і нечакана гэтае чытво стане падмогай сур’ёзных змен для кожнай з іх.

У ролях: Даян Кітан, Джэйн Фонда, Кэндзіс Берген, Мэры Стынберген і іншыя.

 

Катэгорыя:Фільмы 2018 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра развод
Катэгорыя:Фільмы пра Лос-Анджэлес
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Paramount Pictures
Джына Лалабрыджыда

**Джына Лалабрыджыда** (; , Субіяка, Італія — , Рым, Італія) — італьянская кінаактрыса, рэжысёр, фатограф.

## Біяграфічныя звесткі 
Вучылася на курсах спеваў, у тэатральным вучылішчы. У кіно з 1946. Першая значная работа ў антыфашысцкім фільме «Небяспечна: бандыты!» (1951). Актрыса адметная яркай знешнасцю, тэмпераментам, прыродным артыстызмам. Знялася ў фільмах: «Фанфан-Цюльпан» (1951), «Начныя прыгажуні» (1952), «Хлеб, каханне і фантазія», «Правінцыялка» (абодва 1953), «Рымлянка», «Хлеб, каханне і рэўнасць» (абодва 1954), «Сабор Парыжскай Божай маці» (1956), «Саламон і царыца Саўская» (1959) і інш. Зняла дакументальны фільм пра Кубу (1976). Аўтар шматлікіх фотаальбомаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Актрысы Італіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў правінцыі Рым
Далі

**Далі** – тапонім і прозвішча:

## Тапонім 
* Далі (горад) — горад на захадзе кітайскай правінцыі Юньнань
* Далі (дзяржава) — старажытныя дзяржава ва Усходняй Азіі

## Носьбіты 
* **Сальвадор Далі** — каталонскі мастак