open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сорак дзяўчат

**Сорак дзяўчат** — каракалпацкі народны гераічны эпас. Помнік культуры каракалпацкага народа.

## Гісторыя 
Тэкст паэмы быў запісаны ў 1939—1940 гадах са словаў вядомага народнага казачніка .

## Сюжэт 
У творы апісваецца, як Гулаім, адзіная дачка багатага Алаяра, разам са сваімі сарака сяброўкамі і каханым Арысланам адпраўляецца абараняць радзіму ад нападаў іранскага кіраўніка Надзір-шаха і калмыцкага хана Суртайшы. Твор прасякнуты ідэямі свабоды, патрыятызму і гуманізму. У такіх яго , як Гулаім, Алтынай, Атбасган, Арсылан, Сарвіноз, увасоблены ідэі мужнасці, вернасці айчыне, чалавечнасці, жорсткасці ў адносінах да ворага. Сюжэт твора нагадвае легенды пра Тамірыс і , саканскую царыцу.

## Рукапісы 
Рукапісныя  твора захоўваюцца ў бібліятэцы Каракалпакскага аддзялення .

## Пераклады 
«Сорак дзяўчат» выдавалася на ўзбекскай, туркменскай, казахскай, кіргізскай, літоўскай і рускай мовах.

Эпас «Сорак дзяўчат» двойчы перакладаўся на рускую мову — паэтэсай  і паэтам Арсеніем Таркоўскім. Пераклад А. Таркоўскага ўдастоены ў 1968 годзе Дзяржаўнай рэспубліканскай прэміі імя Бердаха.

## Вывучэнне і ўплыў на культуру 
Аб эпасе ёсць даследаванні В. М. Жырмунскага, ,  і інш. На аснове сюжэта твора  стварыў сімфанічны дастан «Сорак дзяўчат» (1940).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Каракалпакстан
Катэгорыя:Літаратура Узбекістана
Катэгорыя:Фальклор Узбекістана
Пятросава

**Пятросава** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Алена Юр’еўна Пятросава — беларускі даследчык гісторыі архітэктуры Беларусі
* Лізавета Пятросава — узбекская танцоўшчыца, балетмайстар, харэографі балетны педагог

## Гл. таксама 
* Пятросаў
Лізавета Пятросава

**Лізавета Арцёмаўна Пятросава**, таксама вядомая як **Ліза Ханум** (14 жніўня 1913, цяпер Маргілан — 1997) — узбекская , ,  і . Адна з заснавальніц каракалпацкага сцэнічнага танца. Народная артыстка Узбекістана і Каракалпакстана (1957). Арганізатар Каракалпацкага ансамбля спеваў і танцаў (1956).

## Біяграфія 
Сястра вядомых танцоўшчыц і балетмайстараў Тамары Ханум і Гаўхар Рахімавай. Узбекскаму танцу і рытмам навучыўся ва  і сваіх сясцёр. Творчую дзейнасць пачала як танцоўшчыца і актрыса Андыжанскага тэатра (1929).

## Ролі 
Сыграла такія ролі, як Асія («» У. Гаджыбекава), Кумрыхан («Таварышы»), Кундузхан («Маска парвалася» ). У 1933—1936 гадах — танцоўшчыца і балетмайстар Самаркандскага тэатра, у 1936—1938 гадах — Узбекскага дзяржаўнага музычнага тэатра, у 1938-56 гадах — Узбекскай дзяржаўнай філармоніі, у ваенныя гады — у ансамблі Узбекскага жаночага фронту пад кіраўніцтвам Г. Рахімавай. З 1956 па 1965 год і з 1967 па 1970 год — балетмайстар і мастацкі кіраўнік Каракалпакскай дзяржаўнай філармоніі імя Бердаха. З 1985 года — член ансамбля канцэртнай франтавой выязной брыгады імя . Яна па-майстэрску выконвала такія танцы, як «Nozigim», «Gul bargi», «Pilla», «Sadr», «Ufori soxta». Паставіла танцы «Qashqar qizlari», «Fargʻona qizlari raqsi», «Siynaxiroj», танцавальную сюіту «Qoraqalpoq toʻyi», больш за 70 сольных і масавых пастановак каракалпацкіх танцаў («Qiz uzatish», «Baliqchilar», «Ilme Sulton», «Choʻponlar», «Oq oltin», «Qirq qiz» і іншыя), танцаў у п’есах («Suymaganga suykanma» , «Gʻariboshiq» і інш.).

## Узнагароды 
* Народная артыстка Узбекістана і Каракалпакстана (1957)
* Лаўрэатка Дзяржаўнай прэміі Каракалпакстана імя Бердаха (1969).

## Крыніцы
Плакс

**Плакс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Альберт Ізраілевіч Плакс (нар. 1941) — беларускі навуковец, ізраільскі і амерыканскі пісьменнік і публіцыст.
* Дзмітрый Пятровіч Плакс (нар. 1970) — беларускі мастак, перакладчык, паэт, празаік і журналіст.
* Дзмітрый Пятровіч Плакс (нар. 1977) — беларускі палеантолаг і стратыграф.
Кофала

**Ко́фала** () — газаваны безалкагольны напой, які выпускаўся ў Чэхаславакіі з 1959 года першапачаткова як альтэрнатыва недаступным заходнім кока-коле і пепсі. Цяпер вырабляецца аднайменнай кампаніяй на заводах у Чэхіі і Славакіі.

Кампанія з'яўляецца самым вядомым вытворцам напояў у Цэнтральнай Еўропе, яе прадукцыя прадаецца не толькі на чэшскім і славацкім, але і замежных рынках.  У 2007 годзе продажы дасягнулі 4400000000 чэшскіх крон.

Была створана ў межах дзяржаўнай праграмы па выкарыстанні лішкаў кафеіну пры абсмажванні кавы.

Аснова - фруктовы сіроп з яблыкаў і парэчак, дапоўнены сіропам з вішні і маліны. Сіроп гатуюць за адзін раз на ўвесь сезон вытворчасці, таму год ад года смак можа змяняцца ў залежнасці ад надвор'я ў сезоне і ступені спеласці пладоў.

Таксама ў склад уваходзіць цукар, карамель, каляндра, карыца, экстракт саладкакораня і водар апельсінавага дрэва.

У параўнанні з Пэпсі або Кока-Колай Кофала ўтрымоўвае на 30 % менш цукру і не ўтрымоўвае артафосфарную кіслату,

Катэгорыя:Чэшская кухня
Сезон 2017/2018 ГК «Вікторыя-Бярэсце»

У сезоне 2017/2018 жаночы гандбольны клуб «Вікторыя-Бярэсце» з горада Брэст прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2017/2018 (**5 месца**),
* Кубак Беларусі 2018 (**1/4**).

## Склад каманды 
* Паліна Кухарчык (1997)
* Аляксандра Чашчэвік (1998)
* Ганна Разанава (1989)
* Марыя Юрынок (1998)
* Дзіяна Бярынчык (2000)
* Анастасія Стасевіч (1998)
* Таццяна Пятручык (1989)
* Дар’я Зямскова (2000)
* Алёна Алексяюк (1991)
* Алена Мінушова (1996)
* Крысціна Аляксеева (1999)
* Валерыя Чаўгуз (1999)
* Дар’я Шлыкова (1994)
* Дар’я Місіюк (1998)
* Марына Суравец (1990)
* Ганна Бардзіян (1996)

## Трэнеры каманды 
*  Уладзімір Саўко (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2016/2017 ГК «Вікторыя-Бярэсце»
* Сезон 2018/2019 ГК «Вікторыя-Бярэсце»

## Спасылкі 
* Списочный состав женской гандбольной команды "ЦОР «Виктория-Берестье» на период 2017/2018 г.г.
2017/2018
Вікторыя-Бярэсце
Катэгорыя:2017 год у Брэсце
Катэгорыя:2018 год у Брэсце
Сезон 2010/2011 ГК БНТУ-БелАЗ

У сезоне 2010/2011 жаночы гандбольны клуб «БНТУ-БелАЗ» з горада Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2010/2011 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2011 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
* Алеся Сафонава (1979)
* Ганна Дземянчонак (1989)
* Кацярына Валяватая (1989)
* Дар’я Грабова (1984, Украіна)
* Алена Гарадцова (1988)
* Анастасія Шарамет (1995)
* Наталля Дзмітрыева (1978)
* Алена Каржакова (1989)
* Кацярына Драздова (1985)
* Карына Ёжыкава (1990)
* Кацярына Сіліцкая (1993)
* Анастасія Мазго (1995)
* Анастасія Сініцына (1983, Расія)
* Наталля Сакалоўская (1983)
* Ганна Сухамірава (1984)
* Валянціна Несцярук (1988)
* Ірына Арцёменка (1980)

## Трэнеры каманды 
*  Канстанцін Шаравараў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 ГК БНТУ-БелАЗ
* Сезон 2011/2012 ГК БНТУ-БелАЗ

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. Анонс финала. Не совсем классика
* Вперемешку — и на старт!
2010/2011
БНТУ-БелАЗ
Катэгорыя:2010 год у Мінску
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Форст

**Форст**:

## Прозвішча 
* Грэтэ Форст — аўстрыйская оперная спявачка

## Тапонім 
* Форст (Айфель)
* Форст (Базель)
* Форст (Лужыца)
Копельмаа

**Копельмаа** () — вёска на поўначы Эстоніі ў воласці Саўэ павета Хар'юмаа. На поўначы вёска мяжуе з Рахула, на паўночным усходзе з Юкснурмэ і Метсанурмэ, на ўсходзе з Йыгісоа, на захадзе з Майдла, на поўдні з Ээсмяэ.

Мяжа Капельмаа з вёскамі Рахула і Метсанурмэ праходзіць па рацэ Кейла.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Сезон 2011/2012 ГК БНТУ-БелАЗ

У сезоне 2011/2012 жаночы гандбольны клуб «БНТУ-БелАЗ» з горада Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2012 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
19. Юлія Лук’яненка (1987, Азербайджан)
4. Ганна Сухамірава (1984)
10. Карына Ёжыкава (1990)
5. Наталля Дзмітрыева (1978)
2. Кацярына Валяватая (1989)
7. Кацярына Сіліцкая (1993)
8. Кацярына Драздова (1985)
15. Дар’я Грабова (1979, Украіна)
18. Юлія Міхалевіч (1988)
1. Алеся Сафонава (1979)
13. Марына Кажурава (1988)
17. Алена Каржакова (1989)
21. Алена Гарадцова (1988, Азербайджан) 
69.	Ганна Дземянчонак (1989) 
88. Наталля Сакалоўская (1983)
99. Юлія Шут (1994)
99. Ірына Арцёменка (1980)
99. Ірына Трызна (1994)
99. Анастасія Мазго (1995)
99. Алена Каржакова (1989)

## Трэнеры каманды 
*  Канстанцін Шаравараў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 ГК БНТУ-БелАЗ
* Сезон 2012/2013 ГК БНТУ-БелАЗ

## Спасылкі 
* BNTU-BelAZ Minsk Reg. 32 : 35 (15:13) Vaci NKSE
* Vaci NKSE 24 : 23 (12:14) BNTU-BelAZ Minsk Reg.
* Анонс. Восемь делим пополам
2011/2012
БНТУ-БелАЗ
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Катэгорыя:2012 год у Мінску
Камуна Ісмаілава

**Камуна Ісмаілава** (15 снежня 1927, Хіва — 2 лістапада 2013, Ташкент) — ,  і , народная артыстка Узбекістана (1964).

## Біяграфія 
Нарадзілася пад іменем Улібібі, але пры атрыманні савецкага пашпарта яго змянілі на Камуну.

Падчас Другой сусветнай вайны ўдзельнічала ў жаночай выязной канцэртнай брыгадзе пад кіраўніцтвам Гаўхар Рахімавай. Салістка  (1946), Узбекскага ансамбля песні і танца (1947), Узбекскай дзяржаўнай эстрады (1948—1951), Узбекскай дзяржаўнай філармоніі (1952—1959), Аркестра ўзбекскіх народных інструментаў і ансамбля макамаў Узбекскага тэлебачання і радыё (1959—1988). З 1985 года — удзельніца ветэранскага жаночага ансамбля імя З. Ганіевай.

## Творчасць 
У рэпертуары Ісмаілавай узбекскія народныя і сучасныя песні «Uylanma», «Yoshlik chogʻimda», «Shifokorlar» і іншыя, творы кампазітараў , , , , а таксама песні розных народаў (рускіх, украінскіх, туркменскіх, казахскіх).

На працягу многіх гадоў працавала на радыё ў ансамблі выканаўцаў макамаў, дзе ёю было запісана больш за 470 песень і іншых музычных твораў у суправаджэнні аркестра ўзбекскіх нацыянальных інструментаў.

## Крыніцы
Аш

**Аш** () — горад на захадзе Чэхіі, размешчаны на мяжы з Германіяй. Заснаваны на славянскіх землях у XI стагоддзі. У 1270 годзе мясцовы касцёл перайшоў ва ўладанне Тэўтонскага ордэна.
## Насельніцтва 
## Памятныя мясціны 
* Ратуша (1773)
* Касцёл Святога Мікалая
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты
Сезон 2009/2010 ГК Бярэзіна Бабруйск

У сезоне 2009/2010 жаночы гандбольны клуб «Бярэзіна» з горада Бабруйск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2009/2010 (**7 месца**).

## Склад каманды 
* Марына Бутыяшвілі (1972)
* Юлія Галаўкова (1991)
* Вераніка Юшкевіч (1991)
* Анжэла Прымачэнка (1977)
* Алена Жбанкова (1993, Расія)
* Наталля Бярэка (1989)
* Анастасія Вакулава (1976)
* Ілона Курляндчык (1991)
* Наталля Смаланогава (1991)
* Ніна Мажаева (1989)
* Марыя Шамко (1991)
* Кацярына Бяганская (1982)
* Марта Корбут (1991)
* Ганна Герасімовіч (1981)
* Тамара Іванова (1992)
* Лілія Рыдзеўская (1991)
* Юлія Самсонава (1992)
* Марыя Шчэрбакова (1993)	
* Жанна Жаркевіч (1992)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Баркін (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2008/2009 ГК Бярэзіна Бабруйск
* Сезон 2010/2011 ГК Бярэзіна Бабруйск

## Спасылкі 
* Кубок вызова. Превью. Их ждет дебют на родине Гюго
* HC «Berezina»
2009/2010
Бярэзіна
Катэгорыя:2009 год у Бабруйску
Катэгорыя:2010 год у Бабруйску
Гета ў Бешанковічах

**Бешанковіцкае гета** (лета 1941 — 11 лютага 1942) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў пасёлка Бешанковічы і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
У пасёлку Бешанковічы ў 1939 годзе жылі 1119 яўрэяў (26,3% жыхароў). Паселішча было захоплена нямецкімі войскамі 6 ліпеня 1941 года. Акупацыя горада доўжылася амаль да 25 (26) чэрвеня 1944 года.

Увосень 1941 года, прыкладна ў лістападзе, немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, сагналі яўрэяў Бешанковічаў у гета.

Вязняў прымусілі жыць па 5-6 сем’яў у доме. У асноўным гэтыя дамы знаходзіліся па Лепельскім бальшаку (цяпер вуліца Свабоды), па вуліцах Лепельскай і Чашніцкай.

## Памяць 
Пасля вайны яўрэі пачалі збор сродкаў на ўстаноўку помніка ахвярам генацыду яўрэяў у Бешанковічах. Грошы дасылалі дзеці і сваякі загінулых з розных гарадоў Савецкага Саюза. І помнік, і агароджа былі прывезены з Ленінграда, і ў 1958 годзе помнік быў усталяваны на брацкай магіле на месцы расстрэлу.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Бешанковічы
Катэгорыя:Гісторыя Бешанковіцкага раёна
Катэгорыя:Бешанковічы
Сезон 2010/2011 ГК Гараднічанка

У сезоне 2010/2011 жаночы гандбольны клуб «Гараднічанка» з горада Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2010/2011 (**Сярэбраны прызёр**),
* Кубак Беларусі 2011 (**Фіналіст**).

## Склад каманды 
99. Марыя Архіпчык (1990)		
5. Таццяна Бобрык (1982) 
7. Юлія Булава (1983)	
99. Тамара Чысцік (1990)	
11. Наталля Коціна (1991)
16.	Валянціна Кумпель (1989)
99. Вераніка Макарава (1990)	
13. Крысціна Азоліна (1991)
19. Ганна Пагерыла (1981)
9. Наталля Платанавіч (1981)
20. Ірына Шарапаноўская (1988) 
99. Наталля Шымко (1991)
3. Ірына Спас (1987) 
10. Наталля Васілеўская (1991)
2. Аксана Ядчанка (1989)
18. Валянціна Янкоўская (1987) 
12. Тамара Ксянзова (1990) 
99. Марыя Ерахава (1990)
99. Юлія Кунцэвіч (1995)
99. Ганна Чурыла (1994)
99. Алена Матчанка (1992)
99. Кацярына Каляда (1993)
99. Наталля Гесць (1994)
99. Ірына Мокат (1994)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Камбур (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Сыцько (трэнер)
*  Алена Гусева (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 ГК Гараднічанка
* Сезон 2011/2012 ГК Гараднічанка

## Спасылкі 
* Вперемешку — и на старт!
* Кубок Беларуси. Анонс финала. Не совсем классика
* Gorodnichanka 23 : 34 (12:19) Skövde HF
* Skövde HF 33 : 25 (14:12) Gorodnichanka
* EHF Cup 2010/11
2010/2011
Гараднічанка
Катэгорыя:2010 год у Гродне
Катэгорыя:2011 год у Гродне
Вэл Кілмер

**Вэл Эдвард Кілмер** (; ) — амерыканскі .

Фільмы з удзелам Кілмера, прызнанага адным з самых высокааплатных акцёраў 1990-х гадоў, сабралі ў сусветным пракаце больш за 3,7 млрд долараў. У 1992 годзе кінакрытык Роджэр Эберт заўважыў: «Калі і ёсць узнагарода для самага няўслаўленага вядучага акцёра свайго пакалення, то яе павінен атрымаць Кілмер».

## Біяграфія 
Кілмер памёр ад пнеўманіі ў Лос-Анджэлесе 1 красавіка 2025 года ва ўзросце 65 гадоў.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
*
Чарапашыя п’яўкі

**Чарапашыя п’яўкі** (*Haementeria*) — род п’явак сямейства . Род быў апісаны ў 1849 годзе 
*  (Grube, 1871)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Плоскія п’яўкі
Юй Хуа

**Юй Хуа** (; ) — кітайскі пісьменнік.

## Біяграфія 
Бацька — лекар-хірург, маці — медыцынская сястра. Пасля заканчэння школы на працягу 5 гадоў працаваў стаматолагам, а з 1983 года пачаў літаратурную дзейнасць, бо яму «надакучыла цэлы дзень глядзець людзям у рот». Дзяцінства і юнацтва Юй Хуа прайшлі падчас Культурнай рэвалюцыі, і невыпадкова сюжэты яго твораў цесна звязаны з гэтым перыядам кітайскай гісторыі. Асаблівасцю стылю ранніх апавяданняў, а таксама рамана «Браты», з’яўляецца падрабязнае апісанне сцэн гвалту.

Юй Хуа напісаў чатыры раманы, шэсць зборнікаў апавяданняў і тры зборнікі эсэ. Па рамане «Жыць» у 1994 годзе рэжысёрам Чжан Імоу быў зняты мастацкі фільм. Гэты раман стаў бестселерам, чаму спрыяла і забарона фільма ў Кітаі, а сам пісьменнік атрымаў сусветную вядомасць. Яго творы былі перакладзены на многія мовы, уключаючы англійскую, галандскую, іўрыт, іспанскую, італьянскую, карэйскую, нямецкую, рускую, сербскую, фарсі, французскую, шведскую, японскую, мангольскую.

За больш як 20-гадовы перыяд творчасці пісьменнік паступова адыходзіць ад постмадэрну і, паводле заключэння Ю.А. Дрэйзіс, у сваёй творчасці становіцца бліжэй да манеры, роднаснай кітайскаму мадэрнізму 20–30-х гадоў.

Жонка пісьменніка — паэтка Чэн Хун, з якой ён вучыўся разам у Інстытуце літаратуры Лу Сіня ў Пекіне.

## Зноскі 
Катэгорыя:Пісьменнікі Кітая
Сезон 2012/2013 ГК Гараднічанка

У сезоне 2012/2013 жаночы гандбольны клуб «Гараднічанка» з горада Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**Сярэбраны прызёр**),
* Кубак Беларусі 2013 (**Фіналіст**).

## Склад каманды 
99. Аксана Адзярыха	(1989)
5. Таццяна Бобрык (1982) 
7. Юлія Булава (1983)
2. Наталля Гесць (1994)
12. Ірына Яблонская (1991, Украіна)
11. Наталля Коціна (1991)
16.	Валянціна Кумпель (1989)
99. Юлія Кунцэвіч (1995)
99. Лізавета Ліс (1995)	
21. Вераніка Макарава (1990)	
18.	Ірына Мокат (1994)	
13. Крысціна Азоліна (1991)
4. Ксенія Рынкова (1990, Расія)
20. Ірына Шарапаноўская (1988) 
3. Ірына Спас (1987) 
10. Наталля Васілеўская (1991)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Камбур (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Сыцько (трэнер)
*  Алена Гусева (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 ГК Гараднічанка
* Сезон 2013/2014 ГК Гараднічанка

## Спасылкі 
* EHF Cup 2012/13 
* ETV-Erdi VSE 31 : 23 (16:11) HC Gorodnichanka
* HC Gorodnichanka 25 : 46 (12:26) ETV-Erdi VSE
* Рассветы и туманы
2012/2013
Гараднічанка
Катэгорыя:2012 год у Гродне
Катэгорыя:2013 год у Гродне
Сезон 2012/2013 ЖГК Аркатрон Мінск

У сезоне 2012/2013 жаночы гандбольны клуб «Аркатрона» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**4-е месца**).

## Склад каманды 
* Лілія Бурдук (1989)
* Кацярына Мухіна (1988)
* Вольга Гарлоўская (1983)
* Паліна Луцэнка (1993)
* Анастасія Паляшчук (1995)
* Наталля Карэцкая (1993)
* Святлана Лашчаных (1994)
* Вікторыя Шаманоўская (1993)
* Надзея Манікайла (1995)
* Аляксандра Мурашчанка (1994)
* Ганна Сцяпанава (1994)
* Кацярына Лісок (1986)
* Аляксандра Шурман (1989)
* Карына Сарока (1994)

## Трэнеры каманды 
*  Анатоль Закладной (галоўны трэнер)
*  Тамара Басей (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 ЖГК Аркатрон Мінск
* Сезон 2013/2014 ЖГК Аркатрон Мінск

## Спасылкі 
* Рассветы и туманы
2012/2013
Аркатрон
Катэгорыя:2012 год у Мінску
Катэгорыя:2013 год у Мінску
Юй (прозвішча)

**Юй** — кітайскае прозвішча.

## Персаналіі 
* Юй Дэлу — кітайскі прафесійны гулец у снукер.
* Юй Хуа — кітайскі пісьменнік.
* Юй Шусінь — кітайская актрыса і спявачка, таксама вядомая як Эстэр Юй.
Юй

**Юй** — слова кітайскага паходжання, можа азначаць:.

* Вялікі Юй — легендарны кітайскі імператар.
* Юй — кітайскае прозвішча.
Максім Няхайчык

**Максім Няхайчык** (нар. , в. Каралёў Стан, Беларусь) — беларускі гандбаліст, трэнер.
 
Гандболам пачаткаў займацца ў мінскім СКА ў 1993 годзе (першы трэнер — Спартак Міронавіч). Выступае за мінскі СКА. Чэмпіён свету і Еўропы па пляжным гандболе. За нацыянальную зборную Беларусі правёў 62 гульні, закінуў 75 мячоў. З 2003 па 2010 выступаў за БГК, насіў капітанскую павязку, правёў больш за 300 матчаў, закінуў амаль сем сотняў мячоў.

Ёсць сын.

## Спасылкі 
* Беларусь. Максим Нехайчик: «Было понятно, что рано или поздно БГК окажется среди десяти-пятнадцати лучших в Европе. Все к этому шло»
* Максим Нехайчик, прапорщик в отставке

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Гандбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры ГК Вікторыя-Бярэсце
Сен-Сір

: *Пра інстытут шляхетных дзяўчат гл. Інстытут Святога Людовіка*
**Агульнавайсковае ваеннае вучылішча Сен-Сір** (*École spéciale militaire de Saint-Cyr*) — вышэйшая навучальная ўстанова, якая займаецца падрыхтоўкай афіцэрскіх кадраў для французскай арміі і жандармерыі. Шмат хто з абітурыентаў Сен-Сіра з’яўляюцца выпускнікамі Нацыянальнага ваеннага вучылішча ў Ла-Флешы. Дэвіз — «Яны вучацца пераадольваць» ().

 на Елісейскіх палях у 2007 годзе]]
Вучылішча заснавана ў 1802 годзе Напалеонам Банапартам у Фантэнбло замест каралеўскай ваеннай школы, распушчанай падчас рэвалюцыі. Вучылішча атрымала сваю назву пасля пераводу ў 1806 годзе ў парыжскі прыгарад Сен-Сір-Леколь, дзе яму быў адведзены будынак пансіяната для дзяўчат з шляхетнага саслоўя, заснаванага ў 1686 годзе мадам дэ Ментэнон. Сярод выпускнікоў Сен-Сіра — 11 маршалаў Францыі, 6 членаў Французскай акадэміі і трое кіраўнікоў дзяржавы (Мак-Маган, Петэн, дэ Голь), а таксама святы Шарль Фуко, выкладчыкам працаваў П'ер Гіяцынт Азаіс.

Пасля паражэння Францыі ў Другой сусветнай вайне школа была эвакуіравана на поўдзень краіны, у Экс-ан-Праванс, а ў 1942 годзе спыніла дзейнасць. Яе ранейшыя будынкі ў Сен-Сіры былі разбураны бамбардзіроўкамі саюзнікаў. У 1945 годзе адноўлена па ініцыятыве дэ Голя ў гарадку Гер на ўскрайку , за 43 км на паўднёвы захад ад Рэна (Брэтань). Сенсірская акадэмія карыстаецца папулярнасцю сярод турыстаў, пры ёй дзейнічае музей.

Пры паступленні, як правіла, конкурс складае каля чатырох чалавек на месца. Штогод у школу прымаецца ад 170 да 200 чалавек. У 2001 годзе навучальную ўстанову скончылі 13 прадстаўнікоў дзяржаў, якія супрацоўнічаюць з Францыяй у ваеннай вобласці. Жанчыны прымаюцца ў Сен-Сір з 1983 года, станам на 2012 год студэнткі складалі 16 % кантынгенту

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт Сенсірскай ваеннай акадэміі 
* 

Катэгорыя:1802 год у Францыі
Катэгорыя:Ваенныя ВНУ Францыі
Катэгорыя:Брэтань
Сезон 2012/2013 ЖГК Гомель

У сезоне 2012/2013 жаночы гандбольны клуб «Гомель» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**Бронзавы прызёр**),
* Кубак Беларусі 2013 (**3 месца**).

## Склад каманды 
5. Ганна Рэдзька (1989, Украіна)
4. Вольга Лагуціна (1991)
23. Кацярына Дубоўцава (1989)
20. Яна Емяльяненка (1992)
9. Кацярына Маслова (1987)
15. Ірына Дронава (1981)
8. Юлія Каламоец (1988, Украіна)
10. Яна Гром (1995)
11. Крысціна Семяненка (1992)
12.	Святлана Клімовіч (1990)
14. Дар’я Курыліна (1995)
16. Кацярына Смірнова (1988)
19. Вольга Вінакурава (1994)
21. Дыяна Ільіна (1996)
2. Крысціна Ахраменка (1995)
99. Яна Пашко (1994)
99. Таццяна Цырыбка (1989)
99. Наталля Гужава (1994)

## Трэнеры каманды 
*  Ігар Чаброў (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Маджараў (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 ЖГК Гомель
* Сезон 2013/2014 ЖГК Гомель

## Спасылкі 
* Рассветы и туманы
* LC Brühl Handball 32 : 30 (16:15) HC Gomel 
* HC Gomel 33 : 28 (19:13) LC Brühl Handball 
* Vistal Laczpol Gdynia 40 : 26 HC Gomel
* HC Gomel 23 : 25 (10:14) Vistal Laczpol Gdynia
2012/2013
Гомель
Катэгорыя:2012 год у Гомелі
Катэгорыя:2013 год у Гомелі
Сезон 2012/2013 ГК «Вікторыя-Бярэсце»

У сезоне 2012/2013 жаночы гандбольны клуб «Вікторыя-Бярэсце» з горада Брэст прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**9-е месца**),
* Кубак Беларусі 2013 (**1/4**).

## Склад каманды 
* Юлія Асіпук (1990)
* Кацярына Тарасюк (1986)
* Кацярына Захарчук (1997)
* Вольга Вавохіна (1997)
* Аксана Галкіна (1987)
* Алена Мінушова (1996)
* Кацярына Семянюк (1997)
* Наталля Жук (1997)
* Ганна Суровая (1991)
* Ірына Пучко (1988)
* Алена Грудавік (1991)
* Наталля Варчакова (1973)
* Марына Міхнавец (1990)
* Дар’я Шлыкова (1994)
* Валерыя Юшчук (1997)
* Валянціна Бандарэнка (1990)

## Трэнеры каманды 
*  Максім Няхайчык (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 ГК «Вікторыя-Бярэсце»
* Сезон 2013/2014 ГК «Вікторыя-Бярэсце»

## Спасылкі 
* Рассветы и туманы
2012/2013
Вікторыя-Бярэсце
Катэгорыя:2012 год у Брэсце
Катэгорыя:2013 год у Брэсце
Колышкі (значэнні)

**Ко́лышкі, Калы́шкі** — тапонім.

* Колышкі — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
* Калышкі — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Яськаўшчынскага сельсавета.
* Калышкі — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мішневіцкага сельсавета.
Сезон 2012/2013 ЖГК Віцебск-Ганна

У сезоне 2012/2013 жаночы гандбольны клуб «Віцебск-Ганна» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**6 месца**).

## Склад каманды 
* Марыя Маўрына (1993)
* Ганна Кузняцова (1994)
* Яна Паўлоўская (1989)
* Кацярына Шайкова (1994)
* Рэгіна Кудраўцава (1989)
* Альбіна Адаменка (1995)
* Алена Мірановіч (1996)
* Кацярына Аўсяенка (1988)
* Алеся Шадко (1991)
* Кацярына Міхно (1987)
* Аляксандра Вільчык (1995)
* Анастасія Грамыка (1996)
* Валерыя Маркава (1996)
* Ніна Цявалюк (1990)
* Анастасія Сквярнюк (1990)
* Арья Херсан (1997)
* Шурман
* Гіль

## Трэнеры каманды 
*  Уладзімір Наганаў (галоўны трэнер)
*  Васіль Глазкін (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 ЖГК Віцебск-Ганна
* Сезон 2013/2014 ЖГК Віцебск-Ганна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Рассветы и туманы
2012/2013
Віцебчанка
Катэгорыя:2012 год у Віцебску
Катэгорыя:2013 год у Віцебску
Дзяніс Равільевіч Мароз

**Дзяніс Равільевіч Мароз** () — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр энергетыкі Рэспублікі Беларусь (з 2025 года). Кандыдат тэхнічных навук, дацэнт.

## Біяграфія 
У 2005 годзе скончыў Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога, у 2018 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

У 2005—2009 гадах працаваў выкладчыкам-стажорам, асістэнтам, быў аспірантам кафедры «Электразабеспячэнне» Гомельскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта імя П. В. Сухога. У 2009—2012 гадах — намеснік дэкана энергетычнага факультэта гэтай ВНУ.

У 2012—2014 гадах — прарэктар па прафесійным навучанні Дзяржаўнага інстытута павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў у галіне газазабеспячэння «ГАЗ-ІНСТЫТУТ».

У 2014—2016 гадах — дырэктар праектнага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Белдзіпрагаз».

У 2016—2021 гадах — выконваючы абавязкі дырэктара, дырэктар праектнага навукова-даследчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «НДІ Белдзіпрапалівагаз».

З 2021 па сакавік 2025 года — намеснік міністра энергетыкі.

31 сакавіка 2025 года прызначаны міністрам энергетыкі.

## Спасылкі 
* Лукашэнка назначыў міністрам энергетыкі Дзяніса Мароза

Катэгорыя:Міністры энергетыкі Рэспублікі Беларусь
Сезон 2012/2013 ГК Друць Бялынічы

У сезоне 2012/2013 жаночы гандбольны клуб «Друць» з горада Бялынічы прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**5 месца**).

## Склад каманды 
* Сняжана Дзятлава (1994)
* Вольга Нікіціна (1996)
* Таццяна Куксянкова (1986)
* Ірына Агалакава (1989)
* Ксенія Гадзімава (1995)
* Вольга Ільіна (1995)
* Вераніка Юшкевіч (1991)
* Галіна Ісарева (1983)
* Таццяна Баравікова (1995)
* Ганна Нікалаенка (1984)
* Вольга Ярмоленка (1983)
* Вікторыя Марозава (1995)
* Марта Корбут (1991)
* Кацярына Гаваранкова (1995)
* Гунаева

## Трэнеры каманды 
*  Васіль Фаменка (галоўны трэнер)
*  Таццяна Здрук (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 ГК Друць Бялынічы
* Сезон 2013/2014 ГК Друць Бялынічы

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Рассветы и туманы
2012/2013
Друць
Катэгорыя:2012 год у Бялынічах
Катэгорыя:2013 год у Бялынічах
Сезон 2012/2013 ГК Бярэзіна Бабруйск

У сезоне 2012/2013 жаночы гандбольны клуб «Бярэзіна» з горада Бабруйск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 (**7 месца**),
* Кубак Беларусі 2013 (**4 месца**).

## Склад каманды 
* Марына Бутыяшвілі (1972)
* Юлія Нахват (1989)
* Вераніка Гаро (1992)
* Юлія Галаўкова (1991)
* Вікторыя Ветрава (1997)
* Наталля Ларыонава (1997)
* Анжэла Прымачэнка (1977)
* Анастасія Вакулава (1976)
* Кацярына Агафонава (1993)
* Яна Кандраценка (1996)
* Карына Сінякова (1995)
* Ніна Мажаева (1989)
* Лілія Рыдзеўская (1991)
* Наталля Смаланогава (1991)
* Марына Берасневіч (1994)
* Уладзіслава Панцялеева (1992)
* Валянціна Сцяпанава (1984)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Баркін (галоўны трэнер)
*  Вольга  Ваўчкевіч (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 ГК Бярэзіна Бабруйск
* Сезон 2013/2014 ГК Бярэзіна Бабруйск

## Спасылкі 
* Рассветы и туманы
2012/2013
Бярэзіна
Катэгорыя:2012 год у Бабруйску
Катэгорыя:2013 год у Бабруйску
Анастасія Філарэтава

**Анастасія Філарэтава** (нар. ) — расійская гандбалістка.
 
Пасля расфармавання другой каманды «Звязды» г. Звянігарад пераехала ў Віцебск дзе выступала за «Віцебск-Гана». У сезоне 2012—2013 стала чэмпіёнкай Беларусі ў складзе БНТУ-БелАЗ. 

## Спасылкі 
* Filaretova, ANASTASIA
* Филаретова Анатасия Алексеевна
* Анастасия Филаретова: «Здесь же многие девочки думают так: не получилось — и ладно, не побежим в защиту»

Катэгорыя:Гандбалісткі Расіі
Гета ў Поразаве

**Гета ў Поразаве** (лета 1941 — лістапад 1942) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў пасёлка Поразава Свіслацкага раёна і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
Пасёлак Поразава быў акупаваны нямецкімі войскамі больш за тры гады — з чэрвеня 1941 года да 15 ліпеня 1944 года.

Пасля акупацыі на ўскраіне Поразава было створана гета, куды сагналі габрэяў з усяго тагачаснага Поразаўскага раёна.

Гета займала тэрыторыю паміж цяперашнімі вуліцамі Я. Коласа, Лясной, Спартыўнай і Леніна, і было абгароджана плотам, які прымусілі ўсталяваць саміх вязняў. На ўваходзе ў гета пастаянна дзяжурылі паліцаі або жандары. Выхад з гета дазваляўся толькі па пропусках, і яўрэя, знойдзенага за межамі гета без пропуску, забівалі на месцы. Моладзь выкарыстоўвалі на прымусовых работах. Рэгулярна ўладкоўваліся аблавы для выяўлення габрэяў з іншых гета, якіх адразу расстрэльвалі.

Канкрэтнае месца забойства поразаўскіх габрэяў застаецца невядомым.

## Памяць 
У 2018 годзе забітым габрэям Поразава ўсталяваны помнік у цэнтры пасёлка — каля будынка былой сінагогі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Поразава
Поразава
Катэгорыя:Гісторыя Свіслацкага раёна
Масавыя забойствы ў Панарах

**Масавыя забойствы ў Панарах** — масавыя расстрэлы нацыстамі і літоўскімі калабарацыяністамі яўрэяў, цыган, савецкіх ваеннапалонных і ўдзельнікаў супраціву ў лесе каля пасёлка Панары (Аўкшцеі-Панярай) у гады Другой сусветнай вайны. Усяго было забіта па розных ацэнках ад 50 да 100 тысяч чалавек, большасць з якіх яўрэі.

## Гісторыя 
У 1940 годзе пасля ўключэння Літвы ў склад СССР, у раёне пасёлка пачалося будаўніцтва нафтабазы. Былі выкапаныя вялікія катлаваны для размяшчэння ў іх ёмістасцяў з гаручым. Аднак, у сувязі з уварваннем нямецкіх войскаў, планы стварэння нафтабазы былі сарваныя. Гэта месца знаходзілася за 3 км ад чыгуначнай станцыі ў адасобленай лясістай мясцовасці. Пасля нямецкай акупацыі катлаваны сталі выкарыстоўвацца для знішчэння грамадзянскага насельніцтва. Месца забойстваў было акружана плотам з калючага дроту і ахоўвалася 10—12 членамі зондэркаманды.

Штодня расстрэльвалі да 800 чалавек. Па падліках, у перыяд з лета 1941 года было знішчана да 100 тысяч чалавек. У пакараннях смерцю прымалі ўдзел салдаты з айнзацгрупы A, эсэсаўцы, але ў асноўным акцыі праводзілі літоўскія калабарацыяністы. Целы пакараных звальваліся ў катлаваны і засыпаліся зямлёй. У першую чаргу знішчаліся яўрэі, у прыватнасці з Віленскага гета. Прадстаўнікі нацыянальнасці склалі большасць ахвяр. Акрамя гэтага было забіта некаторы колькасць габрэяў, прывезеных з іншых краін, а таксама савецкіх ваеннапалонных і ўдзельнікаў антынацысцкага супраціву.

Пасля Курскай бітвы нямецкі бок пачаў хаваць сляды злачынстваў. Акупанты прымусілі 80 зняволеных яўрэяў выкопваць целы, укладваць іх штабелямі, абкладваць сухімі дровамі, абліваць алеем і падпальваць. Такое вогнішча з мёртвых целаў гарэла трое сутак, пасля чаго астанкі загінулых перамолваліся да стану пяску, буйныя фрагменты старанна драбніліся. Спальванне трупаў працягвалася з канца 1943 года да чэрвеня 1944 года.

## Працэсы 
Франц Мурэр, функцыянер НСДАП, намеснік гебітскамісара Вільні Ганса Хінгста па «яўрэйскаму пытанню», больш вядомы як «віленскі мяснік», быў арыштаваны ў Аўстрыі ў 1947 годзе і экстрадаваны ў СССР, дзе быў прысуджаны да 25 гадоў працоўных лагераў. У 1955 годзе быў вызвалены і перададзены Аўстрыі. У 1963 годзе быў цалкам апраўданы судом Граца. Памёр у 1994 годзе. Суду над Мурэрам прысвечаны фільм «Справа Мурэра: Хронікі аднаго судовага працэсу», зняты аўстрыйскім рэжысёрам Крысціянам Фрошам у 2018 годзе.

У 1950 годзе зямельны суд Вюрцбурга прысудзіў да пажыццёвага зняволення Марціна Вайса і Аўгуста Херынга. У 1959 годзе прысуд у дачыненні да Херынга быў заменены на 15 гадоў і неўзабаве адменены. У 1971 годзе прысуд у дачыненні да Вайса стаў умоўным, а ў 1977 годзе ён быў вызвалены.

## Памяць 
У 1945 годзе быў усталяваны помнік забітым у Панарах, але ў 1952 годзе ён быў знесены. Новы помнік быў усталяваны ў пачатку 60-х.

У цяперашні час у Панарах знаходзіцца новы мемарыял у гонар загінуўшых і пастаянна дзеючая экспазіцыя Яўрэйскага музея.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ваенныя злачынствы нацыстаў на тэрыторыі СССР
Катэгорыя:Масавыя забойствы
Катэгорыя:Халакост у Літве
Катэгорыя:Падзеі ў Вільні
Антоні Станіслаў Радзівіл

**Антоні Станіслаў Радзівіл** () — амерыканскі тэлежурналіст, прадзюсар.

## Біяграфія 
Паходзіў з роду Радзівілаў. Нарадзіўся ў 1959 годзе. Сын князя Станіслава Альбрэхта Радзівіла і Каралін Лі Буўе (сястры Жаклін Кенэдзі Анасіс). 

Скончыў Бостанскі ўніверсітэт. Захапіўся журналістыкай, асабліва тэлевізійнай, зрабіўся прадзюсерам на тэлебачанні. У 1988 годзе быў карэспандэнтам на Алімпійскіх гульнях у Сеуле. Праграмы, зробленыя ім, высока ацэньваліся і прынеслі шэраг узнагарод. 

У 1994 годзе ажаніўся. На шлюбе галоўным сведкам выступаў Джон Кенэдзі малодшы. Праз два гады Антоні ў такой жа ролі выступіў на вяселлі брата.

Хварэў на рак. Памёр у 1999 годзе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Шышыгіна-Патоцкая К. Я.* Нясвіж і Радзівілы / К. Я. Шышыгіна-Патоцкая. — 3-яе выд. — Мінск: Беларусь, 2007. — 240 с.: іл. ISBN 978-985-01-0740-4

Антоні Станіслаў
Станіслаў Альбрэхт Радзівіл

**Станіслаў Альбрэхт Радзівіл** () — князь з роду Радзівілаў, палітык, фінансіст, грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Малодшы сын Януша Радзівіла і Ганны з Любамірскіх, атрымаў адукацыю ў Польшчы і Швейцарыі, дзе вывучаў філасофію і гісторыю. У 1937 годзе абараніў дысертацыю.

Быў афіцэрам кавалерыі, прымаў удзел у барацьбе з фашызмам. Некалькі гадоў працаваў у міжнароднай радзе Чырвонага Крыжа, дзе займаўся арганізацыяй дапамогі зняволеным гітлераўцамі і выступаў з прапановай расследаваць катынскі расстрэл.

Пасля другой сусветнай вайны пасяліўся ў Лондане, дзе актыўна ўдзельнічаў у палітычным жыцці, фундаваў касцёлы. 

У 1959 годзе ажаніўся з Каралінай Лі Буўе, роднай сястрой Жаклін Кенэдзі. У час прэзідэнцкай выбарчай кампаніі 1960 года Станіслаў Альбрэхт Радзівіл падтрымаў Джона Кенэдзі, знайшоў яму шмат прыхільнікаў сярод эміірантаў з Польшчы, Беларусі, Украіны. Пасля выбараў Джон Кенэдзі падараваў яму свой партрэт з надпісам: «Дзякуючы табе, мы перамаглі!», а таксама партрэт прабабкі Людвікі Гогенцолерн, жонкі Антонія Генрыка Радзівіла.

Станіслаў і Лі як сваякі прэзідэнта зрабіліся афіцыйнымі асобамі і таму суправаждалі Джона Кенэдзі ў яго ўрадавых візітах і ў час адпачынку. Жаклін Кенэдзі, каб аддзячыць Станіслава Радзівіла, дала баль у яго гонар.

У 1959 годзе ў сям’і Станіслава Радзівіла і яго жонкі Караліны нарадзіўся сын Антоні, а праз год дачка Крысціна Ганна. У чэрвені 1961 года пасля канферэнцыі, якая адбывалася ў Вене, Прэзідэнт ЗША Джон Кенэдзі заехаў спецыяльна ў Лондан, каб быць хросным бацькам дачцэ князёў Радзівілаў. Перад гэтым Станіслаў Радзівіл хрысціў аднаго з сыноў Джона Кенэдзі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Шышыгіна-Патоцкая К. Я.* Нясвіж і Радзівілы / К. Я. Шышыгіна-Патоцкая. — 3-яе выд. — Мінск: Беларусь, 2007. — 240 с.: іл. ISBN 978-985-01-0740-4

Станіслаў Альбрэхт
Танец ільва

, ЗША]]
**Танец ільва** () — адзін з традыцыйных . Уяўляе сабой фігуру льва, якой кіруюць двое людзей, якія знаходзяцца ўнутры фігуры. Базавыя рухі танца могуць быць знойдзены ў большасці кітайскіх баявых мастацтваў.

Як і , танец ільва традыцыйна выконваецца на розных святах і фестывалях, найбольш значны з якіх — кітайскі Новы год, шырока святкуецца кітайскай суполкай па ўсім свеце.

## Паўночны Кітай 
На поўначы Кітая львы звычайна выходзяць парай, чырвоны бант на галаве пры гэтым адзначае самца, а зялёны — самку. Часам львы з’яўляюцца сям’ёй, калі да пары дарослых дадаецца пара больш маленькіх львоў.

## Паўднёвы Кітай 
, Кітай]]
На поўдні Кітая танец больш сімвалічны. Прадстаўленне традыцыйна выкарыстоўваецца для адпужвання злых духаў і прыцягнення ўдачы. Таксама, паўднёвы леў прыкметна адрозніваецца: тут выкарыстоўваецца больш шырокая разнастайнасць колераў, галава больш выразна аддзеленая ад цела, вочы — вялікія, да лба прымацавана люстэрка (лічыцца, што дэманы спалохаюцца свайго адлюстравання), у цэнтры галавы таксама маецца рог. Леў мае мноства розных стыляў і варыяцый, даволі традыцыйна ўдзел у танцы трох львоў. Танец паўднёвага льва бярэ свае вытокі з Гуандуна.

## Тайвань 
Тайваньскі танец ільва больш набліжаны да баявых мастацтваў. Леў тут больш простай канструкцыі, у адрозненне ад паўднёвакітайскага льва, вочы і рот у яго звычайна не могуць адкрывацца і закрывацца. Маюцца таксама адрозненні ў выхадзе льва і музыцы.

## В’етнам, Карэя, Японія, Малайзія 
]]
У В’етнаме, Карэі, Японіі і Малайзіі таксама існуе традыцыя танца льва. Самі львы моцна адрозніваюцца не толькі ад рэгіёну да рэгіёну, але і ад школы да школы. У Японіі львом можа кіраваць як адзін, так і два чалавекі, карэйскім львом часам кіруюць і трое.

Па-в’етнамску танец называецца «муа лан-шы-ронг» (Múa lân-sư-rồng), па-карэйску — «саджахум», 

Кітайцы ў Малайзіі вераць, што танец ільва выганяе духаў, прыносіць поспех і дабрабыт. Таму прадстаўленні танца часта ладзяцца ў перыяд святкавання кітайскага Новага года ў офісах, крамах, рэстаранах і гэтак далей.

## У мастацтве 
Сюжэт мультфільма «» разгортваецца вакол падрыхтоўкі галоўнага персанажа да ўдзелу ў чэмпіянаце па танцу льва.

У DLC «Shadows of the Erdtree» для камп’ютарнай гульні «Elden Ring» 2022 года ёсць бос Святы танцуючы леў, які з’яўляецца адным з самых складаных як у дадатку, так і гульні ў цэлым. Яго рухі ў баі ў значнай ступені заснаваныя на гэтым танцы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Святы Кітая
Катэгорыя:Культура Кітая
Катэгорыя:Львы ў культуры
Катэгорыя:Гісторыя танца
Катэгорыя:Танцы Кітая
Антоні Радзівіл (1936—1999)

**Антоні Мікалай Юзаф Радзівіл** (; ) — князь з роду Радзівілаў.

Большую частку свайго жыцця правёў у Лондане. Ён быў хімікам па адукацыі, шмат гадоў працаваў у кампаніі Shell.

Князь Антоні Радзівіл, продкі якога былі нясвіжскімі, алыкскімі, пшыгадзіцкімі ардынатамі, не раз наведваў Нясвіжскі замак разам з сынамі Марцінам і Паўлам. Антоні Радзівіл з жонкай, графіняй Чартарыйскай 21 верасня 1994 года былі ўдзельнікамі міжнароднага сімпозіуму «Нясвіж як усеагульная еўрапейская каштоўнасць».

У завяшчанні, складзеным незадоўга да смерці, прасіў пахаваць яго ў Нясвіжы ў радзівілаўскім склепе побач з продкамі. Урачыстая цырымонія перазахавання астанкаў Антонія Радзівіла ў крыпце пад нясвіжскім касцёлам адбылася 8 чэрвеня 2000 года. Урну з прахам замуравалі ў спецыяльна падрыхтаваную нішу побач з алтаром. Там жа знаходзіцца і яго партрэт. На адлегласці аднаго кроку стаіць труна з муміяй Мікалая Крыштофа Радзівіла Сіроткі, на якога Антоні Радзівіл быў вельмі падобны.

Старэйшы сын Антонія князь Марцін Дамінік (нар. 1965) узначаліў нясвіжскую ардынацыю.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Шышыгіна-Патоцкая К. Я.* Нясвіж і Радзівілы / К. Я. Шышыгіна-Патоцкая. — 3-яе выд. — Мінск: Беларусь, 2007. — 240 с.: іл. ISBN 978-985-01-0740-4

Антоні
Катэгорыя:Пахаваныя ў крыпце Радзівілаў
Поль Пенлевэ

**Поль Пенлевэ** (; , Парыж — , Парыж) — французскі дзяржаўны дзеяч, навуковец і палітык, які двойчы займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі ў 1917 і 1925 годзе.

## Біяграфія 
Быў выдатным матэматыкам і зрабіў важны навуковы ўнёсак у галіне тэорыі функцый і матэматычнай фізікі. Ён працаваў у розных сферах, у тым ліку ў алгебры і тэорыі дыферэнцыяльных ураўненняў. Яго даследаванні і працы былі вельмі важнымі ў развіцці матэматыкі, і ён быў прызнаны як адзін з самых выдатных французскіх матэматыкаў свайго часу. Ён таксама стаў сябрам Французскай акадэміі навук і атрымаў шмат навуковых узнагарод. Ён быў прафесарам у розных універсітэтах, у тым ліку ў Сарбоне, дзе яго выкладанне і работы карысталіся вялікай павагай.

Быў актыўным палітыкам і ўдзельнічаў у жыцці Францыі ў складаныя часы Трэццяй рэспублікі. Ён некалькі разоў быў прэм'ер-міністрам Францыі і займаў важныя пасады ва ўрадзе. Асобна ён вылучаўся ў гады Першай сусветнай вайны, калі быў міністрам абароны і аказваў уплыў на фарміраванне палітыкі ў галіне абароны і ваеннага кіравання.

Таксама адзначаўся тым, што працаваў у розных сферах, ад кіравання эканомікай да дыпламатыі, а яго ўрад быў таксама вядомы рэформамі, якія былі неабходныя ў час цяжкіх эканамічных і палітычных праблем.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Аляксей Ануфрыевіч Валковіч

**Аляксей Ануфрыевіч Валковіч** — (1856, 1861 — не раней за 1924 паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта Пецярбургскага ўніверсітэта, а праз два гады перавёўся на юрыдычны факультэт таго ж універсітэта. У 1883 годзе Валковіч быў адлічаны з універсітэта «за неўнясенне платы», і поўнага курса навук так і не праслухаў. Вярнуўшыся ў Віцебск, ён некалькі гадоў быў заняты адвакацкай практыкай. Быў абраны гласным гарадской думы. Займаў гэтую пасаду тры чатырохгоддзі.

26 сакавіка 1906 года абраны ў Дзяржаўную думу I склікання ад агульнага складу выбаршчыкаў Віцебскага губернскага выбарчага сходу. Уваходзіў у Канстытуцыйна-дэмакратычную фракцыю. Член фінансавай і выдавецкай камісій. Падпісаў законапраект «Аб грамадзянскай роўнасці» і заяву аб стварэнні Камісіі па расследаванні злачынстваў службовых асоб.

Паводле некаторых звестак, у часе прыезду ў Віцебск Керанскага на сходзе ложы прысутнічаў таксама Марк Шагал, іншыя ж мяркуюць, што Шагал быў запрошаны на пасяджэнне Віцебскай грамадскасці пасля сходу ложы. У любым выпадку мастак быў добра знаёмы з Валковічам.

Гэтая ложа ў Віцебску функцыянавала да 1916 года.

## Пад савецкай уладай 
У лістападзе 1917 года, пасля захопу ўлады бальшавікамі, Валковіч быў зняты з усіх сваіх пасад. Дэталёва акалічнасці яго далейшага лёсу невядомыя. У пачатку 1920-х гадоў прозвішча Валковіча сустракаецца ў спісах савецкіх служачых Губкамунаддзела і Губстраха. Вядома, што ў 1924 годзе ён спрабаваў абараніць ад муніцыпалізацыі свой дом.

Дата і прычына смерці невядомыя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Боиович М. М.* Члены Государственной думы (Портреты и биографии). Первый созыв. М, 1906 С. 24.
* Государственная дума Российской империи: 1906—1917. *Б. Ю. Иванов, А. А. Комзолова, И. С. Ряховская*. Москва. РОССПЭН. 2008. С. 98.
* Первая Государственная Дума. Алфавитный список и подробные биографии и характеристики членов Государственной Думы. — М.: Тип. Товарищества И. Д. Сытина, 1906. — 175 с.
* Государственная Дума первого призыва. Портреты, краткие биографии и характеристики депутатов. — Москва: «Возрождение», 1906.
* Хронос. Волкович Алексей Онуфриевич
* *Шуб Д. Н.* Политические деятели России (1850-х—1920-х гг.). Сборник статей. Издание «Нового журнала». Нью-Йорк 1969. ГЛАВА IV. Либерализм в России
* Российский государственный исторический архив. Фонд 1278. Опись 1 (1-й созыв). Дело 87. Лист 9, 10; Фонд 1327. Опись 1. 1905 г. Дело 141. Лист 2; Дело 143. Лист 15 оборот — 16.
Могілкі Ікселя

**Могілкі Ікселя** () — могілкі, размешчанае на тэрыторыі камуны Іксель у паўднёвым прыгарадзе Бруселя, адзін з самых найстарэйшых і найбуйнейшых бельгійскіх некропаляў.

## Гісторыя 
Першапачаткова, у XV стагоддзі, у камуне Іксэль хавалі памерлых вакол царквы Святога Крыжа. Аднак могілкі ў цэнтры вёскі сталі занадта малымі, а ў пачатку XIX стагоддзя мясцовыя жыхары пачалі патрабаваць вынасу іх за межы вёскі. Толькі вялікая эпідэмія халеры 1832 года пераканала ўлады ў неабходнасці пераносу могілак.

Спачатку, у 1832–1834 гадах, могілкі перанеслі ў раён Эльзенблок. Але ўчастак плошчай у адзін гектар таксама хутка стаў цесным. У 1877 годзе могілкі перанеслі на іх цяперашняе месца. Гэты ўчастак, што належаў камуне, на той час яшчэ не быў забудаваны. У 1882 годзе частка з 800 магіл старых могілак была перанесена на новае месца. Перанос помнікаў аплацілі сем’і, а перапахаванне парэшткаў ажыццяўляла камуна. Старыя могілкі былі афіцыйна закрыты. У верасні 1891 года генерал Буланжэ здзейсніў тут самагубства на магіле сваёй каханай, мадам дэ Банемен.

Цяпер могілкі ператварылася ў адны з найбуйнейшых у бельгійскай сталіцы. Плошча могілак каля 12 гектараў акружана каменнай сцяной. Раён вакол могілак у Ікселі з’яўляецца адным з самых ажыўленых і модных у горадзе, упадабаным сярод студэнтаў мясцовых універсітэтаў.

## Вядомыя пахаванні 
Гл. :Катэгорыя:Пахаваныя на Іксельскіх могілках

Тут пахаваны выдатныя дзеячы культуры, навукі, палітыкі і ваенныя, у тым ліку многія рускія эмігранты першай хвалі.
* Жуль Бардэ (1870—1961) — бельгійскі імунолаг і бактэрыёлаг.
* Жорж Буланжэ (1837—1891) — палітычны дзеяч Францыі, генерал.
* Эжэн Ізаі (1858—1931) — бельгійскі скрыпач, дырыжор і кампазітар.

Файл:Cimetière d'Ixelles 07.JPG|Помнікі на магіле ахвяр Першай сусветнай вайны з Бельгіі, Францыі, Італіі, Расіі і Вялікабрытаніі
Файл:Charles De Coster 01.JPG|Помнік на магіле Шарля дэ Кастэра
Файл:Wieniawski Ixelles.JPG|Помнік на магіле Юзафа Вяняўскага

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Cimetière d’Ixelles 
* Cimetière communal d’Ixelles

Катэгорыя:Могілкі Бельгіі
Катэгорыя:Іксель
Катэгорыя:Славутасці Бруселя
Яўген Сямёнавіч Вараб’ёў

**Яўген Сямёнавіч Вараб’ёў** () — беларускі дыпламат.

## Біяграфія 
Скончыў гістарычны факультэт (1993) і факультэт міжнародных адносін (1995) Беларускага дзяржаўнага універсітэта.

У 1995—1998 — аташэ, трэці, другі сакратар другога еўрапейскага аддзела (Цэнтральная Еўропа, краіны Балтыі і Скандынавіі) другога палітычнага ўпраўлення Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 1998—2001 — другі сакратар Пасольства Рэспублікі Беларусь у Латвійскай Рэспубліцы. У 2001—2003 — першы сакратар, саветнік аддзела Усходняй Еўропы ўпраўлення Еўропы МЗС Рэспублікі Беларусь. У 2003—2006 — першы сакратар Пасольства Рэспублікі Беларусь у Венгрыі. У 2006—2009 — саветнік, начальнік аддзела Паўночнай Еўропы, намеснік начальніка ўпраўлення — начальнік аддзела Паўночнай Еўропы упраўлення двухбаковага супрацоўніцтва галоўнага ўпраўлення Еўропы МЗС Рэспублікі Беларусь. У 2009—2013 — старшы саветнік, саветнік-пасланнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Латвійскай Рэспубліцы. У 2013—2015 — намеснік начальніка ўпраўлення — начальнік аддзела Паўночнай Еўропы ўпраўлення Еўропы МЗС Рэспублікі Беларусь. У 2015—2019 — начальнік упраўлення Еўропы, намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення — начальнік упраўлення Еўропы галоўнага ўпраўлення Еўропы і Паўночнай Амерыкі МЗС Рэспублікі Беларусь.

3 12 верасня 2019 па 14 студзеня 2025 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Дзяржаве Ізраіль.

Валодае англійскай і нямецкай мовамі.

Жанаты, мае сына.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Дзяржаве Ізраіль (2024)

Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Ізраілі
Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Гета ў Шамках

**Гета ў Шамках** (ліпень — 6 верасня 1941) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў вёскі Шамкі Крупскага раёна і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
У вёсцы Шамкі да вайны быў яўрэйскі калгас, у якім складалася больш за 800 чалавек. Пасля акупацыі вёскі, якая доўжылася з 28 чэрвеня 1941 года да 2 ліпеня 1944 года, немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, арганізавалі ў мястэчку гета.

6 (20) верасня 1941 года, у суботу, у гета ў Халопенічах прыбыў нямецкі карны атрад колькасцю больш за 100 чалавек, які акружыў вёску, сабраў габрэяў і расстраляў іх ва ўрочышчы Каменны Лог за 1 кіламетр ад Халопенічаў, у кірунку да вёскі Бабарыка. Пасля гэтага, прыкладна праз дзве гадзіны, з вёскі Шамкі прыгналі каля 700 яўрэяў-дзяцей, жанчын, мужчын, якіх там жа расстралялі з аўтаматаў. У расстрэле прымалі ўдзел і салдаты 354-га пяхотнага палка нямецкай арміі.

Па даных камісіі НДК, немцы забілі каля 1600 габрэяў з Халопенічаў і каля 700 (600, 800) з Шамак — як дарослых, так і грудных дзяцей.

## Памяць 
У 1957 годзе сваякі загінулых усталявалі на месцы расстрэлу помнік ахвярам генацыду яўрэяў. У 2008 годзе на яго месцы быў узведзены новы помнік. На помніку пазначана, што забітых было 2700.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Шамкі
Катэгорыя:Гісторыя Крупскага раёна
Сезон 2013/2014 ГК Гараднічанка

У сезоне 2013/2014 жаночы гандбольны клуб «Гараднічанка» з горада Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2013/2014 (**Бронзавы прызёр**),
* Кубак Беларусі 2014 (**Фіналіст**).

## Склад каманды 
5. Таццяна Бобрык (1982) 
7. Юлія Булава (1983)
17.	Валерыя Федаровіч (1996)
2. Наталля Гесць (1994)
12. Ірына Яблонская (1991, Украіна)
22. Анастасія Калмычкава (1996)
11. Наталля Коціна (1991)	
16.	Валянціна Кумпель (1989)
1. Юлія Кунцэвіч (1995) 
4. Вольга Лагуціна (1991)
6. Лізавета Ліс (1995)
9. Ірына Мокат (1994)
13. Крысціна Азоліна (1991)
20. Ірына Шарапаноўская (1988) 	
3. Ірына Спас (1987) 
19. Святлана Стасюкевіч (1996)
18. Валянціна Янкоўская (1987)  
99. Вікторыя Касюк (1997) 
99. Аляксандра Пакульская (1997) 

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Камбур (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Сыцько (трэнер)
*  Алена Гусева (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2012/2013 ГК Гараднічанка
* Сезон 2014/2015 ГК Гараднічанка

## Спасылкі 
* Cup Winners' Cup 2013/14
* Анонс. Семь из шести
* Veszprem Barabas Dunatakarek KC 31 : 27 (15:12) Gorodnichanka
* Gorodnichanka 27 : 25 (14:13) Veszprem Barabas Dunatakarek KC
* H.C. Holon 18 : 41 (13:20) Gorodnichanka 
* Gorodnichanka 33 : 15 (17:7) H.C. Holon
2013/2014
Гараднічанка
Катэгорыя:2013 год у Гродне
Катэгорыя:2014 год у Гродне