open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Клішава

**Клі́шава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтамабільнай дарозе  (Палудзеткі — Клішава). Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 9,4471 га.

Да 22 снежня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Ботаніцкага сельсавета.

### Беларусь 
1 студзеня 2003 года ў вёсцы 3 двары; уваходзіла ў склад сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Палудзеткі».

## Насельніцтва 

* **XIX стагоддзе**: 1847 год — 38 чал.
* **XX стагоддзе**: 1905 год — 12 чал.; 1926 год — 13 чал.
* **XXI стагоддзе**: 1 студзеня 2003 года — 4 чал.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* З гісторыі населеных пунктаў / Падрых. В. В. Віталева // Памяць Віцебскага раёна: Гісторыка-дакументальная хроніка / Рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; Укл. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2004. — 772 с.: іл. — С. 746. — ISBN 985-02-0647-0.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Сенькава (Віцебскі раён)

**Се́нькава** (, ) — вёска ў Беларусі, у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, каля аўтамабільнай дарогі  . Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 30,1580 га.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Шабуні (Віцебскі раён)

**Шабу́ні** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 42,6119 га.

## Вядомыя асобы 
* Аляксей Сямёнавіч Шаўроў (1904—1976) — беларускі дзяржаўны дзеяч, намеснік старшыні Савета Міністраў БССР.
* Іван Ягоравіч Шаўроў (1916—1992) — ваенны дзеяч, Генерал арміі СССР, прафесар.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Бернікі (Віцебскі раён)

**Бе́рнікі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варонаўскага сельсавета. Плошча 18,7818 га . Каля возера Бернскае. За 9 км на паўднёвы ўсход ад Віцебска, 15 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У 18 стагоддзі сяло, фальварак у складзе маёнтка Тулава ва ўладанні Кошчыцаў у Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1750 годзе Міхаіл Кошчыц заклаў фальварак Бернікі віцебскім базяыліянам. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў. У 1785 годзе сяльцо. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года ў Віцебскай губернях. У 19 стагоддзі вёска — цэнтр аднайменнага маёнтка ў Каралёўскай воласці. У 1878 годзе маёнтак, 60 дзесяцін зямлі ва ўладанні памешчыка Навіцкага. У 1905 годзе мела 9 дзесяцін зямлі, адносілася да Шульцаўскай сельскай грамады, маёнтак, 1 двор, 60 дзесяцін зямлі ва ўладанні Навіцкага і старавера Хлубнікава. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Рудніцкім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года акупіравана гітлераўскімі войскамі, якія ў кастрычніку 1943 года знішчылі тут 90 двароў і загубілі 6 жыхароў, 36 чалавек прымусова вывезлі ў Германію. На франтах загінулі 13 вяскоўцаў. З 16 ліпеня 1954 года ў Варонаўскім сельсавеце. У 1996 годзе ў складзе саўгаса «Вароны».

## Насельніцтва 
* 2 двары, 5 жыхароў (1905)
* 10 двароў, 54 жыхары (1926)
* 99 двароў, 380 жыхароў (1941)
* 26 гаспадарак, 66 жыхароў (1996)
* 29 гаспадарак, 187 жыхароў (2018)

## Інфраструктура 
У вёсцы знаходзіцца дом-інтэрнат для састарэлых і інвалідаў.

## Памятныя мясціны 
* Праваслаўная царква Святой Ксеніі Пецярбургскай
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Варонаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Кашына (Віцебскі раён)

**Ка́шына** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 12,1299 га. За 4 км на поўнач ад Віцебска, 8,7 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У пачатку 17 стагоддзя вядома як цэнтраднайменнага маёнтка ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ — уласнасць Марыі Бардзінскай (народжанай Дуброўскай), якая ў 1629 годзе заклала Кашына свайму зяцю Газмінскаму. У 18 стагоддзі вёска, шляхецкая ўласнасць у Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1770 годзе ў складзе маёнтка Вярхоўе. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерні. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года ў Віцебскай губерні.

## Насельніцтва 
* 11 гаспадарак, 14 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Друкава

**Дру́кава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варонаўскага сельсавета. Плошча 57,7378 га. За 12 км на паўднёвы ўсход ад Віцебска, 18 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск, на аўтадарозе Віцебск — Лёзна.

## Гісторыя 
У 1594 годзе сяло Друкава, прыватная ўласнасць Івана Храпавіцкага, харунжага Віцебскага ваяводства ў ВКЛ. У 18 стагоддзі сяло — цэнтр маёнтка ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў. Маёнтак ва ўладанні Рэвутаў. У 1785 годзе сяльцо. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года Віцебскай губерні. У 1834 годзе ў вёсцы 3 двары, 19 рэвізскіх сялянскіх душ, у маёнтку 252 рэвізскія душы. У 1846 годзе ўласнасць памешчыка Д.Заблоцкага, якому належа 12 вёсак, 208 рэвізскіх сялянскіх душ, 1559 дзесяцін 600 сажняў зямлі; у 1878 годзе яго сыну К. Д. Заблоцкаму, належала 985 дзесяцін зямлі. У 1886 годзе ў маёнтку працавала вінакурня, штогод 15 і 20 жніўня ў вёсцы адбываліся кірмашы. У 1905 годзе маёнтак (1 двор, 5 жыхароў) у Каралёўскай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні, уласнасць памешчыка Заблоцкага, які меў 593 дзесяціны зямлі. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Яромінскім сельсавеце Віцебскага раёна, з 8 ліпеня 1931 года ў Лёзненскім раёне. У 1936 годзе ў вёску пераселены жыхары вёсак Боркі, Змяёўка, Угляны, хутароў Навасёлкі, Ярош, Фалькевічы, у 1939 годзе — вёскі Лапуці, хутара Парэчкі. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. З 1939 года ў Каралёўскім сельсавеце Лёзненскага раёна. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца снежня 1943 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія ў кастрычніку 1943 года знішчылі тут усе 90 двароў і загубілі 7 мірных жыхароў, вывезлі ў Германію 40 чалавек. На франтах загінулі 24 вяскоўцы і 16 у партызанскай барацьбе. 25 снежня 1943 года ў раёне шашы Віцебск — Смаленск адбыўся жорсткі бой 27 воінаў 4-й роты 875-га палка 158-й стралковай дывізіі пад камандаваннем лейтэнанта І. Я. Бясхлебнага, якія захапілі вышыню і на працягу дня ўтрымлівалі яе. Калі падышла дапамога, на вышыні нікога не засталося ў жывых. За праяўленую мужнасць 27 воінаў пасмяротна ўзнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны І ступені. З 15 лютага 1949 года ў Віцебскім раёне. З 16 мая 1954 года ў Варонаўскім сельсавеце.

## Насельніцтва 
* 90 двароў, 350 жыхароў (1941)
* 20 гаспадарак, 24 жыхары (1997)
* 14 гаспадарак, 18 жыхароў (2003)
* 8 гаспадарак, 16 жыхароў (2018)
## Памятныя мясціны 
Каля шашы Віцебск — Смаленск стэла на ўшанаванне памяці савецкіх воінаў (1964)

## Старачаная спадчына 
* Фальковіцкая царква, у якой знаходзілася ікона Фальковіцкай Маці Божай. Храм стаяў на могілках колішняй в. Фальковічы, цяпер гэта месца паміж в. Друкава і дачамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Варонаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Паддуб’е (Віцебскі раён)

**Падду́б’е** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варонаўскага сельсавета. За 14 км на ўсход ад Віцебска, 19 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У XVIII стагоддзі сяло, цэнтр маёнтка, шляхецкая ўласнасць у Віцебскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў. У 1785 годзе сяльцо. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года ў Віцебскім павеце Віцебскай губерняў. У XIX стагоддзі вёска пры возеры Паддуб’е, цэнтр аднайменнага маёнтка ў Каралёўскай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. Маёнтак (2012 дзесяцін зямлі) — казённая ўласнасць. У склад маёнтка Паддуб’е ўваходзілі 14 вёсак. Да 7 жніўня 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Вымнянскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2 гаспадаркі, 2 жыхары (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Варонаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Лучынаўка

**Лучы́наўка** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці на аўтадарозе  Віцебск – Лёзна (мяжа з Расійскай Федэрацыяй). Уваходзіць у склад Варонаўскага сельсавета. За 20 км на паўднёвы ўсход ад Віцебска, 25 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Гісторыя 
У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Рудніцкім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну ў кастрычніку 1943 года гітлераўскія захопнікі знішчылі вёску (40 двароў) і забілі 17 жыхароў, 60 прымусова вывезлі ў Германію. На франтах загінулі 14 вяскоўцаў, 6 у партызанскай барацьбе. У баях за вызваленне вёскі ў 1943-44 гадах загінулі 119 савецкіх салдат. З 16 ліпеня 1954 года ў Варонаўскім сельсавеце. У 1996 годзе вёска ў складзе калгаса «Запаветы Ільіча». У 2018 годзе вёска ў складзе КСУП «Вароны».

## Насельніцтва 
* 40 двароў, 165 жыхароў (1941)
* 19 гаспадарак, 28 жыхароў (1996)
* 6 гаспадарак, 6 жыхароў (2018)
## Памятныя мясціны 
* У цэнтры вёскі абеліскі на 2 брацкіх магілах савецкіх воінаў (1952)
* Каля шашы Віцебск — Смаленск абеліск на магіле савецкага воіна А. Ф. Драздовіча (1952)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Варонаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Паляі

**Паляі́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варонаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1567 годзе ўпамінаецца як шляхецкая ўласнасць пані Станіславы Кішчынай у Віцебскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. На пачатку XVIII ст. Паляі належалі памешчыку Вікенцію Мінашу.

Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе вёска ўвайшла ў Віцебскі павет Расійскай імперыі. У часы вайны 1812 года засведчаны выпадкі аселасці ў вёсцы французскіх жаўнераў (у прыватнасці, польскага шляхціча Неміро). У 1834 годзе ў вёсцы 4 двары і 18 рэвізскіх сялянскі душ. У 1846 годзе — прыватная ўласнасць пляменніка В. Мікаша, падпаручніка Апалінарыя Мікаша, які меў 228 дзесяцін зямлі. У вёсцы працаваў збожжазапасны магазін, з якога ў 1845 неўраджайным годзе было выдадзена сялянам па адной чвэрці азімага і па паўчвэрці яравога збожжа. Гаспадарскі дом быў драўляны, на каменным падмурку, пакрыты гонтай. Меліся вялікі фруктовы сад, карчма на купецкай дарозе ў Лёзна. У 1847 годзе ў маёнтку 31 рэвізская сялянская душа. У 1905 годзе маёнтак (1 двор) — уласнасць Мікаша, які меў 100 дзесяцін зямлі ў Каралёўскай воласці Віцебскага павета.

У 1918 годзе ў Паляях была адкрыта рускамоўная школа 1-й ступені, у 1919 годзе — польская школа ў нацыяналізаваным будынку. У 1923 годзе ў доме памешчыка працавала пачатковая школа (3 класы; загадчык — Валянціна Уладзіміраўна Малахоўская). У 1926 годзе ў маёнтку налічвалася 7 двароў. 15 сакавіка 1930 года быў створаны калгас імя Ю. Мархлеўскага. У 1936 годзе ў Паляі пераселены хутар Шашкоўшчына (Шашкова), у 1939 годзе — Красоўшчына, Лісіныя Ямы, Царэшкі, Хадулова. У 1941 годзе ў вёсцы было 63 двары.

У гады Вялікай Айчыннай вайны Паляі былі акупіраваны нямецкімі войскамі, якія ў кастрычніку 1943 года знішчылі тут усе 63 двары і 5 мірных жыхароў. 45 чалавек былі вывезены ў нацысцкую Германію, з якіх вярнуліся 38. На фронце загінулі 14 вяскоўцаў, у партызанах — трое. Пасля вайны было адбудавана 54 двары.

16 мая 1954 года вёска ўвайшла ў склад Варонаўскага сельсавета.

Станам на 1 студзеня 2003 года, вёска (66 двароў) знаходзілася ў складзе КУСГП «Вароны», працавала жывёлагадоўчая ферма.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* З гісторыі населенных пунктаў / Падрых. В. В. Віталева // Памяць: Віцебскі раён: Гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі / Рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; Укл. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2004. — 772 с.: іл. — С. 754. — ISBN 985-02-0647-0 .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Варонаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Раніна

**Ра́ніна** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варонаўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Гарадзішча, курганны могільнік

## Вядомыя асобы 
* Якаў Раманавіч Каваленка (1906—1986) — ветэрынарны мікрабіёлаг
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Варонаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Войтава (Віцебскі раён)

**Во́йтава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вымнянскага сельсавета.

У 1924—1927 і 1944—1960 гадах цэнтр Войтаўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Ваенныя могілкі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вымнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Жаляі

**Жаляі́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вымнянскага сельсавета. За 22 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 27 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
Да 12 мая 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Янавіцкага сельсавета, да 22 снежня 1960 года — у склад Котаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1 гаспадарка, 1 жыхар (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вымнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Князі

**Кня́зі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вымнянскага сельсавета. Паблізу працякае рака Зайбушка.

## Гісторыя 
У першай палове XIX стагоддзя фальварак Князі ў складзе маёнтка Вымна. У 1842 годзе належаў памешчыцы Даміцэлі Роля. У 1846 годзе, акрамя аднапавярховага драўлянага сядзібнага дома, было 14 хат, жыло 85 сялян. У фальварак уваходзілі Князі, Кляцішча (пазней пасёлак) і Паўлючэнкі.

У 1878 годзе ў Князях каталік Іван Станіслававіч Роля валодаў 261 дзесяцінай зямлі. Акрамя гэтага, дваццаццю дзесяцінамі зямлі валодаў каталік Раймунд Казіміраў Навадворскі.

У 1905 годзе ў Князях, якія належалі дваранам-каталікам Ролям (адзін двор, сем мужчын і сем жанчын) было 132 дзесяціны зручнай зямлі, адна дзесяціна нязручнай і 122 дзесяціны, занятыя лясамі.

У 1906 годзе ў Князях на 28 двароў, 119 мужчын і 116 жанчын, было 260 дзесяцін зручнай зямлі, якія адносіліся да Вымнянскага сельскага таварыства.

З 20 жніўня 1924 года Князі — цэнтр Князёўскага сельсавета Суражскага раёна Віцебскай акругі, з 1925 года ў Станькаўскім сельсавеце, пасля 1947 года Князі сталі цэнтрам Станькаўскага сельсавета.

У 1924 годзе 75 хлопчыкаў і 16 дзяўчынак з Князяў хадзілі ў школу 1-й ступені ў вёску Котава.

У 1929 годзе ў Князях адбылася хваля арыштаў сялян-аднаасобнікаў.

У 1936 годзе ў Князі пераселены жыхары населеных пунктаў Першая Пяцігодка і Тракцір, у 1939 годзе — Балотнікі.

За часамі акупацыі ў Другую сусветную вайну знішчана сорак двароў, двух чалавек вывезлі ў Германію. Пятнаццаць чалавек загінула на фронце. Вызвалены Князі былі 20 снежня 1943 года.

У 1957 годзе на брацкай магіле савецкіх воінаў устанавілі абеліск.

З 16 ліпеня 1954 года да 12 мая 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Янавіцкага сельсавета, да 22 снежня 1960 года — у склад Котаўскага сельсавета. З 1960 года адносіцца да Вымнянскага сельсавета Віцебскага раёна Віцебскай вобласці.

Вёска ўваходзіць у склад камунальнага ўнітарнага сельгаспрадпрыемства «Вымна».

## Насельніцтва 
* 1846 год — сядзіба, 14 двароў, 85 сялян.
* 1906 год — 28 двароў,  235 жыхароў
* 1926 год — 62 двары, 335 жыхароў.
* 1941 год — 48 двары, 182 жыхары.
* 1969 год — 142 жыхары.
* 1999 год — 66 жыхароў.
* 2003 — 40 двароў, 64 жыхары.
* 2009 год — 49 жыхароў.
* 2018 год — 30 жыхароў.
* 2019 год — 29 жыхароў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вымнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Бальшухі

**Бальшу́хі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Вымнянскага сельсавета. За 23 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 28 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У 19 стагоддзі Бальшухі ў Віцебскім павеце Віцебскай губерні. У 1878 годзе маёнтак, 585 дзесяцін зямлі, маёмасць памешчыка Ф.Каліноўскага, у Вымнянскай воласці. У пачатку 20 стагоддзя фальварак, належаў мешчаніну С.Мацкевічу. У сакавіку 1924 года вернуты ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Котаўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). Вясковыя дзеці наведвалі працоўную школу 1-й ступені ў сяле Котава.

## Насельніцтва 
* 1 двор, 4 жыхары (1905)
* 4 двары, 16 жыхароў (1926)
* 9 гаспадарак, 18 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вымнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Котава (Віцебскі раён)

**Ко́тава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вымнянскага сельсавета.

## Гісторыя 
22 мая 1943 г. у рамках карнай аперацыі «Майская навальніца» каля вёскі завязаўся бой паміж адступаючай савецкай партызанскай групай (каля адной тысячы чалавек) і 150-ю салдатамі 1-га батальёна 638-га ахоўнага (французскага) палка пад камандаваннем Раўля Дагасціні. Абодва бакі панеслі цяжкія страты. Па прычыне колькаснай перавагі партызан, французскія салдаты не змаглі спыніць іх і змушаны былі выбірацца з акружэння самі.

У 1924—1960 гадах цэнтр Котаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вымнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Кавалёва (Варонаўскі сельсавет)

**Кавалёва** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варонаўскага сельсавета. За 14 км на паўднёвы ўсход ад Віцебска, 19 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года ў Віцебскай губернях. У пачатку 20 стагоддзя вёска пры рацэ Арлянка ў Каралёўскай воласці Віцебскага павета. У 1905 годзе 112 дзесяцін зямлі, адносілася да Лужынскай сельскай грамады. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Рудніцкім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1936 годзе ў вёску пераселены жыхары хутара Караміды, у 1939 годзе — хутароў Зазыбенкі, Целяшы, Тулавіна, Шарсцін, Пагошчына-1 і Пагошчына-2. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца снежня 1943 года акупіравана гітлераўскімі войскамі, якія ў кастрычніку 1943 года знішчылі 52 двары і забілі 40 жыхароў, 35 жыхароў прымусова вывезлі ў Германію. На франтах загінулі 39 вяскоўцаў, 21 — у партызанскай барацьбе. З 16 ліпеня 1954 года ў Варонаўскім сельсавеце. У 1996 годзе ў складзе калгаса «Запаветы Ільіча». Зараз вёска ў складзе КСУП «Вароны».

## Насельніцтва 
* 10 двароў, 79 жыхароў (1905)
* 52 двары, 218 жыхароў (1941)
* 76 жыхароў (1969)
* 16 гаспадарак, 27 жыхароў (1996)
* 3 гаспадаркі, 4 жыхары (2018)

## Вядомыя асобы 
* Святлана Іванаўна Сакалоўская (нар. 1970) — беларускі службовец, дэпутатка.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Варонаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Астране

**Астра́не** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варонаўскага сельсавета. За 10 км на ўсход ад Віцебска, 16 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Гісторыя 
У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Рудніцкім сельсавеце Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). Вясковыя дзеці наведвалі пачатковую школу ў вёсцы Паддуб’е. У 1930 годзе тут створаны калгас «Прагрэс». Працавала кузня. У 1936 годзе ў вёску пераселены жыхары вёсак Торгашы, Аржалава, Горкі, Гараватка, у 1939 годзе — населеных пунктаў Каспарава, Еськаўшчына. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да сакавіка 1944 года акупіравана гітлераўскімі войскамі, якія ў кастрычніку 1943 года знішчылі 92 двары і забілі 8 мірных жыхароў, 50 вяскоўцаў былі прымусова вывезены ў Германію. З 1944 года да 25 сакавіка 1959 года ў калгасе «Прагрэс». З 16 ліпеня 1954 года ў Варонаўскім сельсавеце. У 1996 годзе ў складзе саўгаса «Вароны» (цэнтр — вёска Паддуб’е).

## Насельніцтва 
* 16 двароў, 86 жыхароў (1926)
* 96 двароў, 390 жыхароў (1941)
* 33 гаспадаркі, 56 жыхароў (1996)
* 18 гаспадарак, 23 жыхары (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Варонаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Мішуткі

**Мішу́ткі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтадарозе  Віцебск – ДППП «Стайкі» (мяжа з Расійскай Федэрацыяй). Уваходзіць у склад Вымнянскага сельсавета. Праз вёску праходзіць аўтадарога , якая вядзе да г. п. Янавічы.

Да 12 мая 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Янавіцкага сельсавета, да 22 снежня 1960 года — у склад Котаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вымнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Прывольная

**Прыво́льная** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Сапуны́**) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вымнянскага сельсавета. За 18 км на ўсход ад Віцебска, 22 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.
## Гісторыя 
У 17 стагоддзі вёска Сапуны вядома як сяло ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. Да 1635 года сяло належала Івану Кісялю, які ў гэтым жа годзе прадаў Сапуны ў ліку іншых вёсак свайму зяцю князю Самуілу Лукомскаму. У 1721 годзе ўладанне Феліцыяна Лукомскага, які ў 1722 годзе прадаў маёнтак з вёскай Казіміру Саковічу за 70 тыс.рублёў. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў, з 1777 года ў Суражскім павеце. З 1796 года ў Веліжскім павеце Беларускай губерні, з 1802 года ў Суражскім павеце, з 1866 года ў Віцебскім павеце Віцебскай губерні. У 19 стагоддзі вёска Сапуны ў складзе маёнтка Вымна. З 20 стагоддзя вёска вядома як пасёлак Сапуны пры рацэ Вымнянка ў Вымнянскай воласці. Адносілася да праваслаўнага прыхода Праабражэнскай царквы. У 1905 годзе пасёлак, 98 дзесяцін зямлі, належаў сялянам Ганчароўскага таварыства. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года пасёлак у Котаўскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). Пасялковыя дзеці наведвалі за 1 вярсту ў сяле Котава школу 1-й ступені, у якой у 1924 годзе навучаліся 14 пасялковых дзяцей. У 1930 годзе пасялкоўцы ўступілі ў калгас. У 1936 годзе ў пасёлак пераселены жыхары хутара Бараны. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У гады Другой сусветнай вайны нацысцкія акупанты спалілі тут 27 двароў, 3 жыхары загінулі на франтах вайны, 3 — у партызанскай барацьбе. Пасля вайны вёска адбудавалася часткова. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім раёне, з 22 снежня 1960 года ў Вымнянскім сельсавеце. У 1997 годзе знаходзілася ў складзе саўгаса імя А. Я. Углоўскага (цэнтр вёска Вымна).

## Насельніцтва 
* 2 двары, 28 жыхароў (1905)
* 53 жыхары (1924)
* 27 двароў, 132 жыхары (1941)
* 17 двароў, 54 жыхары (1969)
* 19 гаспадарак, 41 жыхар (1997)
* 12 двароў, 20 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вымнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Філіпкава

**Філі́пкава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вымнянскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Дзмітрый Кузьміч Абраменка, поўны кавалер ордэна Славы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вымнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Арэшанкі

**Арэ́шанкі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Задуброўскага сельсавета.

Да 6 кастрычніка 1981 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Суражскага пассавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Задуброўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Церахова (Віцебскі раён)

**Церахо́ва** (, ) — былая вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Задуброўскага сельсавета.

Да 6 кастрычніка 1981 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Суражскага пассавета. Ліквідавана ў 2016 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Бенцяі

**Бенцяі́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Запольскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Булы

**Бу́лы** (, ) — былая вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Запольскага сельсавета.

17 жніўня 2010 года скасавана.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Максюткі

**Максю́ткі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, на левым беразе ракі Заходняя Дзвіна. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета. Плошча 8,3691 га.

## Насельніцтва 
* 0 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Навасёлкі (Запольскі сельсавет)

**Навасёлкі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.

У 1954—1960 гадах цэнтр Навасёлкаўскага сельсавета.

Знаходзіцца за 60 км у напрамку на паўночны ўсход ад Віцебска, каля ракі Усвяча.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 181 жыхар у 71 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 102.
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Баршчоўка (Віцебскі раён)

**Баршчо́ўка** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Заронаўскага сельсавета.

Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Біцялёўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Заронаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Бліны (Віцебскі раён)

**Бліны́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Заронаўскага сельсавета. За 12 км на паўночны захад ад Віцебска, 14 км ад чыгуначнай станцыі Старое Сяло.

## Гісторыя 
У 19 стагоддзі вёска вядома як казённая маёмасць у складзе маёнтка Караваіна ў Віцебскім павеце Віцебскай губерні. Адносілася да праваслаўнага Заронаўскага прыхода Ануфрыеўскай царквы. У пачатку 20 стагоддзя вёска, 107 дзесяцін зямлі, пры возеры Каравайніца ў Жаробыцкай воласці Віцебскага павета. Вёска належала Караваінскай сельскай грамадзе. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Шалыгінскім сельсавеце Лосвідскага раёна, з 29 кастрычніка 1924 года ў Мікалаеўскім сельсавеце Кузняцоўскага, з 26 сакавіка 1927 года Віцебскага раёнаў Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1930 годзе вяскоўцы ўступілі ў калгас. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У 1938 годзе ў вёску пераселены жыхары вёскі Кіслякі, у 1939 годзе — вёсак Верака, Курыліна, Ложкі. У гады Другой сусветнай вайны з сярэдзіны ліпеня 1941 года да сакавіка 1944 года пад нацысцкай акупацыяй, у студзені 1944 года гітлераўцы спалілі 56 двароў, 1 жыхара забралі ў нерманскую няволю, 9 вяскоўцаў загінулі ў баях супраць нямецкіх захопнікаў на франтах вайны, 5 — у партызанскай барацьбе. З 16 ліпеня 1954 года вёска ў Заронаўскім сельсавеце. У 1997 годзе знаходзілася ў складзе саўгаса «Заронава».

## Насельніцтва 
* 14 двароў, 134 жыхары (1905)
* 19 двароў, 93 жыхары (1926)
* 56 двароў, 171 жыхар (1941)
* 14 двароў, 46 жыхароў (1969)
* 2 гаспадаркі, 3 жыхары (1997)
* 1 гаспадарка, 1 жыхар (2015)
* 0 жыхароў (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Заронаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Грушэўская

**Грушэ́ўская** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Сы́вараткі**) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Заронаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Заронаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Лямніца (Віцебскі раён)

**Лямні́ца** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Задуброўскага сельсавета.

Да 6 кастрычніка 1981 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Суражскага пассавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Задуброўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Астраўскія

**Астраўскі́я** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курынскага сельсавета. На рацэ Заходняя Дзвіна, за 34 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 40 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У пачатку XVIII стагоддзя вядома як каралеўшчына ў Віцебскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1712 годзе ў час вайны са шведамі вёска спустошана, разрабавана, што выклікала голад, у выніку засталіся толькі 2 жыхары. У 1717 годзе тут ужо было 17 сялян-гаспадароў. Сяляне плацілі чынш — 150 злотых уладальніку здавалі 90 салонак збожжа, 10 пудоў мёду, урадніку — 24 салонкі збожжа. Мелася карчма. У 1924—1960 гадах цэнтр Астроўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 51 гаспадарка, 127 жыхароў (2018)

## Страчаная спадчына 
У 1908 г. пабудавана з дрэва Свята-Пакроўская царква. На 1910 г. ацэнена ў 6000 руб. Знадворку абшыта цёсам і афарбавана, пакрыта бляшаным дахам зялёнай афарбоўкі. Даўжыня са званіцай — 10 сажняў, найбольшая шырыня — 7 сажняў, вышыня да карніза — 3 сажні. Два цыбулепадобныя купалы на двух’яруснай званіцай і сярэдзінай даху, над апсідай — макаўка. Сцены чляніліся 12 вялізнымі вокнамі і ўваходнымі дзвярамі. Іканастас памерам 12×4½ аршына.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Страчаная архітэктурная спадчына / Падрыхт. А. М. Кулагін // Памяць: Віцебскі раён: Гісторыка-дакументальная хроніка гарадоў і раёнаў Беларусі / Рэдкал.: А. П. Красоўскі [і інш.]; Укл. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2004. — 772 с.: іл. — С. 725—726. — ISBN 985-02-0647-0.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Курынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Задзвінне (Віцебскі раён)

**Задзві́нне** (, ) (да 1964 года **Пялёнкі**) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, каля аўтадарогі . Уваходзіць у склад Курынскага сельсавета, была ў калгасе «Шлях Леніна»,  ад , паходзіць ад ,  — «поўны».
 1846 года]]

## Гісторыя 
Назву Пялёнкі ў перыяд Расійскай імперыі мелі маёнтак (у падпарадкаванні Віцебскай дваранскай апекі) і вёска.

У XVIII стагоддзі ўласнікі вёскі — Юдзіцкія.

Вядома пра завяшчанне маёнтка ў 1798 годзе ад паручніка Івана Чайкоўскага

У 1861 годзе вёска ўваходзіла ў Пеленкаўскую сельскую грамаду (налічвала 30 сялян) Вярхоўскай воласці, трэці ўчастак. Пазней у Расійскай імперыі вёска і маёнтак адміністрацыйна ўваходзілі ў Койтаўскую.

У 1906 годзе пражывала 13 дваран, 58 мужчын, 51 жанчына.

Пахаваны ў вёсцы Герой Савецкага Саюза Андрэй Самуілавіч Гайко, дзе яму ўсталяваны абеліск. Пасля Другой сусветнай вайны ў вёсцы засталася брацкая магіла (646 чалавек).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*  «Задвинье» // Radzima.net
*  «имение Пеленки» // Radzima.net
*  «Задвинье (Пеленки)» // НАРБ, Белорусские деревни, сожжённые в годы Великой Отечественной войны
*  Почтовые индексы Витебской области // Агентство недвижимости «Час-Пик».
*  Краткая информация о Задвинье // Командировка.ру
*  Об установлении границ сельских населенных пунктов Витебского района Витебской области и признании утратившими силу некоторых решений Витебского районного Совета депутатов 

Катэгорыя:Курынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Пляшкі

**Пляшкі́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курынскага сельсавета.

## Гісторыя 
У часы Вялікай Айчыннай вайны пад нямецкай акупацыяй. У канцы жніўня 1943 года ў нямецкія карныя атрады напалі на вёску і расстралялі частку насельніцтва.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Курынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Будзіслава

**Будзі́слава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курынскага сельсавета. За 25 км на паўночны ўсход ад Віцебска, 31 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск.

## Гісторыя 
У пачатку 18 стагоддзя вёска ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1770 годзе ў складзе маёнтка Курына ва ўладанні Юдзіцкай. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў, з 1777 года ў Суражскім павеце. З 1796 года ў Веліжскім павеце Беларускай, з 1802 года ў Суражскім павеце Віцебскай губерняў. У часы Вялікай Айчыннай вайны пад нямецкай акупацыяй. У сярэдзіне жніўня 1943 года вёску акружылі нямецкія карныя атрады і выгналі ўсіх жыхароў у «Пяты полк».
## Насельніцтва 
* 5 двароў, 33 жыхары (1785)
* 16 двароў, 63 жыхары (1848)
* 7 гаспадарак, 16 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Курынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Біцялёва

**Біцялёва** (, ) — былая вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці (з 18 сакавіка 2011 года ў межах Віцебска). Уваходзіла ў склад Лятчанскага сельсавета.

## Гісторыя 
У часы Другой сусветнай вайны пад нямецкай акупацыяй. Побач з вёскай быў створаны лагер ваеннапалонных.

У 1954—1960 гадах цэнтр Біцялёўскага сельсавета.

Ліквідавана ў 2011 годзе, увайшла ў склад горада Віцебска.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі
Казакі (Віцебскі раён)

**Казакі́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Генадзь Аляксандравіч Сакалоў (нар. 1931) — ветэрынарны ўрач. Доктар ветэрынарных навук (1988), прафесар (1989).
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Запруддзе (Віцебскі раён)

**Запру́ддзе** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1933 годзе каля вёскі К. М. Палікарповіч адкрыў і даследаваў стаянку.

## Славутасці 
right|200px
* Прысядзібны парк
* Памятная дошка Героя Савецкага Саюза Мікалая Ніканава.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лятчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Жыгалава (Віцебскі раён)

**Жыга́лава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Заронаўскага сельсавета. За 19 км на паўночны захад ад Віцебска, 14 км ад станцыі Лосвіда на лініі Віцебск — Невель. На аўтадарозе Віцебск — Сіроціна.

## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1770 годзе ў складзе маёнтка Заронава ва ўладанні Лускіных. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерні. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года ў Віцебскай губерні.

## Насельніцтва 
* 5 гаспадарак, 5 жыхароў (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Заронаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Капітанава

**Капіта́нава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.

Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета, да 22 снежня 1960 года — у склад Біцялёўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лятчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Кіраўская (аграгарадок)

**Кі́раўская** (, ) — аграгарадок у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета. За 2,5 км на захад ад Віцебска, 8 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск, на аўтадарозе Віцебск — Полацк.

## Гісторыя 
Заснавана ў 1963 годзе ў калгасе імя Кірава. У канцы 1980-х гадоў у вёсцы створаны квартал сучаснай мнагаэтажнай забудовы і дзіцячы сад. У 1991 годзе ўзведзены новы будынак школы на 264 месцы. У лістападзе 1993 года калгас пераўтвораны ў асацыяцыю кааператываў сялянскіх гаспадарак «Адраджэнне». З 27 снежня 1995 года цэнтр сельскагаспадарчага ЗАТ «Адраджэнне». З 2006 года аграгарадок

## Насельніцтва 
* 232 гаспадаркі, 739 жыхароў (1997)
* 360 гаспадарак, 1049 жыхароў (2018)

## Інфраструктура 
ААТ «Адраджэнне», сярэдняя школа, дзіцячыя яслі-сад, філіял Старасельскай дзіцячай школы мастацтваў, сельскі клуб, бібліятэка, ФАП, аддзяленне сувязі, 2 магазіны.

## Памятныя мясціны 
Праваслаўная царква Святой Алены.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лятчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Ламы (Віцебскі раён)

**Ламы́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета. За 21 км на захад ад Віцебска, 1 км ад чыгуначнай станцыі Старое Сяло на лініі Віцебск — Полацк.

## Насельніцтва 
* 20 гаспадарак, 42 жыхары (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лятчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Хатоля

**Хато́ля** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтамабільнай дарозе  (Руба — мяжа з Расійскай Федэрацыяй). Уваходзіць у склад Курынскага сельсавета.

## Гісторыя 
У пачатку XVII стагоддзя вядома ў Віцебскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага як прыватная ўласнасць зямян Шапкаў-Хатольскіх. У 1630 годзе уласнасць зямяніна Базыля Шапкі-Хатольскага.

### У складзе Расійскай імперыі 
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай 1772 года вёска інкарпаравана Расійскай імперыяй і ўвайшла ў склад створанага Суражскага павета Полацкай губерні.

У пачатку XIX стагоддзя — цэнтр аднайменнага маёнтка. У 1833 годзе ў маёнтку налічвалася 440 рэвізскіх сялянскіх душ. У 1846 годзе маёнтак прыватная ўласнасць памешчыка Харэвіча, які меў 3781 дзесяцін 2300 сажняў зямлі. У складзе маёнтка 7 вёсак, 403 рэвізскія сялянскія душы. У 1847 годзе ў вёсцы 11 двароў. Працаваў млын. У 1875 годзе пабудавана праваслаўная царква, прыпісаная да прыхода праваслаўнай царквы Пакроваў Багародзіцы ў в. Астраўскія. У 1878 годзе ўласнасць малалетніх нашчадкаў памешчыка Харэвіча, якія меілі 1545 дзесяцін зямлі. У 1887 годзе ў вёсцы адкрыта школа граматы.

У пачатку XX стагоддзя вёска ў складзе Курынскай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. У 1905 годзе вёска (36 двароў) належала Хатольскаму сельскагаспадарчаму таварыству, якое мела 202 дзесяцін зямлі. Маёнтак (1 двор і 17 жыхароў) — уласнасць селяніна С. Пятрова, у якога было 71 дзесяціна зямлі.

### У складзе СССР 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.

Па рашэнні VI (надзвычайнага) з’езда Саветаў (надзвычайны) рабочых, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў (13 — 16 сакавіка 1924 г., Мінск) вёска перайшла ў склад Беларускай ССР. У 1924 годзе 43 хлопчыкі і 39 дзяўчынак вёскі наведвалі школу 1-й ступені ў в. Астраўскія. У 1926 годзе ў вёске 54 двары. Пазней тут арганізаваны 2 калгасы, дзе былі кузня і ваўначоска. У 1941 годзе ў вёске 73 двары.

З ліпеня 1941 па чэрвень 1944 гадоў вёска акупіравана нямецкімі войскамі. У 1942—1943 гадах нямецкія акупацыйныя ўлады знішчылі ўсе 73 двары і 20 мірных жыхароў; 16 чалавек было вывезена ў нацысцкую Германію. За перыяд Вялікай Айчыннай вайны на франтах загінула 14 ураджэнцаў вёскі.

Пасля вайны вёска адбудавалася. З 22 снежня 1960 года ўвайшла ў Курынскі сельсавет.

### Беларусь 
Станам на 1 студзеня 2003 года ў вёсцы 26 двароў. Вёска ў складзе фермерскай гаспадаркі «Дубрава». Працуюць жывёлагадоўчая ферма і магазін.

## Насельніцтва 

* **XIX стагоддзе**: 1833 — 109 сялянскіх душ; 1847 — 109 чал.
* **XX стагоддзе**: 1905 — 277 чал.; 1926 — 355 чал.; 1941 — 367 чал.
* **XXI стагоддзе**: 1 студзеня 2003 — 51 чал.

## Славутасці 
* Курганны могільнік

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Курынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Чырына (Віцебскі раён)

**Чы́рына** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Андрэевіч Кірпічэнка (нар. 1939) — беларускі вучоны ў галіне псіхіятрыі. Доктар медыцынскіх навук (1972), прафесар (1973).
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лятчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Якуціна

**Яку́ціна** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася стаўпецкае прозвішча Якута. Было горадзенскае Якутовіч.

У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. сярод жамойцкага вількійскага баярства: "*Якутисъ Кгиневичъ*".

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лятчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Букаціна (Віцебскі раён)

**Бука́ціна** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У часы Вялікай Айчыннай вайны пад нямецкай акупацыяй. З лета 1941 года ў вёсцы дзейнічала група падпольшчыкаў на чале з В. С. Кулагінай.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Бараўляны (Віцебскі раён)

**Бараўля́ны** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета.

У 1924—1931 гадах цэнтр Бараўлянскага сельсавета.

## Славутасці 
* Комплекс былой паштовай станцыі: станцыйны дом, флігель для ямшчыкоў, карэтная, стайні (1843) — 
* Курганны могільнік (IX—XIII стагоддзі), за 0,5 км на поўнач ад вёскі — 
* Сядзіба

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Дрыколле

**Дрыко́лле** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета. За 5 км на паўночны захад ад Віцебска, 2,5 км ад чыгуначнай станцыі Лужасна на лініі Віцебск — Невель.

## Гісторыя 
У 18 стагоддзі вёска, дзяржаўная ўласнасць у Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1770 годзе ў складзе дзяржаўнага маёнтка Лужасна. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў. З 1796 года ў Беларускай, з 1802 года Віцебскай губерні. У 2-й палове 19 стагоддзя вёска пры возеры Дрыкольскае ў Мішкаўскай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. У пачатку 20 стагоддзя вёска адносілася да Шалыгінскага сельскага таварыства. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Шалыгінскім сельсавеце Лосвідскага, з 29 кастрычніка 1924 года Кузняцоўскага, з 26 сакавіка 1927 года Віцебскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1938 годзе ў вёску пераселены жыхары вёскі Галубава. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія ў час карнай аперацыі ў лютым 1944 года спалілі 5 двароў і загубілі 7 жыхароў. З 20 снежня 1960 года ў Мазалаўскім сельсавеце. У 2000 годзе ў складзе калгаса «Прызыў» (цэнтр — вёска Мазалава).

## Насельніцтва 
* 2 двары, 77 жыхароў (1785)
* 19 двароў, 104 жыхары (1905)
* 27 двароў, 155 жыхароў (1926)
* 29 двароў, 78 жыхароў (1941)
* 35 двароў, 246 жыхароў (1969)
* 67 гаспадарак, 122 жыхары (1997)
* 51 гаспадарка, 74 жыхары (2018)

## Памятныя мясціны 
* Гарадзішча (V стагоддзе да н.э. — V ст.) — .

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Антон Лаўрэнцьевіч Амбросаў (1912—1984) — вучоны ў галіне фітапаталогіі і вірусалогіі, доктар біялагічных навук, член-карэспандэнт АН БССР, прафесар.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Калінава (Віцебскі раён)

**Калі́нава** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Ры́зы**) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтадарозе  «Віцебск—Руба». Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Канавалава (Віцебскі раён)

**Канава́лава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца ў напрамку на поўнач ад Віцебска, за 0,1 км на паўднёвы ўсход ад возера Баранаўскае, на ўсход ад возера Бутыкі. Каля вёскі працякае рака Храпаўлянка і пралягае чыгунка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Ліст карты N-36-13. Выданне 1984 года. Стан мясцовасці на 1981 год.
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Койтава

**Ко́йтава** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета.

## Геалогія 
Каля вёскі, на беразе ракі Заходняя Дзвіна размяшчаецца Цякава-Койтаўскае радовішча даламіту. Пластападобны паклад звязаны з адкладамі франкскага ярусу (верхні дэвон). Ва ўскрышы (2,3—17,5 м) супескі, суглінкі, пяскі, пясчана-жвіровы матэрыял.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Станцыя Лужасна

**Ста́нцыя Лу́жасна** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета. У вёсцы знаходзіцца чыгуначная станцыя Лужасна.

Да 22 снежня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Біцялёўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Буяны (Віцебскі раён)

**Буяны́** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета. На беразе ракі Храпаўлянка (прыток ракі Лужаснянка), за 15 км на паўночны захад ад Віцебска, 1,5 км ад чыгуначнай станцыі Лосвіда на лініі Віцебск — Невель, на аўтадарозе Віцебск — Гарадок.

## Назва 
Фіксавалася іўеўскае прозвішча Буян. Было астравецкае Буяноўскі. Ёсць літоўскае *Bujanas*, латышскае *Bujans*.

## Гісторыя 
У 19 стагоддзі маёнтак, паштовая станцыя ў Храпавіцкай воласці Віцебскага павета Віцебскай губерні. У 1878 годзе прыватная ўласнасць памешчыцы К. В. Экман, якая валодала 1173 дзесяцінамі зямлі. У 1905 годзе (1 двор, 11 чалавек) на беразе ракі Храпаўлянка, палежаў селяніну Ястрабаву, які меў тут 38 дзесяцін зямлі. У сакавіку 1924 года вернуты ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Бараўлянскім сельсавеце Кузняцоўскага, з 26 сакавіка 1927 года Віцебскага раёнаў Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1926 годзе паштовая станцыя (2 двары, 5 жыхароў), фальварак (8 двароў, 46 жыхароў). У 1931 годзе арганізавана біяфабрыка № 5, працавалі кузня, слясарная майстэрня, каўбасная фабрыка. У 1936 годзе ў вёску пераселены жыхары вёскі Ярошы-1. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года Буяны акупіраваны нацысцкімі войскамі, якія ў час карнай аперацыі ў чэрвені 1942 года знішчылі тут усе 35 двароў і забілі 7 мірных жыхароў. На франтах загінулі 9 вяскоўцаў і 4 у партызанскай барацьбе. З 20 снежня 1960 года вёска ў Мазалаўскага сельсавеце.

## Насельніцтва 
* 35 двароў, 118 жыхароў (1940)
* 42 двары, 132 жыхары (1969)
* 142 гаспадаркі, 359 жыхароў (2003)
* 112 гаспадарак, 261 жыхар (2018)
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна
Сакольнікі (Мазалаўскі сельсавет)

**Сако́льнікі** (, ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з XVI ст. як дзяржаўная ўласнасць ў Вялікім Княстве Літоўскім. У XVII ст. вёка ў складзе Віцебскай эканоміі ў Віцебскім ваяводстве. У 1634 г. у Сакольніках размяшчалася праваслаўная царква. У 1661 г. маёнтак Сакольнікі належаў езуітам. З 1765 г. у складзе казённага маёнтка Буева ў Буеўскім войтаўстве.

Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай імперыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёна