open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандр Данілавіч Шацкі

**Аляксандр Данілавіч Шацкі** (нар. , в. Малашкавічы, Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне прыватнай заатэхніі. Доктар сельскагаспадарчых навук (1991), прафесар (2007).

## Біяграфія 
Скончыў Велікалуцкі сельскагаспадарчы інстытут (1960), Усесаюзны навукова-даследчы інстытут жывёлагадоўлі (аспірантура, 1971).
    
Працаваў у Смаленскай абласной дзяржаўнай станцыі па племянной рабоце (з 1960, заатэхнік), Беларускім навукова-даследчым інстытуце жывёлагадоўлі (1971—1992, вядучы навуковы супрацоўнік аддзела авечкагадоўлі), Гродзенскім дзяржаўным аграрным універсітэце (з 1992, прафесар кафедры генетыкі і развядзення сельскагаспадарчых жывёл, у 1992—1996 і 2002—2008 — загадчык кафедры, прарэктар па навуковай рабоце).

Навуковыя інтарэсы: развядзенне сельскагаспадарчых жывёл; племянная работа ў авечкагадоўлі.

## Бібліяграфія 
* Научные основы и практика создания многоплодных полутонкорунных овец : автореферат диссертации … доктора сельскохозяйственных наук : 06.02.01 / Шацкий Александр Данилович. ― Жодино, 1991.
* Эффективность производства баранины и кроссбредной шерсти при скрещивании помесных тонкорунно-грубошерстных маток с баранами куйбышевской породы, ромни-марш и ромни-марш х цигайская F2 в условиях юга Башкирской АССР : автореферат диссертации … кандидата сельскохозяйственных наук : 553 / Шацкий А. Д. ― Минск, 1971.

## Літаратура 
* Шацкий Александр Данилович : биобиблиографический указатель / Гродненский государственный аграрный университет. — Гродно, 2014.
* Шацкий Александр Данилович // Профессора и доктора наук Гродненского государственного аграрного университета : краткий биобиблиографический указатель. — Гродно, 2011. — С. 64—67.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рагачоўскім раёне
Катэгорыя:Постаці савецкай жывёлагадоўлі
Катэгорыя:Постаці беларускай жывёлагадоўлі
Візіт Джо Байдэна ва Украіну (2023)

і Уладзімір Зяленскі ў Кіеве, 20 лютага 2023 года.]]
20 лютага 2023 года Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн наведаў Кіеў, сталіцу Украіны. 

## Перадгісторыя 
24 лютага 2022 года Расія ўварвалася ва Украіну. З пачаткам баявых дзеянняў Злучаныя Штаты Амерыкі сталі адным з ключавых саюзнікаў Украіны, аказаўшы дапамогу больш чым на 51 мільярд долараў.

Адміністрацыя Джо Байдэна ў гэты час старалася пазбягаць тэмы магчымага наведвання ім Украіны, пры тым сам амерыканскі лідар у красавіку 2022 года казаў, што не выключае візіту.

21 снежня 2022 года Уладзімір Зяленскі па запрашэнні Джо Байдэна прыязджаў у сталіцу ЗША, упершыню пакінуўшы Украіну з 24 лютага.

Чыноўнікі Белага дома заявілі, што Джо Байдэн даў дабро на сваю паездку 17 лютага 2023 года. Хоць у той дзень Белы дом паведаміў журналістам, што выключае магчымасць візіту Прэзідэнта ЗША ва Украіну ў найбліжэйшы час.

Папярэдні візіт кіраўніка ЗША ва Украіну адбыўся ў 2008 годзе (тады сустрэліся Джордж Уокер Буш і Віктар Юшчанка).

## Ход візіту 
Згодна The New York Times, 19 лютага Джо Байдэн пакінуў авіябазу Эндрус пад Вашынгтонам у 4:15 паводле паўночнаамерыканскага ўсходняга часу. З ім былі некалькі рэпарцёраў, якія абяцалі захоўваць таямніцу візіту, і некалькі чыноўнікаў. Амерыканская дэлегацыя прызямлілася ў Польшчы, а потым села ў цягнік, праехаўшы амаль 10 гадзін да Кіева.

Падчас візіту Джо Байдэн сустрэўся з Прэзідэнтам Украіны Уладзімірам Зяленскім і першай лэдзі Аленай Зяленскай. Сустрэча двух лідараў доўжылася больш за пяць гадзін. Палітыкі ўсклалі вянкі, ушанаваўшы памяць загінулых на Еўрамайдане, у гадавіну падзей 20 лютага 2014 года. Байдэн абвясціў аб дадатковым пакеце ваеннай дапамогі Украіне на суму 500 мільёнаў долараў ЗША, уключаючы боепрыпасы для HIMARS.  Звяртаючыся да журналістаў разам з Байдэнам, Зяленскі назваў паездку *«самым важным візітам за ўсю гісторыю амерыкана-ўкраінскіх адносін»*. Ён высока ацаніў пастаўку ЗША танкаў M1 Abrams.

## Вынікі 
Джо Байдэн здзейсніў першы візіт ва Украіну з пачатку прэзідэнцтва. Упершыню ў сучаснай гісторыі Прэзідэнт ЗША апынуўся ў зоне баявых дзеянняў, дзе няма актыўнай амерыканскай вайсковай прысутнасці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:2023 год ва Украіне
Катэгорыя:2023 год у ЗША
Катэгорыя:Падзеі 20 лютага
Катэгорыя:Люты 2023 года
Катэгорыя:2023 год у палітыцы
Катэгорыя:Уладзімір Зяленскі
Віктар Пятровіч Колесень

**Віктар Пятровіч Колесень** (нар. , в. Пагарэлае, Барысаўскі раён, Мінская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне прыватнай заатэхніі, тэхналогіі вытворчасці прадуктаў жывёлагадоўлі. Доктар сельскагаспадарчых навук (1997), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут (спецыяльнасць «Заатэхнія», 1965).
    
Працаваў у саўгасах імя І. У. Мічурына (з 1965, заатэхнік) і імя М. А. Шчорса (з 1966, заатэхнік) Чэрвенскага раёна, «Вясёлка» (з 1969, заатэхнік) Барысаўскага раёна, Беларускім навукова-даследчым інстытуце жывёлагадоўлі (з 1974, навуковы супрацоўнік), Гродзенскім дзяржаўным аграрным універсітэце (з 2000, прафесар кафедры прыватнай заатэхніі).

Навуковыя інтарэсы: удасканаленне тэхналогіі павелічэння прадукцыйнасці свіней, уплыў тэхналагічных фактараў на якасць свініны.

## Бібліяграфія 
* Научное обоснование способов и технологических решений повышения продуктивности свиней и качества мяса : диссертация … доктора сельскохозяйственных наук : 06.02.04 : защищена 12.04.1996 : утверждена 00.00.1997 / Колесень Виктор Петрович. — Жодино, 1996.
* Некоторые биохимические показатели крови откормочного молодняка свиней плановых пород Белоруссии и их взаимосвязь с мясной продуктивностью : автореферат диссертации … кандидата сельскохозяйственных наук : 06.02.04 / Колесень Виктор Петрович. ― ст. Персиановка, Ростовская область, 1977.
* Рапсавы шрот і БТАК у камбікармах з павышанай колькасцю пратэіну і іх уплыў на адкормачную і мясную прадукцыйнасць свіней / В. М. Галушка, В. П. Колесень // Весці Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь. — 1995. — № 2. — С. 72—77.

## Літаратура 
* 
* Колесень Виктор Петрович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2014. — Т. 2 : Гродненская область : в 2 кн., кн. 1. — С. 425.
* Колесень Виктор Петрович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2017. — Т. 5 : Минская область : в 3 кн., кн. 2. — С. 109.

Катэгорыя:Постаці савецкай жывёлагадоўлі
Катэгорыя:Постаці беларускай жывёлагадоўлі
Сацыяльная рабочая партыя Бразіліі

**Сацыяльная рабочая партыя Бразіліі** (, **PST**) — былая палітычная партыя Бразіліі, якая актыўна дзейнічала на працягу двух перыядаў.

Першапачаткова была заснавана ў 1988 годзе. У тым жа годзе балатавалася на муніцыпальных выбарах і вяла сваю дзейнасць да 1993 года, пакуль не далучылася да Лейбарысцкай рэфарматарскай партыі з мэтай утварэння Прагрэсісцкай партыі. PST падтрымлівала ўрад Фернанду Колара і губернатара Федэральнай акругі Іахіма Рарэза. На выбарах яна ішла пад нумарам 52.

У 1996 годзе новая палітычная група, арганізаваная тым жа лідарам, Марсіліу Дуартэ, паўторна выкарыстоўвала назву *Partido Social Trabalhista* без аніякага дачынення да папярэдніх партый.

## Гісторыя партыі 
Яна была створана ў 1988 годзе і ўдзельнічала ў муніцыпальных выбарах у тым жа годзе. Атрымала падтрымку федэральнага дэпутата Жуана Кунья.

На выбарах 1989 года партыя падтрымала кандыдатуру Фернанду Колара ды Мэлу на пасаду прэзідэнта рэспублікі. Яшчэ на тых выбарах партыя абрала двух федэральных дэпутатаў.

У 1990 годзе сярод яе чальцоў былі нават тагачасны сенатар Жазэ Ігнасіу Ферэйра і тэлевядучы і бізнесмен Сільвіа Сантас, у якога нават была магчымая кандыдатура ва ўрад Сан-Паўлу, але справа не зрушылася з мёртвай кропкі. На выбарах 1992 года партыя вылучыла кандыдатуры адваката Тэсіа Лінса і Сілвы на пасаду мэра горада Рыа-дэ-Жанейра і Марсіліу Дуартэ, прэзідэнта партыі, на пасаду мэра сталіцы Сан-Паўлу, без выразных вынікаў.

Пазней да яе далучыўся былы губернатар Параны Альвара Дыяс. У 1993 годзе яна аб’ядналася з Лейбарысцкай партыяй рэформ, утварыўшы Прагрэсісцкую партыю, якая пасля ўключэння ў Прагрэсіўную партыю рэформ сфармавала Прагрэсісцкую партыю Бразіліі.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Бразіліі
Катэгорыя:Сацыял-дэмакратычныя партыі
Аграмант

**Аграмант** (ад  — упрыгажэнне) — басонны выраб, плеценая сеткавая тасьма са шнуркоў, абвітых шаўковай ніткай.

## Апісанне 
Прадстаўляе ўзорыстае пляценне з каляровага або аднакаляровага шнура ў выглядзе доўгай стужкі для ашалёўкі краёў адзення, аздаблення драпіровак, мэблі і 

У якасці матэрыялу для вырабу шнура аграманта выкарыстоўваліся шоўк, металізаваныя ніткі або поўсць. Назва ад  *(у дадзеным выпадку — упрыгажэнне)*.

## Выкарыстанне 
У другой палове XVIII стагоддзя адамантамі называлі махры ў слуцкіх паясах.

Аграмант у якасці аздаблення сукенак у XIX стагоддзі ўваходзіў у моду толькі час ад часу. Нязменную вернасць аграманту захоўвала рускае купецтва. У жаночых уборах аграмант ужываўся ў якасці зашпілек, накладных узораў на крыссе або спінку вопраткі. Нароўні з пераважным распаўсюджваннем аграмантаў у выглядзе плеценай стужкі рознай шырыні і даўжыні вядомыя таксама плеценыя разеткі і накладкі ў выглядзе банта на галаўныя ўборы і прычоскі. У літаратуры яны набылі назву *«тарсада»*, ад  — *віты шнурок*.

У касцюмах XX стагоддзя выкарыстоўваліся ў так званых *касцюмах у стылі Шанэль*, паліто і плашчах у «нацыянальным стылі». Звычайна аграмант прышывалі на тканіну зверху — у адрозненне ад махроў.

## Літаратура 
* Лазука, Барыс Андрэевіч. Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII стагоддзя. Малы лексікон / Б. А. Лазука; [фота: Б. А. Лазука, М. П. Мельнікаў]. ― Мінск : Беларусь, 2015. — 170, [2] с. : каляр. іл., партр. ; 30 см. Фактычная дата выхаду ў свет ― 2014. ― Бібліяграфія: с. 170―171.
* 

Катэгорыя:Дэталі адзення
Коды суб’ектаў Расійскай Федэрацыі

У спісе суб’екты федэрацыі ідуць у тым жа парадку, што і ў артыкуле 65 Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі: рэспублікі, краі, вобласці, гарады федэральнага значэння, аўтаномныя вобласці, аўтаномныя акругі, а таксама тэрыторыя з асаблівым статусам Байканур. Унутры кожнага тыпу суб’ектаў рэгіёны ўпарадкаваны па алфавіце.

## Аб’яднанне рэгіёнаў 
7 снежня 2003 года праведзены рэферэндум па аб’яднанні Пермскай вобласці і Комі-Пярмяцкай аўтаномнай акругі ў Пермскі край. Прапанова аб аб’яднанні ўхвалена пераважнай большасцю галасоў. Аб’яднанне ўступіла ў сілу 1 снежня 2005 г.

17 красавіка 2005 года праведзены рэферэндум па далучэнні Таймырскай і Эвенкійскай аўтаномных акруг у Краснаярскі край. Прапанова аб далучэнні ўхвалена пераважнай большасцю галасоў. Аб’яднанне ўступіла ў сілу 1 студзеня 2007 г.

23 кастрычніка 2005 года праведзены рэферэндум па аб’яднанні Камчацкай вобласці і Карацкай аўтаномнай акругі ў Камчацкі край. Прапанова аб аб’яднанні ўхвалена пераважнай большасцю галасоў. Аб’яднанне ўступіла ў сілу 1 ліпеня 2007 г.

16 красавіка 2006 года праведзены рэферэндум па далучэнні Усць-Ардынскай Бурацкай аўтаномнай акругі да Іркуцкай вобласці. Прапанова аб далучэнні ўхвалена пераважнай большасцю галасоў. Аб’яднанне ўступіла ў сілу 1 студзеня 2008 г.

11 сакавіка 2007 года праведзены рэферэндум па аб’яднанні Чыцінскай вобласці і Агінскай Бурацкай аўтаномнай акругі ў Забайкальскі край. Прапанова аб аб’яднанні ўхвалена пераважнай большасцю галасоў. Аб’яднанне ўступіла ў сілу 1 сакавіка 2008 г.

## Зноскі 
Катэгорыя:Спісы суб’ектаў Расійскай Федэрацыі
Радыё Бі-Эй

**Радыё Бі-Эй**, **Radio BA** — беларуская радыёстанцыя.

## Гісторыя 
«Радыё Бі-Эй» запрацавала ў Мінску 24 сакавіка 1993 года і стала першай прыватнай беларускай станцыяй у FM-дыяпазоне. Заснавальнікам выступіла беларуска-амерыканскае прадпрыемства «Бі Эй Інтэрнэшнл». У 1990-я «Радыё Бі-Эй» было паспяховым, у 1998 годзе прадпрыемства адкрыла свой начны клуб «Юла», а ў 2000-х афіляваную радыёстанцыю «Мелодыі стагоддзя». На пачатку пандэміі COVID-19 у Беларусі прыкметна асеў рынак рэкламадаўцаў і, адпаведна, прыбытак. У лютым 2023 года спыніла вяшчанне, збанкрутавала.

Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі
Катэгорыя:1993 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2023 годзе
Студэнцкая думка (1988)

**«Студэ́нцкая ду́мка»** ― беларускамоўны часопіс, першы нумар якога выдадзены ў Мінску ў лістападзе 1988 года студэнцкім патрыятычным згуртаваннем «Світанак». Першапачаткова выдаваўся на 8 старонках  А5. Першым рэдактарам часопіса быў 5-курснік Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта Ігар Міхно. У 1990 годзе Задзіночанне беларускіх студэнтаў пераняло выданне часопіса, рэдактарам якога стаў Зміцер Вайцяховіч. У выніку наклад часопіса да канца года вырас з 1000 да 5000 асобнікаў, выраб якіх ажыццяўляўся на  у навукова-даследчых інстытутах паводле прыватных вусных дамоваў. 13 красавіка 1999 года Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь афіцыйна зарэгістравала часопіс.

## Спасылкі 
* Архіў часопісу 
* 

Катэгорыя:Часопісы Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1988 годзе
Аляксей Сафронавіч Грыгор’еў

**Аляксей Сафронавіч Грыгор’еў** (, в. Кашуціна, Духаўшчынскі раён, Смаленская вобласць, Расія — красавік ) — беларускі эканаміст, спецыяліст у галіне эканомікі сельскай гаспадаркі. Доктар эканамічных навук (1983), прафесар (1984).

## Біяграфія 
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны сельскагаспадарчы інстытут (1963).

Працаваў у Гродзенскім дзяржаўным аграрным універсітэце (з 1968, эканамічны факультэт, кафедра эканомікі АПК, прафесар, у 1982—1993 — загадчык кафедры, 1968—1982 — прарэктар).

Навуковыя інтарэсы: праблемы інтэнсіфікацыі сельскай гаспадаркі на аснове паскарэння навукова-тэхнічнага прагрэсу.

## Узнагароды 
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга і інш.

## Бібліяграфія 
* Проблемы повышения экономической эффективности интенсификации животноводства : автореферат диссертации … доктора экономических наук : 08.00.05 / Григорьев Алексей Сафронович. — Москва, 1982.
* Экономическая эффективность углубленной специализации колхозов и совхозов на производстве животноводческой продукции (на примере колхозов и совхозов Вороновского района Гродненской области, БССР) : автореферат диссертации … кандидата экономических наук : 594 / А. С. Григорьев. — Вильнюс, 1968.

## Літаратура 
* Грыгор’еў Аляксей Сафронавіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. 374.
* Григорьев Алексей Сафронович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 211.
* Григорьев Алексей Сафронович // Профессора и доктора наук Гродненского государственного аграрного университета : краткий биобиблиографический указатель. — Гродно, 2011. — С. 35—36.
Дубіўці (Цярнопальскі раён)

**Дубіўці** () — вёска ў Цярнопальскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Байківецкай сельскай грамады.

Размешчана на правым беразе ракі Гніздзечна, за 15 км ад Цярнопаля і за 7 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі Курныкы. Праз вёску працякае рака Верхавінка.

## Насельніцтва 
* 2015 год — 686 жыхароў

## Гісторыя 
Каля Дубоўцаў выяўлены археалагічныя помнікі позняга палеаліту, ранняга жалезнага веку і чарняхоўскай культуры. Паводле адной з версій, ва ўрочышчы Манастырыска каля Дубоўцаў знаходзілася гістарычнае мястэчка Быковен, якое згадваецца ў 1214 годзе ў Галіцка-Валынскім летапісе.

Першая пісьмовая згадка — 1556 год; паводле люстрацыі галіцкага старосты Дубіўці належалі Канстанцін-Васілю Астрожскаму. Пасля яго смерці вёскай валодалі польскія магнаты Замойскія.

* 1569—1772 гг. — у складзе Рэчы Паспалітай.
* Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай з 1772 г. — пад уладай Габсбургскай манархіі.
* Ад пачатку 1782 г. сяло ўвайшло ў склад Цярнопальскага павета Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі Аўстрыі.
* Ад 15 чэрвеня 1810 г. да 3 мая 1815 г. аддадзена Расіі ў складзе Цярнопальскага краю.
* 9 чэрвеня 1815 г. пасля Венскага кангрэса вернуты Аўстрыі.
* Падчас Першай сусветнай вайны ад 21 жніўня 1914 г. да 25 ліпеня 1917 г. сяло знаходзіцца пад расійскай акупацыяй у складзе Цярнопальскай губерні Галіцка-Букавінскага генерал-губернатарства.
* З пачаткам лістападаўскага чыну ад 1 лістапада 1918 да 17 ліпеня 1919 гг. — у складзе Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі.
* Падчас польска-савецкай вайны 1920 г. ад 26 ліпеня да 21 жніўня 1920 г. сяло знаходзіцца ў складзе Галіцкай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі.
* 1 верасня 1921 г. уваходзіць у Цярнопальскі павет у складзе новастворанага Цярнопальскага ваяводства міжваенннай Польшчы.
* Ад 4 снежня 1939 г. сяло ўваходзіць у Цярнопальскую вобласць УССР.
* 2 ліпеня 1941 г. — 21 сакавіка 1944 гг. падчас нямецкай акупацыі ад 1 жніўня 1941 г. Вялікія Боркі — цэнтр воласці Цярнопальскага павета дыстрыкту Галічына Генерал-губернатарства Трэцяга Рэйха.
* Ад 8 снежня 1966 г. — сяло ўваходзіць у Цярнопальскі раён.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Цярнопальскай вобласці
Ягадны

**Ягадны**
* Ягадны — пасёлак у Бійскім раёне Алтайскага края.
* Ягадны — чыгуначны блокпост (населены пункт) у Скаварадзінскім раёне Амурскай вобласці.
* Ягадны — пасёлак у Камсамольскім раёне Хабараўскага края.
* Ягадны — пасёлак у Троіцкім раёне Чалябінскай вобласці.
Ягадны (Хабараўскі край)

**Ягадны** () — пасёлак сельскага тыпу на правым беразе Амура, у Камсамольскім раёне Хабараўскага края. Адміністрацыйны цэнтр Ягадненскага сельскага паселішча.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Хабараўскага края
Іспанія ў Другой сусветнай вайне

Іспанія афіцыйна не ўдзельнічала ў Другой сусветнай вайне.

Нягледзячы на ідэалагічную блізкасць, у прыватнасці, антыкамунізм і антысаветызм дзяржаў восі, іспанскі дыктатар генерал Франсіска Франка быў супраць непасрэднага ўдзелу краіны ў вайне. Ва ўрадзе ў той час знаходзіліся як германафілы, так і англафілы. Калі пачалася вайна, міністрам замежных спраў быў англафіл Хуан Бейгбедэр-і-Ацьенса. Хуткае прасоўванне Германіі ў Еўропе прымусіла Франка замяніць яго на Рамона Серана Суньера, які лічыўся адным з галоўных прыхільнікаў далучэння Іспаніі да баявых дзеянняў. Пасля паражэнняў нацысцкай Германіі 1942 года на Усходнім фронце і ў Паўночнай Афрыцы Франка зноў змяніў курс, прызначыўшы міністрам Франсіска Гомеса-Хордана, які спачуваў брытанцам. Іншым уплывовым англафілам быў герцаг Альба, пасол Іспаніі ў Вялікабрытаніі.

У пачатку Другой сусветнай вайны Германія планавала захапіць брытанскі Гібралтар, які займаў стратэгічную пазіцыю над Гібралтарскім праліўвам, злучаючы Міжземнае мора з Атлантычным акіянам. Для гэтага Генштаб запланаваў на 1940—1941 год правядзенне аперацыі «Фелікс», падчас якой нямецкія войскі павінны былі штурмаваць Гібралтар з сушы, з тэрыторыі Іспаніі. Афіцыйны Мадрыд адпрэчыў прапанову Гітлера захапіць брытанскае ўладанне. Франка баяўся ўступаць у вайну на баку краін восі, разумеючы, што яго ўзброеныя сілы не змогуць абараніць Канарскія астравы і Іспанскае Марока ад брытанскага нападу. Пазней іспанскі кіраўнік нават размясціў палявыя арміі ў Пірэнеях, баючыся магчымай нямецкай акупацыі Іберыйскага паўвострава.

Пры ўсім тым, у знак прызнання дапамогі, атрыманай ад Германія і Італіі падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі, рэжым Франка аказваў ім матэрыяльную і ваенную падтрымку, у тым ліку дазволіўшы добраахвотнікам ваяваць супраць СССР.

У цэлым, добраахвотнікі з ліку іспанскіх грамадзян служылі ў абодвух бакоў, у значнай ступені адлюстроўваючы сваю пазіцыю ў мінулай грамадзянскай вайне: калі франкісты змагаліся за краіны восі, то рэспубліканцы далучыліся да антыгітлераўскай кааліцыі.

## Гл. таксама 
* Іспанскае пытанне (ААН)

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 1939-1945: The Spanish Resistance in France
* Nueve Company (French Second Armoured Division) 
* The *Blue Division*
* Spanish Involvement in World War II
* Operation Felix: Assault on Gibraltar 
* [Excerpt from Christian Leitz, «Spain and Holocaust»](http://wais.stanford.edu/Spain/spain_FrancoWantedWWII(110303).html)
* *Libro Memorial. Españoles deportados a los campos nazis (1940—1945)*, Benito Bermejo and Sandra Checa, Ministerio de Cultura de España, 2006. Re-published in Portable Document Format.
* *Los vascos y la II Guerra Mundial*, Mikel Rodríguez, Euskonews & Media 301.
* Jimmy Burns, *Papa Spy: Love, Faith & Betrayal in Wartime Spain*. London, Bloomsbury, 2009. http://www.spectator.co.uk/books/5457543/from-madrid-with-love.thtml

Катэгорыя:Другая сусветная вайна паводле краін
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Іспаніі
Стрыгалёў

**Стрыгалёў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Міхайлавіч Стрыгалёў (нар. 1962) — савецкі акцёр-дзіця.
* Аляксандр Міхайлавіч Стрыгалёў (нар. 1968) — паэт і перакладчык.
* Міхась Стрыгалёў (Міхаіл Лаўрэнцьевіч) (1938—2005) — паэт і перакладчык.
Явас

**Явас** — пасёлак гарадскога тыпу ў Зубава-Палянскім раёне Рэспублікі Мардовія, цэнтр гарадскога паселішча. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 9 красавіка 1959 года. Насельніцтва — 5849 чал. (2021). Размешчаны ў паўночнай частцы Зубава-Палянскага раёна Рэспублікі Мардовія на беразе ракі Явас у зоне іглічна-шыракалістых лясоў.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мардовіі
Science slam

**Навуковы слэм** або **Science Slam** — неакадэмічная форма навуковай камунікацыі, спаборніцтва ў выглядзе кароткіх выступленняў навукоўцаў і даследчыкаў з апавяданнямі аб сваіх навуковых даследаваннях з выкарыстаннем тэрмінаў зразумелых непадгатаваным слухачам. Асноўная мэта падобных мерапрыемстваў - папулярызацыя навукі і стварэнне добрага іміджу маладых навукоўцаў і даследчыкаў.

## Асаблівасці фармату мерапрыемства 
* Кожны выступ асобнага навукоўца абмежаваны часам - не больш за 10 хвілін
* Выступ павінен грунтавацца толькі на ўласным навуковым даследаванні ці яго выніках
* Прамова павінна быць зразумелай недасведчаным гледачам, фактычна мець забаўляльны характар
Традыцыйныя слэмы праходзяць у вячэрні час на нетыповых для навуковых падзей пляцоўках: у тэатрах, клубах ці барах. У ходзе выступлення удзельнікі імкнуцца зрабіць свае выступленне максімальна зразумелым і цікавым, тлумачаць складаныя канцэпцыі простай мовай праз метафары, выкарыстоўваюць гумар, дасылкі да масавай культуры, інтэрнэт-мемы, жывыя эксперыменты і іншыя сродкі. Фактычна, арганізатары не могуць абмяжоўваюць навукоўцаў у спосабе падачы інфармацыі – яны могуць перадаваць сэнс свайго даследвання танцам, рэчытатывам, публічным эксперыментам. 

У класічным слэме пераможцам становіцца ўдзельнік, які атрымаў найбольшыя авацыі: пасля кожнага выступлення арганізатары замяраюць гучнасць апладысментаў з дапамогай шумамера. 

Таксама трэба адзначыць, што з часам з'явіліся вытворныя фарматы гэтага тыпу мерапрыемстваў з адаптаванымі правіламі: універсітэцкия, школьныя, карпаратыўныя (як форма тымбілдынгу). Але ўсе яны захоўваюць канцэптуальныя асновы навуковага слэма: абмежаванне па часе, прэзентацыя ўласных даследаванняў і забаўляльны характар

## Science slam у Беларусі 
У Беларусі першае і адзінае мерапрыемства ў фармаце Science Slam адбылося ў верасні 2016 года (гл. «Навуковы рынг»). Яно складалася з двух адборачных этапаў і фінала конкурсу, у якім выступілі пераможцы папярэдняга адбору. 

## Зноскі 
Катэгорыя:Папулярызацыя навукі
Катэгорыя:Навуковая супольнасць
Катэгорыя:Навука і грамадства
Катэгорыя:Навука і адукацыя
Катэгорыя:Навуковыя і тэхналагічныя спаборніцтвы
Нікалаеўка (гарадская акруга Саранск)

**Нікалаеўка** () — рабочы пасёлак у Мардовіі. Уваходзіць у гарадскую акругу Саранск. Падпарадкаваны адміністрацыі Кастрычніцкага раёна Саранска. Адміністрацыйна да Нікалаеўкі адносяцца суседнія пасёлкі Дабравольны і Пушкіна. Размешчаны на рацэ Інсар, за 7 км на поўдзень ад Саранска і за 2 км ад чыгуначнай станцыі Ялга.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мардовіі
Ромны (Амурская вобласць)

**Ромны** () — сяло ў Амурскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ромненскай муніцыпальнай акругі.

Таксама з’яўлялася адміністрацыйным цэнтрам Ромненскага сельсавета. Заснавана ў 1907 годзе перасяленцамі з Раменскага павета Палтаўскай губерні. Размешчана за 37 км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Паздзееўка (на лініі Белагорск — Завіцінск). Ад федэральнай трасы Чыта — Хабараўск да сяла Ромны каля 26 км (скрыжаванне каля сяла Знаменка).

Катэгорыя:Населеныя пункты Амурскай вобласці
Тарбеева (Мардовія)

**Тарбеева** — рабочы пасёлак (з 30 лістапада 1959 года), адміністрацыйны цэнтр Тарбееўскага раёна Рэспублікі Мардовія (з 16 ліпеня 1928 года) і пасялковай адміністрацыі.

Насельніцтва — 8970 чал. (2021). Радзіма лётчыка Міхаіла Пятровіча Дзевятаева, Героя Савецкага Саюза.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Мардовіі
Chromium

**Chromium** — свабодны браўзер з адкрытым зыходным кодам, створаны кампаніяй Google і супольнасцю распрацоўшчыкаў. Яго код з’яўляецца асновай для прапрыетарнага браўзера Google Chrome. Chromium мае такі ж карыстальніцкі інтэрфейс, што і Chrome, аднак адрозніваецца каляровай схемай. Таксама код Chromium выкарыстоўваюць Microsoft Edge, Samsung Internet, Opera і іншыя браўзеры.

Ліцэнзія на кампаненты Chromium залежыць ад стваральніка: частка, створаная Google, распаўсюджваецца ў адпаведнасці з ліцэнзіяй BSD, іншыя кампаненты маюць розныя ліцэнзіі, у тым ліку MIT, LGPL, Ms-PL і тры ліцэнзіі MPL/GPL/LGPL.

Кодавая база браўзера Chromium змяшчае каля 35 мільёнаў радкоў зыходнага кода. Код на C++ складае каля паловы зыходнага кода Chromium і ўключае рухавічкі Blink і V8, рэалізацыю HTTP і іншых пратаколаў, унутраную сістэму кэшавання і іншыя кампаненты браўзера. Частка карыстальніцкага інтэрфейсу рэалізавана з дапамогай HTML, CSS і JavaScript. Падтрымка мабільных аперацыйных сістэм патрабуе выкарыстання Java для Android, Swift і Objective-C для iOS. У студзені 2023 года Google абвясціў, што дазволіць выкарыстоўваць староннія бібліятэкі на Rust у распрацоўцы Chromium.

## Браўзеры на базе Chromium 
Акрамя Google Chrome многія іншыя браўзеры былі заснаваны на кодзе Chromium, сярод іх:

* Amazon Silk
* Avast Secure Browser, распрацаваны кампаніяй Avast
* Blisk — гэта браўзер, даступны для Windows 7 і пазнейшых версій, OS X 10.9 і больш позніх версій, мэта якога — забяспечыць шэраг карысных інструментаў для вэб-распрацоўкі.
* Brave — гэта вэб-браўзер з адкрытым зыходным кодам, мэта якога — блакаваць трэкеры вэб-сайтаў і выдаляць інтэрнэт-рэкламу.
* Comodo Dragon — гэта рэбрэндынгавая версія Chromium для 32-разрадных Windows 8.1, 8, Windows 7 і Vista вырабленая Comodo Group . Па словах распрацоўшчыка, гэта забяспечвае палепшаныя функцыі бяспекі і прыватнасці.
* З 15 студзеня 2020 г. Microsoft Edge працуе на базе Chromium.
* Opera пачала выкарыстоўваць Chromium для свайго браўзера з версіі 15 
* Кампанія Samsung прадставіла свой першы браўзер Samsung Internet на аснове Chromium у мадэлі Galaxy S4, выпушчанай у 2013 годзе.
* Vivaldi — гэта браўзер для Windows, macOS і Linux, распрацаваны Vivaldi Technologies. Vivaldi, заснаваны на Chromium, імкнецца адрадзіць магчымасці Opera эпохі Presto з дапамогай уласных запатэнтаваных мадыфікацый.
* Яндэкс-браўзер — гэта браўзер, створаны расійскай кампаніяй-распрацоўшчыкам праграмнага забеспячэння Яндэкс для macOS, Windows, Linux, Android і iOS.  Браўзэр інтэгруе сэрвісы Яндэкса, якія ўключаюць пошукавую сістэму, сэрвіс машыннага перакладу і воблачнае сховішча . На Android ён дае магчымасць усталяваць пашырэнні Chrome у мабільным браўзеры.

## Гл. таксама 
* Blink

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Браўзеры
Катэгорыя:Google
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне, распрацаванае ў 2008 годзе
Катэгорыя:Свабодныя браўзеры
Катэгорыя:Свабоднае праграмнае забеспячэнне, напісанае на C++
Катэгорыя:Свабоднае кросплатформавае праграмнае забеспячэнне
Вяршына-Дарасунскі

**Вяршына-Дарасунскі** () — пасёлак гарадскога тыпу (з 1932) у Тунгакочанскім раёне Забайкальскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча «Вяршына-Дарасунскае».

Адно з найстарэйшых золатаздабыўных паселішчаў Забайкалля.

Насельніцтва — 4981 чал. (2021), самы буйны населены пункт раёна. Размешчаны на правым беразе ракі Дарасун (левы прыток Таргі, басейн Нерчы) за 56 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, вёскі Верх-Усуглі, за 260 км на паўночны ўсход ад Чыты.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Какуй (Забайкальскі край)

**Какуй** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Срэценскім раёне Забайкальскага края Расіі, на левым беразе Шылкі. Чыгуначная станцыя на галінцы Куэнга — Срэценск. У пасёлку быў размешчаны Срэценскі суднабудаўнічы завод. Насельніцтва — 5402 чалавекі (2021). Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1938 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Аксёнава-Зілаўскае

**Аксёнава-Зілаўскае** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чарнышоўскім раёне Забайкальскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча «Аксёнава-Зілаўскае». Размешчаны на Транссібірскай магістралі за 380 кіламетраў на ўсход ад Чыты. У пасёлку знаходзіцца чыгуначная станцыя Зілава Забайкальскай чыгункі. Заснаваны ў 1908 годзе пры будаўніцтве чыгункі на месцы пасёлка Аляксееўскі. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1930 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1908 годзе
Калангуй

**Калангу́й** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Алавянінскім раёне Забайкальскага края Расіі. Насельніцтва — 1302 чал. (2021). Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Хадабулак — 45 км. Заснаваны ў 1919 годзе з адкрыццём Калангуйскага радовішча флюарыта. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1939 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Карымскае (пасёлак гарадскога тыпу)

**Карымскае** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Карымскага раёна Забайкальскага края Расіі, чыгуначная станцыя. Насельніцтва —  (2021). Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1935 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Клічка (пасёлак гарадскога тыпу)

**Клічка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Прыаргунскім раёне Забайкальскага края Расіі. Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі 11 км. Заснаваны ў 1759 годзе. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1952 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Цымерман

**Цымерман** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іаган Баптыст Цымерман — нямецкі мастак
* Мак Цымерман — нямецкі мастак
Мак Цымерман

**Мак Цымерман** (; ,  — , Васербург-ам-Ін) — нямецкі жывапісец і графік, ілюстратар і сцэнограф. Адзін з найважнейшых нямецкіх прадстаўнікоў сюррэалізму. У 1958 годзе заняў пасаду прафесара ў Акадэміі прыгожых мастацтваў у Берліне. Вядомымі вучнямі Мака Цымермана былі прадстаўнікі фантастычнага і крытычнага рэалізму, такія як У. Петэр Зоргэ, Райнер Шварц і Райнер Мордмюлер.

У 1964 годзе стаў прафесарам Акадэміі прыгожых мастацтваў у Мюнхене. Яго вучнямі былі Отфрыд Кульман, Рудзігер Франк (з 1984 г.: Цілапа Монк), Крысціян Мішке, Францыска Фукс, Памона Цыпсер і Рольф Цыле.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Давенда

**Давенда** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Магочынскім раёне Забайкальскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча «Давендзінскі». Насельніцтва — 583 жыхары (2021). У 1939 годзе адкрыта 1-я вопытная малібдэнавая фабрыка. З 1941 года асноўнай гаспадарчай дзейнасцю стала здабыча малібдэна, працавала Давендзінскае рудаўпраўленне.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1951 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1939 годзе
Пажар на бульвары Шаўчэнкі ў Мінску

**Пажар на бульвары Шаўчэнкі ў Мінску** — здарэнне, якое адбылося ў Мінску на бульвары Шаўчэнкі, 4 у ноч на 17 снежня 2022 года. Пажар адбыўся па прычыне выбуху газавага абсталявання і ў выніку яго загінулі 6 чалавек, сярод якіх было 1 дзіця 2011 г. н., шпіталізаваны яшчэ 3 чалавекі, сярод якіх таксама 1 дзіця і каля 20 чалавек эвакуіяваны з дому. Па выніках трагедыі міністр энергетыкі В. Каранкевіч заявіў аб намеры ўзмацніць кантроль за эксплуатацыяй газавага абсталявання.

Следства прышло ды высновы, што выбух адбыўся ў выніку наўмысных дзеянняў двух жыхароў гэтага дома. Уначы 17 снежня фігуранты вылілі на падлогу ў кватэры больш за 10 літраў лёгкай на загаранне вадкасці і пашкодзілі газавае абсталяванне на кухні, чым стварылі выбухованебяспечную канцэнтрацыю газапаветранай сумесі. Пасля гэтага яны ініцыявалі ўзгаранне, што прывяло да выбуху, які пашкодзіў уваходныя дзверы ў памяшканне і, разам з полымем, распаўсюдзіўся па пад’ездзе. Сілы выбухной хвалі хапіла, каб выбіць уваходныя дзверы ў яшчэ адну кватэру на іншым паверсе, дзе загінула сям’я з дзіцем. Акрамя таго, сярод жыхароў дома таксама былі пацярпелыя ў выніку атручэння прадуктамі гарэння і абвальвання канструкцый.

Следствам атрыманы звесткі аб тым, што намер мужчыны і яго жонкі, якія тут пражывалі і загінулі ў выніку выбуху, быў накіраваны на рэалізацыю групавога суіцыду. Прынята рашэнне аб спыненні крымінальнага пераследу ў сувязі са смерцю названых асоб.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Падзеі 17 снежня
Катэгорыя:Пажары ў Мінску
Катэгорыя:Бульвар Шаўчэнкі (Мінск)
Катэгорыя:2022 год у Мінску
Катэгорыя:Катастрофы 2022 года
Іаган Баптыст Цымерман

**Іаган Баптыст Цымерман** (ням. Johann Baptist Zimmermann; , Гейспойнт, Весабрун — , ) — нямецкі архітэктар, жывапісец і лепшчык-дэкаратар, «штукатар» (Stuckateur) паўднёва-нямецкага барока і ракако.

## Біяграфія 
Іаган Баптыст Цимерман выйшаў з рамесленага асяроддзя, так званай школы Весобрунна (да 1853 года Гайспойнт, Верхняя Баварыя), вядомай сваімі майстрамі дэкаратыўнай рэзкі па дрэве і гіпсу (стука). Яго бацькамі былі штукатур Эліяс Цымерман (1656 — каля 1696) і Юстына Цымерман (? —1717). Іаган атрымаў адукацыю мастака ў Аўгсбургу. 28 сакавіка 1705 года ён ажаніўся з Элізабет Остэрмайр, якая была на службе ў графіні Макслрайн, а ў 1707 годзе пасяліўся ў раёне Маркт Місбах, дзе нарадзіліся яго пяцёра дзяцей.

У 1715 годзе Іаган пасяліўся ў рэзідэнцыі князя-епіскапа ў горадзе Фрайзінгу (Верхняя Баварыя). Там ён пазнаёміўся з венецыянцам Якапа Амігоні, які ў 1719 годзе стварыў роспіс столі ў гэтым манастыры.

У якасці лепшчыка і фрэскіста Іаган Баптыст Цымерман супрацоўнічаў са сваім братам Дамінікам, архітэктарам. Дамінікус Цымерман жыў у Ландсбергу-на-Леху (Верхняя Баварыя), дзе быў мэрам з 1748 па 1753 год. Памёр каля царквы паломнікаў у Вісе каля Штайнгадэна (Вайльхайм-Шонгау, Верхняя Баварыя) у 1766 годзе.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Архітэктары Германіі
Ажурныя тканіны

**Ажурныя тканіны** (&nbsp;— празрысты, плецены)&nbsp;— лёгкія празрыстыя тканіны, для вырабу якіх ужываюць 3 віды : адну ўтковую і дзве асноўныя (грунтавую і перавівачную, або ажурную). Пераплятаючыся з утком, грунтавая і перавівачная асновы перавіваюцца паміж сабой, утвараючы розныя празрыстыя ўзоры або на густой непразрыстай тканіне&nbsp;— сеткаватыя ўзоры ў выглядзе гафту (спортажур, газ да таго падобнае).

З ажурных тканін вырабляюць летняе адзенне, фіранкі, хустачкі, тэхнічныя сіты і гэтак далей.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тканіны
Юргевіч

**Юргевіч** — беларускае прозвішча:
* Іван Вацлававіч Юргевіч — беларускі прафсаюзны дзеяч
* Уладзіслаў Нарбертавіч Юргевіч — рускі філолаг

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
Януарыус Цік

**Ёган Расо Януарыус Цік** (ням.: Johann Rasso Januarius Zick; ,  — , Кобленц-Эрэнбрайтштайн) — нямецкі жывапісец і малявальшчык своеасаблівага барочна-ракайльнага стылю і нямецка-аўстрыйскага стылю цопф.

## Біяграфія 
Януарыус Цік вучыўся рамяству жывапісца ў свайго бацькі Іаганеса Ціка (1702—1762), майстры фрэскавых роспісаў. Калі яму было чатырнаццаць, яго адзінаццацігадовы брат упаў з будаўнічых лясоў у абацтве Вайнгартэн, і разбіўся на смерць. У 1745—1748 гадах Януарыус вывучаў будаўнічую справу ў Якаба Эмеле ў Бад-Шусенрыдзе. Затым працаваў разам з бацькам у арцыбіскупскай рэзідэнцыі ў Вюрцбургу і да сярэдзіны 1750-х гадоў — у палацы Брухзаль.

У 1756 годзе Януарыус прыехаў у Парыж, дзе завязаў знаёмствы з майстрамі з Рыма, Аўгсбурга і Базеля. У 1758 г. быў у Рыме. Пасля вяртання ў Германію мастак працаваў над стварэннем фрэсак для замка Энгерс каля Нойвіда. Пасля выканання гэтай замовы ў 1760 годзе Цык быў прызначаны прыдворным мастаком курфюрста Трыра. Ажаніўся з дачкой землеўладальніка Ганнай-Марыяй Грубер (1745—1811) і пасяліўся на доўгія гады ў маленькім мястэчку Кобленц-Эрэнбрайтштайн (раней незалежны горад на правым беразе Рэйна ў ліпені 1937 года быў уключаны ў склад Кобленца). У гэтым жа горадзе мастак памёр 14 лістапада 1797 года.

Адным з чатырнаццаці дзяцей Януарыуса быў жывапісец-партрэтыст і пейзажыст Конрад Цік (1773—1836). Праўнук Януарыуса Ціка — жывапісец і малявальшчык-ілюстратар Аляксандр Цік (1845—1907).
Азям (адзенне)

і шапка]]
**Азям** або **озям** (цюрк., араб. Adzam — Персія,  — перс) — мужчынскае старадаўняе верхняе адзенне халатападобнага крою з доўгімі рукавамі на Русі, спачатку ўжывалася ўсімі саслоўямі, пазней толькі сялянамі ў святочныя дні і ў дарогу; доўгі кафтан, сярмяжны або з тоўстага сукна хатняга вырабу, насіўся з кушаком. На беларускіх землях вядомы з XVI стагоддзя.

Крой азяма быў такі ж, як у звычайнага сялянскага кафтана. Назва паходзіць ад арабскага слова «аджэм», што азначала любую чужую нацыю, асабліва Персію. Адсюль заключалася, што азям быў запазычаны рускімі з Персіі.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Азям, озям // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 90. — .
* 
* Азямъ // Энциклопедический словарь, составленный русскими учеными и литераторами. — , 1861.
* Беловинский Л. В. Азям // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 9. — 784 с. — 5000 экз. — .
* Буровик К. А. Азям // Красная книга вещей: Словарь. — М.: Экономика, 1996. — С. 9. — 215 с. — .
* Шангина И. И. Азям // Русский традиционный быт: Энциклопедический словарь. — СПб.: Азбука-Классика, 2003. — С. 501—502. — 688 с. — 5000 экз. — .
* Азям // Русский традиционный костюм: Иллюстрированная энциклопедия / Авт.: Н. Соснина, И. Шангина. — СПб.: Искусство — СПб, 2006. — С. 17—18. — 400 с. — 3000 экз. — .
* 

## Спасылкі 
* Российский Этнографический музей: Толковый словарь: Азям

Катэгорыя:Верхняе адзенне
Аляксандр Міхайлавіч Стрыгалёў

**Аляксандр Міхайлавіч Стрыгалёў** (нар. ) — паэт, перакладчык і журналіст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Перм. Сын паэта і перакладчыка Міхася Стрыгалёва. У 1994 годзе скончыў Літаратурны інстытут імя М. Горкага ў Маскве. У 1994—1997 гадах працаваў у музычнай рэдакцыі Беларускага радыё, у 1997—1998 гадах — у газеце «Беларускі трактарабудаўнік», з 1998 года — у газеце «Кантакт». З 2000 года А. М. Стрыгалёў у аддзеле інфармацыі і грамадскіх сувязей Упраўлення ўнутраных спраў Мінскага абласнога выканаўчага камітэта.

## Творчасць 
Друкавацца пачаў у 1986 годзе. Піша на рускай мове. Пераклаў на рускую мову кнігу М. Мятліцкага «Бабчын» (1997, разам з М. Стрыгалёвым), творы Я. Купалы, Я. Коласа, М. Танка, М. Багдановіча, П. Броўкі, У. Караткевіча, Г. Пашкова, А. Пысіна і інш. На некаторыя вершы А. Стрыгалёва напісаны песні.

Сярод апублікаванага:
* В саду вселенной. Стихотворения. Песни. Переводы. — Мн., 2002.

## Літаратура 
* 
* Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск, 2008. — Т. 7.

Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі СССР
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Журналісты СССР
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі на рускую мову
Хусіна

**Хусіна** () — населены пункт у складзе Тузланскай абшчыны Федэрацыі Босніі і Герцагавіны.

У 1920 годзе Камуністычная партыя Югаславіі арганізавала ў гэтай мясцовасці шахцёрскія хваляванні, якія атрымалі назву «Хусінскае паўстанне».

## Спасылкі 
*  Вэб-архіў сайта, прысвечанага Хусіна

Катэгорыя:Населеныя пункты Босніі і Герцагавіны
2022 год у гісторыі метрапалітэна

У гэтым артыкуле пералічваюцца асноўныя падзеі з гісторыі метрапалітэнаў у **2022** годзе.
## Падзеі 
*6 сакавіка — адкрыты  (Індыя), участкамі на 1 і 2 лініях па пяць станцый.

## Спасылкі
Катэгорыя:2022
Катэгорыя:Гады ў гісторыі метрапалітэна
Катэгорыя:Транспарт у 2020-я
Ключаўскі (Забайкальскі край)

**Ключаўскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Магочынскім раёне Забайкальскага края Расіі.

Насельніцтва — 934 жыхары (2021).

Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Магоча — 45 км. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1950 года. У пасёлку Ключаўскі ў кар’еры да 2002 года вялася адкрытая здабыча залатой руды.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Ксеньеўка (Забайкальскі край)

**Ксеньеўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Магочынскім раёне Забайкальскага край Расіі. Ксеньеўская чыгуначная станцыя Забайкальскай чыгункі. Насельніцтва — 2431 жыхар (2021). Ксеньеўская станцыя заснавана пры пабудове Амурскай чыгункі ў 1908 годзе.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 26 лютага 1939 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Аксаміт

]]
**Аксаміт**&nbsp; ( ад  — з шасці нітак)&nbsp;— тканіна з натуральнага шоўку або хімічнага валакна з густым разрезным ворсам на адным баку. Даўжыня ворса&nbsp;— звычайна 1—2&nbsp;мм.

Аснова аксаміту, як правіла, баваўняная. Аксаміт выкарыстоўваюць для пашыву адзення, для аздаблення і ў дэкаратыўных мэтах.

## Класіфікацыя 
* Плюш&nbsp;— асноўны аксаміт з высокім ворсам (2,2 мм). Ворс фармуюць ніткі асновы.
* Вельвет&nbsp;— утковы аксаміт, або *паўбархат*. Ворс утвараюць утковыя ніткі.

## У свеце 
Аксаміт&nbsp;— адна з самых старажытных тканін&nbsp;— паходзіць з Індыі, ён быў распаўсюджаны ў Кітаі, з Сярэдневякоўя&nbsp;— у Заходняй Еўропе, у прыватнасці вырабляўся ў Італіі.

На Русі аксаміт вядомы з часоў Кіеўскай Русі, тканіны з гэтага матэрыялу згадваюцца ў «Слове пра паход Ігаравы»:

Аксамітам таксама называлі багата арнаментаваную расліннымі ўзорамі ці разводамі шаўковую, шчыльную, варсаваную двухасноўная тканіну з залотнымі і сярэбранымі ніткамі ва ўтку, падобную да аксаміту часоў Адраджэння.

## Літаратура 
* , К., 1982, стор. 516
* Оксамит // Українська мала енциклопедія : 16 кн : у 8 т. / проф. Є. Онацький. — Буенос-Айрес, 1962. — Т. 5, кн. IX : Літери На — Ол. — С. 1199—1200. — 1000 екз.

Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Катэгорыя:Варсаваныя тканіны
Lost (песня Linkin Park)

«**Lost**» («Згублены») — песня амерыканскага рок-гурта Linkin Park. Першапачаткова запісана падчас сесій для іх другога студыйнага альбома *Meteora* (2003), пазней ён быў афіцыйна выпушчаны 10 лютага 2023 года як першы сінгл з перавыдання альбома, прысвечанага 20-годдзю.

## Гісторыя 
Песня была першапачаткова запісаная ў 2002 годзе, калі Linkin Park запісвалі матэрыял для свайго другога студыйнага альбома *Meteora* (2003). Пасля таго, як гурт намякнуў на выпуск матэрыялу ў другой палове студзеня 2023 года, песня была афіцыйна выпушчана 10 лютага 2023 года ў рамках прасоўвання перавыдання *Meteora* з нагоды 20-годдзя гурта. Прома-ролік песні быў загружаны на старонкі гурта ў сацыяльных сетках, а пашыраны прома-ролік быў загружаны ў SoundCloud.

Майк Шынода пісаў: «Знайсці „Lost“ было як знайсці любімую фатаграфію, якую ты забыўся зрабіць, быццам яна чакала зручнага моманту, каб паказаць сябе». Па словах Шыноды, фанаты прасілі песні з голасам нябожчыка вакаліста Чэстэра Бэнінгтана на працягу многіх гадоў, і заявілі, што «Lost» з’яўляецца адным з невыдадзеных трэкаў з вакалам Бэнінгтана, які будзе ўключаны ў 20-годдзе *Meteora*.

## Кампазіцыя 
«Lost» была апісана крытыкамі як ню-метал і электронная песня. Адзначалася, што «Lost» па гучанні нагадвае «Breaking the Habit» і «Numb».

## Выкананне 
* Чэстэр Бэнінгтан — вядучы вакал
* Майк Шынода — вакал, клавішныя, сэмплер
* Брэд Дэлсан — гітара
* Джо Хан — дыджэй
* Роб Бурдон — барабаны
* Дэйв Фарэл — бас-гітара

## Трэк-ліст 
Катэгорыя:Песні на англійскай мове
Катэгорыя:Песні паводле алфавіта
Катэгорыя:Песні 2002 года
Катэгорыя:Сінглы 2023 года
Ажур (узор)

**Ажур** (, ад &nbsp;— рабіць скразным)&nbsp;— тэхніка стварэння скразнога арнаментнага . Ужываецца ва ўсіх відах дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і ў архітэктуры.

У ткацтве і  ажур утвараюць рассоўваннем і сцяжкай  асновы і ўтку; у , вышыўцы, выцінанках, &nbsp;— выразанне малюнка або яго дэталяў (для каляровага кантрасту часам ужываюць каляровыя падкладкі з іншых матэрыялаў); у злотніцтве і мастацкім ліцці&nbsp;— пляценне з тонкіх металічны нітак або скручанага дроту ( або ); у кераміцы і &nbsp;— прарэзваннем асобных дэталяў.

У гэтай тэхніцы вырабляюць карункі, сетачкі для каптуроў, арнаменты, , фарфор; у драўлянай архітэктуры&nbsp;— балясіны, ліштвы і г. д.

## Гл. таксама 
* 
* Ажурнае вязанне
* Ажурныя тканіны

## Літаратура 
* *А.&nbsp;І.&nbsp;Беляєва*. Ажур // Мистецтво України: Енциклопедія в 5 томах. / А. В. Кудрицький, відповідальний редактор. — К.: «Українська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1995. — Т. 1 : А — В. — С. 24. — ISBN 5-88500-27-1.

Катэгорыя:Дрэваапрацоўка
Катэгорыя:Металаапрацоўка
Катэгорыя:Архітэктурныя элементы
Катэгорыя:Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва
Катэгорыя:Мастацкае шкло
Катэгорыя:Арнаменты
Катэгорыя:Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва Расіі
Афтопік

**Афтопік** (ад ) — паведамленне ў абмеркаванні, якое выходзіць за рамкі тэмы, якая абмяркоўваецца.

## Апісанне 
Напрыклад, калі абмяркоўваюцца інжэктарныя рухавікі, не трэба спрабаваць выказваць меркаванне з нагоды нядаўняга футбольнага матча або сукенкі з апошняй калекцыі.

## Спасылкі 
* https://ubunlog.com/be/катэгорыя/па-за-тэмай/

Катэгорыя:Сеткавы этыкет
Аргандзі

для дзяўчынкі з аргандзі. 1940-я]]
**Аргандзі** — разнавіднасць лёгкіх напаўпразрыстых тканін, падобных на тонкі вэлюм або маркізет з самых тонкіх гатункаў віскознага шоўку падвышанай круткі. Такая тэкстура матэрыялу патрабуе вельмі асцярожнага звароту пры шыцці і адразу мае патрэбу ў абмётванні краёў гатовага вырабу.

Як правіла, аргандзі выпускаецца ў адбеленым выглядзе, палосамі шырынёй 88 см і выкарыстоўваецца для аздобных прац або вырабу лёгкіх  і святочных дзіцячых сукенак. Працэсы мыцця і ачысткі супадаюць з такімі для вырабаў са , яны павінны выключаць інтэнсіўнае трэнне і выкручванне, каб пазбегнуць рассоўвання нітак па швах.  працэдуры рэкамендуецца ажыццяўляць не занадта гарачым прасам.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Органди // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 266. — ISBN 5-86617-030-2.

## Спасылкі 
* Органди в «Текстильпедии» на сайте https://web.archive.org/web/20140529092409/http://textilpedia.ru/

Катэгорыя:Тканіны
Аснова (ткацтва)

**Аснова** — падоўжная (вертыкальная) сістэма напрамку паралельных адна адной  у тканіне, якія размяшчаюцца ўздоўж абодвух беражкоў тканіны. Разам з сістэмай *утка́* ўтварае . Асноўныя ніткі таксама могуць называцца *далявымі* ніткамі.

## Апісанне 
Аснова можа падавацца на ткацкі станок двума спосабамі:

# З ткацкага навою. У гэтым выпадку абавязкова прысутнічаюць падрыхтоўча-ткацкія пераходы, такія як: снаванне (перамотка нітак асновы з бабін пражы на ткацкі навой (калі пража далей не шліхтуецца) або снавальны валік)
#  — насычэнне асновы шліхтай (адмысловым растворам для надання ніткам трываласці і гладкасці) з намоткай на выхадзе на ткацкі навой

У працэсе ткацтва ніткі асновы падвяргаюцца шматразоваму нацяжэнню, выгібу і трэнню. Прычым сіла іх нацяжэння пераменная (найбольшая велічыня яе адпавядае моманту прыбою ўточыны, а найменшая — моманту поўнага закрыцця зева). Таму ніткі асновы павінны валодаць неабходнай трываласцю, пругкасцю, эластычнасцю і ўстойлівасцю да ўздзеянняў трэннем. Да нітак утка гэтыя патрабаванні не абавязковыя.

У некаторых выпадках, галоўным чынам пры вырабе цяжкіх тэхнічных тканін, а таксама для падачы ворсавай асновы ў ткацтве ворсавых тканін (напрыклад, велюр, плюш, «Шпігель» і т. п.) выкарыстоўваецца падача асновы на станок са шпулярніка, на які ўсталёўваюцца непасрэдна бабіны з пражай.

Асновай таксама называецца адна з сістэм нітак, якая прысутнічае пры вырабе папярочна-вязанага трыкатажу. Падрыхтоўка і знешні выгляд трыкатажнай асновы шмат у чым аналагічныя ткацкім асновам.

Характарыстыкамі асновы з’яўляюцца наступныя паказчыкі:

* Шырыня
* Колькасць нітак
* Шчыльнасць (колькасць нітак (канцоў) на адзінку даўжыні, напр 10 нітак/см)
* Лінейная шчыльнасць
* Хімічны склад нітак асновы
* Каляровасць (адна- або шматколерная) і інш.

Пры вырабе тканін складанай структуры (дзвюх- і больш слойных, ворсавых, стракататканых) на ткацкі станок можа падавацца не 1, а 2 і больш асновы. У выпадку выкарыстання двух асноў ніжняя называецца карэннай, а верхняя — прыціскной.

## Спасылкі 
* Основа (в ткачестве) — статья из Большой советской энциклопедии. 
* 
* Труевцев И. Н. Технология и оборудование текстильного производства. — 1-е изд. Учебник. — Издательство научно-технической литературы РСФСР, 1960. — С. 421—428. — 683 с.

Катэгорыя:Ткацкая справа
Катэгорыя:Тканіны
Байкадам

**Байкадам** — тапонім.

* Байкадам (Карагандзінская вобласць)
* Байкадам (Кызылардзінская вобласць)