open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Анакрэонт

**Анакрэонт** з вострава Тэас (*Анакрэон*, , 570/559 — 485/478 да н.э.) — старажытнагрэчаскі лірычны . Быў уключаны ў кананічны спіс Дзевяці лірыкаў вучонымі эліністычнай Александрыі.

## Біяграфія і творчасць 
Паходзіў з вострава Тэас (Малая Азія). Жыў на востраве Самасе, потым у Афінах. Ствараў гімны, элегіі, эпіграмы, бяседныя песні. Вершы пісаў на іанійскім дыялекце старажытнагрэчаскай мовы.

Адзін з першых лірыкаў Грэцыі. Пясняр любові, весялосці і сяброўскіх баляванняў (вершы на гэтыя тэмы пазней атрымалі назву анакрэантычных). Яго вершы радасныя, вясёлыя, жыццесцвярджальныя. Праўда, ён актыўна цікавіўся і палітыкай, а калі расчараваўся ў ёй, то шукаў забыццё ў каханні і сяброўстве. Паэзія Архілоха вызначаецца вытанчанасцю апрацоўкі, таму шматлікія пазнейшыя паэты, зачараваныя яго стылем, пісалі ў той самай манеры, імкнучыся да прыгажосці формы.

Да творчасці Анакрэонта часта звяртаўся М. Багдановіч.

## Беларускія пераклады 
* Песні і фрагменты. Пер. Л. Баршчэўскага. (Серыя «Паэты планеты»), 2019.

## Літаратура 
* Шамякіна Т. Антычная літаратура // Міфалогія і беларуская літаратура: нарысы і эсэ / Таццяна Шамякіна. — Мінск: Маст. літ., 2008. — С. 213—242. ISBN 978-985-02-0925-2.

Катэгорыя:Старажытнагрэчаскія паэты
Катэгорыя:Паэты Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Паэты VI стагоддзя да н.э.
Алкей

**Алкей** (стар.-грэч. Ἀλκαῖος; 620/626 — пасля 580 да н.э.) — старажытнагрэчаскі паэт, прадстаўнік мелічнай (музычна-песеннай) лірыкі.

## Творчасць 
Пісаў на эалійскім дыялекце, складанымі памерамі. Палітычную тэматыку Алкей сумяшчаў з бяседнай, ствараў застольныя песні (сколіі), распрацаваў сваю ўласную алкееву страфу.

## Крыніцы 
* Арыстоцель. Палітыка. III 9 5—6; V 8, 23—29; V 13.
* Герадот. Гісторыя. V 95.
* Дыяген Лаэрцкі. Пра жыццё, вучэнні і выслоўі знакамітых філосафаў. I 4; I 74.
* Дзіянісій Галікарнаскі. Рымскія старажытнасці. V 73.
* Квінтыліян. Навучанні аратару. X 63.
* Плутарх, Баль сямі мудрацоў. 17.
* Страбон. Геаграфія. I II 30; VIII I 38; VIII II 2; XIII II 3.

## Літаратура 
Выданні (тэкст і французскі пераклад):
* У серыі «Collection Budé»: *Alcée*. Fragments. Texte établi, traduit et annoté par G. Liberman. 2e tirage 2002. CXXVII, 624 p.&nbsp;ISBN 978-2-251-00476-1

Даследаванні:
* Bowra C. M. Greek Lyric Poetry from Alcman to Simonides. 2nd, revised ed. — Oxford, 1961. P. 135.
* Alcaeus. // Encyclopaedia Britannica. Ed. 15th. — London, 1974—1984.
* Marzullo, Benedetto. Il «miraggio» di Alceo. Berlin; New York: Walter de Gruyter, 2009. xxxix, 171 p. (Beiträge zur Altertumskunde, 252).

Катэгорыя:Старажытнагрэчаскія паэты
Катэгорыя:Паэты Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Постаці Лесбаса
Катэгорыя:Паэты VI стагоддзя да н.э.
Вакхілід

**Вакхілід** (, каля 518 — каля 450 да н.э.) — грэчаскі паэт, прадстаўнік ўрачыстай харавой лірыкі. Быў уключаны ў кананічны спіс Дзевяці лірыкаў навукоўцамі эліністычнай Александрыі.

## Літаратура 
### Тэксты і пераклады 
* Выданне серыі «Collection Budé»: *Bacchylide*. Dithyrambes. — Epinicies. — Fragments. Texte établi par J. Irigoin, traduit par J. Duchemin et L. Bardollet. 2e tirage 2002. LVI, 280 p. ISBN 978-2-251-00430-3

## Спасылкі 
* Сачыненні (грэч. і англ.)

Катэгорыя:Старажытнагрэчаскія паэты
Катэгорыя:Паэты Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Паэты V стагоддзя да н. э.
Людміла Генрыхаўна Бржазоўская

**Людміла Генрыхаўна Бржазоўская** () — беларуская савецкая артыстка балета, , педагог-рэпетытар Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь. Народная артыстка Беларускай ССР (1975).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Мінску ў сям'і беларускага мастака-жывапісца Генрыха Бржазоўскага, які стварыў больш за 2 тысячы палотнаў. Сям'я Людмілы Бржазоўскай жыла на вуліцы Старажоўскай (дзе ў двары была бацькава майстэрня) недалёка ад Тэатра оперы і балета. У харэаграфічнае вучылішча яе адвяла мама (лейтэнант, урач-стаматолаг у паліклініцы МУС). Дзядуля Людмілы Бржазоўскай, выхадзец са збяднелай польскай шляхты, быў чырванадрэўшчыкам і афармляў у Мінску Чырвоны касцёл.

У 1966 годзе закончыла Беларускае харэаграфічнае вучылішча.

У 1987 скончыла навучанне на факультэце харэаграфіі Мінскага інстытута культуры. З 1989 года выкладала ў Беларускім харэаграфічным вучылішчы, з 1994 года — на кафедры харэаграфіі Беларускай акадэміі музыкі. З 2001 года працавала ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.

Адначасова з 1997 года — педагог-рэпетытар Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Беларусі.

## Творчасць 
Выканальніцкае мастацтва Бржазоўскай вызначалася высокім лірыка-трагедыйным напалам, спалучала ўменне выявіць унутраную сутнасць вобраза з сучасным пластычным малюнкам танца і завершанасцю ліній.

## Фільмаграфія 
* «***Міф***» — меладрама Аяны Шахмаліевай, 1986. У гэтай карціне, створанай па матывах аповесці Кірыла Ласкары «Дваццаць трэці піруэт», Людміла Бржазоўская сыграла таленавітую балерыну. У фільме таксама сыграў Марыс Ліепа.

## Літаратура 
* Мушынская Т. М. Гармония дуэта. — Мн., 1987.
* Мушынская Т. М. Гаркавы смак ісціны: Партрэты. — Мн., 1993. — С. 24-32.
* Чурко Ю. М. Бржазоўская Людміла Генрыхаўна// Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя. У 2 т. Т. 1. — Мн., 2002. — С. 161—162.

## Спасылкі 
* Біяграфія Людмілы Бржазоўскай на сайце НАБТБ РБ
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Народныя артысты Беларускай ССР
Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай харэаграфічнай гімназіі-каледжа
Марк Аўрэлій Карын

**Марк Аўрэлій Карын** () — рымскі імператар у 283—285 гадах.
Карын быў старэйшым сынам прэфекта прэторыя Кара. Пасля таго, як Кар быў абвешчаны імператарам, ён прызначыў Карына сваім суправіцелем з тытулам цэзара і, пакінуўшы кіраўніком заходніх правінцый, рушыў у паход на персаў разам з другім сынам Нумерыянам. Пасля смерці бацькі і брата Карын выступіў супраць абвяшчэння ўсходнімі легіёнамі імператарам Дыяклетыяна, але ў генеральнай бітве ў даліне Марга пацярпеў паразу і быў забіты.
Уладзімірскі праспект

**Уладзімірскі праспект** () — вуліца ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Неўскі праспект з Загарадным. Размешчана ў напрамку з поўначы на поўдзень, складае адну магістраль з Ліцейным праспектам і да 1830 з’яўляўся яго часткай.

З 1870-х хадзіла конка, з 1908 — трамвай. У цяперашні час трамвайныя рэйкі не выкарыстоўваюцца.

Катэгорыя:Праспекты Санкт-Пецярбурга
Цяжарнасць чалавека

**Цяжарнасці чалавека** () — стан арганізму жанчыны, калі ў яе рэпрадуктыўных органах знаходзіцца эмбрыён ці плод, які развіваецца. Цяжарнасць узнікае ў выніку зліцця жаночай і мужчынскай клетак. Сусветная арганізацыя аховы здароўя вызначае нармальны тэрмін цяжарнасці, ад 37 да 42 тыдняў. Чалавечая цяжарнасць з'яўляецца найбольш вывучанай з усіх сысуноў.

## Этапы цяжарнасці 
, *Anatomia uteri humani gravidi tabulis illustrata*, 1774]]
### Апладненне 
Цяжарнасць адбываецца ў выніку зліцця жаночай і мужчынскай гаметы. У медыцыне гэты працэс завецца апладненнем. Пасля апладнення, прадукт зліцця гамет, называецца зіготай. Зліццё мужчынскай і жаночай гамет звычайна адбываецца палавым шляхам. Аднак з'яўленне штучнага апладнення дало магчымасць праводзіць апладненне без выкарыстання сексуальных адносін.

Працэс апладнення адбываецца ў некалькі этапаў, і перапыненне любога з іх можа прывесці да няўдачы. У пачатку працэсу, сперма перажывае шэраг змяненняў, бо эякуляваная сперма не валодае дастатковымі магчымасцямі да апладнення, яна павінна прайсці этап капацытацыі ў рэпрадуктыўны тракт жанчыны, які доўжыцца некалькі гадзін. Гэта павышае яе рухомасць і дэстабілізуе яе мембраны, падрыхтоўваючы яе да акразомнай рэакцыі, ферментатыўнага пранікнення праз жорсткую мембрану зародкавай клеткі, зоны пелюцыда, якая атачае зародкавую клетку.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Усё пра падрыхтоўку да цяжарнасці . malyshok.by
* Дапамога па цяжарнасці і родах . Rebenok.by
* Цяжарнасць . Інфармацыйна-даведкавы партал Interfax.by

Катэгорыя:Цяжарнасць
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы
Лешак Калакоўскі

**Лешак Правім Лешак Калакоўскі** (; , г. , Польшча — ) — польскі філосаф. Член Польскай АН з 1991.

## Біяграфія 
Прафесар Варшаўскага ўніверсітэта (1964—68). У 1966 выключаны з Польскай аб'яднанай рабочай партыі. У 1968 (пасля сакавіцкіх студэнцкіх дэманстрацый) пазбаўлены кафедры, эмігрыраваў. 3 1970 прафесар Оксфардскага ўніверсітэта.

У сваіх поглядах першапачаткова прыхільнік марксізму, пазней яго крытык. Даследуе праблемы гісторыі, філасофіі, філасофіі культуры (асабліва рэлігіі), аксіялогіі і гнасеалогіі. Аўтар фундаментальнай працы «Галоўныя плыні марксізму. Узнікненне — развіццё — распад» (т. 1—3, 1976—78), прысвечанай гісторыі марксізму. Сярод іншых прац: «Светапогляд і штодзённае жыццё» (1957), «Пазітывісцкая філасофія» (1966), «Культура і фетышы» (1967), «Прысутнасць міфа» (1972), «Гусерль і пошукі пэўнасці» (1975), «Рзлігія: калі Бога няма» (1982), «Horror metaphysicus» (1988), «Цывілізацыя на лаве падсудных» (1990).

## Літаратура 
* Мазоўка Н. Калакоўскі  // БЭ ў 18 т. Т. 7. Мн., 1998.
* Piwowarczyk B. Odczytać Kołakowskiego. Problem Boga, człowieka, religii, Kościoła. Częstochowa 1992. ISBN 83-85438-01-7
* Kłoczowski J. A. Więcej niż mit. Leszka Kołakowskiego spory o religię. Kraków, 1994. ISBN 83-7006-262-8

Катэгорыя:Філосафы Польшчы
Катэгорыя:Крытыкі марксізму
Гуга дэ Фрыз

**Гуга дэ Фрыз** (; , г. Харлем, Нідэрланды — ) — нідэрландскі батанік, адзін з заснавальнікаў вучэння пра зменлівасць і эвалюцыю. Замежны ганаровы член АН СССР (1932).

Скончыў універсітэт у горадзе Лейдэн у 1870 годзе. У 1878—1918 гг. прафесар Амстэрдамскага ўніверсітэта і дырэктар батанічнага сада. Навуковыя працы па распрацоўцы мутацыйнай тэорыі. Прапанаваў тэрмін «мутацыя», ажыццявіў эксперыментальнае вывучэнне эвалюцыйнага працэсу. Распрацаваў метад вызначэння асматычнага ціску ў раслін і вучэнне пра ізатанічныя каэфіцыенты (1877). Паўторна, незалежна ад нямецкага батаніка К. Э. Корэнса і аўстрыйскага генетыка Э. Чэрмак-Зайзанега адкрыў законы Мендэля (1900).

## Сачыненні 
* *The Mutation Theory* (нямецкае выданне, 1900—1903), (англійскае выданне, 1910—1911).
* *Species and Varieties: Their Origin by Mutation*. — 1905.
* *Plant Breeding* — 1907 (нямецкі пераклад, 1908).
* *Intracellular Pangenesis*. — Чыкага, 1910.

## Літаратура 
* *Lehmann Е.* Die Theorien der Oenotheraforschung. — Jena, 1922.
* Hugo de Vries. — Stuttg., 1929.
* *Stomps Th. J.* Funfundzwanzig Jahre der Mutationstheorie. — Jena, 1931.

Катэгорыя:Выпускнікі Лейдэнскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Батанікі Нідэрландаў
Катэгорыя:Постаці нідэрландскай генетыкі
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Лінея
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Дарвіна
Катэгорыя:Выкладчыкі Амстэрдамскага ўніверсітэта
Элітарная культура

**Элітарная культура**, «высокая культура» — спецыфічная форма культуры, якая ствараецца звычайна элітай або па яе заказе высокапрафесійнымі творцамі (мастакамі, пісьменнікамі, музыкантамі, філосафамі, вучонымі), што валодаюць творчай адоранасцю і выключнай мастацкай успрымальнасцю. Уключае выяўленчае мастацтва, класічныя музыку і літаратуру.

Вытокі элітарнай культуры ў першабытным грамадстве, калі жрацы, шаманы, племянныя кіраўнікі станавіліся прывілеяванымі ўладальнікамі асаблівых ведаў, навыкаў, якія не прызначаліся для ўсеагульнага, масавага карыстання. У наступныя гістарычныя эпохі (антычнасць, сярэдневякоўе, новы і навейшы час) адбывалася станаўленне і развіццё элітарнай культуры, што выявілася ў дзейнасці знакамітых творцаў у галіне філасофіі, літаратуры, музыкі, выяўленчага мастацтва, тэатра.

Сярод вядомых тэарэтыкаў элітарнай культуры Платон, А. Шапенгаўэр, Ф. Ніцшэ, М. Бярдзяеў, Х. Артэга-і-Гасет, Э. Гусерль, М. Хайдэгер і інш. Тэорыя і практыка элітарнай культуры найбольш інтэнсіўна развіваецца на «зломе» гістарычных эпох, пры змене культурна-гістарычных парадыгмаў. Найчасцей вызначаецца духоўным арыстакратызмам, эстэтычнай свабодай, глыбінёй зместу і арыгінальнасцю, вытанчанасцю формы, наватарствам, цягай да эксперыментатарства, прынцыповай замкнёнасцю, ярка выяўленым індывідуальным пачаткам, камерцыйнай незалежнасцю і інш.

Элітарная культура звычайна паслядоўна супрацьстаіць культуры большасці — масавай культуры. Бываюць выпадкі іх узаемаўплываў, узаемапераходаў і спалучэння асобных элементаў розных культур у адным творы, у дзейнасці аднаго творцы. Адны і тыя віды мастацтва могуць належаць элітарнай культуры і масавай культуры, напрыклад, класічная музыка — «высокай», папулярная — масавай.

## Гл. таксама 
* Арыстакратыя
* Эліта
* Вышэйшае грамадства
* Дваранства
* Снабізм
* Масавая культура

## Літаратура 
* Дубянецкі Э. Элітарная культура // БЭ ў 18 т. Т. 18. Кн. І. Мн., 2004.
* Крукоўскі М. Філасофія культуры: Уводзіны ў тэарэт. культуралогію. Мн., 2000.

Катэгорыя:Сацыялогія культуры
Катэгорыя:Філасофія культуры
Георг I (кароль Грэцыі)

**Георг I** (; 24 снежня 1845, Капенгаген — 5 (18) сакавіка 1913, Салонікі) — другі кароль Грэцыі новага часу (1863—1913), пераемнік баварскага прынца Атона I і заснавальнік галіны дацкіх Глюксбургаў на грэчаскім троне.

## Літаратура 
* John Campbell et Philip Sherrard, *Modern Greece*, Ernest Benn, Londres, 1968. ISBN 0-510-37951-6.
* Walter Christmas, *King George of Greece*, Adamant Media Corporation, Londres, 2001. ISBN 1-4021-7527-2.
* Richard Clogg, *A Short History of Modern Greece*, University Press, Cambridge, 1979. ISBN 0-521-32837-3.
* Edward S. Forster, *A Short History of Modern Greece 1821—1956*, 3rd edition, Methuen and Co, Londres, 1958.
* Michel de Grèce et Henri d’Orléans, *Mon album de famille*, Perrin, Paris, 1996. ISBN 2-262-01237-7.
* John Van der Kiste, *Kings of the Hellenes*, Sutton Publishing, 1994.

Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Каралі грэчаскія
Катэгорыя:Глюксбургі
Катэгорыя:Забітыя манархі
Катэгорыя:Кавалеры Вышэйшага ордэна Святога Дабравешчання
Катэгорыя:Члены каралеўскага дому Грэцыі
Марцін Касерэс

**Хасэ Марцін Касерэс** (; нар. , ) — уругвайскі футбаліст, правы абаронца амерыканскага клуба «Лос-Анджэлес Гэлаксі» і нацыянальнай зборнай Уругвая.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Уругвая
Катэгорыя:Ігракі зборнай Уругвая па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Дэфенсар Спортынг
Катэгорыя:Ігракі ФК Вільярэал
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэкрэатыва Уэльва
Катэгорыя:Ігракі ФК Барселона
Катэгорыя:Ігракі ФК Ювентус
Катэгорыя:Ігракі ФК Севілья
Катэгорыя:Ігракі ФК Саўтгемптан
Катэгорыя:Ігракі ФК Элас Верона
Катэгорыя:Ігракі ФК Лацыа
Катэгорыя:Ігракі ФК Фіярэнціна
Катэгорыя:Ігракі ФК Кальяры
Катэгорыя:Ігракі ФК Левантэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Лос-Анджэлес Гэлаксі
Катэгорыя:Чэмпіёны Паўднёвай Амерыкі па футболе
Адміралцейская (станцыя метро)

**«Адміралцейская»** () — 65-я станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Размешчана на пятай лініі, паміж станцыямі «Садовая» і «Спартыўная». Станцыя адкрыта 28 снежня 2011 г. Да гэтага — «станцыя-прывід» з 1997 года.

## Архітэктура і афармленне 
«Адміралцейская» — калонна-сценавая станцыя глыбокага залажэння. З'яўляецца адной з самых глыбокіх станцый метро ў свеце. Каб трапіць у метро, пасажырам прыйдзецца спачатку праехаць на вялікім эскалатары (спуск на 68 метраў), пасля чаго здзейсніць паварот амаль на 180 градусаў па 112-метровым пераходзе, а затым спусціцца на 15 метраў па малым эскалатары. Даўжыня станцыі — каля 160 метраў, «пасажырская» частка - каля 110 метраў.

Падземны зала збудавана па праекце А. С. Канстанцінава. Эскізны праект быў зроблены яшчэ ў 1997 годзе і быў прыняты з некаторымі зменамі ў 2006 годзе.
 
Мастацкае афармленне станцыі прысвечана марской тэматыцы. Падлога выбрукавана шэрым мансураўскім гранітам, а таксама чырвоным гранітам з радовішча Кашына гара, з трыма інкрустацыямі руж вятроў у аблямоўцы залацістых флоцкіх шаўрон, выкананых з граніту колеру «охра». Пуцейныя сцены абліцаваныя блакітна-шэрым мармурам. Дзверы на пуцявых сценах ўпрыгожаны арыгінальнымі рашоткамі з выявамі якара. Аркада станцыі аздобленая мармурам «газган» крэмава-залацістых колераў. Аркі дапаўняюць чорныя паўкалоны, адлітыя з алюмініевага сплава, з цокалямі і капітэлямі з паліраванай латуні.
 
Міжаконні паміж калонамі ўпрыгожаны гарэльефа рускіх адміралаў і флатаводцаў: Ушакова, Нахімава, Макарава, Апраксіна, Белінсгаўзена і Грыгаровіча (скульптары В. Д. Свешнікаў і А. С. Чаркін).

## Спасылкі 
* «Адміралцейская» на афіцыйным сайце Пецярбургскага метрапалітэна
* «Адміралцейская» на metro.vpeterburge.ru
* «Адміралцейская» на ometro.net 
* «Адміралцейская» на форуме SubwayTalks.ru
* «Адміралцейская» на metrowalks.ru — Фатаграфіі станцыі на этапе будаўніцтва 
* «Адміралцейская» на rosmetrostroy.ru
* Будаўніцтва «Адміралцейскай» даражэе
* «Архітэктура пецярбургскага метро». Часопіс «Капітэль», № 1/2011

Катэгорыя:Калонныя станцыі глыбокага залажэння
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:Фрунзенска-Прыморская лінія метрапалітэна
Вымна (значэнні)

* Вымна — возера ў Беларусі ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці.
* Вымна — возера ў Беларусі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці.
* Вымна — аграгарадок у Беларусі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці.
Вымна (возера, Віцебскі раён)

**Вы́мна** — возера ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Каспля (прыток Заходняй Дзвіны).

Даўжыня возера 2,95 км, найбольшая шырыня 1,09 км, плошча паверхні 2,1 км². Найбольшая глыбіня Вымна складае 9,6 м, сярэдняя — 5,3 м. Даўжыня берегавой лініі 7,6 км.Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая з поўначы на поўдзень. Берагавая лінія слабазвілістая, берагі нізкія і пясчаныя. Падводная частка катлавіны карытападобнай формы з адносна плоскім дном. Глыбіні да 2 метраў займаюць 20% плошчы возера.

Возера эўтрофнае. Праз возера працякае рака Вымнянка (Вымніца). Каля возера знаходзяцца вёскі Вымна, Тадуліна, Слабада, Рыбакі.На паўднёвай ускраіне вёскі Слабада на беразе возера ў XVIII—XX стагоддзях знаходзіўся Тадулінскі Свята-Успенскі манастыр.

## Літаратура 
* 
* 
* Витебск: Энциклопедический справочник. / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1
* 

## Спасылкі 
* Возера Вымна 
* *О. Двинская. *Возродится монастырь над Вымно // Жыццё Прыдзвіння, 29.11.2011

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Віцебскага раёна
Расійскі дзяржаўны музей Арктыкі і Антарктыкі

**Расійскі дзяржаўны музей Арктыкі і Антарктыкі** — музей у Санкт-Пецярбургу.

Заснаваны ў памяшканні закрытага бальшавікамі 31 мая 1931 года Мікольскага адзінаверніцкага сабора як спецыяльны аддзел Усесаюзнага арктычнага інстытута. Пасля рэканструкцыі, у 1937 годзе, музей Арктыкі і Антарктыкі адкрываецца для наведвальнікаў. З 1998 года дырэктар музея Баярскі В. І. У цяперашні час яго экспазіцыя складаецца з трох раздзелаў: «Прырода Арктыкі», «Гісторыя даследаванні і асваення Паўночнага марскога шляху», «Антарктыка».

Аб вяртанні будынка царквы два дзесяцігоддзі вядуцца перамовы з уладамі горада.

## Экспазіцыя 
У музеі праводзяцца экскурсіі, прысвечаныя прыродзе і даследаванням Арктыкі і Антарктыкі, гісторыі адкрыцця і асваення Паўночнага марскога шляху. Экспазіцыя ўключае асабістыя фонды даследчыкаў, рыштунак экспедыцый, унікальныя прыборы, макеты караблёў, дыярамы. Сярод экспанатаў — лядовы разведчык самалёт «Ш-2», штурвал і мадэль ледакола «Таймыр», выратавальны круг з парахода «Чэлюскін», мадэль рускага першага ледакола «Ярмак».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Старонка на сайце «Музеі Расіі»

Катэгорыя:Музеі паводле алфавіта
Арктыкі і Антарктыкі
Ладажская (станцыя метро)

**Ладажская** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Адкрыта ў 1985 годзе. Размешчана на Лахцінска-Правабярэжнай лініі паміж станцыямі «Навачаркаская» і «Праспект Бальшавікоў». Выхад ў горад на плошчу Карла Фабержэ. Побач з выхадам размешчаны Ладажскі вакзал.

З 4 сакавіка 2023 па 30 студзеня 2024 года станцыя была закрыта на капітальны рамонт. У ходзе рамонту на станцыі былі зменены эскалатары, нахільны ход і вестыбюль. На час закрыцця для пасажыраў быў арганізаваны бясплатны трамвайны маршрут № 30.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Ладажская» на metro.vpeterburge.ru
* «Ладажская» на ometro.net 
* «Ладажская» на форуме SubwayTalks.ru
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Ладажская» 

Катэгорыя:Аднаскляпеністыя станцыі глыбокага залажэння
Катэгорыя:З’явіліся ў 1985 годзе
Катэгорыя:Лахцінска-Правабярэжная лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Аляксей Канстанцінавіч Каўка

**Аляксей Канстанцінавіч Ка́ўка** (нар. , в. Машчаліна, Чэрвеньскі раён — 21 сакавіка 2024, Масква) — беларускі гісторык і літаратуразнавец, грамадскі дзеяч. Доктар філалагічных навук (1991), кандыдат гістарычных навук (1971).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1961), Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС (1971). 3 1954 года на культурна-асветніцкай і камсамольскай рабоце. У 1971—1979 і 1983—1987 гадах у Інстытуце эканомікі сусветнай сацыялістычнай сістэмы АН СССР, у 1979—1982 гадах прадстаўнік Саюза савецкіх таварыстваў дружбы і культурных сувязей з заграніцай, саветнік пасольства СССР у Польшчы. 3 1987 года галоўны рэдактар часопіса «Советское славяноведение», з 1989 года ў Інстытуце сусветнай літаратуры імя М. Горкага Расійскай АН. У 1988—1990 гадах старшыня рады Таварыства беларускай культуры імя Францыска Скарыны ў Маскве.

У 1976—1977 гадах напісаў «Ліст да рускага сябра» — палемічны твор пра стан беларускай мовы і парушэнне моўных правоў у Савецкай Беларусі. Ліст распаўсюджаваўся самвыдатам, патрапіў у Польшчу, затым — у Лондан, дзе быў выдадзены паралельна на рускай і англійскай мовах у 1979 годзе.

## Навуковая дзейнасць 
Даследаваў гісторыю Польшчы, польскага рабочага руху, савецка-польскіх адносін. 3 канца 1970-х гадоў распрацоўвае праблемы адраджэння і станаўлення нацыянальнай самасвядомасці, творчасці Ф. Скарыны, Я. Купалы, К. Езавітава, І. Луцкевіча, В. Ластоўскага, М. Улашчыка і інш. Укладальнік літаратурна-навуковых штогоднікаў «Скарыніч» (вып. 1—3, 1991—97).

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.

## Бібліяграфія 
* Польша: Отечество и социализм. — М., 1977;
* Тут мой народ: Францішак Скарына і беларуская літаратура XVI — пач. XX стст. — Мн., 1989;
* Жывом! — М.; Мн., 1997;
* Будам жыць! Пра тое самае. — Мн.; М., 1998;
* Letter to russian friend = Письмо русскому другу. — London, 1979.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Літаратуразнаўцы СССР
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Расіі
Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Дысідэнты Беларусі
Летні сад

**Летні сад** () — паркавы ансамбль, помнік садова-паркавага мастацтва першай трэці XVIII стагоддзя ў цэнтры Санкт-Пецярбурга. Парк быў закладзены па загадзе Пятра I у 1704 годзе і першапачаткова быў рэгулярным.

## Спасылкі 
* Летні сад. Гісторыя, фатаграфіі, як дабрацца, што побач
* Летні сад. Гісторыя стварэння. Мармуровыя скульптуры 
* Летні сад. Спасылкі і артыкулы
* Летні сад. Адраджэнне помніка. (Праект рэстаўрацыі) 
* Панарама Летняга саду на праекце Віртуальны Санкт-Пецярбург 
* Фатаграфіі скульптур Летняга саду на «Фота Пецярбурга»
* Неўскі час. 16 лютага 2011. Казкі Летняга саду. У Рускім музеі развеялі пужалыя гараджан чуткі пра наступствы рэстаўрацыі самага знакамітага парку Пецярбурга 

Катэгорыя:Дзяржаўны Рускі музей
Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Паркі Расіі
Катэгорыя:1719 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Санкт-Пецярбургу
Чэчылія Галерані

**Чэчылія Галерані** (; 1473—1536) — у замужжы *графіня Бергаміна*, таксама сустракаецца лацінізаваны варыянт Цэцылія Галерані — адна з каханак герцага міланскага Ладавіка Сфорца, маці яго бастарда Чэзарэ, мяркуемая мадэль знакамітага партрэта «Дама з гарнастаем» працы Леанарда да Вінчы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Daliela Pizzigalli «La donna con l’ermellino»

## Спасылкі 
* Пра партрэты

Катэгорыя:Сфорца
Катэгорыя:Жанчыны Рэнесансу
Катэгорыя:Палюбоўніцы манархаў
Плошча Паўстання (станцыя метро)

**«Плошча Паўстання»** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Уваходзіць у склад Кіраўска-Выбаргскай лініі, размешчана паміж станцыямі «Уладзімірская» і «Чарнышэўская».

Станцыя адкрыта 15 лістапада 1955 ў складзе першай чаргі метрапалітэна «Аўтава» — «Плошча Паўстання». Назва звязана з размяшчэннем на Плошчы Паўстання (былая Знаменская плошча).

15 снежня 2011 года Саветам па захаванню культурнай спадчыны станцыя ўнесена ў адзіны дзяржаўны рэестр аб’ектаў культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

## Спасылкі 
* «Плошча Паўстання» на metro.vpeterburge.ru
* «Плошча Паўстання» на ometro.net 
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Плошча Паўстання» 
* Фатаграфіі пл. Паўстання — Знаменскай плошчы 

Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1955 годзе
Уладзімірскі сабор (Санкт-Пецярбург)

**Сабор Уладзімірскай іконы Божай Маці** ці проста **Уладзімірскі сабор** — дзейны праваслаўны храм на Уладзімірскай плошчы ў Санкт-Пецярбургу. Прысвечаны Уладзімірскай іконе Божай Маці, аднаму з самых паважаных на Русі абразоў.

Ад Уладзімірскай царквы паходзіць назвы Уладзімірскага праспекта і Уладзімірскай плошчы.

Храм належыць Санкт-Пецярбургскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы, уваходзіць у Цэнтральную дабрачынную акругу.

## Гісторыя 
Уладзімірская царква была пабудавана на Гандлёвай плошчы ў перыяд з 1761 па 1769, як мяркуецца, па плане архітэктара П. А. Трэзіні на месцы аднайменнай драўлянай царквы 1747 года.

Царква была асвечана 9 красавіка 1783.

У 1791 годзе архітэктар Дж. Кварэнгі скончыў пабудову двух'яруснай званіцы.

Катэгорыя:Храмы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:1769 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Санкт-Пецярбургу
Брытанская Індыя

**Брытанская Індыя** () — назва брытанскага каланіяльнага ўладання ў Паўднёвай Азіі з сярэдзіны XVIII стагоддзя па 1947 год. Паступова пашыралася, з часам ахапіла тэрыторыі сучасных Індыі, Пакістана і Бангладэш (і да 1937 года — М’янмы). Тэрмінам Брытанская Індыя звычайна называюць ўсю тэрыторыю каланіяльнага валодання, хоць, строга кажучы, ён адносіўся толькі да тых частках субкантынента, якія знаходзіліся пад непасрэдным брытанскім кіраваннем (адміністрацыя спачатку ў форце Уільям, а потым — у Калькуце і Дэлі); акрамя гэтых тэрыторый існавалі т. зв. «Туземныя княствы», якія фармальна знаходзіліся толькі ў васальнай залежнасці ад Кароны.

У 1947 годзе Брытанскай Індыі была прадастаўлена незалежнасць, пасля чаго краіна была падзелена на два дамініёны — Індыю і Пакістан (захоўвалі статус дамініёна да 1950 і 1956 гг. адпаведна). Пакістан, у сваю чаргу, распаўся ў 1971 годзе з утварэннем дзяржавы Бангладэш.

## Гл. таксама 
* Калоніі і залежныя тэрыторыі Вялікабрытаніі


Катэгорыя:Брытанская імперыя
Катэгорыя:Гісторыя Бангладэш
Катэгорыя:Гісторыя Пакістана
Катэгорыя:Гісторыя М’янмы
Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Індыі
Аўтава (станцыя метро)

**А́ўтава** () — станцыя Пецярбурскага метрапалітэна. Адкрытая ў 1955 годзе.

## Сувязь з наземным транспартам 
* Тралейбусы: 20
* Трамваи: 36, 41, 52, 56, 60
* Аўтобусы: 17, 18, 20, 26, 73, 83, 108, 145, 160, 200, 210, 229

## Выхад ў горад 
Выхад ў горад на праспект Стачак.

## Месцазнаходжанне 
Станцыя знаходзіцца ў Кіраўскім раёне Санкт-Пецярбурга на Кіраўска-Выбаргскай лініі паміж станцыямі «Ленінскі праспект» і «Кіраўскі завод». Да 1997 года лінія хадзіла на станцыю «Дачнае».

Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Пецярбургскі метрапалітэн
Рэлігійная філасофія

**Рэлігійная філасофія** — агульны тэрмін для апісання разнастайных філасофскіх даследаванняў, у якіх любая выбраная праблема распрацоўваецца з улікам сувязі існага з Вышэйшай рэальнасцю. Рэлігійная філасофія (у адрозненне ад філасофіі рэлігіі) заўсёды кантэкстуальна адносіцца да вызначанай рэлігійнай сістэмы, існуе будыйская, хрысціянская, ісламская і г. д. філасофія.

У адрозненне ад багаслоўя, якое безумоўна трактует асноўныя палажэнні веры (догмы), рэлігійная філасофія займаецца іх доказным абгрунтаваннем.
Шэвіна

## Беларусь 
* Шэвіна — возера ў Віцебскім раёне.
* Шэвіна — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці.
* Шэвіна — вёска ў Віцебскім раёне.

## Расія 
* Шэвіна — возера ў Себежскім раёне Пскоўскай вобласці
Бурлак

**Бурла́к** (, ) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 14 км на ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 30 км ад Гомеля.

### Гідраграфія 
На ўсходзе і поўначы меліярацыйныя каналы.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель.

Планіроўка складаецца з просталінейнай шыротнай вуліцы, забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядома з пачатку XX стагоддзя. Найболей актыўнае засяленне вёскі даводзіцца на 1920-я гады. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Парыжская камуна», працавала гамарня. У 1959 годзе ў складзе саўгаса "Дуравіцкі (цэнтр — вёска Дуравічы).

Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Дуравіцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 19 гаспадарак, 31 жыхар.

### Дынаміка 
* 1959 год — 254 жыхара (паводле перапісу).
* 2004 год — 19 гаспадарак, 31 жыхар.

## Славутасці 
* Курганны могільнік перыяду сярэднявечча (X — ХІІІ стагоддзі), за 0,8 км на поўдзень ад усходняй ускраіны пасёлка — 

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Буда-Кашалёўскі раён)
Шэвіна (возера, Расонскі раён)

**Шэ́віна** — возера ў Беларусі ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Нішча.

Плошча паверхні возера 2,36 км², даўжыня 4,45 км, найбольшая шырыня 0,88 км. Плошча вадазбору 63,2 км².

Катлавіна возера Шэвіна лагчыннага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй да 10—15 метраў. Найбольшая глыбіня возера 3,4 м.Берагавая лінія ўтварае вялікую колькасць заліваў і мысоў. Даўжыня берагавой лініі складае 11,9 км. Дно Шэвіна да глыбіні 2 м пясчанае і пясчана-глеістае. Глыбей выслана крэменязёмістым сапрапелем.Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Упадаюць 5 ручаёў, выцякае ручай *Яршоўская* ручаём з возерам Гародна і ручаём *Іспол* з возерам Усвечча. Зарастае да глыбіні 2,5—2,9 м.

Ва ўсходняй частцы Шэвіна востраў плошчай 0,004 км².

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Азёры Расонскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нішчы
Бушаўка (Марозавіцкі сельсавет)

**Бу́шаўка** (, ) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Марозавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
За 4 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), за 45 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Аўтамабільная дарога Буда-Кашалёва — Уваравічы.

Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад (па абодва бакі аўтамабільнай дарогі), забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Вядома з пачатку XIX ст. як вёска ў Кашалёўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. У 1825 годзе ў складзе казённага маёнтка Кашалёва, была карчма. У 1847 годзе -- 18 незаселеных надзелаў, уласнасць казны. У 1884 годзе працавалі 3 ветракі. З 1886 года дзейнічаў хлебазапасны магазін. Паводле перапісу 1897 года: царкоўна-прыходская школа (адкрыта ў 1895), 2 хлебазапасныя магазіны, 3 ветракі, вінная крама, карчма.

У 1909 годзе -- 1010 дзесяцін зямлі, вінная крама, млын.

У 1929 годзе арганізаваны калгас.

На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 52 жыхары вёскі.

Да 16 ліпеня 1954 года ў Буда-Кашалёўскага пасялковым савеце. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Марозавічы» (цэнтр — вёска Марозавічы). Працавалі аддзяленне сувязі, сярэдняя школа, фельчарска-акушэрскі пункт.

## Насельніцтва 
* 1847 год — 51 двор.
* 1884 год — 103 двары, 545 жыхароў.
* 1897 год — 140 двароў, 798 жыхароў (перапіс).
* 1909 год — 868 жыхароў.
* 1925 год — 151 двор.
* 1959 год — 342 жыхара (перапіс).
* 2004 год — 69 гаспадарак, 140 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Марозавіцкі сельсавет
Бярвёнаўка

**Бярвёнаўка** (, ) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чабатовіцкага сельсавета.

На захадзе мяжуе з лесам.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 31 км на паўднёвы захад ад Буда-Кашалёва, 25 км ад чыгуначнай станцыі Уза (на лініі Жлобін — Гомель), 58 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель.

Драўляныя хаты сядзібнага тыпу ўздоўж прасёлкавай дарогі.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з канца XIX стагоддзя як ваколіца ў Чабатовіцкай воласці Гомельскага павета Магілёўскай губерні. Гаспадар побач размешчанага фальварка валодаў у 1897 годзе 1600 дзесяцінамі зямлі. У 1883 годзе дзейнічал малітоўны дом.

З 30 снежня 1927 года па 15 жніўня 1974 года цэнтр Бярвёнаўскага сельсавета Уваравіцкага, з 17 красавіка 1962 года Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 года) акругі, з 20 лютага 1938 года Гомельскай вобласці.

У 1930 годзе арганізаваны калгас. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 11 жыхароў вёскі. У 1969 годзе ў вёску перасяліліся жыхары пасёлка Вялікі Рог. У складзе эксперыментальнай базы «Пянчын» (цэнтр — вёска Пянчын). Дапаможная гаспадарка Гомельскага заводу станочных вузлоў.

У склад Бярвёнаўскага сельсавета ўваходзілі, у наш час не існыя: да 1963 года пасёлак Чыжоўка, да 1968 года пасёлак Фашчаўка, да 1969 года пасёлак Вялікі Рог.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 13 гаспадарак, 35 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1897 год — 36 двароў, 226 жыхароў (паводле перапісу).
* 1959 год — 98 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 13 гаспадарак, 35 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чабатовіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Бярозавая Рошча (Буда-Кашалёўскі раён)

**Бяро́завая Ро́шча** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Шырокаўскага сельсавета.

За 22 км на ўсход ад Буда-Кашелёва і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 30 км ад Гомеля. Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель.

На ўсходзе меліярацыйныя каналы, злучаныя з ракой Ліпай (прытокам Сожа).

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1920-х гадах перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1930 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Камінтэрн» (цэнтр — вёска Шырокае).

Цяпер у вёсцы адзіны драўляны дом пры прасёлкавай дарозе.

## Насельніцтва 
* 1959 год — 31 жыхар (паводле перапісу).
* 2004 год — 1 гаспадарка, 2 жыхары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Шырокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Шэвіна (возера, Віцебскі раён)

**Шэ́віна** — возера ў Віцебскім раёне ў басейне ракі Шэвінка (упадае пад назвай *Заро́наўка*) на захад ад Віцебска.

Плошча паверхні возера 0,37 км², даўжыня 1,2 км, шырыня 0,48 км. Плошча вадазбору 296 км². Найбольшая глыбіня 4,5 м.
Катлавіна возера Шэвіна тэрмакарставага тыпу. Схілы катлавіны маюць вышыню ад 2 да 17 метраў. Даўжыня берагавой лініі складае 3,36 км. Берагавая лінія ўтварае залівы. Дно адносна плоскае, да глыбіні ў 0,5—0,8 м пясчанае.

Возера эўтрофнае, праточнае. Зарастае да глыбіні 1,8—2,5 м.

Каля возера знаходзіцца вёска Шэвіна, санаторый «Лётцы».

## Літаратура 
* 
* 
*  

## Спасылкі 
* Возера Шэвіна  на сайце Белорусский Посейдон 

Катэгорыя:Азёры Віцебскага раёна
Катэгорыя:Басейн Шэвінкі
Васільеўка (Буда-Кашалёўскі раён)

**Васі́льеўка** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Марозавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 9 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская, 47 км ад Гомеля.

### Гідраграфія 
На захадзе меліярацыйныя каналы.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Гомель.

Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай, амаль мерыдыянальнай вуліцы, забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Камунар», працавалі гамарня і ваўначоска. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Новае жыццё» (цэнтр — вёска Глазаўка).

Да 1 снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Глазаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 20 гаспадарак, 25 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1926 год — 31 двор, 182 жыхара.
* 1959 год — 199 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 20 гаспадарак, 25 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Плошча Леніна (станцыя метро, Санкт-Пецярбург)

**«Плошча Леніна»** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Размешчана на Кіраўска-Выбаргскай лініі, паміж станцыямі «Чарнышэўская» і «Выбаргская».

Станцыя адкрыта 1 чэрвеня 1958 года ў складзе другой чаргі метрапалітэна «Плошча Паўстання» — «Плошча Леніна». Назва звязана з размяшчэннем першага наземнага вестыбюля.

У праекце станцыя насіла назву «Фінляндскі вакзал». Тэма афармлення станцыі — вяртанне У. І. Леніна ў чэрвені 1917 года з Фінляндыі ў Петраград.

## Гл.таксама 
* Станцыя метро Плошча Леніна, Мінск
* Станцыя метро Выбаргская

## Спасылкі 
* «Плошча Леніна» на metro.vpeterburge.ru
* «Плошча Леніна» на ometro.net 
* «Плошча Леніна» на форуме metro.nwd.ru
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Плошча Леніна» 

Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Уладзіміра Леніна
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1958 годзе
Ветка (Буда-Кашалёўскі раён)

**Ве́тка** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Марозавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 5 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 44 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Побач аўтадарога Буда-Кашалёва — Уваравічы.

Планіроўка складаецца з дугападобнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1930 годзе жыхары пасёлка ўступілі ў калгас. Да 16 ліпеня 1954 года пасёлак знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Буда-Кашалёўскага пассавета. Па перапісе 1959 года ў складзе саўгаса «Марозавічы» (цэнтр — вёска Марозавічы).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 47 гаспадарак, 86 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1959 год — 147 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 47 гаспадарак, 86 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Марозавіцкі сельсавет
Сянная плошча (станцыя метро)

«**Сянная плошча**» () — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Размешчаная паміж станцыямі «Тэхналагічны інстытут» і «Неўскі праспект».

## Перасадка на грамадскі транспарт 
Аўтобусы: 49, 70, 181.

## Выхад у горад 
Выхад у горад на Сянную плошчу.

## Архітэктура 
«Сянная плошча» — пілонная станцыя глыбокага залажэння (глыбіня 55 м).

## Адкрыццё 
Станцыя адкрытая ў 1963 годзе.

Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна 
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Кіраўскі завод (станцыя метро)

«**Кіраўскі завод**» () — станцыя Пецярбурскага метрапалітэна. Адкрытая ў 1955 годзе на Кіраўска-Выбаргскай лініі паміж станцыямі «Нарвская» і «Аўтава». Назва пайшла праз блізкасць да Кіраўскага заводу.

## Перасадка на грамадскі транспарт 
* Тралейбусы: 20, 41, 46, 48.
* Аўтобусы: 2, 66, 66А, 72, 73.

## Выхад у горад 
Выхад у горад на вуліцу Васі Аляксеева і праспект Стачак.

Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Кароль Грэцыі

**Кароль Грэцыі** ( — «цар элінаў») — устоянае ў беларускай мове (як пераклад з заходнееўрапейскіх моў) абазначэнне тытула манархаў, якія стаялі на чале дзяржавы ў Грэцыі пасля скасавання рэспублікі ў 1832 годзе.

Першы кароль Атон меў тытул «цар Грэцыі» () — па патрабаванні вялікіх дзяржаў на Лонданскай канферэнцыі 1832 года, што мела на ўвазе адсутнасць прэтэнзій на грэчаскае насельніцтва Атаманскай імперыі.

## Храналагічны спіс 
* **Дом Вітэльсбахаў**

* **Дом Глюксбургаў**

## Гл. таксама 
* Прэзідэнты Грэцыі
* Спіс прэм’ер-міністраў Грэцыі
* Спіс кіраўнікоў Грэцыі

*
Грэцыя
Грэцыя
Нарвская (станцыя метро)

«**Нарвская**» — станцыя Пецярбурскага метрапалітэна. Адкрытая ў 1955 годзе. Размешчана на Кіраўска-Выбаргскай лініі, паміж станцымі «Балтыйская» і «Кіраўскі завод».

## Выхад у горад 
Выхад у горад на плошчу Стачак.

## Перасадка на грамадскі транспарт 
* Аўтобусы: 2, 6, 35, 35А, 66, 66А, 73.
* Тралейбусы: 20.

## Архітэктура 
Нарвская — пілонная станцыя глыбокага залажэння (глыбіня 52 м).

## Спасылкі 
* «Нарвская» на metro.vpeterburge.ru
* «Нарвская» на ometro.net 
* Размяшчэнне выхадаў на станцыі Нарвская 
* «Нарвская» на форуме metro.nwd.ru
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Нарвская» 

Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1955 годзе
Спіс каралёў Нарвегіі

thumb|200px
**Спіс каралёў Нарвегіі** традыцыйна пачынаецца Харальдам I Цудоўнавалосым, хоць ён кіраваў толькі ў частцы  Нарвегіі.
## Каралеўства Нарвегія 
### Дынастыя Інглінгаў 
### Дынастыя Горма Старога 
### Дынастыя Інглінгаў 
### Дынастыя Фолькунгаў 
## Саюз з Даніяй 
* Олаф IV, ці Олаф III як кароль Даніі, 1380—1387

## Кальмарская унія 
* Маргарыта I, 1387—1389

### Дынастыя Грэйфаў 
* Эрык III Памеранскі, 1389—1442

### Дынастыя Вітэльсбахаў 
* Крыстафер Баварскі, 1442—1448

### Дынастыя Бондаў 
* Карл I Кнутсан, 1449—1450

## Унія з Даніяй 
### Дынастыя Ольдэнбургаў 
## Незалежнасць (1814) 
Дынастыя Ольдэнбургаў

## Унія са Швецыяй 
### Дынастыя Гольштэйн-Готарп 
### Дынастыя Бернадотаў 
## Самастойнае каралеўства Нарвегія 
### Дынастыя Глюксбургаў 
## Спасылкі 
* Norwegen.no — Афіцыйны спіс  


Каралі
Катэгорыя:Гісторыя Нарвегіі
Нарвегія
Тэхналагічны інстытут (станцыя метро)

«**Тэхналагічны інстытут**» — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна.

## Тэхналагічны інстытут — 1 
Станцыя адкрытая ў 1955 годзе. Размешчаная на Кіраўска-Выбаргскай лініі, паміж станцыямі «Пушкінская» і «Балтыйская».

## Тэхналагічны інстытут — 2 
Станцыя адкрытая ў 1961 годзе. Размешчаная на Маскоўска-Петраградскай лініі, паміж станцыямі «Сянная плошча» і «Фрунзенская».

## Выхад у горад 
Выхады ў горад на Загарадны праспект, Маскоўскі праспект.

## Перасадка на грамадскі транспарт 
* Аўтобусы: 39Э, 70, 71.
* Тралейбусы: 3, 8, 15, 17.
* Трамвай: 16.

## Спасылкі 
* «Тэхналагічны інстытут» на metro.vpeterburge.ru
* «Тэхналагічны інстытут» на ometro.net 
* «Тэхналагічны інстытут» на форуме subwaytalks.ru

Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Калонныя станцыі глыбокага залажэння
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:Кросплатформавыя перасадкі
Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Маскоўска-Петраградская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1955 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1961 годзе
Чарнышэўская (станцыя метро)

**«Чарнышэўская»** — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Уваходзіць у склад Кіраўска-Выбаргскай лініі, размешчаная паміж станцыямі «Плошча Паўстання» і «Плошча Леніна».

Станцыя адкрыта 1 верасня 1958 ў складзе другой чаргі метрапалітэна «Плошча Паўстання» - «Плошча Леніна». Назва звязана з блізкасцю праспекта Чарнышэўскага. У праекце станцыя насіла назву «Кірачная». Тэмай конкурсу праектаў афармлення станцыі стала дзейнасць рускіх рэвалюцыйных дэмакратаў. Конкурс праектаў супаў з з'яўленнем у друку пастановы "Аб ліквідацыі празмернасцяў у праектаванні і будаўніцтве" ад 4 лістапада 1955 годы, што прывяло да надзвычайнага адрознення паміж афармленнем станцый першай і другой чэргаў Ленінградскага метрапалітэна.

## Спасылкі 
* «Чарнышэўская» на metro.vpeterburge.ru
* «Чарнышэўская» на ometro.net 
* «Чарнышэўская» на форуме metro.nwd.ru
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Чарнышэўская» 

Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:Мікалай Чарнышэўскі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1958 годзе
Балтыйская (станцыя метро)

«**Балтыйская**» — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Адкрытая ў 1955 годзе. Станцыя размешчана на Кіраўска-Выбаргскай лініі, паміж станцыямі «Тэхналагічны інстытут» і «Нарвская».

## Выхад у горад 
Побач з метро знаходзіцца Балтыйскі вакзал.

## Перасадка на грамадскі транспарт 
* Аўтобусы: 10, 43, 65, 67, 67Б, 70, 71.
* Тралейбусы: 3, 8.

## Архітэктура 
Балтыйская — калонная станцыя глыбокага залажэння (глыбіня 57 м).

## Спасылкі 
* «Балтыйская» на metro.vpeterburge.ru
* «Балтыйская» на ometro.net 
* «Балтыйская» на форуме metro.nwd.ru
* Санкт-Пецярбург. Петраград. Ленінград: Энцыклапедычны даведнік. «Балтыйская» 

Катэгорыя:Станцыі метрапалітэна паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна
Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Калонныя станцыі глыбокага залажэння
Катэгорыя:З’явіліся ў 1955 годзе
Неўскі праспект (станцыя метро)

«**Неўскі праспект**» () — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Размешчана на Маскоўска-Петраградскай лініі, паміж станцыямі «Сянная плошча» і «Горкаўская».

## Перасадка на грамадскі транспарт 
* Аўтобусы: 3, 7, 15, 22, 24, 27, 191
* Тралейбусы: 1, 5, 7, 10, 11, 22

## Выхад у горад 
Выхад у горад на Неўскі праспект.

## Архітэктура 
«Неўскі праспект» — пілонная станцыя глыбокага залажэння (глыбіня 63 м).

## Перасадка 
Са станцыі існуе пераход на станцыю «Гасціны двор».

Катэгорыя:Пецярбургскі метрапалітэн
Уладзімірская (станцыя метро)

**«Уладзімірская»** () — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Уваходзіць у склад Кіраўска-Выбаргскай лініі, размешчаная паміж станцыямі «Пушкінская» і «Плошча Паўстання».

Станцыя адкрыта 15 лістапада 1955 ў складзе першай чаргі метрапалітэна «Аўтава» - «Плошча Паўстання». Назва звязана з блізкасцю Уладзімірскай плошчы і Уладзімірскага праспекта.

## Спасылкі 
* «Уладзімірская» на metro.vpeterburge.ru

Катэгорыя:Кіраўска-Выбаргская лінія метрапалітэна
Катэгорыя:Пілонныя станцыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1955 годзе
Катэгорыя:Станцыі Пецярбургскага метрапалітэна