open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Віктар Іванавіч Баранаў

**Віктар Іванавіч Баранаў** (нар. , в. Коўчыцы 2, Гомельская вобласць) — беларускі мастак, працуе ў жанрах пейзажа і нацюрморта.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў вёсцы Коўчыцы 2 Гомельскай вобласці. Скончыў завочны Народны ўніверсітэт мастацтваў імя Н. Крупскай у Маскве ў 1966 годзе. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1967 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1995 года.

Жыве ў г. Светлагорску Гомельскай вобласці.

## Творчасць 
Працуе ў галіне станковага жывапісу, пераважна ў жанрах пейзажа і нацюрморта. Асноўныя творы: палотны «Лета прайшло», «Адліга», «Канец лета», «Пераправа на Бярэзіне», «Зімовы вечар», «Перад навальніцай», «Родныя мясціны», «Сланечнікі», «Белы бэз»; серыя «Сялянскі нацюрморт».

Творы мастака знаходзяцца ў Музеі гісторыі г. Светлагорска.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Беларусі
Катэгорыя:Майстры нацюрморта Беларусі
Цыпі Хатавелі

**Цыпі Хатавелі** (; нар. , , Ізраіль) — ізраільскі палітык і дэпутат кнэсета ад партыі «Лікуд». Намеснік міністра замежных справаў. Былы намеснік міністра транспарта, міністра навукі, тэхналогіі і космасу з міністэрскімі паўнамоцтвамі. Амбасадар Ізраіля ў Вялікабрытаніі.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў ізраільскай сям’і рэпатрыянтаў з Грузіі Габрыэля і Розіка Хатавелі. Вырасла ў горадзе Рэхавот і пасля вучылася ў рэлігійнай школе «Бней Аківа» ў Тэль-Авіве. Служыла два гады ў нацыянальнай службе ў якасці інструктара.

Хатавелі з адзнакай атрымала ступень бакалаўра і магістра права ў Бар-Іланскім універсітэце, пасля заканчэння якога працавала ў офісе вядомага ізраільскага адваката Рама Каспі. Падчас вучобы Хатавелі ўступіла ў Сусветную яўрэйскую арганізацыю студэнтаў і прадстаўляла гэтую арганізацыю на канферэнцыі ў Паўднёвай Афрыцы. Таксама яна выступала ў якасці прадстаўніка арганізацыі «Бней Аківа» ў Францыі.

З 2006 года Хатавелі брала ўдзел у ізраільскай палітычнай праграме «SMART Board» на Дзесятым ТБ канале. У дыскусіі ўдзельнічалі журналісты Амнон Данкнер, Ёсеф Лапід, Ары Шавіт і Гідэон Леві. Хатавелі крытыкавала палітыку Эхуда Ольмерта і падтрымлівала тых, хто заклікаў урад Ольмерта да сыходу ў адстаўку пасля Другой ліванскай вайны.

З 2007 года Цыпі Хатавелі публікавала артыкулы на актуальныя палітычныя тэмы ў газеце «Маарыў», часта з’яўляецца на ізраільскім тэлебачанні, у перадачах, звязаных з палітыкай.

У 2008 годзе Хатавелі ўступіла ў партыю «Лікуд», на праймерыз якой яна заняла 18-е месца і, пасля таго як «Лікуд» атрымаў 27 мандатаў, прайшла ў кнэсет, стаўшы адным з самых маладых парламентарыяў у Кнэсеце 18-га склікання. Хатавелі прапанавала даць арабам Іўдзеі і Самарыі ізраільскае грамадзянства і распаўсюдзіць ізраільскі суверэнітэт на ўсю тэрыторыю Зямлі Ізраіля, якая знаходзіцца пад ізраільскім кантролем з часоў Шасцідзённай вайны 1967 года.

У красавіку 2010 года Хатавелі заявіла, што формула «дзве дзяржавы для двух народаў» паказала сваю неэфектыўнасць, мяркуючы, што Ізраіль павінен навучыцца казаць цвёрдае «не» амерыканцам, еўрапейцам і расіянам, калі іх пазіцыя не адпавядае інтарэсам Ізраіля.

У лістападзе 2012 года на праймерыз у «Лікудзе» заняла 10-е месца і стала дэпутатам Кнэсета 19-га склікання. У 3-м урадзе Біньяміна Нетаньяху стала намеснікам міністра транспарту, а 23 снежня 2014 года была прызначана таксама намеснікам міністра навукі, тэхналогіі і космасу з міністэрскімі паўнамоцтвамі.

У студзені 2015 года на праймерыз у «Лікудзе» заняла 20-е месца.

Цыпі Хатавелі вызнае артадаксальны іўдаізм.

Катэгорыя:Дыпламаты Ізраіля
Мікалай Іванавіч Барбарчык

**Мікалай Іванавіч Барбарчык** (нар. , г. Магілёў) — беларускі мастак, працуе ў галіне манументальна-дэкаратыўнага мастацтва.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў горадзе Магілёве. Скончыў Абрамцаўскае мастацкае вучылішча дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва ў 1973 годзе і Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1980 годзе. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1988 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1993 года.

Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў галіне манументальна-дэкаратыўнага мастацтва. Сярод асноўных твораў: дэкаратыўная пластыка ў кафэ авіятэхнікума ў г. Уфа, дэкаратыўнае пано ў інтэр’еры сталовай завода «Крыніца» ў г. Мінску, дэкаратыўная пластыка ў рэстаране «Мінск» у г. Патсдам (Германія), уязны знак у калгасе «Расія» (Гродзенская вобласць), свяцільні, бра і дэкаратыўная агароджа лесвіцы ў Баранавіцкім краязнаўчым музеі, а таксама комплекснае афармленне інтэр’ераў і экстэр’ераў Шчучынскага племпрадпрыемства (у сааўтарстве).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-манументалісты Беларусі
Літоўскі манетны двор

**Літоўскі манетны двор** — адзінае прадпрыемства ў Літве, якое займаецца чаканкай манет і дакладнай металаапрацоўкай. Заснавана ў 1990. Знаходзіцца ў Вільні.

## Гісторыя 
Літоўскі манетны двор быў заснаваны ў выглядзе ўнітарнага дзяржаўнага прадпрыемства 10 снежня 1990. У 2005 стаў закрытым акцыянерным таварыствам, усе акцыі якога належаць дзяржаве, але кіруе ім Банк Літвы. Лічыцца, што прадпрыемства працягвае традыцыі чаканкі манет часоў ВКЛ.

Літоўскі манетны двор займаўся выпускам літаў, працягвае выпускай памятныя і юбілейныя манеты, дзяржаўныя ўзнагароды і знакі адрознення.

24 ліпеня 2015 пачаў масавую чаканку літоўскіх еўраманет.

## Супрацоўніцтва з Беларуссю і іншымі краінамі 
Літоўскі манетны двор з 2001 года чаканіць манеты для банкаў Арменіі і Беларусі. Тут былі выраблены беларускія капейкі, якія былі ўведзены ў абарот пасля дэнамінацыі 2016 года.

У 2007 годзе ў Літве былі адчаканены першыя манеты для банка Кыргызстана.

У 2010 — прэзідэнцкі ордэн для Грузіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Манеты Беларусі
Катэгорыя:Літва
Маскоўскі манетны двор

**Маскоўскі манетны двор Дзяржзнака** — адно з прадпрыемстваў у Расіі разам з манетным дваром у Санкт-Пецярбургу, якое займаецца вырабам манет, медалёў і ордэнаў на замову расійскіх улад, а таксама іншых дзяржаў. Апроч гэтага займаецца вырабам значкоў, жэтонаў і медалёў для прыватных заказчыкаў.

## Гісторыя 
Сучасны манетны двор у Маскве быў заснаваны 25 красавіка 1942 для вырабу медалёў «За адвагу», «За баявыя заслугі», ордэнаў «Чырвоная Зорка» і «Айчыннай вайны» II ступені і інш.

У 1975 тут выраблялі залатыя чырвонцы, у 1977 — срэбныя памятныя манеты да летніх Алімпійскіх гульняў 1980.

У 2019 годзе тут выраблялі беларускія капейкі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Расія
Катэгорыя:Манеты Беларусі
Юрый Анатолевіч Баранаў

**Юрый Анатолевіч Баранаў** (нар. , г. Віцебск) — беларускі мастак, працуе ў галіне кніжнай і станковай графікі, экслібрыса.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў горадзе Віцебску. Прафесійнай мастацкай адукацыі не мае. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1970 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1988 года.

Жыве ў г. Віцебску.

## Творчасць 
Працуе ў галіне кніжнай і станковай графікі, а таксама ў тэхніцы экслібрыса. Асноўныя творы: ілюстрацыі да кніг «Расказы аб тэатры» М. Абалкіна, «Зборнік твораў рускіх і беларускіх пісьменнікаў», «Лірыка» П. Яварава, «Гарачы снег» Ю. Бондарава; графічная серыя «Помнікі культуры і архітэктуры г. Віцебска».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Экслібрысісты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Сэт Баўм

**Сэт Баум** (анг. Seth Baum; нар. 1979, Філадэльфія, ЗША) — междысцыплінарны амерыканскі даследчык у галіне глабальных катастрафічных рызык і этыкі будучыні. Су-заснавальнік і выканаўчы дырэктар Інстытута глабальных катастроф (Global Catastrophic Risk Institute, GCRI).

## Біяграфія 
У 2001 годзе Баум атрымаў ступень бакалаўра па фізіцы ў Рочэстэрскім ўніверсітэце, у 2003 годзе ступень магістра ў Паўднева-Усходнім універсітэце ў Бостане, а ў 2012 атрымаў ступень доктара філасофіі па геаграфіі ў Пенсільванскім дзяржаўным універсітэце. Тэма яго дысертацыі была звязана з этыкай і палітычнымі наступствамі змянення клімату. У 2011 годзе Баум стаў адным з заснавальнікаў Інстытута глабальных катастроф, дзе займаецца даследаваннямі рызык, звязаных з тэхналагічным развіццём, ядзернай зброяй, штучным інтэлектам і зменамі клімату. Баум рэгулярна ўдзельнічае ў працы экспертных камісій, выступае з дакладамі ў ААН і іншых міжнародных арганізацыях.

## Даследаванні 
Навуковыя інтарэсы Баума сканцэнтраваныя на аналізе рызык глабальных катастроф, якія могуць прывесці да знішчэння чалавечай цывілізацыі. Асобная ўвага надаецца:

* верагоднасці і наступствам ядзернай вайны
* рызыкам, звязаным з развіццём штучнага інтэлекту
* глабальным зменам клімату
* праблемам кіравання тэхналагічнымі рызыкамі

У сваіх працах Баўм актыўна выкарыстоўвае міждысцыплінарны падыход, які аб’ядноўвае геаграфію, этыку, палітыку і матэматычныя падыходы аналізу рызык.

## Публікацыі 
Баум з’яўляецца аўтарам мноства навуковых артыкулаў у выданнях, прысвечаных рызыкам глабальных катастроф, этыцы тэхналогій і пытанням бяспекі. Яго працы цытуюцца пры падрыхтоўцы дакладаў для ААН і Міжурадавых груп экспертаў па змене клімату. Баўм актыўна ўдзельнічае ў грамадскім дыялогу па праблемах будучыні чалавецтва, з’яўляецца аўтарам папулярных артыкулаў у навукова-асветніцкіх выданнях (накшталт Scientific American). У 2016 годзе, пасля таго як Інстытут глабальных катастроф атрымаў грантавую падтрымку ад Future of Life Institute даследчыцкія інтарэсы Баўма перасунуліся ў бок бяспекі штучнага інтэлекту і этыкі касмічнай прасторы.

## Зноскі 
Катэгорыя:Футуролагі
Катэгорыя:Рызыкі
Катэгорыя:Этыка
Катэгорыя:Навуковыя журналісты
Катэгорыя:Тэхналагічныя журналісты
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў ЗША
Мікалай Васілевіч Безберды

**Мікалай Васілевіч Безберды** (нар. , г. Уладзімір, Расія) — беларускі мастак, працуе ў галіне мастацкага афармлення інтэр’ераў і грамадскіх прастораў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў горадзе Уладзіміры ў Расіі. Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча ў 1967 годзе і Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1973 годзе. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1976 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1989 года.

Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў галіне мастацкага афармлення інтэр’ераў грамадскіх будынкаў, музеяў, выставачных прастораў, а таксама афармлення гарадскіх свят. Сярод асноўных твораў: праект рэспубліканскай мастацкай выстаўкі «Заўсёды напагатове», экспазіцыя «Алімпіяда-80» на ВДНГ Беларусі; комплекснае афармленне Мінскага вучылішча грамадзянскай авіяцыі, экспазіцыі Літаратурнага музея Я. Купалы і беларускага раздзела на Міжнародным гандлёва-прамысловым кірмашы ў Гановеры (Германія), а таксама афармленне мінскіх плошчаў да розных свят.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Дызайнеры інтэр’ераў Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-афарміцелі Беларусі
Марына Віктараўна Бекеева

**Марына Віктараўна Бекеева** (нар. , г. Мінск) — беларуская мастачка, працуе ў галіне жывапісу, пераважна ў жанры пейзажа.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў горадзе Мінску. Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1986 годзе. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1986 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1990 года.

Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў галіне жывапісу, пераважна ў жанры пейзажа. Сярод асноўных твораў — палотны «Канікулы», «Чырвоны бераг», «Вечар у Ружанах», «Калыханка», «Вечар», «Час сну».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Беларусі
Лявонцій Андрэевіч Глінскі

**Лявонцій (Леон) Андрэевіч Глінскі** (нар. 1860, Чэрыкаў — , Орша) — беларускі святар, новамучанік Беларускай Праваслаўнай Царквы, настаяцель царквы Усіх Святых у мястэчку Пірэвічы (цяпер Жлобінскі раён) ў 1903–1907 гадах. Адзін з рэпрэсаваных святароў Полацка-Віцебскай епархіі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1860 годзе ў горадзе Чэрыкаў, Магілёўская губерня, у сям’і настаўніка, які пазней стаў святаром. Скончыў Магілёўскую духоўную семінарыю.

З 1903 года служыў настаяцелем царквы Усіх Святых у мястэчку Пірэвічы Рагачоўскага павета (цяпер Жлобінскі раён, Гомельская вобласць). З 1907 года служыў у Свята-Троіцкай царкве ў вёсцы Новыя Юрковічы (цяпер Бранская вобласць, Расія). У 1911—1923 гадах быў настаяцелем у царкве Святых Пятра і Паўла ў вёсцы Паўловічы Круглянскага раёна.

У 1923 годзе быў прызначаны настаяцелем у царкве ў вёсцы Варонцавічы Аршанскага павета.

Першы шлюб Глінскага склаўся з жанчынай, якая памерла, ад яе ён меў дзвюх дачок. У 1920-я гады дачок разам з мужамі (палякамі) саслалі на Урал па падазрэнні ў шпіянажы. Паводле дадзеных КДБ, святар не падтрымліваў з імі сувязі. Другую жонку ён сустрэў у царкве; у 1933 годзе яна нарадзіла яму сына, калі яму самому было 73 гады. Застаўся фотаздымак святара з сынам, датаваны 1937 годам.

## Арышт і расстрэл 
6 жніўня 1937 года арыштаваны ў вёсцы Старое Рцішчава Талачынскага раёна і змешчаны ў аршанскую турму. Паводле некаторых крыніц, быў арыштаваны проста падчас богаслужэння і збіты супрацоўнікамі НКВД.

15 верасня 1937 года Асобай тройкай НКВД БССР быў прысуджаны да вышэйшай меры пакарання за «антысавецкую агітацыю» (арт. 72 КК БССР). Расстраляны 1 кастрычніка 1937 года на Кабыліцкай гары пад Оршай. Пахаваны ў Оршы.

## Рэабілітацыя 
19 красавіка 1989 года пракуратурай Віцебскай вобласці афіцыйна рэабілітаваны. Асабовая справа Глінскага захоўваецца ў архіве КДБ Віцебскай вобласці.

## Спасылкі 
Витебский мартиролог (1918–1952) / Сост. иерей Владимир Горидовец. Витебск, 2008. С. 10.

База НИЦ "Мемориал". base.memo.ru

Судьбы православного духовенства и мирян Витебщины (1917–1990). Электрон. версія. Віцебск, 2012.

Село Павловичи. Храм Святых Апостолов Петра и Павла. rudocs.exdat.com

Моряков Л. В. Рэпрэсаваныя праваслаўныя святары Беларусі (1917–1967). Энц. даведнік. Т.1. Мінск, 2007. С. 225–227.

Гомельская епархія. Гісторыя храма ў аг. Пірэвічы: pirevichi.cerkov.ru

Мемарыял «Кабылікі. Расстраляныя ў Оршы». kobylaki.by

## Катэгорыі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1860 годзе
Катэгорыя:Памерлі 1 кастрычніка
Катэгорыя:Памерлі ў 1937 годзе
Катэгорыя:Праваслаўныя святары Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўе ў Беларусі
Катэгорыя:Жлобінскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Постаці Жлобінскага раёна
Ларыса Барысаўна Бортнік

**Ларыса Барысаўна Бортнік** (нар. , г. Мінск) — беларуская мастацтвазнавец, аўтарка манаграфій і публікацый, працуе ў галіне гісторыі і тэорыі выяўленчага мастацтва.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў горадзе Мінску. Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1978 годзе, дзе вучылася ў П. Масленікава і М. Раманюка. Пачала публікавацца ў рэспубліканскім і замежным друку з таго ж года.

Працавала ў Рэспубліканскім Палацы мастацтваў з 1978 па 1991 год, а таксама мастацтвазнаўцай у фірме «Art glass studio» (г. Варшава) і ў галерэі «Медэя» (г. Мінск).

9 верасня 2015 года Ларыса Бортнік адкрыла новую мастацкую галерэю «Дом карцін» у Мінску, уладальнікі якой пераехалі ў Беларусь з Украіны. 

На ўрачыстым адкрыцці ў якасці ганаровых гасцёў прысутнічалі амаль усе жывыя на той момант Народныя мастакі Беларусі — Георгій Паплаўскі, Васіль Шаранговіч, Леанід Шчамялёў, Уладзімір Тоўсцік, а таксама Вальмен Аладаў. 

Ларыса Барысаўна прэзентавала выстаўку **«Народныя мастакі Беларусі»**, у якой сама была куратарам — каля 300 твораў 19 жывапісцаў і графікаў, сярод якіх Вітольд Бялыніцкі-Біруля, Міхаіл Савіцкі, Леанід Шчамялёў, Гаўрыла Вашчанка, Май Данцыг, Георгій Паплаўскі і іншыя.

Сумесна з Ларысай Барысаўнай адкрыццё вялі дырэктар Нацыянальнага мастацкага музея ў тый час Уладзімір Пракапцоў і ганаровы сябра Беларускага Саюза мастакоў, тэлежурналіст Аляксандр Дамарацкі.

Выява:2015.09.12 Галерея «Дом Картин» в Минске, фото Татьяны Маркиной.jpg
Выява:2015.09.09 Открытие галереи «Дом Картин» в Минске, фото Татьяны Маркиной. Лариса Бортник.jpg|Уступнае слова Ларысы Бортнік
Выява:2015.09.09 Открытие галереи «Дом Картин» в Минске, фото Татьяны Маркиной. Владимир Прокопцов.jpg|Уладзімір Пракапцоў
Выява:2015.09.09 Открытие галереи «Дом Картин» в Минске, фото Татьяны Маркиной.jpg|журналіст Аляксандр Дамарацкі
Выява:2015.09.09 Открытие галереи «Дом Картин» в Минске, фото Татьяны Маркиной. Вальмен Аладов.jpg|Злева направа: Георгій Паплаўскі, Вальмен Аладаў
Выява:2015.09.09 Адкрыццё галерэі «Дом Карцін» у Мінску, фота Таццяны Маркінай.jpg|Злева направа: Вальмен Аладаў, Васіль Шаранговіч, Леанід Шчамялёў, Георгій Паплаўскі, Уладзімір Тоўсцік.

## Творчасць 
Асноўныя творы: манаграфія «Антон Бархаткоў», артыкулы «Фарбы захаплення», «Паэзія працы», «Імгненне, якое стала вечнасцю», «Чысціня і свежасць фарбаў», «Злавіць подых прыроды», «Цудоўнае ёсць жыццё».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Леанід Эдуардавіч Бартлаў

**Леанід Эдуардавіч Бартлаў** (нар. , г. Асіповічы, Магілёўская вобласць) — беларускі мастак, мастак-афарміцель, жывапісец і плакатыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў горадзе Асіповічы Магілёўскай вобласці. Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1975 годзе. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1976 года.

З 1979 года працаваў у мастацкім камбінаце Саюза мастакоў Беларусі. Выкладаў у 2006–2011 гадах у Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў і Мінскім інстытуце кіравання. З 2012 года вядучы мастак «Тэхнамузея».

Член Беларускага саюза мастакоў з 1987 года.

Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў галіне праектавання і афармлення экспазіцый выставак рознага прызначэння, жылых і грамадскіх інтэр'ераў, музеяў, ландшафтнага дызайну, габелена, у станковым жывапісе, графіцы. 

Сярод прац: серыя мастацкіх прац у тэхніцы станковага жывапісу (1978–2018); праект выстаўкі «40 год Мастацкаму фонду БССР» (Мінск); праект і выкананне візуальнай камунікацыі для стадыёна «Дынама» ў Мінску да Алімпіяды-80; афармленне раздзела БССР на XII Сусветным фестывалі моладзі і студэнтаў (Масква, 1985); удзел у рэспубліканскай выстаўцы «Мастакі тэатра, кіно і тэлебачання» (усё ў сааўтарстве); экспазіцыі мемарыяльнага музея ў в. Шунеўка Докшыцкага раёна (1981) і музея У. Мулявіна (2005), дыярамы ў музеі прыроды «Белавежская пушча» ў г. Камянец і ў краязнаўчым музеі ў г. Клімавічы (2013), экспазіцыя «Старажытная Беларусь» у Нацыянальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь (2015); інтэр'ер і габелены для адміністрацыйнага корпуса БДУ (1998–1999), манументальныя габелены для Палаца Рэспублікі і БДУ (1999–2000, з В. П. Маркавец-Бартлавой). Галоўны мастак, аўтар праекта і дыярам музея храма-помніка ў гонар Усіх Святых і ў памяць пра ахвяр, якія выратаванню Айчыны нашай паслужылі (2018–2020).

## Узнагароды 
Узнагароджаны дыпломам XII Сусветнага фестывалю моладзі і студэнтаў (1985).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-афарміцелі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-плакатысты Беларусі
Надзея Гаўрылаўна Бранавец

**Надзея Гаўрылаўна Бранавец** (нар. , пас. Маяк, Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларуская мастачка, працуе ў галіне станковага і манументальна-дэкаратыўнага жывапісу і графікі.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў пасёлку Маяк Слуцкага раёна Мінскай вобласці ў сялянскай сям’і. З 1957 года жыла ў Мінску, працавала рэтушоркай у друкарні і займалася ў студыі выяўленчага мастацтва пад кіраўніцтвам В. К. Гоманава. У 1958 годзе паступіла на мастацкі факультэт Маскоўскага паліграфічнага інстытута, аднак праз два гады працягнула навучанне ўжо ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце, які скончыла ў 1967 годзе па спецыяльнасці «графіка». Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1962, паводле іншых звестак — з 1967 года.

З 1968 года жыве ў Баранавічах, дзе працуе ў мастацка-вытворчых майстэрнях Мастацкага фонду Беларусі. Таксама займалася выкладчыцкай дзейнасцю: была кіраўніцай студыі выяўленчага мастацтва пры Доме афіцэраў, пазней працавала ў дзіцячай мастацкай школе.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1988 года. Творчай майстэрняй для Надзеі Бранавец становіцца і яе родная хата ў вёсцы Маяк, дзе яна стварае працы ў тэхніках алею і акварэлі на тэмы мясцовых краявідаў і вобразаў аднавяскоўцаў. У 1987 годзе ў Слуцку ў кінатэатры «Цэнтральны» і ў Маяцкім доме культуры адбыліся яе персанальныя выстаўкі пад назвай «Вобразы мілыя роднага краю».

Жыве ў г. Баранавічы.

## Творчасць 
Працуе ў галіне станковага і манументальна-дэкаратыўнага жывапісу (вітраж, сграфіта, фрэска), а таксама графікі, кніжнай ілюстрацыі. Сярод асноўных твораў — палотны «Партрэт маці»; «Мікола Гусоўскі» (1988), «Партрэт дзяўчыны» (захоўваецца ў Брэсцкім краязнаўчым музеі), серыя «Мой родны кут» — у тэхніцы алейнага жывапісу. Працавала і ў тэхніцы акварэлі. Большасць графічных твораў выканана ў змешанай тэхніцы, сярод якіх — «Партрэт Цёткі», што захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі. Зрабіла ілюстрацыі да твораў Цёткі (А. Пашкевіч).

Асноўныя манументальныя творы: дванаццаць кампазіцый «Поры года» (1988, рэстаран вакзала «Баранавічы Палескія»), выкананых у тэхніцы літога каляровага вітража на цэментнай аснове, шэсць вітражоў «Музы» (1981, музычнае вучылішча, г. Баранавічы), «Алхімікі» (аптэка № 146, г. Баранавічы), «Жыццё» (аптэка № 142, г. Брэст), роспіс «Песня пра Беларусь» (1992, крамa «Кветкі», г. Баранавічы), роспісы «Чатыры поры года» і «Беларуская полька» (1985—1986, Цэнтральны палац грамадзянскіх абрадаў, г. Баранавічы);.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-вітражысты Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-манументалісты Беларусі
Смірноў (Хойніцкі раён)

**Смірноў** () — былы пасёлак у Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіў у склад Дварышчанскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 4 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Хойнікі (на ветцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Гомель — Калінкавічы), за 107 км ад Гомеля.

## Транспартная сістэма 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым па аўтадарогах, якія адыходзяць ад Хойнік. Планоўка складалася з кароткай прамалінейнай вуліцы, з блізкай да мерыдыянальнай арыентацыяй і забудаванай драўлянымі сядзібамі.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1920-я гады перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Паводле перапісу 1959 года ўваходзіў у склад калгаса імя XXI з’езда КПСС (цэнтр — вёска Руднае).

У сувязі з радыяцыйным забруджваннем пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС жыхары (22 сям’і) пераселены ў чыстыя месцы.

Да 31 снежня 2009 года ў Дворышчанскім сельсавеце, які перайменаваны ў Судкоўскі.

## Насельніцтва 
* 1959 год — 86 жыхароў (паводле перапісу).

## Вядомыя асобы 
* Разуменка, Віктар Акімавіч (нар. 1930 або 1931) — ветэран працы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.2, кн.2. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. 520с.: іл. Тыраж 4000 экз.  

## Спасылкі 
* Смирнов на карте Беларуси

Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет
*
Катэгорыя:Гісторыя Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Хойніцкага раёна
Манументальна-дэкаратыўнае мастацтва

на будынку абсерваторыі Віленскага ўніверсітэта]]
**Манумента́льна-дэкараты́ўнае мастацтва** — асаблівы раздзел мастацкай творчасці, непасрэдна звязаны як з манументальным мастацтвам, так і з дэкаратыўным мастацтвам, але не існуе асобна ад архітэктуры, з якой утварае найбольш цеснае адзінства і задачам якой непасрэдна падпарадкоўваецца.

]]
У сферу манументальна-дэкаратыўнага мастацтва ўваходзяць усе віды архітэктурнага дэкору: разьбяныя і ляпныя ўпрыгожванні капітэляў, фрызаў, карнізаў, тымпанаў, люнетаў і іншых частак збудаванняў; дэкаратыўныя роспісы (арнаментальныя або стылізаваныя), вітраж, мазаіка, вазы, статуі, бюсты, прызначаныя перадусім для ўпрыгожвання фасадаў або інтэр’ераў; паркавая і фантанная скульптура, а таксама іншыя мастацкія кампаненты архітэктурнага цэлага.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Манументальнае мастацтва
Катэгорыя:Дэкаратыўнае мастацтва
Катэгорыя:Архітэктура
Аляксандр Іванавіч Бранцаў

**Аляксандр Іванавіч Бранцаў** (нар. , г. Мінск) — беларускі мастак-афарміцель.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў горадзе Мінску. Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1976 годзе. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з таго ж года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1987 года.

Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуючы як мастак-афарміцель, у суаўтарстве ўдзельнічаў у распрацоўцы і афармленні шэрагу маштабных праектаў: праекта ВДНГ БССР да 60-годдзя СССР, выстаўкі «40 год Мастацкаму фонду БССР» у Мінску, праекта і візуальнага афармлення стадыёна «Дынама» да Алімпіяды-1980.

Сярод іншых работ — мемарыяльны музей у вёсцы Шунеўка (Віцебская вобласць), раздзел БССР на XII Сусветным фестывалі моладзі і студэнтаў у Маскве (1985), элементы мастацкага афармлення свята «Мінск-86» і выстаўкі «Мастакі тэатра, кіно і тэлебачання» (Мінск, 1987).

## Узнагароды 
Узнагароджаны дыпломам XII Сусветнага фестывалю моладзі і студэнтаў (1985).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-афарміцелі Беларусі
Рухавік JavaScript

**Рухавік JavaScript** — гэта спецыялізаваная праграма, якая выконвае скрыпты на мове праграмавання JavaScript, пераважна ў браўзерах.

Звычайна браўзер мае рухавік JavaScript, і рухавік браўзера, які займаецца рэндарынгам старонак. Напрыклад, Carakan выкарыстоўваецца з Presto, Nitro з WebKit, SpiderMonkey з Gecko, KJS з KHTML. Часам магчымыя іншыя камбінацыі, напрыклад, V8 з WebKit у Google Chrome. Рухавік JavaScript узаемадзейнічае з вэб-API, што дазваляе распрацоўшчыкам працаваць з сеткавымі запытамі, DOM, апрацоўваць падзеі, а таксама выкарыстоўваць магчымасці HTML5 (відэа, canvas, лакальнае сховішча і інш.). Аднак выкарыстанне рухавікоў JavaScript не абмяжоўваецца браўзерамі, напрыклад, рухавік V8 з'яўляецца асноўным кампанентам Node.js. Першыя рухавікі JavaScript былі проста інтэрпрэтатарамі зыходнага кода, але ўсе сучасныя рухавікі выкарыстоўваюць кампіляцыю ў час выканання (just-in-time) для павышэння прадукцыйнасці. 

## Зноскі 
## Спасылкі 
*JavaScript Engine — MDN Web Docs

Катэгорыя:JavaScript
Бранцаў

**Бра́нцаў** — мужчынскае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Аляксандравіч Бранцаў (1883—1961) — савецкі акцёр, тэатральны рэжысёр, педагог.
* Аляксандр Іванавіч Бранцаў (нар. 1948) — беларускі мастак-афарміцель.
* Яўген Георгіевіч Бранцаў (нар. 1946) — украінскі і беларускі архітэктар.
Дэкаратыўнае мастацтва

ў Сан-Сусі]]
**Дэкараты́ўнае мастацтва** — адна з асноўных галін пластычных мастацтваў (нароўні з архітэктурай і выяўленчым мастацтвам). У той жа час дэкаратыўнае мастацтва з’яўляецца асаблівым родам мастацкай творчасці, які адрозніваецца па сваіх мэтах ад станковага і манументальнага мастацтва.

]]
Дэкаратыўнае мастацтва разам з архітэктурай фарміруе навакольнае матэрыяльнае асяроддзе чалавека, надаючы яму эстэтычнае і вобразнае вымярэнне. Яно ахоплівае шырокае кола мастацкіх прадметаў, выяў і сімвалаў, што ўносяць мастацкую арганізацыю ў розныя сферы жыцця.

У структуры дэкаратыўнага мастацтва вылучаюцца:
* Манументальна-дэкаратыўнае мастацтва, якое цесна звязанае з архітэктурай — архітэктурны дэкор, роспіс сцен, дэкаратыўны рэльеф, статуі, вітражы і мазаікі на фасадах і ў інтэр’ерах, паркавая скульптура, фантаны і інш.;
* Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва — бытавыя мастацкія вырабы;
* Афармленчае мастацтва — мастацкае афармленне свят, экспазіцый на выставах, у музеях, вітрынах і інш.

Мастацкія якасці твораў дэкаратыўнага мастацтва найбольш поўна раскрываюцца пры іх успрыманні ў ансамблі, для якога яны першапачаткова прызначаныя.

Дэкаратыўнае мастацтва ў значнай ступені звязана з мастацкай прамысловасцю і мае шмат агульнага з дызайнам, аднак адрозніваецца ад яго сваёй методыкай, якая грунтуецца на традыцыйных устаноўках, індывідуальнасці майстра і ўнікальнасці яго твораў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дэкаратыўнае мастацтва
Афармленчае мастацтва

]]
**Афармле́нчае мастацтва** — галіна дэкаратыўнага мастацтва, звязаная з часовым мастацкім афармленнем будынкаў, вуліц, плошчаў, вытворчых тэрыторый, садоў і паркаў падчас грамадскіх святаў; афармленнем дэманстрацый, парадаў, гулянняў, спартыўных выступленняў, шэсцяў; афармленнем вітрын, экспазіцый, выставак, кірмашоў, фестываляў.

Афармленчае мастацтва выкарыстоўвае сродкі архітэктуры, скульптуры, жывапісу, графікі, тэатра, музыкі, кінамастацтва, святлатэхнікі, эстрады, цырка і інш. Яно ўяўляе сабой масавы сінтэз мастацтваў, які нясе ў сабе праграмнае, канкрэтнае, выразна пададзенае і нагляднае пасланне.

Асаблівасць афармленчага мастацтва ў тым, што глядач знаходзіцца ўнутры яго рухомых, дынамічных, часовых вобразаў і часта з’яўляецца ўдзельнікам дзеяння. Гэта патрабуе ад мастацтва павышанай выразнасці сродкаў, іх запамінальнасці, моцнага ўздзеяння. У афармленчым мастацтве пераважаюць:

* простыя і зразумелыя сімвалы,
* плакатныя прыёмы,
* спалучэнне выявы і слова,
* выкарыстанне лёгкіх, мабільных матэрыялаў і канструкцый,
* рэзкія каляровыя і прасторавыя рашэнні.

Афармленчае мастацтва мае доўгую традыцыю — ад культавых рытуалаў, працэсій, карнавалаў, грамадскіх свят да вялікіх, у тым ліку сусветных выставак.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Афармленчае мастацтва
Валянціна Мікалаеўна Буціна

**Валянціна Мікалаеўна Буціна** (нар. , в. Радзівонішкі, Гродзенская вобласць) — беларуская мастачка, працуе ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, спецыялізуецца на кераміцы.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў вёсцы Радзівонішкі Гродзенскай вобласці. Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1976 годзе. Вучылася ў М. Бяляева. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1975 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1984 года. Жыве ў горадзе Барысаве.

## Творчасць 
Працяглы час працуе ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, у асноўным у кераміцы. Сярод асноўных твораў — рэльефы для сталовай гасцініцы «Кастрычніцкая» і «Поры года» для банкетнай залы гасцініцы «Планета» ў горадзе Мінску (у суаўтарстве з А. Дзятлавай), пано «Свята ўраджаю» для Палаца культуры калгаса «Перамога» (Мінская вобласць).

Аўтарка дэкаратыўнай пластыкі: «Звяры», «Юнацтва», «Зімовыя эцюды», «Хлеб», вазаў «Зіма», «Вясна», скульптур «Восень», «Спякотным сенакосным днём», «Дзень нараджэння Кацярыны». Творы знаходзяцца ў фондах Беларускага саюза мастакоў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-керамісты Беларусі
Антаніна Аляксееўна Бялова

**Антаніна Аляксееўна Бялова** (, г. Талдам, Маскоўская вобласць, РСФСР — ) — беларуская мастачка, мастачка-пастаноўшчыца, жывапісец, мастачка па касцюмах.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў горадзе Талдам Маскоўскай вобласці. У 1939–1941 гадах навучалася ў Арлоўскім мастацкім вучылішчы. У 1951 годзе скончыла Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінематаграфіі ў Маскве, дзе яе выкладчыкамі былі Ф. Багародскі, П. Котаў і К. Марозаў.

З 1959 года ўдзельнічала ў мастацкіх выставах. З 1963 года працавала над сцэнічнымі касцюмамі.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1963 года. Памерла  года.

## Творчасць 
Працавала як мастак кіно і жывапісец. Працавала над сцэнічнымі касцюмамі, брала ўдзел у афармленні фільмаў «Чэмпіён свету» (кінастудыя імя М. Горкага), «Палеская легенда» і «Пасеялі дзяўчаты лён» (эскізы касцюмаў, Беларусьфільм).

Сярод жывапісных твораў — «Птушніца», «Сябры», «На рэпетыцыі», «Музыка», «Пачатак вясны», «Флёксы». Яе творы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.

## Узнагароды 
У 1977 годзе ёй было прысвоена званне Заслужанай работніцы культуры Беларусі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнографы Беларусі
Катэгорыя:Мастакі кіно Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі культуры Беларускай ССР
Шамір

**Шамір** (‎) — яўрэйскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Адзі Шамір (нар. 1952) — ізраільскі вучоны ў галіне тэорыі вылічальных сістэм і крыптаграфіі.
* Ісраэль Шамір (нар. 1947) — ізраільскі пісьменнік, перакладчык і публіцыст антысіянісцкай накіраванасці.
* Іцхак Шамір (1915—2012) — Прэм’ер-міністр Ізраіля (1983—1984, 1986—1992).
* Мошэ Шамір (1921—2004) — ізраільскі пісьменнік.
* Шлома Шамір (1915—2009) — ізраільскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, камандуючы ВМС і ВПС Ізраіля.
* Яір Шамір (нар. 1945) — ізраільскі палітык, вядучы бізнесмен, палкоўнік ВПС Ізраіля ў адстаўцы, сын Іцхака Шаміра.
Вячаслаў Іванавіч Валынец

**Вячаслаў Іванавіч Валынец** (нар. , в. Ятвезь, Баранавіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі мастак-графік і жывапісец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў вёсцы Ятвезь Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1977 годзе. З таго ж года ўдзельнічае ў мастацкіх выставах.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1981 года. Жыве ў горадзе Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў галіне кніжнай графікі і жывапісу. Стварыў ілюстрацыі да кніг: «На балоце скрыпелі драчы» А. Кудраўца, «Асобае заданне» А. Авечкіна, «Цвіце на Палессі груша» В. Казько.

Сярод жывапісных твораў — палотны: «Над старою грушай», «Партрэт мастака В. Камарова», «Партрэт мастака У. Вішнеўскага», «Старыя дрэвы», «Асенні вечар», «Багаты сусед», «Мёртвыя дрэвы», а таксама серыя «Дварнякі».

Яго творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, а таксама ў фондах БСМ.

## Узнагароды 
У 1995 годзе ўзнагароджаны дыпломам I ступені Рэспубліканскага конкурсу «Мастацтва кнігі».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Партызанскі атрад «Смерць фашызму»

**Атрад «Смерць фашызму»** — савецкі партызанскі атрад, што дзейнічаў на тэрыторыі сучаснага Жлобінскага раёна падчас Другой сусветнай вайны.

## Гісторыя 
У кастрычніку 1941 года ў паравозным дэпо Жлобіна пачала дзейнічаць група Ціта Пятровіча Мінянкова. Яна мела радыёпрымач і распаўсюджвала сярод насельніцтва звесткі з савецкіх фронтаў праз улёткі. Пазней чальцы групы П. Т. Малашкоў і Пугачоў устанавілі кантакт з Паўлам Скварчэўскім, былым сакратаром камсамольскай арганізацыі чыгуначнага вузла, і атрымалі заданне па зборы зброі і боепрыпасаў.

З гэтай групы і з дапамогай двух баявых груп, накіраваных у верасні 1942 года Цэнтральным штабам партызанскага руху з Масквы, быў створаны партызанскі атрад «Смерць фашызму». 24 верасня 1942 года групы пад кіраўніцтвам Іова Крышнёва і Д. Т. Шыбінскага аб’ядналіся ў адзіны атрад у раёне вёскі Антонаўка (цяпер Жлобінскі раён). Камандзірам стаў Крышнёў, камісарам — Шыбінскі.

У кастрычніку—лістападзе 1942 года атрад здзейсніў свае першыя буйныя дыверсіі: быў спалены мост цераз раку Ола, падарваны паравоз і два вагоны на перагоне Яшчыцы—Шатылкі. З нарастаннем колькасці байцоў у маі 1943 года атрад быў падзелены на два: «Смерць фашызму» і «Жалязняк». У верасні 1943 года першы пераўтвораны ў брыгаду імя П. К. Панамарэнкі, другі — у брыгаду «Жалязняк».

Атрад і брыгада бралі ўдзел у «рэйкавай вайне», падрывалі варожыя эшалоны, масты, збудаванні, праводзілі дыверсіі на чыгунцы і садзейнічалі наступу Чырвонай Арміі. Паводле дадзеных Саўінфармбюро, 8 чэрвеня 1943 года партызаны падарвалі два варожыя эшалоны, знішчыўшы паравоз, 11 вагонаў з войскам і дзве платформы з зенітнымі гарматамі.

## Памяць 
На Жлобіншчыне ўшанавана памяць пра ўдзельнікаў атрада: іх імёнамі названыя вуліцы, устаноўлены памятныя знакі.

## Гл. таксама 
* Партызанскі рух у Беларусі (1941—1944)

## Спасылкі 
* Гісторыя Жлобіна: партызаны // jgplso.by
* Партызаны Жлобіншчыны // specreport.belta.by

Катэгорыя:Гісторыя Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Вуліца Агарова (Мінск)

**Вуліца Агарова** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар Мікалая Платонавіча Агарова. Ідзе паміж вуліцамі Катоўскага і Будаўнікоў, перасякае вуліцу Лазо ў раёне будынкаў МІУ. Па стане на 2025 год архітэктура вуліцы складаецца з двух дамоў 1957—1958 гадоў і аднаго дома, пабудаванага ў 1948—1949 гадах.

## Славутасці 
Вуліца праходзіць па суседству з такімі вядомымі аб’ектамі як:
* Мінскі інавацыйны ўніверсітэт (1991—2024)
* Стадыён Тарпеда

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вуліца Агарова ў архітэктурнай базе Рhotobuildings
* Вуліца Агарова на АТО.ВУ

Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Нэлі Аляксееўна Валынец

**Нэлі Аляксееўна Валынец** (нар. , г. Мінск) — беларуская мастачка, працуе ў галіне габелена і мастацкага праектавання тканіны.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў Мінску. Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1975 годзе. У мастацкіх выставах удзельнічае з 1976 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1989 года. Жыве ў Мінску.

## Творчасць 
Працуюць у галіне габелена і мастацкага праектавання тканіны. Сярод асноўных твораў: габелен «Раніца» (Палац культуры аб’яднання «Бабруйскдрэў»), заслоны «Слонімскія перасветы» і «Святочная» (Палац культуры г. Слоніма), габелены «Вясёлка», «Жывая вада». Таксама стварыла серыю эталонаў у тэхніцы рамізнага ткацтва для Барысаўскага камбіната прыкладнога мастацтва.

Яе творы захоўваюцца ў Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску і Гомельскім абласным краязнаўчым музеі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі па тэкстылі Беларусі
Васіле Александры

**Васіле Александры** (; ) — малдаўскі і румынскі пісьменнік, тэатральны дзеяч, збіральнік фальклору.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Парыжы (1834—39).

У сатырычных п’есах «Іоргу з Садагура» (1844), «Ясы ў час карнавалу», «Кірыца ў правінцыі» (абедзве 1852), казцы «Гісторыя аднаго залатога» (1843) і інш. адлюстраваў рэчаіснасць тагачаснай Малдавіі. Пад уплывам народнай творчасці напісаў вершаваны цыкл «Дойны» (1848—49, асобнае выданне 1853) і зборнік «Народныя вершы» (1852). Аўтар гістарычнай паэмы «Чырвоная дуброва» (1872), гістарычнай драмы «Ваявода-дэспат» (1880), феерыі «Сінзіяна і Пепеля» (1883) і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Малдовы
Катэгорыя:Пісьменнікі Румыніі
Наталля Сяргееўна Варламава

**Наталля Сяргееўна Варламава** (нар. , хут. Цыраўскі, Ліепайскі раён, Латвія) — беларуская мастачка, працуе пераважна ў галіне графікі (пастэль).

## Біяграфія 
Нарадзілася  года на хутары Цыраўскі Ліепайскага раёна ў Латвіі. Скончыла акадэмію мастацтваў Латвіі ў 1980 годзе, дзе вучылася ў А. Бэма.

Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1981 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1994 года.

Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуе пераважна ў тэхніцы пастэлі. Аўтарка серый нацюрмортаў «Беларуская народная кераміка» і «Беларускія народныя музычныя інструменты», трыпціхаў, прысвечаных Ф. Скарыны і В. Дуніну-Марцінкевічу.

Сярод іншых твораў — «Нацюрморт з макітрай», «Нацюрморт са старой кнігай», «Нацюрморт з партрэтам паўстанца 1863 г.», «М. Багдановіч. Як забудуся сном…», пейзажы «Старая Рыга» і «Марскі пейзаж».

Творы знаходзяцца ў Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Адзі Шамір

**Адзі Шамір** (‎, нар. , , Ізраіль) — ізраільскі крыптолаг і вынаходнік. Адзін з вынаходнікаў  (RSA) (разам з  і ),  (разам з  і ) і дыферэнцыяльнага крыптааналіза, зрабіў вялікі ўклад у галіне крыптаграфіі і інфарматыкі.

Прафесар інфарматыкі і прыкладной матэматыкі ў інстытуце Вейцмана, лаўрэат прэміі Цьюрынга. Член НАН Ізраіля (1998), замежны член НАН ЗША (2005), Французскай акадэміі навук (2015), Лонданскага каралеўскага таварыства (2018) і Амерыканскага філасофскага таварыства (2019).

## Біяграфія 
Адзі Шамір нарадзіўся ў Тэль-Авіве. Атрымаў ступень бакалаўра навук (BSc) па матэматыцы ў Тэль-Авіўскім універсітэце ў 1973 годзе і ступень магістра (MSc) і доктара навук (PhD) па інфарматыцы ў Інстытуце Вейцмана ў 1975 і 1977 гадах адпаведна.  Правёў год у якасці постдактаранта ва Уорыкскім універсітэце, з 1977 па 1980 год займаўся даследаваннямі ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце.

У 1980 годзе Адзі Шамір вярнуўся ў Ізраіль і пачаў працаваць на факультэце матэматыкі і інфарматыкі ў Інстытуце Вейцмана. З 2006 года з’яўляецца запрошаным прафесарам у  ў Парыжы.

## Навуковая дзейнасць 
У 1979 годзе Адзі Шамірам была распрацавана , матэматычны метад для разбіцця нейкага «сакрэта» на некалькі «удзельнікаў» для наступнай рэканструкцыі. У 1986 годзе Шамір удзельнічаў у распрацоўцы пратакола аўтэнтыфікацыі, названага пасля . Разам са сваім вучнем Элі Біхамам Шамір распрацаваў дыферэнцыяльны крыптааналіз, метад атакі на блокавыя шыфры. Пазней высветлілася, што дыферэнцыяльны крыптааналіз быў ужо вядомы — і трымаўся ў сакрэце — як IBM, так і Агенцтвам нацыянальнай бяспекі.

Шамір таксама зрабіў уклад у інфарматыку па-за межамі крыптаграфіі, напрыклад, знайшоў першы алгарытм лінейнага часу для 2-выканальнасці і паказаў эквівалентнасць класаў складанасці PSPACE і IP.

## Узнагароды 
* 1983 — Прэмія Эрдзёша
* 1986 — 
* 1987 — Прэмія Вейцмана за даследаванні ў галіне дакладных навук
* 1990 — UAP Scientific Prize
* 1992 — Залаты медаль Пія XI
* 2000 — Прэмія ў галіне камп’ютараў і камунікацый імя Кодзі Кобаясі
* 2002 — Прэмія Цьюрынга, *«за ўнікальны ўклад па павелічэнні практычнай карысці сістэм шыфравання з адкрытым ключом»*
* 2008 — Дзяржаўная прэмія Ізраіля
* 2008 — Прэмія Акава
* 2009 — C&C Prize
* 2012 — Вялікі медаль Французскай акадэміі навук
* 2017 — Прэмія Японіі
* 2017 — BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award
* 2024 — Прэмія Вольфа па матэматыцы *за фундаментальны ўклад у матэматычную крыптаграфію*
* 2025 — Прэмія Леўчына *за ўклад у крыптаграфію рэальнага свету*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сайт прафесара Шаміра пры інстытуце Вейцмана
* Crypt-OpenSSL-RSA — бясплатны XS Perl модуль з базавай функцыянальнасцю RSA, Ian Robertson
Анатоль Аляксандравіч Бачкароў

**Анатоль Аляксандравіч Бачкароў** (, г. Улан-Удэ, Расія — ) — беларускі скульптар, працаваў у галіне станковай і манументальнай скульптуры.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў горадзе Улан-Удэ ў Расіі. У 1967 годзе паступіў на факультэт скульптуры Інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Рэпіна ў Ленінградзе, які скончыў у 1973 годзе.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1977 года. Член-карэспандэнт Пятроўскай Акадэміі навук і мастацтваў з 1995 года.

Памёр  года.

## Творчасць 
Плённа працаваў у жанрах станковай і манументальнай скульптуры. Сярод асноўных твораў: кампазіцыі «Званочкі», «Зберагчы б», «Раскаянне», «Зялёны шум», «Да сонца», «Подых ветру», «Рэха», «Чаканне», «Як светла, як хораша ў летняе ранне…», «У чаканні музыкі», «Апошні стрэл»; партрэты А. Мартынюка, І. Лютаровіча, Н. Касцючэнка, А. Пановай, Ф. Скарыны, Г. Гусевай, Ф. Грэка; творы «Настаўніца», «Барацьбіт»; помнік Н. Касцючэнка ва Ушачах, помнік маршалу Георгію Жукаву ў Слуцку (1991; у 2005 г. перанесены на тэрыторыю вайсковай часці); надмагілле паэта К. Кірэенкі ў Мінску.

Яго творы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, фондах Беларускага саюза мастакоў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Скульптары Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары-манументалісты Беларусі
Міхаіл Сяргеевіч Башылаў (мастак)

**Міхаі́л Сярге́евіч Башылаў** ( — 1870) — мастак і ілюстратар Расійскай імперыі, вядомы сваёй працай над ілюстрацыямі да твораў класікаў рускай і ўкраінскай літаратуры.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 кастрычніка 1821 года ў Пірэвічах (цяпер — Жлобінскі раён Гомельскай вобласці) — месцы, дзе прайшло яго дзяцінства і дзе ён атрымаў пачатковую мастацкую адукацыю. Паводле звестак, маляваць навучыўся ў мясцовых настаўнікаў, а мастацкія здольнасці пачалі праяўляцца яшчэ ў юнацтве.

Атрымаў адукацыю ў Імператарскім Харкаўскім універсітэце. Займаўся ілюстрацыяй літаратурных твораў, сярод якіх:
* «Гора ад розуму» А. Грыбаедава;
* «Вайна і мір» Л. Талстога;
* «Правінцыяльныя нарысы» М. Салтыкова-Шчадрына.

У 1844 годзе разам з Якавам Бальменам выканаў ілюстрацыі да рукапіснага «Кабзара» Т. Шаўчэнкі, у тым ліку:
* партрэт Тараса Шаўчэнкі,
* заставы і загалоўныя літары да паэм «Катарына», «Таполя», «Перабендзя» і інш.

Таксама працаваў як жывапісец і карыкатурыст, супрацоўнічаў з перыёдыкай — часопісамі «Будзільнік», «Зритель».

У альманаху «Молодик» (1843—1844) апублікаваў літаграфічныя партрэты Р. Квіткі-Аснаўяненкі і І. Катлярэўскага.

Удзельнічаў у мастацкіх выставах, быў узнагароджаны сярэбраным медалём у 1854 годзе.

Памёр у 1870 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Украінскі артыкул у Вікіпедыі

Катэгорыя:Мастакі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жлобінскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Харкаўскага ўніверсітэта
Оскар Мешчанінаў

**Ёсель Шмуйлавіч Мешчані́наў**, у расійскай традыцыі **Оскар Самойлавіч Мешчані́наў** () — скульптар, прадстаўнік Парыжскай школы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся а ў Віцебску. Дзед будучага скульптара, Юда Абрамаў належаў да мяшчанскага саслоўя, адкуль і паўстала прозвішча Мяшчанінавых. Бацька Іоселя, Шмуйла Юдавіч Мяшчанінаў, быў купцом 2 гільдыі, у яго сям’і было дванаццаць дзяцей (шэсць сыноў і шэсць дачок), сярод якіх Іосель быў самым малодшым. Адзін з яго братоў быў уладальнікам фатаграфічнага атэлье ў доме Рыцеўскага на Вакзальнай вуліцы ў Задзвінні, у якім два месяцы працаваў рэтушорам Марк Шагал.

Разам з Шагалам і Восіпам Цадкіным навучаўся ў Віцебскай школі-майстэрні Юдаля Пэна. У 1905—1906 гадах вучыўся ў Адэскім мастацкім вучылішчы.

У 1907 годзе эміграваў ва Францыю. Пасяліўся ў знакамітым парыжскім фаланстэры «Вулей», пачаў навучацца ў французскіх скульптараў. Да 1911 года вучыўся ў Нацыянальнай школе дэкаратыўных мастацтваў і Нацыянальнай школе прыгожых мастацтваў у А. Мерсье, але, расчараваўшыся ў акадэмізме, стаў памочнікам у майстэрні скульптара Жазэфа Бернара.

У 1910-1920-я гг. актыўна выстаўляўся ў парыжскіх салонах, а таксама ўдзельнічаў у выставах у Пецярбургу, Маскве і Лондане. У 1915 годзе ў часопісе «Апалон» выйшаў вялікі артыкул Якава Тугендхольда «Скульптура Мяшчанінава».

У 1910-х гадах Оскар Мешчанінаў гуляў прыкметную ролю ў жыцці не толькі рускай мастацкай калоніі, але і ўсёй Парыжскай багемы. Ён зблізіўся з многімі будучымі сусветна вядомымі мастакамі: П. Пікаса, Д. Рывера, Х. Суціным, А. Мадыльяні. Трое апошніх пакінулі жывапісныя партрэты Мешчанінава, а Хаім Суцін жыў у яго майстэрні падчас Першай сусветнай вайны.

У 1919 годзе Мяшчанінаў наведаў Індакітай, дзе абследаваў старажытны горад Ангкор і займаўся вывучэннем кхмерскай скульптуры. У 1927 годзе скульптар прыехаў у Індыю, дзе вывучаў скальныя храмы Элоры. У 1928 годзе ён наведаў СССР для ўдзелу ў выставе «Сучаснае французскае мастацтва» ў Маскве.

У 1944 годзе пераехаў у Злучаныя Штаты Амерыкі, прыняў амерыканскае грамадзянства. Аднак пасля заканчэння Другой сусветнай вайны часта наведваў Францыю.

Памёр 14 ліпеня 1956 года ў Лос-Анджэлесе.

## Творчасць 
Працаваў з мармурам, гранітам, бронзай, гіпсам. Быць неакласікам, трактаваў скульптурную форму як кампазіцыю з абагульненых, архітэктанічна вытрыманых аб’ёмаў. Асноўныя яго працы:
* «Галава Панны» (1912, Дзяржаўны Рускі музей)
* «Маці Божая» (1913, Музей Санта-Барбары, ЗША)
* бюст Натана Альтмана (1916)
* «Чалавек у цыліндры» (1922, Дзяржаўная Траццякоўская галерэя)
* «Мужчына з мёртвым дзіцем» (1952, адзін з асобнікаў-у Тэль-Авіўскім музеі выяўленчых мастацтваў).

У 2015 годзе Белгазпрамбанк у межах свайго праекта «Арт-Беларусь» набыў у прыватнага калекцыянера другі асобнік скульптуры «Мужчына з мёртвым дзіцем» (1952). Скульптура была адным з апошніх твораў скульптара і прысвечана Халакосту, гэта першы вернуты ў Беларусь твор Оскара Мешчанінава..

## Крыніцы 
Катэгорыя:Выпускнікі Адэскага мастацкага вучылішча
Катэгорыя:Імігравалі ў ЗША з Францыі
Катэгорыя:Парыжская школа
Ольжынэ

**Ольжынэ** (; былая нямецкая калонія  і ) — сяло ва Украіне, у складзе Высакапільскага паселішча Бэрыслаўскага раёна Херсонскай вобласці. Насельніцтва складае 120 чалавек (студзень 2026).

## Гісторыя 
12 чэрвеня 2020 года, у адпаведнасці з пастановай Кабінета Міністраў Украіны № 726-р «Аб вызначэнні адміністрацыйных цэнтраў і зацвярджэнні тэрыторый тэрытарыяльных грамад Херсонскай вобласці», ўвайшло ў склад Высокапільскай сельскай грамады.

19 ліпеня 2020 года ў выніку адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы і ліквідацыі Высокапільскага раёна увайшло ў склад Берыслаўскага раёна.

Сяло было часова акупавана расійскімі войскамі ў сакавіку 2022 года.

19 верасня 2024 года Вярхоўная Рада падтрымала перайменаванне вёскі Ольгынэ ў **Ольжынэ**. Перайменаванне набыло моц 26 верасня 2024 года.

## Постаці 
* Гапыч Віктар Віктаравіч (1992—2016) — малодшы сяржант Узброеных сіл Украіны, удзельнік расійска-ўкраінскай вайны.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу насельніцтва Украінскай ССР 1989 года, насельніцтва вёскі складала 472 чалавекі, з якіх 215 мужчын і 257 жанчын.

Паводле перапісу насельніцтва Украіны 2001 года, у вёсцы пражывала 419 чалавек.

### Моўны склад 
Родная мова насельніцтва паводле перапісу насельніцтва 2001 года:

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Надвор’е ў вёсцы Ольжына
* Сайт тэрытарыяльнай грамады

Катэгорыя:Населеныя пункты Бэрыслаўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1869 годзе