open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)

**Запо́льскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Заполле.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бялыніцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Кіраўскага сельсавета.

11 красавіка 1960 года сельсавет утвораны зноў у складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці БССР шляхам аб’яднання тэрыторыі скасаваных Вугольшчынскага і Кіраўскага сельсаветаў і перадачы 21 населенага пункта са складу Машчаніцкага сельсавета (Асавец, Ашуркаўка, Барсукі, Бахані, Гута, Дубрава, Дуцькі, Жорнаўка, Забавы, Заграшэўе, Заруддзе, Каліноўка, Красны Бор, Крушынаўка, Курганне, Мазкі, Малатоўкі, Містраўкі, Монеўка, Несцераўка і Паліўнікі). 15 студзеня 1965 года ў склад новаўтворанага Цяхцінскага сельсавета перададзены 25 населеных пунктаў (Асавец, Асман-Касаева, Асмолаўка, Ашуркаўка, Бахані, Вугольшчына, Гута, Дубрава, Дуцькі, Жорнаўка, Забавы, Каліноўка, Красны Бор, Крушынаўка, Курганне, Ленінскі, Мазкі, Малінаўка, Містраўкі, Монеўка, Несцераўка, Паліўнікі, Пільшычы, Прыбар і Цяхцін). Вясной 1986 года скасавана вёска Заграшэўе, 20 ліпеня 2015 года — пасёлак Скавародка і хутар Гурынёўка.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 852 чалавекі, з іх 97,5 % — беларусы, 1,9 % — рускія, 0,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 663 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1960 годзе
Спіс рэзалюцый ААН па Сірыі

**Рэзалюцыі ААН па Сірыі** ў асноўным тычыліся араба-ізраільскага канфлікту,  і грамадзянскай вайны ў Сірыі.

## Рэзалюцыі Савета Бяспекі 
## Рэзалюцыі Генеральнай Асамблеі 
Катэгорыя:Рэзалюцыі Савета Бяспекі ААН
Катэгорыя:Рэзалюцыі Генеральнай Асамблеі ААН
Катэгорыя:Спісы:ААН
Катэгорыя:Гісторыя Сірыі
Катэгорыя:Спісы:Сірыя
MQ-9 Reaper

**MQ-9 Reaper** (; намёк на выраз Grim Reaper — «Змрочны жнец», гэта значыць смерць) — модульны разведвальна-ўдарны БПЛА, распрацаваны кампаніяй General Atomics Aeronautical Systems (падраздзяленнем карпарацыі General Dynamics) для выкарыстання ў ВПС ЗША, ВМС ЗША і брытанскіх ВПС. Першы палёт адбыўся 2 лютага 2001 года.

Створаны на аснове MQ-1 Predator, таму часам называецца Predator B. Абсталяваны турбавінтавым рухавіком, якія дазваляе развіваць хуткасць больш за 400 км/гадзіну. Практычная столь складае 13 000 м. Максімальная працягласць палёту БПЛА MQ-9 Reaper — 24 гадзіны.

## Спасылкі 
* http://www.airwar.ru/enc/bpla/mq9.html БЛА MQ-9 Reaper. Описание, технические характеристики
* Беспилотный летательный аппарат MQ-9 Reaper Описание, тактико-технические характеристики
* Би-Би-Си; «Беспилотники — надежда войск НАТО в Афганистане» (видео)
* MQ-9 Reaper на сайте ВВС США

Катэгорыя:Беспілотныя лятальныя апараты
Катэгорыя:Зброя ЗША
Аляксандраўскі нацыянальны польскі сельсавет

Назву **Алякса́ндраўскі нацыянальны польскі сельсавет** маюць:

* Аляксандраўскі нацыянальны польскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нараўлянскага раёна Мазырскай акругі
* Аляксандраўскі нацыянальны польскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна БССР
Р-12

.]]
**Р-12** (індэкс ГРАУ — **8K63**, па класіфікацыі НАТА — **SS-4 Sandal**) — савецкая балістычная ракета сярэдняй далёкасці. Складаецца з галаўной часткі, пераходнага адсека, бака акісляльніка, прыборнага адсека, бака гаручага і хваставога адсека. Распрацавана ў 1958-м, але ўпершыню адкрыта прадэманстравана на ваенным парадзе ў Маскве 1961 годзе. Пасля прыняцця на ўзбраенне ракетнага комплексу з ракетай Р-12 пачалося масавае будаўніцтва ваенных гарадкоў і стартавых пазіцый. Да 1965 годзе было разгорнута 608 пускавых установак для ракет Р-12 і Р-12У. Са з’яўленнем гэтых ракет СССР атрымаў магчымасць наносіць ядзерныя ўдары аператыўнага характару незалежна ад стратэгічных сіл далёкага дзеяння.

Катэгорыя:Балістычныя ракеты
Катэгорыя:Зброя СССР
2-і Брэсцкі завулак (Мінск)

**2-і Брэсцкі завулак** — завулак у мікрараёне Курасоўшчына Кастрычніцкага раёна Мінска. Назву атрымаў у гонар аднайменнай вуліцы, што знаходзіцца побач. 

## Размяшчэнне 
Пачынаецца ад скрыжавання з Брэсцкай вуліцай, заканчваецца скрыжаваннем з 4-м Брэсцкім завулкам. Таксама перасякаецца з Кобрынскай вуліцай і 2-м Рыжскім завулкам. 

## Грамадскі транспарт 
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па завулку адсутнічае. Бліжэйшая будуемая станцыя метро — «Немаршанскі Сад».

## Спасылкі 
* 2-й Брестский переулок на geodzen.com

Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Мінск)
Аляксандраўскі нацыянальны польскі сельсавет (Бялыніцкі раён)

**Алякса́ндраўскі нацыянальны польскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна БССР. Цэнтр — вёска Аляксандраўка.

Утвораны 10 студзеня 1929 года ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бялыніцкім раёне БССР. У 1934 годзе скасаваны.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1929 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1934 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя польскія сельсаветы БССР
Аляксандр Паўлавіч Шпакоўскі

**Аляксандр Паўлавіч Шпакоўскі** () — прапагандыст рэжыму Лукашэнкі ў Беларусі, пастаянны ўдзельнік расійскіх прапагандысцкіх тэлевізійных шоу.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 лістапада 1984 года ў г. Мінску. Вырас у няпоўнай сям’і. У 2007 годзе скончыў гістарычны факультэт БДПУ імя Максіма Танка па спецыяльнасці «Гісторыя і рэлігіязнаўства», у 2011 годзе — юрыдычны факультэт БДУ па спецыяльнасці «Правазнаўства».

Працаваў настаўнікам гісторыі сярэдняй агульнаадукацыйнай школы; у дзяржаўных установах адукацыі і мясцовых выканаўчых органах улады. Выступаў, у прыватнасці, супраць легалізацыі лёгкіх наркотыкаў і заяўляў пра іх шкоду для грамадства.

Дырэктар Цэнтра «Актуальная канцэпцыя», удзельнік праекта Аляксея Дзерманта «Цытадэль». Шпакоўскі разам з Пятром Пятроўскім і Аляксеем Дзермантам удзельнічаў у дзейнасці праекта «Санар-2050», што фінансуецца Адміністрацыяй Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі. Аналітычны цэнтр ISANS згадаў Аляксандра Шпакоўскага як аднаго з актыўных дзеячаў прарасійскіх арганізацый у Беларусі. У 2017 годзе невядомыя размясцілі ў адкрытым доступе дамп перапіскі нібыта паміж Шпакоўскім і меркаваным каардынатарам антыўкраінскіх акцый Аляксандрам Усоўскім.

У 2021 годзе ўвайшоў у склад Канстытуцыйнай камісіі, якая распрацавала папраўкі да Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь. Прымаў удзел у распрацоўцы Канцэпцыі нацыянальнай бяспекі, фарміраванні антынаркатычнага заканадаўства Беларусі. Член Вышэйшага палітычнага савета Беларускай партыі «Белая Русь».

У 2024 годзе стаў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Свіслацкай акругі № 95. Член Пастаяннай камісіі па міжнародных справах.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», медалём Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь «За ўзаемадзеянне». Мае падзякі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь, Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў, камандуючага ўнутранымі войскамі МУС.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Палітолагі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі гістарычнага факультэта БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Выпускнікі юрыдычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Члены Канстытуцыйнай камісіі Беларусі (2021)
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Дом Сімховіча

**Дом Сімховіча** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны на рагу Ленінскай вуліцы (дом № 31) і Пажарнага завулка.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў другой палове ХІХ стагоддзя на скрыжаванні Вялікай Садовай і Паштовага завулка, як жылы, даходны дом. Належаў Сімховічу. Быў прыватнаўласніцкім, выкарыстоўваўся ў асноўным гарадскім купецтвам. У 1920-я гады будынак быў нацыяналізаваны.

## Архітэктура 
Пабудаваны як жылы, з цэглы, атынкаваны. Двухпавярховы Г-падобны будынак, накрыты двухсхільным дахам. Галоўным фасадам выходзіць на вуліцу Ленінскую. Аконныя праёмы прамавугольныя, розныя па памерах, на другім — з ліштвамі. Сцены першага і другога паверхаў гладкія, размежаваныя міжпавярховымі цягамі. Гзымс прафіляваны.

Першы паверх дэкарыраваны пілястрамі, другі сухарыкамі. Галоўны ўваход на рагу будынка. З боку Пажарнага завулку праезная арка. Над ім на другім паверсе балкон.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пажарны завулак (Магілёў)
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Браты Дафер

**Мэт Дафер** () і **Рос Дафер** (), прафесійна вядомыя як **Браты Дафер** (; нар. , Дарэм) — амерыканскія кінарэжысёры, сцэнарысты і прадзюсары навукова-фантастычных фільмаў і серыялаў. Блізняты.

Іх рэжысёрскім і сцэнарным дэбютам у поўнаметражным кіно стаў фільм 2015 года «». У тым жа годзе яны прынялі ўдзел у напісанні сцэнарыя серыяла «». Самай жа вядомай іх працай з’яўляецца серыял «Дзіўныя рэчы», які атрымаў вялікую колькасць узнагарод, у тым ліку MTV Movie & TV Awards 2017 года ў катэгорыі «Тэлешоу года».

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Кінарэжысёры ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Катэгорыя:Прадзюсары ЗША
Катэгорыя:Блізняты паводле алфавіта
Катэгорыя:Браты і сёстры
Княжаўка

**Княжаўка** (або **Княжоўка**) — вёска пад Гомелем, што існавала ў XVI — пачатку ХІХ ст. У 1560 г. згадвалася як селішча **Княжае**. 

Знаходзілася на рацэ Струпіца. Адносілася да мясцовасці Ляхаўскі абруб. 

Згодна з «Ведамасцю аб дваранах Магілёўскай губерні» 1777 г. належала Багуславу Корвін-Красінскаму, а яго насельніцтва (*«число головъ»*) складала 94 чалавекі хрысціянскага веравызнання. Па звестках генеральнага межавання 1784 г. значылася сярод вёсак «дачы» Яроміна, прыналежнай Фаме Красінскаму. Пазней, па ўсім відаць, перайшла ў валоданне Румянцавым. 

У дакументах вотчыннага кіравання Гомельскага маёнтка Княжаўка фігуруе сярод «рэвізскіх сказак» 1798 і 1811 гадоў. Верагодна адносілася да Багуслаўскай эканоміі Румянцавых. Аднак у справаздачы аканома Гомельскага маёнтка 1833 г. ніводная з яго эканомій не мела ў сваім спісе вёскі з такой назвай. Няма яе і на карце наваколляў Гомеля 1838 г. — прыблізна на месцы яе імавернага знаходжання пазначаны будынак авечніка і *«кирпичный сарай»* (цагельня?). Прычына знікнення вёскі застаецца невядомай.

Дакладная лакалізацыя Княжаўкі не вызначана. Супастаўляючы картаграфічныя звесткі 1784 г. з сучаснымі, можна выказаць меркаванне аб знаходжанні вёскі на абшарах жылога масіву Чырвоны Кастрычнік у раёне вуліцы Лепяшынскага.

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Гомеля
Дом гарадскога купецтва (Магілёў)

**Дом гарадскога купецтва** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны па Пажарным завулку, 19.

Пабудаваны ў другой палове ХІХ стагоддзя на вул. Паштовай, як прыватнаўласніцкі, і выкарыстоўваўся гарадскім купецтвам. У 1920-я гады будынак быў нацыяналізаваны. У савецкія часы выкарыстоўваўся як жылы.

## Архітэктура 
Будынак трохпавярховы, з цэглы, пабудаваны як жылы. Галоўным фасадам выходзіць на чырвоную лінію забудовы Пажарнага завулка. Прамавугольны ў плане, кампактны, падзелены на ярусы прафіляваным гзымсавым паяском. Галоўны фасад мае асіметрычную кампазіцыю пабудовы. Рытм адной часткі будынка ствараецца аконнымі праёмамі прамавугольнай формы рознага памеру.

Пад дахам, у верхняй частцы звонку будынка канструктыўна выдзелены фрыз у выглядзе гарызантальнай паласы, аформленай дэкаратыўнымі элементамі. Планіроўка першага і другога паверхаў змешаная: анфіладная з зальнай. Планіроўка трэцяга паверха калідорная з двухбаковым размяшчэннем памяшканняў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пажарны завулак (Магілёў)
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Будынак Магілёўскага губернскага жандарскага праўлення

**Будынак Магілёўскага губернскага жандарскага праўлення** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны па Ленінскай вуліцы, 29.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў другой палове ХІХ стагоддзя на Вялікай Садовай вуліцы як жылы, даходны дом. Да 1917 г. тут размяшчаліся Губернскае жандарскае праўленне, натарыяльная кантора і кватэры. У 1924 г. нацыяналізаваны.

Выкарыстоўваўся як жылы з камісійным магазінам і абутковай крамай на першым паверсе. У 2005 г. праведзены капітальны рамонт. Цяпер часткова заняты пад розныя ўстановы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры неакласіцызму. Будынак двухпавярховы, з цэглы, атынкаваны, з мансардай. Дах вальмавы. Бакавымі фасадамі ўшчыльную прымыкае да двух суседніх будынкаў. Цэнтральная частка галоўнага фасада вылучана аркатурным поясам па верхняй частцы другога паверха, фрызам і гзымсам. Ніжні паверх вылучаны рустоўкай і імітацыяй замковага каменя над вокнамі.

Аконныя праёмы першага паверха прамавугольныя, на другім паверсе — арачныя. Дэкаратыўнае рашэнне фасада ўзмацняецца міжпавярховым поясам. На галоўным фасадзе злева стылізаваны дзвярны праём увахода ва ўстанову грамадскага харчавання. У правай частцы галоўнага фасада размяшчаюцца ўваходы ва ўстановы гандлю з вялікімі прамавугольнымі дзвярнымі праёмамі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі неакласіцызм
Габрыэль Асоўскі

**Габрыэль Асоўскі** (; 1816, Магілёўская губерня — , Варшава) — польскамоўны пісьменнік. У рамане «Таямнічае даміно» (1845) ужываў беларускую мову ў дыялогах і быў сярод першых, хто скарыстаўся ў беларускай лацінцы літарай *ŭ*.

## Біяграфія 
Габрыэль Асоўскі нарадзіўся ў шляхецкай сям’і ў Магілёўскай губерні, вучыўся ў Вільні, а пазней працаваў інспектарам правіянцкіх магазінаў у Расейнах і Плоцку. Быў жанаты з Генрыетай Мінгаўзен, меў шмат дзяцей.

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Ленінскі бой

**Ленінскі бой** — бой партызан атрадаў «Камарова» (Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева), «Пятровіча» (партызанская брыгада імя С. М. Кірава), імя М. Ц. Цыша (партызанская брыгада імя В. М. Молатава) супраць нямецкага гарнізона ў гарадскім пасёлку Ленін Пінскай вобласці 12 верасня 1942 года.

## Перадумовы 
План аперацыі па разгрому гарнізона ў гарадскім пасёлку Ленін (каля 60 гітлераўцаў) распрацаваў і кіраваў боем намеснік камандзіра партызанскага атрада імя Шыша П. П. Патлах. Было створана 5 штурмавых груп (150 партызан), 3 з якіх знаходзіліся на шляхах магчымага адыходу праціўніка, астатнія — у засадах на дарогах у рачны порт Мікашэвічы і вёску Сінкевічы з мэтай не дапусціць падыходу падмацаванняў праціўніка.

## Бой 
Раніцай 12 верасня 1942 года партызаны раптоўна напалі на гарнізон. Праціўнік не змог аказаць супраціўлення. У баі было забіта і паранена 20 гілераўцаў, астатнія ўцяклі. Партызаны вызвалілі з турмы больш за 50 чалавек, захапілі трафеі (зброю і харчаванне) і арганізавана адышлі. У баі загінуў 1 партызан, 2 былі паранены.

## Памяць 
У памяць баявых дзеянняў партызан у вёсцы Ленін Жыткавіцкага раёна ў 1960 годзе пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1942 года
Катэгорыя:Верасень 1942 года
Катэгорыя:Гісторыя Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Падзеі 12 верасня
Катэгорыя:1942 год у Беларусі
Катэгорыя:Ленін (Жыткавіцкі раён)
Белрэстаўрацыя

**«Белрэстаўрацыя»** — спецыялізаванае навукова-рэстаўрацыйнае вытворчае аб’яднанне Міністэрства культуры Беларусі. Створана ў 1985 годзе на базе Спецыяльных навукова-рэстаўрацыйных вытворчых майстэрняў, якія існавалі з 1968 года. Аб’ядноўвала Мінскую (галаўная арганізацыя), Брэсцкую, Віцебскую, Гомельскую, Гродзенскую, Магілёўскую спецыяльныя навукова-рэстаўрацыйныя вытворчыя майстэрні і Беларускі рэстаўрацыйны праектны інстытут.

У 1991 годзе ўтворана Галоўнае ўпраўленне па рэстаўрацыі і кансервацыі помнікаў гісторыі і культуры пры СМ Беларусі, якое ў 1996 рэарганізавана ў Камітэт па кансервацыі і рэстаўрацыі помнікаў пры Міністэрстве культуры Беларусі. .

## Дзейнасць 
Займалася спецыяльнымі будаўніча-мантажнымі, праектнымі і навукова-даследчымі працамі па рэстаўрацыі і кансервацыі помнікаў гісторыі, архітэктуры, горабудаўніцтва, садова-паркавага мастацтва, твораў станковага і манументальнага жывапісу, скульптуры, дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, кнігі.

## Археалагічныя даследаванні 
Археалагічнае падраздзяленне «Белрэстаўрацыі» (2 археалагічныя сектары і архітэктурныя групы) праводзіла даследаванні архітэктурна-археалагічных помнікаў з мэтай іх кансервацыі і рэстаўрацыі, ахоўныя раскопкі (з ІГ АН Беларусі) у гістарычных центрах беларускіх гарадоў, распрацоўвала ахоўныя зоны археалагічнага культурнага пласта ў старажытных населеных пунктах Беларусі. 3 удзелам «Белрэстаўрацыі» выяўлена Гродзенская Прачысценская царква, рэшткі абарончых муроў 12 ст. на тэрыторыі Гродзенскага Старога замка, падмуркі храма і 2 ярусы падлогі 16—18 стст. у Гальшанскім касцёле Яна Хрысціцеля, рэшткі Ашмянскага кляштара францысканцаў, падмуркі касцёла Дзевы Марыі (Фара Вітаўта) у Гродне, рэшткі гандлёвых радоў у Мінску і шэраг каменных пабудоў 17—18 стст. у Магілёве, Мінску, Пінску і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
*
Дом Фрэйдсана

**Дом Фрэйдсана** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны па Ленінскай вуліцы, 27.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў канцы ХIХ — пачатку XX стагоддзя на Вялікай Садовай вуліцы пабудаваны як жылы, даходны дом. На пачатку ХХ стагоддзя належаў грамадзяніну Мендэлю Ельевічу Фрэйдсану, які быў дантыстам, таму, магчыма, у будынку быў адпаведны кабінет для прыёма пацыентаў.

Першы паверх здаваўся пад крамы: тры памяшканні займаў Швейпрам і адно — Дворкін. Таксама ў доме Фрэйдсана былі шавецкія майстэрні: мужчынскі кравец Сагаль, жаночы кравец Краўцоў. На верхніх паверхах былі кватэры.

У верасні 1921 года была заключана дамова паміж Магілёўскім камунальным аддзелам з аднаго боку і прадстаўнікамі Заходняга ўпраўлення шашэйных дарог, што Магілёўскі камунальны аддзел аддае ў бясплатнае карыстанне другі і трэці паверхі гэтага ўжо муніцыпальнага будынка, з умовай, што будзе зроблены рамонт згодна з тэхнічным актам.

У 1980—1990 гадах у комплексе будынкаў знаходзіліся фотамайстэрні, майстэрні магілёўскіх мастакоў Белрэстаўрацыі. Зараз знаходзіцца Магілёўскі дэканат Мінска-Магілёўскай Архідыяцэзіі і камерцыйныя ўстановы.

## Архітэктура 
Комплекс грамадзянскіх будынкаў, які ўтвораны з трох карпусоў, П-падобны ў плане, з унутраным прамавугольным дваром. Галоўны фасад — трохпавярховы, з двухсхільным дахам, вытрыманы ў класічных традыцыях дэкарыравання будынкаў. Тып дэкору распаўсюджваецца на адзін паверх, наступны паверх мае іншы дэкор у рамках класічнага стылю.

Класічныя каноны прасочваюцца ў кампазіцыі будынка, якім уласціва сіметрычнае ўраўнаважанне прапорцый. Паверхі падзелены цягамі. Міжпавярховыя перакрыцці драўляныя. Унутраная планіроўка памяшканняў неаднаразова змянялася. На галоўным фасадзе з боку вуліцы Ленінскай дзве скразныя аркі (левая пазней была закладзена, правая зараз зачынена металічнымі варотамі), якія адкрываюць доступ у двор.

Архітэктура будынкаў унутры двара мае простае ўбранне ў выглядзе нізкага атынкаванага цокаля, простага прыступкавага гзымса, аконныя і дзвярныя праёмы без абрамлення, некаторыя аконныя праёмы здвоеныя. Бакавыя карпусы маюць прыступкавую паверхню. Дахі бакавых карпусоў аднасхільныя, нахіл накіраваны ўнутр двара.

На першым паверсе галоўнага фасада атынкаваны цокаль, дэкараваныя арачныя праёмы. У цэнтры — шэсць прамавугольных праёмаў, чатыры з сандрыкамі. Другі паверх мае шэраг (шаснаццаць) аднолькавых аконных арачных праёмаў з прамавугольным завяршэннем і складаным прыступкавым сандрыкам. На трэцім паверсе — два тыпы вокнаў. Справа — восем арачных вокнаў, упрыгожанных сандрыкамі.

Злева — восем спараных арачных вакон са складаным прыступкавым апраўленнем і профільнай ліштвай, у якіх выкарыстаны матывы ранняга рэнесансу ў стылізаванай форме. Завяршае галоўны фасад прафіліраваны гзымс, які ўпрыгожаны сухарыкамі. На тарцавым фасадзе — прамавугольныя аконныя і дзвярныя праёмы, паўарачныя паддашкавыя вокны, адсутнічае цокаль, няма дэкору.

## Спасылкі 
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Баянгол

**Баянгол**:
* Баянгол (Баргузінскі раён)
* Баянгол (Закаменскі раён)
Марцін Кнолер

**Марцін Кнолер** (ням.: Martin Knoller; , Штайнах-на-Брэнеры, Ціроль — , ) — аўстра-італьянскі мастак-неакласік, педагог, аўстрыйскага паходжання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і мастака з Інсбрука. Вучыўся ў Зальцбургу і Венскай Акадэміі мастацтваў. Вучань Паўля Трогера і Мікеланджэла Унтэрбергера.

З 1755 жыў і тварыў у Рыме, захапляўся эстэтычнымі ідэямі І. І. Вінкельмана і А. Р. Менгса. З 1759 года працаваў у Мілане, дзе яго заступніікам быў граф Карл фон Фірміян.

Атрымаў тытул прыдворнага мастака і застаўся працаваць у Ламбардыі.

Займаўся стварэннем фрэсак і роспісамі цэркваў. Творчасць Кнолера аказала значны ўплыў на майстроў Аўстрыі. Ён карыстаўся афіцыйным прызнаннем сярод італьянскіх мастакоў.
Фернан Кнопф

**Ферна́н Кнопф** (фр. Fernand Khnopff, поўнае імя **Фернан-Эдман-Жан-Мары Кнопф**, , Дэндэрмондэ, Усходняя Фландрыя — , ) — бельгійскі мастак, графік, скульптар і мастацтвазнаўца, галоўны прадстаўнік бельгійскага сімвалізму.

## Біяграфія 
Бацька Кнопфа быў суддзёй у Бругэ, належаў да арыстакратычнай аўстрыйскай сям’і, якая перасялілася ў Бельгію ў XVI стагоддзі. Кнопф вырас у Бругэ, пазней пераехаў з бацькамі ў Брусель і па патрабаванні свайго бацькі спачатку вывучаў юрыспрудэнцыю ў Брусельскім вольным універсітэце, але неўзабаве перавёўся ў брусельскую Акадэмію мастацтваў, дзе і пачалася яго кар’ера як пейзажыста і партрэтыста. Яго настаўнікам быў Ксаўе Мелеры.

У 1877 годзе ён пабываў у Парыжы, дзе на яго вялікае ўражанне зрабіў Эжэн Дэлакруа. У Англіі ён пазнаёміўся з прерафаэлітамі, якія аказалі вялікі ўплыў на яго стыль — Бёрн-Джонс, Расеці, Уотс.

У 1878 годзе на Сусветнай выставе ў Парыжы ён пазнаёміўся з мастаком Гюставам Маро і ў далейшым звярнуўся да сімвалізму. Ён лічыцца адным з заснавальнікаў Таварыства XX.
Вільгельм фон Кобель

**Вільгельм фон Кобель** (ням.: Wilhelm von Kobell; ,  — , ) — германскі жывапісец.

Нарадзіўся ў сям’і пейзажыста Фердынанда Кобеля, яго першым настаўнікам быў дзядзька Франц. Вучыўся ў Мангейме і ў Дзюсельдорфе праз вывучэнне твораў Філіпса Ваўвермана, у 1778 годзе адправіўся ў Рым. На працягу гэтага часу ён вывучаў розныя манеры жывапісу, у тым ліку нідэрландскае мастацтва XVII стагоддзі і англійскае XVIII стагоддзі. З 1808 года быў прафесарам у Мюнхенскай акадэміі мастацтваў, пераехаўшы ў гэты горад разам з бацькам.

Першапачаткова ён пісаў ландшафты і жывёл, але потым займаўся амаль выключна батальным жывапісам, для вывучэння якога наведаў у 1809—1810 гадах Вену і Парыж. Карціны яго можна было ўбачыць у Мюнхене (у пінакатэцы), у Шлейсгеймскай, Франкфурцкай і іншых нямецкіх галерэях. Яшчэ большую вядомасць, чым карцінамі, ён набыў сваімі афортамі ўласнай кампазіцыі, якія паказваюць рымскія віды, пейзажныя матывы, верхавых наезнікаў, коней і сабак, а таксама акватынтнымі гравюрамі з работ Ваўвермана, Берхема, Вейнантса, ван Рэйсдала і іншых нідэрландскіх.
Фердынанд Кобель

**Фердынанд фон Кобель** (; ,  — , ) — нямецкі жывапісец і гравёр, ландшафтыст.

## Біяграфія 
Вучыўся першапачаткова ў Гейдэльбергскім універсітэце, затым у Мангейме і Парыжы (1768—1769). Пасля вяртання ў Мангейм атрымаў званне прыдворнага жывапісца і пазней месца прафесара ў акадэміі гэтага горада. Тут жыў і працаваў да 1793 года, калі перасяліўся ў Мюнхен і быў з 1798 года дырэктарам карціннай галерэі, але амаль адразу ж пасля гэтага памёр.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Германіі
Катэгорыя:Графікі Германіі
Катэгорыя:Мастакі Германіі XVIII стагоддзя
Кобель

**Кобель** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вільгельм фон Кобель — нямецкі жывапісец
* Фердынанд Кобель — нямецкі жывапісец і гравёр
Аляксандр Кобздзей

**Аляксандр Кобздзей** (; , Алэска, Украіна — , , Польшча) — польскі мастак, архітэктар.

## Біяграфія 
Аляксандр Кобздзей нарадзіўся 12 верасня 1920 года ў Алэска (Украіна). З 1939 па 1941 год вывучаў архітэктуру ў Львове. У 1946 годзе скончыў навучанне ў Гданьскім політэхнічным універсітэце, затым навучаўся ў Кракаўскай акадэміі мастацтваў.

Памёр 29 верасня 1972 года ў Варшаве і быў пахаваны на вайсковых могілках Павонзкі.

Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Польшчы
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Закаменскі раён

**Закаменскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Рэспублікі Бурація Расійскай Федэрацыі.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Закаменск.

## Геаграфія 
Закаменскі раён размешчаны на паўднёвым захадзе Бураціі. Мяжуе на поўначы — з Тункінскім раёнам рэспублікі і са Слюдянскім раёнам Іркуцкай вобласці, на паўночным усходзе — з Кабанскім, на ўсходзе — з Джыдзінскім раёнамі Бураціі, на поўдні і захадзе праходзіць дзяржаўная мяжа Расійскай Федэрацыі з Манголіяй. Працягласць тэрыторыі раёна з захаду на ўсход складае 286 км, з поўначы на поўдзень — 148 км.

## Гісторыя 
Закаменскі аймак Бурат-Мангольскай АССР утвораны 26 верасня 1927 года.

24 ліпеня 1942 года ўтвораны рабочы пасёлак Інкур.

29 ліпеня 1959 года цэнтр Закаменскага раёна быў перанесены з сяла Цакір у горад Закаменск.

3 сакавіка 1960 года ў сувязі са скасаваннем Тарэйскага аймака Улекчынскі сельсавет перададзены ў Закаменскі аймак.

1 лютага 1963 года Закаменскі аймак уключаны ў склад Джыдзінскага аймака.

4 сакавіка 1964 года Закаменскі аймак выдзелены са складу Джыдзінскага аймака.

13 студзеня 1965 года рабочы пасёлак Інкур з рэспубліканскага падпарадкавання перададзены ў Закаменскі аймак.

25 лістапада 1966 года рабочы пасёлак Інкур скасаваны.

У кастрычніку 1977 года Закаменскі аймак Бурацкай АССР перайменаваны ў Закаменскі раён.

## Насельніцтва 
Насельніцтва раёна складае 30,5 тыс. чал. (станам на 1 студзеня 2006 г), у тым ліку ў горадзе — 13,1 тыс. чал.; у сёлах і улусах — 17,4 тыс. чал.

## Нацыянальны склад 
Асноўны склад жыхароў раёна — закаменскіх буратаў — утварылі выхадцы з Алары, Бохана, Тункі, Джыда, Халха-Манголіі і Джунгарыі.

## Населеныя пункты 
У Закаменскім раёне 27 населеных пунктаў.

* Баянгол
* Бартой
* Бургуй
* Далахай
* Дархінтуй
* Дутулур
* Енгарбой
* Ехэ-Цакір
* Закаменск
* Міхайлашка
* Мыла
* Нурта
* Санага
* Улекчын
* Улентуй
* Усанаўка
* Усць-Бургалтай
* Утата
* Халтасон
* Хамней
* Харацай
* Хасура
* Хужыр
* Хуртага
* Цаган-Морын
* Цакір
* Шара-Азарга

## Славутасці 
* Заказнік Сняжынскі — найбуйнейшы заказнік на тэрыторыі Бураціі (плошча — 238,48 тыс. га). Размешчаны ў цэнтральным Хамар-Дабане ў басейне ракі Снежнай
* Субутуйскія слупы — ля падножжа Субутуйскіх слупоў на паверхню выходзяць мінеральныя воды з гаючымі ўласцівасцямі
* Гара Уран-Душэ — патухлы вулкан
* Лячэбныя крыніцы ў далінах рэк Мулістуй і Субутуй
* Перавал Ундэр Баабай
* Энгарбойскі аршан
* Гара Сайханай Тапхар
* Юхта

## Галерэя 

File:Река Снежная - panoramio.jpg|Рака Снежная
File:Санагинский дацан.jpg|Санагінскі дацан
File:Р. Джида.jpg|Рака Джыда
File:Джида.jpg|Рака Джыда. Выгляд з гары Ундэр-Баабай
File:The Zakamensk-Ulan-Ude highway in the Yukhta area.jpg|Аўтадарога Закаменск — Улан-Удэ ў мясцовасці Юхта

## Спасылкі 
* Закаменский район Бурятии
* Администрация МО «Закаменский район» Республики Бурятия 

Катэгорыя:Раёны Бураціі
Барыс Мікалаевіч Палеалог

**Барыс Мікалаевіч Палеалог** (; 1877 — каля 20 лютага 1937) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1877 годзе.

У 1914—1916 гадах віцэ-губернатар Архангельскай губерні. Стацкі саветнік.

На час працяглай службовай камандзіроўкі томскага губернатара Уладзіміра Мікалаевіча Дудзінскага ў Петраград у жніўні 1916 года быў прызначаны кіраўніком Томскай губерні. У 1916—1917 гадах віцэ-губернатар Ковенскай губерні.

У час Грамадзянскай вайны ўдзельнік белага руху. Служыў ва УСПР і Рускай Арміі да эвакуацыі Крыма. Эвакуіраваны з Еўпаторыі на тральшчыку «Т-412». У эміграцыі ў Францыі (?):

Д. Каймаў у пачатку XX ст. пакінуў такі ўспамін пра Барыса Палеалога ў сваіх дарожных нататках «Па палескім краі»:

Скончыў жыццё самагубствам каля 20 лютага 1937 года.

Катэгорыя:Ковенскія віцэ-губернатары
Катэгорыя:Архангельскія віцэ-губернатары
Катэгорыя:Палеалогі
Катэгорыя:Постаці Томскай губерні
Катэгорыя:Самазабойцы
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Павятовыя спраўнікі ваўкавыскія
Гансалес Кокс

**Гансалес Кокс** (Gonzalez Coques; 1614-) — фламандскі жывапісец, празваны «маленькім Ван Дэйкам», вучань Пітэра Брэйгеля Малодшага і Давіда Рэйкарта Малодшага.

Кокс нарадзіўся ў Антверпене ў 1614 г. (па іншых звестках, у 1618 г.). Ва ўзросце 26 гадоў быў прыняты ў гільдыю Св. Лукі.

Пісаў пераважна партрэты невялікага памеру, у тым ліку групавыя, якія адрозніваюцца элегантнасцю пастаноўкі натуры, выдатным, светлым каларытам і спрытным прыёмам пэндзля. Яго творы знаходзяцца ў касельскай, берлінскай, гаагскай, будапешцкай і іншых карцінных галерэях. У Эрмітажы ёсць добры ўзор яго карцін — «Мужчынскі партрэт».
Кокс

**Кокс**:
* Браян Кокс, брытанскі і амерыканскі акцёр
* Гансалес Кокс, фламандскі жывапісец
* Джэйкаб Долсан Кокс, амерыканскі дзяржаўны дзеяч
* Кортні Кокс, амерыканская актрыса
* Спенсер Кокс, амерыканскі палітык
Кучугуры (Краснадарскі край)

**Кучугу́ры** — пасёлак у Тэмрукскім раёне Краснадарскага края Расіі. Размешчаны на паўночным захадзе Таманскага паўвострава, на беразе Тэмрукскага заліва Азоўскага мора, за 4 км на поўнач ад станіцы Фанталаўская, за 35 км на захад ад горада Тэмрук.

Катэгорыя:Населеныя пункты Краснадарскага края
Разанскае вышэйшае паветрана-дэсантнае каманднае вучылішча

**Разанскае гвардзейскае вышэйшае паветрана-дэсантнае ордэна Суворава двойчы Чырванасцяжнае каманднае вучылішча імя генерала арміі В.П. Маргелава** () — вышэйшая ваенная навучальная ўстанова ў СССР і Расійскай Федэрацыі ў Разані. 

Вучылішча было створана 13 лістапада 1918 года як *1-я Разанскія Савецкія Пяхотныя курсы каманднага складу РСЧА*. 29 чэрвеня 1920 года 1-я Разанскія Савецкія пяхотныя курсы перайменаваны ў *30-я Савецкія пяхотныя курсы*. 31 снежня 1920 года 30-я Савецкія пяхотныя курсы перайменаваны ў *15-ю пяхотную Разанскую школу (нармальнага тыпу)*. 9 кастрычніка 1924 года 15-я пяхотная  Разанская  школа пераназываецца ў *Разанскую пяхотную школу*. 12 студзеня 1926 года Разанская пяхотная школа пераназываецца ў *Разанскую пяхотную школу імя Варашылава*. 16 сакавіка 1937 года загадам Разанская пяхотная школа імя Варашылава пераназываецца ў *Разанскае пяхотнае вучылішча імя Варашылава*.

25 кастрычніка 1941 года вучылішча з Разані перадыслацыравана ў Іванава, а 15 лютага 1942 года вярнулася ў Разань.

18 сакавіка 1954 года вучылішча стала называцца *Разанскім Чырванасцяжным ваенным вучылішчам імя К.Я. Варашылава*. 17 жніўня 1958 года вучылішча было аднесена да ліку вышэйшых навучальных устаноў як *Разанскае вышэйшае агульнавайсковае каманднае Чырванасцяжнае вучылішча*.

4 сакавіка 1959 года ў адпаведнасці з дырэктывай Галоўнакамандуючага Сухапутнымі войскамі Разанскае Чырвонасцяжнае вышэйшае агульнавайсковае каманднае вучылішча было аб'яднана ў адно вучілішча з Паветрана-дэсантным вучылішчам, якое было перадыслацыравана з горада Алма-Ата ў Разань. Яно стала рыхтаваць афіцэраў для замяшчэння камандзіраў узводаў ПДВ і было размешчана на базе Разанскага Чырванасцяжнага вышэйшага агульнавайсковага каманднага вучылішча. 22 лютага 1968 года перайменавана ў *Разанскае вышэйшае паветрана-дэсантнае каманднае двойчы Чырванасцяжнае вучылішча*.

2 лістапада 1996 года распараджэннем Прэзідэнта РФ вучылішчу прысвойваецца ганаровае найменне *Разанскае вышэйшае паветрана-дэсантнае каманднае двойчы Чырванасцяжнае вучылішча імя генерала арміі Маргелава В.П*.

## Вядомыя выпускнікі 
* *Гл. :Катэгорыя:Выпускнікі Разанскага вышэйшага паветрана-дэсантнага каманднага вучылішча*

## Спасылкі 
* Афіцыйны старонка вучылішча 
* Гісторыя на сайце Міністэрства абароны РФ 

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Расіі
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы Расіі
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы СССР
Кучугуры

**Кучугуры** — тапонім.

## Расія 
* Кучугуры (Краснадарскі край)

## Украіна 
* Кучугуры (Чарнігаўская вобласць)
Нікола Філатэзіа

**Нікола Філатэзіа**, таксама **Кала даль Аматрычэ** (1480/90,  — 1547/1559, ?) — італьянскі жывапісец. Стыль Кала даль Аматрычэ эвалюцыянаваў ад лінейнасці Карла Крывелі да больш мяккай манеры умбрыйскай школы. Позняя творчасць мастака адзначана ўплывам Сін’ёрэлі і Рафаэля.
Аматрычэ

**Аматрычэ** () — горад у Італіі, размешчаны ў рэгіёне Лацыа, у правінцыі Рыеці. Насельніцтва — 2803 чалавекі, шчыльнасць насельніцтва — 16 чал./км². Заступніца камуны — Прасвятая Багародзіца (Santa Maria di Filetta). Святкаванне ў нядзелю пасля Ушэсця. 24 жніўня 2016 года ў ваколіцах горада адбыўся моцны землятрус, у выніку якога загінула больш за 200 чалавек, 75 % гарадскіх будынкаў было разбурана, а ацалелыя перасталі быць прыдатнымі для жылля.

Катэгорыя:Гарады Лацыа
Катэгорыя:Камуны правінцыі Рыеці
Міхел Коксі

**Міхел (Міхіль) Коксі** (, ,  — , Мехелен) — фламандскі мастак эпохі позняга Адраджэння.

## Жыццё і творчасць 
Быў вучнем мастака Бернарта ван Орлея, які парэкамендаваў яму працягнуць навучанне ў Італіі. Міхел Коксі ў перыяд з 1530 па 1539 год жыў і працаваў у Рыме. Вярнуўшыся на радзіму, ён у 1539 годзе становіцца членам прафесійнага аб’яднання мастакоў — гільдыі святога Лукі. Да 1542 года ён пераязджае ў Брусель, а з 1546 года служыць прыдворным мастаком каралевы Венгрыі і Чэхіі Марыі Венгерскай.

Міхел Коксі быў вельмі пладавітым мастаком. Ён пісаў партрэты і фрэскі, творы біблейскай і гістарычнай тэматыкі, ствараў на дошках карціны для цэркваў (напрыклад, для мехеленскага Сабора Святога Румольда і брусельскага Сабора Святых Міхаіла і Гудулы). Да гэтага часу вядомы як таленавіты капііст карцін пэндзля Рагіра ван дэр Вейдэна і Яна ван Эйка.

Катэгорыя:Мастакі Фландрыі
Катэгорыя:Прыдворныя мастакі
Катэгорыя:Мастакі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Аскалі-Пічэна

**Аскалі-Пічэна** () — горад у італьянскім рэгіёне Марке, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Знаходзіцца за 25 км ад Адрыятычнага мора на месцы зліцця рэк Тронта і Кастэлана, з трох бакоў акружаны ўзгоркамі, сярод якіх гара Ушэсця, узгорак Святога Марка і Кветкавая гара.

Горад злучаны чыгуначнымі лініямі з Сан-Бенедэта-дэль-Тронта, а ўздоўж узбярэжжа праходзіць платная аўтастрада A14. З паўночна-заходняга і з паўднёвага боку горад акружаюць два натуральныя паркі, Парк Таямнічых Гор і Парк Монці Лага. Заступнікам горада лічыцца святой Эмідыа. Свята горада 5 жніўня.

Катэгорыя:Гарады Марке
Катэгорыя:Камуны правінцыі Асколі-Пічэна
CoBrA

**CoBrA** — еўрапейскі авангардысцкі рух, актыўны ў 1949—1952 гг. Назва была прыдумана ў 1948 годзе Крысціянам Датрэмонам па першых літарах сталіц родных краін удзельнікаў руху: Капенгаген (Co), Брусель (Br), Амстэрдам (A).

«CoBrA» была ўтворана зліццём галандскай групы «Рэфлекс» (Reflex), дацкай групы «Хёст» (Høst) і Бельгійскай рэвалюцыйнай сюррэалістычнай групы. «CoBrA» правяла дзве вялікія выставы: у музеі Stedelijk у Амстэрдаме (1949) і ў Палацы прыгожых мастацтваў (Palais des Beaux-Arts) у Льежы (1951). Мастакам з групы «CoBrA» ўласцівыя паўабстрактныя палотны з яркімі колерамі, скажоныя чалавечыя фігуры, натхнёныя першабытным і народным мастацтвам. Мастакі таксама бралі за аснову дзіцячы малюнак, скандынаўскую міфалогію. Яны спрабавалі выпрацаваць абстрактную мову формаў, якая магла б у большай ступені, чым сюррэалізм, выказваць несвядомае. «CoBrA» адыграла значную ролю ў развіцці ташызму і еўрапейскага абстрактнага экспрэсіянізму. Група таксама аказала ўплыў на еўрапейскае сацыяльнае і палітычнае жыццё, развіваючы крытыку сучаснага ёй грамадства халоднай вайны. Міжнародны рух за імажынісцкі баўхаўс, які адкалоўся ад CoBrA, стаў прыступкай да развіцця сітуацыянісцкага руху.

Катэгорыя:Плыні і кірункі ў сучасным мастацтве
Катэгорыя:Авангардызм
Катэгорыя:Мастацтва Даніі
Катэгорыя:Мастацтва Бельгіі
Катэгорыя:Мастацтва Нідэрландаў
Кобра (значэнні)

**Кобра**:
## Біялогія 
* Кобра — традыцыйная назва некаторых ядавітых змей з сямейства аспідаў.

## Гідронім 
* Кобра (рака)

## Прозвішча 
* Кацярына Мікалаеўна Кобра

## Узбраенне 
* Кобра-К

## Мастацтва 
* CoBrA — еўрапейскі авангардысцкі рух.
Уільям Колінз (мастак)

**Уільям Колінз** (; —) — англійскі жывапісец, вучань Дж. Морленда і Лонданскай акадэміі мастацтваў (куды быў абраны членам-карэспандэнтам у 1814 г. і акадэмікам у 1820 г.). Бацька пісьменніка Уілкі Колінза.

Колінз нарадзіўся ў Лондане ў 1788 годзе. Быў сынам Уільяма Колінза-старэйшага, ірландскага гандляра карцінамі і пісьменніка. З ранняга ўзросту праявіў схільнасць да мастацтва і некаторы час быў вучнем Джорджа Морленда.

У 1822 годзе ён ажаніўся з Гарыет Гедэс, сястрой мастачкі-партрэтысткі Маргарэт Сары Карпентэр.

Пісаў карціны народнага побыту, у якіх з асобай любоўю выводзіў на сцэну дзяцей з іх свавольствамі, радасцямі і горам, і даваў такую важную ролю пейзажнай абстаноўцы, што яго можна лічыць у такой жа ступені ландшафтыстам, як і жанрыстам. Творы Колінза не занадта вялікія па памеры, выкананы тонка, крыху сухавата і адрозніваюцца праўдзівасцю і цеплынёй зместу. Ён некалькі разоў падарожнічаў у Парыж, Бельгію, Галандыю, Германію, Ісландыю, і, правёўшы два гады (1837—1839) у Італіі, перайшоў там да рэлігійнага жывапісу, які, аднак, не павялічыў яго вядомасці, а наадварот, прывёў яго талент да заняпада. Лепшыя з яго жанравых карцін — «Шчаслівы, як кароль», «Вясковая ветлівасць», «Продаж любімага ягня», «Адплыццё рыбакоў», «Збіранне хмеля», «Разбуральнікі птушыных гнёздаў», «Адлёт марскіх птушак» і некаторыя інш.
Рэпетыцыя аркестра (фільм, 1894)

**«Рэпетыцыя аркестра»** () — амерыканская кароткаметражная нямая камедыя 1894 года рэжысёраў Уільяма Кэнэдзі Дыксана і Уільяма Хэйза з Фрэнкам Болдуінам у галоўнай ролі. Фільм зняты па п’есе Чарльза Хэйла Хойта «Млечна-белы сцяг» у лабараторыях Томаса Эдысана ў Нью-Джэрсі.
## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Вакол каюты

**«Вакол каюты»** () — нямы кароткаметражны мультфільм . Мультфільм дэманстраваўся са снежня 1894 года да сакавіка 1900 года ў , Францыя.
## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мультфільмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы Эміля Рэйно
Катэгорыя:Кароткаметражныя мультфільмы
Катэгорыя:Мультфільмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Нямыя фільмы Францыі
Вышэйшая нацыянальная школа перадавых тэхналогій

**École nationale supérieure de techniques avancées** (ENSTA) прэстыжная французская вышэйшая інжынерная школа. Заснаваная ў 1741 годзе, гэта найстарэйшая «grande école» у Францыі. Ён размешчаны ў Палезо на поўдні Парыжа, у кампусе Парыж-Сакле, і з'яўляецца адным з творчых факультэтаў Парыжскага політэхнічнага інстытута. Штогод школу заканчваюць каля 180 інжынераў.

ENSTA забяспечвае агульную інжынерную падрыхтоўку для сваіх студэнтаў.

## вядомы настаўнік 
* Жэрар Муру, амерыканскі і французскі фізік

## Спасылкі 
* Сайт універсітэта 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з французскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Парыжа
Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Танец матылька

**«Танец матылька»** () — нямы кароткаметражны фільм . Дата прэм’еры невядомая. Знята брадвейская танцоўшчыца , якая выконвае «Танец матыля».
## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Дыксана
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Танец у кіно
Над горадам

**«Над горадам»** ― адна з самых знакамітых карцін Марка Шагала. На ёй мастак адлюстраваў самае важнае для яго ў жыцці на той момант: самога сябе, каханую жонку Бэлу і Віцебск. На карціне, адкінуўшы зямное прыцягненне, шчаслівыя закаханыя ляцяць над горадам, абняўшыся. Пад імі расчараваны і аперазаны бясконцымі платамі Віцебск ― у гэтым жа годзе Шагал у нядоўгі перыяд зачаравання новай уладай задаволіць на гэтых платах унікальнае графіці, размаляваўшы іх да гадавіны Кастрычніцкай рэвалюцыі.
## Зноскі
## Спасылкі
Катэгорыя:Карціны паводле алфавіта
Катэгорыя:Карціны Марка Шагала
Катэгорыя:Карціны 1918 года
Эсб’ерг

**Эсб’ерг** () — горад у Даніі, важны порт і транспартны вузел на заходнім узбярэжжы паўвострава Ютландыя. Адміністрацыйны цэнтр камуны Эсб’ерг (вобласць Паўднёвая Данія). Насельніцтва —  жыхароў (2006).

Горад заснаваны ў 1868 годзе ў сувязі са стратай Даніяй Шлезвіга ў якасці замены гавані ў Альтоне (цяпер раён Гамбурга, Германія), якая да гэтага была найважнейшым дацкім портам на берагах Паўночнага мора. У 1874 годзе пабудавана чыгунка, якая звязала Эсб’ерг з гарадамі Фрэдэрысія і Вардэ. У гэтым жа годзе было скончана будаўніцтва гавані. Ён пачаў выкарыстоўвацца для экспарту сельскагаспадарчай прадукцыі. Эсб’ёрг атрымаў статус горада ў 1899 годзе.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Даніі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1868 годзе
Неаб’езджаны жарабец

**«Неаб’езджаны жарабец»** () — нямы кароткаметражны фільм студыі Томаса Эдысана. Акцёр Лі Марцін быў удзельнікам шоу . Гэта першы і адзіны фільм з удзелам Марціна. Гэта першая дэманстрацыя на экране аб’ездкі жарабца.
## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Верхавая язда
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Дыксана
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Live Through This

**«Live Through This»** () — другі студыйны альбом амерыканскага альтэрнатыўнага рок-гурта «», выпушчаны 12 красавіка 1994 года на лэйбле «», толькі праз чатыры дні пасля таго як муж , Курт Кабейн, быў знойдзены мёртвым у іх хаце. «Live Through This» — апошні альбом «Hole» з бас-гітарысткай  перад яе смерцю ў чэрвені 1994 года, і першы — з барабаншчыцай Паці Шэмель.

## Спіс песень 
## Удзельнікі запісу 
*  — спеў, рытм-гітара
* Эрык Эрландсан — сола-гітара
*  —  бас-гітара, фартэпіяна, бэк-вакал
* Паці Шэмель — барабаны, перкусія

## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 1994 года
Луіс Марцінеці, акрабат

**«Луіс Марцінеці, акрабат»** () — амерыканскі кароткаметражны фільм . Фільм быў зняты 11 кастрычніка 1894 года на студыі «» у Вест-Орындж, штат Нью-Джэрсі.
## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Дыксана
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра спорт
Вячаслаў Барысавіч Бураў

**Вячаслаў Бураў** (; нар. ) — рускі спартсмен, гулец у настольны тэніс. Майстар спорту.

## Спартыўная кар’ера 
Першым трэнерам быў Аркадзь Міхайлавіч Эльберт. У зборнай камандзе Расіі з 2007 года. З 2017 года выступае за «Гвязду» з Быдгашчы.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Расіі**

**Адзіночны разрад**
*  **Чэмпіён** (2): 2011, 2013
*  **Сярэбраны прызёр** (1): 2015
*  **Бронзавы прызёр** (2): 2012, 2016

**Парны разрад**
*  **Чэмпіён** (1): 2015
*  **Сярэбраны прызёр** (1): 2009 
*  **Бронзавы прызёр** (3): 2007, 2010, 2016

**Змяшаныя пары**
*  **Чэмпіён** (2): 2013, 2017
*  **Сярэбраны прызёр** (1): 2014
*  **Бронзавы прызёр** (3): 2011, 2012, 2015

**Камандны**
*  **Сярэбраны прызёр** (2): 2012, 2017
*  **Бронзавы прызёр** (8): 2005, 2006, 2008, 2009, 2013, 2014, 2015, 2016

**Польская суперліга**
*  **Сярэбраны прызёр** (1): 2022

## Спасылкі 
* БУРОВ Вячеслав Борисович (27.03.1985)

Катэгорыя:Ігракі ў настольны тэніс Расіі
Катэгорыя:Гвязда Быдгашч
Катэгорыя:Майстры спорту Расіі
Глеб Віталевіч Вяршынін

**Глеб Вяршынін** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца магілёўскага «Дняпра».

## Клубная кар’ера 
У 2019 годзе выступаў за дубль магілёўскага «Дняпра». У студзені 2020 года падпісаў кантракт з адроджаным клубам, які заявіўся ў Другую лігу. Па выніках сезона 2020 дапамог камандзе выйсці ў Першую лігу. У першай палове 2021 года знаходзіўся ў асноўнай камандзе «Дняпра», дзе пераважна выхадзіў на замену, а ў ліпені быў пераведзены ў «Дняпро-Юні» ў Другой лізе.

Да сезона 2022 стаў рыхтавацца з асноўнай камандай «Дняпра», якая пазней атрымала месца ў Вышэйшай лізе. У першай павлое сезона 2022 гуляў пераважна за дубль магіляўчан. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 7 мая 2022 года ў матчы супраць жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ» (0:1), калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы.

У ліпені 2022 года быў аддадзены ў арэнду ў «Оршу», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У снежні 2022 года па заканчэнні арэнды стаў трэніравацца з «Дняпром».

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро-2 Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Сандаў

**«Сандаў»** () — амерыканскі кароткаметражны дакументальны нямы фільм 1894 года рэжысёра Уільяма Кенэдзі Дыксана з бодыбілдарам Юджынам Сандаў у галоўнай ролі. Гэта частка серыі з трох фільмаў (разам з «Сандаў, № 2» і «Сандаў, № 3»), вядомай як «Сувенірная стужка кінетаскопа Эдысана» (), якую гісторыкі кіно вызначаюць як адзін з самых ранніх серыялаў.
## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Нямыя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Уільяма Дыксана
Рэжым Лукашэнкі

са сцягам рэжыму Лукашэнкі і схаваным нумарным знакам у час пратэстаў 2020 года.]]
**Рэжы́м Лукашэ́нкі** — аўтарытарны персаналісцкі палітычны рэжым у Беларусі, усталяваны Аляксандрам Лукашэнкам, які трымае ўладу праз фальсіфікацыі выбараў і тэрор насельніцтва пры фінансавай, вайсковай і інфармацыйнай падтрымцы Расіі.

Прыйшоўшы да ўлады на папулісцкай хвалі праз першыя прэзідэнцкія выбары 1994 года ў Беларусі, Лукашэнка не меў ні згуртаванай каманды, ні праграмы развіцця краіны і адразу скіраваў намаганні на згортванне дэмакратычных працэсаў, умацаванне асабістай улады і селекцыю савецкага бюракратычнага апарату як сваёй апоры. Пасля працяглага канфлікту з Вярхоўным Саветам і спробы імпічменту здзейсніў у 1996 годзе дзяржаўны пераварот.

На думку экспертаў, у Беларусі склаўся гэтак званы «сацыяльны дагавор» паміж аўтакратыяй і шырокім грамадствам, калі грамадзяне адмаўляліся ад актыўнага ўдзелу ў палітычным жыцці, а рэжым забяспечваў нядрэнны паводле постсавеціх мерак узровень жыцця і свабоду перамяшчэння.

Ні адны выбары ў Беларусі пасля лістапада 1996 года не прызнаны місіямі БДІПЧ АБСЕ як дэмакратычныя і адпаведныя ўзятым краінай міжнародным абавязацельствам. Абвешчаныя пасля ўсіх выбараў афіцыйныя вынікі былі моцна сфальсіфікаваны, хаця, на думку многіх экспертаў, Лукашэнка меў значную электаральную падтрымку і да 2020 года з вялікай імавернасцю мог перамагаць на выбарах і без фальсіфікацый, але з меншымі вынікамі.

Напярэдадні выбараў 2020 года міністр замежных спраў Уладзімір Макей заяўляў, што *«рэжым моцны, спакойны»* і перамен у Беларусі не дапусціць (*«сітуацыя будзе пад кантролем»*), Макей неаднакратна паўтараў тэзіс пра ўстойлівасць рэжыму для ўнутранай аўдыторыі і замежных дыпламатаў.

На 78-й сесіі Генеральнай асамблеі ААН (19—26 верасня 2023) міністр замежных спраў Сяргей Алейнік выказаўся супраць ужывання да рэжыму Лукашэнкі азначэння «*рэжым*», характарызаваў гэта як *«астракізм у ААН»*, назваў *«абразамі і непаважлівай лексікай»*.

## Гл. таксама 
* Ідэалогія беларускай дзяржавы

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беларусь у XXI стагоддзі: паміж дыктатурай і дэмакратыяй / Укладальнікі: Алена Карасцялёва, Ірына Пятрова, Настасся Кудленка; Пераклад з англійскай: Уладзімір Паўловіч. — Лондан: Skaryna Press, 2024. — ISBN 1915601398 ISBN 9781915601391
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Manaev O, Manayeva N, Yuran D. More State Than Nation: Lukashenko’s Belarus. *Journal of International Affairs*. 2011;65(1):93-113. Accessed September 25, 2023. 
* 
* 
* 
* Lenzi M. Lost Civilization: The Thorough Repression of Civil Society in Belarus. *Demokratizatsiya*. 2002;10(3):401. Accessed September 25, 2023. 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (пасля 1990 года)
Катэгорыя:Прэзідэнцтва Аляксандра Лукашэнкі