open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Георг Кёлер

**Георг (Жорж Жан Франц) Кёлер** (, , Мюнхен, Германія - , Фрайбург, Германія) — нямецкі біёлаг і імунолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1984 годзе «за тэорыі адносна спецыфічнасці ў развіцці і кантролі імуннай сістэмы і адкрыццё прынцыпу прадукцыі монакланальных антыцел». Разам з Сезарам Мільштэйнам распрацаваў тэхніку атрымання монакланальных антыцел.

## Біяграфія 
Скончыў Фрайбургскі ўніверсітэт ў 1971 годзе. Там жа ў 1974 годзе ён абараніў дысертацыю па імуналагічнаму даследаванню фермента бэта-галактазідазы, якое правёў пад кіраўніцтвам прафесара Фрыца Мельхерса на базе Інстытута імуналогіі ў Базелі (Швейцарыя), дырэктарам якога быў Нільс Ернэ.

З 1974 года ў лабараторыі малекулярнай біялогіі Кембрыджскага ўніверсітэта (Вялікабрытанія), дзе два гады (1974—1976) праходзіў пост-дактарантуру ў прафесара Сезара Мільштэйна. У Кембрыджы Кёлер працаваў над зліццём лімфацытаў. За гэты кароткі прамежутак часу яму ўдалося распрацаваць новую тэхналогію па зліцці плазматычнай клеткі, якая выпрацоўвае антыцелы, з клеткай міяломы (методыка *гібрыдома*)
. Атрыманыя імарталізаванныя гібрыдныя клеткі працягвалі прадукаваць антыцелы і адначасова маглі неабмежавана размножвацца. Гэта дазволіла атрымліваць монакланальные антыцелы практычна ў неабмежаваных колькасцях.

З 1984 года і да сваёй смерці ў 1995 годзе быў дырэктарам інстытута імунабіялогіі М. Планка ў горадзе Фрайбург.

Аўтар навуковых прац па даследаваннях выпрацоўкі антыцел. Распрацаваў біятэхналогію атрымання монакланальных антыцел, што сакрэтызуюцца клетачнымі гібрыдамі.

Георг Кёлер памёр ад пнеўманіі. Вуліца да тэхнічнага факультэта ўніверсітэта Фрайбурга носіць яго імя — *Georges-Köhler-Allee*. Нямецкае таварыства па імуналогіі ўручае прэмію імя Георга Кёлера.

## Узнагароды 
* Міжнародная прэмія Гайрднера (1981)
* Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1984)
* Прэмія Альберта Ласкера за фундаментальныя медыцынскія даследаванні (1984)
* Член Леапальдзіны (1985)
* Кавалер Баварскага ордэна Максіміліяна «За дасягненні ў навуцы і мастацтве» (1986)

## Публікацыі 
* G. Köhler & C. Milstein (1975). "Continuous cultures of fused cells secreting antibody of predefined specificity". Nature 256 (5517): 495–7. Bibcode 1975Natur.256..495K. doi:10.1038/256495a0. PMID 1172191

## Гл.таксама 
* Монакланальныя антыцелы
* Прэмія Георга Кёлера

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 1999. — Т. 8. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0144-3.

## Спасылкі 
* Біяграфія Кёлера на Нобелеўскім сайце 
* Георг КЁЛЕР на сайце n-t.ru  

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Імунолагі Германіі
Катэгорыя:Біёлагі XX стагоддзя
Катэгорыя:Лаўрэаты міжнароднай прэміі Гайрднера
Катэгорыя:Кавалеры Баварскага ордэна Максіміліяна «За дасягненні ў навуцы і мастацтве»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Альберта Ласкера за фундаментальныя медыцынскія даследаванні
Вуліца Каліноўскага (Гродна)

**Вуліца Каліноўскага** — адна з галоўных магістралей ў паўночна-заходняй частцы горада Гродна. Названа ў гонар аднаго з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў К. Каліноўскага. Працягласць вуліцы каля 2000 метраў.

## Апісанне 
Пачынаецца ад вуліцы М. Горкага, перасякае вуліцу Серафімовіча, блукае па раёне былой вёскі Пярэселка (дарога ўтварае сапраўдны серпантын са шматлікімі паваротамі, рух абмежаваны хуткасцю 40 км/г). Пасля скрыжавання з вуліцамі Паўлава-Будаўнікоў рух зноў дзвухпалосны, забудова пяці-, дзевяціпавярховая. Сканчваецца вуліца на скрыжаванні з вуліцай Болдзіна-Фестывальная, упіраючыся ў лясны масіў Пышкі.

## Гісторыя 
Пачала забудоўвацца ў пачатку XX стагоддзя сядзібнай драўлянай забудовай. У польскі час таксама мела назву імя К. Каліноўскага. У пачатку вуліцы да сярэдзіны 1950-х гг. існавалі Новыя Яўрэйскія могілкі, на якіх была магіла яўрэйскага паэта Л. Найдуса і на якіх хавалі забітых яўрэяў з Гродзенскага гета. У пачатку 1960-х гг. могілкі былі знішчаны (частка пліт пайшла на выраб помніка Леніну, а іх месцы ў 1963 годзе з’явіўся стадыён «Чырвоны Сцяг»). Насупраць стадыёна ў 1967 годзе была пабудавана шасціпавярховая гасцініца «Беларусь». У 1960-70-х гадах пашырэннэ вуліцы ішло за кошт сядзібнай забудовы. У канцы 1970 — сярэдзіне 1980-х вуліца пашыралася шматпавярховымі будынкамі з няцотнага боку (дамы № 57-73 так званай чэшскай планіроўкі), насупраць якіх планавалася пабудаваць вучэбны комплекс Гродзенскага ўніверсітэта, але план не быў выкананы і доўгі час на гэтым месцы заставалася пустоша. У канцы 2000 гадоў на цотным боку былі дабудаваны шматпавярховыя жылыя дамы (№ 50 і № 56-62). Шматпавярховае будаўніцтва працягваецца і ў наш час.

## Літаратура 
* Гродно. Энциклопедический справочник / Белорус. Сов. Энцикл.; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1989. — 438 с., [12] л. ил.: ил.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Гродна
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Кастуся Каліноўскага
Готык-метал

**Готык-метал** () — паджанр экстрым-метал-музыкі, які злучае глейкасць і змрочнасць дум-металу, экстрэмальныя тэхнікі вакалу дэз-металу, меланхолію і мастацкую прыгажосць готык-рока. Назва паходзіць ад альбома "Gothic" (1990) гурта Paradise Lost і замацоўваецца за структурна-складанай і глыбінна-прадуманай метал музыкай.

thumb|left

Адным з першых готык-метал выканаўцаў можна зазначыць немца Тыа Вульфа і праект Lacrimosa (1991).

## Постаці 
* Paradise Lost
* Lacrimosa

## Літаратура 
* Garry Sharpe-Young. A-Z of Doom, Gothic & Stoner Metal. Cherry Red Books, 2003. ISBN 1901447146, 9781901447149

*
Катэгорыя:Жанры металу
Хрысціянства ў Джыбуці

**Хрысціянства ў Джыбуці** — другая па распаўсюджанасці рэлігія ў Джыбуці пасля ісламу, яе вызнае прыкладна 6 % насельніцтва (516,055 — ліпень 2006). Большасць хрысціян еўрапейскага і эфіопскага паходжання. Галоўным чынам гэта каталіцызм і Эфіопская праваслаўная царква. Канстытуцыя Джыбуці гарантуе свабоду веравызнання. У адрозненне ад большасці ісламскіх краін паміж мусульманамі і хрысціянамі не ўзнікаюць канфлікты, у сувязі з талерантным настроем ісламскай большасці.

## Хрысціянскія канфесіі 
3,2 % насельніцтва з'яўляюцца праваслаўнымі, ад 0,07 да 1% каталікі (каля 4 767 чалавек), а астатнія належаць да пратэстанцкай і грэчаскай праваслаўнай канфесій. У 1960 была створана арганізацыя «Егліс Пратэстант дэ Джыбуці» (Пратэстанцкая царква Джыбуці) якая дапамагала бежанцам і галодным.

## Каталіцызм 
Прыкладна 7000 чалавек з'яўляюцца рымскімі каталікамі і большасць з іх з'яўляюцца членамі епархіі Джыбуці. Джыбуці падтрымлівае дыпламатычныя адносіны з Ватыканам.

## Гл. таксама 
* Іслам у Джыбуці

## Спасылкі 
* https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/dj.html 
* http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/ddjib.html

Катэгорыя:Джыбуці
Готы (субкультура)

**Готы** (, ад  — *гатычны*) — субкультура, якая распаўсюдзілася ў пачатку 1980-х гадоў у Вялікабрытаніі на базе панк-руху.

Гатычная субкультура была распрацавана прыхільнікамі готык-року, адгалінавання музычнага жанру пост-панк. Яна характарызуецца самаўвядзёнай выбітнасцю ва светаўспрыманні, часам брутальнай манерай паводзінаў і ўчынкаў яго прыхільнікаў (тафафілія, самапараньванне, псіхічныя адкланенні i іншыя мартальныя з’явы). Готыка, з’яўляючыся цёмным рамантызмам, узыходзіць сваімі каранямі да перыяду, што распачаўся ў Еўропе на зломе XIV i XV стагоддзяў i называўся Рамантызмам. Iдэалізацыя мінулага, а менавіта Рыму (Rome — Roman — Romantism), эскапізм ад рэчаіснасці ў мары аб іншым жыцці, апісаны ў раманах (romans — Romantism) і фундаванне на ідэалістычнай плыні азначылі вытокі аднаго з даўнейшых маладзёвых рухаў сучаснасці.

## Адзенне 
Галоўнымі часткамі «гатычнасці» з’яўляюцца імідж, гэта па-першае. Па-другое — выбітнасць, затым рэальная ці пачуццёвая самотнасць і адзіноцтва. Апранаецца гот амаль нязменна на працягу ўсяго года — чорныя, паласатыя з розных колераў рэчы, двубортныя каўнеры, працоўныя робы і спецадзенне (у тым ліку процівагазы, распіратары).

## Музыка 
Музыкальна готыка фундуецца на нігілістычным і бунтарскім панк-року другой паловы XX стагоддзя. Гэтай плыні вельмі блізкі па духу i знешняй атрыбутыцы пост-панка і эма. Таксама, з 1990 года гуртам Paradise Lost быў усталяваны стыль Гатычны метал, які, ў сваю чаргу, зліўшыся з Дэз-металам, усталяваў стыль Дум-метал.

## Разнастайнасць 
]]
На базе рамантычна-цёмнай літаратуры Эдгара Алана По, Дж. Говарда Лаўкраўта, Брэма Стокера, Шэллі з аднаго боку i анці-утапізму з другога, зардзелі вампіра-готы, індустрыяльныя, кібер-готы i звычайныя Anj «☥» готы. Такая разнастайнасць у межах адной плыні нараджае размытасць штампаў і канонаў, якімі маглі б карыстацца крытыкі і рэцэнзенты готаў. Сапраўды, памкненні да самавольства шчыра шануюцца, а ўнікальнасць пераўтвараецца ў адметную рысу. Але не толькі смерць і самотнасць, а i вытанчаная прыгажосць цёмных ангелаў, сум песень люцыпара ляжаць у фундаменце Готыкі.

## Сучасныя тэндэнцыі 
У цяперашні час гэты стыль музыкі зыйшоў з пазіцый ар’ергарду — значнымі становяцца элементы танчых, электронных, клубных плыняў.

## Гл. таксама 
* Готык-метал
* Готык-рок
* Дэман
* Люцыфер
* Сатанізм
* Рамантызм
* Анархізм
* Нігілізм

## Спасылкі 
* http://www.zeitgeistmovie.com/

Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Дум-метал

**Дум-ме́тал** (ад  — ме́тал і  — непазбежны рок, фатум, лёс) — паджанр метал музыкі, што ўзнік амаль паралельна з Дэз-дум-метал стылем у 1990 годзе, з апярэджаннем на 2 гады. Распачаты такімі гуртамі як The Gathering (1990), Cathedral (1991), Scepticism (1992). Гістарыяграфія металу адносіць генезіс дум-мета́лу да 80-ых, але павольна-зацяжныя кампазіцыі вядомы з пачатку 70-ых у выкананні гурта Black Sabbath.

## Асаблівасці 
### Музыкі 
Слупамі Дума лічацца Брытанская не святая троіца: Paradise Lost, My Dying Bride, Anathema і сатанінскія скандынавы Tiamat, Theatre of Tragedy разам з Katatoni’яй. У канцы 90-ых амаль усе значныя гурты ад дум-мята́лу перайшлі на мяккі рокавы гук і чыстыя вакалы. Апошнімі гадамі прыкметна тэндэнцыя да «вяртання да каранёў», а таксама пераход да думавага гуку музыкантаў Emperor, Celtic Frost і інш.

### Гучанне 
Дум-метал спалучае меладызм у музыцы і запаволенасць тэмпу, 8 і 3 дольныя памеры, нізкае гучанне голасу, гроўлінг, клавішныя і смычковыя інструменты.

### Лірыкі 
Аснову лірыкі састаўляе барацьба святла і цемры, жыцця і смерці, Д’ябла і Збавіцеля.

## Спасылкі 
* Doom-metal.com — найбуйнейшы англамоўны сайт, прысвечаны дум-металу

Катэгорыя:Жанры металу
Milliarium Aureum

thumb|left|200px|Залаты мільны камень на схеме Рымскага форума
thumb|200px|Залаты мільны камень
**Milliarium Aureum** (*Залаты мільны камень*) — некалі калона з пазалочанай бронзы на рымскім форуме.

Калона была збудавана па загаду імператара Аўгуста ў 20 годзе да н.э. Перш на калоне былі адзначаны назвы сталіц правінцый Рымскай імперыі і адлегласці ад Рыма да іх. Ад каменя пачыналіся ўсе асноўныя дарогі імперыі. Да нашых дзён захаваліся часткі падножжа калоны.

Катэгорыя:Рымскі форум
Алімпійскі камітэт Эфіопіі

**Алімпійскі камітэт Эфіопіі** — арганізацыя, якая прадстаўляе Эфіопію ў міжнародным Алімпійскім руху. Камітэт заснаваны ў 1948 годзе са штаб-кватэрай у Адыс-Абебе. Нацыянальны алімпійскі камітэт прадстаўляе краіну ў міжнародным алімпійскім камітэце з 1954 года. Асноўнай задачай камітэта з'яўляецца развіццё спорту ў Эфіопіі і падрыхтоўка эфіопскіх спартсменаў для ўдзелу ў алімпійскіх гульнях. Арганізацыя з'яўляецца членам асацыяцыі нацыянальных алімпійскіх камітэтаў Афрыкі.

Цяперашнім прэзідэнтам камітэта з'яўляецца ''Бірхан Кіданемар'ям*, пост генеральнага сакратара займае *Дагмавіт Гірмей''.

## Алімпійскія медалі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Арганізацыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Нацыянальныя алімпійскія камітэты
Іслам у Джыбуці

[thumb|200px|right|Мячэць у [горад Джыбуці|Джыбуці]]
Іслам у Джыбуці мае даўнюю гісторыю і ўзыходзіць сваімі каранямі яшчэ ў часы кіравання ісламскага прарока Мухамеда.

Сёння з 490 000 тысячнага насельніцтва Джыбуці 94 % з'яўляюцца мусульманамі сунітамі Шафііцкага мазхаба.
Пасля абвяшчэння незалежнасці ад французскага кіравання (1977) рэспубліка, пабудаваная на аснове прававой сістэмы, створанай французскай юрысдыкцыяй была заменена шарыятам і ісламскімі правамі і законамі.

## Спасылкі 
* Іслам у Джыбуці 

Катэгорыя:Джыбуці
Канфесія

**Канфе́сія** ( — спавяданне) ці **веравызнанне** — асаблівасць веравызнання ў межах вызначанага рэлігійнага вучэння, а таксама аб’яднанне вернікаў, якія прытрымліваюцца гэтага веравызнання. Напрыклад, у хрысціянстве цэрквы, які ў спавяданні ўжываюць розныя Сімвалы веры, утвараюць розныя канфесіі. Увогуле значэнні слова тэрмін «канфесія» з’яўляецца сінонімам вызначанай формы рэлігіі. Да пратэстантызму не адносяць некаторыя з рэлігійных плыняў, якія ўзніклі ў XIX стагоддзі, напрыклад, сведкі Іеговы (і не адносяць самі сябе), мармоны, а таксама ў XX стагоддзі, напрыклад, муністы.

Не меней складана сітуацыя і з артадаксальнымі цэрквамі. Так, старакаталікі, якія адносяць сябе да каталіцызму, і іншыя групы, якія завуць сябе каталіцкімі, не прызнаюцца такімі Рымскай каталіцкай царквой, паколькі асноўная прыкмета каталіцызму — у прызнанні Папы Рымскага главою царквы. Да праваслаўя сябе адносяць дзве розныя групы цэркваў, якія аднолькава завуць сябе праваслаўнымі — дахалкідонскія Старажытнаўсходнія праваслаўныя цэрквы і халкідонскія Усходнія праваслаўныя цэрквы візантыйскай традыцыі. Пры гэтым узаемаадносіны паміж імі вар’іруюць ад узаемапрызнання да абвінавачванняў у ерасях.

Акрамя таго, у такую трохчастковую схему зусім не ўпісваецца Асірыйская царква Усходу, адзіная царква, якая вызнае нестарыянства, а такім чынам, уяўляе асобную хрысціянскую канфесію. У сувязі з гэтым больш нагляднай схемай канфесійнага падзелу ўяўляецца размеркаванне розных груп цэркваў паводле храналогіі фарміравання іх спавядання.

### Хрысціянскія канфесіі паводле храналогіі іх адасаблення 
* Асірыйская царква Усходу
* Старажытнаўсходняе праваслаўе
* Візантыйскае праваслаўе
* Каталіцызм
* Пратэстантызм
* Рэстаўрацыянізм
* Псеўдахрысціянства

## Прыклады канфесій 
* Хрысціянства
** Каталіцызм
** Пратэстантызм
** Праваслаўе
* Іўдаізм
** Артадаксальны іўдаізм
** Хасідызм
** Іўдаізм рэфармісцкі
* Іслам
** Сунізм
** Шыізм
** Вахабізм

Катэгорыя:Рэлігія
Палетка Нармера

**«Пліта фараона Нармера»** — найбольш вядомая палетка Дадынастычнага перыяду (каля 3000 г. да н.э.) ў Старажытным Егіпце.

Вышыня 64 см. У змешчаных на ёй рэльефах расказваецца аб аб’яднанні тэрыторый Паўночнага (Ніжняга) і Паўднёвага (Верхняга) Егіпта. Помнік створаны ў выглядзе своеасаблівай пераможнай стэлы. Верхні рэгістр абодвух бакоў палеткі вырашаны аднолькава. Па краях размешчаны два стылізаваных чалавечых твары з рагамі, якія з’яўляюцца сімвалам багіні неба Хатор. Ніжэй выявы падаюцца гарызантальнымі палосамі ў некалькі радоў, дзе адзін эпізод ідзе ўслед за другім, ствараючы ўражанне апавядання.

Галоўнае месца ў рэльефах займае асоба фараона. Яго выява паказваецца значна большай у параўнанні з астатнімі і вызначаецца велічнасцю і манументальнасцю. Галава і ногі цара, адпаведна канону, выяўляюцца ў профіль, а тулава — у фас. Гэта дазволіла невядомаму майстру перадаць адчуванне руху, дынамікі, рашучасці, стварыць выразны вобраз уладара. Яго трактоўка разам з іншымі сюжэтамі, змешчанымі на пліце, надае твору выгляд кнігі. «Пліта фараона Нармера» сведчыць пра ўжо сфарміраваныя ў Дадынастычны перыяд кананічныя выяўленчыя прыёмы, аб іх магчымасці ўвасабляць складаную і мнагастайную рэчаіснасць.

## Літаратура 
* Лазука, Б. Гісторыя сусветнага мастацтва. Ад старажытных часоў па XVI стагоддзе / Б. А. Лазука. — Мн.: Беларусь, 2010. ISBN 978-985-01-0894-4
* Stan Hendrickx, Narmer Palette Bibliography , 2017
* *Narmer Catalog* (Narmer Palette) 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Старажытны Егіпет
Катэгорыя:Літаратура Старажытнага Егіпта
Кардынал

thumb|Убор кардыналаў
**Кардынал** (, ад  — галоўная акалічнасць, стрыжань) — вышэйшая (пасля Папы) духоўная асоба Каталіцкай царквы, якая належыць да любой з трох ступеняў святарства. Па-лацінску: *Cardinalis sanctæ romanæ Ecclesiæ* (**Кардынал Свяшчэннай Рымскай Царквы**). У адпаведнасці з Кодэксам Кананічнага Права 1983 у функцыі кардыналаў уваходзіць абранне Папы Рымскага на канклаве і дапамога ў кіраўніцтве Рымска-каталіцкай царквы, якую яны аказваюць калегіяльна, выконваючы дарадчыя функцыі пры Папе Рымскім падчас кансісторый, і індывідуальна, узначальваючы ведамствы і іншыя пастаянныя службы Рымскай курыі і дзяржавы-граду Ватыкан. У сукупнасці кардыналы складаюць Свяшчэнную калегію кардыналаў (хоць тэрмін *Свяшчэнная* скасаваны ў 1983, яе часам так завуць), узначаленую дэканам.

## Рангі кардыналаў 
Гістарычна склаліся тры рангі кардыналаў:

* кардыналы-дыяканы;
* кардыналы-святары;
* кардыналы-біскупы.

## Прызначэнне кардыналаў 
Кан. 351 Кодэкса кананічнага права 1983 г. гаворыць, што кардыналаў прызначае свабодна Біскуп Рыма, выбіраючы іх сярод мужчын, якія маюць па меншай меры прэзбітэрскае пасвячэнне (з’яўляюцца святарамі), адзначаюцца добрымі норавамі, пабожнасцю, добрымі ведамі і разважлівасцю, а тыя, хто не мае біскупскага пасвячэння, павінны яго атрымаць. У Кодэксе 1917 г. былі выключэнні – кардыналам не маглі стаць тыя, у каго ёсць дзеці і ўнукі – гэта значыць тыя, хто прыняў святарскае пасвячэнне, будучы ўдаўцамі, а таксама тыя, хто з’яўляецца роднымі ў першай ці ў другой ступені іншага жывога кардынала.

Існуе таксама паняцце *reservatio in pectore*. Гэта адбываецца тады, калі Рымскі Біскуп аб’явіў аб выбары кардынала, але па нейкіх прычынах не назваў імя абранага. Прычыны гэтага могуць быць розныя, але часцей за ўсё так адбываецца тады, калі мае месца пераслед Царквы ў пэўным месцы і кардынальская намінацыя можа прынесці яшчэ больш праблем. Такі кардынал да моманту яго абвяшчэння не мае ніякіх кардынальскіх правоў, абавязкаў і прывілеяў, ён можа пачаць імі карыстацца толькі ад моманту абвяшчэння, але дата надання кардынальскай годнасці лічыцца ад таго дня, калі Біскуп Рыма аб’явіў аб існаванні кардынала in pectore.

## Гл. таксама 
* Шэры кардынал
* In pectore

## Спасылкі 
* Кардыналы Рымскай Каталіцкай царквы з 1198 па 2008. Біяграфічны слоўнік. Анлайн 
* Кардыналы Свяшчэннай Рымскай Царквы

Катэгорыя:Кардыналы
Катэгорыя:Каталіцтва
Катэгорыя:Калегія кардыналаў
Катэгорыя:Рэлігійныя тытулы
Парламент Эфіопіі

**Парламент Эфіопіі** — двухпалатны заканадаўчы орган, які складаецца з Савета Федэрацыі і Савета народных прадстаўнікоў — верхняй і ніжняй палат адпаведна. У цяперашнім выглядзе ўтвораны ў адпаведнасці з новай Канстытуцыяй краіны, якая ўступіла ў сілу ў 1995 годзе.

* Савет (Палата) Федэрацыі ( *— Yefedereshn Mekir Bet*) складаецца з 112 членаў. У адпаведнасці з Канстытуцыяй Эфіопіі, кожны народ, які пражывае на тэрыторыі краіны прадстаўлены як мінімум адным прадстаўніком у Савеце, а таксама атрымлівае па адным члене за кожны мільён насельніцтва. Савет Федэрацыі фармуецца саветамі рэгіёнаў, аднак Канстытуцыя пакідае за рэгіёнамі права выбару метаду запаўнення квоты.
* Савет (Палата) народных прадстаўнікоў ( *— Yehizbtewekayoch Mekir Bet*) складаецца з 547 членаў і фармуецца на аснове ўсеагульнага галасавання па мажарытарнай выбарчай сістэме. Акрамя таго, 22 месца зарэзервавана для нацыянальных меншасцяў. Па выніках выбараў 2005 года, 327 з 547 месцаў у ніжняй палаце кантралюе Рэвалюцыйна-дэмакратычны фронт народаў Эфіопіі.

## Спасылкі 
* Сайт парламента Эфіопіі 

Катэгорыя:Палітыка Эфіопіі
Эфіопія
Катэгорыя:Дзяржаўны лад Эфіопіі
Асацыяцыя нацыянальных алімпійскіх камітэтаў Афрыкі

**Асацыяцыя нацыянальных алімпійскіх камітэтаў Афрыкі** (; ) — міжнародная спартыўная арганізацыя, якая аб'ядноўвае 53 нацыянальных алімпійскіх камітэта Афрыкі.
Разам з іншымі кантынентальнымі асацыяцыямі нацыянальных алімпійскіх камітэтаў складае Асацыяцыю нацыянальных алімпійскіх камітэтаў (АНАК).

## Краіны-ўдзельнікі 
У наступнай табліцы прыведзены краіны Афрыкі, якія маюць нацыянальныя алімпійскія камітэты і ўваходзяць ў Асацыяцыю нацыянальных алімпійскіх камітэтаў Афрыкі. У чацвёртым слупку першая дата азначае год стварэння НАК, другая — прызнанне яго Міжнародным алімпійскім камітэтам, калі даты не супадаюць.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Алімпійскія гульні
Катэгорыя:Міжнародны алімпійскі камітэт
**
Трохвугольнік Ілемі

thumb|300px|Карта Трохвугольніка Ілемі. 1938 год «чырвоная лінія», 1947 «сіняя лінія» Афіцыйна прызнаная Суданам у 1950 мяжа (зялёны).
**Трохвугольніка Ілемі** — участак спрэчнай тэрыторыі ва Усходняй Афрыцы. Прыблізная плошча тэрыторыі паміж 10320 і 14000 квадратных кіламетраў. Названа ў гонар правадыра народа ануак Ілемі Аквона. На тэрыторыю трохвугольніка прэтэндуюць Кенія, Эфіопія і Паўднёвы Судан (былы аўтаномны рэгіён Судана). Кенія ў наш час дэ-факта кантралюе тэрыторыю. Спрэчка ўзнікла з няясных фармулёвак каланіяльных дагавораў, закліканых вызначыць шляхі перамяшчэння туркана — качэўнікаў, якія былі жыхарамі рэгіёна. Маргінальнасць рэгіёна, а таксама сталая нестабільнасць затрымалі вырашэнне спрэчкі.

## Спасылкі 
* Scholarly Article about the Triangle 
* Article in the *Sudan Tribune* suggesting that Kenya's claim is weak 
* Ilemi Triangle, Robert O. Collins, Uni of California 
* The Ilemi Triangle Sovereigntyscape (Part One), Menas Borders, October 2010 

Ілемі
Катэгорыя:Геаграфія Кеніі
Катэгорыя:Геаграфія Эфіопіі
Катэгорыя:Геаграфія Паўднёвага Судана
Рэцэпт

**Рэцэпт** (ад  — узятае, прынятае, ад  — прымаю, атрымліваю) — пісьмовае распараджэнне ўрача аптэцы аб прыгатаванні і водпуску лекаў, якое таксама ўтрымлівае ўказанні, як імі карыстацца. Рэцэпт складаюць па вызначанай форме і правілам. Просты рэцэпт — рэцэпт, выпісаны на адно лекавае рэчыва, складаны — калі лекі складаюцца з дзвюх і больш інгрэдыентаў. Рэцэпт з'яўляецца юрыдычным дакументам, бо дазваляе праверыць правільнасць выраба лекаў.

У старажытнасці на латыні рэцэпты зваліся *Formula remediorum* (remedium - лекавы сродак) ці *Formula medicinalis*.

Катэгорыя:Фармацыя
Катэгорыя:Тэхналогія лекаў
Педыкюр

thumb
**Педыкюр** (, ад  — нага і *curo* — клапачуся), адмысловы догляд пальцаў ног (напрыклад, выдаленне мазалёў, паліроўка пазногцяў). У сутнасці ён уяўляе сабою аналаг манікюра для ног.

У мінулым нагамі займаліся цырульнікі. Тады гэту няхітрую паслугу сумяшчалі з лячэннем зубоў і іншымі працэдурамі па доглядзе цела. Падзел спецыяльнасцяў адбыўся ў 19-м стагоддзі.

Напачатку 20-га стагоддзя ў Еўропе сталі з'яўляцца спецыялізаваныя ўстановы для догляду ног.

Катэгорыя:Касметычныя і касметалагічныя працэдуры
Віленскі павет (Расійская імперыя)

**Віленскі павет** () — адміністрацыйная адзінка ў складзе Віленскай, Літоўскай і Літоўска-Віленскай губерняў, якая існавала ў 1795—1920 гадах. Цэнтр — горад Вільня.
 
## Адміністрацыйны падзел 
У 1913 годзе ў павеце было 18 валасцей: Быстрыцкая, Варнянская, Гедройцкая, Гелванская, Ільінская, Маляцкая, Мейшагольская, Міцкунская, Мусніцкая, Неменчынская, Падбярэзская, Рудамінская, Рукойнская, Рэшанская, Салечніцкая (цэнтр — мястэчка Малыя Салечнікі), Шырвінцкая, Шумская, Янішская.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу 1897 года, у павеце жыло 363,3 тыс. чал. У тым ліку беларусы — 25,8%; яўрэі — 21,3%; літоўцы — 20,9%; палякі — 20,1%; рускія — 10,4%. У павятовым горадзе Вільні жыло 154532 чал.
## Ураднікі павета 
* Віленскія павятовыя маршалкі 

Катэгорыя:Паветы Віленскай губерні
Егіпецкае пісьмо

thumb|Іерогліфы
[thumb|Дэмотыка — фрагмент копіі [Разецкі камень|Разецкага каменя]]
**Егіпецкае пісьмо** — агульная назва чатырох відаў пісьменнасці, якія ўжываліся ў Старажытным Егіпце:
* Іерагліфіка — пісьмо, якое выкарыстоўвалася для запісу найбольш важных дзяржаўных дакументаў і свяшчэнных тэкстаў. Апошні запіс гэтым пісьмом датуецца 24 жніўня 394 г. і быў зроблены на востраве Філы.
* Іератыка — спрошчанае пісьмо, якое ўзнікла разам з іерагліфічным як яго скарапісная форма. Ужывалася для запісу асноўнай масы тэкстаў самага рознага характару ад бытавых запісаў да юрыдычных дакументаў і мастацкіх і рэлігійных твораў. Іератыкай пісалі ў асноўным на папірусе і гліняных чарапках. Бытавала з дадынастычнага перыяду да Рымскіх часоў. У заключны перыяд выкарыстоўвалася толькі для захоўвання рэлігійных тэкстаў.
* Дэмотыка — пісьмо, якое ўзнікла як спрашчэнне іератыкі ў VII ст. да н.э. Выкарыстоўвалася для запісу самых розных тэкстаў: ад гандлёвых пагадненняў і дзяржаўных дакументаў да мастацкай літаратуры і магічных замоў. Цяперашную назву даў яму Герадот, у той час як у афіцыйных дакументах эпохі Пталамееў яно называлася «пісьмом кніг». Апошні запіс гэтым пісьмом быў зроблены ў 450 н.э. на востраве Філы.
* Копцкае пісьмо — алфавіт на аснове грэчаскага з дабаўленнем сямі літар з дэматычнага пісьма. Самыя старажытныя запісы датуюцца I—II стст. н.э. і ўяўляюць сабой егіпецкія чараўніцкія пісанні. У значнай ступені было выцеснена арабскім пісьмом пасля арабскага заваявання ў VII ст. н.э.

## Літаратура 
* И. М. Дьяконов. Египетское письмо // Лингвистический энциклопедический словарь / Под ред. В. Н. Ярцевой. — М.: Советская энциклопедия, 1990.
Фабрыка

**Фабрыка** (ад  — майстэрня) — прамысловае прадпрыемства, якое мае вялікую колькасць рабочых (у адрозненне ад рамеснай майстэрні), і вырабляе тавары, як правіла, не пад заказ, а па шаблоне.

У XIX стагоддзі ў Расійскай імперыі для таго, каб прадпрыемства мела статус фабрыкі, на ім павінна было працаваць не меней 17 рабочых, у Францыі, Аўстрыі і Саксоніі — не меней 21. Пры страхаванні рабочых ад няшчасных выпадкаў у Германіі XIX стагоддзя фабрыкай прызнавалася прадпрыемства, у якім занята не меней 60 рабочых.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя эканомікі
Катэгорыя:Прадпрыемствы
Леанід Васілевіч Аляксееў

**Леанід Васілевіч Аляксееў** (, , РСФСР — , , Расія) — савецкі і расійскі археолаг і гісторык. Доктар гістарычных навук (1982).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Растове-на-Доне, куды яго бацькі выехалі з Масквы пасля Грамадзянскай вайны ад бяскорміцы. Паходзіў з сям'і патомных расійскіх інтэлігентаў. Яго бацька, Васіль Міхайлавіч Аляксееў, унук чэшскага арганіста Язэпа Краля, быў кампазітарам-тэарэтыкам, вучыўся ў Лейпцыгскай кансерваторыі, затым выкладаў тэорыю кампазіцыі. У 1918 ён ажаніўся са сваёй вучаніцай, Кацярынай Іванаўнай Гаражанкінай, дачкой вядомага рускага батаніка, прафесара Маскоўскага ўніверсітэта .

Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт (1948). У 1948—1950 гг. працаваў у Гродзенскім гісторыка-археалагічным музеі, з 1953г.  — у Інстытуце археалогіі АН СССР. У 1962—1966 гг. выкладаў агульны курс археалогіі ў Магілёўскім педагагічным інстытуце.
## Навуковая дзейнасць 
Займаўся праблемамі гісторыі навукі, археалогіі, гісторыі архітэктуры і мастацтва Беларусі і Смаленшчыны IX—XII ст., вывучаў гісторыю археалогіі і краязнаўства гэтых рэгіёнаў, склаў іх падрабязныя археалагічныя карты. Таксама даследаваў працэс феадалізацыі Смаленскай зямлі, пытанні заселенасці, гістарычнай геаграфіі заходне-рускіх земляў XIX—XIII стст. Праводзіў раскопкі старажытных гарадоў Беларусі (Браслаў, Друцк, Мсціслаў) і Рослаўля, а таксама, у 1956 годзе, археалагічнага помніка *Баронікі* — гарадзішча каля вёскі Баронікі Віцебскага раёна, якое знаходзіцца на паўночна—ўсходняй ускраіне вёскі, на левым беразе ракі Лучоса.

Былі выяўлены: культурны пласт у цэнтры 0,2—0,3 м, з паўночнага боку — 0,9 м, ямы ад жытлаў слупавай канструкцыі. Знойдзены бронзавая ўмбонападобная падвеска, жалезны нож з гарбатай спінкай, сякера скіфскага тыпу, 2 каменныя клінападобныя сякеры, глінянае прасліца, тачыльны брусок, каля 200 фрагментаў керамікі днепра-дзвінскай культуры сярэдзіны I-га тысячагоддзя да н. э. — пачатку н. э. Кераміка ляпная ў большасці гладкасценная, зрэдку трапляюцца фрагменты, паверхня якіх пакрытая штрыхоўкай, асобныя чарапкі маюць адбіткі тэкстылю. Сярод знаходак скарб VI—VIII стст. з трох драцяных скроневых кольцаў, якія мелі па 2 трапецападобныя падвескі.

Аўтар прац па гісторыі дзекабрызму на Беларусі, гісторыі дарэвалюцыйнай навукі.

## Літаратура 
* 90 гадоў з дня нараджэння Леаніда Аляксеева // «Наша Слова», № 2(997). 12 студз. 2011. — С. 1.
* *Трусаў А.* Роля Л. В. Аляксеева ў развіцці беларускага краязнаўства // «Наша Слова», № 2(997). 12 студз. 2011. — С. 3.

Катэгорыя:Археолагі СССР
Катэгорыя:Выкладчыкі Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова
Аляксееў

**Аляксе́еў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксеевіч Аляксееў (нар. 1978) — беларускі фатограф, выдавец, дызайнер, журналіст, рэжысёр.
* Аляксей Анатолевіч Аляксееў (1928—1983) — савецкі вучоны, геафізік.
* Валерый Паўлавіч Аляксееў (1929—1991) — савецкі антраполаг, гісторык.
* 
* Віктар Ільіч Аляксееў — савецкі лёгкаатлет.
* Іван Епіфанавіч Аляксееў (1909—1943) — савецкі афіцэр.
* Канстанцін Мікалаевіч Аляксееў (нар. 1943) — беларускі архітэктар.
* Карней Іосіфавіч Аляксееў (нар. 1943) — беларускі скульптар.
* Леанід Васілевіч Аляксееў (1921—2008) — савецкі археолаг.
* 
* Мікіта Уладзіміравіч Аляксееў (нар. 1993) — украінскі спявак.
* 
* Уладзімір Фёдаравіч Аляксееў (1852—1919) — рускі фізіка-хімік.
* Расціслаў Яўгенавіч Аляксееў (1916—1980) — савецкі караблебудаўнік, стваральнік суднаў на падводных крылах, экранапланаў, экраналётаў, яхт.
* Фёдар Георгіевіч Аляксееў — расійска-армянскі мовазнавец і журналіст.
* Фёдар Якаўлевіч Аляксееў — расійскі мастак
* Яўген Кузьміч Аляксееў (1884—1972) — беларускі аграном-раслінавод.
Даведнік

**Даве́днік** — выданне практычнага прызначэння, з кароткім выкладам звестак у сістэматычнай форме, у разліку на выбарчае чытанне, на тое, каб можна было хутка і лёгка навесці па ім даведку.

## Арганізацыя 
Даведнікі разлічаны на выбарчае чытанне і прызначаны для хуткага знаходжання па іх даведкі: 
* навуковыя 
* масава-палітычныя
* вытворча-практычныя
* навучальныя
* папулярныя
* бытавыя

## Гл. таксама 
* Даведнік — структура даных у інфарматыцы.
* Даведкавая сістэма
* Шпаргалка
* Слоўнік
* Гласарый
* Энцыклапедыя

*
Васіль Андрэевіч Самцэвіч

**Васіль Андрэевіч Самцэ́віч** (, в. Дакудава, цяпер , Мінская вобласць — ) — беларускі краязнаўца і педагог. Заслужаны настаўнік БССР (1945). Удзельнік Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцый, Грамадзянскай і Вялікай Айчыннай войнаў.

## Біяграфія 
В. А. Самцэвіч нарадзіўся ў вёсцы Дакудава (сучасны Крупскі раён Мінскай вобласці). У 1915 годзе скончыў настаўніцкі інстытут у Віцебску. Таксама вучыўся на Віцебскім аддзяленні Маскоўскага археалагічнага інстытута.

У 1918—1928 і 1932—1956 гг. працаваў настаўнікам ва ўстановах народнай асветы, у 1929—1932 гг. навуковы сакратар Цэнтральнага Бюро краязнаўства пры Інбелкульце. Таксама кіраваў Барысаўскай краязнаўчай філіяй і супрацоўнічаў з часопісам «Наш край».

## Навуковая дзейнасць 
В. А. Самцэвіч аўтар падручнікаў па беларускай мове, метадычных дапаможнікаў для пачатковай школы, метадычных распрацовак. Дапамагаў сайму брату П. А. Самцэвічу ў складанні слоўніка беларускай мовы.

Сярод публікаваных кніг:
* Беларуская мова: Падручнік для 3-га класа школ з рускай мовай навучання. — Мн., 1954;
* Беларуская мова: Падручнік для 3-га і 4-га класаў школ з рускай мовай навучання. — Мн., 1960

## Літаратура 
* *Каханоўскі Г. А.* САМЦЭВІЧ Васіль Андрэевіч. // 

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя настаўнікі БССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Крупскім раёне
National Public Radio

**National Public Radio** (NPR, *Нацыянальнае Грамадскае Радыё*) — найбуйнейшая некамерцыйная арганізацыя, якая збірае і затым распаўсюджвае навіны з 797 радыёстанцый ЗША. Фінансуецца за кошт ахвяраванняў слухачоў (юрыдычных і фізічных асоб). Бюджэт у 2007 годзе склаў 172 млн долараў, у 2009 годзе — 140 млн. (бюджэт паменшыўся ў сувязі з эканамічным крызісам). З гэтай сумы прыкладна адна трэць — індывідуальныя ахвяраванні радавых слухачоў, 10 працэнтаў — дзяржаўная падтрымка і гранты, астатняя частка — карпаратыўныя ахвяраванні. Колькасць слухачоў радыёстанцыі на працягу кожнага тыдня складае прыкладна 32 мільёна чалавек (каля 10 працэнтаў насельніцтва ЗША). Па апытанні, праведзенаму ў 2005 годзе, навінам ад NPR давярала больш за ўсё слухачоў.

## Спасылкі 
* http://www.npr.org/ 
* The Noise About Public Radio

Катэгорыя:Радыёстанцыі ЗША
Катэгорыя:Радыёстанцыі на англійскай мове
Ларыса Філалогаўна Аляксеева

**Ларыса Філалогаўна Аляксеева** (, Луцк, Валынская вобласць — ) — беларуская савецкая спявачка (лірыка-каларатурнае сапрана). Народная артыстка БССР (1944).

## Біяграфія 
Скончыла  у Маскве (1936). У 1937—1941 і 1944—1946 салістка Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР. У часы вайны, а таксама ў 1946—1948 салістка Вялікага тэатра СССР. Працавала ў Свярдлоўскім і Кіраўскім тэатрах. У 1950—1954 гадах салістка Маскоўскай філармоніі.

Валодала голасам мяккага, прыгожага тэмбру, музычнасцю, сцэнічным абаяннем. Першая выканала партыю Марфачкі («Алеся» Я. Цікоцкага, канцэртнае выкананне, 1944). Стварыла на беларускай сцэне вобразы Марфы («» ), Разіны («Севільскі цырульнік» Д. Расіні), Віялеты («Травіята» Д. Вердзі), Мікаэлы («Кармэн» Ж. Бізэ). У свой канцэртны рэпертуар уключала беларускія народныя песні.

## Спасылкі 
* Модэль М., [Л. Ф. Алексеева], в сб.: Народныя артысты БССР, Мінск, 1948, с. 22 — 29. Вр. С.

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Беларусі
Мікалай Іванавіч Аляксееў

**Мікалай Іванавіч Аляксееў** (, Пецярбург — ) — рускі савецкі пісьменнік. Заслужаны работнік культуры БССР (1980).

## Біяграфія 
Рана асірацеў, у дзесяць гадоў стаў вучнем, падручным, потым працаваў электраманцёрам у тэхнічных канторах Пецярбурга, на трыкатажнай фабрыцы «Керстэн» і Абухаўскім заводзе. У жніўні 1915 г. прызваны ў армію. На Заходнім фронце быў паранены.

Браў удзел у Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцыях і грамадзянскай вайне. У 1918—1958 гг. у Савецкай Арміі — прайшоў шлях ад радавога байца да генерал-маёра. Скончыў у 1935 годзе Акадэмічныя курсы вышэйшага каманднага саставу пры Ваенна-інжынернай акадэміі. Удзельнічаў у баях на Хасане (П-1, 62/11/2).

## Творчасць 
Літаратурную дзейнасць пачаў у 1939 годзе. Аўтар раманаў «Яков Железнов» (1946), «Испытание» (1957), «По зову сердца» (1974) аб стойкасці і мужнасці савецкіх людзей у барацьбе з фашысцкімі захопнікамі, аповесці пра двойчы Героя Савецкага Саюза І. Д. Чарняхоўскага «Осколком оборванная жизнь» (1978) і інш. У 1960 Бабруйскі вандроўны тэатр паставіў п’есу Аляксеева «Сестра Варвара». Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1980).

## Спасылкі 
* АЛЕКСЕЕВ, Николай Иванович 

Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Касцёл Узвіжання Святога Крыжа (Баранавічы)

**Касцёл Узвіжання Святога Крыжа** — найстарэйшы каталіцкі храм у Баранавічах. Знаходзіцца на вуліцы Куйбышава.

## Гісторыя 
У часы Расійскай імперыі на будаўніцтва касцёла ў Баранавічах не давалі дазволу. У 1904 годзе памерла жонка графа Яна Развадоўскага — Лізавета Развадоўская. Яе пахавалі ў адмыслова збудаваным родавым склепе, на месцы прызначаным для касцёла. Дзякуючы дапамозе мінскага губернатара, быў атрыманы дазвол на будаўніцтва на магіле драўлянай каталіцкай капліцы, у якой час ад часу адпраўляў Святую Імшу для 800 баранавіцкіх каталікоў ксёндз пробашч з Новай Мышы Антоні Ганіч.

У 1911 годзе была заснавана баранавіцкая парафія.

Камітэт пабудовы касцёла арганізаваў кс. Люцыян Жаландкоўскі ў 1923 годзе, па прыбыцці на працу ў Баранавічы. Драўляны касцёл быў збудаваны ў 1924 годзе. 18 кастрычніка 1925 года храм асвяціў біскуп Зыгмунт Лазінскі пад тытулам Узвіжання Святога Крыжа. Архітэктар Т. Жаландкоўскі

Меркавалася, што ў хуткім часе касцёл перабудуюць у мураваны. Але потым сярод парафіян паўстала ідэя будаўніцтва вялікага мураванага касцёла ў цэнтры горада, падмурак якога заклалі на скрыжаванні вуліц Міцкевіча і Каханоўскага (цяпер плошча Леніна). Але з-за цяжкасцяў фінансавання і эканамічнага крызісу, будаўніцтва не было скончана. Касцёл Узвіжання Святога Крыжа таксама застаўся драўляным.

Ад 1990 годзе ў касцёле пачалі весціся беларускамоўныя служэнні.

## Архітэктура 
Помнік эклектычнай архітэктуры, у якім увасоблены гатычны вертыкалізм аб’ёмнай кампазіцыі, барочная пластычнасць сілуэта, класіцыстычная строгасць параднага ўвахода — порціка, авангардная асіметрычнасць і жорсткая канструкцыйнасць. 3-нефная базіліка пераходзіць у нізкую 5-гранную апсіду з асіметрычна прыбудаванай гранёнай сакрысціяй.

Вышынены перапад нефаў надае кампазіцыі ярусную дынамічнасць. З франтальнага боку далучаны прамавугольны прыруб картэкса аб’яднаны з асноўным зрубам агульным высокім і стромкім двух-схільным дахам.

На галоўным фасадзе пластычная шматфігурная вежа-ківорый на 8-гранным барабане. 3-вугольны франтон расчленены аконнай аркатурай-трыфорыумам. Уваход аформлены двух-калонным порцікам з франтонам. Вертыкальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Дах падтрымліваюць фігурна апрацаваныя кранштэйны.

У інтэр’еры чатырох-калонны алтар мае абразы, выкананыя ў 1934—1935 гадах мастаком Турскім у манеры акадэмічнага жывапісу. На хорах — арган.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Святога Крыжа
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў гатычным стылі
Катэгорыя:Храмы Святога Крыжа
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:1924 год у Баранавічах
Foster the People

**Foster the People** — амерыканскі інды-поп гурт, заснаваны ў Лос-Анджэлесе, Каліфорнія, у 2009 годзе. Марк Фостэр (вакал, клавішныя, гітара), Марк Понтыус (ударныя), і Кабі Фінк (бас-гітара і бэк-вакал) сфармавалі гурт, калі ім было ўжо за 25. Марк Понтыус у мінулым іграў на ўдарных і здымаў відэакліпы для інды-поп гурта Malbec.

## Біяграфія 
Першапачаткова Марк Фостэр назваў сваю групу Foster & the People («Фостэр і людзі»), але большасцю слухачоў назва ўспрымалася як «Foster the People» («Спрыяць людзям»). Урэшце група змяніла сваю назву і прыняла імідж «памагатых чалавецтва». Так назва і прыжылася.

Радыё NPR стала часта ўключаць у ратацыю іх песні і тым самым паспрыяла таму, што групу запрасілі на буйныя фестывалі The Hype Machine і Southwest.

У маі 2011 года група ўдзельнічала ў судовай справе наконт парушэння ўмоў кантракту. Справа ўрэгулявана мірным пагадненнем у ліпені таго ж года. Сума пагаднення не апавяшчалася.

Група ўславілася ў першую чаргу дзякуючы сінглу «Pumped Up Kicks», які заняў першае месца ў чарце Alternative Songs, трэцяе месца ў Rock Songs і Hot 100.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
### Міні-альбомы 
### Сінглы 
### Прома-сінглы 
### Кліпы 
## Узнагароды і намінацыі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* .
* Афіцыйны кліп на песню «Helena Beat».
* .

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2009 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы 2010-х
Катэгорыя:Інды-рок-гурты
Катэгорыя:Рок-гурты ЗША
Віталь Уладзіміравіч Пятроўскі

**Віталь Пятроўскі** (нар. 197? г.) — беларускі танцоўшчык, саліст Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Беларусі.

## Біяграфія 
У 1990 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны харэаграфічны каледж. У 1990 годзе танцаваў у Дзяржаўным ансамблі песні і танца, у 1990—1993 гадах у санкт-пецярбургскай трупе пад кіраўніцтвам Алега Ігнацьева. З 1993 года ў трупе Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Беларусі. Вядучы выканаўца характарных партый у першай палове 2000-х гадоў.

## Рэпертуар 
* «Бахчысарайскі фантан» (Нуралі),
* «Баядэрка» (Залаты бажок),
* «Дон Кіхот» (Гамаш),
* «Карміна Бурана» (Абат),
* «Кармэн-сюіта» (Тарэра),
* «Карсар» (Алі і Ланкедэм),
* «Лебядзінае возера» (Ротбард),
* «Легенда аб Уленшпігеле» (Рыбнік),
* «Макбет» (Кароль Дункан),
* «Спартак» (Крас),
* «Спячая прыгажуня» (Блакітная птушка),
* «Рагнеда» (Уладзімір),
* «Рамэо і Джульета» (Тыбальд і Меркуцыо),
* «Шчаўкунок» (Драсельмеер),
* «Эсмеральда» (Грэнгуар і Актэон).

## Літаратура 
* Марціновіч Д. Крас, Рыбнік, Грэнгуар… // Мастацтва. 2011. № 4. С. 4-5.
* Савицкая О. Виталий Петровский: «Переигрывать нельзя, так же ак и не доигрывать»// Партер. 2012. № 2 (15). С. 30-33.

## Спасылкі 
* Віталь Пятроўскі на сайце Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Беларусі

Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь
Кастусь Мерляк

**Кастусь Мерляк** (, в. Дзетамля, Навагрудскі раён Гродзенскай вобл. — ) — беларускі грамадскі дзеяч на эміграцыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Дзетамля Навагрудскага павета. Бацька быў настаўнікам і афіцэрам у царскай арміі. Пасля Першай сусветнай вайны вярнуўся ў сваю вёску і жыў на зямлі. Кастусь вучыўся ў польскай пачатковай школе. Пазней закончыў двухгадовую Ральнічую школу ў Кушалеве ў 1935 годзе. Адразу паступіў у школу кааперацыі, якую закончыў у 1938 годзе.

З 1939 года працуе як бухгалтар. Пасля далучэння Заходняй Беларусі да БССР, у 1940 годзе скончыў курсы крэдытных інспектараў у Беластоку.

Пад час нямецкай акупацыі працаваў у Навагрудку ў гарадской управе, пасля ў Беларускай народнай самапомачы. З канца 1943 — інтэндант эскадрона/батальёна Б. Рагулі. У жніўні 1944 быў у батальёне «Дальвіц». Пазней абверам закінуты ў Італію, здаўся ў палон да амерыканцаў і быў інтэрнаваны ў лагеры, адкуль неўзабаве ўцёк.

З 1947 — у Аргенціне, заснавальнік і старшыня Згуртавання беларусаў у Аргенціне. З 1948 года Кастусь Мярляк узначальваў таксама прадстаўніцтва Рады БНР у гэтай краіне.

У 1954 годзе прыбыў у Нью-Ёрк. Пры канцы 1956­ распачаў супрацоўніцтва з ЦРУ. На той час К. Мярляк быў адзіным агентам гэтай спецслужбы ў асяродку беларускай эміграцыі ў ЗША.

Старшыня Галоўнай управы Беларуска-амерыканскага задзіночання (БАЗА) у 1959-1964, затым — Беларуска-амерыканскага аб'яднання ў Нью-Ёрку (пасля канфлікту і сыходу з БАЗА). Быў актыўны ў палітычнай і грамадска-рэлігійнай дзейнасці. Пахаваны на беларускім могільніку ў Іст-Брансуіку, штат Нью-Джэрсі.

## Бібліяграфія 
* Дзейнасьць Кастуся Мерляка на эміграцыі. Нью-Ёрк, 1992.

## Літаратура 
* Я[нка] З[апруднік]. Сьв. Пам. Кастусь Мерляк // Беларус, 2007, № 539, снежань;
* Шчэцька В. Адыйшоў ад нас Сьв. Пам. Кастусь Мерляк… // Беларус, 2007, № 539, снежань.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Члены Паветрана-дэсантнага спецыяльнага батальёна «Дальвіц»
Катэгорыя:Постаці беларускай эміграцыі
Катэгорыя:Члены Беларуска-амерыканскага задзіночання
Катэгорыя:Члены Наваградскага коннага эскадрона
Катэгорыя:Беларусы ў Аргенціне
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Члены Беларускай народнай самапомачы
Кампа дэі Фіёры

[thumb|right|Кампа дэі Фіёры з помнікам [Джардана Бруна]]
**Кампа дэі Фіёры** (''Campo de' Fiori''; літар. «поле кветак») — прамавугольная плошча ў цэнтры Рыма, на паўдарогі паміж п'яцца Навона і палацца Фарнезэ.

У Сярэднявеччы гэта зямля была ўладаннем сямейства Арсіні і да XV стагоддзя заставалася незабудаванай. Хоць Брамантэ і ўзвёў у гэтым квартале велічнае палацца дэла Канчэлерыя, забудова плошчы дагэтуль адрозніваецца бязладнасцю: тут перамяшаны заезныя двары і дамы рыначных гандляроў (на плошчы і ў нашы дні вядзецца гандаль гароднінай і рыбай).

Пра тое, што на Кампа дэі Фіёры доўгі час праводзіліся публічныя пакаранні смерцю, нагадвае статуя Джардана Бруна, якая была ўстаноўлена ў 1889 годзе на месцы, дзе быў спалены філосаф.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Рыма
Volvo ÖV4

**Volvo ÖV4** — першы аўтамабіль маркі Volvo. Абазначэнне ÖV4 азначае «адкрыты 4-цыліндравы кабрыялет» ().

За 1927—1929 гады было выраблена 996 аўтамабіляў гэтай мадэлі.

## Гісторыя 
У 1924 годзе Густаў Ларсан () і Асар Габрыэльсан (), за абедам у рэстаране Sturehof (Стакгольм), прынялі рашэнне стварыць аўтамабіль для Швецыі.

Кампаньёны працавалі над такім аўтамабілем, які быў бы прыдатны да выкарыстання ў дарожных і кліматычных умовах Швецыі.

На яго стварэнне ў Ларсана і Габрыэльсана сышло 3 гады. Фінансавую падтрымку партнёрам аказала кампанія SKF, якая займалася выпускам шарыкавых падшыпнікаў.

thumb|left
25 ліпеня 1926 года быў выраблены прататып аўтамабіля.

А першы серыйны аўтамабіль выехаў з варот заводу раніцай 14 красавіка 1927. Было запланавана выпусціць у гэты год па 500 асобнікаў адкрытай і закрытай версій, але прадаць атрымалася толькі 297 машын.

Усяго за 1927—1929 гады было выраблена 996 аўтамабіляў гэтай мадэлі (694 PV4 і 302 ÖV4).

На момант пачатку вытворчасці, адкрытая версія (*ÖV4*) каштавала 4800 шведскіх крон. Закрытая (*PV4*) — 5800 шведскіх крон.

## Канструкцыя 
thumb
Аўтамабіль абсталёўваўся чатырохцыліндравым рухавіком *Pentaverken* аб'ёмам 1944 куб.см, магутнасцю 28 к.с. і несінхразаванай 3-ступеністай КП. Максімальная хуткасць складала 90 км / г, аднак рэкамендаваная фірмай - 60 км / г.

Мадэлі 1927 году абсталёўваліся тормазамі толькі задніх колаў, на пярэдніх яны з'явіліся толькі ў 1928 годзе, у якасці опцыі.

ÖV4 меў раму з ясеня і бука, а бакавыя панэлі — са шведскай ліставай сталі. Закрытая версія (PV4) абсталёўваўся рамай з ясеня і бярозы, мела кузаў з драўлянага каркаса, пакрытага штучнай скурай.

Машыны камплектаваліся 20-цалёвымі коламі артылерыйскага тыпу — з драўлянымі спіцамі і здымным вобадам.

## Цікавыя факты 
* Праца на зборачным заводзе над першым серыйным аўтамабілем кіпела ўсю ноч, і апошнія тэхналагічныя аперацыі завяршалі ўжо раніцай. У выніку, у канструкцыі аўтамабіля ў спешцы нешта наблыталі, і першы аўтамабіль Volvo, замест таго каб паехаць наперад са зборачнай лініі, паехаў пачаў рухацца ў зваротным кірунку. Аказалася, што няправільна ўстаноўлены перадачы задняга моста.

* Кожны з 10 прататыпаў, пабудаваных у 1926 годзе, атрымаў сваё ўласнае імя. Усе былі названыя паводле альманаха на дату іх завяршэння. Jacob — быў гатовы 25 ліпеня, у дзень, які ў шведскім календары завецца днём Якаба. У якасці прыкладу, акрамя таго, з дзесяці аўтамабіляў былі названыя Emil (*Эміль*), Sjöjungfrun (*Русалка*),  Trollungen.

## Спасылкі
ÖV4
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Аўтамабілі 1920-х
Еўрарэгіён «Памеранія»

**Еўрарэгіён «Памеранія»** () — еўрарэгіён на паўночным захадзе Польшчы, паўночным усходзе Германіі і паўднёвым захадзе Швецыі.

Еўрарэгіён быў створаны 15 снежня 1995 года першапачаткова на тэрыторыі Польшчы і Германіі. 26 лютага 1998 года да яго далучылася Швецыя. Еўрарэгіён складаецца з некаторыя раёны нямецкіх земляў Мекленбург-Пярэдняя Памеранія і Брандэнбург, польскае Заходнепаморскае ваяводства і шведскую правінцыю Сконэ.

Плошча еўрарэгіёна складае больш 49 тыс. км²; насельніцтва — каля 3,9 млн чалавек.

## Спасылкі 
* Kommunalgemeinschaft Europaregion POMERANIA e.V.    
* Verein der Polnischen Gemeinden der Euroregion Pomerania  
* Gemeindeverband Skåne   

Памеранія
Катэгорыя:Памеранія
Катэгорыя:Сконэ (правінцыя)
Сабалеўскі

**Сабалеўскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* 
* Аляксей Іванавіч Сабалеўскі (1858—1929)  — рускі і украінскі мовазнавец-славіст.
* Анатоль Вікенцьевіч Сабалеўскі — беларускі тэатразнаўца і педагог.
* Дзмітрый Юр’евіч Сабалеўскі — беларускі вучоны ў галіне механікі грунтоў.
* Пётр Рыгоравіч Сабалеўскі — расійскі металург.
* 

## Гл. таксама 
* Сабалеўская
Стакгольмскія дагаворы

**Стакгольмскія дагаворы** — два дагаворы, падпісаных у Стакгольме ў рамках высілкаў Швецыі па заканчэнню Паўночнай вайны, якая невыгодна склалася для яе.

## Перадгісторыя 
У 1718 годзе шведскі кароль Карл XII быў забіты падчас агляду аблогавых прац у раёне Фрэдрыкстэна. Трон успадкавала яго сястра Ульрыка Элеанора, якая ў справах бязмежна давярала мужу Фрэдрыку Гесенскаму, які займаў пасаду галоўнакамандуючага шведскай арміяй (пры Карле XII гэта было толькі фармальная пасада, але пасля яго смерці яна нечакана набыла гіганцкае значэнне). Фрэдрык прыняў рашэнне адмовіцца ад часткі ўладанняў Швецыі, каб прыцягнуць тыя краіны, якім яны будуць перададзены, да сумеснай барацьбы супраць Расіі.

## Дагавор з Гановерам 
9 лістапада 1719 года ў Стакгольме быў падпісаны дагавор паміж Швецыяй і курфюрствам Гановер, у адпаведнасці з якім Швецыя саступіла Гановеру Брэмен-Вердэн.

## Дагавор з Прусіяй 
21 студзеня 1720 года ў Стакгольме быў падпісаны дагавор паміж Швецыяй і Прусіяй, у адпаведнасці з якім да Прусіі перайшлі землі Шведскай Памераніі, размешчаныя паўднёвей рэкі Пеенэ і ўсходней канала Пеенэштром, уключаючы астравы Узедам і Волін, а таксама гарады Штэцін, Дам і Гольнаў. Пакінутая частка Шведскай Памераніі была на той момант акупавана Даніяй.

Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Швецыі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Прусіі
Катэгорыя:Паўночная вайна (1700—1721)
Катэгорыя:Мірныя дагаворы XVIII стагоддзя
Катэгорыя:1719
Катэгорыя:1720