open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Люткава

**Лю́ткава** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гусявіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 24 км на паўднёвы ўсход ад Буда-Кашалёва, 29 км ад Гомеля, 9 км ад чыгуначнай станцыі Уза (на лініі Жлобін — Гомель).

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Гомель. Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Выяўленыя археолагамі курганы паблізу мястэчка сведчаць пра засяленне тэрыторыі гэтых месцаў з даўніх часоў. Сучасны пасёлак заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. Найболей актыўная забудова даводзіцца на 1920-я гады. У 1926 годзе ў Стара-Гусявіцкім сельсавеце Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі. У 1929 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 15 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ў складзе калгаса імя У. І. Леніна (цэнтр — вёска Старая Гусявіца).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год - 11 гаспадарак, 18 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1926 год - 18 двароў 97 жыхароў.
* 1959 год - 66 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год - 11 гаспадарак, 18 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. - Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Гусявіцкі сельсавет
Філібер Дэлорм

**Філібер Дэлорм** (; паміж 1510 і 1515, Ліён — , Парыж) — найбуйнейшы французскі архітэктар эпохі Адраджэння. Ён адстойваў спалучэнне ордэрных элементаў з гатычнымі (т. зв. «Французскі ордэр»), шырока выкарыстаў «французскую калону», драўляныя фермы («аркі Дэлорма») і кілепадобныя дахі. З 1549 года насіў тытул абата Іўры.

Сын Ліёнскага муляра. У сярэдзіне 1530-х гадоў удзельнічаў у раскопках антычных помнікаў у Рыме.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Філібер Дэлорм у Брытанскай энцыклапедыі

## Спасылкі 
* Расійскі агульнаадукацыйны партал 

Катэгорыя:Архітэктары Францыі
Катэгорыя:Архітэктары Адраджэння
Катэгорыя:Архітэктары XVI стагоддзя
Гай Фокс

**Гай (Гвіда, Гі) Фокс** (, сустракаюцца і іншыя напісанні імя і прозвішча; 13 красавіка 1570 — 31 студзеня 1606) — англійскі дваранін-каталік, нарадзіўся ў Ёрку, самы знакаміты удзельнік Парахавой змовы супраць англійскага і шатландскага караля Якава I у 1605 годзе.

У 2002 годзе ў апытанні Бі-бі-сі «100 найвялікшых брытанцаў» Фокс заняў 30-е месца.

Штогод у горадзе Брыджуотэр адбываецца вялікі карнавал Гая Фокса, што прыцягвае каля 150 000 чалавек з усёй краіны і за мяжой.

Катэгорыя:Постаці англійскай гісторыі
Катэгорыя:Пакараныя смерцю
Катэгорыя:Палітычныя змовы
Катэгорыя:Злачынцы
Катэгорыя:Пакушаліся на забойства
Замак Шэнансо

**Замак Шэнансо** () — замак, размешчаны каля невялікай аднайменнай вёскі Шэнансо ў французскім дэпартаменце Эндр і Луара. Уваходзіць у лік замкаў, звычайна званых замкамі Луары. Мае «народную» назву - «жаночы замак». Адзін з найбольш любімых, вядомых і наведвальных замкаў Францыі. З'яўляецца прыватнай уласнасцю, але адкрыты для наведвання.

## Гл. таксама 
* Замкі Луары
* Замкі Францыі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт — Chenonceau ,,
* Замак Шэнансо на сайце «Замкі Луары»
* Замак Шэнансо на сайце «Замкі Францыі» 
* 

Катэгорыя:Шато
Катэгорыя:Замкі Луары
Катэгорыя:Замкі рэгіёна Цэнтр
Катэгорыя:Музеі Францыі
Шлях да Хрыста

**Шлях да Хрыста** () — хрысціянская кніга Алены Уайт. Упершыню выйшла ў свет у 1892 годзе і была перакладзена на больш чым 100 моў свету і разыйшлася агульным тыражом звыш 25 мільёнаў асобнікаў.

## Гл. таксама 
* Алена Уайт
* Адвентысты сёмага дня

Катэгорыя:Кнігі 1892 года
Катэгорыя:Хрысціянская літаратура
Крысціян Гольдбах

**Крысціян Гольдбах** (; , Кёнігсберг — , Масква) — нямецкі матэматык; сапраўдны член (прафесар матэматыкі з 1725 г.), першы канферэнц-сакратар і саветнік Акадэміі навук і мастацтваў, тайны саветнік.

У гісторыі матэматыкі больш за ўсё вядомы праблемай, якую ў 1742 годзе прапанаваў у пісьме Леанарду Эйлеру.

Катэгорыя:Матэматыкі Расіі
Катэгорыя:Матэматыкі ў тэорыі лікаў
Катэгорыя:Правадзейныя члены Санкт-Пецярбургскай акадэміі навук
Катэгорыя:Галоўныя навуковыя сакратары Расійскай акадэміі навук
Аляскінскі маламут

**Аляскінскі маламут** — дастаткова буйны сабака, выведзены на Алясцы і прызначаная для працы ў запрэжцы, адна з самых старажытных парод сабак. Выведзена эскімоскім племем малемьют, па якім і названая. З 2010 года з’яўляецца сімвалам штата Аляска.

У 1926 годзе пагроза знікнення чыстакроўных маламутаў мінула. Папуляцыя віду была адноўлена. Да 1935 года пароду прызналі ва ўсіх краінах свету, таксама быў выдадзены стандарт.

## Гл. таксама 
* Сібірскі хаскі
* Ездавы сабака

## Спасылкі 
* Расійскі Клуб Аляскінскіх Маламутаў

Катэгорыя:Пароды сабак ЗША
Катэгорыя:Пароды сабак паводле алфавіта
Катэгорыя:Ездавыя сабакі
Сібірскі хаскі

**Сібірскі хаскі** () — парода сабак, выведзеная як ездавая, адна з найстаражытнейшых. Цяпер выкарыстоўваецца як сабака-кампаньён і шоу-выставачны сабака.

## Гісторыя 
Родам хаскі з Сібіры. Даволі пэўна можна думаць, што парода выведзена чукчамі, якія жылі ў качавых умовах і адбіралі сабе ездавых сабак максімальна прыдатных для суровых прыродных умоў.

Назву парода атрымала ў памяць пра паўночныя народы, бо слова «хаскі» ёсць скажэннем "эскі" («эскімос»).

## Гл. таксама 
* Аляскінскі маламут
* Ездавы сабака
* Лайкі
* Сахалінскі хаскі

## Спасылкі 
* Афіцыйны Сайт Нацыянальнага Клуба Паўночных Ездавых Сабак 
* Галерэя «Сібірскі Хаскі»  
* Сібірскі хаскі: фота
Катэгорыя:Пароды сабак паводле алфавіта
Катэгорыя:Пароды сабак Расіі
Катэгорыя:Ездавыя сабакі
Чырвоны воўк

**Чырвоны воўк**, або **горны воўк** (*Cuon alpinus*) — драпежнае млекакормячае сямейства сабак; адзіны від роду *Cuon*. Рэдкі від сабак, які знаходзіцца пад пагрозай знікнення.

## Знешні выгляд 
Гэта даволі буйны звер з даўжынёй цела 76-110 см, хваста - 45-50 см і масай 17-21 кг. У яго абліччы спалучаюцца рысы ваўка, лісіцы і шакала. Ад звычайнага ваўка чырвоны воўк адрозніваецца афарбоўкай, пухнатай поўсцю і больш доўгім хвастом, які сягае амаль зямлі. Характэрная скарочаная, завостраная пыса. Вушы вялікія, стаячыя, з закругленымі вяршынямі, высока пасаджаныя на галаве.

## Спасылкі 
* Пазваночныя жывёлы Расіі: Воўк чырвоны 
* ARKive  (фатаграфіі і відэа чырвонага ваўка)
* Інфармацыя пра чырвоны ваўка
* Чырвоная кніга Казахстана
* Чырвоныя ваўкі ў Маскоўскім заапарку 

Катэгорыя:Сабачыя
Катэгорыя:Сысуны Азіі
Катэгорыя:Фауна Індыйскага субкантынента
Катэгорыя:Фауна Паўднёва-усходняй Азіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1811 годзе
Люшаў

**Лю́шаў** (, ) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпініцкага сельсавета.

Паблізу ёсць паклады гліны.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
За 16 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 64 км ад Гомеля.

### Гідраграфія 
На ўсходзе рака Гліна (прыток ракі Ліпа).

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозеЧачэрск — Буда-Кашалёва. Планіроўка складаецца з просталінейнай, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад вуліцы, паралельна да якой на захадзе праходзіць кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як вёска ў валоданні Солтанаў, дзе знаходзіўся іх фамільны магільны склеп. Напачатку XVII стагоддзя пабудаваны касцёл. Пасля першага падзела Рэчы Паспалітай (1772 год) у складзе Расійскай імперыі. Па інвентары 1848 гады вёска і фальварак у складзе памешчыцкага маёнтка, у Рагачоўскім павеце Магілёўскай губерні. Праз вёску праходзіла паштовая дарога з Гомелю ў Жлобін. У 1858 годзе знаходзіўся касцёл. У 1878 годзе Солтаны мелі ў вёсцы і наваколлях карчму, 2 млыны і крупарушку. У 1885 годзе адкрыта школа, якая ззнаходзілась ў наёмнай сялянскай хаце. Напачатку 1920-х гадоў для яе быў вылучана нацыяналізаваны будынак. Па перапісу 1897 года знаходзіліся: хлебазапасны магазін (з 1884 года). Побач быў аднайменны фальварак, дзе меўся вятрак.

У 1925 годзе ў Любавінскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Камінтэрн», працавалі гамарня і нафтавы млын. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 39 жыхароў вёскі. Да 13 лютага 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Буда-Люшаўскага сельсавета. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Юбілейны» (цэнтр — вёска Негаўка).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 11 гаспадарак, 14 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1848 год — 183 жыхара.
* 1858 год — 26 двароў.
* 1897 год — 39 двароў, 245 жыхароў (паводле перапісу).
* 1909 год — 290 жыхароў.
* 1925 год — 112 двароў.
* 1959 год — 273 жыхара (паводле перапісу).
* 2004 год — 11 гаспадарак, 14 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Ліпініцкі сельсавет
Куманіка

**Куманіка** (*Rubus suberectus*) — від паўкустоў сямейства .

## Назва 
Ажына неская, ажына, дуброўка, ажэўні, жавіны, чорныя маліны, жавіна, жавіннік, ажавіна, ажэвіны.

## Батанічнае апісанне 
З'яўляецца блізкім відам , ад якой адрозніваецца пераважна граністымі (у ажыны цыліндрычныя) парасткамі першага года, наяўнасцю прамастаячых, толькі на верхавіне паніклых, парасткаў, чырванавата-чорных пладоў без шызага налёту, адсутнасцю бялёсага налёту на сцяблах.

Лістападны паўкуст вышынёй да 1-3 метраў, які ўтварае каранёвыя парасткі — стромкія, толькі на верхавіне апускаюцца, вуглавата-рабрыстыя з рэдкімі, амаль прамымі чорна-пурпурнымі шыпамі больш-менш аднолькавай даўжыні.

Лісце складанае, чаргаванае, на маладых парастках пяціпальцае, ніжнія лісты часам трайчастыя (часам лісточкаў сем-восем, пялёсткаў пяць. Від апісаны з Англіі.

У Беларусі сустракаецца паўсюдна. Падчас цвіцення дае меданосным пчолам шмат нектару. Мёд светлы, празрысты, з лёгкім водарам.

З пладоў робяць варэнне, джэм.

## Літаратура 
* Куманіка // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 3. Катэнарыя — Недайка / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1984.
* Куманіка // 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Маліна
Катэгорыя:Харчовыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1794 годзе
Грэнландскі сабака

**Грэнландскі сабака** () — парода сабак, якая адносіцца па класіфікацыі МКФ да групы шпіцаў і прымітыўных парод. Выведзена ў Грэнландыі.

## Звесткі аб пародзе 
Грэнландскі сабака — адна з самых старажытных парод ездавых сабак. Адметныя якасці: сіла, стойкасць і цягавітасць, таксама выдатна развітыя нюх і здольнасць да арыентацыі. Грэнландскія сабакі дапамаглі Руалю Амундсену, нарвежскаму палярнаму падарожніку, прыйсці першым у час гонак да паўднёвага полюса. Сабак гэтай пароды выкарыстоўвалі для палявання на цюленяў, мядзведзяў і паўночных аленяў. Валодаючы ад прыроды рэзкім тэмпераментам, грэнландскія сабакі заўсёды прыязныя ў адносінах да чалавека. Як вартавыя сабакі не выкарыстоўваюцца. У кантынентальную Еўропу грэнландскіх сабак ўпершыню прывёз з палярнай экспедыцыі Поль-Эміль Віктор у 1936 годзе.

Парода рэдка сустракаецца ў Еўропе, у тым ліку і ў Скандынавіі.

Катэгорыя:Ездавыя сабакі
Катэгорыя:Пароды сабак паводле алфавіта
Катэгорыя:Пароды сабак Грэнландыі
Рахунак

**Рахунак** можа азначаць:
* Банкаўскі рахунак — банкаўскі дэпазіт з пэўным ідэнтыфікацыйным нумарам, які дазваляе здзяйсняць безнаяўныя разлікі
* Бухгалтарскі рахунак — пэўная ўліковая пазыцыя ў бугальтарскім разьліку
* Рахунак — дакумэнт з пазначанаю сумай грошай, прызначаны для аплаты за тавары або паслугі
* Рахунак-фактура
* Гамбургскі рахунак
Руды воўк

**Руды воўк** (*Canis rufus*) — драпежнае млекакормячае; часам лічыцца падвідам шэрага ваўка. Не варта блытаць з чырвоным ваўком (*Cuon alpinus*).

Самы рэдкі прадстаўнік сямейства ваўкоў, руды воўк некалі засяляў вялікую частку усходу ЗША, ад Пенсільваніі да Тэхаса. Аднак у XX ст. з-за знішчэння, разбурэння асяроддзя пражывання і гібрыдызацыі з каётамі рудыя ваўкі апынуліся на грані вымірання. Іх арэал спачатку скараціўся да крайняга паўднёва-захаду Луізіяны і паўднёва-усходу Тэхаса, а да канца 1970-х гадоў рудыя ваўкі ў прыродзе канчаткова зніклі, і захаваліся толькі асобіны ў заапарках і гадавальніках. Пачынаючы з 1988 г. вядзецца праца па вяртанні рудых ваўкоў ў натуральнае асяроддзе пасялення — у горы Грэйт-Смокі-Маунтынс ў Паўночнай Караліне і Тэнэсі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сабачыя
Мезаархей

**Мезаархей** (ад  - «сярэдні» і ἀρχαῖος - «старажытны») — геалагічная эра, частка архея. Ахоплівае перыяд па часе ад 3,2 да 2,8 мільярда гадоў таму. Датыроўка чыста храналагічная, не заснавана на стратыграфіі. Закамянеласці, знойдзеныя ў Аўстраліі паказваюць, што ў мезаархей на Зямлі ўжо жылі страматаліты.

## Спасылкі 
* Развіццё жыцця на Зямлі — Архейская эра 

Катэгорыя:Архей
Катэгорыя:Геалагічныя эры
Архей

**Архей** ( — старажытны) — самая старажытная геалагічная эпоха ў гісторыі Зямлі. Разглядаецца як адзін з чатырох галоўных эонаў, які ахопліваў перыяд ад 4,0 да 2,5 млрд гадоў таму і папярэднічаў пратэразою. Таксама разам з пратэразоем уключаецца ў дакембрый. Вызначаецца і як асобная архейская эра і група.

У гэты час на Зямлі яшчэ не было кіслароднай атмасферы, але з'явіліся першыя анаэробныя бактэрыі, якія сфармавалі шматлікія цяпер існыя адклады карысных выкапняў: серы, графіту, жалеза і нікеля.

Тэрмін «архей» прапанаваны ў 1872 годзе амерыканскім геолагам Дж. Дана.

## Перыядызацыя 
Архей падзелены на чатыры эры (ад найбольш позняй да найбольш ранняй):
* Неаархей
* Мезаархей
* Палеаархей
* Эаархей

## Арганічны свет 
У адкладах архейскай групы верагодныя выкапнёвыя рэшткі раслін адсутнічаюць. Сустракаюцца толькі пароды, якія могуць мець бактэрыяльнае альбо водарасцевае паходжанне.

Вылучэнне мізэрных палеанталагічных знаходак у архейскіх адкладах з дапамогай электроннага мікраскопа дазволіла выявіць, што разам з водарасцямі, бактэрыямі і грыбамі, якія панавалі ў архейскіх морах, існавалі і прасцейшыя жывёлы. Вядома, што жывёлы не прыстасаваны да аўтатрофнага харчавання, таму жывёльны свет мог паявіцца толькі пасля ўзнікнення раслінных арганізмаў. Хаця гісторыя развіцця жывёл пачынаецца некалькі пазней, чым гісторыя развіцця раслін, эвалюцыя арганічнага свету на працягу архейскай эры ўжо азнаменавалася адасабленнем царства раслін і царства жывёл.

## Літаратура 
* Гістарычная геалогія: вучэбны дапаможнік / В. М. Несцяровіч, Г. І. Літвінюк, Дз. А. Пацыкайлік — Мн.: БДПУ, 2003. — 74 с. ISBN 985-435-584-5

## Спасылкі 
* 
* Архейскі эон (архей)
* Развіццё жыцця на Зямлі — Архейская эра 


Катэгорыя:Геалагічныя эоны
Катэгорыя:Геалагічныя эры
Банкаўскі рахунак

**Ба́нкаўскі раху́нак** — рахунак, адкрыты ў банку юрыдычнай або фізічнай асобай для іх удзелу ў безнаяўным грашовым звароце і акумуляванні безнаяўных грашовых сродкаў для мэтавага выкарыстання.

## Віды банкаўскіх рахункаў 
* Бюджэтны рахунак
* Валютны рахунак
* Замарожаны рахунак
* Застрахаваны рахунак
* Кантакарэнтны рахунак
* Карэспандэнцкі рахунак
* Абезасоблены металічны рахунак
* Агульны рахунак
* Анкольны рахунак
* Разліковы рахунак

* Ашчадны рахунак
* Пазыковы рахунак
* Бягучы рахунак
* Транзітны рахунак
* Фідуцыярны рахунак
* Фондавы рахунак
* Прыватны рахунак
* Чэкавы рахунак
* Зборны рахунак

## Крыніцы 
Катэгорыя:Банкаўскія рахункі і ўклады
Самуіл Пац

**Самуіл (Самуэль) Пац** (1590 — 8 студзеня 1627) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Ротмістр, потым палкоўнік, рэгіментар, харунжы вялікі літоўскі з 1623.

Удзельнік войнаў Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600—1629 і Расіяй 1609—1618. Атрымаў у пажыццёвае карыстанне 9 вёсак у Бабруйскім старостве, у тым ліку Парычы, ва ўласнасць — Любонічы каля Бабруйска і Гарошкаў у Рэчыцкім павеце.

## Сям’я 
Сын Мікалая Паца і Ганны Сапегі, брат падканцлера Стэфана. Ажаніўся з Петранеляй, дачкой парнаўскага ваяводы Пятра Трызны, меў дзяцей:
* Яна Самуэля (каля 1616—1654), падстолія літоўскага;
* Дамініка Казіміра (? — 1655);
* Ганну, жонку Марцыяна Валовіча, віленскага земскага пісара;
* Гілярыю, жонку Яна Зяновіча, ашмянскага земскага маршалка;

## Генеалогія 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Генеалогія Пацаў 

Самуіл
Катэгорыя:Харунжыя вялікія літоўскія
Трасуха

**«Трасу́ха»** — старадаўні парна-масавы беларускі народны танец, які, на думку К. Галяйзоўскага, з’яўляўся правобразам полькі.

## Назва 
 і арханёлам Міхаілам. ]]
Мяркуецца, што назва танца цягнецца з часоў Старажытнай Русі, калі дванаццать сясцёр-пляскавіц штомесяц прымалі ўдзел у абрадах культу багіні Мокаш і веснавых святых Лады і . З-за сваёй туманна-воднай сутнасці яны ператварыліся ў трынаццаць  — сталі «трасавіцамі-плясавіцамі». Вось ад слова *трасавіца* і пайшла назва тыпавога беларускага танца, які пазней пад моцным уплывам полькі стаў сучаснай «Трасухай».

К. Галяйзоўскі ў канцы 30-х гадоў XX стагоддзя пры адборы матэрыялу для Дэкады беларускага мастацтва убачыў і апісаў «Трасуху», якая складалася з 12 самастойных танцавальных эпізодаў, якія выконвалі па чарзе 12 дзяўчат. Адна з іх была ў вобразе кульгавай і сагнутай старой і капіявала яе рухі. Сола чаргаваліся з масавымі прыпляскамі:

«Трасуха» разам з «Лявоніхай» набылі такую вядомасць і папулярнасць за межамі краіны, што сталі своеасаблівымі знакамі нацыянальнага харэаграфічнага мастацтва.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Харэаграфія танца  

Катэгорыя:Беларускія народныя танцы
Бультэр’ер

**Бультэр’ер** (,  ад bull - бык і terrier - тэр’ер) — парода сабак, якая адносіцца да сямейства тэр’ераў.

## Гісторыя пароды 
У 50-х гадах XIX стагоддзя Джэймс Хінкс з Бірмінгема ў Англіі пачаў выводзіць новую пароду - белага бультэр’ера. Парода была атрымана ў выніку шматгадовага племяннога эксперыменту, у якім акрамя англійскага бульдога і белага англійскага тэр’ера, прыняў удзел далмацін. Упершыню белага бультэр’ера Джэймс Хінкс паказаў на выставе сабак у 1862 годзе.

Знешнія дадзеныя белага бультэр’ера ў параўнанні са старым буль-энд-тэр’ерам, былі палепшаны, бульдожына была выпраўлена, сабака стаў даўжэйшым у корпусе, галава прыняла падоўжаную, авальную форму, зніклі рыхласць вуснаў і падвешванні на шыі. З розных парод сабак бультэр’ер увабраў у сябе самыя лепшыя іх рысы - высокі інтэлект, актыўнасць, цягавітасць, мускулістасць і пры гэтым інтэлігентнасць. Натуральна, адзінства гэтых якасцяў зрабіла белага бультэр’ер значна больш прывабным.

У выкладчыкаў і студэнтаў Оксфарда лічылася прыкметай добрага тону трымаць белага бультэр’ера.

Катэгорыя:Пароды сабак
Німфаліды

**Німфаліды** (*Nymphalidae*) — сямейства лускакрылых.

## Агульная характарыстыка 
Матылькі сярэдніх памераў. Крылы ў размаху 25-180 мм, у большасці — 50-80 мм. Крылы шырокія, іх вонкавы край часта з вуглаватымі выступамі ці шчарбінамі. Афарбоўка пераважна пярэстая і яркая. Ніжні бок крылаў часта заступніцкай афарбоўкі, часам пераймае малюнкам сухое лісце і іншыя сухія раслінныя парэшткі.

## Гл. таксама 
* Калімы
* Марфіды
* Argynnis paphia
* Sasakia charonda
* Стужачнікі
Шарпей

**Шарпей** — парода вартавых і паляўнічых, а ў старажытнасці і баявых сабак родам з Кітая, адна з самых старажытных парод. Адносіцца да тыпу малосападобных сабак і вядомая такімі адметнымі рысамі, як незвычайна глыбокія зморшчыны скуры і сіне-чорны язык.

Актыўная і моцна складзеная сабака сярэдняга памеру. Зморшчыны на чэрапе і плячах, маленькія вушы і «гіпапатамава» пыса надаюць шарпею унікальны выгляд. У 1978 годзе шарпей быў занесены ў «Кнігу рэкордаў Гінеса» як самая рэдкая у той час парода ў свеце.

Вага дарослых асобін каля 20 кг, рост у карку 44—51 см.

## Спасылкі 
* Стандарт FCI № 309 ад 14.04.1999. Пераклад
* Змены ў стандарце пароды шарпей 1994—1999 гг.  
* Афарбоўкі пароды шарпей у карцінках 

Катэгорыя:Малосы
Агнешка Холанд

**Агнешка Холанд** (; нар. 28 лістапада 1948, Варшава) — польскі кінарэжысёр і сцэнарыст, акцёр.

## Фільмаграфія 
* Шнар (1976)
* Поўнае зацьменне (1995)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кінарэжысёры Польшчы
Катэгорыя:Сцэнарысты Польшчы
Марфіды

**Марфіды** (*Morphinae*) — падсямейства дзённых матылькоў з сямейства Nymphalidae.

## Спіс радоў 
* *Aemona* Hewitson, 1868
* *Amathusia* Fabricius, 1807
* *Amathuxidia* Staudinger, 1887
* *Antirrhea* Hübner, 1822
* *Caerois* Hübner, 1819
* *Discophora* Boisduval, 1836
* *Enispe* Doubleday, 1848
* *Faunis* Hübner, 1819
* *Hyantis* Hewitson, 1862
* *Melanocyma* Westwood, 1858
* Морфа *Morpho* Fabricius, 1807
* *Morphopsis* Oberthür, 1880
* *Sinarista* Weymer, 1909
* *Stichophthalma* C. et R. Felder, 1862
* *Taenaris* Hübner, 1819
* *Thaumantis* Hübner, 1826
* *Thauria* Moore, 1894
* *Xanthotaenia* Westwood, 1858
* *Zeuxidia* Hübner, 1826

## Літаратура 
* Blandin, P. 2007. *The Systematics of the Genus Morpho, Lepidoptera Nymphalidae* Hillside Books, Canterbury.http://www.insects.demon.co.uk/mono/TS-english.html 
* Blandin, P. 1988. *The genus Morpho, Lepidoptera Nymphalidae*. Part 1. The subgenera Iphimedeia and Schwartzia. Sciences Nat, Venette.
* Blandin, P. 1993. *The genus Morpho, Lepidoptera Nymphalidae*. Part 2. The subgenera Iphixibia, Cytheritis, Balachowskyna, and Cypritis. Sciences Nat, Venette.
* Blandin, P. 2007. *The genus Morpho, Lepidoptera Nymphalidae*. Part 3. The Subgenera Pessonia, Grasseia and Morpho and Addenda to Parts 1 & 2. Hillside Books, Canterbury.http://www.insects.demon.co.uk/mono/Blandin3-english.html 

Катэгорыя:Німфаліды
Антэр (Папа Рымскі)

**Антэр** (, ? — ) — біскуп Рыма з 21 лістапада 235 па 3 студзеня 236. Як лічыцца, быў грэкам-вольнаадпушчанікам, і загінуў пры Максіміне Фракійцы, хоць дакладныя гістарычныя даныя на гэты конт адсутнічаюць. Антэр быў пахаваны ў рымскіх катакомбах святога Каліста ў папскай крыпце.

Катэгорыя:Папы Рымскія
Пётр Пац

**Пётр Пац** (каля 1570 — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

Харунжы надворны літоўскі з 1613, падскарбі надворны літоўскі з 1635, ваявода троцкі з 1640, староста мсціслаўскі, радамскі і даўгялішскі.

Удзельнічаў у войнах Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600—1629, Расіяй 1609—1618, Турцыяй 1621. Пасол на соймы. Валодаў мястэчкам Відзы ў Ашмянскім павеце.

## Сям'я 
Сын Паўла Паца і Раіны Валовіч, брат  Мікалая. Двойчы жанаты: першы раз з Ядвігай з Завішаў, ад якой меў сына Яна. Другі раз ажаніўся з Гальшкай, дачкой смаленскага кашталяна Вацлава Шэмета, з ёй меў дзяцей:
* Крыштафа (? — 1633), каралеўскага двараніна;
* Вацлава (памёр маладым), дваранін імператара Фердынанда;
* Юрыя, які стаў бернардынам;
* Фелікса Яна (? — пасля 1699), падкаморыя літоўскага;
* Гераніма Дамініка (? — 1662);
* Баніфацыя Тэафіла (? — 1678), абознага літоўскага;
* Міхала Казіміра (? — 1682), вялікага гетмана літоўскага;
* Казіміра (? — 1695), жамойцкага біскупа;
* Ганну, якая была замужам за Каралем Пятром Ісайкоўскім, лоўчым літоўскім, а пасля яго смерці выйшла за Тэадора Аляксандра Ляцкага, надворнага маршалка літоўскага;

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Генеалогія Пацаў 

Пётр
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Ваяводы троцкія
Катэгорыя:Падскарбіі надворныя літоўскія
Катэгорыя:Харунжыя надворныя літоўскія
Катэгорыя:Старосты мсціслаўскія
Катэгорыя:Старосты радамльскія
Катэгорыя:Старосты даўгялішскія
Фабіян (Папа Рымскі)

**Фабіян** (; таксама Фавій; каля 200 — ) — 20-ты Папа Рымскі (з 10 студзеня 236 па 20 студзеня 250), святы мучанік. Родам рымлянін. Быў спачатку сельскім святаром; заняў епіскапскую кафедру пасля мучаніцкай смерці св. Антэра. Ствараў над труной мучанікаў храмы і ладзіў малітоўныя месцы над пячорамі, дзе хаваліся вернікі падчас ганенняў. Звярнуў многіх да Хрыста; існуе паданне, што ён хрысціў імператара Філіпа Аравіцяніна (244—249), звернутага да Хрыста сенатарам Понціем.

Фавій пацярпеў пры Дэцыі, быўшы пасечаны мячом. Мошчы яго спачываюць у Рыме, у царкве св. Пракседы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Папы Рымскія
Катэгорыя:Свяшчэннамучанікі
Катэгорыя:Абезгалоўленыя
Катэгорыя:Святыя паводле алфавіта
Катэгорыя:Кананізаваныя Папы Рымскія
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя III стагоддзя
Катэгорыя:Царкоўныя дзеячы III стагоддзя
Аляксейкі (Івацэвіцкі раён)

**Аляксе́йкі** (, ) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Стайкаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Сцяпан Сцяпанавіч Пясецкі (нар. 1949) — беларусь вучоны, доктар тэхнічных навук (1992), прафесар (2000).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Стайкаўскі сельсавет (Івацэвіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёна
Мікалай Паўлавіч Пац

**Мікалай Пац** (каля 1570 — 6 верасня 1624) — духоўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

Сын Паўла Паца і Раіны Валовіч, брат Пятра.

З 1602 года біскуп метонскі і суфраган віленскі, з 29 сакавіка 1610 г. біскуп жамойцкі. Адышоў ад спраў біскупа 26 лістапада 1618 г. па стану здароўя.

## Спасылкі 
* Генеалогія Пацаў 

Мікалай Паўлавіч
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Біскупы жамойцкія
Катэгорыя:Суфраганы віленскія
Катэгорыя:Канонікі Віленскага кафедральнага капітула
Лявады

**Лява́ды** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Губіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 25 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 47 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой на поўначы далучаецца пад прамым вуглом другая кароткая вуліца. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1930 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны загінулі 12 жыхароў. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Авангард» (цэнтр — вёска Старая Буда).

Да 17 мая 1979 года пасёлак уваходзіў у склад Глазаўскага сельсавета, да 5 жніўня 1996 года — у склад Недайскага сельсавета, да 1 снежня 2009 года — у склад Старабудскага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 19 гаспадарак, 27 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1959 год — 129 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 19 гаспадарак, 27 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Губіцкі сельсавет
Фелікс Ян Пац

**Фелікс Ян Пац** (каля 1615 — каля 1700) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.

Чашнік вялікі літоўскі з 1643, стольнік вялікі літоўскі з 1645, вялікі падкаморы літоўскі ў 1646—1698 (займаў пасаду 52 гады — адзін з найдаўжэйшых тэрмінаў у Вялікім Княстве Літоўскім), староста браслаўскі, ракіборскі, даўгялішскі, дзісенскі і курылаўскі.

## Сям'я 
Сын Пятра Паца і яго другой жонкі Гальшкі Шэмет, брат Гераніма Дамініка, Баніфацыя Тэафіла, Міхала Казіміра і Казіміра. Тройчы быў жанаты. Першы раз ажаніўся ў 1651 з Ганнай Канстанцыяй з Завішаў, але яна памерла на наступны год. Другой жонкай у 1653 стала Альжбета Шмелінг, якая таксама хутка памерла ў 1655. Трэці шлюб узяў з Ганнай Янай Зіберг (Зіберг цу Вішлінг), яна памерла ў 1692. Дзяцей не пакінуў.

## Генеалогія 
## Спасылкі 
* Генеалогія Пацаў 

Фелікс Ян
Катэгорыя:Падкаморыя вялікія літоўскія
Катэгорыя:Стольнікі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Чашнікі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Старосты браслаўскія
Катэгорыя:Старосты дзісенскія
Катэгорыя:Старосты ракіборскія
Катэгорыя:Старосты курылаўскія
Катэгорыя:Старосты даўгялішскія
Гол (футбол)

**Гол** — сітуацыя ў час футбольнага матча, калі мяч перасякае лінію варот. Палажэнні аб заліченні гола апісаны ў правіле 10 футбольных правілаў. Пераможцам матча вызначаецца тая каманда, якая забіла болей мачоў. Калі абедзве каманды забілі аднолькавую колькасць мачоў або не забілі ніводнага мача, матч лічацца згуляны ўнічыю.

Катэгорыя:Футбольная тэрміналогія
Катэгорыя:Правілы футбола
Аланін

**Аланін** (амінапрапанавая кіслата) — аліфацічная амінакіслата. α-аланін ўваходзіць у склад шматлікіх бялкоў, β-аланін - у склад шэрагу біялагічна актыўных злучэнняў.

Аланін лёгка ператвараецца ў печані ў глюкозу і наадварот. Гэты працэс носіць назву глюкоза-аланінавага цыкла і з'яўляецца адным з асноўных шляхоў глюканеагенеза ў печані.

## Хімічныя ўласцівасці 
* узаемадзеянне з аснаваннямі
** NH2-C2H4-COOH + NaOH → NH2-C2H4-COONa + H2O
* узаемадзеянне з кіслотамі
** NH2-C2H4-COOH + HCl → HOOC-C2H4-NH2•HCl
* узаемадзеянне са спіртамі
** NH2-C2H4-COOH + C2H5OH → NH2-C2H4-COО-С2Н5 + H2O рэакцыя этэрыфікацыі
* утварэнне пептыднай сувязі
** NH2-C2H4-COOH + NH2-C2H4-COOH → NH2-C2H4-CO-NH-C2H4-COOH + H2O

## Гл. таксама 
* Гліцын

## Спасылкі 
* Аланин // ХиМиК.ру 
* *Збарский И. Б.* Аланин  // Вялікая савецкая энцыклапедыя 

Катэгорыя:Амінакіслоты
Геранім Дамінік Пац

**Геранім Дамінік Пац** (каля 1620 — 1662) — вялікалітоўскі шляхціц з магнацкага роду Пацаў.

Меў маёнткі ў Ашмянскім павеце і на Жамойці. У 1661 годзе ўзяты ў палон і вывезены ў Расію, памёр у дарозе пры вяртанні на радзіму.

## Сям'я 
Сын Пятра Паца і яго другой жонкі Гальшкі Шэмет, брат Фелікса Яна, Баніфацыя Тэафіла, Міхала Казіміра і Казіміра. Яго жонкай была Ганна з Войнаў. Пакінуў дзяцей:
* Пятра Міхала (каля 1645 — 1696), старосту жамойцкага;
* Яна Казіміра (каля 1650 — 1696/1697), надворнага харунжага літоўскага;
* Казіміра Міхала (каля 1655 — 1719), вялікага пісара літоўскага;
* Кацярыну, жонку Рамана Данілевіча, падкаморага ашмянскага;
* Ганну, жонку Траяна Юзафа Пакаша, суддзі земскага полацкага.

## Генеалогія 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Генеалогія Пацаў 

Геранім Дамінік
Слодыч

[thumb|300px|Будынак фабрыкі на [Радыяльная вуліца (Мінск)|вуліцы Радыяльнай]]
**ААТ «Слодыч»** (кандытарская фабрыка «Слодыч») — беларускі вытворца мучных кандытарскіх вырабаў, найбуйнейшае ў рэспубліцы прадпрыемства, якое выпускае здобнае, цукровае, зацяжное, дыябетычнае, аўсянае пячэнне, крэкер, вафельны ліст, кексы. Гадавы абарот $ 30 млн. Уваходзіць у склад канцэрна «Белдзяржхарчпрам».

## Гісторыя 
* У 1905 годзе ў г. Мінску пачала працу кандытарская фабрыка «Жорж», якая належала Георгію Вікенцьевічу Рачкоўскаму.
* З 1917 года носіць назву «Першая беларуская кандытарская фабрыка».
* З 1926 года — Мінская кандытарская фабрыка «Прагрэс».
* З 1929 года — фабрыка «Камунарка».
* У 1936 годзе вытворчасць пячэння была выдзелена ў асобную вытворчасць — Мінскую бісквітную фабрыку. За час свайго існавання Менская бісквітная фабрыка неаднаразова пераназывалася і рэарганізоўвалася.
* У 1992 годзе Мінская бісквітная фабрыка была ліквідаваная, паралельна з студзені 1991 года пачала работу Мінская кандытарская фабрыка № 2 вытворчага аб'яднання кандытарскай прамысловасці «Камунарка».
З лістапада 1994 года Мінская кандытарская фабрыка № 2 пераназваная ў дзяржаўнае прадпрыемства — Кандытарская фабрыка «Слодыч»
З 2 лютага 2001 года — ААТ "Кандытарская фабрыка «Слодыч».

У снежні 2001 года на прадпрыемстве была ўкаранёна сістэма якасці праектавання і вытворчасці мучных кандытарскіх вырабаў у адпаведнасці з патрабаваннямі СТБ ІСО 9001-96.

22 красавіка 2004 г быў пацверджаны сертыфікат адпаведнасці на сістэму менеджменту якасці ІСО 9001-2001.

Катэгорыя:Кандытарскія прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1917 годзе
Катэгорыя:1917 год у Мінску
Макаўе (Камунараўскі сельсавет)

**Ма́каўе** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Камунараўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 20 км на паўднёвы ўсход ад Буда-Кашалёва, 5 км ад чыгуначнай станцыі Уза (на лініі Жлобін — Гомель), 20 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Побач шаша Доўск — Гомель. Забудова драўляная сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1929 годзе жыхары пасёлка ўступілі ў калгас. Размяшчаўся цагельны завод «Макаўе». Да 17 лістапада 1980 года пасёлак уваходзіў у склад Калінінскага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 5 гаспадарак, 11 жыхароў.

### Дынаміка 
* 2004 год — 5 гаспадарак, 11 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. — 632с.: іл. — Тыраж 4000 экз. — ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0.

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Камунараўскі сельсавет (Буда-Кашалёўскі раён)
Мар’іна Поле

**Ма́р’іна По́ле** (, ) — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Старабудскага сельсавета.

У сувязі з радыяцыйным забруджваннем пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС жыхары пераселены ў чыстыя месцы.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 18 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 44 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Побач аўтадарога Жлобін — Гомель. Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай шыротнай вуліцы, забудаванай аднабакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны ў другой палове XIX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. Па перапісу 1897 года знаходзіліся 2 млыны. У 1909 годзе 148 дзесяцін зямлі, у Недайскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні.

У 1925 годзе ў Недайскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны загінулі 7 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ўваходзіў у склад калгаса «Авангард» (цэнтр — вёска Старая Буда).

Скасаваны ў 2005 годзе.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2010 год — жыхароў няма.

### Дынаміка 
* 1897 год — 9 двароў, 63 жыхара (паводле перапісу).
* 1909 год — 12 двароў, 70 жыхароў.
* 1925 год — 20 двароў.
* 1959 год — 44 жыхара (паводле перапісу).
* 1990-я — жыхары пераселены.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі
Матылёўка

**Матылёўка** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Крыўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 17 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 36 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Побач аўтадарога Жлобін — Гомель. Просталінейная амаль шыротнай арыентацыі вуліца забудавана драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны на пачатку 1920-х гадоў на былых памешчыцкіх землях перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1920 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе калгаса імя В. І. Чапаева (цэнтр — вёска Крыўск.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 8 гаспадарак, 18 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1959 год — 36 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 8 гаспадарак, 18 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Крыўскі сельсавет
Марозавічы (Буда-Кашалёўскі раён)

**Маро́завічы** (, ) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Марозавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
За 5 км на поўдзень ад Буда-Кашалёва і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), за 45 км ад Гомеля.

### Гідраграфія 
Рака Уза (прыток ракі Сож).

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Гомель.

Планіроўка складаецца з просталінейнай доўгай шыротнай вуліцы, да захаднага канца якой далучаецца кароткая мерыдыянальная вуліца. Забудова двухбаковая, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1987 годзе пабудаваны цагляныя дамы на 50 кватэр, у якіх змесцаваліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў пасля Чарнобыльскай катастрофы.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XV стагоддзя як вёска ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Згадваецца ў 1503 і 1526—1527 гадах у матэрыялах пра канфлікты паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Маскоўскай дзяржавай. У 1560 годзе 4 дымы, 1 служба, пустаўшчызны Белавішчына і Міхалёўшчына. У 1640-х гадах па інвентары Гомельскага староства сяло, 4 дымы, 2 службы, 5 валоў 3 каня, 2 пустаўшчызны. У 1752 годзе згадваецца ў актах Галоўнага Літоўскага трыбунала.

Пасля першага падзела Рэчы Паспалітай (1772 год) у складзе Расійскай імперыі. З 1855 года дзейнічалі прадпрыемства па вытворчасці цукру, вінакурня і хлебазапасны магазін. Па рэвізскіх матэрыялах 1859 года ў валоданні памешчыка Г. В. Ляшкевіча. У 1882 годзе мелася народнае вучылішча (у 1907 годзе 58 вучняў). Па перапісу 1897 года знаходзіліся: вёска (хлебазапасны магазін) і фальварак. У 1909 годзе 880 дзесяцін зямлі, школа, млын, у Чабатовіцкай воласці Гомельскага павета Магілёўскай губерні.

У 1925 годзе ў Буда-Кашалёўскім раёне Бабруйскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 118 жыхароў вёскі. З 16 ліпеня 1954 года адміністрацыйны цэнтр Марозавіцкага сельсавета. У 1959 годзе цэнтр саўгаса «Марозавічы». Базавая школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзетсад, аддзяленне сувязі, магазін.

## Насельніцтва 
* 1886 год — 79 двароў, 514 жыхароў.
* 1897 год — 124 двары, 734 жыхара; фальварак — 3 двары, 11 жыхароў (паводле перапісу).
* 1909 год — 153 двары, 1059 жыхароў.
* 1925 год — 275 двароў.
* 1959 год — 423 жыхара (паводле перапісу).
* 1999 год — 398 жыхароў, 147 двароў.
* 2004 год — 135 гаспадарак, 389 жыхароў.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя асобы 
* Васіль Сцяпанавіч Старавойтаў (1919—2002) — вучоны, інжынер-канструктар ў галіне танкабудавання, доктар тэхнічных навук, прафесар.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. — ISBN 985-11-0303-9, ISBN 985-11-0302-0,
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Марозавіцкі сельсавет
Мачулішча (Буда-Кашалёўскі раён)

**Мачу́лішча** (, ) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 7 км на ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 43 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарогам, якія адыходзяць ад Буда-Кашалёва. Планіроўка складаецца з ледзь выгнутай, кароткай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з другой паловы XIX стагоддзя як засценак у Кашалёўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні.

У 1925 годзе ў Дуравіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі. Побач быў аднайменны хутар. У 1929 годзе арганізаваны калгас імя М. І. Калініна, працавала гамарня. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 10 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Дуравіцкі» (цэнтр — вёска Дуравічы). Працавалі клуб і бібліятэка.

Да 16 снежня 2009 года ў Дуравіцкім сельсавеце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 13 гаспадарак, 32 жыхара.

### Дынаміка 
* 1897 год — 1 двор, 8 жыхароў (паводле перапісу).
* 1925 год — 25 двароў; у аднайменнай сялібе — 9 двароў.
* 1959 год — 162 жыхара (паводле перапісу).
* 2004 год — 13 гаспадарак, 32 жыхара.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Буда-Кашалёўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Майсееўка (Буда-Кашалёўскі раён)

**Майсе́еўка** (, ) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рагінскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 25 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 55 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Шаша Доўск — Гомель. Планіроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы з трыма завулкамі, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. На поўдзень ад галоўнай размешчана кароткая мерыдыянальная (па адодвух баках шашы) вуліца. Забудова драўляная сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з канца XIX стагоддзя як вёска, заснаваная перасяленцамі пераважна з вёска Галаўні, у Мяркулавіцкай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. Па перапісу 1897 года знаходзіліся хлебазапасны магазін і з 1884 года заезны дом. У 1909 годзе 326 дзесяцін зямлі.

У 1925 годзе ў Прыбарскім сельсавеце Гарадзецкага раёна Бабруйскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас, працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 12 жыхароў вёскі загінулі ад рук акупантаў, 33 жыхара вёскі загінулі на франтах. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Дзербічы» (цэнтр — вёска Дербічы).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 38 гаспадарак, 64 жыхара.

### Дынаміка 
* 1897 год — 32 двары, 205 жыхароў (паводле перапісу).
* 1909 год — 40 двароў, 235 жыхароў.
* 1925 год — 61 двор.
* 1959 год — 360 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 38 гаспадарак, 64 жыхара.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Рагінскі сельсавет
Мігай

**Міга́й** (, ) — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Марозавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 6 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 45 км ад Гомеля. На ўсходзе межаваў з лесам.

### Гідраграфія 
На поўдні і захадзе меліярацыйныя каналы.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Гомель. Драўляныя хаты сядзібнага тыпу ўздоўж прасёлкавай дарогі.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1920-х гадах перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1929 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. Да 16 ліпеня 1954 года пасёлак уваходзіў у склад Недайскага сельсавета. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Марозавічы» (цэнтр — вёска Марозавічы).

4 снежня 2025 года пасёлак Мігай скасаваны.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 2 гаспадаркі, 3 жыхара.

### Дынаміка 
* 1959 год — 47 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 2 гаспадаркі, 3 жыхара.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі
Мікалаеўка (Мікалаеўскі сельсавет, Буда-Кашалёўскі раён)

**Мікала́еўка** — аграгарадок, цэнтр Мікалаеўскага сельсавета Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 27 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 75 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель.

Планіроўка складаецца з просталінейнай амаль шыротнай вуліцы, забудаванай з абодвух бакоў драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1987 годзе пабудаваны цагляныя дамы на 50 кватэр, у якіх змясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў пасля Чарнобыльскай катастрофы.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Гарадзецкай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. Паводле інвентара 1848 года ў валоданні памешчыка былі вёска і фальварак. У 1852—1867 гадах працаваў цукровы завод. Размяшчаўся ў 3-павярховым будынку. У 1854 годзе меў 2 паравыя катлы і паравую машыну, у 1859 г. — 3 паравыя машыны (60 к.с.), 4 гідрапрэсы, 3 цэнтрыфугі, 3 дыфракцыйныя катлы. У 1859 г. працавалі 200 рабочых і 2 майстры.

Па рэвізскіх матэрыялах 1859 года ў складзе маёнтка Самойлаў. Па перапісу 1897 года знаходзіліся: хлебазапасны магазін, 2 ветракі, гамарня.

У 1930 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты ў 1944 году спалілі 47 двароў. За час вайны загінулі 105 жыхароў. З 28 чэрвеня 1973 года цэнтр Мікалаеўскага сельсавета. Цэнтр саўгаса «Шлях Ільіча». Працуюць пільня, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, аддзяленне сувязі, швейная майстэрня, магазін.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 150 гаспадарак, 392 жыхары.

### Дынаміка 
* 1897 год — 53 двары, 335 жыхароў (паводле перапісу).
* 1925 год — 62 двары, на сялібе 7 двароў.
* 1940 год — 73 двары, 269 жыхароў.
* 1959 год — 371 жыхар (паводле перапісу).
* 1999 год — 158 двароў, 404 жыхары.
* 2004 год — 150 гаспадарак, 392 жыхары.

## Вядомыя выхадцы 
* С. А. Панамароў — Герой Савецкага Саюза.
* Р. Я. Кісялёў (18.5.1913 — 10.4.1970) — дзяржаўны дзеяч Беларускай ССР. З 1953 года міністр культуры, з 1964 года міністр асветы БССР, у 1968—1970 гадах намеснік старшыні Савета Міністраў БССР. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1951—1970). Заслужаны дзеяч культуры БССР (1963). Яго імя носіць вясковая сярэдняя школа.

## Літаратура 
* 
* {
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Мікалаеўскі сельсавет (Буда-Кашалёўскі раён)
Мікалаеўка (Буда-Кашалёўскі раён)

**Мікала́еўка** — вёска ў Губіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

Вакол лес. Паблізу ёсць паклады жалязняку.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 22 км на захад ад Буда-Кашалёва, 65 км ад Гомеля, 14 км ад чыгуначнай станцыі Забаб’е (на лініі Жлобін — Гомель).

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі і забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з канца XIX стагоддзя як ваколіца ў Недайскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 годзе 160 дзесяцін зямлі.

У 1929 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты спалілі 12 двароў; 18 жыхароў вёскі загінулі на фронце. У 1959 годзе ў складзе калгаса імя Ф. Энгельса (цэнтр — вёска Губічы).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 6 гаспадарак, 8 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1897 год — 23 двары, 140 жыхароў (паводле перапісу).
* 1909 год — 195 жыхароў.
* 1940 год — 30 двароў, 124 жыхары.
* 1959 год — 127 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 6 гаспадарак, 8 жыхароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Губіцкі сельсавет
Аўсто

**Аўсто́** (, ) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Стайкаўскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Стайкаўскі сельсавет (Івацэвіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёна