open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы (Першамайская)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Першамайская Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1860-я гг. з бутавага каменю і цэглы на месцы храма 1830 г.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры сінадальнага напрамку рэтраспектыўна-рускага стылю. Кубападобны аб'ём малітоўнай залы накрыты шатровым дахам, завершаным цыбулепадобнай галоўкай. Праз кароткую трапезную далучана трох'ярусная (васьмярык на 2 чацверыках) шатровая званіца з макаўкай. Да алтарнага фасада далучана нізкая прамавугольная апсіда пад вальмавым дахам. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі сцен вылучаюцца атынкаваныя элементы архітэктурнага дэкору; аркатурныя фрызы, руставаныя вуглавыя лапаткі, кілепадобныя ліштвы адзінарных і здвоеных арачных аконных праёмаў.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* Лаўрэш Леанід. Сабакінцы // Лідскі Летапісец 2020. 4(88). С. 22-42.  // на pawet.net
* Спіс парафіян Сабакінскай царквы ў 1829 г. // Лідскі Летапісец 2020. 4(88). С. 22-42. // на pawet.net
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Першамайск (Шчучынскі раён)
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі
Свята-Мікалаеўская царква (Пескі)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у аграгарадку Песках Мастоўскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
 са Свята-Мікалаеўскай царквы, 1642]]
Пабудавана ў 1868—1870 гадах на месцы драўлянага струхлелага храма па праекце гродзенскага архітэктара Мікалая Ціхвінскага. Грошы на ўзвядзенне — 8634 рублёў — былі выдзелены ўладальнікам маёнтка Масты Аляксандрам Азнабішыным.

Царкву, разлічаную на 300 прыхаджан, асвяцілі 6 снежня 1870 года, аб чым сведчыць надпіс на прастольным крыжы. Яна стала цэнтрам прыхода Ваўкавыскага благачыння, які па звестках 1899 года аб’ядноўваў 2145 вернікаў і 10 вёсак. Пры храме дзейнічалі царкоўна-прыходскае апякунства, царкоўная школа і народнае вучылішча, налічвалася 103 дзесяціны зямлі.

У 1919 годзе святаром царквы стаў Васіль Іванюк. 7 жніўня 1929 года храм наведаў архіепіскап гродзенскі Алексій. У 1931 годзе настаяцелем прыхода стаў Канстанцін Краскоўскі, дзякуючы якому царква за савецкім часам не зачынялася.

З 2008 года настаяцелем прыхода з’яўляецца айцец Віктар Шнайдар. Пры храме дзейнічае нядзельная школа.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры сінадальнага напрамку рэтраспектыўна-рускага стылю. У аснове кампазіцыі кубападобны аб’ём малітоўнай залы, над чатырохсхільным дахам якога ўзведзены цыбулепадобны купал на васьмігранным барабане. Да аб’ёму далучаны паўкруглая апсіда і прамавугольная трапезная. Да фасада дабудавана двух’ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца з макаўкай. Фасады крапаваны вуглавымі лапаткамі і аркатурнымі фрызамі, расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў кілепадобных ліштвах, арачны ўваходны праём аформлены кілепадобным парталам. У бутавую агароджу ўбудавана 3-арачная брама.

З гэтай царквы паходзіць абраз «Прападобная Параскева з жыціем» 1642 года (дошка, тэмпера, 114х80х2,5) — адзін з трох падобных у Беларусі. Першапачаткова ён меў значна большыя памеры, аднак быў абрэзаны. Абраз знаходзіцца ў калекцыі Музея старажытнабеларускай культуры.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Пескі (Мастоўскі раён)
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1870 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мікалая Ціхвінскага
Свята-Пакроўская царква (Пінкавічы)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Пінкавічы Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
]]
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Афіцыйная дата пабудовы царквы ў Пінкавічах — 1830 год, але яшчэ ў 1806 годзе мясцовыя жыхары падарылі ў храм вялікі абраз «Уздзвіжанне Святога Крыжа». Святыня дагэтуль захоўваецца ў царкве з дакладнай датай і подпісам ад удзячных пінкаўцоў. Вынікае, што Свята-Пакроўская царква ў Пінкавічах пабудавана раней.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Арыгінальная маляўнічая аб'ёмна-прасторавая кампазіцыя складаецца з прамавугольнага бабінца з надбудаванай над ім чатырохграннай шатровай званіцай з макаўкай, васьміграннай малітоўнай залы, пяціграннай апсіды з бакавой рызніцай. Цэнтральны аб'ём накрыты гранёным шатровым дахам, завершаным цыбулепадобнай галоўкай на васьмігранным барабане. Тры ўваходы вылучаны двухслуповымі ганкамі пад двухсхільнымі пакрыццямі. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны высока ўзнятымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах з сандрыкамі, акаймаваны вуглавымі лапаткамі і карнізам простага профілю.

## Інтэр'ер 
Прасторава развітую трактоўку атрымаў інтэр'ер храма, усе памяшканні якога перакрыты драўлянымі самкнутымі пірамідальнымі скляпеннямі. У стварэнні канструкцыйна складанага перакрыцця храма выявіліся талент і цяслярскае майстэрства мясцовых дойлідаў. Абразы: «Пакроў» (18 ст.), «Тайная вячэра» (19 ст.), «Уздвіжанне Святога Крыжа» (1806). У царкве былі царскія вароты ад былога іканастаса канца 17 ст. з 6 клеймамі (адлюстроўвалі сцэну Благавешчання і выявы евангелістаў).

## Цікавы факт 
Фотаздымак Пінкавіцкай Свята-Пакроўскай царквы кастрычніка 1934 года аўтарства Луізы Арнер Бойд, па прапанове Дзмітрыя Кіселя, ураджэнца Пінкавічаў і ўкладальніка выдання, размешчаны на вокладцы фотаальбома «Палессе Луізы Бойд» (2015).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* Святыня на беразе Піны

Катэгорыя:Пінкавічы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пінскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1830 год у Беларусі
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Пліса)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — драўляны праваслаўны храм у вёсцы Пліса Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці, помнік архтэктуры мадэрна.

## Гісторыя 
Размешчана на могілках. Пабудавана ў 1905 годзе з дрэва замест храма, які ўзгадваецца ў 1880 годзе. З’яўлялася прыпісной да смалявіцкай Свята-Мікалаеўскай царквы. Рэканструявана ў канцы XX стагоддзя.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры стылю мадэрн. Вырашана падоўжна-восевай трохзрубнай кампазіцыяй з двухсхільнымі рознавялікімі прыступкамі нарастаючымі да цэнтра дахамі ганка, бабінца, малітоўнай залы, апсіды. Архітэктурны эфект будынка дасягаецца дынамічным і рытмічным нарастаннем да цэнтра кампазіцыі трохвугольных франтонаў двухсхільных дахаў. Дамінуе цэнтральны зруб, вільчык даху якога па цэнтры завершаны чацверыковай шатровай вежачкай. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Перад храмам пастаўлена вежападобная чатырохгранная званіца пад шатровым пакрыццём.

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Пліса (Смалявіцкі раён)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1905 годзе
Катэгорыя:1905 год у Беларусі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі мадэрн
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
2001 год у гісторыі літаратуры

**2001** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
* «Бацька наш Нёман» — зборнік нарысаў і вершаў Яўгена Іванавіча Хвалея.
* «Гродзенскі дзяржаўны універсітэт імя Янкі Купалы» — гістарычны нарыс Сяргея Аляксандравіча Габрусевіча і Івана Платонавіча Крэня.
* «Развітанне на пачатку вясны» — зборнік аповесцей У. Глушакова.
* «У нерушы дзікай прыроды» — зборнік апавяданняў Вячаслава Іосіфавіча Стомы.
* «Феафанія» — раман Аляксандра Рыгоравіча Афяроўскага.

## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Відзьядхар Сураджпрасад Найпал.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
Цынерарыя

**Цынерарыя** (*Cineraria*) — род кветкавых раслін сямейства . Налічвае каля 50 відаў, паходзячых з трапічных раёнаў Афрыкі.

Шматгадовыя травы і паўкусты вышынёй да 60 см з голымі або апушанымі сцёбламі. Лісце суцэльнае або перыстарассечанае. Кветкі ў кошыках, сабраных у суквецце шчыток. Плод — сямянка.

У якасці дэкаратыўных раслін у аранжарэях і пакоях вырошчваюцца ,  і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 146.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Чысцяк

**Чысця́к**, **Чыстацел** (*Ficaria*) — род кветкавых раслін сямейства . Налічвае каля 10 відаў, пашыраных у Еўразіі. На тэрыторыі Беларусі 1 від — .

## Батанічнае апісанне 
]]

Шматгадовыя травяністыя расліны з патоўшчаным клубнепадобным карэнішчам. Сцёблы кароткія. Лісце простае, суцэльнае, пераважна мясістае. Кветкі адзіночныя, жоўтага або залацістага колеру. Плод — шматарэшак.

## Таксанамія 
### Сінонімы 
* 
* 

### Віды 
* 
* 
* 
** 
** 
** 
** 
** 

## Выкарыстанне 
Лекавыя расліны.

## Літаратура 
*  — С. 321.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Казяльцовыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Французскі ўніверсітэт у Арменіі

## Гісторыя стварэння 
4-га лістапада 1995 года Арменія і Францыя падпісваюць пагадненне пра культурную, навуковую і тэхнічную супрацу. 23-га лістапада 1998 года падпісваецца пратакол паміж Міністэрствам адукацыі і навукі РА і Пасольствам Францыі ў Арменіі. «Улічваючы патрэбу ўдасканалення сістэмы адукацыі, і жадаючы скарыстацца багатым досведам у вобласці рэалізацыі праграм вышэйшай і прафесійнай адукацый», Урад Арменіі вырашае браць удзел у стварэнні фонду «Французскі ўніверсітэт у Арменіі». Універсітэт быў створаны ў 2000 годзе.

## Мэты 
Адпачатку сваёй дзейнасці ўніверсітэт паводзіўся педагагічным прынцыпам выдачы двух дзяржаўных дыпломаў — армянскага і французскага ўзораў (бакалаўра і магістра). Працягласць навукі ў бакалаўрыяце — 4 гады, бо армянскія ўніверсітэты знаходзяцца на пераходным этапе далучэння да Балонскага працэсу. У магістратуры працягласць навукі — 2 года.

Універсітэт, які мае каля 1000 студэнтаў, мае на мэце падрыхтаваць высакакласных спецыялістаў, якія адпавядаюць новым вымогам рынку працы Арменіі і каўказскага эканамічнага рэгіёна. Маладыя выпускнікі ФУА скарыстаюць свае веды ў выгоду развіцця Арменіі, для ўмацавання адносін паміж Арменіяй і Францыяй, а таксама Еўропай. Кожны год каля 70 % выпускнікоў адразу па сканчэнню навукі прымаюцца на працу па спецыяльнасці, некаторыя працягваюць навуку за мяжой, а праз 3 гады пасля сканчэння гэты адсотак даходзіць амаль да 100.

## Перавагі 
ФУА, які з'яўляецца фондам паводле армянскага заканадаўства, карыстаецца падтрымкай улад Арменіі. Галоўны сакратар Міністэрства замежных спраў Арменіі з'яўляецца выкладнікам універсітэта. Старшыня савета апекуноў з'яўляецца сакратаром Савета Нацыянальнай Бяспекі (4-ая асоба ва ўладзе). Ён таксама з'яўляецца адным з заснавальнікаў універсітэта. Большасць дзяцей высокапастаўленых урадоўцаў аддаюць перавагу атрымваць адукацыю ў ФУА.

ФУА цесна супрацоўнічае з іншымі ўніверсітэтамі, што робяць у Арменіі, з кожным днём усё больш умацоўваючы свую наяўнасць у армянскім універсітэцкім жыцці.

ФУА — вылучная ўстанова. У адрозненне ад іншых устаноў, што прысуджаюць французскі дыплом, такіх як універсітэт г. Каір, дзе толькі прарэктар з'яўляецца грамадзянінам Францыі, і франкафоннага Інстытута Інфарматыкі г. Ханой, у Французскім універсітэце ў Арменіі, паводле Статута, рэктарам і галоўным сакратаром павінны быць грамадзяне Францыі. Пачынаючы з 2009 г. паводле рашэння Міністэрствы вонкавых і еўрапейскіх спраў Францыі, ва ўніверсітэце працуе таксама міжнародны валанцёр.

## Спасылкі 
* Французский университет в Армении празднует свой десятилетний юбилей 

Катэгорыя:Універсітэты Ерэвана
Катэгорыя:Вывучэнне французскай мовы
Катэгорыя:Навучальные ўстановы з французскай мовай навучання
Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:2000 год у Ерэване
Нагорна-Карабахская аўтаномная вобласць

**Нагорна-Карабахская аўтаномная вобласць (НКАВ)** (, ) — аўтаномная вобласць у складзе Азербайджанскай ССР, населеная пераважна армянамі. Існавала ў 1923—1991 гадах.

## Спасылкі 
* http://www.knowbysight.info/1_AZER/10030.asp

Катэгорыя:Аўтаномныя вобласці СССР
Катэгорыя:Гісторыя палітыкі Азербайджана
Катэгорыя:Гісторыя Арменіі
Катэгорыя:Нагорны Карабах
Уільям Джэймс Пэры

**Уільям Джэймс Пэры** (; нар. 11 кастрычніка 1927, Вандэргрыфт, Пенсільванія) — амерыканскі бізнэсмэн і інжынер былы міністр абароны ЗША з 3 лютага 1994 да 23 студзеня 1997. Ён быў намеснікам міністра абароны ЗША з 1993 да 1994 года. З’яўляецца членам Назіральнага савета Міжнароднага Люксембургскага форуму па прадухіленні ядзернай катастрофы.
Кюдза Ката

**Ката Кюдза** (, ,  — , ) — японскі археолаг, антраполаг, гісторык, этнограф і . Ганаровы прафесар  ў Осацы і  (Осака), кавалер ордэна «Дустлік», ганаровы грамадзянін горада Тэрмез.

Спецыялізаваўся на вывучэнні азіяцкай культурнай гісторыі, у тым ліку спадчыны, гісторыі, помнікаў .

## Біяграфія 
Нарадзіўся на тэрыторыі Карэі, якая знаходзілася пад кіраваннем Японіі, цяпер , Паўднёвая Карэя.

Будучы студэнтам ўніверсітэта быў прызваны ў войска ўлетку 1945 года і служыў у сапёрных войсках. Трапіў  21 жніўня непадалёк ад Мудандзяна. У палоне пачаў вывучаць рускую мову. Па вяртанні на радзіму паступіў на трэці курс універсітэта.

Упершыню пасля палону наведаў СССР ў 1972 годзе на чале першай японскай археалагічнай экспедыцыі Універсітэта Сока для даследаванняў перыяду Кушанскай імперыі, у прыватнасці, тэрыторыі . Выяўляў вялікую цікавасць да старажытнай гісторыі Узбекістана. Многія гады навуковец цесна супрацоўнічаў з , удзельнічаў у археалагічных раскопках у  (, , , ).

Ката Кюдза добра ведаў узбекскую мову. Ён з’яўляўся папулярызатарам гісторыі Узбекістана ў Японіі, шмат зрабіў для папулярызацыі узбекскіх традыцый і культуры, арганізаваў пастаянна дзеючыя выстаўкі, экспазіцыі ўзбекскай культуры і мастацтва ў многіх гарадах Японіі. Ва Узбекістане ён стаў ці ледзь не самым вядомым замежнікам, не толькі паважаным, але і любімым і ўшанаваным.

У 2016 годзе Ката Кюдза праводзіў ва Узбекістане даследаванні і дакументаванне старажытнага пячорнага комплексу «» на ўзбярэжжы Амудар’і, які з’яўляецца помнікам будыйскай эпохі. Падчас знаходжання ў краіне захварэў і памёр у горадзе Тэрмезе  Узбекістана ад прастуды, якая перайшла ў запаленне лёгкіх.

## Узнагароды 
Кавалер узбекскага ордэна «Дустлік».

## Спасылкі 
* Солдаты Квантунской армии 

Катэгорыя:Археолагі Японіі
Катэгорыя:Археолагі Узбекістана
Катэгорыя:Антраполагі
Катэгорыя:Этнографы
Катэгорыя:Гісторыкі Японіі
Катэгорыя:Ваеннапалонныя Японіі
Катэгорыя:Антраполагі Японіі
Павел Іванавіч Шпетны

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Павел Іванавіч Шпетны
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 1913
 |месца нараджэння = вёска Гдзень, Рэчыцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя
 |дата смерці      = 13.07.1943
 |месца смерці     = каля сяла Паляжаеў, Іўнянскі раён, 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1936—1943
 |званне           = гвардыі старшы лейтэнант
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
  
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Павел Іванавіч Шпетны** ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір узвода процітанкавых ружжаў 284-а гвардзейскага палка (95-я гвардзейская стралковая дывізія, 5-я гвардзейская армія, Варонежскі фронт). Гвардыі старшы лейтэнант. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Павел Іванавіч Шпетны нарадзіўся ў вёсцы Гдзень (у сучасным  Гомельскай вобласці Беларусі). Скончыў 6 класаў школы. У 1936 годзе прызваны на службу ў Чырвоную Армію Камарынскім ваенкаматам Палескай вобласці БССР. У 1939 годзе скончыў Слуцкае пяхотнае вучылішча. На франтах Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня 1941 г. У 1941 — чэрвені 1942 г. удзельнік баявых дзеянняў на Заходнім фронце, Смаленскай абарончай аперацыі, бітвы за Маскву. У жніўні — лістападзе 1942 г. на Сталінградскім фронце, удзельнік Сталінградскай бітвы, пазней на Варонежскім фронце.

Камандзір узвода процітанкавых ружжаў гвардыі старшы лейтэнант П. І. Шпетны вызначыўся вызначыўся у час баёў на Курскай дузе. 12—13 ліпеня 1943 г. у баі за вышыню ў раёне вёскі Паляжаеў Белгародскай вобласці з процітанкавага ружжа асабіста падбіў 6 танкаў праціўніка. Удзень 13 ліпеня байцы падбілі 6 танкаў. Застаўшыся адзін, калі скончыліся боепрыпасы, П. Шпетны кінуўся са звязкай гранат пад варожы танк і падбіў яго.

Пахаваны П. І. Шпетны ў брацкай магіле ў сяле Карташоўка Прохараўскага раёна Белгародскай вобласці.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна

## Памяць 
* У гонар П. І. Шпетнага названая вуліца ў вёсцы Гдзень Брагінскага раёна Гомельскай вобласці, яго імя прысвоена школе ў гэтай вёсцы.
* Поле бою у Белгародскай вобласці, на якім здзейснілі свой подзвіг П. І. Шпетны і яго байцы, носіць назву «Поле Шпетнага» і на ім усталяваны мемарыяльны знак. «Поле Шпетнага» з'яўляецца часткай Дзяржаўнага ваенна-гістарычнага музея-запаведнікf «Прохараўскае поле».
* Бюст Героя ў сяле Прэлеснае () Белагародскай вобласці.
* У 1992 годзе у гонар П. І. Шпетнага ў Беларусі названы рачны пасажырскі цеплаход.

## Літаратура 
*  — С. 457.
* 

## Спасылкі 
* 
* Помнить подвиг героев // Московское областное отделение Коммунистической Партии Российской Федерации
* *Валянціна Ждановіч, Іван Ждановіч* Доўгае рэха вайны // Газета «Советская Белоруссия»

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Маскву
Катэгорыя:Старшыя лейтэнанты СССР
Метанефрас

**Метанефрос** (ад  — «паміж, пасля» і  — «нырка») — парны орган выдзялення ў вышэйшых пазваночных (у тым ліку ў чалавека).

У працэсе зародкавага развіцця метанефрос змяняе мезанефрас. Мачавыя канальцы метанефраса фармуюцца з несегментаванага задняга ўчастка — нефратома. Пачынаюцца канальцы мальпігіевымі цельцаміі, вонкавыя ж іх канцы адкрываюцца ў выраст вольфава канала — мачаточнік. У сталага арганізма метанефрас застаецца ў выглядзе ныркі.

## Літаратура 
* *Метанефрос* — артыкул з Біялагічнай энцыклапедычнага слоўніка.
* *Метанефрос* — артыкул з Вялікай медыцынскага слоўніка.
* *Метанефрос* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі..

Катэгорыя:Анатомія жывёл
Катэгорыя:Выдзяляльная сістэма
Катэгорыя:Эмбрыялогія
Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Пліса)

**Свята-Параскева-Пятніцкая царква** — праваслаўны храм у в. Пліса Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1877 годзе з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Трохчасткавую кампазіцыю фарміруюць кубападобныя аб’ёмы прытвора, малітоўнай залы і апсіды. Шацёр надбудаванай над прытворам трох’яруснай чатырохграннай званіцы завершаны макаўкай, пакаты чатырохсхільны дах цэнтральнага аб’ёму — цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў кілепадобных ліштвах, апяразаны аркатурнымі фрызамі і вуглавымі руставанымі лапаткамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Пліса (Глыбоцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Полацкай і Глыбоцкай епархіі
Катэгорыя:1877 год у Беларусі
Рыгор Андрэевіч Гусараў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Рыгор Андрэявіч Гусараў
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння =
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1941—1945
|званне           = 
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|частка           = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = { style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Рыгор Андзэявіч Гусараў** (1906—1943) — сяржант Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Рыгор Гусараў нарадзіўся 6 лютага 1906 года ў вёсцы Старая Алешня (цяпер — Рагачоўскі раён Гомельскай вобласці) у сям’і селяніна. Пасля заканчэння пачатковай школы працаваў у калгасе, жыў у вёсцы Холма Назараўскага раёна Краснаярскага края. У жніўні 1941 года Гусараў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З верасня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнічаў у баях на Смаленскім накірунку, Палтаўска-Крэмянчугскай аперацыі. У баях чатыры разы быў паранены. Да верасня 1943 года гвардыі сяржант Рыгор Гусараў камандаваў аддзяленнем 184-га гвардзейскага стралковага палка 62-й гвардзейскай стралковай дывізіі 37-й арміі Стэпавага фронту. Вызначыўся падчас Бітвы за Дняпро.

28 верасня 1943 года Гусараў адным з першых пераправіўся праз Дняпро ў раёне вёскі Мішурын Рог Верхнядняпроўсага раёна Днепрапятроўскай вобласці Украінскай ССР, захапіў плацдарм і адбіваў шматлікія варожыя кантратакі разам са сваім аддзяленнем. 4 верасня, калі выбыў са строю камандзір узвода, Гусараў замяніў яго сабой і разам з узводам заняў больш выгодны рубеж, што спрыяла паспяховай пераправе астатніх палкавых падраздзяленняў. Потым удзельнічаў у Пяціхатскай і Знаменскай аперацыях. 23 снежня 1943 года Гусараў загінуў падчас аднаго з баёў у Смелянскім раёне Чаркаскай вобласці Украінскай ССР. Быў пахаваны ў брацкай магіле у лесе каля вышыні 100,0 у Смелянскім раёне, пазней перапахаваны ў вёсцы Белазор’е Чаркаскага раёна.

## Літаратура 
* 
* Достоин звания героя. — Красноярск: Красноярское кн. изд., 1975.

Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рагачоўскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Чаркаскай вобласці
Гусараў

**Гусараў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Іванавіч Гусараў, савецкі партыйны дзеяч.
* Рыгор Андрэевіч Гусараў, Герой Савецкага Саюза.
1999 год у гісторыі літаратуры

**1999** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
* «Абранне вечнасці: універсалізм традыцыі і гістарызм сучаснасці» — навуковае выданне Алены Аляксандраўны Яскевіч.
* «Максім Танк: На скразняках стагоддзя» — кніга Мікалая Уладзіміравіча Мікуліча.

## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Гюнтэр Грас.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
2007 год у гісторыі літаратуры

**2007** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
## Кнігі 
* «Анэлін хутар» — раман Аляксандра Рыгоравіча Афяроўскага.
* «Дзеці Хурына» — рэканструкцыя незавершанага рамана культавага пісьменніка Джона Р. Р. Толкіна, якую выканаў яго сын Крыстафер.
* «Маніпуляцыі фактамі: латвійскі варыянт» — кніга фінскага журналіста Юка Рыслакі.

## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Дорыс Лесінг.

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
BMW F20

**BMW F20** — другое пакаленне пяцідзвернага кампактнага хэтчбэка BMW 1 серыі. Як і ў папярэдніка, у яго задні прывад, падоўжнае размяшчэнне рухавіка і размеркаванне масы па восях 50:50.

## Дызайн 
BMW сцвярджае, што для аўтамабіля будуць выкарыстоўвацца палепшаныя матэрыялы салона па параўнанні з папярэднікам. Усе мадэлі на шасі F20 будуць аснашчацца сістэмай «старт-стоп» і кандыцыянерам у стандартнай камплектацыі. Вышэйшая камплектацыя будзе ўключаць у сябе 8,8-цалёвы (220 мм) плоскі манітор і Bluetooth з гучнай сувяззю і USB. Drive BMW Performance уваходзіць у стандартную камплектацыю ўсіх мадэляў. Кіраванне Performance Drive дазваляе вадзіцелю выбраць адзін з чатырох рэжымаў. Да іх адносяцца Comfort, Sport, Sport + і ECO PRO. ECO PRO створана з мэтай эканоміі паліва — заахвочвае павольны разгон, а таксама абмяжоўвае выкарыстанне аксесуараў, такіх як кандыцыянер, падагрэў люстэркаў і сядзенняў. Павелічэнне эканоміі паліва адлюстроўваецца на маніторы, паказваючы, як далёка зможа яшчэ аўтамабіль праехаць. BMW прапануе дадатковы набор опцый і розныя варыянты вонкавага афармлення ў камплектацыях *Sport Line* і *Urban Line*.

## Sport Line 
* 5-спіцавыя 17-цалёвыя дыскі антрацытавага колеру з алюмініевымі выступамі
* Рашотка радыятара з паменшанай колькасцю рэбраў і глянцавай чорнай паверхняй
* Глянцавыя люстэркі чорнага або ў колер кузава колеру
* Мяккая тканінная абіўка чорнага колеру з чырвонымі або шэрымі палосамі, альбо скура шэрага ці чырвонага колеру
* Круглявыя прыборы з чырвонымі дэкаратыўнымі кольцамі, скураное спартыўнае рулявое кола, храмаваны контур на цэнтральнай кансолі

## Urban Line 
* V-падобныя спіцы, 16 — ці 17-цалёвыя дыскі глянцавага белага і алюмініевага колеру з паліраванымі бакамі
* Рашотка радыятара з белымі рэбрамі і храмаванай паверхняй
* Глянцавыя люстэркі белага або ў колер кузава колеру
* Скурана-тканевая абіўка серабрыста-шэрага, Petrol (сіне-зялёны) — чорнага або серабрыста-чорнага колеру, альбо скура шэрага ці чорнага колеру
* Квадратныя прыборы, дэкаратыўныя элементы з акрылавага шкла, храмаваны контур на цэнтральнай кансолі

## Бяспека 
Аўтамабіль прайшоў тэст Euro NCAP у 2012 годзе:

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Аўтамабіль на афіцыйным сайце BMW

F20
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Гадрут

**Гадрут** () — горад у Хаджавендскім раёне Азербайджана.

## Насельніцтва 
Паводле дадзеных перапісу насельніцтва НКР 2005 года ў горадзе пражывалі 2770 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Азербайджана
Веніямін Гаўрылавіч Юдзін

**Веніямін Гаўрылавіч Юдзін** (,  — , ) — рускі земскі ўрач, савецкі судова-медыцынскі эксперт яўрэйскага паходжання. Арганізатар аховы здароўя, герой працы РСФСР, вучань М. В. Скліфасоўскага.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 2 красавіка 1864 года ў яўрэйскай купецкай сям’і. Вядомы партрэт яго бацькі Гаўрыіла Абрамавіча Юдзіна (1 студзеня 1837, Дзісна — 13 чэрвеня 1905 года, Віцебск) работы Юдаля Пэна. У сям’і Гаўрыіла і Ханы (Ганны) Юдзіных было восем дзяцей, з якіх Веніямін, Абрам (1860-?), Берта (1876—1961) і Алена (1866-?) cталі лекарамі.

Працаваў у Невелі, земскі лекар, вядомы гаспадарчы дзеяч горада.

Памёр 2 чэрвеня 1943 года і пахаваны на Егашыхінскіх могілках Пермскага некропаля.

### Сям’я 
* Браты — Якаў Гаўрылавіч Юдзін (1866—1930), прысяжны павераны, быў жанаты з Палінай Ісакаўнай Рабіновіч (іх сын — дырыжор ); Аляксандр Гаўрылавіч Юдзін (1863—1916), агент віцебскага Таварыства солезаводчыкаў (яго сын — мастак Леў Юдзін).
* Першая жонка — Раіса Якаўлеўна Юдзіна (народжаная Злаціна; 1868, Масква — 24 сакавіка 1918, Невель) — хатняя гаспадыня.
* Дзеці:
** Флора Веніямінаўна Юдзіна (па мужу — Цэйтліна; 1891—1961), лекар.
** Ганна Веніямінаўна Юдзіна (1896—1970) — перакладчыца навуковай літаратуры
** Леў Веніямінавіч Юдзін (1892—1964), лекар.
** Барыс Веніямінавіч Юдзін (1894—1986) — савецкі кінадзеяч, драматург і кінасцэнарыст.

## Спасылкі 
* ПЕРМСКІ НЕКРОПАЛЬ

Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Судовыя медыкі Расіі
Катэгорыя:Судовыя медыкі СССР
Катэгорыя:Земскія ўрачы
Зангелан

**Зангелан** () — горад у Азербайджане, цэнтр Зангеланскага раёна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Азербайджана
Дзякаў

**Дзякаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ананій Іванавіч Дзякаў (1896—1937) — дзяржаўны дзеяч, педагог, рэктар БДУ.
* Васіль Уладзіміравіч Дзякаў (1897—1946) — савецкі партыйны дзеяч
* Іосіф Іванавіч Дзякаў (1903—1984) — Герой Савецкага Саюза.
Шаўкапрад адуванчыкавы

**Шаўкапрад адуванчыкавы** (*Lemonia taraxaci*) — від насякомых сямейства . Адзін з 10 відаў палеарктычнага роду.

## Марфалагічныя прыкметы 
Размах крылаў — 35-55 мм. Палавы дымарфізм невыразны. Афарбоўка крылаў аднастайна вохрыста-жоўтая, у самак — светлажоўтая. На пярэднім крыле ёсць невялікая чорная пляма. Цела вельмі пухнатае.

## Распаўсюджанне 
Цэнтральная, часткова ўсходняя і паўднёвая Еўропа, паўднёвая частка заходняй Сібіры і паўночны Казахстан.

Ва Украіне сустракаецца спарадычна ў зоне змешаных лясоў і ў лесастэпе.

## Асаблівасці біялогіі 
Сустракаецца на ўзлесках і палянах шыракалістых і змешаных лясоў, на схілах яраў і бэлек, на лугах і ў рэдкалессях, часам у садах і парках. На працягу года развіваецца 1 пакаленне. Лёт імага адбываецца ў жніўні-кастрычніку. Матылі актыўныя днём, пры сонечным надвор’і, часам вечарам і ноччу. Самкі адкладаюць яйкі купкамі каля кармавых раслін. Вусень сілкуецца лісцем дзьмухаўца і ястрабка, развіваецца ў маі-чэрвені. Закукліваецца ў верхнім пласце глебы ў авальных вочках.

## Пагрозы і ахова 
Пагрозы: магчыма, дэградацыя прыроднай лугавой расліннасці, выпальванне траў, празмерны выпас жывёлы, хімічныя апрацоўкі мясцовасці і таму падобнае.

Меры па ахове не распрацаваны. Мэтазгодны пошук папуляцый віду і стварэнне энтамалагічных заказнікаў у месцах распаўсюджвання віду з рэгламентацыяй выкошвання траў, выпасу жывёлы і поўнай забаронай выпальвання травы.

## Спасылкі 
* Чырвоная кніга Украіны

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Катэгорыя:Матылі
Heterogenea asella

**Heterogenea asella** — від матылькоў з сямейства , адзін з двух відаў роду
.

## Арэал 
Распаўсюджаны практычна па ўсёй Еўропе, а па некаторых дадзеных — таксама ў Японіі і на Карэйскім паўвостраве. На тэрыторыі Расіі назіраецца ў цэнтральнай і паўднёвай Еўрапейскіх частках, на Каўказе і ў Прымор'і. Крылы без малюнка, у самцоў — цёмна-карычневага колеру, у самак — больш светлыя, вохрыста-карычневага колеру.

Вусень мае незвычайную, падобную на лічынку форму з вельмі кароткімі ножкамі і ўцягнутай галавой. Маларухомыя і многа ядуць, харчуюцца на дубе, буке, грабе, бярозе, ляшчыне і клёне, радзей на пладовых дрэвах.

Матылёк занесены ў Чырвоную кнігу Яраслаўскай вобласці, у межах Яраслаўскай вобласці назіралася адзінкава на тэрыторыі нацыянальнага парку «Пляшчэева возера». Па вобласці праходзіць паўночная мяжа арэала матыля.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Матылі
Царква Святога Іаана (Дрычын)

**Царква Святога Іаана** — колішні храм у а.г. Дрычын Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Царква ў гонар святога Іаана Прадцечы — помнік народнага дойлідства — існавала ў сяле Дрычын з 2-й паловы XVIII ст., пабудавана на сродкі мясцовага памешчыка Бурымскага.

У царкоўным архіве станам на 1879 год захоўваліся метрычныя кнігі і спаведныя спісы прыхаджан з 1844 года. Апроч Дрычына, у прыход уваходзілі яшчэ 5 вёсак (каля 2 тысяч прыхаджан).

Настаяцелямі Дрычынскай царквы ў розны час былі святары Васіль Беліновіч (узнагароджаны ордэнам Святога Уладзіміра 4-й ступені), Уладзімір Ржэцкі, Аляксандр Будзіловіч, Аляксандр Шалай. У 1900 годзе ў Свята-Іаанаўскай царкве служылі святар Павел Шыманоўскі (у сан быў узведзены ў 1879 годзе) і псаломшчык Васіль Костка.

У 1930-я гады царква была закрыта, а праз некалькі год, з пісьмовай згоды мясцовых жыхароў, разабрана на будаўнічыя матэрыялы, з якіх пазней пабудавалі вясковую школу. У вёсцы Калінаўка, паблізу Дрычына, жыла жанчына вельмі сталага веку, сведка тых падзей, якая і распавяла падрабязнасці закрыцця царквы святару айцу Міхаілу. Жанчына вельмі каялася, што хаця і была веруючай, але як і іншыя, падпісалася пад згодай на разбурэнне царквы.

Цяпер на месцы царквы стаяць два дамы мясцовых жыхароў, а побач з імі — стары парк.

## Архітэктура 
Пабудавана з драўляных брусоў, у выглядзе выцягнутага крыжа з адным глухім купалам. Унутраная плошча храма складала каля 25 квадратных сажняў. У званіцы былі два званы.

## Гл. таксама 
* Храмы Пухавіцкага раёна

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы на Пухавіччыне: Інфармацыйны даведнік. — Мар'іна Горка: Пухавіцкая цэнтральная бібліятэка; аддзел бібліятэчнага маркетынгу. — 2007. — С. 10.

## Спасылкі 
* 
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Дрычын (Пухавіцкі раён)
Ленсу

**Ленсу** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Якаўлеўна Ленсу, беларускі літаратуразнавец
* Міхаіл Якаўлевіч Ленсу, беларускі філосаф
* Якаў Юр'евіч Ленсу, беларускі дызайнер
Алена Якаўлеўна Ленсу

**Алена Якаўлеўна Ленсу** (,  — ) — беларускі літаратуразнавец. Кандыдат філалагічных навук (1945).

Скончыла Ленінградскі ўніверсітэт (1940). У 1951—1980 гадах дацэнт, загадчык кафедры рускай і замежнай літаратуры Мінскага педагагічнага інстытута, у 1980—1985 гадах узначальвала аддзел методыкі выкладання літаратуры НДІ педагогікі (г. Мінск).
    
Навуковыя інтарэсы: ранняя творчасць Л. М. Талстога; дакастрычніцкая творчасць Я. Купалы; мастацкая ідэя і вобразны свет літаратурнага твора; вывучэнне рускай літаратуры ва ўзаемасувязі з беларускай і інш. Даследавала творчасць В. Дуніна-Марцінкевіча, Ф. Багушэвіча. Суаўтар слоўніка літаратуразнаўчых тэрмінаў, навучальнага дапаможніка па ўвядзенні ў літаратуразнаўства.

## Бібліяграфія 
; Артыкулы
* «Раскіданае гняздо» Я. Купалы (Да пытання аб жанры п’есы)» («Полымя», 1956, № 9)
* «Да праблемы горкаўскіх традыцый у дакастрычніцкай творчасці Я.Купалы» (у зб. «Даклады міжвузаўскай навуковай канферэнцыі, прысвечанай 100-годдзю з дня нараджэння А.М. Горкага», 1968, на рус. мове)
* «Верш заклікальны, страсны» («Советская Белоруссия», 15.6. 1968)
* «3 зямлёй і небам звязвае ніць... Пра асаблівасці рамантызму Янкі Купалы ў дакастрычніцкі перыяд» («Неман», 1969, № 12)
* «Дакастрычніцкая творчасць Купалы і Някрасаў» («Полымя», 1971, № 12)
* «Мастацкі час у дакастрычніцкай паэзіі Я.Купалы» (у зб. «Жанр і стыль мастацкага твора», 1980, на рус. мове)
* «Янка Купала і творчасць Тараса Шаўчэнкі» (у кн. «Янка Купала і Якуб Колас: Некаторыя аспекты творчасці», 1982)
; Кнігі
* «Станаўленне метаду сацыялістычнага рэалізму ў творчасці Янкі Купалы» (1962)
* «Фальклорныя традыцыі ў дакастрычніцкай творчасці Янкі Купалы» (1965, на рус. мове)
* «Дакастрычніцкая творчасць Я.Купалы ў святле літаратурных сувязей і традыцый» (1976, на рус. мове)

## Літаратура 
* 
* Царанкоў Л. Які разгляд, такія і вывады.— ЛіМ, 1962, 19 чэрв.

Катэгорыя:Выкладчыкі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Выпускнікі СПбДУ
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
BMW E87

**BMW E81, E82, E87, E88** — кампактныя аўтамабілі нямецкага канцэрна BMW. Першае пакаленне 1-серыі. Выпускаліся з 2004 да 2013 года.

## Гісторыя 
Папярэднікам гэтай серыі была **BMW 3 Compact** (E36/5, E46/5). Машына мае шмат агульных рашэнняў з іншымі мадэлямі. Так, пярэдняя падвеска стойкі МакФерсан ад «пяцёркі» E60, а задняя шматрычагавая ад трэцяй серыі E90. Прапаноўвалася ў чатырох кузавах: 3-х і 5-дзверныя хэтчбэкі (E81, E87), купэ (E82) і кабрыялет (E88). Мадэль пазіцыянавалася ў залежнасці ад камплектацыі як пяці або чатырохмесцавы аўтамабіль. Цэнтральная частка прыборнай панелі злёгку павёрнутая ў бок кіроўцы, а замест ключа запальвання — бірулька і кнопка «Start» па-над ім.

Першапачаткова прапаноўвалася тры бензінавыя рухавікі: 1,6 л (115 к. с.), 2,0 л (130 к. с.) і 2,0 л (150 к. с.), а таксама два дызельныя сілавыя агрэгаты аб’ёмам 2,0 літра 122 к. с. і 163 к. с. У 2005 годзе лінейка бензінавых матораў была дапоўнена 3-літровым рухавіком магутнасцю 265 к. с. У 2007 годзе рухавікі былі мадэрнізаваны. У 2008 з’явіўся рухавік з двума турбакампрэсарамі аб’ёмам 3 літра і магутнасцю 306 к.с.

У красавіку 2010 года агульны аб’ём вытворчасці перавысіў  усіх варыянтаў.

У снежні 2010 года BMW прадставіла новую мадэль — **BMW 1M** (версія падрыхтаваная спартовым падраздзяленнем BMW Motorsport). Базіруючыся на кузаве E82 (купэ) гэтая версія мела мала агульнага са сваім прабацькам, BMW 135. Былі перапрацаваны тормазы (ад М3 E92), дыферэнцыял ад M3 E46, пашыраная каляіна пад падвеску ад M3 E92, 19-цалёвыя колы ад M3 Competition Package, 3-х літровы 6-цыліндравы радны рухавік N54 з падвойным турбанаддзіманнем ад BMW Z4 35IS магутнасцю 340 к. с. і 500 Н·м моманту ў рэжыме «поўнага газу».

## Рухавікі 
### Бензінавыя 
### Дызельныя 
## Бяспека 
Аўтамабіль прайшоў тэст Euro NCAP у 2004 годзе:

## У спорце 
На трасе Top Gear аўтамабіль BMW 1M паказаў час меншы, чым M3 E90/E92, Chevrolet Corvette C6, Noble M12 GTO-3R, Lotus Evora, Lexus IS-F, Lamborghini Gallardo Spyder і Ferrari 575.

Пілот Аляксей Бункевіч на трасе Нюрбургрынг на гэтым аўтамабілі паказаў час 8.15 (неафіцыйны 8.12), што на 7 секунд хутчэй BMW M3 E46 і амаль на 24 секунды хутчэй BMW 135.

## У кампутарных гульнях 
* Gran Turismo 4,5,6
* Need for Speed Shift
* Need for Speed Shift 2
* Need for Speed The Run
* World of Speed
* Forza Motorsport 4
* Assetto Corsa
* CSR Racing
* Racing Rivals
* Real Racing 3

## Спасылкі 
* 1 серыя на афіцыйным сайце BMW 

E87
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Аўтамабілі 2000-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 2010-х
2005 год у гісторыі музыкі

**2005** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
## Падзеі 
* 1 студзеня — уведзена скандальна вядомая квота беларускай музыкі ў радыёэфіры беларускіх радыёстанцый

## Альбомы 
* «Босиком по мостовой» — альбом гурта «J:морс»
* «Будзь разам з намі» — зборнік гурта «Крама»
* «Вулічныя байцы» — альбом гурта «Чырвоным па Белым»
* «Дисциплина хаоса» — альбом гурта «Куклы»
* «Моё солнце (Правдивая история 2000—2005)» — зборнік гурта «J:морс»
* «Палын-трава» — альбом гурта «Бан-Жвірба»
* «Прэм’ер Тузін 2005» — зборнік беларускіх песень
* «Ска-ты!» — альбом гурта «Саша и Сирожа»
*«Сьмерці няма» — трэці студыйны альбом рок-гурта «Partyzone»
*«Століншчына» — музычны альбом
* «Тебе» — альбом гурта «Naka»
* «Усё будзе…» — альбом гурта «Tarpach»
* «Heavenly» — альбом гурта «Atlantica»
* «Road to nowhere» — альбом гурта «Imprudence»

## Узнагароды 
*47-я цырымонія «Грэмі»

## Гурты 
### Створаны 
* Аура
* Мутнаевока
* Серебряная свадьба
* Amaroka
* Ceilidh Ceol
* Chiefs Band
* Dali
* Fixkes
* Gurzuf
* My Ocean
* Nevma
* Termin X

### Распаліся 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 3 красавіка ― Валерый Глушакоў, беларускі спявак, Народны артыст БССР

## Спасылкі
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
2000 год у гісторыі музыкі

**2000** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
## Падзеі 
## Альбомы 
* «Бан-Жвірба» — альбом гурта «Бан-Жвірба»
* «Би-2» — альбом гурта «Би-2»
*«Вольныя танцы: новая альтэрнатыва» — беларускі зборнік.
*«З Новым годам!» — студыйны альбом гурта «Zet»
* «Мой ангел» — альбом гурта «Камерата»
* «Нам с тобою было super» — альбом гурта «Леприконсы»
* «Спадчына загінуўшых вёсак» — альбом гурта «Троіца»
* «Тяжкий» — альбом гурта «Ляпіс Трубяцкі»
* «Янанебібув» — альбом гурта «Океан Ельзи»
* «Я нарадзіўся тут» — беларускі супольны музычны альбом
* «Try čarapachi» — альбом гурта «N.R.M.»
### Сінглы 
* «Samotnik» — сінгл гурта «N.R.M.» да альбома «Try čarapachi»
*«Poison Girl» — сінгл гурта «H.I.M.» да альбома «Razorblade Romance»

## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
* нагУаль
* Dreamlin
* IQ48
* Onegin
* RIMA
* Rahis
* WZ-Orkiestra
* Zet

### Распаліся 
* Правакацыя

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 15 ліпеня — Генрых Вагнер, беларускі кампазітар, педагог і музыкант
* 7 лістапада — Валерый Прышчапёнак, беларускі спявак, Народны артыст БССР

## Спасылкі
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
2011 год у гісторыі музыкі

**2011** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
## Падзеі 
## Альбомы 
*«Дударская музыка Беларусі» — альбом-зборнік
* «Звезда» — альбом гурта «Без Билета»
* «Зімачка» — альбом гурта «Троіца»
* «Мроя» — альбом гурта «Znich»
* «Сердечная мускулатура» — альбом гурта «Серебряная свадьба»
* «Тень волка» — альбом гурта «Воображаемые люди»
*«У віры падзей» — дэбютны музычны альбом Вожыка.
*«Чара» ― студыйны альбом Зміцера Вайцюшкевіча
* «Шосты Прэм’ер Тузін» — беларускі зборнік песень
* «Drabadzi-drabada» — альбом гурта «Крамбамбуля»
*«Dzievački i kosmas» — альбом гурта «Akute»
* «Reki prabiłi liod» — альбом гурта «Relikt»
* «Spirit» — альбом гурта «Би-2»

## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
* Martin S.
* Pawa
* Rili Dope
* Step hall

### Распаліся 
* Нестандартный Вариант
* Termin X

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
*26 ліпеня ― Ірына Аляксандраўна Палянская, беларуская спявачка

## Спасылкі
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
2006 год у гісторыі музыкі

**2006** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
## Падзеі 
## Альбомы 
* «Апрель» — альбом гурта «J:морс»
*«Гарадзенец прызямліўся ў Менску» — канцэртны альбом барда Віктара Шалкевіча
* «Где!?» —  альбом гурта «CherryVata»
* «Дах» —  альбом Алеся Камоцкага
* «Дзіва» — альбом гурта «Камерата»
* «Дыхаць!» — зборнік беларускіх песень
* «К началу начал» — сінгл гурта «Сердце дурака»
* «Крыжы-абярэгі» — альбом гурта «Znich»
* «Найлепшае 2004—2005» — альбом гурта «Чырвоным па Белым»
* «Первый интернационал» — сборнік кампаніі «Vigma»
*«Песьні Лісоўчыкаў» — другі альбом барда Сяржука Сокалава-Воюша
* «Песьні свабоды» — зборнік беларускіх песень
* «Песні свабоды-2» — зборнік беларускіх песень
* «Чарнобыльскі вецер» — зборнік беларускіх песень
* «Radzima.com» — альбом гурта «Zet»
* «Ricochet» — альбом гурта «Ricochet»
* «Žyvie Rock'n'Roll» — альбом гурта «BN»
### Сінглы 
* «Заенька» — сінгл гурта «Indiga»
* «Поправка 22» — максі-сінгл гурта «Без Билета»

## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
* Кашлаты Вох
* Лютавер’е
*Esprit
* Essa
* Open Space
* PANaNieba
* Port Mone
* Unia

### Распаліся 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 12 жніўня — Аркадзь Эскін, беларускі джазавы піяніст, кампазітар, аранжыроўшчык, педагог

## Спасылкі
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
2009 год у гісторыі музыкі

**2009** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
## Падзеі 
* 23 мая — першы рок-фестываль «Bela music» у Мінску

## Альбомы 
*«1очество» — студыйны альбом гурта «Подсознание».
* «Аквамарин» — альбом гурта «J:морс»
* «Децтво» — альбом гурта «Сердце дурака»
* «Мечтатели» — альбом гурта «Без Билета»
*«Па-за часам» — студыйны альбом ВІА «Песняры».
*«Прэм’ер Тузін 2008» — музычны зборнік.
*«Прэм’ер Тузін 2009» — музычны зборнік.
* «Музыка беларускіх храмаў» — зборнік серыі «Беларуская музычная калекцыя»
*«Такога няма нідзе» — музычны зборнік.
*«Чарговы дзень пад акупацыяй» — чацвёрты студыйны альбом гурта «Deviation».
* «Africa» — альбом гурта «Без Билета»
* «Deal With Silence» — альбом гурта «Open Space»
* «Liebe ist für alle da» — альбом гурта «Rammstein»
* «Taboo» — альбом гурта «Atlantica»
* «ViaVanilla» — альбом гурта «CherryVata»

## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
* 3+2
* HandMade
* Highly Suspect
* Irdorath
* Rockerjoker
* Vinsent
* Yellow Brick Road

### Распаліся 
* Deviation

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
*22 красавіка — Барыс Пянчук, беларускі ваенны дырыжор, педагог ( 1918).

## Спасылкі
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Іосіф Іванавіч Дзякаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Іосіф Іванавіч Дзякаў
|дата нараджэння  = 04.04.1903 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 11.01.1984
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1942—1945
|званне           = 
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|частка           = 
|бітвы            = Грамадзянская вайна ў Расіі,Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = { style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
-
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Іосіф Іванавіч Дзякаў** ( — ) — старшы лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Іосіф Дзякаў нарадзіўся 22 сакавіка (па новаму стылю —  года ў Гомелі. Удзельнічаў у Грамадзянскай вайне. У 1922 годзе кончыў пяхотную школу імя СНК БССР. У 1939 годзе скончыў Вышэйшую сельскагаспадарчую школу, пасля чаго працаваў у Бярозаўскім райкаме ВКП(б) Брэсцкай вобласці. У студзені 1942 года Дзякаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію і накіраваны на фронт Вялікай Айчыннай вайны.  Прыймаў удзел у баях на Заходнім, Цэнтральным, 3-м Беларускім, 1-м Украінскім франтах. У 1943 годзе скончыў курсы палітсаставу Заходняга фронту. Да чэрвеня 1944 года старэйшы лейтэнант Дзякаў быў парторгам батальёна 494-а стралковага палка 174-й стралковай дывізіі 31-й арміі 3-а Беларускага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Беларускай ССР.

23 чэрвеня 1944 года ў баі за вышыню ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці, Дзякаў павёўшы за сабой байцоў, уварваўся ў варожую траншэю, знішчыўшы ў рукапашнай схватцы 15 салдат і афіцэраў ворага, а таксама падарваў гранатай варожы кулямёт. 15 ліпеня 1944 у ходзе баёў за вызваленне Гродна Дзякаў, замяніўшы сабой камандзіра роты, які быў паранены, павёў сваіх байцоў у атаку, асабіста знішчыўшы каля 80 салдат і афіцэраў ворага.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года за «узорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і паказаныя пры гэтым мужнасць і гераізм» старшы лейтэнанат Іосіф Дзякаў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і Медаля «Залатая Зорка» за нумарам 6502.

У 1945 годзе ў званні старэйшага лейтэнанта Дзякаў быў звольнены ў запас. Жыў у Гомелі, знаходзіўся на партыйнай рабоце. Памер 11 студзеня 1984 года, пахаваны ў Гомелі.

Быў таксама ўзнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступені, двумя ордэнамі Чырвонай Зоркі, шэрагам медалёў.

## Памяць 
* Стэла ў гонар І. І. Дзякава ўстаноўлена на Алеі Герояў у Гомелі (вул. Савецкая).

## Літаратура 
* 
* Навечно в сердце народном,3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984.

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Гомелі
2013 год у гісторыі музыкі

**2013** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
## Падзеі 
## Альбомы 
* «Варанок» — альбом Зміцера Вайцюшкевіча
* «Где калина цвела…» — альбом ансамбля «Сябры»
* « — студыйны альбом Зміцера Бартосіка.
* «Д.П.Б.Ч.» — альбом гурта «N.R.M.»
* «Земля» — альбом гурта «Океан Ельзи»
* «Наше время (Том третий)» — альбом гурта «Sounduk»
* «Сыны старадаўняй Літвы» — альбом гурта «Ceilidh Ceol».
*«Pieranačuješ — bolš pačuješ» — альбом гурта «Tlusta Lusta».
* «Valley of the Shadow» — альбом гурта «Doom Dance».

## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
*Камерны склад сімфанічнага аркестра «Классик» ДУ «Гомельскія гарадскія аркестры»
* Мерада
* Ягорава гара
* Bristeil
* Intelligency
* Orbit Culture

### Распаліся 
* Абшар
* DeadMarsh
* Hair Peace Salon
* Osimira

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
## Спасылкі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Pseudoips prasinana

**Pseudoips prasinana** — від начных матылькоў з сямейства Nolidae. У іншай класіфікацыі від разглядаецца ў складзе сямейства соўкі.

## Апісанне 
Размах крылаў 30-56 мм. Пярэднія крылы з завостранай вяршыняй, Афарбоўка крылаў зялёная, з 2-3 касымі бялёсымі паралельнымі лініямі.

## Арэал 
Еўропа і палеарктычная Азія, акрамя паўночных раёнаў, уключаючы цэнтральную, усходнюю і паўднёвую Расію, Украіну, еўрапейскую частку Турцыі.

## Месцапражыванне 
Насяляе шыракалістыя лясы, даліны рэк, лесапалосы, паркі, яры, сады.

Час лёту: першае пакаленне ў маі—чэрвені, другое пакаленне — з сярэдзіны ліпеня да канца жніўня.

## Біялогія 
Матылі актыўныя ноччу, часта могуць прылятаць на крыніцы святла. Вусені зялёныя, тоўстыя. Іх цела конусападобнае, звужанае да канца. Зімуе кукалка.

### Кармавыя расліны вусеняў 
Вусені сілкуюцца лісцем дуба (*Quercus*), бярозы (*Betula*), бука, граба, таполі, а таксама іншых лісцяных дрэў.

File:Pseudoips prasinana2.jpg|
File: Pseudoips prasinanus Generale.jpg|
File:Pseudoips prasinana frei Stolpe OHV 070921.jpg|

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Chloephorinae

**Chloephorinae** — падсямейства лускакрылых сямейства *Nolidae*. Дзве трыбы (*Chloephorini* і *Sarrothripini*) паводле некаторых крыніц адносяць да падсямейства совак.

Катэгорыя:Матылі