Panzerkampfwagen II

**Panzerkampfwagen II** (таксама вядомы як **PzKpfw II**, **Panzer II**, **Sd Kfz 121**) — лёгкі нямецкі танк часоў Другой сусветнай вайны.

Распрацаваны ў 1937 г. У розных мадэфікацыях вырабляўся да 1942 г. Напачатку Другой сусветнай вайны такія танкі складалі 38% танкавага парку Вермахта. У баях яны апынуліся слабей па ўзбраенні і браняванню практычна ўсіх танкаў аналагічнага класа: польскіх 7ТР, французскіх R35 і H35, савецкіх Т-26 і БТ. Толькі ў 1942 г. іх вывелі са складу танкавых палкоў і часткова выкарыстоўвалі або ў штурмавых артылерыйскіх брыгадах, або на другарадных участках фронта.

## Гісторыя стварэння 
У 1934 г. урад Германіі даручыў фірмам «Krupp», «Henschel» і «MAN» распрацаваць лёгкі танк з процітанкавым узбраеннем. З меркаванняў знешняй палітыкі танк спачатку хавалі пад «грамадзянскай» назвай «сельскагаспадарчы трактар LaS 100».

Першыя прататыпы былі выраблены ў кастрычніку 1935 г. З мая 1936 па люты 1937 гг. было выраблена 75 танкаў. Хадавая частка танка складалася з шасці апорных коўзанак малога дыяметра, якія былі згрупаваны ў тры каляскі на борт. Гэта першая мадыфікацыя, запушчаная ў дасведчаную серыю, падзялялася на тры падмадыфікацыі - a/1, a/2 і a/3, у кожнай з якіх было выраблена па 25 машын. Гэтыя мадыфікацыі ў сутнасці з'яўляліся выпрабавальнымі стэндамі для праверкі асобных тэхнічных рашэнняў. Так, Pz Kpfw II Ausf a/2 меў зварны гультай і супрацьпажарныя сценкі маторнага аддзялення. У танках Pz Kpfw II Ausf a/3 быў павялічаны радыятар сістэмы астуджэння і ўзмоцнены спружыны падвескі. Баявая маса танка склала 7,6 т.

Вясной 1937 г. была выраблена дапрацоўка танка (удасканалена трансмісія і хадавая частка, якая атрымала новае накіравальнае кола, шырокія апорныя коўзанкі і падтрымныя ролікі; усталяваны больш магутны рухавік з удасканаленай сістэмай астуджэння). У выніку з'явілася мадыфікацыя Pz Kpfw II Ausf b. Маса танка склала 7,9 т. Фірма «Геншэль» вырабіла трэцюю вопытную мадыфікацыю - Pz Kpfw II Ausf з. Хадавая частка атрымала пяць апорных коўзанак сярэдняга дыяметра на індывідуальнай падвесцы ў выглядзе чвэрць эліптычных рысор. Агулам было выраблена па 25 танкаў мадыфікацый b і c.

## Серыйная вытворчасць 
**Статыстыка вытворчасці Panzer II**

|-
| class="title2" colspan="4" height="3" bgcolor="#b6a976" | 
|-
| width="153" height="18" | Ausf a1
| width="100" height="18" align="middle" | канец 193505/1936
| width="130" height="18" |
10 
| rowspan="3" width="67" height="55" align="middle" |
75
|-
| width="153" height="19" | Ausf a2
| width="100" height="19" align="middle" | 05/193602/1939
| width="130" height="19" |
25 
|-
| width="153" height="18" | Ausf a3
| width="100" height="18" align="middle" | 05/193602/1939
| width="130" height="18" |
50 
|- bgcolor="#f2e7d2"
| width="153" height="1" | Ausf b
| width="100" height="1" align="middle" | 02-03/1937
| width="130" height="1" |
25 
| width="67" height="1" |
25 
|-
| width="153" | Ausf c
| width="100" align="middle" |
1937 
| width="130" |
1900 
| rowspan="4" width="67" height="3" |
1113 
|-
| width="153" height="1" | Ausf A
| width="100" height="1" align="middle" | 1938-40
| width="130" height="1" align="middle" | 1000
|-
| width="153" height="13" | Ausf B
| width="100" height="13" align="middle" | 1938-40
| width="130" height="13" align="middle" | 2000
|-
| width="153" height="1" | Ausf C
| width="100" height="1" align="middle" | 1938-40
| width="130" height="1" align="middle" | 1000
|- bgcolor="#f2e7d2"
| width="153" height="1" | Ausf D
| width="100" height="1" align="middle" | 1938-41
| width="130" height="1" align="middle" | 800
| rowspan="2" width="67" height="2" align="middle" | 43
|- bgcolor="#faf5ed"
| width="153" height="1" bgcolor="#f2e7d2" | Ausf E
| width="100" height="1" bgcolor="#f2e7d2" align="middle" | 1938-41
| width="130" height="1" bgcolor="#f2e7d2" align="middle" | 200
|-
| width="153" height="1" | Ausf F
| width="100" height="1" align="middle" | 1940-43
| width="130" height="1" align="middle" | 1400
| width="67" height="1" align="middle" | 524
|- bgcolor="#f2e7d2"
| width="153" height="1" | Ausf G1/G3/G4 (nA)(VK 901)
| width="100" height="1" align="middle" | 04/194102/1942
| width="130" height="1" align="middle" | 75 (12 завершаных)
| width="67" height="1" align="middle" | 12
|-
| width="153" height="1" | Ausf H (nA verst)(VK 903)
| width="100" height="1" align="middle" | 09/1941
| width="130" height="1" align="middle" | 1 прататып
| width="67" height="1" align="middle" | -
|- bgcolor="#f2e7d2"
| width="153" height="1" | Ausf J (nA verst)(VK 1601)
| width="100" height="1" align="middle" | 04-12/1942
| width="130" height="1" align="middle" | 22-25
| width="67" height="1" align="middle" | 22
|-
| width="153" height="1" | Leopard (VK 1602)
| width="100" height="1" align="middle" | 03/194201/1943
| width="130" height="1" align="middle" | 1 няскончаныпрататып
| width="67" height="1" align="middle" | -
|- bgcolor="#f2e7d2"
| width="153" height="1" | Ausf M (nA verst)(VK 1301)
| width="100" height="1" align="middle" | 08/1942
| width="130" height="1" align="middle" | 4
| width="67" height="1" align="middle" | 4
|-
| width="153" height="1" | Ausf L (Luchs) (VK 1303)
| width="100" height="1" align="middle" | 09/194301/1944
| width="130" height="1" align="middle" | 104
| width="67" height="1" align="middle" | 104
|}

## Мадыфікацыі 
* **Panzerkampfwagen II Ausf.a1** — першая перадсерыйная мадыфікацыя, з таўшчынёй вертыкальнага бранявання 13 мм, рухавіком HL 57 TR магутнасцю 130 л.з. і зблакаванай парамі падвескай на ліставых рысорах. Выпушчана 10 адзінак.
* **Panzerkampfwagen II Ausf.a2** — другая перадсерыйная мадыфікацыя, адрознівалася павялічаным аб'ёмам маторнага аддзялення і палепшанай вентыляцыяй баявога. Выпушчана 15 адзінак.
* **Panzerkampfwagen II Ausf.a3** — трэцяя перадсерыйная мадыфікацыя, адрознівалася наяўнасцю перагародкі паміж маторным і баявым аддзяленнямі і побач малых змен у сілкавальнай усталёўцы і хадавой часткі. Выпушчана 50 адзінак.
* **Panzerkampfwagen II Ausf.b** — чацвёртая перадсерыйная мадыфікацыя, з рухавіком 62 TR магутнасцю 140 л.з, планетарным механізмам заваротку і палепшанай кампаноўкай баявога і маторнага аддзяленняў. Выпушчана 25 адзінак.
* **Panzerkampfwagen II Ausf.c** — апошняя перадсерыйная мадыфікацыя, з таўшчынёй вертыкальнага бранявання, павялічанай да 14,5 мм, індывідуальнай падвескай на ліставых рысорах і шэрагам дробных змен. Выпушчана адзінак.
* **Panzerkampfwagen II Ausf.A** — першая серыйная мадыфікацыя, якая адрознівалася ад *Ausf.c* малымі зменамі ў рухавіку, каробцы перадач і назіральных прыборах, але практычна ідэнтычная яму па тактыка-тэхнічных характарыстыках. Выпушчана, па розных дадзеных, ад 1113 да 1147 адзінак разам з *Ausf.B* і *Ausf.C*
* **Panzerkampfwagen II Ausf.B** — другая серыйная мадыфікацыя, якая адрознівалася ад *Ausf.A* толькі падвышанай тэхналагічнасцю і прыстасаваннем пад магчымасці заводаў-вытворцаў.
* **Panzerkampfwagen II Ausf.C** — трэцяя серыйная мадыфікацыя, якая адрознівалася ўзмоцненым да 29—35 мм лабавым браняваннем, усталёўкай камандзірскай вежкі і шэрагам малых змен.
* **Panzerkampfwagen II Ausf.F** — апошняя серыйная мадыфікацыя, якая адрознівалася злёгку ўзмоцненым у параўнанні з *Ausf.C* браняваннем, усталёўкай гарматы 2 cm KwK 38, палепшанымі назіральнымі прыборамі і шэрагам малых змен. Выпушчана 531 адзінка.
* **Panzerkampfwagen II Ausf.D** — «хуткасная» мадыфікацыя, якая адрознівалася змененай формай корпуса, новым, больш магутным, рухавіком і хадавой часткай з індывідуальнай тарсіонай падвескай. Фактычна, агульнымі з асноўнымі мадыфікацыямі Pz.Kpfw.II для яго з'яўляліся толькі агульная кампаноўка і вежа з узбраеннем. Выпушчана 250 адзінак разам з *Ausf.E*.
* **Panzerkampfwagen II Ausf.E** — «хуткасная» мадыфікацыя, якая адрознівалася ад *Ausf.D* толькі невялікімі зменамі ў хадавой частцы.

## Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі 
## Машыны на базе Panzerkampfwagen II 
* Marder II (Sd. Kfz. 132)
* Marder II (Sd. Kfz. 131)
* Wespe (Sd. Kfz. 124) — 105-мм лёгкая палявая самаходная гаўбіца
* Sturmpanzer II Bison — 150-мм. SIG 33 самаходная гармата
* Beobachtungswagen II Ausf C — паштовая/камандзірская бранемашына
* Munitionsschlepper II — ваенны цягач
* PzKpfw (Flammpanzer) II Flamingo (Sd. Kfz. 122) (Ausf D/E) — агнямётны танк
* Brueckenleger auf PzKpfw II Ausf b — лёгкі кабеляўкладчык (былі выраблены 1 ці 2 такія машыны ў 1939 г.)
* Panzerspahwagen II Ausf L Luchs — выведвальны танк
* Schwimm Panzer II Ausf. A-C (20-мм гармата) — плывучы танк-амфібія
* Bergepanzer II Ausf D/E — аднаўленчая машына
* Ladungsleger II — перавозчык падрыўных зарадаў
* Panzer Beobachtungswagen II — танк-наводчык артылерыі
* Pioner-Kampfwagen II — інжынерны танк
* PzKpfw II Ausf A/B/C узброены 50-мм гарматай Pak 38 L/60
* Feuerleitpanzer II — танк-карэктар агню

## Panzerkampfwagen II «новага тыпу» 
### Лёгкі танк Pz.Kpfw II Ausf L "Лухс" 
Лёгкі разведвальны танк выпускаўся кампаніямі «MAN» і «Henshel» у перыяд з верасня 1943 па студзень 1944 гг. Усяго было выпушчана 104 машыны. Luchs удзельнічаў у баях на Усходнім і Заходнім франтах у складзе Panzer Aufklarungs Abteilungen (разведвальных бронетанкавых падраздзяленняў), у складзе танкавых дывізій вермахта (такіх як 4-я танкавая дывізія на Усходнім фронце) і ў складзе Waffen SS. На пярэднюю частку корпуса танкаў, адпраўленых на Усходні фронт, усталёўваліся дадатковыя бранявыя пліты. Невялікая колькасць Luchs былі абсталяваны радыёстанцыямі і антэнамі, і выкарыстоўваліся як разведвальна-камунікацыйныя танкі. Апошнія варыянты Luchs (Luchs 5sm) прадугледжвалі ўсталёўку 50-мм гарматы KwK 39 L/60 (VK 1602 Leopard), але ў серыйнай вытворчасці былі толькі мадэлі з 20-мм гарматамі Kwk 38 L/55. Таксама маецца інфармацыя, што 31 Luchs мелі адкрытыя вежы, былі ўзброены 50-мм гарматамі і пачалі паступаць на фронт у 1943 г. Планавалася таксама вырабляць на базе Luchs аднаўленчыя машыны (Bergepanzer Luchs), але яны так ніколі і не былі рэалізаваны. Паралельна з Bergepanzer Luchs планавалася мадэль Flakpanzer Luchs, заснаваная на падоўжаным шасі, узброеная 37-мм зенітнай гарматай Flak. Гэты праект таксама так і не быў рэалізаваны. Сёння Luchs можна ўбачыць у Англіі, у Bovington Tank Museum, Bovington, Dorset.

## Баявое ўжыванне 
На 1 верасня 1939 г. нямецкія войскі размяшчалі 1223 танкамі гэтага тыпу. За час польскай кампаніі вермахт страціў 259 машын, аднак беззваротныя страты склалі толькі 83 адзінкі.

Да пачатку наступу на Захадзе 10 мая 1940 г. PanzerWaffen размяшчалі 1110 танкамі тыпу Pz.II, з іх 995 знаходзіліся ў баявой гатоўнасці. У складзе дзесяці танкавых дывізій, вылучаных для правядзення кампаніі, было 920 Pz.II. У французскай кампаніі былі страчаны 240 машын.

Танкі Pz.II 2-ы, 5-ы, 8-ы, 9-ы, 11-ы і 14-ы танкавых дывізій бралі ўдзел у баявых дзеяннях у Югаславіі і Грэцыі. Усяго было задзейнічана 260 машын, з якіх беззваротна страчана 13.

На 1 чэрвеня 1941 г. PanzerWaffen мелі 1 074 такіх танка. На працягу 1941 г. на Усходнім фронце было страчана 424 танка. Pz.II выкарыстоўваліся аж да 1943 г. У аперацыі «Цытадэль» прыняў удзел 70 Pz.II. У сакавіку 1945 г. ў войсках налічвалася 145 адзінак танкаў гэтага тыпу.

## Аператары 
*  Германія
*  Балгарыя
*  Ліван
*  Румынія
*  Славакія

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Танкі
Катэгорыя:Лёгкія танкі
Катэгорыя:Танкі Германіі перыяду Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Танкі паводле алфавіта