open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Капаткевіцка-Велікаборская ступень

**Капаткевіцка-Велікаборская ступень** (ад назвы гарадскога пасёлка Капаткевічы ў Петрыкаўскім раёне і вёскі Вялікі Бор у Хойніцкім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім, Калінкавіцкім, Рэчыцкім і Хойніцкім раёнах Гомельскай вобласці, у Цэнтральнай структурнай зоне Прыпяцкага прагіну. Вылучаецца па паверхні крышталічнага фундамента, падсалявых і міжсалявых адкладах. На поўначы абмежавана Чырвонаслабодскім і Маладушынскім разломамі, на поўдні праз серыю лакальных разломаў сучляняецца з Петрыкаўскім і Хойніцка-Хобненскім пахаванымі выступамі. Распасціранне Капаткевіцка-Велікаборскай ступені субшыротнае. Даўжыня каля 150 км, шырыня 15—25 км.

Паверхня крышталічнага фундамента ў межах ступені залягае на адзнаках ад -2,2 да -6 км. Платформавы чахол складаюць верхнепратэразойскія (магутнасць да 132 м), дэвонскія (падсалявыя тэрыгенныя магутнасцю 175—270 м, падсалявыя карбанатныя 150—260 м, ніжнесаляносныя да 1518 м, міжсалявыя да 500 м, верхнесаляносныя да 1500 м), каменнавугальныя, пермскія, мезазойска-кайназойскія надсалявыя (да 3000 м) адклады. Падсалявыя адклады разрыўнымі парушэннямі разбіты на асобныя блокі, якія апускаюцца на поўнач (Капаткевіцкая, Горахаўская зоны падняццяў, Вятчынскае, Усходне-Вятчынскае, Уборацкае, Маканавіцкае падняцці і інш.). З падсалявых карбанатных адкладаў на Заходне-Бабровіцкай і Савіцкай плошчах атрыманы прытокі нафты. Інтэнсіўнае фарміраванне падняццяў Капаткевіцка-Велікаборскай ступені пачалося ў лівенскі час позняга дэвону і працягвалася да мезазою.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Петрыкаўскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Геалогія Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Геалогія Хойніцкага раёна
Уборацкае падняцце

**Уборацкае падняцце** (ад назвы вёскі Уборак у Лоеўскім раёне) — тэктанічная структура ў Лоеўскім, Брагінскім і Хойніцкім раёнах Гомельскай вобласці, ва ўсходняй частцы Капаткевіцка-Велікаборскай ступені Прыпяцкага прагіну, на мяжы з Брагінска-Лоеўскай седлавінай. Выяўлена сейсмаразведкай у 1968 годзе.

Па падсалявых адкладах падняцце — паўднёва-ўсходняя найбольш высокая частка блока (15×6 км) паўночна-заходняга распасцірання, абмежаванага на ўсходзе Лоеўскім разломам, на паўночным усходзе і паўднёвым захадзе — двума лакальнымі разрывамі. Паверхня падсалявых дэвонскіх адкладаў манаклінальна апускаецца на поўнач ад -1800 да -3000 м і больш. Паўднёва-ўсходняя частка блока адносна суседняга з ім Майскага блока паднята на 200 м, адносна Брагінска-Лоеўскай седлавіны апушчана на 500 м. Па міжсалявых задонска-ялецкіх адкладах і адкладах, якія ляжаць вышэй, падняцце не выражана. Магчыма, яно сфарміравалася ў познефранскі час позняга дэвону.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Лоеўскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Брагінскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Хойніцкага раёна
Інгвар Амб’ёрнсен

**Інгвар Амб’ёрнсен** (; ) — нарвежскі пісьменнік.

Дэбютаваў раманам «23-я палата» (1981), у якім раскрытыкаваў нарвежскую сістэму па доглядзе людзей з псіхічнымі захворваннямі (перакладзены на беларускую мову Лідыяй Ёхансен, 2011). Сярод іншых твораў Амб’ёрнсена, што прынеслі яму вядомасць, — тэтралогія «Элінг», паводле аднаго з раманаў якой быў зняты аднайменны фільм, серыя кніг для дзяцей «Пеле і Профен» пра падлеткаў, што ўдзельнічаюць у раскрыцці злачынстваў, раман «Забойства ў Барквіке» (2005), герой якой, таксама падлетак, спрабуе расследаваць забойства ў нарвежскай вёсцы. Апроч рамана «23‑я палата» па-беларуску можна пачытаць шэраг апавяданняў Амб’ёрнсена са зборнікаў «Чорная маці» («Чайка», «Кава з Холгерам», «Дождж», 1994) і «Часовая прысутнасць» («Новыя пакоі», 2003), перакладзеных Лідыяй Ёхансен і надрукаваных у часопісе «Дзеяслоў» (№ 1(74), 2015).

## Беларускія пераклады 
* 23-я палата: раман / Інгвар Амб’ёрнсэн. — Мінск : З. Колас, 2011. — 191, [1] с. — (Littera scripta).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Пісьменнікі Нарвегіі
Капаткевіцкая зона падняццяў

**Капаткевіцкая зона падняццяў** — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, на захадзе Капаткевіцка-Велікаборскай ступені Прыпяцкага прагіну. Вылучаецца па паверхні фундамента, падсалявых і міжсалявых адкладах. На поўначы прымыкае да Капаткевіцкага разлому. Распасціранне зоны падняццяў субшыротнае. Даўжыня больш за 50 км.

Паверхня фундамента ў межах Капаткевіцкай зоны падняццяў нахілена на поўнач — паўночны ўсход ад −2 да −4 км. Па ёй выдзяляюцца Грабаўскае, Кузьмічоўскае, Залескае і Капаткевіцкае падняцці. У межах Капаткевіцкай зоны падняццяў платформавы чахол складаюць верхнепратэразойскія, сярэдне- і верхнедэвонскія, ніжне- і сярэднекаменнавугальныя, пермскія, мезазойскія і кайназойскія адклады. Структура падсалявых адкладаў падобна да структуры паверхні фундамента. Сфарміравалася Капаткевіцкая зона падняццяў у познім дэвоне, карбоне, пермі. З падсалявых старааскольскіх адкладаў на Кузьмічоўскай плошчы атрыманы непрамысловы прыток нафты.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Петрыкаўскага раёна
Дняпроўска-Брагінскае вадасховішча

**Дняпроўска-Брагінскае** — вадасховішча ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, за 18 км у напрамку на паўночны захад ад горада Лоеў, у басейне ракі Дняпро.

Вадасховішча створана ў 1987 годзе ў мэтах арашэння і рыбагадоўлі. Плошча паверхні 9,68 км². Даўжыня 4,5 км, найбольшая шырыня 3 км. Глыбіня 6,2 м. Аб'ём вады 42,8 млн м³. Праз каналы вадасховішча злучаецца з рэкамі Дняпро і Брагінка.

Каля вадасховішча пралягае аўтамабільная дарога . Бліжэйшыя да вадасховішча населеныя пункты: Бушацін, Марс, Рэкорд.

## Літаратура 
*  — С. 170.
* 

Катэгорыя:Вадасховішчы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Вадасховішчы Лоеўскага раёна
Пасажырскі цягнік

**Пасажырскі цягнік** — цягнік, які складаецца з пасажырскіх вагонаў і служыць для перавозкі людзей і багажу. Нягледзячы на назвы, пасажырскія цягнікі таксама могуць перавозіць і грузы. Так, згодна з ПТЭ савецкіх і расійскіх чыгунак, пасажырскі цягнік можа перавозіць і пошту. Найбольшае распаўсюджванне пасажырскія цягнікі атрымалі ва ўнутрыгарадскіх (трамвай, метрапалітэн) і прыгарадных перавозках. У шэрагу краін цягнікі займаюць значны аб’ём у міжгародніх пасажырскіх перавозках.

## З’яўленне пасажырскіх цягнікоў 
Практычна першым, хто прычапіў да лакаматыва пасажырскі вагон, быў Рычард Трэвітык на створаным ім жа атракцыёне «Злаві мяне, хто зможа». Аднак першы пасажырскі цягнік адправіўся 15 верасня 1830 года з Ліверпуля па магістралі Ліверпуль — Манчэстэр, якая толькі што адкрылася. Публіка хутка ацаніла магчымасці гэтага віду транспарту, які да таго ж у сярэдзіне XIX стагоддзя быў найхутчэйшым, у сувязі з чым пасажырскія цягнікі атрымалі дастатковае распаўсюджванне. У Расійскай імперыі курсіраванне пасажырскіх цягнікоў пачалося ў 1837 годзе па Царскасельскай чыгунцы.

## Класіфікацыя 
Класіфікацыя пасажырскіх цягнікоў досыць разнастайная. Сярод іншага, пасажырскія цягнікі чыгунак падзяляюць паводле адлегласцяў (прыгарадныя, мясцовыя, далёкія), хуткасцяў (хуткія, хуткасныя і высакахуткасныя), частаты зносін (разавыя, летнія, круглагадовыя). Таксама пасажырскія цягнікі могуць адрознівацца паводле тыпу вагонаў (напрыклад, людскі цягнік, калі людзей перавозяць у грузавых вагонах, таксама адносяць да пасажырскіх) і характару грузу (паштова-багажныя, грузапасажырскія, турысцка-экскурсійныя).

## Літаратура 
* Железнодорожный транспорт: Энциклопедия / Гл. ред. Н. С. Конарев. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 291—293. — ISBN 5-85270-115-7.

Катэгорыя:Цягнікі
Катэгорыя:Пасажырскія перавозкі
Абарона Харбіна

**Абарона Харбіна** — бітва паміж войскамі Кітайскай рэспублікі і Японскай імперыі, што адбылася ў час японскага ўварвання ў Маньчжурыю.

## Гісторыя 
Пасля паразы пад Цыцыкарам генерал Ма Чжаньшань адступіў у Хайлунь, адкуль спрабаваў кіраваць правінцыяй Хэйлунцзян. У перамовы з ім уступіў японскі палкоўнік Кэндзі Даіхара, у надзеі дамагчыся прызнання генералам (а той кантактаваў з Чжанам Сюэлянам) марыянеткавых урадаў на манчжурских тэрыторыях, у прыватнасці, у Гірыне (Цзіліні). Правінцыя была падзелена паміж чыгуначнымі войскамі гаміньданаўскага генерала Дзіна Чаа і пра-па-японску наладжанымі часткамі генерала Сі Ця. Чжаньшань, папулярная персона сярод кітайцаў, не спяшаўся пераходзіць на бок ворага і, для ціску на яго, напачатку студзеня Доихара папрасіў Сі Ця пачаць наступ на Харбін і Хайлунь. Дын Чаа рэарганізаваў свае часткі ў «Армію самооброны Цзіліня» і заклікаў жыхароў Харбіна далучыцца да яго гарнізона, 25-га Чжан Сюэлян загадаў Чаншану спыніць перамовы. Даіхара пацярпеў паразу ў перамовах, а войскі Сі Ця адступілі пасля недоўгачасовай бітвы з Армію самаабароны.

Для апраўдання ўмяшання ва ўнутрыкітайскі канфлікт агенты Даіхары арганізавалі хваляванні ў Харбіне, падчас якіх загінулі чацвёра японскіх супрацоўнікаў. Японскія войскі былі заняты на іншых франтах, толькі 2-я пяхотная дывізія генерала Тамона Дзіро пасля працяглага наступлення вярнулася на адпачынак у Мукдэн. 28-га яна пачала пры 30-градусным марозе пасоўванне да Харбіна. Да 4-га лютага яны завяршылі атачэнне горада. 17-гадзінная бітва за горад характарызавалася адступам дрэнна навучаных кітайскіх ратнікаў пад агнём артылерыі і бамбардзіровак з брыючага лёту. Чао адступіў на паўночны ўсход, уніз па плыні Сунгары.

Даіхара прапанаваў Ма Чжаньшаню мільён долараў ЗША золатам на стварэнне арміі Маньчжоў-го, 14-га лютага той пагадзіўся і быў прызначаны губернатарам Хэйлунцзяна. 27-га Цін Чаа спыніў супраціўленне, што спыніла заваяванне Маньчжурыі. Зрынуты ў 1911-м імператар Пу І быў абвешчаны Вярхоўным кіраўніком Маньчжоў-го, Чаншан у даданні да паста губернатара стаў міністрам абароны.

Катэгорыя:Канфлікты 1932 года
Катэгорыя:Харбін
Добасна (вадасховішча)

**До́басна** — вадасховішча ў Кіраўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, за 10 км у напрамку на ўсход ад горада Кіраўск, на рацэ Добасна.

Вадасховішча створана ў 1969 годзе плацінай каля вёскі Новая Добасна ў мэтах арашэння і рыбагадоўлі, рэканструявана ў 1974—1981 гг. Плошча паверхні 1,68 (0,92 км. Найбольшая глыбіня 2,5 м, сярэдняя 1,2 млн м³. Берагі вадасховішча вышынёй да 2 м, спадзістыя. Дно выслана торфам і пяском.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Водохранилища — Могилёвская область // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Вадасховішчы Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Вадасховішчы Кіраўскага раёна
Юхан Борген

**Юхан Борген** (; , Хрысціянія — ) — нарвежскі пісьменнік, журналіст і драматург. У сваёй творчасці даследаваў экзістэнцыялісцкія праблемы сучаснага грамадства. Адзін з найбуйнейшых еўрапейскіх пісьменнікаў сярэдзіны ХХ ст.

Падчас Другой сусветнай вайне Борген дапамагаў перапраўцы ўцекачоў у Швецыю, за свае творы трапіў у канцэнтрацыйны лагер Грыні, але неўзабаве быў вызвалены.

У цэнтры творчасці Боргена трылогія «Маленькі лорд», «Цёмныя крыніцы» і «Цяпер ён не ўцячэ». Аўтар мемуараў «Дні ў Грыні».

## Беларускія пераклады 
На беларускую мову перакладзены апавяданне «Нумерманы» — Васілём Сёмухам для газеты «Літаратура і мастацтва» (28.10.1969) і Лявонам Баршчэўскім для часопіса «Annus Albaruthenicus» (№ 3, 2002), і навела «Звер» Валерам Буйвалам, надрукавана ў часопісе «Annus Albaruthenicus» (№ 7, 2006).

Катэгорыя:Пісьменнікі Нарвегіі
Музей Фіцуільяма

**Музей Фіцуільяма** () — музей мастацтваў і гісторыі пры Кембрыджскім універсітэце ў горадзе Кембрыдж (Вялікабрытанія).

## Агульныя звесткі 
Музей быў утвораны ў 1816 годзе са спадчыны Рычарда Фіцуільяма, якая складалася са збору рэдкіх кніг і твораў мастацтва і якую ён завяшчаў універсітэту, а таксама 100 тысяч фунтаў стэрлінгаў. Будынак музея пабудаваны ў 1848 годзе архітэктарам Чарльзам Кокерэлам. Штогод музей Фіцуільяма наведвае да 300 тысяч чалавек. Уваход у музей бясплатны.

## Збор
Збор музея падзелены на пяць аддзяленняў:
* *Старажытнае мастацтва*
* *Прыкладное мастацтва*
* *Манеты і медалі*
* *Рукапісы і кнігі*
* *Жывапіс і графіка*

У аддзяленні *Старажытнага мастацтва* можна ўбачыць экспанаты са Старажытнага Егіпта, Старажытнай Грэцыі і Рыма, з краін Блізкага Усходу і Кіпра архаічнай і эліністычнай эпох. У аддзяленні *Прыкладнога мастацтва* можна бачыць англійскія і еўрапейскія прадметы побыту: посуд і крышталь, мэблю, гадзіннікі, зброю Сярэднявечча і Новага часу, а таксама асобнікі мастацтва з Кітая, Японіі і Карэі. Калекцыя манет і медалёў налічвае больш за 190 тысяч прадметаў захоўвання з усяго свету і ад пачатку чаканкі манет аж да нашых дзён. Аднак асобнага манетнага кабінета ў музеі няма, медалі і манеты дэманструюцца ў залах іншых аддзяленняў. У калекцыю ўваходзяць таксама гістарычныя і мастацкія медалі, ваенныя і грамадзянскія ўзнагароды, збор гем і камей. У аддзяленні рукапісаў і кніг сабраны старажытныя і сярэднявечныя манускрыпты, рэдкія друкаваныя кнігі, рукапісы і ноты, у тым ліку Вірджынальная кніга Фіцуільяма, адна з галоўных крыніц інструментальнай музыкі елізавецінскага перыяду (захавальнік музычнай калекцыі — буйны брытанскі музыказнавец Іэн Фенлан). У карціннай галерэі захоўваюцца палотны і графіка еўрапейскіх майстроў XIII—XX стагоддзяў, у тым ліку працы такіх майстроў, як Джамбатыста Пітані, Тыцыяна, Веранезэ, Рубенс, Ван Дэйк, Дэга, Манэ, Сезан, Рэнуар, Пікаса і іншых.

Катэгорыя:Гістарычныя музеі
Катэгорыя:Музеі Вялікабрытаніі
Серадз

**Се́радз** () — горад у Польшчы, на рацэ Варта, адміністрацыйны цэнтр Сярадзкага павета Лодзьскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Серадз. Займае плошчу 51,22 км². Насельніцтва —  (2004).

## Гарады-пабрацімы 
*  Саранск, Расія

## Вядомыя асобы 
* Цыпрыян Базылік (каля 1535&nbsp;— 1591) — польскі навуковец, паэт, перакладчык і кампазітар

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Дыярвіла сядзячалістая

**Дыярвіла сядзячалістая**, таксама **Дыервіла сядзячалістая** (*Diervilla sessilifolia*) — від раслін сямейства , шматгадовы куст.

## Батанічнае апісанне 
Гэта кампактны, лістападны куст, які, як правіла, расце да 1-1.5 метраў, размнажаецца праз каранёвы параснік у зонах ад 4 да 8. Від устойлівы да засухі, расце на сонечных месцах ці ў паўцяні і лепей за ўсё выглядае ў лясных садах.

## Арэал і экалогія 
Сустракаецца ў гарах  і ў паўднёвай частцы Апалачаў. Сустракаецца на абрывах, уздоўж схілаў, ручаёў і межаў лясных масіваў. Від лічыцца пад пагрозай у Тэнесі.

Катэгорыя:Бружмелевыя
Грабаўскае падняцце

**Грабаўскае падняцце** (ад назвы вёскі Грабаў у Петрыкаўскім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, на захадзе Капаткевіцкай зоны падняццў Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1972 годзе сейсмаразведкай па міжсалявых і падсалявых дэвонскіх адкладах.

Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладах у выглядзе манаклінальнага блока, які ўздымаецца ў паўднёва-заходнім напрамку пад вуглом 6—8º і абмежаваны на захадзе і поўдні Паўднёва-Жыткавіцкім і Капаткевіцкім разломамі, а на ўсходзе аддзелены ад Кузьмічоўскага блока малаамплітудным разрывам. Памеры 6×3 км. Сфарміравалася ў познім дэвоне (лебядзянскі час) — карбоне.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Петрыкаўскага раёна
Джакама Бала

**Джа́кама Ба́ла** (; ) — італьянскі мастак, адзін з заснавальнікаў італьянскага футурызму.

## Біяграфія 
Мастацкую адукацыю атрымаў у вячэрняй Школе малюнку, паралельна працаваў у літаграфічнай майстэрні. У 1891 годзе займаўся ў турынскай Акадэміі Альберці, а затым практыкаваўся ў фотамайстэрні.

У 1900 годзе з’язджае ў Парыж, дзе знаёміцца з такімі кірункамі як імпрэсіянізм і пуантылізм. У 1901—1902 гадах знаёміць Северыні і Бачоні са сваёй развітай з дывізіянізму тэхнікай жывапісу, і ў 1910 годзе складае з імі два маніфесты футурызму.

## Творчасць 
Прадстаўнік першай хвалі футурыстычнага мастацтва, на чыёй творчасці вучыліся У. Бачоні і Дж. Северыні. У яго ранняй творчасці моцны ўплыў імпрэсіянізму, заўважная цікавасць да тэорыі колеру і захапленне пуантылізмам.

Яго стыль жывапісу кардынальна змяняецца, калі мастак далучаецца да мастацкай групоўкі Марынеці, заснавальніка футурызму. Ён выступае сурэдактарам «Маніфеста мастакоў-футурыстаў». Праслаўляючы дынаміку сучаснага свету, імкнецца выяўленчымі сродкамі перадаць асноўныя катэгорыі футурызму — «рух», «хуткасць», прымяняючы прынцып сімультаннасці, значыць рух як шэраг адначасова перададзеных на плоскасці рухаў («Дынамізм сабакі на павадку», 1912). Паступова яго кампазіцыі ўсё болей імкнуцца да абстракцый («Небяспека вайны», 1915).

Мастак, актыўны прапагандыст футурызму, пераносіць яго на іншыя віды мастацтва: скульптуру і ўжытковае мастацтва — тэатральны дызайн і касцюм. Усё больш імкнучыся да геаметрычных формаў, Бала сумяшчае абстрактныя і фігуратыўныя кампазіцыі.

Са сваімі пададзенымі на палотнах «разарваным рухам» і «рухомым святлом» быў адным з вешчуноў абстракцыянізму. Як цвёрды прыхільнік спірытызму будуе свой жывапіс, як «метафізічныя палотны» (pittura metafisica), разлічваючы перадаць фарбамі пэўны душэўны стан ці вокамгненнае ўздзеянне пачуццёвасці без вонкавай сувязі з канкрэтнай выявай. У 1929 годзе падпісваецца пад маніфестам аэражывапісу.

У 1930-я гады цалкам адыходзіць ад футурызму, вяртаючыся да традыцыйнай манеры выражэння.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Футурызм
Усебеларускае таварыства бібліяфілаў

**Усебеларускае таварыства бібліяфілаў**. Існавала ў 1927 — 1929 гг. у Менску. Арганізацыйны сход членаў таварыства адбыўся 25 сакавіка 1927 г., статут зарэгістраваны ў НКУС БССР у маі 1927 г. Заснавальнікі: В. Ф. Вольскі (работнік Галоўліта БССР), мастацтвазнаўца М. М. Шчакаціхін, этнограф А. А. Шлюбскі (члены Інбелкульта), краязнаўца М. І. Каспяровіч, А. А. Шашалевіч (члены Цэнтральнага бюро краязнаўства), мастак М. П. Станюта. Пазней у склад праўлення таварыства увайшлі А. В. Грубэ (будучы народны мастак БССР) і А. М. Бразер (будучы заслужаны дзеяч мастацтваў БССР). Старшынёй таварыства быў мастак А. М. Тычына. 

13 кастрычніка 1929 г. сакратар праўлення таварыства Шашалевіч паведаміў у НКУС БССР, што «ў сучасны момант таварыства не існуе».

## Мэты і задачы 
Аб'ядноўвала аматараў і збіральнікаў кніг, калекцыянераў кніжнай графікі і экслібрысаў. Паводле статута мела на мэце збор і вывучэнне экслібрысаў, вывучэнне пытанняў культуры кнігі наогул, абуджэнне зацікаўленасці шырокіх колаў грамадства да кнігі і кніжных знакаў. Члены таварыства збіралі калекцыі экслібрысаў і матэрыялы да іх, арганізоўвалі выстаўкі, прапагандавалі кніжныя знакі, імкнуліся стварыць бібліятэку. На сходах заслухоўваліся і абмяркоўваліся даклады пра творчасць мастакоў-экслібрысістаў. Спыніла дзейнасць у сувязі з узмацненнем палітычнага кантролю і адміністрацыйнага ціску на творчыя і грамадскія аб'яднанні.

## Літаратура 
* Платонаў, Р. Усебеларускае таварыства бібліяфілаў / Расціслаў Платонаў // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / БелЭн; Рэдкал.: Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. Т. 6, кн. 2: Усвея — Яшын. Дадатак — Мн.: БелЭн, 2003. — 612, [1] с. — С. 5. — ISBN 985-11-0276-8.

Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1927 годзе
Пцічанскае падняцце

**Пцічанскае падняцце** (ад назвы вёскі Пціч у Петрыкаўскім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, у межах Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1959 годзе па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы электраразведкай, а па падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладах — у 1975 годзе сейсмічнымі даследаваннямі.

Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Пцічанскае падняцце — манаклінальны блок з уздыманнем гарызонтаў пад вуглом 10º на паўднёвы захад да разрыўнога парушэння амплітудай да 800 м. Мінімальныя адзнакі паверхні фундамента ў галаўной частцы блока -3400 м, падсалявых адкладаў -3100 м. Па паверхні міжсалявых адкладаў Пцічанскае падняцце — антыклінальная складка субшыротнага распасцірання памерам 4×1,5 км з мінімальнай адзнакай у скляпенні -2800 м і амплітудай 100 м. Па паверхні верхняй саляноснай тоўшчы падняцце ўяўляе сабою антыкліналь субшыротнага распасцірання памерам 14×3 км з мінімальнай адзнакай у скляпенні -400 м і амплітудай 200 м. Прасочваецца па надсалявых адкладах, затухае ўверх па разрэзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Петрыкаўскага раёна
Вятчынскае падняцце

**Вятчынскае падняцце** (ад назвы вёскі Вятчын у Жыткавіцкім раёне) — тэктанічная структура ў Жыткавіцкім, Любанскім і Акцябрскім раёнах, у заходняй частцы Капаткевіцка-Велікаборскай ступені Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмічнымі даследаваннямі ў 1972 годзе. Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых і міжсалявых адкладах.

Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Вятчынскае падняцце — монакліналь, абмежаваная на паўночным захадзе, поўдні і паўднёвым захадзе Вятчынскім і Паўднёва-Жыткавіцкім разломамі. Малаамплітудным папярочным разрывам падзелена на 2 блокі. Памеры Вятчынскага падняцця 15×2,5 км. Амплітуда 200—300 м. Структурны план міжсалявых адкладаў у агульных рысах адпавядае плану падсалявых адкладаў, але Вятчынскае падняцце прадстаўлена толькі ўсходнім блокам, таму што малаамплітудны Вятчынскі разлом, які абмяжоўвае заходнюю частку падсалявой структуры, па міжсалявых адкладах не фіксуецца. Памеры Вятчынскага падняцця па міжсалявых адкладах 5×5 км. Амплітуда 100—150 м. Развілося Вятчынскае падняцце ў асноўным у лебядзянска-каменнавугальны час.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Катэгорыя:Геалогія Жыткавіцкага раёна
Катэгорыя:Геалогія Любанскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Акцябрскага раёна
Сабаленка

**Сабаленка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Мікалаевіч Сабаленка (нар. 1993) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
* Арына Сяргееўна Сабаленка (нар. 1998) — беларуская тэнісістка.
* Раман Карпавіч Сабаленка (1907—1975) — беларускі пісьменнік.
* Эла Раманаўна Сабаленка (нар. 1936) — беларускі этнограф.
Зборная Бангладэш па футболе

**Зборная Бангладэш па футболе** — нацыянальная футбольная зборная Бангладэш, ёй кіруе Футбольная федэрацыя Бангладэш. З’яўляецца членам Азіяцкай канфедэрацыі футбола. Яна ніколі не выходзіла ў фінальную частку чэмпіянату свету па футболе. У 1980 годзе зборная выйшла ў 1 тур Кубка Азіі па футболе і заваявала чэмпіёнскі тытул на чэмпіянаце Паўднёвай Азіі ў 2003 годзе. Зборная была створана ў 1972 годзе (пасля атрымання незалежнасці Бангладэш) і ўступіла ў ФІФА ў 1974 годзе.

## Чэмпіянат свету 
* 1930—1982 — *не ўдзельнічала* (да 1947 года ўваходзіла ў Брытанскую Індыю, да 1972 года — у Пакістан)
* 1986—2022 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Кубак Азіі 
* 1956—1976 — *не ўдзельнічала*
* 1980 — групавы этап
* 1984—2023 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Крыніцы 
Бангладэш
Катэгорыя:Футбол у Бангладэш
Зборная Бахрэйна па футболе

**Зборная Бахрэйна па футболе** — нацыянальная футбольная зборная Каралеўства Бахрэйн, ёй кіруе Футбольная асацыяцыя Бахрэйна. Зборная Бахрэйна ніколі не трапляла ў фінальную частку чэмпіянату свету па футболе. У 2004 годзе Бахрэйн заняў чацвёртае месца ў Кубку Азіі. Зборная была створана ў 1951 годзе і прынятая ў ФІФА ў 1966 годзе.

Бахрэйн заняў 4 месца на Кубку Азіі 2004 года, выйграўшы ва Узбекістана ў чвэрцьфінале, але прайграўшы Японіі 3:4 у паўфінале.

## Чэмпіянат свету 
* 1930—1974 — *не ўдзельнічала*
* 1978—1986 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1990 — *знялася з турніру*
* 1994—2022 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Кубак Азіі 
* 1956—1968 — *не ўдзельнічала*
* 1972 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1976 — *знялася з турніру*
* 1980 — *знялася з турніру*
* 1984 — *знялася з турніру*
* 1988 — групавы этап
* 1992 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1996 — *знялася з турніру*
* 2000 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2004 — 4 месца
* 2007 — групавы этап
* 2011 — групавы этап
* 2015 — групавы этап
* 2019 — 1/8 фіналу

## Крыніцы
Зборная Іарданіі па футболе

**Зборная Іарданіі па футболе** — нацыянальная футбольная каманда Іарданіі. Зборнай кіруе Футбольная асацыяцыя Іарданіі. Зборная ніколі не ўдзельнічала ў фінальнай стадыі чэмпіянату свету. Найвышэйшым дасягненнем каманды лічыцца выхад у чвэрцьфінал Кубка Азіі ў 2004 і 2011 годзе.

## Гісторыя 
Першы міжнародны матч іарданскай зборнай быў згуляны ў 1953 годзе ў Егіпце, дзе каманда прайграла з лікам 3:1 Сірыі. Першы чэмпіянат свету, у адборы да якога Іарданія прыняла ўдзел, быў чэмпіянат 1986 года. На адборы да чэмпіянату свету 2014 Іарданія дайшла да стыкавых матчаў, дзе саступіла па суме дзвюх сустрэч Уругваю 5:0.

Першы (іарданскі) футбольны трэнер, Махамад Авад (бацька Аднана Авада), які дапамог сваёй краіне выйграць міжнародны турнір 1992 года і абодва турніры на Арабскіх гульнях, пачынаючы з 1997 года ў Бейруце і 1999 года ў Амане.

Іарданія пачала прасоўвацца, пад кіраўніцтвам сербскага трэнера Бранка Сміляніча, які дапамог Іарданіі дасягнуць вялікіх вынікаў у 2002 годзе ў кваліфікацыі першага раўнда на чэмпіянат свету, але не змог дапамагчы Іарданіі прэтэндаваць на выхад у наступны раўнд.

## Чэмпіянат свету 
* 1930—1986 — *не ўдзельнічала*
* 1986—2018 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Кубак Азіі 
* 1956—1968 — *не ўдзельнічала*
* 1972 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1976 — *не ўдзельнічала*
* 1980 — *не ўдзельнічала*
* 1984 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1988 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1992 — *не ўдзельнічала*
* 1996 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2000 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2004 — Чвэрцьфінал
* 2007 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2011 — Чвэрцьфінал
* 2015 — групавы этап
* 2019 — 1/8 фіналу

Іарданія
Катэгорыя:Футбол у Іарданіі
Зборная Лівана па футболе

**Зборная Лівана па футболе** — нацыянальная футбольная каманда Ліванскай Рэспублікі. Зборнай кіруе Футбольная асацыяцыя Лівана. Зборная Лівана ўваходзіць у склад Азіяцкай канфедэрацыі футбола. Яна ніколі не ўдзельнічала ў фінальнай стадыі чэмпіянату свету. У 2000 годзе Ліван прымаў Кубак Азіі і заняў чацвёртае месца ў групе.

## Чэмпіянат свету 
* 1930—1982 — *не ўдзельнічала*
* 1986 — *знялася з турніру*
* 1990 — *не ўдзельнічала*
* 1994—2018 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Кубак Азіі 
* 1956—1968 — *не ўдзельнічала*
* 1972 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1976 — *знялася з турніру*
* 1980 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1984—1992 — *знялася з турніру*
* 1996 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2000 — групавы этап
* 2004 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2007 — *знялася з турніру*
* 2011 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2015 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2019 — групавы этап

Ліван
Катэгорыя:Футбол у Ліване
Зборная Шры-Ланкі па футболе

**Зборная Шры-Ланкі па футболе** — нацыянальная футбольная зборная Шры-Ланкі, кантралюецца Футбольнай федэрацыяй Шры-Ланкі. Да 1972 года называлася **Зборная Цэйлона па футболе**, калі Цэйлон быў перайменаваны ў Шры-Ланку.

## Чэмпіянат свету па футболе 
* 1930—1970 — *не ўдзельнічала*
* 1974—1978 — *знялася з турніру*
* 1982—1990 — *не ўдзельнічала*
* 1994—2018 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Кубак Азіі 
* 1956—1968 — *не ўдзельнічала*
* 1972 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1976 — *не ўдзельнічала*
* 1980—1984 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1988—1992 — *не ўдзельнічала*
* 1996—2004 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2007 — *знялася з турніру*
* 2011—2019 — *не прайшла кваліфікацыю*

Шры-Ланка
Катэгорыя:Футбол на Шры-Ланцы
Футбол
Chryścijanskaja Dumka

**Chryścijánskaja Dúmka** (*Хрысція́нская ду́мка*) — рэлігійны часопіс беларусаў-каталікоў, які выдаваўся з 6 студзеня 1928 года ў Вільні пад рэдакцыяй ксяндза Адама Станкевіча. У розныя часы быў штодвухтыднёвікам і месячнікам. Змагаўся за родную мову ў касцёлах, змясціў цыкл публікацыяў Адама Станкевіча «Rodnaja mowa u światyniach». Талерантна ставіўся да праваслаўя, прапагандаваў ідэю царкоўнай уніі. Змяшчаў літаратурныя творы Францішка Грышкевіча, Казімера Сваяка, Уладзіслава Берняковіча, Сяргея Пеюна, Янкі Быліны, Марвіча (Мар’яна Пецюкевіча), Гальяша Леўчыка і іншых, нарысы пра жыццё і творчасць Казімера Сваяка і Ядвігіна Ш. У часопісе публікаваліся рэцэнзіі на выхад кніг паэзіі Андрэя Зязюлі «З роднага загону» (1913, 1931) і Хведара Ільяшэвіча «Зорным шляхам» (1932). Часопіс інфарміраваў пра дзейнасць беларускага выдавецтва «Krynica». Выходзіў лацінкай.

## Спасылкі 
* 
* З чаго смяяліся беларусы ў 1937 годзе // Наша ніва

Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Выданні на беларускай мове лацінкай
Катэгорыя:Рэлігійныя часопісы
Катэгорыя:1928 год у Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Часопісы Вільні на беларускай мове
Лізавета Памеранская

**Лізавета Памеранская** (; 1346/1347 — , ) — жонка імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Карла IV, каралева Чэхіі, імператрыца Свяшчэннай Рымскай імперыі.

Лізавета была дачкой памеранскага герцага Багуслава V і Лізаветы Польскай (дачкі польскага караля Казіміра III). 21 мая 1363 года яна пабралася шлюбам у Кракаве з імператарам Карла IV.

На момант заключэння шлюбу нявесце было 16 гадоў, а мужу — 47, усяго толькі за год да гэтага Карл пахаваў сваю папярэднюю жонку. Шлюб быў заключаны па палітычных матывах: Карлу было неабходна раскалоць антычэшскую кааліцыю, створаную аўстрыйскім герцагам Рудольфам IV, у якой прынялі ўдзел чэшскі і венгерскі каралі. 18 чэрвеня 1363 года Лізавета была каранавана ў Празе як каралева Чэхіі, а 1 лістапада 1368 года Папа Урбан V каранаваў яе ў Рыме як імператрыцу Свяшчэннай Рымскай імперыі.

У Карла і Лізаветы было шасцёра дзяцей:
* **Ганна** (11 мая 1366 — 3 чэрвеня 1394); муж: з 1382 года Рычард II Плантагенет (6 студзеня 1367 — 14 лютага 1400), кароль Англіі (1377—1399)
* **Сігізмунд** (15 лютага 1368 — 9 снежня 1437), кароль Чэхіі (Зігмунд, 1419—1421, 1436—1437), кароль Венгрыі (Жыгманд, 1387—1437), курфюрст Брандэнбурга (1373—1387), кароль Германіі (20 верасня 1410 — 9 снежня 1437), імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі (31 мая 1433 — 9 снежня 1437)
*  (22 чэрвеня 1370 — 1 сакавіка 1396), герцаг Гёрліца, курфюрст Брандэнбурга з 1373 года
* **Карл** (13 сакавіка 1372 — 24 ліпеня 1373)
* **Маргарыта** (29 верасня 1373 — 4 чэрвеня 1410); муж: з 1387 года Іаан III фон Гогенцолерн (1369 — 11 чэрвеня 1420), бургграф Нюрнберга з 1397 года
* **Генрых** (1377—1378)

Лізавета была вельмі моцнай і энергічнай жанчынай, у яе склаліся добрыя адносіны з мужам, аднак яна не змагла аказаць уплыву на яго палітыку: ён аддаваў перавагу дзяцям ад ранейшых шлюбаў.

Калі 29 лістапада 1378 года Карл памёр, быўшы ў Празе, яго спадчыннікам стаў Венцэль, сын ад шлюбу з Ганнай Швайдніцкай. Пасля гэтага Лізавета сканцэнтравалася на забеспячэнні дабрабыту сваіх уласных дзяцей, галоўным чынам Сігізмунда, якому яна аказала падтрымку ў атрыманні кароны Венгрыі.

Яна сканала 14 лютага 1393 года ў Градзец-Кралавэ і была пахавана ў пражскім  побач з мужам. Лізавета перажыла мужа на 15 гадоў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Імператрыцы Свяшчэннай Рымскай імперыі
Катэгорыя:Сужэнцы кіраўнікоў Чэхіі
Рэзерват

Тэрмін «рэзерват» мае некалькі значэнняў:
* **Рэзерват** ( захаванае,  захоўваць), тэрыторыя, дзе прыродныя багацці (жывёлы і расліны) знаходзяцца пад асаблівай аховай ўрада, на якой асабліва ахоўваецца адзін від або група відаў, або ўвесь прыродны комплекс. Рэзерваты адрозніваюць па выглядзе ахоўнай тэрыторыі: прыродныя, марскія, балотныя, батанічныя, заалагічныя, паляўнічыя і іншыя. Па спосабе арганізацыі аховы прыроды адрозніваюць біясферны рэзерват і рэсурсны рэзерват.
:* **Біясферны рэзерват** —тэрыторыя, закліканая дэманстраваць збалансаванае ўзаемадзеянне прыроды і чалавека, канцэпцыю ўстойлівага развіцця навакольнага асяроддзя. Статус біясфернага рэзервата прысвойваецца ЮНЕСКА. Складаецца з трох зон: ядра (асабліва ахаваная прыродная тэрыторыя), буферная зона і зона супрацоўніцтва (дзе дэманструецца сбаланстрованное узаемадзеянне чалавека і прыроды). У цяперашні час міжнародны статус біясферных рэзерватаў у Беларусі маюць: запаведнік «Бярэзінскі», Нацыянальны парк «Белавежская пушча», біясферны рэзерват «Прыбугскае Палессе» і "Гродзенская пушча". У 2016 годзе ў Расіі 41 біясферны рэзерват.
:* **Рэсурсны рэзерват** — асабліва ахаваная прыродная тэрыторыя, якая ствараецца для прадухілення некантралюемага выкарыстання і знясілення прыродных рэсурсаў тэрыторыі. У зоне традыцыйнага прыродакарыстання дапускаецца вядзенне традыцыйнай гаспадарчай дзейнасці. У зоне ліцэнзійнай канфіскацыі біялагічных рэсурсаў дапускаецца здабыча прыродных рэсурсаў на аснове ліцэнзіі. Ствараюцца на падставе рашэння рэгіянальных органаў улады.
* **Рэзерват** — гэта асаблівы від ААПТ, **прадугледжаны заканадаўствам Казахстана** і шэрагу іншых краін.

* **Рэзерват** — месца часовага пражывання некаторых жывёл, звязанае з цыклам развіцця віду.

* **Рэзерват** — тэрыторыя для адасобленага пасялення карэннага насельніцтва (рэзервацыя), напрыклад індзейскія рэзервацыі ў Амерыцы.

Катэгорыя:Рэзерваты
Зборная М’янмы па футболе

**Зборная М’янмы па футболе** — нацыянальная футбольная каманда М’янмы. Кіруючы орган — Футбольная федэрацыя М’янмы. Да 1989 года, калі Бірма была перайменавана ў М’янму, насіла назву **Зборная Бірмы па футболе**. У Кубку Азіі 1968 года заняла другое месца, але потым не трапляла на чэмпіянат.

## Чэмпіянат свету 
* 1930—1938 — *не ўдзельнічала*
* 1950 — *знялася з турніру*
* 1954—1990 — *не ўдзельнічала*
* 1994 — *знялася з турніру*
* 1998 — *не ўдзельнічала*
* 2002 — *знялася з турніру*
* 2006 — *дыскваліфікаваная*
* 2010—2018 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Кубак Азіі па футболе 
* 1956—1964 — *знялася з турніру*
* 1968 — 2 месца
* 1972—1988 — *знялася з турніру*
* 1992 — *не ўдзельнічала*
* 1996—2004 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2007 — *не ўдзельнічала*
* 2011—2019 — *не прайшла кваліфікацыю*
Рэгіёны Беларусі

**Регіёны Беларусі** — гісторыка-этнаграфічныя рэгіёны, што вылучаюцца на тэрыторыі Беларусі паводле комплексу этнакультурных прыкмет: асаблівасцей этнічнай гісторыі, характару рассялення, гаспадарчых заняткаў і прылад працы, народнай архітэктуры, дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, традыцыйнага адзення, фальклору, мясцовых гаворак.

## Этнаграфічныя рэгіёны Беларусі 
Беларускі этнограф Віктар Цітоў прапанаваў вылучэнне наступных гісторыка-этнаграфічных рэгіёнаў:
* Паўночны (Паазер’е, Падзвінне)
* Усходні (Падняпроўе)
* Цэнтральны (Цэнтральная Беларусь)
* Паўночна-Заходні (Панямонне)
* Усходняе Палессе
* Заходняе Палессе

## Спасылкі 
* Рэгіёны
* Геаграфія Беларусі
Astigmata

**Astigmata** — гіпатрад, кагорта або атрад кляшчоў з надатраду Acariformes. Налічваюць больш за 3400 відаў.

## Значэнне 
Сярод прадстаўнікоў гэтай групы ёсць мноства небяспечных паразітаў пазваночных жывёл і чалавека (Sarcoptes scabiei і іншыя), шкоднікаў збожжа і прадуктаў яго перапрацоўкі (Свірнавыя кляшчы). Тры надсямействы (*Analgoidea*, *Pterolichoidea* і частка *Pyroglyphoidea*) утвараюць парафілетычную групу пер’евых кляшчоў (каля 2000 відаў, больш за 440 родаў, 33 сямейства), звязаных з птушкамі.

## Класіфікацыя 
Разглядаецца ў рангу гіпатраду Astigmata (=Astigmatina) ці кагорты ў саставе падатрада Oribatida, ці ў якасці асобнага падатраду ці атраду ў складзе клады Sarcoptiformes надатраду Acariformes. Аб’ядноўвае каля 80 сямействаў, больш 1000 родаў і каля 3400 відаў.

* **Astigmata**
** Клада Acaridia (> 400 родаў, > 1300 відаў)
*** Надсямейства Acaroidea (Tyroglyphoidea)
*** Надсямейства Canestrinioidea
*** Надсямейства Glycyphagoidea
*** Надсямейства Hemisarcoptoidea
*** Надсямейства Histiostomatoidea
*** Надсямейства Hypoderatoidea
*** Надсямейства Schizoglyphoidea
** Клада Psoroptidia (> 600 родаў, > 2000 відаў)
*** Надсямейства Analgoidea
**** Alloptidae — Analgidae — Apionacaridae — Avenzoariidae — Cytoditidae — Dermationidae — Dermoglyphidae — Epidermoptidae — Heteropsoridae — Laminosioptidae — Proctophyllodidae — Psoroptoididae — Pteronyssidae — Thysanocercidae — Trouessartiidae — Xolalgidae
*** Надсямейства Pterolichoidea (у тым ліку Freyanoidea)
**** Ascouracaridae — Caudiferidae — Cheylabididae — Crypturoptidae — Eustathiidae — Falculiferidae — Freyanidae — Gabuciniidae — Kiwilichidae — Kramerellidae — Ochrolichidae — Oconnoriidae — Pterolichidae — Ptiloxenidae — Rectijanuidae — Syringobiidae — Thoracosathesidae — Vexillariidae
*** Надсямейства Pyroglyphoidea
**** Pyroglyphidae — Turbinoptidae — ?Ptyssalgidae
*** Надсямейства Sarcoptoidea (*syn.* Psoroptoidea)
**** Atopomelidae — Audycoptidae — Chirodiscidae — Chirorhynchobiidae — Galagalgidae — Gastronyssidae — Lemurnyssidae — Listrophoridae — Listropsoralgidae — Lobalgidae — Myocoptidae — Paracoroptidae — Pneumocoptidae — Psoroptidae — Rhyncoptidae — Sarcoptidae

## Літаратура 
* Domes, K.; Althammer, M.; Norton, R.A.; Scheu, S.; Maraun, M. 2007: The phylogenetic relationship between Astigmata and Oribatida (Acari) as indicated by molecular markers. Experimental & applied acarology, 42: 159—171. doi: 10.1007/s10493-007-9088-8
* O’Connor, B.M. 1984: Phylogenetic relationships among higher taxa in the Acariformes, with particular reference to the Astigmata. Pp. 19-27 in Griffiths, D.A.; Bowman, C.E. Acarology VI, Vol. I. Ellis-Horwood Ltd., Chichester.

## Спасылкі 
* Astigmata 

Катэгорыя:Акарыформныя кляшчы
Зборная Цёркса і Кайкаса па футболе

**Зборная Цёркса і Кайкаса па футболе**  — нацыянальная зборная, якая прадстаўляе Цёркс і Кайкас на міжнародных футбольных турнірах і матчах. Кантралюецца і кіруецца Футбольная федэрацыя Астравоў Цёркс і Кайкас.

## Гісторыя 
Футбольная федэрацыя Астравоў Цёркс і Кайкас была сфарміравана у 1996 годзе, і ў 1998 годзе стала членам ФІФА. Сваю першую гульню на афіцыйных спаборніцтвах зборная Цёркса і Кайкаса правяла супраць зборнай Багамскіх астравоў у рамках кваліфікацыі чэмпіяната свету па футболе 2002. У рамках адбору зборная пацярпела самае буйное паражэнне да Сент-Кітса і Невіса з лікам 8:0.

У 2007 годзе ў рамках праграмы ФІФА, федэрацыя завяршыла будаўніцтва першага стадыёна.

6 лютага 2008 года зборная дасягнула сваёй першай перамогі над зборнай Сент-Люсіі з лікам 2:1 у рамках адбора на чэмпіянат свету 2010, але ў другой сустрэчы пацярпела паражэнне (2:0) і выбыла з турніру.

## Гісторыя выступлення ў адборачных турнірах 
### Чэмпіянат свету 
### Карыбскі кубак 
Цёркс і Кайкас
Катэгорыя:Футбол на Цёрксе і Кайкасе
Футбол
Зборная Бутана па футболе

**Зборная Бутана па футболе** — нацыянальная футбольная каманда Бутана. Кіруючая арганізацыя — Футбольная асацыяцыя Бутана. Зборная Бутана ніколі не прымала ўдзелу ў фінальных стадыях чэмпіянатаў свету па футболе і Кубка Азіі. Каманда была заснавана ў 1983 годзе, ўступіла ў ФІФА ў 2000 годзе. Зборная Бутана па футболе ўдзельнічала ў кубку выкліку АФК ў 2006 і 2008 гадах, у Кубку SAFF ў 2008, а таксама ў шматлікіх турнірах з 1984 года, але беспаспяхова.

У сакавіку 2015 гады каманда Бутана ўпершыню прыняла ўдзел у адборы да чэмпіянату свету. Дэбютнай гульнёй для іх стала сустрэча са зборнай Шры-Ланкі, якая адбылася 12 сакавіка 2015 года ў Каломба. Бутанцы сенсацыйна выйгралі 1:0, дзякуючы галу Цэрынг Дорджэ на 86-й хвіліне. 17 сакавіка ў гульні ў адказ на стадыёне «Чанглімітанг» зборная Бутана выйграла 2:1 (дубль зрабіў Чэнча Г’ялцэн) і выйшла ў другі адборачны раўнд.

## Чэмпіянат свету 
* 1930—2006 — *не ўдзельнічала*
* 2010 — *знялася з турніру*
* 2014 — *не ўдзельнічала*
* 2018 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Кубак Азіі 
* 1956—1996 — *не ўдзельнічала*
* 2000—2004 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2007 — *не ўдзельнічала*
* 2011—2019 — *не прайшла кваліфікацыю*

Бутан
Катэгорыя:Футбол у Бутане
Футбол
Зборная Брунея па футболе

**Зборная Брунея па футболе** — нацыянальная футбольная каманда Брунея. Зборнай кіруе Футбольная асацыяцыя Брунея. Зборная Брунея ніколі не прымала ўдзелу ў фінальных стадыях чэмпіянату свету і Кубка Азіі. Каманда была заснавана ў 1959 годзе, далучылася да ФІФА ў 1969 годзе. Галоўнымі супернікамі каманды лічацца зборныя Малайзіі і Філіпін.

## Прыпыненне членства ў ФІФА 
Членства футбольнай асацыяцыя Брунея (ФАБ) было прыпынена з-за ўмяшання ўрада ў яе справы, якое пачалося з рашэння брунейскіх улад у снежні 2008 года распусціць ФАБ і замяніць яе новай федэрацыяй. Прыпыненне ўступіла ў сілу неадкладна, гэта прывяло да таго, што Брунейскі клуб DPMM больш не мог прымаць удзел у гульнях сінгапурскай лігі S-League. Гэтая мера доўжылася пакуль ФАБ не была адноўленая урадам.

19 сакавіка 2010 года, пасля таго, як з верасня 2009 ніякіх дзеянняў не было прадпрынята выканаўчы камітэт ФІФА пагадзіўся з рашэннем прадставіць на наступным кангрэсе ФІФА прапанову выключыць футбольную асацыяцыю Брунея (ФАБ), калі яна не будзе адноўлена урадам.

ФІФА вынесла папярэджанне, што калі прадстаўнікі ФАБ не прыйдуць на кангрэс ФІФА 9-10 чэрвеня ў Паўднёвай Афрыцы, каб абмеркаваць умовы прыпынення, ФАБ будзе выключаная. Бруней быў адноўлены ў правах 31 мая 2011 года.

## Чэмпіянат свету 
* 1930—1982 — *не ўдзельнічала*
* 1986 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1990—1998 — *не ўдзельнічала*
* 2002 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2006—2010 — *не ўдзельнічала*
* 2014 — *дыскваліфікаваная*
* 2018—2026 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Кубак Азіі 
* 1956—1968 — *не прымала ўдзел*
* 1972—1976 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1980—1984 — *знялася з турніру*
* 1988—1996 — *не ўдзельнічала*
* 2000—2004 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2007 — *не ўдзельнічала*
* 2011 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 2015 — *знялася з турніру*
* 2019—2023 — *не прайшла кваліфікацыю*

## Крыніцы 
Бруней
Катэгорыя:Футбол у Брунеі
Лядоўнікі (сямейства)

**Лядоўнікі** (*Boreidae*) — нешматлікае сямейства насякомых з атраду скарпіёнавых мух, якое налічвае каля 30 відаў. Усе віды барэальныя і сустракаюцца на высокіх пунктах у Паўночным паўшар’і. Апошнія даследаванні паказалі, што прадстаўнікі сямейства больш роднасныя блохам, чым іншым скарпіёнавым мухам.

## Апісанне 
Даўжыня цела 2-6 мм. Дзюбападобна выцягнутая галава мае грызучы ротавы апарат. Крылы ў самак цалкам рэдукаваныя, у самцоў — зачаткавыя. Перасоўваюцца, падскокваючы, накшталт некаторых павукоў і нагахвостак. З’яўляюцца ў адлігу на снезе паблізу месцаў, пакрытых імхамі, якімі харчуюцца як імага, так і лічынкі. Гінуць пры павышэнні тэмпературы да такой, якая з’яўляецца аптымальнай для большасці іншых насякомых.

## Развіццё 
Лічынка генерыруе 2 гады, восенню акукліваецца. Перад пачаткам зімы з’яўляюцца дарослыя асобіны.

## Ахова 
Адзін від уключаны ў Чырвоную кнігу Ленінградскай вобласці (Boreus westwoodi Hagen, 1866).

## Храмасомы 
Гаплоідны набор храмасом у даследаваных відаў вагаецца ад 9 (Hesperoboreus notoperates) да 14 (Boreus hyemalis) (Penny, 1977: pp.149—150).

## Літаратура 
* Мартынова О. М. (1954). *Скорпионницы (Mecoptera) фауны СССР. 1. Boreidae.* — Труды Зоологического института АН СССР. — Москва. — Том 15. С.54-66.
* Penny, Norman S. (1977). *A Systematic Study of the Family Boreidae (Mecoptera).* — Lawrence: The University of Kansas. — Science Bulletin: Vol. 51, No. 5. — Pp. 141—217. http://www.biodiversitylibrary.org/name/Boreidae#165

## Спасылкі 
* 
* Boreidae на www.biolib.cz 
* Boreidae на taxonomicon.taxonomy.nl 
* Boreidae на Animal Diversity Web
* Литература по Boreidae на Biodiversity Heritage Library
* Boreidae на Encyclopedia of Life

Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Скарпіёнавы мухі
Hypogastrura nivicola

**Hypogastrura nivicola** — від нагахвостак. У цёплы зімовы дзень можна ўбачыць як прадстаўнікі віду скачуць па снезе.

Даследчыкі Універсітэта Куінс у Канадзе секвеніравалі і сінтэзавалі падобны антыфрызу бялок, які дазваляе *H. nivicola* існаваць ва ўмовах мінусавых тэмператур, і знайшлі, што гэта самы багаты гліцынам з вядомых бялкоў. Ёсць надзея, што падобныя бялкі могуць быць карысныя для захоўвання органаў для трансплантацыі і атрымання марожанага. Пры прадухіленні ўтварэння крышталяў лёду ў тканках органы могуць быць захаваны пры больш нізкіх тэмпературах, што павялічыць час іх жыццяздольнасці па-за жывога цела. У адрозненне ад іншых бялкоў з аналагічнымі функцыямі, бялок, знойдзены ў *H. nivicola* лёгка разбураецца пры падвышаных тэмпературах.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нагахвосткі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1846 годзе
Дом Ландау (Магілёў, Ленінская вуліца)

**Дом Ландау** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны па Ленінскай вуліцы, 3.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў XIX ст.  на вул. Вялікай Садовай пабудаваны як жылы, даходны дом. У 1901 г. належаў Ландау. Да 1980-х гадоў выкарыстоўваліся пад жыллё. Пасля рэстаўрацыі тут размяшчаўся Стандарт сэрвіс плюс, цэнтр сертыфікацыі, касметычны кабінет «Мэры Кор» - Салон Прыгажосці і Шлюбны салон Квін.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры эклектыкі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:Стары горад (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі эклектыкі
Мяу кисс ми

***Мяу кисс ми*** () — трэці студыйны альбом гурта «Би-2», выдадзены ў 2001 годзе.

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Лёва «Бі-2» — вакал, гітара
* Шура «Бі-2» — гітара, вакал
* Мікалай Плявін  — клавішныя
* Аляксандр Любарскі — бас, губны гармонік
* Рыгор Габерман  — ударныя

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2001 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Би-2»
Дом па Ленінскай вуліцы, 5/1 (Магілёў)

**Дом па Ленінскай вуліцы, 5/1** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы. Помнік архітэктуры эклектыкі.

## Архітэктура 
Дамы № 3,  5/1  і 5/2 ствараюць адзіны комплекс забудовы з будынкам былой гарадской управы (№ 1). Дом № 5/1 уяўляе сабой двухпавярховы, прамавугольны ў плане будынак з невялікім крылом з боку дваровага фасада. Гладкая сцяна фасада члянёна прамавугольнымі аконнымі праёмамі і падзелена міжпаверхавым карнізным поясам. Унутранная планіроўка анфіладная.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:Стары горад (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі эклектыкі
Сарамлівасць кроны

* ў ]]
**Сарамлівасць кро́ны** () — феномен, які назіраецца ў некаторых відаў дрэў, калі кроны поўнасцю развітых дрэў не стыкаюцца, фарміруючы полаг лесу з каналамі-прабеламі. Іншыя назвы — «разамкнутасць полагу», «сарамлівасць полагу», ці «міжкронавая прастора». Назіраецца ў дрэў аднаго віду, аднак зафіксаваны выпадкі між дрэвамі розных відаў.

Навукоўцы не прыйшлі да адзінага меркавання аб дакладных прычынах «сарамлівасцi», хоць у навуковай літаратуры гэты феномен абмяркоўваецца з 1920-х гадоў.

Па адной з версій, высокія тонкія дрэвы ў час моцных вятроў пашкоджваюцца і, каб пазбегнуць сутыкненняў адно з адным, рэагуюць «сарамлівасцю кроны». Эксперыменты выявілі, што дрэвы паступова запаўняюць прабелы між кронамі, калі іх штучна абмежаваць ад сутыкнення з прычыны дзеянні ветру.

Аднак малайзійскі навуковец Фрэнсіс Ын, які даследаваў *Dryobalanops aromatica'' ў 1977 годзе, не знайшоў на гэтым дрэве доказаў пашкоджанняў ад трэння і выказаў здагадку, што зверху зоны росту адчувальныя да ўзроўню асветленасці і спыняюць рост пры збліжэнні з іншымі раслінамі.

Іншае тлумачэнне складаецца ў тым, што «сарамлівасць кроны» перашкаджае распаўсюджванню насякомых-мінёраў.

Катэгорыя:Марфалогія раслін
Dipterocarpaceae

**Dipterocarpaceae** — сямейства двухдольных раслін, якое ўваходзіць у парадак Мальвакветныя.

## Батанічнае апісанне 
*]]
*]]
Прадстаўнікі сямейства з'яўляюцца буйнымі лесаўтваральнымі дрэвамі і, як правіла, маюць вышыню 40-70 м. Некаторыя, як, напрыклад, прадстаўнікі родаў *Dryobalanops*, *Hopea* і Shorea дасягаюць нават больш 80 метраў у вышыню, а адзін узор Shorea faguetiana меў вышыню 88,3 м і з'яўляўся адным з самых высокіх жывых арганізмаў. Плод — крылатка з двума крыламі, што і дало назву сямейству (па-грэчаскі *di* = "два", *pteron* = "крыло" і *karpos* = "плод").

## Арэал і месцы пражывання 
Прадстаўнікі сямейства пантрапічныя расліны, сустракаюцца ад поўначы Паўночнай Амерыкі да Афрыкі, Сейшэльскіх астравоў, Індыі, Індакітая, Інданезіі і Малайзіі. Найбольшай разнастайнасці яны дасягаюць на востраве Барнеа. Сустракаюцца ў асноўным у вільготных нізінных трапічных лясах.

## Ахова 
У цяперашні час многія віды сямейства знаходзяцца ў небяспецы з-за скарачэння месцаў пражывання па прычыне празмернай незаконнай высечкі лясоў.

## Значэнне 
Драўніна дрэў сямейства мае важнае гандлёвае значэнне. Акрамя таго, з іх атрымліваюць араматычныя эфірныя алеі, бальзамы, смолы. З іх таксама вырабляюць фанеру.

## Роды 
Сямейства ўключае ў сябе 16 родаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* Ashton, P. S. Dipterocarpaceae. In *Tree Flora of Sabah and Sarawak,* Volume 5, 2004. Soepadmo, E., Saw, L. G. and Chung, R. C. K. eds. Government of Malaysia, Kuala Lumpur, Малайзія. ISBN 983-2181-59-3
* Ashton, P. S. Dipterocarpaceae. *Flora Malesiana*, 1982 Series I, 92: 237-552

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мальвакветныя
Катэгорыя:Сямействы раслін