open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carnus hemapterus

*Carnus hemapterus* — від двукрылых насякомых роду  сямейства  невялікага памеру пераважна чорнага колеру.

## Біялагічнае апісанне 
Прадстаўнікі роду  з’яўляюцца крывасмактальнымі эктапаразітамі птушанят. У рамках гэтага роду *Carnus hemapterus* — гэта адзіны від, шырока распаўсюджаны ў Еўропе і паўночных і ўмераных абласцях Азіі і Амерыкі. Даўжыня цела самак складае каля 1,5 мм, самцы менш. Звычайна жыве ў гнёздах сярэдніх і вялікіх здаровых птушак, пры ўмове, што гняздо не на зямлі. Асабліва часта сустракаецца на птушанятах , , ,  і .

## Літаратура 
* F. Valera, H. Hoi, A. Darolova & J. Kristofik (2004).
* F. Valera, A. Casas-Criville & M. A. Calero-Torralbo (2006).
* A. Roulin, C. Riols, C. Dijkstra & A.-L. Ducrest (2001).
* I. Lopez-Rull, M. Gil & D. Gil (2007).
* Liker A, Márkus M, Vozár Á, Zemankovics E, Rózsa L 2001. Distribution of Carnus hemapterus in a starling colony. Canadian Journal of Zoology, 79, 574—580.
* Václav R, Calero-Torralbo MA, Valera F 2008. Ectoparasite load is linked to ontogeny and cell-mediated immunity in an avian host system with pronounced hatching asynchrony. Biological Journal of the Linnean Society, 94, 463—473.
* Valera F, Martin-Vivald M, Carles-Tolra M 2006b

Катэгорыя:Караткавусыя двухкрылыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1818 годзе
(85) Іо

**(85) Іо** () — буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да цёмнага спектральнага класа B. Ён быў адкрыты 19 верасня 1865 года амерыканскім астраномам Крысціянам Петэрсам у абсерваторыі Лічфілд, ЗША і названы ў гонар Іо, дачкі найстаражытнага аргіўскага цара і ў той жа час рачнога бога Інаха ў старажытнагрэчаскай міфалогіі.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1865 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
Свята-Георгіеўская царква (Гальшаны)

**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Гальшаны Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
25 ліпеня 1900 года быў закладзены першы камень пад падмурак храма. На месца будаўніцтва прыхаджане падводамі падвозілі зямлю і камяні, насыпаўшы грунт вышэй за ўзровень вуліцы так, што старая царква засталася збоку. Будаўніцтва праводзілася на сродкі, выдзеленыя Найсвяцейшым Сінодам — 15,5 тысяч рублёў, ахвяраванні вернікаў і сродкі дабрахотных ахвяравальнікаў, якія паступалі з усёй Расіі дзякуючы просьбе айца Уладзіміра ў царкоўнай прэсе. Царква была пабудавана за адзін год у 1901 годзе з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Храм 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыі: 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца, трапезная, асноўны аб’ём, 5-гранная апсіда з бакавымі 4-граннымі рызніцамі. У сілуэце будынка дамінуюць цыбулепадобныя купалы над званіцай і 4-схільным дахам асноўнага кубападобнага аб’ёму.

Галоўны ўваход адзначаны буйным парталам з высокім 2-гранным шчытом і арачным праёмам на 2 парах паўкалон. Падобнымі парталамі аформлены бакавыя ўваходы. У люкарне над галоўным уваходам размешчаны абраз «Спас Пантакратар». Лаканічнае дэкаратыўнае ўбранне белакаменных фасадаў абмежавана ажурнымі фрызавымі паясамі з гарадкоў, плоскімі броўкамі арачных аконных праёмаў, вуглавымі лапаткамі, поясам какошнікаў каля аснавання шатра званіцы.

Абкружана каванай агароджай з брамай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
* Левченко, А. Гольшанской Свято-Георгиевской церкви 100 лет (1901—2001) : история, факты, комментарии / Священник Андрей Левченко. — Гольшаны: Свято-Георгиевская церковь, 2003. — 22. с.: ил.

## Спасылкі 
* http://hram.by/churches/view/87/

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Гальшаны
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1901 год у Беларусі
(239) Адрастэя

**(239) Адрастэя**  — астэроід галоўнага пояса, які быў выяўлены 18 жніўня 1884 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у Венскай абсерваторыі. Названы ў гонар Адрастэі, німфы ў старажытнагрэчаскай міфалогіі, якая выхавала Зеўса на Крыце і з’яўлялася яго карміцелькай, ці дачкі Зеўса, багіні вечнай справядлівасці. Назва была прапанавана спадарыняй *Бертай Шнайдэр*. 
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Адрастэя і яго становішча ў Сонечнай сістэме
Астэроід не варта блытаць з аднайменным спадарожнікам Юпітэра.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1884 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Іаганам Палізам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(12) Вікторыя

**(12) Вікторыя** () — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа L. Ён быў адкрыты 13 верасня 1850 года англійскім астраномам Джонам Хайндам у абсерваторыі Бішапа, Вялікабрытанія і названы ў гонар старажытнарымскай багіні перамогі Вікторыі. 
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Вікторыя і яго становішча ў Сонечнай сістэме
Супадзенне з імем каралевы Вялікабрытаніі выклікала спрэчкі, з-за таго, што некаторыя астраномы пярэчылі супраць выкарыстання імёнаў кіруючых сюзерэнаў. Бенджамін Гоулд (*Benjamin Apthorp Gould*), рэдактар «Астранамічнага часопіса», прапанаваў замяніць імя на *Кліо* (у наш час выкарыстоўваюцца для астэроіда № 84). Аднак, Вільям Бонд (*William Cranch Bond*), дырэктар Гарвардскай абсерваторыі настойваў на захаванні імя *Вікторыя*, таму што міфалагічная ўмова імя была выканана. У выніку меркаванне Бонда ўзяло верх, і было прынята большасцю астраномаў свету.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1850 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Патрыярх (царкоўны сан)

**Патрыя́рх** (ад , «пачынальнік роду») — найвышэйшы епіскапскі тытул у праваслаўнай царкве, кіраўнік памеснай праваслаўнай царквы. Таксама тытул старшага епіскапа ў некаторых іншых цэрквах.

## Гісторыя 
У Старажытнай Іўдзеі патрыярхам называлі старшыню сінедрыёна — найвышэйшага калегіяльнага органа ўлады.

У хрысціянскай царкве з IV ст. патрыярх — кіруючы епіскап некаторых гарадоў і зямель (александрыйскі, іерусалімскі, канстанцінопальскі, антыяхійскі, рымскі).

З канца VI ст. канстанцінопальскі патрыярх атрымаў тытул Усяленскага з правам склікаць Усяленскія саборы і прызначаць мітрапалітаў.

Папа Рымскі разглядаўся тады як патрыярх заходняй часткі Візантыі. Аднак рымская царква пасля свайго аддзялення не пагадзілася з гэтым і з XIII ст. увяла тытул патрыярха для епіскапаў асобных старажытных епархій у падпарадкаванні папы.

Тытул патрыярха існуе таксама ў армяна-грыгарыянскай, копцкай у Егіпце, эфіопскай і іншых старажытных усходніх цэрквах.

Праваслаўная царква на Беларусі з пачатку свайго існавання і да 1596 г. знаходзілася пад амафорам (апекай) канстанцінопальскага патрыярха. Са згоды апошняга ставіліся мітрапаліты Кіеўскай мітраполіі, да якой першапачаткова адносіліся і беларускія праваслаўныя епархіі. У 1596 г. канстанцінопальскі патрыярх накіраваў свайго экзарха Нікіфара на праваслаўны сабор у Берасці, які выступіў супраць Берасцейскай уніі 1596 года.

У 1620—86 гг. адноўленая праваслаўная царкоўная арганізацыя Беларусі зноў знаходзілася пад апекай канстанцінопальскага патрыярха, у 1686—1700 гг. і з 1917 г. — патрыярха маскоўскага і ўсяе Русі.

Першы маскоўскі патрыярх быў пастаўлены ў 1589 г. (у 1700—1917 патрыярха не было). Ён кіруе царквой сумесна са Свяшчэнным сінодам і Архірэйскім саборам, выбіраецца пажыццёва на Памесным саборы (сходзе прадстаўнікоў духавенства і вернікаў царквы). За час існавання Маскоўскага патрыярхата было 16 патрыярхаў: Іоў (1589—1605); Ігнацій (1605—06); Гермаген (1606—12); Філарэт (1619—33); Іаасаф І (1634—40); Іосіф (1642—52); Нікан (1652—67), пры якім патрыяршаства дасягнула найбольшай палітычнай магутнасці; Іаасаф II (1667—72); Піцірым (1672—73); Іаакім (1674—90); Адрыян (1690—1700); Ціхан (1917—25); Сергій (1925—27 — намеснік, у 1927—43 — месцаахоўнік, 1943—44 — патрыярх); Аляксій (1945—70); Пімен (1970—90); Аляксій II (з 1990), які ў 1991, 1995 і 1998 наведваў Беларусь.

У наш час патрыярхі ўзначальваюць таксама Канстанцінопальскую, Александрыйскую, Антыяхійскую, Іерусалімскую, Грузінскую (каталікос-патрыярх), Сербскую, Балгарскую, Румынскую памесныя праваслаўныя цэрквы.

## Літаратура 
* 
* 
* Под Патриаршим омофором. — М., 1989.

Катэгорыя:Гісторыя хрысціянства
Катэгорыя:Патрыярхі
Катэгорыя:Рэлігійныя тытулы
Катэгорыя:Рэлігія ў Візантыі
Катэгорыя:Прадстаяцелі праваслаўных цэркваў
Катэгорыя:Каталіцтва
(13) Эгерыя

**(13) Эгерыя**  — вельмі буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да даволі рэдкага спектральнага класа G. Ён быў адкрыты 2 лістапада 1850 года італьянскім астраномам Анібале дэ Гаспарысам у абсерваторыі Кападзімонтэ, Італія і названы ў гонар старажытнарымскай німфы вады Эгерыі. Назва была прапанавана французскім астраномам Урбэнам Левер'е, першаадкрывальнікам Нептуна.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1850 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 200 да 400 км
(14) Ірэна

**(14) Ірэна**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S.  Ён быў адкрыты 19 мая 1851 года англійскім астраномам Джонам Хайндам у абсерваторыя Бішапа, Вялікабрытанія і названы ў гонар старажытнарымскай багіні свету Эйрэны.

Назва прапанаванае Джонам Гершэлем было звязана з Сусветнай выстаўкай, якая праходзіла ў лонданском Гайд-парку з 1 мая па 15 кастрычніка 1851 года, стала вяхой у гісторыі прамысловай рэвалюцыі.
Пакрыццё зорак астэроідам назіралася чатыры разы. Па выніках гэтых назіранняў стала магчыма гаварыць пра сферычную форму гэтага астэроіда.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* When did the asteroids become minor planets? 
* 
* Б. А. Гулд, *New planet*, Astronomical Journal, Vol. 2, iss. 27, p. 22, June 1851

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1851 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(15) Эўномія

**15 Эўномія** (15 Eunomia) — астэроід галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 29 ліпеня 1851 г. італьянскім астраномам Анібале дэ Гаспарысам у Неапалі, Італія. Астэроід названы ў гонар старажытнагрэчаскай оры Эўноміі, дачкі Зеўса і Феміды.
Астэроід не перасякае арбіту Зямлі і абарачаецца вакол Сонца за 4,30 юліянскіх гадоў.
## Згадванні ў мастацтве 
* Адным з месцаў дзеяння аповесці братоў Стругацкіх «Стажоры» быў астэроід Эйномия, на якім размяшчалася лабараторыя па эксперыментальнай праверцы АТА і іншых фізічных тэорый.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Крыніцы 
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1851 годзе
Катэгорыя:Астэроіды класа S
Катэгорыя:Сямейства Эўноміі
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 200 да 400 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
Паланафобія

**Паланафобія** - (антыпаланізм,польск. Pogonophobia, antypolonizm) - разнавіднасць ксенафобіі, якая выяўляецца ў нянавісці да палякаў і/або Польшчы, польскай культуры і т.п.
Тэрмін «антипаланізм» быў створаны ў Польшчы ў пачатку XX стагоддзя, упершыню з'явіўшыся ў працы польскага гісторыка Францішака Буяка La question Juive en Pologne, як аналогія антысемітызму. Ён быў выкарыстаны некаторымі польскімі мыслярамі ў гады «Салідарнасці». Тэрмін стаў зноў актыўна выкарыстоўвацца ў польскіх нацыяналістычных колах у 1990-я і ў рэшце рэшт стаў агульнаўжывальным, адлюстраваны ў вядучых польскіх газетах, такіх як Gazeta Wyborcza. У апошнія гады паланафобія, або антыпаланізм, была падрабязна вывучана ў навуковых працах польскімі, нямецкімі, амерыканскімі і расійскімі даследчыкамі.

## Гл. таксама 
* Паланафілія

Катэгорыя:Ксенафобія
(18) Мельпамена

**(18) Мельпамена**  — буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 24 чэрвеня 1852 года англійскім астраномам Джонам Хайндам у абсерваторыі Бішапа, Вялікабрытанія і названы ў гонар старажытнагрэчаскай музы трагедыі Мельпамены.

11 снежня 1978 года назіралася пакрыццё астэроідам зоркі SAO 114159. Па выніках гэтага назірання была высунута здагадка пра магчымасць наяўнасці спадарожніка ў гэтага астэроіда, які атрымаў часовае абазначэнне S/1978 (18) 1. Пазней, у 1993 годзе Мельпамена назіралася ў тэлескоп Хабл, але пацвердзіць наяўнасць спадарожніка так і не ўдалося.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* 
* 
* The 487 Radar-Detected Asteroids and Comets

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1852 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(19) Фартуна

**(19) Фартуна** () — вельмі буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да вельмі цёмнага спектральнага класа G. Ён быў адкрыты 22 жніўня 1852 года англійскім астраномам Джонам Хайндам у абсерваторыі Бішапа, Вялікабрытанія, і названы ў гонар старажытнарымскай багіні поспеху Фартуны.

Склад астэроіда падобны са складам карлікавай планеты Цэрэры і мае цёмную паверхню са слядамі касмічнага выветрывання, багатую найпрасцейшымі арганічнымі рэчывамі, у прыватнасці талінамі.

Паводле даных назіранняў касмічнага тэлескопа Хабл, астэроід мае блізкую да сферычнай форму з максімальным дыяметрам каля 225 км. Спадарожнікаў у астэроіда выявіць не ўдалося.
Яшчэ больш удакладніць фізічныя параметры астэроіда ўдалося дзякуючы неаднаразовым назіранням пакрыцця зорак гэтым целам і правядзенню радарных даследаванняў.

Масу астэроіда ўдалося ацаніць большай часткай дзякуючы таму, што Фартуна патрапіла пад узбуральнае ўздзеянне з боку іншага астэроіда (135) Герта. Першапачаткова амерыканскі астраном Джэймс Баер ацэньваў масу Фартуны як 1,08 кг, але пазней ён выказаў здагадку, што астэроід мае больш высокую масу 1,27 кг.

Паколькі астэроід знаходзіцца ў галоўным поясе і мае слаба выцягнутую арбіту, то ён не ўяўляе небяспекі для Зямлі і заўсёды будзе заставацца ад яе на значнай адлегласці. Затое ён лёгка можа збліжацца з іншымі астэроідамі. Адно з такіх збліжэнняў адбылося 21 снежня 2012 года, калі Фартуна прайшла ўсяго ў 6,5 млн км ад астэроіда (687) Тынэта.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1852 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 200 да 400 км
(22) Каліёпа

**(22) Каліёпа**  — гэта астэроід галоўнага пояса. Ён быў адкрыты 16 лістапада 1852 года англійскім астраномам Джонам Хайндам у абсерваторыі Бішапа, Вялікабрытанія і названы ў гонар Каліёпы, музы эпічнай паэзіі ў старажытнагрэчаскай міфалогіі.
## Арбітальныя характарыстыкі 
Дадзены астэроід размешчаны ва ўнутранай частцы галоўнага пояса на адлегласці 2,91 а.а. ад Сонца. Паколькі ён рухаецца па практычна кругавой арбіце з нізкім эксцэнтрысітэтам блізкім да 0,101, яго адлегласць ад Сонца змяняецца даволі слаба, прыкладна ад 391,404 млн км у перыгеліі да 479,282 млн км у афеліі.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* Kalliope and Linus very well resolved with the 8 m VLT at ESO. Also includes a Kalliope shape model.
* shape model deduced from lightcurve 
* orbit diagram for Linus 
* A different VLT image of Kalliope and Linus 
* Data sheet at Johnston’s Archive, includes some other parameters.
* Prediction and Reduction of Stellar Occultations of Binary Asteroids 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1852 годзе
Катэгорыя:Падвойныя астэроіды
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(23) Талія

**(23) Талія**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S, які складаецца пераважна з сілікатаў жалеза і магнію. Ён быў адкрыты 15 снежня 1852 года англійскім астраномам Джонам Хайндам у абсерваторыі Бішапа, Вялікабрытанія і названы ў гонар Станы, старажытнагрэчаскай музы камедыі і лёгкай паэзіі.

Вялікая паўвось арбіты астэроіда размяшчаецца паміж арбітальнымі рэзанансамі 3:1 і 5:2 і валодае параўнальна высокім значэннем эксцэнтрысітэту (0,233).
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1852 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
Свята-Успенская царква (Галяні 1)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Галяні 1 Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці. Размяшчаецца ва ўсходняй частцы вёскі.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1903 годзе з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры эклектыкі з выкарыстаннем форм старажытнарускага царкоўнага дойлідства. Чатырохчасткавая падоўжна-восевая кампазіцыя храма складаецца з прытвора-званіцы (васьмярык — чацвярык — васьмярык), працяглай трапезнай, кубападобнай малітоўнай залы з бакавымі прыдзеламі, паўкруглых апсіды і бакавых рызніц. Сяродкрыжжа завершана 8-гранным светлавым барабанам з шатровым верхам і макаўкай. Акрамя галоўнага ёсць 2 вуглавыя ўваходныя прытворы ў выглядзе далучаных да асноўнага аб'ёму гранёных прыбудоў. На плоскасных атынкаваных фасадах вылучаюцца пластычныя ліштвы аконных праёмаў з трохвугольнымі сандрыкамі.

Унутры пануе прастора сяродкрыжжа, завершанага светлавым барабанам на ветразевых скляпеннях.

## Літаратура 
*  — С. 288
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Магілёўскага раёна
Катэгорыя:Галяні 1
Катэгорыя:1903 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі эклектыкі
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
(25) Факея

**(25) Факея**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S і ўзначальвае аднайменнае сямейства астэроідаў. Ён быў адкрыты 6 красавіка 1853 года французскім астраномам Жанам Шакарнакам у Марсельскай абсерваторыі, Францыя і названы ў гонар старажытнагрэчаскага горада Факея, порта ў Іоніі (заходняя частка паўвострава Малая Азія), жыхары якога заснавалі Масілію (цяпер Марсель) каля 600 года да н.э..
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет
* Сямейства астэроідаў

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 2006-Oct-03 Occultation  / (2006 Asteroidal Occultation Results for North America)

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1853 годзе
Катэгорыя:Астэроіды Галоўнага пояса
Катэгорыя:Сямейства Факеі
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(26) Празерпіна

**(26) Празерпіна** () — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 5 мая 1853 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі, Германія і названы ў гонар Празерпіны, старажытнарымскай багіні падземнага царства, дачкі Юпітэра і Цэрэры.
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Празерпіна і яго становішча ў Сонечнай сістэме
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1853 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(28) Белона

**(28) Белона** () — буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 1 сакавіка 1854 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі, Германія і названы ў гонар Белоны, старажытнарымскай багіні вайны, якая ўваходзіць у світу Марса. Назва была прапанавана нямецкім астраномам Іаганам Энке і сімвалізавала пачатак Крымскай вайны.
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Белона і яго становішча ў Сонечнай сістэме

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1854 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
(27) Эўтэрпа

**(27) Эўтэрпа**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 8 лістапада 1853 года англійскім астраномам Джонам Хайндам у абсерваторыі Бішапа, Вялікабрытанія і названы ў гонар Эўтэрпы, старажытнагрэчаскай музы лірычнай паэзіі і музыкі.
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Эўтэрпа і яго становішча ў Сонечнай сістэме
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1853 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(51828) Іланрамон

**(51828) Іланрамон**  — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 20 ліпеня 2001 года ў рамках праграмы NEAT па пошуку калязямных астэроідаў у Паламарскай абсерваторыі, ЗША і названы ў гонар ізраільскага астранаўта Ілана Рамона, які загінуў 1 лютага 2003 года ў выніку катастрофы шатла «Калумбія».

Астэроід Іланрамон — адзін з сямі астэроідаў, адкрытых у Паламарскай абсерваторыі ў сярэдзіне ліпеня 2003 года, названых у памяць пра загінулых астранаўтаў "Калумбіі".
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (51801—51900)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* NASA JPL — Space Shuttle Columbia Tribute page 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2001 годзе
(2188) Арляня

**(2188) Арляня** () — няправільнай формы астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 28 кастрычніка 1976 года савецкім астраномам Людмілай Жураўлёвай у Крымскай астрафізічнай абсерваторыі і названы ў гонар Усерасійскага піянерскага лагера ЦК УЛКСМ «Арляня», з нагоды яго 20-годдзя.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (2101—2200)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1976 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Людмілай Жураўлёвай
(30) Уранія

**(30) Уранія**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 22 ліпеня 1854 года англійскім астраномам Джонам Хайндам у абсерваторыі Бішапа, Вялікабрытанія і названы ў гонар Ураніі, старажытнагрэчаскай музы астраноміі. Гэта апошні астэроід, адкрыты навукоўцам.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1–100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* Keck image of (30) Urania

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1854 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(1421) Эсперанта

**(1421) Эсперанта** () — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 18 сакавіка 1936 года фінскім астраномам Ір'ё Вяйсяля ў Абсерваторыі Турку і названы ў гонар эсперанта, самай распаўсюджанай штучнай мовы, створанай у 1887 годзе Лазарам Заменгофам.
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Эсперанта і яго становішча ў Сонечнай сістэме
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1401—1500)
* Класіфікацыі малых планет
* (1462) Заменгоф
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1936 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Эсперанта
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Ір’ё Вяйсяля
(24) Феміда

**(24) Феміда**  — вельмі буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да цёмнага спектральнага класа B і ўзначальвае сямейства Феміды. Ён быў адкрыты 5 красавіка 1853 года італьянскім астраномам Анібале дэ Гаспарысам у абсерваторыі Кападзімонтэ, Італія, і названы ў гонар Феміды, старажытнагрэчаскай багіні правасуддзі, другой жонкі Зеўса.

## Арбіта і вярчэнне 
Дадзены астэроід размешчаны бліжэй да знешняй часткі галоўнага пояса, на адлегласці 3,14 а.а. ад Сонца. Ён рухаецца па эліптычнай арбіце з вельмі малым нахілам да плоскасці экліптыкі 0,757 ° і адносна нізкім эксцэнтрысітэтам, блізкім да 0,129, таму яго адлегласць ад Сонца змяняецца даволі слаба — прыкладна ад 408,671 млн км у перыгеліі да 529,652 млн км у афеліі. Арбітальны перыяд складае каля 5,54 года. Пры гэтым лёд не можа доўгі час знаходзіцца на ім у стабільным стане, таму што за кошт адноснай блізкасці астэроіда да Сонца, на ім даволі інтэнсіўна павінны ісці працэсы выпарэння лёду, што абмяжоўвае час яго існавання ўсяго некалькімі гадамі. Такім чынам на астэроідзе павінны існаваць крыніцы, якія ўвесь час папаўнялі б запасы лёду на паверхні. Навукоўцамі выяўлена два магчымых механізму папаўнення запасаў вадзянога лёду на паверхні.
*Варыянт першы.* Неглыбока пад паверхняй Феміды знаходзяцца буйныя запасы вадзянога лёду. Пры ўдарах дробных касмічных целаў утоеная вада выпараецца і тут жа замярзае і абсоўваецца на вялікай плошчы.
*Варыянт другой.* Утварэнне вады на паверхні астэроіда адбываецца ў выніку хімічных рэакцый, якія ўзнікаюць пад дзеяннем сонечнага ветру. Высокаэнергетычныя сонечныя пратоны ўзаемадзейнічаюць з вокісламі металаў з паверхні астэроіда, расшчапляючы іх на іоны. Гідраксільныя групы, якія ўтварыліся, а таксама іоны вадароду і кіслароду, злучаючыся паміж сабой, здольныя ўтварыць малекулы вады, якія абсоўваюцца на паверхню астэроіда і накопліваюцца там у відзе лёду.
Навукоўцы мяркуюць, што менавіта такога роду астэроіды, якія сутыкаліся з Зямлёй у перыяд позняй метэарытнай бамбардзіроўкі маглі быць крыніцамі вады на нашай планеце, бо на ранніх этапах сваёй гісторыі Зямля была занадта гарачая, каб утрымаць дастатковую колькасць вады. Такім чынам, амаль уся вада, якая існуе на Зямлі на даны час, з’яўляецца знешняга паходжання. А наяўнасць складаных арганічных злучэнняў у чарговы раз умацоўвае гіпотэзу пансперміі.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет
* Сямейства астэроідаў
* Феміда, гіпатэтычны спадарожнік

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1853 годзе
Катэгорыя:Астэроіды Галоўнага пояса
Катэгорыя:Сямейства Феміды
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(11881) Мірстэйшэн

**(11881) Мірстанцыя** () — астэроід галоўнага пояса. Ён быў адкрыты 20 жніўня 1990 года бельгійскім астраномам Эрыкам Эльстам у абсерваторыі Ла-Сілья і названы ў гонар савецкай (пазней расійскай) арбітальнай станцыі «Мір».
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (11801—11900)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1990 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Эрыкам Эльстам
Бараўляны (Барысаўскі раён)

**Бараўля́ны** (, ) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зембінскага сельсавета.

Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Карсакавіцкага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зембінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёна
(3054) Стругацкія

**(3054) Стругацкія** () — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 11 верасня 1977 года савецкім астраномам Мікалаем Чарных і названы ў гонар савецкіх пісьменнікаў-фантастаў братоў Стругацкіх.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (3001—3100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1977 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Мікалаем Чарных
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(89) Юлія

**(89) Юлія** () — буйны астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 6 жніўня 1866 года французскім астраномам Эдуардам Стэфанам у Марсельскай абсерваторыі і названы ў гонар хрысціянскай святой Юліі Карсіканскай, якая памерла у V стагоддзі.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1866 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
(267) Тырза

**(267) Тырза** () — астэроід галоўнага пояса, які належыць да спектральнага класа D. Ён быў адкрыты 27 мая 1887 года французскім астраномам Агюстам Шарлуа ў Абсерваторыі Ніцы і названы ў гонар Тырзы, жанчыны, якая згадваецца ў Бібліі. Гэта першы астэроід, адкрыты гэтым астраномам.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (201—300)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html The Asteroid Orbital Elements Database]
* Minor Planet Discovery Circumstances
* Asteroid Lightcurve Data File

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1887 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Агюстам Шарлуа
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(31) Еўфрасіна

**(31) Еўфрасіна**  — вельмі буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да цёмнага спектральнага класа C.
Ён быў адкрыты 1 верасня 1854 года амерыканскім астраномам Джэймсам Фергюсанам у старой ваенна-марской абсерваторыі ЗША і названы ў гонар Еўфрасіны, адной з трох багінь весялосці ў старажытнагрэчаскай міфалогіі, якія адпавядаюць рымскім *грацыям*. Гэта першы астэроід, адкрыты Джэймсам Фергюсанам.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1854 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 200 да 400 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(95) Арэтуса

**(95) Арэтуса**  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да цёмнага спектральнага класа C. Ён быў адкрыты 23 лістапада 1867 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі, Германія і названы ў гонар Арэтусы, адной з німф са старажытнагрэчаскай міфалогіі.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* Самы цёмны астэроід
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1867 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(17) Фетыда

**(17) Фетыда**  — даволі буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 17 красавіка 1852 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі, Германія і названы ў гонар старажытнагрэчаскай марскі німфы Фетыды, дачкі Нерэя і Дарыды.

Пакрыццё астэроідам зорак назіралася ў 1999 годзе ў штаце Арэгон. Маса астэроіда была вылічана  James Baer і Steven Chesley у 2007 годзе па абурэннях арбіты Фетыды ад астэроідаў (4) Веста і (11) Парфенопа і склала 1,2  кг пры шчыльнасці 3,21 г/см³.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет
## Заўвагі 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 2011-Apr-22 Occultation  (Durech Model) / (2011 Asteroidal Occultation Results for North America)

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1852 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(10054) Саломін

**(10054) Саломін** () — астэроід галоўнага пояса. Ён быў адкрыты 17 верасня 1987 года савецкім астраномам Людмілай Чарных у Крымскай абсерваторыі і названы ў гонар вядомага расійскага акцёра Юрыя Саломіна.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (10001—10100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1987 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Людмілай Чарных
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(94) Аўрора

**(94) Аўрора** () — астэроід галоўнага пояса, які належыць да цёмнага спектральнага класа C. Ён быў адкрыты 6 верасня 1867 года амерыкана-канадскім астраномам Джэймсам Уотсанам у Дэтройцкай абсерваторыі, ЗША і названы ў гонар рымскай багіні світанку Аўроры.
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Аўрора і яго становішча ў Сонечнай сістэме
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1—100)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1867 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 200 да 400 км
(9882) Столман

**(9882) Столман** () — невялікі цёмны астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 28 верасня 1994 года ў рамках праекта ўніверсітэта Арызоны па вывучэнні камет і астэроідаў Spacewatch у абсерваторыі Кіт-Пік і названы ў гонар Рычарда Столмана, заснавальніка Праекта GNU, на выніках працы якога заснавана аперацыйная сістэма GNU/Linux, якая выкарыстоўваецца, у прыватнасці, для некаторых даследаванняў малых планет. 
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Столман і яго становішча ў Сонечнай сістэме
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (9801—9900)
* Класіфікацыі малых планет
* (9965) GNU
* (9885) Лінукс
* (9793) Торвальдс

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1994 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(1565) Леметр

**(1565) Леметр** () — астэроід, які адносіцца да групы марс-кросераў (астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Марса). Адкрыты   бельгійскім астраномам Сільвенам Арэнам. Астэроід названы ў гонар Жоржа Леметра — бельгійскага святара, астранома, аднаго з аўтараў тэорыі расшырэння Сусвету
У жніўні і верасні 2007 года былі праведзены два даследаванні змены крывой бляску Леметра з мэтай вызначэння перыяду вярчэння астэроіда. Аднак, дакладныя вынікі апынулася атрымаць досыць складана, у сувязі з невялікай амплітудай змены крывой бляску. Па выніках даследаванняў былі атрыманы неадназначныя даныя. Паводле першых, перыяд вярчэння Леметра склаў , паводле другіх — у два разы больш, .
Астэроід у перыгеліі пранікае ўнутр арбіты Марса, у афеліі рухаецца ў Галоўным астэроідным поясе. Леметр абарачаецца вакол Сонца за 3,70 юліянскіх гадоў.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1501—1600)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1948 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Сільвенам Арэнам
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(69230) Гермес

**(69230) Гермес**  — калязямны астэроід з групы Апалонаў, які характарызуецца вельмі выцягнутай арбітай з эксцэнтрысітэтам амаль 0,62, з-за чаго падчас свайго руху вакол Сонца ён перасякае арбіты адразу трох планет: Венеры, Зямлі і Марса. Пры гэтым ён можа збліжацца з Зямлёй да адлегласці, якая ўсяго ў два разы перавышае дыяметр арбіты Месяца, як гэта ўжо было 30 кастрычніка 1937 года.

## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (69201—69300)
* Класіфікацыі малых планет
* Спіс астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Венеры
* Спіс астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Зямлі
* Спіс астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Марса
* Спадарожнік астэроіда

## Спасылкі 
* 
* 
* Arecibo 2003 press release 
* Hermes radar results at Cornell University 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1937 годзе
Катэгорыя:Падвойныя астэроіды
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Карлам Рэйнмутам
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Венеры
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Зямлі
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Марса
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам менш за 2 км
Катэгорыя:Назвы астэроідаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі
(1563) Наэль

**(1563) Наэль** () — невялікі астэроід  галоўнага пояса, які быў адкрыты 7 сакавіка 1943 года бельгійскім астраномам Сільвенам Арэнам у абсерваторыі Укел і названы ў гонар сына навукоўца, Эмануэля.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1501—1600)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1943 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Сільвенам Арэнам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(949) Хель

**949 Хель** (949 Hel) — астэроід Галоўнага пояса. Адкрыты 11 сакавіка 1921 года нямецкім астраномам Максам Вольфам у абсерваторыі Гайдэльберг-Кёнігштуль, Германія. Імя астэроіда была прапанавана жонкай навукоўца праз два гады пасля яго смерці, у гонар міфалагічнай скандынаўскай валадаркі свету мёртвых.
Хель не перасякае арбіту Зямлі і абарачаецца вакол Сонца за 5,19 юліянскіх гадоў.
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Хель і яго становішча ў Сонечнай сістэме
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1921 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Максам Вольфам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(945) Барселона

**945 Барселона** (945 Barcelona) — астэроід Галоўнага пояса. Адкрыты 3 лютага 1921 года іспанскім астраномам Хасэ Комас-Солам. Астэроід атрымаў імя ў гонар іспанскага горада Барселоны, у якім нарадзіўся навуковец, і ў якім было адкрыта нябеснае цела.
Астэроід рухаецца са значным ладам да плоскасці экліптыкі Сонечнай сістэмы. Барселона не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 4,29 Юліянскіх гадоў.
thumb|300px|left|Арбіта астэроіда Барселона, і яго становішча ў Сонечнай сістэме на 01.01.2009 г. Малюнак NASA JPL Small Body Orbit Viewer applet
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1921 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар гарадоў
(950) Арэнса

**(950) Арэнса** () — астэроід Галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 1 красавіка 1921 года нямецкім астраномам Карлам Рэйнмутам у Гайдэльбергу, Германія. Названы ў гонар сям’і Арэнсаў (), сяброў даследчыка, якія аказвалі матэрыяльную дапамогу абсерваторыі Гайдэльберг-Кёнігштуль.
Астэроід не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 3,65 юліянскіх гадоў.
thumb|300px|left|Арбіта астэроіда Арэнса, і яго становішча ў Сонечнай сістэме на 01.01.2009 г. Малюнак NASA JPL Small Body Orbit Viewer applet
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1921 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Карлам Рэйнмутам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(944) Ідальга

**944 Ідальга** (944 Hidalgo) — астэроід, які адносіцца паводле класіфікацыі NASA да групы Кентаўраў.
## Арбітальныя і фізічныя характарыстыкі 
Ідальга рухаецца па моцна выцягнутай эліптычнай арбіце. У перыгеліі ён праходзіць Галоўны пояс астэроідаў, набліжаючыся да Сонца да , гэта значыць бліжэй класічных малых планет, такіх як Цэрэра ці Веста. У афеліі жа Ідальга выдаляецца за межы арбіты Сатурна, на адлегласць больш  Акрамя таго, арбіта астэроіда нахілена да плоскасці экліптыкі Сонечнай сістэмы на адносна вялікі вугал, роўны прыблізна 42°.
Ідальга не перасякае арбіту Зямлі, і робіць адзін абарот вакол Сонца за 13,78 Юліянскіх гадоў.
У 1993 годзе, у рамках даследчай праграмы NASA *«Transition Comets — UV Search for OH Emissions in Asteroids»*, у якой бралі ўдзел астраномы-аматары, адным з пяці выбраных аб’ектаў для даследаванняў быў выбраны Ідальга. Па выніках даследаванняў было высветлена, што спектр астэроіда падобны на спектр Сонца. На той момант для даследавання наяўнасці арганічных рэчываў Ідальга знаходзіўся ў нязручнай пазіцыі, на адлегласці каля  ад Сонца. Тэлескоп Хабл не выявіў арганічныя злучэнні ў складзе астэроіда.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1920 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Юпітэра
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Сатурна
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(941) Марэй

**941 Марэй** (941 Murray) — астэроід Галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 10 кастрычніка 1920 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у Вене, Аўстрыя. Астэроід быў названы ў гонар амерыканскага прафесара Гілберта Марэя, які аказаў дапамогу Аўстрыі пасля Першай сусветнай вайны ў 1920 годзе.
Астэроід не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 4,65 Юліянскіх гадоў.
thumb|300px|left|Арбіта астэроіда Мюрэй, і яго становішча ў Сонечнай сістэме на 01.01.2009 г. Малюнак NASA JPL Small Body Orbit Viewer applet
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1920 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Іаганам Палізам
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(940) Кордула

**(940) Кордула** () — астэроід знешняга кольца Галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 10 кастрычніка 1920 года нямецкім астраномам Карлам Рэйнмутам у абсерваторыі Гайдэльберг-Кёнігштуль, Германія. Астэроід быў названы жаночым імем, узятым з нямецкага штогадовага календара *Lahrer hinkender Bote*, і ніяк не звязаным з сучаснікамі Рэйнмута.
Кордула не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 6,16 Юліянскіх гадоў.
thumb|300px|left|Арбіта астэроіда Кордула, і яго становішча ў Сонечнай сістэме на 01.01.2009 г. Малюнак NASA JPL Small Body Orbit Viewer applet
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1920 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Карлам Рэйнмутам
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(2060) Хірон

**2060 Хірон** (2060 Chiron, 95P/Chiron) — першы адкрыты астэроід групы Кентаўраў. Адначасова каталагізаваны і як камета (). Перыгелій Хірона знаходзіцца ўнутры арбіты Сатурна, афелій — недалёка ад арбіты Урана.
Арбіта Хірона не з’яўляецца стабільнай у маштабах мільёнаў гадоў, што сведчыць пра тое, што ён не быў доўга на сваёй цяперашняй арбіце. Гэты факт сведчыць пра тое, што астэроід паходзіць з пояса Койпера.
## Даследаванні 
left|thumb|300px|2060 Хірон
Хірон быў адкрыты 18 кастрычніка 1977 года Чарлзам Ковалем. Было предположено, што гэта астэроід, размешчаны далёка за арбітамі іншых астэроідаў, вядомых у той час. Пасля адкрыцця аб’ект быў таксама знойдзены на архіўных фотапласцінках, адна з якіх датавана 1895 годом.
У 1978 годзе Коваль выказаў здагадку, што Хірон можа быць каметай. Тады ж астраном прапанаваў прысвоіць астэроіду імя. У старажытнагрэчаскай міфалогіі Хірон — кентаўр (напалову чалавек, напалову конь). Гэта цалкам адпавядае дваістай прыродзе аб’екта (астэроід/камета).
У 1988 годва ў Хірона была зарэгістравана кома. Хірон адразу перавялі ў статус каметы (95P/Chiron). Наяўнасць комы на гэтак аддаленай адлегласці ад Сонца паказвае, што ў склад аб’екта ўваходзяць такія лёгкалятучыя рэчывы, як метан, монааксід вугляроду і малекулярны азот. Дыяметр Хірона значна больш, чым у іншых вядомых камет.
У 1996 годзе, пасля праходжання перыгелія, кома знікла. У наступны раз Хірон пройдзе перыгелій у 2046 годзе.

## Кольцы 
У 2015 годзе група іспанскіх астраномаў пад кіраўніцтвам  на заснаванні даных, атрыманых пры некалькіх пакрыццях зорак, выказала здагадку наяўнасць у Хірона сістэмы кольцаў радыусам 324 ± 10 км.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (2001—2100)
* Спіс кароткаперыядычных камет
* Кентаўры, астэроіды

## Спасылкі 
*  
* 
* The Chiron Perihelion Campaign. 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1977 годзе
Катэгорыя:Каметы
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Сатурна
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Урану
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 100 да 200 км
(1462) Заменгоф

**(1462) Заменгоф** () — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 6 лютага 1938 года фінскім астраномам Ір'ё Вяйсяля ў абсерваторыі Турку і названы ў гонар Лазара Заменгофа, стваральніка штучнай мовы эсперанта.
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Заменгоф і яго становішча ў Сонечнай сістэме
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (1401—1500)
* Класіфікацыі малых планет
* (1421) Эсперанта

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1938 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км
Катэгорыя:Заменгоф
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Ір’ё Вяйсяля
(930) Вестфалія

**930 Вестфалія** (930 Westphalia) — астэроід галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 10 сакавіка 1920 г. нямецкім астраномам Вальтэрам Баадэ ў Гамбургскай абсерваторыі (Бергедорф, Германія). Астэроід названы ў гонар гістарычнай вобласці на паўночным захадзе Германіі, радзіме навукоўца. 
Вестфалія не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 3,79 Юліянскіх гадоў.
thumb|340px|left|Арбіта астэроіда Вестфалія, і яго становішча ў Сонечнай сістэме на 01.01.2009 г. Малюнак NASA JPL Small Body Orbit Viewer applet
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет
## Спасылкі 
* Арбітальныя і фізічныя параметры малых целаў (NASA Jet Propulsion Laboratory). 
* Dictionary of minor planet names. Lutz D. Schmadel, International Astronomical Union. 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1920 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар геаграфічных аб’ектаў
(931) Уайтмара

**931 Уайтмара** (931 Whittemora) — астэроід Галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 19 сакавіка 1920 года французскім астраномам  Франсуа Ганесье ў Алжырскай абсерваторыі. Астэроід быў названы ў гонар амерыканскага фізіка *Томаса Эдварда Уайтмара*, прафесара Гарвардскага і Калумбійскага ўніверсітэтаў.
Уайтмора не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 5,66 Юліянскіх гадоў.
thumb|300px|left|Арбіта астэроіда Уайтмара, і яго становішча ў Сонечнай сістэме на 01.01.2009 г. Малюнак NASA JPL Small Body Orbit Viewer applet
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1920 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар людзей
(915) Казета

**(915) Казета** () — астэроід галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 14 снежня 1918 г. французскім астраномам  Франсуа Ганесье ў Алжырскай абсерваторыі. Астэроід быў названы ў гонар малодшай дачкі навукоўца. 
У 1994 г., па выніках навукова-даследчага праекта, які праводзіцца ў Еўрапейскай паўднёвай абсерваторыі (ESO), размешчанай у Чылі, быў вызначаны перыяд вярчэння астэроіда.
Казета не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 3,33 Юліянскіх гадоў.
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Казета і яго становішча ў Сонечнай сістэме
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет
## Спасылкі 
* 
* 
* Dictionary of minor planet names. Lutz D. Schmadel, International Astronomical Union. 
* Photoelectric Photometry of Ten Small and Fast Spinning Asteroids. 1994. 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1918 годзе
(934) Цюрынгія

**934 Цюрынгія** (934 Thuringia) — астэроід Галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 15 жніўня 1920 года нямецкім астраномам Вальтэрам Баадэ ў Гамбургскай абсерваторыі (Бергедорф, Германія). Астэроід быў названы ў гонар трансатлантычнага лайнера, які курсаваў па маршруце Гамбург—Нью-Ёрк, на якім навуковец здзейсніў дзве паездкі ў 1920-х гадах. Капітан судна, астраном-аматар, папрасіў Баадэ назваць адзін з адкрытых ім астэроідаў у гонар судна. Слова «Цюрынгія» () паходзіць ад назвы аднайменнай федэральнай зямлі Германіі.
Астэроід не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 4,56 Юліянскіх гадоў.
thumb|300px|left|Арбіта астэроіда Цюрынгія, і яго становішча ў Сонечнай сістэме на 01.01.2009 г. Малюнак NASA JPL Small Body Orbit Viewer applet
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1920 годзе
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 40 да 100 км
(916) Амерыка

**(916) Амерыка** () — астэроід галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 7 жніўня 1915 г. расійскім (савецкім) астраномам Рыгорам Нявуйміным у Сімеізскай абсерваторыі, у Крыме. Астэроід, спачатку які зваўся 916ΣI, 23 сакавіка 1923 г. па ініцыятыве Пулкаўскай абсерваторыі быў пераназваны ў "Амерыку", каб падкрэсліць дружалюбныя адносіны паміж астранамічнымі абсерваторыямі і астраномамі.
У 1986 г. вынікі аптычных даследаванняў астэроіда паказалі, што Амерыка мае дыяметр 15 км і перыяд вярчэння каля 38 гадзін. Аднак, даныя, атрыманыя з дапамогай Інфрачырвонай арбітальнай абсерваторыі IRAS, аспрэчылі гэтыя вынікі (у прыватнасці, дыяметр Амерыкі паводле даных IRAS апынуўся большым прыблізна ў два разы). 
[thumb|340px|center|Арбіта астэроіда Амерыка, і яго становішча ў [Сонечная сістэма|Сонечнай сістэме на 01.01.2009 г. Малюнак NASA JPL Small Body Orbit Viewer applet]]
Астэроід не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 3,63 Юліянскіх гадоў.
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет
## Спасылкі 
* 
* 
* Dictionary of minor planet names. Lutz D. Schmadel, International Astronomical Union. 
* Asteroid (916) America (1923). Popular Astronomy. 
* A Photoelectric Program for Small and Unusual Asteroids. Uppsala, Sweden, Astronomiska Observatoriet, 1986. 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1915 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Рыгорам Нявуйміным
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км
Катэгорыя:Астэроіды, названыя ў гонар краін
(917) Ліка

**(917) Ліка** () — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 5 верасня 1915 года расійскім астраномам Рыгорам Нявуйміным у Сімеізскай абсерваторыі і названы ў па імі сяброўкі сястры першаадкрывальніка.
thumb|450px|center|Арбіта астэроіда Ліка і яго становішча ў Сонечнай сістэме
## Гл. таксама 
* Спіс астэроідаў (901—1000)
* Класіфікацыі малых планет

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1915 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, адкрытыя Рыгорам Нявуйміным
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам ад 2 да 40 км