open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Малакавоз

**Малакавоз** (скарачэнне ад [малако] + [вазіць] — тып адмысловай тэхнікі, разнавіднасць аўтамабіля-цыстэрны ці прычэпа, прызначанага для перавозкі малака. Цеплаізаляцыя цыстэрны дазваляе транспартаваць малако на працягу 10 гадзін пры тэмпературы паветра да +35 градусаў. Кузаў малакавоза выканан у выглядзе цыстэрны ці бункера, вырабленых з нержавеючай сталі. У СССР з-за недастатковага ўзроўню прамысловай вытворчасці аўтацыстэрны для перавозкі малака вырабляліся з алюміневых сплаваў. Праблема алюміневых сплаваў у тым, што яны не адказваюць асноўным патрабаванням, прад'яўляемым да перавозкі харчовых прадуктаў, асноўная прычына&nbsp;-- акісленне. Адзіны матэрыял, які пры кантакце з харчовымі прадуктамі не акісляецца&nbsp;--нержавеючая сталь.

## Разнавіднасці малакавозаў 
Існуюць малакавозы, выкананыя на базе аўтамабіляў, прычэпаў і паўпрычэпаў. Таксама існуюць вагоны-малакавозы.

## Прымяненне 
Малакавозы прымяняюцца для збору малака малаказборшчыкамі для малаказаводаў.

## Вядомыя кіроўцы малакавозамі 
Каля 20 гадоў працаваў кіроўцам малакавоза вядомы савецкі акцёр .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі
Катэгорыя:Малако
Катэгорыя:прычэпы
Рок-каранацыя ’98

'''Рок-каранацыя '98''' адбылася 30 студзеня 1999 года ў канцэртнай залі «Мінск» і з'яўлялася юбілейнай пятай па ліку. Вядучым цырымоніі быў радыёвядучы Віталь Сямашка. Вылучэнне твораў і выканаўцаў у намінацыі адбывалася шляхам галасавання грамадскага журы. Рэдакцыяй музычных і забаўляльных праграм Беларускага тэлебачання ў 1999 годзе была створана і паказана тэлеверсія цырымоніі.

## Арганізатары і правядзенне 
Арганізатарамі правядзення цырымоніі з'яўляліся «Класс-клуб ДК» і «Ковчег», мастаком-пастаноўшчыкам — Веніямін Маршак, гукарэжысёрам — Алег Каранькоў, прадзюсарамі — Юрый Цыбін, Генадзь Шульман. Традыцыйна адкрыла цырымонію выступленне ўладальнікаў галоўнай рок-кароны мінулага года — гурта N.R.M. У перапынку перад абяшчэннем галоўнага прыза адбылося выступленне дуэта Алег Спіцын і Чармэн. У фінале цырымоніі выстпіў ансамбль Песняры. Рэжысёр тэлеверсіі — Сяргей Хох, аператары — Канстанцін Карніенка, Алег Соркін, Валерый Сініца, Аляксей Краснюк, гукарэжысёр — Мікалай Гелін, аператарскі кран — Маріна Міненка, Сяргей Барадзін, адміністратары — Уладзімір Біндзюкоў, Алеся Благадава, мантаж — Аляксандр Шабанаў, рэдактар — Анатоль Вечар.

## Намінанты і лаўрэаты 
Пераможцы ў намінацыях надрукаваны **цёмным** і . У дужках пазначаны ганаровыя госці, якія абвяшчалі пераможцаў у намінацыях.

## Спецыяльныя прызы 
## Цікавыя факты 
* У цырымоніі гэтага года не адбывалася ўручэнне прыза ў традыцыйнай дагэтуль намінацыі «Падзея года»
* У намінацыі «Песня года» прыз не быў уручаны, замест гэтага кожны намінант прэзентаваў на сцэне сваю песню і перамогу прызначылі адразу ўсім

## Гл. таксама 
* Спіс уладальнікаў Галоўнай «Рок-кароны»

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рок-каранацыя
Катэгорыя:Музычныя прэміі 1999 года
Катэгорыя:1999 год у Мінску
Катэгорыя:Падзеі 30 студзеня
Катэгорыя:Студзень 1999 года
Спіс аб’ектаў PGC (1700001—1701000)

Гэта спіс аб'ектаў '''Спіс аб'ектаў PGC (1700001—1701000)'''

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў PGC

аб'ектаў PGC
Катэгорыя:Аб’екты PGC
Вадодара

**Вадо́дара** () — горад на захадзе Індыі, у штаце Гуджарат. Транспартны вузел. Адзін з буйнейшых у краіне цэнтраў баваўнянай прамысловасці. Хімічная, металаапрацоўчая, фармацэўтычная, цэментная, электратэхнічная, ваўнаткацкая прамысловасць. Каля Вадодары ў Каялі — нафтаперапрацоўчы завод і нафтахімічны комплекс. Універсітэт, вышэйшая гандлёвая школа. Музей.

Насельніцтва, жыхароў: 1 126 800 (1991), 1 491 045 (2001), 1 822 221 (2011).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Гуджарата
Вад-Медані

**Вад-Медані**, **Уэд-Медані** () — горад у цэнтральнай частцы Судана, на рацэ Блакітны Ніл. Адміністрацыйны цэнтр Цэнтральнага рэгіёна. Каля 200 тыс.жыхароў (1990). Транспартны вузел і гандлёвы цэнтр Гезіры — галоўнага раёна арашальнага земляробства краіны. Бавоўнаачышчальныя, харчасмакавыя прадпрыемствы; аўтарамонтныя майстэрні. Універсітэт Гезіры.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Судана
Бяссоніца

**Бяссоніца**, **інсамнія**, **агрыпнія** — парушэнне начнога сну. Выяўляецца цяжкім засынаннем, частым на працягу ночы або раннім абуджэннем ці поўным знікненнем глыбокага сну. Прычыны бяссоніцы: няўстойлівасць сну з дзяцінства (спадчынная, ад некаторых перанесеных у дзяцінстве хвароб), парушэнні ўмоў і дынамічнага стэрэатыпу сну (начная работа, дзённае фізічнае і псіхічнае ператамленне, познія заняткі, нязвыклае месца сну і інш.), хваробы нервнай сістэмы, траўмы галаўнога мозга, змены біялагічных рытмаў і фізіялагічных працэсаў у арганізме пры пераходзе ў сталы і старэчы ўзрост. Бессоніца — абавязковы сімптом некаторых хвароб, напрыклад алкагалізму, цяжкіх неўрозаў і псіхозаў. Лячэнне: правільны рэжым працы і адпачынку, заняткі фізкультурай, водныя працэдуры, заспакаяльныя і снатворныя сродкі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Неўралагічныя разлады
Катэгорыя:Сімптомы псіхічных расстройстваў
Рарытэт (філатэлія)

**Рарытэ́т** (, ад  — рэдкасць) — у філатэліі вельмі рэдкая паштовая марка (або яе разнавіднасць), а таксама вельмі рэдкія паштовы штэмпель, суцэльная рэч або цэлая рэч, якія існуюць у сучаснасці ў невялікай колькасці асобнікаў і ўяўляюць сабой каштоўныя калекцыйныя аб'екты. Асаблівае значэнне мае вызначэнне ступені рэдкасці філатэлістычных матэрыялаў пры адзнацы членамі журы філатэлістычнай выстаўкі яе экспанатаў.

Катэгорыя:Філатэлістычныя тэрміны
Ферарытэт

**Ферарытэ́т** (ад спалучэння двух слоў: прозвішча «*Ферары*» і слова «*рарытэт*»; , ) — фальшывая марка, падробная марка або наўмысна зроблены з дапамогай сапраўдных клішэ і арыгінальных матэрыялаў макулатурны асобнік у перыяд каля 1900 г., пасля шырокага распаўсюджвання інфармацыі аб скупцы Філіпам дэ Ферары за вялікія грошы рэдкіх разнавіднасцей паштовых марак для сваёй калекцыі.

Катэгорыя:Філатэлістычныя тэрміны
Экспертны знак

Аланецкай Рэспублікі 1919 г.]]
**Экспе́ртны знак**, або **знак эксперты́зы** — адбітак імяннога штампа прызнанага эксперта, які прастаўляецца на адваротным (клеявым) боку даследаванай экспертам паштовай маркі або побач ці пад знакам паштовай аплаты на цэлых і суцэльных рэчах у межах сістэмы пазначэнняў экспертызы.

Катэгорыя:Філатэлістычныя тэрміны
Жар-птушка

і жар-птушка (ілюстрацыя Івана Білібіна). ]]
**Жар-птушка**, таксама **Дра-птах** — цудоўная птушка ў усходнеславянскай міфалогіі.

Руская чарадзейная казка сцвярджае, што кожнае пяро Жар-птушкі «настолькі дзіўнае і прамяністае, што калі прынесці яго ў цёмную святліцу, яно так заззяе, быццам там запалілі мноства свечак».

Залатая афарбоўка Жар-птушкі, яе залатая клетка звязаны з тым, што птушка прылятае з іншага свету («трыдзясятага царства»), адкуль паходзіць усё, што мае залатую афарбоўку.

Жар-птушка можа выступаць у ролі выкрадальніка. Тут яна мае шмат агульнага з Вогненным Змеям: яна забірае маці героя казкі «за трыдзевяць» зямель.

Параўнальны аналіз дазваляе меркаваць пра старажытную сувязь Жар-птушкі і славацкай «птушкі-агневіка» з іншымі міфалагічнымі вобразамі, якія звязаны з агнём, у прыватнасці з вогненным канём-птушкаю.

Прататып Жар-птушкі — паўлін.

У 2009 годзе стала сімвалам конкурсу песні Еўрабачанне-2009, які праходзіў у Маскве.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Мифы народов мира. Энциклопедия: в 2 т. / рэдкол.: С. А. Токарев (гл. ред.). — 2-е изд. — М.: «Советская Энциклопедия», 1987. — т. 1. А-К (Корейская мифология). — 720 с.

Катэгорыя:Персанажы паводле алфавіта
Катэгорыя:Міфалагічныя персанажы паводле алфавіта
Катэгорыя:Міфічныя птушкі
Сяргей Васілевіч Макараў

**Сяргей Макараў** (нар. , Някрасаўка, Хабараўскі край) — расійскі футбаліст, паўабаронца тальяцінскага «Акрона».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у родным сяле Някрасаўка, пазней трапіў у структуру хабараўскай «СКА-Энергіі». У 2009 годзе быў заўважаны селекцыянерамі маскоўскага «Лакаматыва» і запрошаны ў каманду. З 2013 года пачаў прыцягвацца да моладзевага складу «чыгуначнікаў». Пазней стаў часам трапляць у заяўку асноўнай каманды, але так і не дэбютаваў за яе.

У лютым 2016 года быў аддадзены ў арэнду беларускаму клубу «Мінск». Замацаваўся ў якасці асноўнага апорнага паўабаронцы, прыняў удзел ва ўсіх 30 матчах чэмпіянату Беларусі 2016 і дапамог «Мінску» заняць высокае чацвёртае месца. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2016 года вярнуўся ў «Лакаматыў». Аднак, не маючы магчымасці прабіцца ў аснову маскоўскага клуба, у лютым 2017 года зноў на правах арэнды далучыўся да «Мінска». У складзе «Мінска» працягваў быць іграком асновы. У чэрвені 2017 года пакінуў беларускі клуб.

У жніўні 2017 года пасля прагляду стаў іграком кіпрскага «Анартосіса». Аднак, за асноўную каманду не правёў ніводнага матча, гуляў толькі за моладзевы склад. У студзені 2018 года вярнуўся ў Расію, стаўшы іграком клуба «СКА-Хабараўск». Па заканчэнні сезона 2017/18, па выніках якога хабараўскі клуб страціў месца ў Прэм’ер-лізе, пакінуў клуб.

У студзені 2019 года, пасля паловы сезона без каманды, падпісаў кантракт з беларускім клубам «Іслач». У складзе беларускай каманды стаў адным з асноўных ігракоў. У снежні 2019 года пакінуў «Іслач» і стаў іграком валгаградскага «Ротара». У сезоне 2020/21 разам з клубам гуляў у Прэм’ер-лізе.

У чэрвені 2022 года перайшоў у тальяцінскі «Акрон».

## Міжнародная кар’ера 
З 2011 года пачаў выступаць за юнацкую зборную Расіі, складзеную з ігракоў 1996 года нараджэння. Дапамог ёй прайсці ў фінальны турнір чэмпіянату Еўропы 2013, дзе адгуляў без замен усе матчы. У фінальным матчы супраць зборнай Італіі (0:0) забіў вырашальны гол у серыі пенальці (5:4), які прынёс расійскай зборнай перамогу на юнацкім чэмпіянаце Еўропы.

Пазней выступаў за юніёрскую зборную, з якой заваяваў срэбраныя медалі чэмпіянату Еўропы. У 2015—2016 гадах — ігрок моладзевай зборнай Расіі.

## Дасягненні 
*  Пераможца юнацкага чэмпіянату Еўропы: 2013
*  Срэбраны прызёр юніёрскага чэмпіянату Еўропы: 2015

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Анартосіс
Катэгорыя:Ігракі ФК СКА-Хабараўск
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Катэгорыя:Ігракі ФК Ротар Валгаград
Катэгорыя:Ігракі ФК Акрон Тальяці
Спіс аб’ектаў PGC (1772001—1773000)

Гэта спіс аб'ектаў '''Спіс аб'ектаў PGC (1772001—1773000)'''

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў PGC

аб'ектаў PGC
Катэгорыя:Аб’екты PGC
Сяргей Мошнікаў

**Сяргей Мошнікаў** (; нар. , ) — эстонскі футбаліст, паўабаронца клуба «Левадыя U21» з Таліна і былы ігрок нацыянальнай зборнай Эстоніі.

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у клубе «Пярну», пазней далучыўся да іншага клуба з роднага горада — «Вапруса». У 2005—2006 гадах гуляў за юнацкую каманду нідэрландскага «Херэнвена». Улетку 2006 года вярнуўся ў Эстонію, стаўшы іграком «Флоры». У складзе сталічнага клуба двойчы здабыў тытул чэмпіёна Эстоніі, тройчы выйграў кубак краіны.

У снежні 2011 года далучыўся да клуба другога польскага дывізіёна «Погань». Па выніках сезона 2011/12 «Погань» атрымала месца ў Экстраклясе, але эстонскі паўабаронца не згуляў ніводнага матча. У пачатку 2013 года, згуляўшы за «Погань» толькі ў двух матчах, перайшоў у «Гурнік», аднак у канцы таго ж года пакінуў клуб.

У лютым 2014 года далучыўся да казахстанскага «Кайсара». У верасні таго ж года вярнуўся ў «Флору», падпісаўшы кантракт да канца сезона. У лютым 2015 года зноў накіраваўся ў Казахстан, стаўшы іграком «Табола», аднак ужо ўлетку з-за траўмы пакінуў каманду. У лютым 2016 года прыняў прапанову стаць іграком талінскага «Інфанета», якому дапамог у сезоне 2016 выйграць свой першы тытул чэмпіёна Эстоніі.

У лютым 2017 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Мінск». Спачатку трывала выхадзіў у стартавым складзе мінчан, але ў чэрвені перастаў з’яўляцца на полі. У ліпепі 2017 года кантракт з «Мінскам» па пагадненні бакоў быў разарваны, і неўзабаве паўабаронца стаў іграком фінскага клуба «ПС Кемі». Па заканчэнні сезона 2017 пакінуў каманду.

У сакавіку 2018 года стаў іграком «Гурнік» з Лэнчны, які выступаў у Першай лізе Польшчы. Пасля вылету «Гурніка» ў Другую лігу ў ліпені 2018 года перайшоў у карагандзінскі «Шахцёр».

У лютым 2019 года далучыўся да літоўскага клуба «Паланга». Стаў адным з лідараў каманды, але не здолеў выратаваць яе ад вылету ў Першую лігу. У студзені 2020 года стаў іграком клуба «Пайдэ», а ў пачатку 2024 года перайшоў у «Левадыю U21».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юнацкія і моладзевыя зборныя Эстоніі розных узростаў. 19 чэрвеня 2010 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Эстоніі, выйшаўшы на замену ў канцы матча Балтыйскага Кубка супраць Латвіі.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Эстоніі (3): 2010, 2011, 2016
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Эстоніі (3): 2007, 2008, 2020
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Эстоніі (2): 2021, 2022
*  Уладальнік Кубка Эстоніі (4): 2008, 2009, 2011, 2022
*  Уладальнік Суперкубка Эстоніі (3): 2009, 2011, 2023

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Эстоніі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Эстоніі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Вапрус Пярну
Катэгорыя:Ігракі ФК Херэнвен
Катэгорыя:Ігракі ФК Флора Талін
Катэгорыя:Ігракі ФК Погань Шчэцін
Катэгорыя:Ігракі ФК Гурнік Забжэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Кайсар Кызыларда
Катэгорыя:Ігракі ФК Табол Кастанай
Катэгорыя:Ігракі ФК Інфанет
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК ПС Кемі
Катэгорыя:Ігракі ФК Гурнік Лэнчна
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Караганда
Катэгорыя:Ігракі ФК Паланга
Катэгорыя:Ігракі ФК Пайдэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Левадыя II Талін
Квана Паркер

**Квана Па́ркер** (; каля 1845 — 25 лютага 1911 гг.) — правадыр каманчаў, палітычны і рэлігійны дзеяч ЗША.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і правадыра групы каманчаў *наконі* Пета Накона. Яго маці, Сінтыя Эн Паркер, была тэхаскай пасяленкай, якая ў малым узросце трапіла да каманчаў у палон і стала жонкай правадыра. Імя *Kwana* значыла «пах». Пасля смерці бацькі далучыўся да атрада *квахады*, удзельнічаў у ваенных дзеяннях супраць арміі ЗША і тэхаскіх рэйнджэраў.

2 чэрвеня 1875 г. Квана Паркер разам з паплечнікамі добраахвотна здаліся ў палон. Яны былі інтэрнаваны ў рэзервацыю для каманчаў, каёва і апачы. У далейшым Квана імкнуўся заручыцца падтрымкай уладаў ЗША. Пабудаваў сабе ў Аклахоме «зорны» дом у еўрапейскім стылі, паспяхова развіваў асабістую жывёлагадоўчую гаспадарку. Сярод яго сяброў называюць Т. Рузвельта. Квана ўдзельнічаў у яго інагурацыі ў 1905 г. Хаця каманчы ніколі не абіралі яго сваім правадыром, ён разглядаўся ў такім стане ўладамі ЗША, называўся правадыром у афіцыйных дакументах.

Квана Паркер садзейнічаў эканамічным пераўтварэнням у асяродзі каманчаў, накіраваных на самазабеспячэнне праз камерцыйную жывёлагадоўлю і здачу ў арэнду часткі зямель рэзервацыі. Падтрымаў адкрыццё школ для індзейцаў і вывучэнне імі англійскай мовы.

Квана Паркер лічыцца адным з заснавальнікаў Царквы карэнных амерыканцаў. Быў прыхільнікам народнай медыцыны і арганізоўваў традыцыйныя рытуалы нібы ў лекарскіх мэтах. Распаўсюджваў ідэі пеётызму сярод прадстаўнікоў іншых плямён.

У лютым 1911 г. захварэў падчас наведвання рэзервацыі шаенаў. Памёр у «зорным» доме ў прысутнасці 2 жонак. Першапачаткова пахаваны на хрысціянскіх могілках. У 1957 г. быў перапахаваны каля магільняў маці і сястры ў Форт-Сіл.

Пры жыцці меў адначасова ад 6 да 8 жонак і 25 дзяцей. Толькі 16 з іх перажылі свайго бацьку. 

## Спасылкі 
* Quanah Parker — Biography of the Famous Leader
* Quanah Parker — United States American History

Паркер
Паркер
Сяргей Леанідавіч Вінаградаў

**Сяргей Вінаградаў** (нар. , , РСФСР) — расійскі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец дзіцячай каманды пскоўскага «Машынабудаўніка» (пазней клуб змяніў назву на «Пскоў»). У 2001—2007 гадах выступаў у элітным дывізіёне Расіі за «Крылы Саветаў» і «Растоў». Па выніках сезона 2007 «Растоў» пакінуў Прэм’ер-лігу, і Сяргей перабраўся ў «Кубань». Пазней гуляў у другім дывізіёне за «Анжы» і «Волгу». З 2011 года гуляў у трэцім дывізіёне за «Сахалін». У сезоне 2013/14 дапамог камандзе перамагчы ў зоне «Усход» другога дывізіёна і выйсці ў ФНЛ, але праз год «Сахалін» зноў апуныўся ў ПФЛ.

У ліпені 2016 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Віцебск», дзе замацаваўся ў аснове. У першай палове сезона 2017 стаў радзей з’яўляцца на полі, і ў ліпені 2017 года быў аддадзены ў арэнду ў наваполацкі «Нафтан». Аднак, так і не быў заяўлены за «Нафтан» і не згуляў за яго.

У лістападзе 2017 года пачаў выступаць у другім дывізіёне Грузіі за клуб «Мешахтэ», за які да канца года згуляў у трох матчах, пасля чаго завяршыў кар’еру.

## Міжнародная кар’ера 
У 2003 годзе згуляў у васьмі матчах за моладзевую зборную Расіі.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Расіі: 2004
*  Пераможца Другога дывізіёна чэмпіянату Расіі (зона «Усход»): 2013/14

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Машынабудаўнік Пскоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Крылы Саветаў Самара
Катэгорыя:Ігракі ФК Растоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Кубань Краснадар
Катэгорыя:Ігракі ФК Анжы
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Стаўрапаль
Катэгорыя:Ігракі ФК Волга Ніжні Ноўгарад
Катэгорыя:Ігракі ФК Сахалін
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ФК Мешахтэ Ткібулі
Боян Дубаіч

**Боян Дубаіч** (; нар. ) — сербскі футбаліст, нападнік.

## Клубная кар’ера 
Пачаў кар’еру ў сербскім клубе «Інджыя», дзе гуляў у асноўным у другім дывізіёне. У 2010 годзе на правах арэнды гуляў таксама за клуб «Раднічкі» (Сомбар). У сезоне 2010/11 правёў за «Інджыю» чатыры матчы ў сербскай Суперлізе.

З 2013 па 2016 год выступаў у другім дывізіёне Швейцарыі — спачатку ў «Лугана», пазней быў арандаваны клубам «Ле-Мон» і праз паўгады перайшоў у яго склад на трывалай аснове. Усяго правёў у Чэлендж-лізе 76 матчаў і забіў 12 галоў. У другой палове 2016 года гуляў за тайландскі клуб «Сісакет», аднак у канцы года пакінуў яго ў якасці свабоднага агента.

У студзені—лютым 2017 года праходзіў прагляд ва ўкраінскім клубе «Александрыя», але беспаспяхова. У сакавіку 2017 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Гарадзея». З цягам часу замацаваўся ў аснове беларускай каманды і ў чэрвені 2017 года падоўжыў кантракт да канца сезона 2018. Па выніках чэмпіянату 2017 з 12 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды. Пачатак сезона 2018 прапусціў з-за траўмы, з мая вярнуўся ў стартавы склад. У кастрычніку і лістападзе ў двух матчах запар (супраць «Смалявічаў» і «Мінска») адзначаўся хет-трыкамі.

У снежні 2018 года ў якасці свабоднага агента падпісаў кантракт з барысаўскім БАТЭ. У пачатку сезона 2019 рэдка з’яўляўся на полі з-за траўмы, аднак паступова заваяваў месца ў складзе. У сезоне 2020 страціў месца ў складзе. У снежні 2020 года па пагадненні бакоў пакінуў барысаўскі клуб.

У лютым 2021 года стаў іграком казахстанскага клуба «Актабэ», а ў ліпені 2021 года перабраўся ў кіпрскі «Эносіс», дзе гуляў да канца сезона 2021/22, пасля чаго завяршыў кар’еру.

З верасня 2022 года стаў футбольным агентам. У студзені 2023 года прывёз у БАТЭ сербскага паўабаронцу Сеада Ісламавіча.

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2019, 2020
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2020
*  У спісе 22 найлепшых ігракоў чэмпіянату Беларусі: 2017

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Інджыя
Катэгорыя:Ігракі ФК Раднічкі Сомбар
Катэгорыя:Ігракі ФК Лугана
Катэгорыя:Ігракі ФК Ле-Мон
Катэгорыя:Ігракі ФК Сісакет
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Актабэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Эносіс Неон Паралімні
Бруна Лемяшэўскі

**Бруна Лемяшэўскі** (; нар. , , Уругвай) — іспанска-уругвайскі футбаліст беларускага паходжання, нападнік італьянскага клуба «Лі Пунці» з Сасары.

## Клубная кар’ера 
Нарадзіўся ва Уругваі, дзе жыў некаторы час, але пазней перабраўся ў Іспанію, дзе гуляў у розных камандах ніжэйшых ліг Каталоніі.

У кастрычніку 2015 года падчас наведвання родзічаў у Беларусі (Лемяшэўскі мае беларускія карані, яго продкі атрымалі прозвішча ад вёскі Лемяшэвічы на Піншчыне) па прапанове сябра сям’і Алега Страхановіча прыбыў на прагляд у мазырскую «Славію». Падчас прагляду адзначыўся голам у таварыскім матчы з БАТЭ і здолеў уразіць галоўнага трэнера мазыран Юрыя Пунтуса.

У студзені 2016 года далучыўся да «Славіі». Сезон 2016 распачаў у дублі, але ўжо 15 красавіка дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча супраць «Граніта», дзе забіў адзіны гол сваёй каманды (1:3). Пазней стаў чаргаваць выхады ў асноўным складзе і на замену. У пачатку сезона 2017 выступаў у асноўным за дубль, улетку вярнуў трывалае месца ў аснове. З 4 галамі стаў адным з найлепшых бамбардзіраў каманды ў сезоне, аднак не здолеў выратаваць яе ад вылету ў Першую лігу. У канцы 2017 года ў сувязі з забаронай на выступленне легіянераў у Першай лізе пакінуў беларускі клуб.

У лютым 2018 года праходзіў прагляд у «Мінску», але беспаспяхова. Са жніўня 2018 года пачаў выступаць за клайпедскі «Атлантас», пакінуў яго ў канцы года.

У першай палове 2019 года выступаў у Швецыі за «Крамфорс». У жніўні 2019 года далучыўся да андорскага клуба «Сан-Жулія», а ў ліпені 2021 года перайшоў у «Інтэр» з Эксальдэса. У студзені 2021 года вярнуўся ў Іспанію і стаў іграком «Вільярабледа», а ў ліпені 2021 года апынуўся ў складзе «Сантаньі». Сезон 2022/23 правёў у італьянскім «Лі Пунці».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Іспаніі
Катэгорыя:Ігракі ФК Віласар-дэ-Мар
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Атлантас Клайпеда
Катэгорыя:Ігракі ФК Крамфорс
Катэгорыя:Ігракі ФК Сан-Жулія
Катэгорыя:Ігракі ФК Інтэр Эксальдэс
Катэгорыя:Ігракі ФК Вільярабледа
Катэгорыя:Футбалісты паводле клубаў Італіі
Дзмітрый Валер’евіч Яшын

**Дзмітрый Яшын** (нар. ) — расійскі футбаліст, абаронца казахстанскага клуба «Елімай» з Семея.

## Клубная кар’ера 
Ва ўзросце 19 гадоў далучыўся да грозненскага «Церака». Выступаў спачатку за дубль і фарм-клуб «Церак-2», пазней аддаваўся ў арэнды — у ФНЛ гуляў за саратаўскі «Сокал» і іркуцкі «Байкал», у Другім дывізіёне за «Арол».

У сакавіку 2016 года на правах арэнды стаў іграком беларускага клуба «Крумкачы». Здолеў стаць адным з асноўных абаронцаў каманды. Па заканчэнні сезона 2016 вярнуўся з арэнды ў «Церак», аднак у лютым 2017 года стаў іграком мінчан ужо на трывалай аснове, падпісаўшы двухгадовы кантракт. Пачынаў сезон іграком асновы. 29 ліпеня 2017 года разам з шэрагам іншых футбалістаў «Крумкачоў» адмовіўся ехаць на матч супраць «Віцебска» з прычыны затрымкі выплат заробку і неўзабаве па пагадненні бакоў пакінуў каманду.

У жніўні 2017 года стаў іграком армянскага «Гандзасара». Па заканчэнні сезона 2017/18 пакінуў клуб і ў жніўні 2018 года вярнуўся ў Беларусь, падпісаўшы кантракт з мінскім «Промнем». У «Промні» замацаваўся ў стартавым складзе. У снежні 2018 года падоўжыў кантракт на сезон 2019.

У пачатку 2019 года ў сувязі з пераездам «Промня» ў Магілёў і аб’яднаннем з мясцовым «Дняпром» стаў іграком аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». Быў асноўным абаронцам магіляўчан, але не выратаваў каманду ад вылету ў Першую лігу.

У студзені 2020 года перайшоў у жодзінскае «Тарпеда-БелАЗ». Замацаваўся ў стартавым складзе і дапамог клубу заваяваць бронзавыя медалі чэмпіянату 2020. У студзені 2021 года падоўжыў пагадненне з жодзінцамі. У снежні 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Тарпеда-БелАЗ».

У лютым 2023 года стаў іграком казахстанскага клуба «Актабэ». У снежні 2023 года перайшоў у «Елімай».

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Арменіі: 2018
*  Уладальнік Кубка Арменіі: 2018
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2020
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Казахстана: 2023

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Ахмат Грозны
Катэгорыя:Ігракі ФК Сокал Саратаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Арол
Катэгорыя:Ігракі ФК Байкал Іркуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Гандзасар Капан
Катэгорыя:Ігракі ФК Прамень Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Актабэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Елімай Семей
Яшын

**Яшын** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Якаўлевіч Яшын — савецкі пісьменнік.
* Дзмітрый Валер’евіч Яшын — расійскі футбаліст.
* Леў Іванавіч Яшын — савецкі футбаліст.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Бясплоднасць

**Бясплоднасць**, *бясплоддзе* — няздольнасць дарослага арганізма даваць жыццяздольнае патомства. Пры адсутнасці цяжарнасці на працягу года і болей пры рэгулярным палавым жыцці без засцярогі шлюб лічаць бясплодным. Пры відавочнай паталогіі мужа ці жонкі дыягназ бясплоднасці правамоцны і раней. Бясплодны шлюб (паводле даных многіх краін складае 10-30 %, у сярэднім 15 %; 1995) — медыка-дэмаграфічная праблема дзяржаўнай значнасці. Рост бясплоднасці можа абумоўлівацца ўздзеяннем паталогіі экалагічных фактараў, некаторых кантрацэптываў, міграцыяй насельніцтва, нездаровым ладам жыцця, абортамі і інш. Яна выклікае больш хуткае старэннне арганізма, павышаную схільнасць да захворванняў (пухліны), скарачае працягласць жыцця.

Адрозніваюць бясплоднасць першасную і другасную. абсалютную і адносную, прыроджаную і набытую, часовую і пастаянную, фзіялагічную і паталагічную, функцыянальную і арганічную, добраахвотна ўсвядомленую і гвалтоўна вымушаную.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гінекалогія
Катэгорыя:Размнажэнне
Катэгорыя:Уралогія
Бяльмо

**Бяльмо**, *лейкома* — рубцовае памутненне рагавой абалонкі вока. Бывае прыроджанае (запаленне рагавіцы ў перыяд унутрыванторбнага развіцця) і набытае (вынік хвароб, траўмаў вачэй). Бяльмо можа займаць усю паверхню рагавіцы або яе частку. У залежнасці ад памераў і інтэнсіўнасці памутнення зрок значна пагаршаецца або поўнасцю страчваецца. Рагавая абалонка набывае белаваты колер з бліскучай паверхняй. Часта ў яе ўрастаюць крывяносныя сасуды. Лячэнне: рассысальная тэрапія, хірургічнае — кератапластыка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вока
Вашка

**Ва́шка** — рака ў Расіі, у Рэспубліцы Комі і Архангельскай вобласці, левы прыток ракі Мязень (Дзвінска-Пячорскай басейнавая акруга, басейн Белага мора).

Даўжыня ракі 605 км. Плошча вадазбору 21 000 км². Сярэдні расход вады 203 м³/с. Вытокі ракі знаходзяцца ў балотах Мезенска-Паўночна-Дзвінскага водападзела, упадае ў Мезень за 201 км ад яе вусця. Лёдам рака пакрытая з канца кастрычніка да пачатку мая. Суднаходная на адлегласці 85 км ад вусця да вёскі Кеба.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Река ВАШКА // Государственный водный реестр РФ

Катэгорыя:Рэкі Рэспублікі Комі
Катэгорыя:Рэкі Архангельскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Белага мора
Маркіраваны канверт

2008 г.]]
**Маркірава́ны канве́рт** — збіральная назва розных паштовых канвертаў з надрукаваным або выцесненым знакам паштовай аплаты, часта ў выглядзе стандартных паштовых марак, якія паведамляюць аб перадаплаце паштовага збору. Гэта адзін з відаў суцэльных рэчаў.

Катэгорыя:Філатэлістычныя тэрміны
Арцём Забун

**Арцём Забун** (нар. , Этулія, Малдова) — малдаўскі футбаліст, нападнік крымскага клуба «ТСК-Таўрыя» з Сімферопаля.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнага клуба «Шэрыф» (Ціраспаль), у якім гуляў у асноўным за другую каманду. 21 мая 2014 года дэбютаваў у элітным дывізіёне малдаўскага футбола, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча супраць «Ціраспаля» (1:0). У першай палове 2016 гуляў у Нацыянальным дывізіёне за «Саксан», а пасля стаў іграком клуба другога дывізіёна «Вікторыя» (Бардар), у складзе якога за паўгады забіў 21 гол у 12 матчах.

У студзені 2017 года падпісаў трохгадовы кантракт з беларускім клубам «Крумкачы». У складзе «Крумкачоў» звычайна выхадзіў на замену. У жніўні 2017 года быў аддадзены ў арэнду малдаўскаму клубу «Сфынтул Георгэ», дзе да канца сезона згуляў у 8 матчах, галамі не адзначаўся.

У студзені 2018 года пасля прагляду стаў іграком клуба «Сабах» з другога дывізіёна Азербайджана. У жніўні 2018 года праходзіў прагляд у гродзенскім «Нёмане», аднак беспаспяхова і ў выніку вярнуўся ў бардарскую «Вікторыю». У сакавіку 2019 года далучыўся да дэбютана элітнага дывізіёна Малдовы — клуба «Кодру».

У ліпені 2019 года стаў іграком клуба «АСУ Палітэхніка» з другога дывізіёна Румыніі, а ў студзені 2020 года быў адпраўлены ў арэнду ў «Факшані» ў трэці дывізіён. У кастрычніку 2020 года адправіўся ў Расію, спачатку гуляў за аматарскі клуб СШ-75 у чэмпіянаце Масквы, а ў першай палове 2021 года трэніраваўся са «Сцягам Працы», але так і не згуляў за каманду.

У ліпені 2021 года далучыўся да крымскага клуба «ТСК-Таўрыя» з Сімферопаля.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юнацкую зборную Малдовы. 17 студзеня 2017 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Малдовы, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць Катара (1:1).

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Малдовы: 2013/14

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Крумкачы» в Молдове боролись бы за чемпионство». Как гагауз-забивала оказался в Беларуси 

Катэгорыя:Футбалісты Малдовы
Катэгорыя:Ігракі зборнай Малдовы па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК ТСК Сімферопаль
Катэгорыя:Ігракі ФК Факшані
Катэгорыя:Ігракі ФК АСУ Палітэхніка Тымішаара
Катэгорыя:Ігракі ФК Кодру Лазова
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Бардар
Катэгорыя:Ігракі ФК Сабах
Катэгорыя:Ігракі ФК Сфынтул Георгэ Суручэнь
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Саксан
Катэгорыя:Ігракі ФК Шэрыф Ціраспаль
Катэгорыя:Ігракі ФК Шэрыф-2 Ціраспаль
Суправаджальны адрас

**Суправаджа́льны а́драс** (; у англійскай мове часам ужываецца тэрмін «*пасылачная картка*») — паштовы бланк-фармуляр устаноўленай формы, які служыць для пазначэння адрасоў адпраўшчыка і атрымальніка некаторых катэгорый паштовых адпраўленняў (пасылак і г. д.).

Катэгорыя:Філатэлістычныя тэрміны
Катэгорыя:Паштовыя адпраўленні
Пісьмо апошняга дня

**Пісьмо́ апо́шняга дня** — паштовае адпраўленне, якое перасылаецца ў апошні дзень абарачэння маркі або працы паштовай службы і мае паштовы штэмпель з адпаведнай датай.

Катэгорыя:Філатэлістычныя тэрміны
Катэгорыя:Паштовыя адпраўленні
Шацкі раён (БССР)

**Ша́цкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР з 17 ліпеня 1924 года па 4 жніўня 1927 года. Цэнтр — мястэчка Шацк.

## Гісторыя 
Шацкі раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Мінскай акругі БССР. 20 жніўня 1924 года падзелены на 8 сельсаветаў:
* Гарэлецкі
* Задашчэнскі
* Слабадскі
* Сяргеевіцкі
* Хатлянскі
* Цепленскі
* Цітвянскі
* Шацкі
4 жніўня 1927 года раён скасаваны. Гарэлецкі, Сяргеевіцкі, Цітвянскі, Шацкі сельсаветы перададзены ў склад Пухавіцкага раёна, Цепленскі сельсавет — у склад Самахвалавіцкага раёна, Задашчэнскі, Слабадскі — у склад Грэскага раёна, Хатлянскі — у склад Уздзенскага раёна.

## Гл. таксама 
* Шацкая воласць
* Шацкі сельсавет

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А. И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.
* 
* 

Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 1927 годзе
Катэгорыя:Былыя раёны Беларусі

Катэгорыя:Шацк (Пухавіцкі раён)
Самахвалавіцкі раён

**Самахва́лавіцкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1931 гадах. Цэнтр — мястэчка Самахвалавічы.

## Гісторыя 
Самахвалавіцкі раён быў утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Мінскай акругі (з 26 ліпеня 1930 у прамым падпарадкаванні БССР). 20 жніўня таго ж года быў падзелены на 15 сельсаветаў: 
* Азерскі
* Гатаўскі
* Грычынскі
* Дудзіцкі  
* Кайкаўскі
* Каралішчавіцкі
* Крупіцкі
* Навадворскі
* Падгайскі
* Рубілкаўскі
* Самахвалавіцкі
* Сеніцкі
* Строчыцкі
* Трасцянецкі
* Узлянскі  

21 жніўня 1925 года быў утвораны Азярычынскі (Азярышчанскі) сельсавет. 4 жніўня 1927 да раёна далучаны Цепленскі сельсавет скасаванага Шацкага раёна.

18 студзеня 1931 года раён быў скасаваны. Азерскі, Крупіцкі і Рубілкаўскі сельсаветы былі перададзены Койданаўскаму раёну; Азярычынскі (Азярышчанскі), Дудзіцкі, Узлянскі сельсаветы — Пухавіцкаму раёну; Кайкаўскі сельсавет — Смілавіцкаму раёну; Цепленскі сельсавет — Уздзенскаму раёну. Гатаўскі, Грычынскі, Каралішчавіцкі, Навадворскі, Падгайскі, Самахвалавіцкі, Сеніцкі, Строчыцкі і Трасцянецкі сельсаветы былі аддадзены ў падпарадкаванне Мінскага гарадскога савета (уключаны ў гарадскую рысу горада Мінска).

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А. И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.
* 
* 
* 

Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 1931 годзе

Катэгорыя:Самахвалавічы (аграгарадок)
Катэгорыя:Гісторыя Дзяржынскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Мінскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Уздзенскага раёна
Ківу (значэнні)

**Ківу:**

* Ківу — возера ў Цэнтральнай Афрыцы, адно з Вялікіх Афрыканскіх азёр
* Ківу — вуглевадароднае возера на спадарожніку Сатурна Тытане
Спіс аб’ектаў PGC (1798001—1799000)

Гэта спіс аб'ектаў '''Спіс аб'ектаў PGC (1798001—1799000)'''

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў PGC

аб'ектаў PGC
Катэгорыя:Аб’екты PGC
Паўночны праспект (Ерэван)

**Паўночны праспект** () — пешаходная вуліца ў Ерэване, што злучае плошчу оперы з плошчай Рэспублікі. На праспекце размешчана мноства элітных жылых дамоў, офісаў, крам, рэстаранаў. Працягласць больш 1,5 км.

## Гісторыя 
Спачатку план будаўніцтва **Паўночнага праспекта** быў задуманы архітэктарам Аляксандрам Таманянам у 1900-х гадах. Пасля ўсталявання савецкай улады праект быў скасаваны, і толькі пад канец мінулага стагоддзя зноў успомнілі пра яго. Па першых рысунках праспект павінен быў прылягаць прама да плошчы Рэспублікі, але з-за пабудаванага пазней будынка Нацыянальнай галерэі Арменіі, праспект, не даходзячы да плошчы, прылягае да вуліцы Абавяна, якая крыху далей злучаецца з плошчай Рэспублікі.

Працы па забудове Паўночнага праспекта Ерэвана пачаліся восенню 2001 года. У агульнай складанасці плошча забудовы складае 320 тыс. кв. м. пад будынкамі пабудаваны аўтастаянкі на 2 тыс. аўтамашын.

### Будаўніцтва 
На месцы сучаснага Паўночнага праспекта раней стаялі прыватныя хаты, якія былі скуплены ўрадам. Астатнія выдаткі, то бок само будаўніцтва, узялі на сябе прыватныя фундатары. Паводле слоў мэра, аб’ём інвестыцый у будаванне элітнага праспекта склаў 101 млрд драмаў (310 млн долараў). Забудоўшчыкамі праспекта былі кампаніі «Нор Айланд», «Бізнес Цэнтр», «Прагрэс Арменія», «Локал Дэвелаперс», «Гарні Груп», Маскоўская інвестыцыйная будаўнічая кампанія, «Хаз Профіт», «З года. Арменія».

Варта адзначыць, што будаванне Паўночнага праспекта суправаджалася шматлікімі акцыямі пратэсту з боку жыхароў цэнтральнага раёна сталіцы, якіх сілком высялялі са сваіх кватэр. Многія з іх былі незадаволены памерам кампенсацыі, выдадзенай на куплю новага жылля. Да прыкладу, за 55,7 кв. м. жыхару цэнтра Ерэвана Урад Арменіі прапанаваў 33 тыс. долараў, што не адпавядала цэнам — 800 долараў за адзін кв. м. Эксперты адзначалі, што прыбытковасць ад праекта складала больш за 200 %.

### Адкрыццё 
Паўночны праспект падзелены на тры часткі. Першая яго частка адкрылася 29 мая 2006 года. Другая і трэцяя былі адкрыты 16 лістапада 2007 года.

File:Northern Avenue (Yerevan) 1.jpg|Паўночны праспект. Від у бок Тэатра оперы і балета імя А. А. Спендыярава
File:Northern Avenue (Yerevan) 2.jpg|Цэнтральная частка Паўночнага праспекта
Northern-yerevan.jpg|Від з вуліцы Туманян

Катэгорыя:Вуліцы Ерэвана
Катэгорыя:Праспекты
Сусекс

**Сусекс**, або **Сасекс** (, ; старажытн. Suth-Seax — *Sūþsēaxe* (*South Saxons*) — гістарычнае графства Паўднёва-Усходняй Англіі, размешчана прыкладна на тэрыторыі старажытнага каралеўства Сусекс. Плошча — 3776 кв. км, у 1891 годзе ў графстве жыло 380 тысяч жыхароў. 

## Тэрыторыя 
З Сусексам мяжуе на поўначы графства Сурэй, на усходзе — Кент, на захадзе — Гэмпшыр, на поўдні ўзбярэжжа праліва Ла-Манш. Сусекс адміністрацыйна раздзелены на графствы Заходні Сасекс, Усходні Сасекс і горад Брайтан і Хоўв. Горад Брайтан і Хоўв створаны як унітарная ўлада ў 1997 годзе; гарадскі статус нададзены ў 2000 годзе. Да таго часу Чычэстэр быў адзіным горадам-сіці Сасекса.

Ланцуг пагоркаў перасякае Сусекс і канчаецца скалістым мысам Бічы Хэд. Пагоркі крэйдавай фармацыі і пакрытыя трафянікам. Ад пагоркаў цягнецца ўрадлівая і лясістая раўніна. Паміж Соўт Доўнс і морам, а таксама і ў багністых мясцінах на ўсходзе ад Бічы Хэд, шмат урадлівых зямель.

## Клімат 
Клімат Сусекса мяккі, жніво ранняе. Пшаніца, авёс, ячмень, рэпа — галоўныя земляробныя культуры. На ўсходзе вырошчваюць шмат хмелю. Развіта жывёлагадоўля. Вядомыя сноўтноўдскія авечкі і сусекскія пароды быдла.

## Населеныя пункты 
Галоўныя гарады — Чычэстэр, Брайтан, Гастынгс, Арондэль, Рай, Іст-Грынстэд, Вінчэльсі. У прыморскіх гарадоў ёсць пляжныя зоны, на якія значны попыт летам. 

## Гісторыя 
Сучасны Сусекс і пераважная частка графства Сурэй займаюць тэрыторыю другога каралеўства заснаванага саксамі, адно з сямі каралеўстваў заснаваных англасаксамі ў канцы V ст., пасля ўварвання ў Брытанію. Пасля валадарства караля Осмунда (765—770) каралеўства трапіла пад уплыў больш моцнага суседа — каралеўства Мерсіі, а ў IX ст. перайшло пад уладу Уэсэкса. 

## Тапаніміка 
Назва паходзіць ад старажытнасаксонскага *Sūþ Seaxe* — ”паўднёвыя саксы”.

Катэгорыя:Графствы Англіі

Катэгорыя:Англасаксонскія каралеўствы
Гарцаранаін (станцыя метро)

**Гарцаранаін** ( — *«Завадская»*) — 6-я станцыя Ерэванскага метрапалітэна.

## Гісторыя 
Станцыя адкрылася 11 ліпеня 1983 года ў складзе пускавой пляцоўкі Ерэванскага метрапалітэна «Сасунцы Давід — Гарцаранаін». Да запуску станцыі «Шэнгавіт» была канечнай.

## Апісанне 
Станцыя размешчана на поўдні Ерэвана, у раёне Шэнгавіт з выхадам да вуліцы Таманцынеры, каля паўднёвай прамзоны.

## Спасылкі 
* "Горцаранаин" на новом "Мире метро"
* Материал о станции на сайте "Мир метро"

Катэгорыя:Станцыі Ерэванскага метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1983 годзе
Катэгорыя:1983 год у Ерэване
Электрадэпо Шэнгавіт

**«Шэнгавіт»** () — электрадэпо Ерэванскага метрапалітэна, здадзена ў эксплуатацыю 26 снежня 1985 года.

Пры дэпо знаходзіцца аднакалейная станцыя «Чарбах», праз якую ажыццяўляецца чоўнавы рух да станцыі «Шэнгавіт».

Да адкрыцця дэпо «Шэнгавіт», у 1981—1985 гадах, Ерэванскі метрапалітэн абыходзіўся без паўнавартаснага дэпо, для тэхнічнага абслугоўвання цягнікоў выкарыстоўваліся два тупікі ў станцыі «Сасунцы Давід». Пасля адкрыцця дэпо на гэтых шляхах размясцілася мыйня вагонаў.

У дэпо «Шэнгавіт» ёсць 16 канаваў для электрарухомага складу (крайні нэф, у якім могуць месціцца яшчэ 4 канавы, пустуе), а таксама мота-дэпо. Каля дэпо на асобнай тэрыторыі месцяцца з'яднаныя майстэрні па рамонце рухомага састава.

## Гісторыя 
### Лініі, якія абслугоўваюцца 
## Рухомы склад 
### Пасажырскі рухомы склад 
* 81-714 — з 1981 па 1998 года.
* 81-717 — з 1981 года.
* 81-71M — з 2011 года

Катэгорыя:Ерэванскі метрапалітэн
Катэгорыя:З’явіліся ў 1985 годзе
Катэгорыя:1985 год у Ерэване
Дудзіцкі сельсавет (Рудзенскі раён)

**Ду́дзіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рудзенскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Дудзічы.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Самахвалавіцкім раёне БССР. З 18 студзеня 1931 года сельсавет у Пухавіцкім раёне, з 12 лютага 1935 года — у Рудзенскім раёне, з 6 ліпеня 1935 года — у Смілавіцкім раёне, з 11 лютага 1938 года — зноў у Рудзенскім раёне. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Рудзенскім раёне Мінскай вобласці. Пад час Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года тэрыторыя сельсавета акупіравана нямецкімі войскамі. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Узлянскага сельсавета.

У 1930-х гадах сакратаром Дудзіцкага сельсавета быў Уладзімір Хадыка.

## Гл. таксама 
* Дудзіцкая воласць

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рудзенскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Самахвалавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Смілавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Плошча Рэспублікі (станцыя метро)

**Плошча Рэспублікі** (, *Анрапетуцян Храпарак*) — да 1992 года «Леніні Храпарак» («Плошча Леніна») — станцыя Ерэванскага метрапалітэна, адкрытая 26 снежня 1981 года. Станцыя размешчана ў цэнтры Ерэвана, у раёне Кентрон (даслоўны пераклад — «цэнтр») з выхадам на цэнтральную плошчу Ерэвана — Плошчу Рэспублікі, будынак Урада Арменіі, Карцінную галерэю Арменіі, гістарычны музей Арменіі, спяваючыя фантаны і Вернісаж.

## Спасылкі 
* "Ханрапетутиан храпарак" на новом "Мире метро"
* Материал о станции на сайте "Мир метро"

Катэгорыя:Станцыі Ерэванскага метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1981 годзе
Катэгорыя:1981 год у Ерэване
Заравар Андранік (станцыя метро)

**Зарава́р Андранік** (, *да 1991 — «Кастрычніцкая»*) — станцыя Ерэванскага метрапалітэна.

## Гісторыя
Адкрылася 26 снежня 1989 года на дзейнай пляцоўцы.

У 1991 годзе станцыя «Акцемберан» («Кастрычніцкая») была пераназвана ў «Заравар Андранік» («Ваявода Андранік»).

## Апісанне
Станцыя размешчана ў цэнтры Ерэвана, у раёне Кентрон (даслоўны пераклад — «цэнтр») з выхадам да праспекта Тыграна Меца (Тыграна Вялікага), вуліцам Агатангехоса і Харэнацы, Сабора Рыгора Асветніка, помніка Ваяводзе Андраніку і рынка. Станцыя атрымала сваю назву ў гонар аднаго з лідараў армянскага нацыянальна-вызвольнага руху канца XIX — пачатку XX стагоддзяў, нацыянальнага героя армянскага народа — Андраніка Таросавіча Азаняна, больш вядомага, як Заравар Андранік (Ваявода Андранік).

## Спасылкі 
* "Зоравар Андраник" на новом "Мире метро"
* Материал о станции на сайте "Мир метро"

Катэгорыя:Станцыі Ерэванскага метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1989 годзе
Катэгорыя:1989 год у Ерэване
Ерытасардакан (станцыя метро)

**Ерытасардака́н** ( — «Маладзёжная») — станцыя Ерэванскага метрапалітэна.

## Гісторыя 
Адкрылася 8 сакавіка 1981 года.

## Апісанне 
Станцыя размешчана ў цэнтры Ерэвана, у раёне Кентрон (даслоўны пераклад — «цэнтр») з выхадам на вуліцу Ісаакяна, оперны тэатр і плошчу Францыі. Хоць «Ерытасардакан» з армянскага перакладаецца даслоўна «Маладзёжная», руская назва на паказальніках у метрапалітэне ўяўляе сабою транслітарацыю армянскай (у адрозненне ад станцыі «Барэкамуцюн», для якой прынята перакладная назва «Дружба»). Вялікая колькасць моладзі, якая вучыцца ў навучальных установах у блізкіх да станцыі метро кварталах, і дала назву гэтай станцыі метрапалітэна.

## Спасылкі 
* «Еритасардакан» на новом «Мире метро»
* Материал о станции на сайте «Мир метро»

Катэгорыя:Станцыі Ерэванскага метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1981 годзе
Катэгорыя:1981 год у Ерэване
Цітвянскі сельсавет

**Цітвя́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Цітва.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Шацкага раёна Мінскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Пухавіцкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Рудзенскага раёна, з 6 ліпеня 1935 года ў складзе Смілавіцкага раёна, з 11 лютага 1938 года ў складзе Рудзенскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Рудзенскім раёне Мінскай вобласці. Пад час Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года акупіраваны нямецкімі войскамі. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Азярычынскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Пухавіцкага раёна. 11 сакавіка 1977 года населенаму пункту, які ўзнік пры торфапрадпрыемстве «Сяргеевіцкае» на тэрыторыі сельсавета, прысвоена назва — пасёлак Праўдзінскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 16 населеных пунктаў. 31 сакавіка 1977 года пасёлкі Бор (Рудзенскі сельсавет)Бор, Бярозаўка, Васількі, Доўгі, вёскі Варонічы, Русаковічы, Цітва перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Рудзенскага пассавета, пасёлак Праўдзінскі перададзены ў склад Сяргеевіцкага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Узляны, сельсавет перайменаваны ва Узлянскі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* 

## Гл. таксама 
* Цітвянская воласць

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шацкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рудзенскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Смілавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1977 годзе
Сасунцы Давід (станцыя метро)

**Сасунцы Давід** () — станцыя Ерэванскага метрапалітэна.

## Гісторыя 
Адкрыта 7 сакавіка 1981 года ў складзе першай пускавой пляцоўкі «Барэкамуцюн» — «Сасунцы Давід».

## Апісанне 
Станцыя размешчана ў цэнтры Ерэвана, у раёне Шэнгавіт з выхадам да плошчы Давіда Сасунскага, Ерэванскага вакзала, праспекта Тыграна Меца (Тыграна Вялікага), помніка Давіду Сасунскаму і крэпасці Эрэбуні. Станцыя атрымала сваю назву ў гонар легендарнага сярэднявечнага армянскага эпасу, што апавядае пра змаганне волатаў з Сасуна (вобласць у сярэднявечнай Арменіі, цяпер у Турцыі) супраць арабскіх захопнікаў — Давіда Сасунскага.

## Шляхавое развіццё 
Да поўдня ад станцыі, на перагоне Сасунцы Давід — Гарцаранаін, размешчаны пашэрсны з'езд і гейт да мыйні саставаў.

## Спасылкі 
* Национальный эпос армянского народа (Давид Сасунский) книга  
* "Сасунци Давит" на новом "Мире метро"
* Станция на сайте "Мир метро"

Катэгорыя:Станцыі Ерэванскага метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1981 годзе
Катэгорыя:1981 год у Ерэване
Спіс аб’ектаў PGC (1890001—1891000)

Гэта спіс аб'ектаў '''Спіс аб'ектаў PGC (1890001—1891000)'''

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў PGC

аб'ектаў PGC
Катэгорыя:Аб’екты PGC
Усмань (рака)

**У́смань ,Усманка** () — рака ў Расіі, левы прыток ракі Варонеж. Працякае па Варонежскай і Ліпецкай абласцях. У ніжнім цячэнні называецца *Усманка*.

Даўжыня ракі — 151 км, плошча вадазборнага басейна — 2840 км². Бярэ пачатак і цячэ па Окска-Данской раўніне. Жыўленне пераважна снегавое. Расход вады — за 117 км ад вусця — 1,99 м³/сек. Сярэдняя шырыня ракі — 10—20 метраў, на разліве да 50 м. Замярзае ў лістападзе — пачатку снежня, раскрываецца ў канцы сакавіка — красавіку.

Выкарыстоўваецца для водазабеспячэння.

У басейне ракі Варонежскі запаведнік.

## Літаратура 
* Усмань // 

## Спасылкі 
* Река Усмань // Государственный водный реестр РФ
* Воронежский государственный природный биосферный заповедник им. В. М. Пескова

Катэгорыя:Рэкі Варонежскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Ліпецкай вобласці
Катэгорыя:Басейн Дона
Копачкі Рыт

**Копачкі Рыт** () — прыродны парк у Бараньі, ва ўсходняй частцы Харватыі. Знаходзіцца на граніцы з Сербіяй, на паўночны захад ад месца ўпадзення Дравы ў Дунай і на паўночны ўсход ад Осіеку. Плошча парку складае 17 700 га. У 1976 годзе найбольш каштоўная ў фаўністычным плане частка парку плошчай 8000 га была адведзена пад заалагічны заказнік.

Большая частка тэрыторыі прыроднага парку пакрытая водна-балоцістымі ўгоддзямі, Копачкі рыт — адзін з самых вялікіх і добра захаваных прыкладаў некранутага азёрныя-балотнага ландшафта ў басейне Дуная. Парк і яго балоты адпавядаюць крытэрам Рамсарскай канвенцыі, у спіс якой занесены ўсе водна-балотныя ўгоддзі, якія маюць міжнароднае значэнне. Тэрыторыя ўключана ў спіс значных арніталагічных раёнаў — IBA (Значныя арніталагічны тэрыторыя). Копачкі рыт таксама намінаваны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Найбольшую цікавасць уяўляе арнітафаўна парку. Тут гняздуецца каля 260 відаў птушак (шэрая гусь, белы і чорны буслы, балотны і поплаўны луні, скапа, арлан-белахвост, вялікі баклан, зімародак, зялёны дзяцел, звычайны рэмез, сокал-балабан, розныя віды чаплевых, крачкавых, чаек, качак, кулікоў і многія іншыя). Шмат птушак, пераважна насельнікі водна-балотных угоддзяў, выкарыстоўваюць Копачкі рыт як месца для адпачынку падчас сезонных міграцый. Некаторыя віды птушак тут гняздуюцца калоніямі.

У азёрах і сажалках парку водзіцца больш за 40 відаў рыб (шчупак, язь, лінь, лешч, карп, сом, судак, акунь і г. д.). Сярод насельнікаў лясоў — алені, казулі, дзікі, куніцы, ласка, собаль, лясны кот, барсук, выдра. Багатая расліннасць, тыповая для водна-балотных угоддзяў, шырока прадстаўлена ў парку.

Парк адкрыты для наведвання ў складзе экскурсій. Наведванне платнае. Рыбалка на ўмовах ліцэнзіі дазволена толькі ў адмыслова адведзеных месцах.

## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт парку 

Катэгорыя:Прыродныя паркі Харватыі
Катэгорыя:Геаграфія Харватыі