open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Усохскі сельсавет (Церахоўскі раён)

**Усо́хскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Усохі.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чырванабудскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Усоха-Будскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Церахоўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чырванабудскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Аксель Гіленкрок (спартыўны стралок)

**Аксель Уолфрыд Карл Гіленкрок** (9 жніўня 1888 — 8 жніўня 1946) — шведскі афіцэр, палкоўнік і спартыўны стралок. Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 1912 года.

## Даты надання званняў 
* 1908 — унтэр-лейтэнант
* 1911 — лейтэнант
* 1920 — капітан (армія)
* 1928 — капітан (ВПС)
* 1929 — маёр (армія)
* 1932 — маёр (ВПС)
* 1936 — падпалкоўнік
* 1937 — палкоўнік

Катэгорыя:Стралкі на летніх Алімпійскіх гульнях 1912 года
Аўген Смаршчок

**Аўген Смаршчок** (, Зэльва — ) — праваслаўны святар, рэлігійны і культурна-грамадскі дзеяч беларускага замежжа, магістр псіхалогіі і філалогіі, старшыня Саюза беларусаў у Бельгіі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1914 годзе ў Зэльве на Гарадзеншчыне. Паходзіў з настаўніцкай сям’і. Вучыўся ў польскай пачатковай школе. Скончыў настаўніцкую семінарыю ў Свіслачы (1934). З сярэдзіны 1930-х гадоў працаваў настаўнікам. У гады Другой сусветнай вайны мабілізаваны ў польскае войска. Браў удзел у абароне Варшавы. Трапіў у палон. Да кастрычніка 1940 знаходзіўся ў нямецкім лагеры для ваеннапалонных. Пасля вызвалення працаваў на фабрыцы ў Берліне. З восені 1947 — у г. Марбург, дзе вывучаў ва ўніверсітэце псіхалогію і абараніў магістэрскую дысертацыю. Рукапаложаны ў сан святара Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы (БАПЦ) у 1950 г. Увосень таго ж года пераехаў у Бельгію. Скончыў педагагічны факультэт Лёвенскага ўніверсітэта (1957). Выконваў святарскія абавязкі. У 1962—1966 вучыўся ў Інстытуце філалогіі і гісторыі ўсходніх славян Брусельскага ўніверсітэта. Абараніў магістэрскую дысертацыю па філалогіі. Паглыбляючы багаслоўскую адукацыю, супрацоўнічаў з Інстытутам св. Сергія ў Парыжы. Да 1980 працаваў выкладчыкам рускай мовы ў Вышэйшай фламандскай школе ў г. Антверпен. Адзін з ініцыятараў і заснавальнікаў парафіі БАПЦ у Бельгіі. Памёр у 1984 годзе ў мясцовасці Хівер недалёка ад Лёвена.

## Сям’я 
Жонка — Зоя Жалязоўская-Смаршчок (1922 — 2010), беларуская грамадская дзяячка.

Старэйшы сын Андрэй скончыў Фламандскую школу ў Антверпене як перакладчык з нямецкай і англійскай моваў, працуе там дацэнтам нямецкай мовы. Малодшы сын Петрык скончыў тую самую школу, вывучаў нямецкую і французскую мовы, закончыў славістычны факультэт Лювенскага ўніверсітэта. Працуе на радыё «Свабода» ў Мюнхене.

## Літаратура 
* Беларускія рэлігійныя дзеячы XX ст.: Жыццярысы, мартыралогія, успаміны / Аўтар-укладальнік: Ю. Гарбінскі. — Мн.-Мюнхен: Беларускі кнігазбор, 1999. ISBN 985-6318-65-3
* *Рагуля Б.* Беларускае студэнцтва на чужыне = Belarusian Students Abroad / Барыс Рагуля. — Лёндан (Канада) — Нью-Ёрк: [б.в.], 1996.

Катэгорыя:Выпускнікі Лёвенскага каталіцкага ўніверсітэта (да падзелу)
Катэгорыя:Беларусы ў Германіі
Катэгорыя:Імігравалі ў Бельгію з Беларусі
Катэгорыя:Беларусы ў Бельгіі
Катэгорыя:Постаці БАПЦ
Факультэт бяспекі жыццядзейнасці Універсітэта грамадзянскай абароны МНС РБ

**Факультэт бяспекі жыццядзейнасці Універсітэта грамадзянскай абароны Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь** — адзін з факультэтаў Універсітэта грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя 
Ва ўстанове адукацыі навучальны працэс на курсах павышэння кваліфікацыі пачаўся з 2000 года, калі на факультэце завочнага навучання было арганізавана навучанне асоб з сярэдняй спецыяльнай і вышэйшай адукацыяй па профілю «Тэхніка і тэхналогіі» кірунку «Абсталяванне». З 2009 года адкрыта спецыяльнасць перападрыхтоўкі «Прамысловая бяспека». У 2010 годзе — спецыяльнасць перападрыхтоўкі «Інжынірынг бяспекі аб’ектаў будавання».

Загадам Міністра па надзвычайных сітуацыях ад 1 лютага 2011 года № 19 створаны факультэт перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі. Першым дэканам факультэта стала Смілавенка Вольга Алегаўна, кандыдат тэхнічных навук, дацэнт.

Пасля рэарганізацыі Камандна-інжынернага інстытута ў жніўні 2016 года ва Універсітэт грамадзянскай абароны МНС Беларусі, факультэт перайменаваны ў факультэт бяспекі жыццядзейнасці.

У састаў факультэта ўваходзіць аддзел арганізацыі падрыхтоўкі кіруючых супрацоўнікаў і спецыяістаў у вобласці абароны ад надзвычайных сітуацый, асноўная задача якога — арганізацыя падрыхтоўкі паводле пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь № 413 ад 23 мая 2013 года «Пра зацвярджэнне палажэння пра парадак навучання кіраўнікоў і супрацоўнікаў рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання, іншых дзяржаўных арганізацый, падначаленых Ураду Рэспублікі Беларусь, мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў, арганізацый незалежна ад формаў уласнасці і насельніцтва ў вобласці абароны насельніцтва і тэрыторый ад надзвычайных сітуацый прыроднага і тэхнагеннага характару і грамадзянскай абароны, а таксама грамадзян, якімі камплектуюцца спецыяльныя фарміраванні органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях па мабілізацыі».

## Спецыяльнасці 
Рэалізацыя адукацыйных праграм перападрыхтоўкі, для кіруючых супрацоўнікаў і спецыялістаў, якія маюць вышэйшую адукацыю, па спецыяльнасцях:
* «Прамысловая бяспека»;
* «Інжынірынг бяспекі аб’ектаў будаўніцтва»;
* «Ахова працы ў галінах невытворчай сферы».

Рэалізацыя адукацыйных праграм павышэння кваліфікацыі кіруючых супрацоўнікаў і спецыялістаў па профілю «Службы бяспекі» (кірунак адукацыі «Абарона ад надзвычайных сітуацый»).

Рэалізацыя адукацыйных праграм павышэння кваліфікацыі кіруючых супрацоўнікаў і спецыялістаў па профілю «Тэхніка і тэхналогіі» па кірунку «Абсталяванне».
 
Рэалізацыя адукацыйных праграм навучальных курсаў па профілю «Службы бяспекі» (кірунак адукацыі «Абарона ад надзвычайных сітуацый»); па профілю «Тэхніка і тэхналогіі» па кірунку «Абсталяванне».

## Кафедры 
* Кафедра грамадзянскай абароны
* Кафедра сучасных моў

## Начальнікі 
* Ірына Віктараўна Галякова

Бяспекі жыццядзейнасці
Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Ход каралевы (міні-серыял)

**«Ход каралевы»** (, **«Ферзевы гамбіт»**) — амерыканскі серыял пра шлях дзяўчынкі-сіраты да шахматнай славы, прэм'ера якога адбылася 23 кастрычніка 2020 года. Стаў самым папулярным міні-серыялам у гісторыі стрымінгавай платформы Netflix, атрымаў станоўчую ацэнку крытыкаў, а таксама сабраў пазітыўныя водгукі ў шахматнай супольнасці.

## Сюжэт 
Серыял з’яўляецца адаптацыяй рамана Уолтэра Тэвіса 1983 года з той жа назвай.

Бэт Харман, галоўная гераіня серыяла, становіцца сіратой у 9 гадоў і трапляе ў прытулак. Там яна знаёміцца з прыбіральшчыкам, які вучыць яе гуляць у шахматы. Дзяўчынка захапляецца гульнёй, да якой у яе ёсць выключныя здольнасці. З ранняга ўзросту Бэт Харман сутыкаецца з праблемай злоўжывання псіхаактыўнымі рэчывамі, якія дапамагаюць ёй штоноч уяўляць шахматную дошку і прыдумляць розныя шахматныя камбінацыі.

Пазней Бэт трапляе ў прыёмную сям’ю і пачынае браць удзел у прэстыжных шахматных турнірах. Мужчыны-канкурэнты і арганізатары турніраў спачатку сумняюцца ў яе здольнасцях, але Бэт Харман (у дарослым узросце яе грае Ані Тэйлар-Джой) разгромна перамагае сваіх апанентаў. Такім чынам дзяўчына становіцца ўсё больш вядомай у краіне.

## У ролях 
* Бэт Харман у дзяцінстве — Ісла Джонстан
* Бэт Харман у дарослым узросце — Ані Тэйлар-Джой

## Кансультанты 
Кансультантамі для шахматных сцэн сталі былы чэмпіён свету Гары Каспараў і вядомы амерыканскі трэнер па шахматах Брус Пандальфіні.

## Ацэнкі 
«Ход каралевы» паказвае шахматы як высокаэстэтычную гульню, серыял паспрыяў адраджэнню грамадскай цікавасці да шахматаў. Толькі за першы месяц пасля выхаду яго паглядзелі 62 мільёны карыстальнікаў Netflix.

## Спасылкі 
* «Ход каралевы» на сайце Netflix
* Пра серыял — nn.by

Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра шахматы
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2020 года
Катэгорыя:Арыгінальныя праграмы Netflix
Спеўнік добраахвотніка

**«Спе́ўнік до́браахво́тніка»** () — зборнік песень Рускай вызваленчай арміі. Зборнік склаў былы настаўнік рускай мовы ў Рызе Анатоль Флаўмэ. Зборнік быў выдадзены ў Нарве ў 1943 годзе. Кніга выдавалася Германіяй як частка антысавецкае прапаганды, накіраванай на рускіх. Антысеміцкія выпады, якія часам сустракаліся ва ўлётках, у песні не траплялі. Аднак у маршы «*Боевым железным шагом*» () ёсць пагроза «сталінскім чакістам» (), яких байцы РВА абяцаюць «выбіць з Урала» (). Асноўны вобраз «свабоднай Расіі» () практычна неканкрэтызаваны. Меркаваць пра яго можна толькі па малюнку з вокладкі спеўніка, на якім сялянская хата, плуг і царква.

Гісторык Кірыл Аляксандраў зазначаў:*Каб падкрэсліць патрыятычныя пачуцці было б даволі толькі выконваць некаторыя старыя песні Рускай Імператарскай або Белай арміі, але ўласаўцам хацелася, каб у песнях абавязкова знайшлі адлюстраванне іх спецыфічнае становішча і прапагандаваныя мэты. Так высунуліся некалькі ўласных паэтаў — І. Градаў, Н. С. Фрэйберг, А. Фролаў (А. Я. Флаўмэ), А. Якаўлеў і іншыя. Найбольш вядомым аўтарам музыкі стаў М. Давыдаў. Напісаныя імі песні не вызначаліся асаблівымі мастацкімі якасцямі, і да іх трэба ставіцца так, як наогул ставяцца да любога салдацкага фальклору. *

## Змест 
Спеўнік складаецца з 4 раздзелаў, якія змяшчаюць агулам 40 песень з нотамі:

* **«Новыя ваенныя песні»** (; 6 песень), якія былі напісаны падчас вайны адмыслова для РВА: «*Мы идем*», «*В бой*», «*Выходили к лесу добровольцы*», «*Что за песня над полями льется*», «*Боевым железным шагом*», «*Песня трудовых добровольцев*».
* **«Старыя ваенныя»** (; 7 песень): «*Взвейтесь соколы орлами*», «*Ермак*», «*Полноте, солнышко*», «*Наливай, выпивай*», «*Казачка*», «*Солдатушки-ребятушки*», «*Пусть свищут пули*».
* **«Народныя»**  (; 18 песень), якія ахоплівалі палову зборніка і падзяляліся на дзве часткі. **Першая частка** (10 песень): «*Как на горе калина*», «*Вдоль по улице метелица метет*», «*Я посею ли*», «*Во поле березонька стояла*», «*Ходила младешенька*», «*Калинка*», «*За горами, за долами*», «*Ах, вы, сени, мои сени*», «*Как из улицы в конец*», «*Вниз по Волге реке*». **Другая** (8 песень): «*То не ветер ветку клонит*», «*Двенадцать разбойников*», «*Вдоль да по речке*», «*Среди долины ровные*», «*Ой, полным полна коробушка*», «*Зимний вечер*»,  «*Зимняя дорога*», «*Вечерний звон*»,
* **«Пераклад з нямецкай»** (), у якім толькі «*Лили Марлен*», адна з самых вядомых ваенных песень таго часу.

## Аўтары песень 
* А. Флораў («*Мы идем*», «*В бой*», «*Что за песня над полями льется*»)
* І. Градаў («*Выходилик лесу добровольцы*»)
* А. Якаўлеў («*Боевым железным шагом*», «*Песня трудовых добровольцев*»)
* Л. Юр’еў («*Песня трудовых добровольцев*»)
* М. Някрасаў («*Ой, полным полна коробушка*»)
* А. Пушкін («*Зимний вечер*»,  «*Зимняя дорога*»)
* І. Казлоў («*Вечерний звон*»)
* М. Давыдаў (музыка)

## Гл. таксама 
* Юнацкі спеўнік
* Мы ідзём шырокімі палямі

## Спасылкі 
* РОА: Песенник добровольца
* Песенник добровольца РОА: на «LiveJournal»

Катэгорыя:Песні на рускай мове
Катэгорыя:Руская вызваленчая армія
Катэгорыя:Кнігі 1943 года
Катэгорыя:1943 год у музыцы
Гарохавішчанскі сельсавет

**Гаро́хавішчанскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Гарохавішчы.

Утвораны 21 жніўня 1925 года як **Гарохавішчанскі (Гарохавіцкі) сельсавет** у складзе Парыцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Парыцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці. З 28 чэрвеня 1939 года ў складзе новаўтворанага Акцябрскага раёна Палескай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Любанскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Парыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1925 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
S.N.U.F.F.

**«S.N.U.F.F.»** — дзясяты раман Віктара Пялевіна, выдадзены ў снежні 2011 года тыражом 150 000 экзэмпляраў.

Пялевін расшыфраваў слова SNUFF як Special Newsreel/Universal Feature Film, пасля чаго яго пачалі актыўна выкарыстоўваць паліттэхнолагі.

Анатацыя аўтара: «Раман-утøпія Віктара Пялевіна аб найглыбокіх таямніцах жаночага сэрца і вышэйшых сакрэтах лётнага майстэрства!»

## Назва 
Снаф-відэа (Snuff film) — кароткаметражны фільм, дзе паказваецца рэальнае забойства з папярэдняй знявагай ахвяры. Распаўсюджваюцца для забавы і дзеля грошай.

## Сюжэт 
Сюжэт рамана разгортваецца ў постапакаліптычным свеце вакол ўзаемаадносін дзвюх краін — Уркаіны (Уркаінскага Уркаганата), якую засяляюць «оркі», і Бізантыума (Big Byz), штучнага гіганцкага шара, які вісіць над ёй і населены «людзьмі».

Уркаіна з’яўляецца тэхналагічна адсталым грамадствам, дзе ў побыце размаўляюць на «верхнярускай» мове (дзяржаўная мова — верхне-сярэднясібірская), а Бізантыум, наадварот, з’яўляецца прасунутай тэхналагічна дзяржавай-«дэмакратурай», дзе пераважае царкоўнаанглійская мова, падобная на англійскую. Тым не менш, Бізантыум пакутуе ад недахопу фізічнай прасторы і ад законаў пра ўзрост згоды, якія забараняюць уступаць у публічны сэксуальны кантакт людзям, якія не дасягнулі 46 гадоў. Многія жыхары Бізантыума жывуць з лялькамі-робатамі («сурамі») рознай ступені прасунутасці.

Аповед вядзецца ад асобы «чалавека» — Дзям’яна-Ландульфа Дамілолы Карпава, які працуе аператарам узброенай беспілотнай лятаючай кінакамеры. У грамадзянскім жыцці Карпаў жыве са ўзятай у крэдыт сурай па імі Кая, якая ўцягвае яго і двух «оркаў» у інтрыгу, завязаную на яе ўласныя інтарэсы ды інтарэсы элітаў. Кая маніпулюе Дамілолай, каб дамагчыся свайго.

Раман змяшчае мноства намёкаў на сучаснае (2011 год) сацыяльнае і палітычнае становішча Захаду і Расіі (а таксама «першага свету» і астатняга чалавецтва) і на іх узаемаадносіны, пададзеныя ў сатырычнай манеры. Тэкст мае шмат абсцэннай лексікі і «навамоўя», большай часткай створаным з англійскіх і рускіх слоў, якія змянілі сваё значэнне ў апісваным свеце будучыні.

## Крытыка 
Літаратурны крытык Г. Л. Юзэфовіч адзначае: «У „S.N.U.F.F.“ ёсць усё, за што чытач любіць пялевінскі брэнд: і жарты (якія па-ранейшаму хочацца зачытваць уголас), і парадаксальна дакладна злоўлены і зацукраваны „дух часу“ (многія пасажы, якія тычацца оркскіх „свяшчэнных войн“, злавесна пераклікаюцца з самымі апошнімі падзеямі ў Расіі) … А тое, што кожны наступны пялевінскі тэкст аказваецца нязменна больш сумны, пранізлівы і трагічны папярэдняга (у цяперашнім сэрца часам разрываецца, як у якой-небудзь „Каштанцы“) — так гэта, верагодна, уласцівасць самога пісьменніка, які з узростам мігрыруе ў бок усё большага песімізму і надрыву».

## Літаратура 
* *Артемьева Т. В.*, *Микешин М. И.* «Нечеловеческое» как литературная реальность и вызов обществу // Человек : журнал. — М.: Российская академия наук, 2012. — № 5. — С. 152—160. — ISSN 0236-2007.
* *Крикунов А.* Уркаина будущего // «Еженедельник 2000». — № 5 (592).
* *Шикарёв С. А.* Кандид и простодушный // Если : журнал. — М.: Любимая книга, 2012. — № 3. — С. 257—258. — ISSN 0136-0140.

Катэгорыя:Раманы на рускай мове
Якімава-Слабадскі сельсавет

**Якімава-Слабадскі́ сельсавеет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Парыцкага раёна Бабруйскай акругі. Цэнтр — вёска Якімава Слабада.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Парыцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. 8 кастрычніка 1924 года да сельсавета далучана частка скасаванага Яланскага сельсавета Азарыцкага раёна Мазырскай акругі. У 1928 годзе скасаваны, тэрыторыя далучана да Шацілкаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Парыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1928 годзе
Усохскі сельсавет

Назву **Усо́хскі сельсавет** маюць:

* Усохскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі
* Усохскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клічаўскага раёна Магілёўскай вобласці
Жан-Жазеф Санфурш

**Жан-Жазеф Санфурш** (вядомы проста як Санфурш; , Бардо — , Сен-Леанар-дэ-Наблат) — французскі жывапісец, паэт, дызайнер і скульптар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Скульптары Францыі
Yonaka

**Yonaka** (стылізавана як **YONAKA**) — брытанскі рок-гурт, заснаваны ў Брайтане. У склад гурта ўваходзяць Тэрэза Джарвіс на вакале, Джордж Эдвардс на гітары, Алекс Кросбі на басе і клавіятуры і Роберт Мейсан на барабанах. Гурт выпусціў дэбютны альбом «Don't Wait 'Til Tomorrow» 31 мая 2019 года.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* 2019, «Don’t Wait 'Til Tomorrow»

### EP 
* 2017, «Heavy»
* 2018, «Teach Me to Fight»
* 2018, «Creature»

### Сінглы 
* 2016, сінгл «Ignorance»
* 2016, сінгл «Drongo»
* 2017, сінгл «Wouldn’t Wanna Be Ya»
* 2017, сінгл «Bubblegum»
* 2018, сінгл «F.W.T.B.»
* 2018, сінгл «Own Worst Enemy»
* 2018, сінгл «Creature»
* 2018, сінгл «Fired Up»
* 2019, сінгл «Bad Company»
* 2019, сінгл «Lose Our Heads»
* 2021, сінгл «Seize the Power»

### Іншыя з’яўленні 
* 2019, Tapes (стылізавана як «±ªþ³§») сумесна з Bring Me The Horizon

## Відэаграфія 
* 2017, Wouldn’t Wanna Be Ya
* 2017, Bubblegum
* 2019, Lose Our Heads
* 2019, Don't Wait 'Til Tomorrow
* 2019, Rockstar
* 2021, Seize the Power

Катэгорыя:Рок-гурты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2014 годзе
Ласка ў Беларусі

**Ласка** для Беларусі — абарыгенны від сысуноў, самы маленькі прадстаўнік сямейства .
## Сучасная папуляцыя 
Шырока распаўсюджаная на тэрыторыі Беларусі. Яна маецца ва ўсіх раёнах рэспублікі. Звычайны, месцамі шматлікі від.

Паводле ацэнак, шчыльнасць іх насельніцтва ва ўмовах Беларусі звычайна вар’іруе ў межах ад некалькіх асобін на 1 км² да 5-10 на 1 га ў найбольш экалагічна ёмістых месцах

Ласка засяляе любыя біятопы як натуральныя, так і антрапагеннага паходжання, але заўсёды тыя, дзе маюцца мышападобныя грызуны. Сустракаецца паўсюль — у палях, лясах, на лугах, балотах, па берагах рэк і азёр. Засяляе галоўным чынам лясныя комплексы (саспелыя шырокалісцевыя або ялова-лісцяныя лясы з багатым падлескам), а таксама фрагментаваныя лясы, пералескі, узлескі, хмызнякі, ускраіны палёў і лугоў, сустракаецца на асушаных тарфяніках, паблізу паселішчаў чалавека, у сціртах саломы, у адрынах, на збожжавых таках і ў іншых месцах, збытных мышападобнымі грызунамі — асноўным кормам. Не любіць сяліцца ў лясах з мёртвым покрывам выключна з-за іх малакормнасці.

## Ахова 
З 1970-х гадоў промысел забаронены.

## Літаратура 
* Гайдук В. Е. «Ласка»/ Звери: Популярный энциклопедический справочник (Животный мир Беларуси). Минск, 2003. С.178-180
* Сидорович В. Е. «Норки, выдра, ласка и другие куньи» Минск, 1995. −191с.
* Гричик В. В., Бурко Л. Д. «Животный мир Беларуси. Позвоночные : учеб. пособие» Минск, 2013. −399 с.
* Сержанин И. Н. «Млекопитающие Белоруссии». Издание 2-е. Минск, 1961. −321с.
* Савицкий Б. П. Кучмель С. В., Бурко Л. Д. «Млекопитающие Беларуси». Минск, 2005. −319с.

## Спасылкі 
* Ресурсы охотничьей фауны  

Катэгорыя:Куніцавыя
Катэгорыя:Сысуны Беларусі
Свабодныя кхмеры

**Свабодныя кхмеры** (), **Кхмер Сярэй** — камбоджыйскі рэспубліканскі паўстанцкі рух антыкамуністычнага і антыманархічнага толку. Вёў узброеную барацьбу супраць рэжыму Нарадома Сіянука. Удзельнічаў у В’етнамскай вайне на баку ЗША і Паўднёвага В’етнама і ў Камбаджыйскай грамадзянскай вайне на баку Кхмерскай Рэспублікі. Пацярпеў паражэнне ў супрацьстаянні з В’етнамам і Чырвонымі кхмерамі. У 1980-х уліўся ў НФВКН.

## Спасылкі 
* Background info on the KPNLF
* Information on BLDP political showings in the 1990s 
* Cambodian insurgency and U.S. relations
* Political parties in Cambodia
* Human Rights Watch on CGDK

Катэгорыя:Палітычныя арганізацыі Камбоджы
Катэгорыя:Антыкамуністычныя арганізацыі
Катэгорыя:Кампучыйска-в’етнамскі канфлікт
Катэгорыя:Другая Індакітайская вайна
Факультэт падрыхтоўкі кіруючых кадраў Універсітэта грамадзянскай абароны МНС РБ

**Факультэт падрыхтоўкі кіруючых кадраў Універсітэта грамадзянскай абароны Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь** — адзін з факультэтаў Універсітэта грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя 
Камандны факультэт быў створаны 17 ліпеня 2000 года загадам МНС Рэспублікі Беларусь № 019. Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 19 жніўня 2016 года № 313 «Камандна-інжынерны інстытут МНС Рэспублікі Беларусь» ператвораны ва «Універсітэт грамадзянскай абароны Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь».

У адпаведнасці з арганізацыйна-штатнымі мерапрыемствамі загадам Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь ад 30 жніўня 2016 года № 166 камандны факультэт перайменаваны ў факультэт падрыхтоўкі кіруючых кадраў.

## Спецыяльнасці 
Факультэт ажыццяўляе падрыхтоўку па наступных спецыяльнасцях другой ступені вышэйшай адукацыі:

* Ад’юнктура:
** «Ахова працы (паліўная і хімічная прамысловасць)»;
** «Бяспека ў надзвычайных сітуацыях»;
** «Пажарная і прамысловая бяспека»;
** «Грамадзянская абарона»
* Дактарантура:
** «Бяспека ў надзвычайных сітуацыях»;
** «Пажарная і прамысловая бяспека»

## Начальнікі 
* Сяргей Анатольевіч Курылін (красавік 2001 — кастрычнік 2005),
* Андрэй Войцехавіч Прэдкель (сакавік 2005 — студзень 2007),
* Алег Вітальевіч Голуб (студзень 2007 — снежань 2007),
* Цімур Рызаевіч Барыеў (снежань 2007 — люты 2013),
* Аляксандр Рыгоравіч Іваніцкі (люты 2013 — ліпень 2013),
* Сяргей Пятровіч Пруднікаў (ліпень 2013 — верасень 2016),
* Сяргей Міхайлавіч Пастухоў (верасень 2016 — красавік 2018),
* Дзмітрый Мікалаевіч Яшэня (з красавіка 2018).

Падрыхтоўкі кіруючых кадраў
Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:2000 год у Мінску
Запаведнымі сцежкамі беларускай зямлі

**«Запаведнымі сцежкамі беларускай зямлі»** — беларускі дакументальны фільм, зняты «Film Studio Aves» па замове Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь.

## Змест 
Магутныя зубры сярод векавых дубраў. Імклівыя арлы над бясконцымі непраходнымі балотамі. Нястомныя ваўкі, няўлоўныя рысі і непрадказальныя мядзведзі дрымучых пушч. Чароды легкакрылых птушак у сінявокай краіне… Усё гэта — запаведная Беларусь, — некранутая прырода, захаваная людзьмі для нашай сучаснасці і будучыні…

## Над фільмам працавалі 
* аўтар сцэнарыя, рэжысёр, аператар — Ігар Бышнёў
* аўтар музыкі — Наталля Цецарэўская
* гукарэжысёр — Мікалай Гелін
* мантаж — Сяргей Грамыка
* пераклад — Дар’я Курловіч
* дыктар — Сяргей Жбанкоў

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
T (раман)

**«t»** — дзявяты раман Віктара Пялевіна, упершыню выдадзены ў кастрычніку 2009 года тыражом 150 000 экзэмпляраў.

## Агульныя звесткі 
Раман апавядае пра шлях майстра баявых мастацтваў графа Т. (адсылка да Льва Талстога), які збег з сваёй хаты ад царскай ахранкі і з невядомай яму мэтай прабіраецца ў Опціну Пустынь, якая ў кантэксце дадзенага рамана знаходзіць рысы ня знакамітай мясціны праваслаўя, а ці то нейкай Шамбалы, ці то незразумелага месца духоўнага прасвятлення, якое існуе ў рэальным свеце. Потым «Опціна» ператвараецца ў салаўёўскую, і тут ужо ўсё становіцца яшчэ больш незразумелым і заблытаным. Па дарозе ў Опціну пустынь граф Т. сустракае кабалістычную істоту Арыэля. Арыэль разам з пяццю літаратурнымі неграмі самі прыдумваюць і пішуць апавяданне пра графа Т., пра што Арыэль і распавядае графу. Аднак Т. не вельмі падабаецца быць у падначаленні ў нейкіх пецярых сумніўных тыпаў. А таму ён спрабуе перахапіць у іх ініцыятыву і самому стаць аўтарам. Гэта і ёсць галоўная інтрыга кнігі — адносіны аўтара з уласнымі персанажамі і роля чытача ва ўсім гэтым.

Раман увайшоў у кароткі спіс конкурсу нацыянальнай літаратурнай прэміі «Вялікая кніга» 2010 года і заняў у выніку трэцяе месца, а ў народным галасаванні — першае месца.

## Тэматыка 
Рэлігійная тэматыка рамана знаходзіць рысы адагматычнасці і атэізму. У рамане Бог ператвараецца ў кошку, дадзены спасылкі на нейкія старажытнаегіпецкія трактаты, сцвярджэнне, што рэлігію прыдумалі для яўрэяў егіпцяне, потым з'яўляюцца грэчаскія міфалагічныя рака Стыкс і пачвара Цэрбер. Усё гэта на фоне «мяккага прэсінгу» рэаліямі сённяшняга моманту і спасылкамі да папярэдніх твораў (змёрзлы Стыкс, Цэрбер і граф Талстой згадваюцца ў рамане «Чапаеў і Пустэча», адсылкай да якога з'яўляецца таксама малады Чапаеў і, верагодна, яго будучы конь). Ідэя аўтара аб пераходзе рэальнай улады ў краіне ад бандытаў да ФСБ («ДПП (NN)») служыць стартавай кропкай для гіперрэалістычнасці, якая атрымліваецца ў выніку сюжэтнай лініі: «то падымаем духоўнасць, то кланяемся сілавой вежы, то ўсё згортваем і габлюем шутэр — што заўгодна, абы адбіць крэдыт». Твор прыводзіць да разумення таго, што ўсё — пустата і марнасць. Аўтар творыць чытача, чытач творыць аўтара — шарада для розуму.

## Спасылкі 
* Сайт творчасцi Віктара Пялевіна
* Сакрэтная зброя графа Т. 
* Рэцэнзія Мартына Ганіна на раман

Катэгорыя:Раманы на рускай мове
Раманішчанскі сельсавет

**Рама́нішчанскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Раманішчы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Раманішчаўскі (Раманішчанскі) сельсавет** у складзе Парыцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Парыцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці. З 28 чэрвеня 1939 года ў складзе новаўтворанага Акцябрскага раёна Палескай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Пратасаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Парыцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Сіні ліхтар (апавяданне)

**«Сіні ліхтар»** () — апавяданне сучаснага рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, якое дала назву яго дэбютнаму зборніку «Сіні ліхтар». У 2000 годзе па апавяданню «Сіні ліхтар» быў зняты кароткаметражны мастацкі фільм «Нічога страшнага» (рэжысёр Ульяна Шылкіна).

## Змест 
Дзеці, якія адпачываюць у піянерскім лагеры, перад сном распавядаюць адзін аднаму страшылкі. За гэтымі апавяданнямі яны пачынаюць задавацца сур’ёзнымі філасофскімі пытаннямі: пра сэнс жыцця, пра жыццё пасля смерці. У канцы апавядання развязкі не адбываецца, пытанні так і застаюцца без адказу і дзеці засынаюць. Як адзначае літаратуразнаўца Т. Шчучкіна, «у традыцыях рускай класічнай літаратуры для Пялевіна больш важным аказваецца не атрыманне адказу на пытанне, а сама пастаноўка пытання».

Апавяданне «Сіні ліхтар» па сутнасці з’яўляецца аўтабіяграфічным. Безназоўны апавядальнік, званы займеннікам «я», не то ўспамінае, не то прыдумвае на хаду містычныя страшылкі. Ён прымае ўдзел у гэтай забаве супраць волі, толькі для таго каб развеяць абстаноўку.

Вобраз сіняга ліхтара, а таксама сіні колер наогул, у апавяданні паўстаюць містычнымі сімваламі іншага свету. Дзеці расказваюць страшылкі пры святле электрычнага сіняга ліхтара, хлопчык па мянушцы Кастыль паказвае апавядальніку сіняваты кулак, скура жанчыны-вампіра з гісторыі Васі сінее. Вобраз сіняга ліхтара пачынае і заканчвае апавяданне.

## Публікацыя 
Апавяданне ўпершыню апублікавана ў складзе першага аўтарскага зборніка Пялевіна «Сіні ліхтар» (1991).

## Літаратура 
* *Щучкина Т. В.* Рассказовое творчество Виктора Пелевина. — СПб. : фак-т филологии и искусств СПбГУ, 2010. — 60 с. — (Сер. «Лит. направления и течения»; Вып. 37).

Катэгорыя:Апавяданні
210-я Капаткевіцкая партызанская брыгада

**210-я Капаткевіцкая партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў сакавіку 1943 года. Дзейнічала на тэрыторыі Капаткевіцкага і Даманавіцкага раёнаў. У ліпені 1943 года брыгада была расфарміравана.

## Склад 
Брыгада была створана на базе атрадаў П. Я. Ігуменава, Р. І. Краўца, І. С. Губіна, А. Ф. Сарафанава, І. А. Бабіча. Пасля расфарміравання брыгады атрад Краўца быў вылучаны для фарміравання 130-й Петрыкаўскай партызанскай брыгады, атрад Я. І. Гулевіча быў перададзены 99-й Калінкавіцкай партызанскай брыгадзе, атрады Ігуменава і Бабіча ў верасні 1943 года былі аб'яднаны ў 100-ю Глускую партызанскую брыгаду, атрады Губіна і Сарафанава вылучаны ў самастойныя.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* І. М. Кулікоўскі.

### Камісары 
* К. Ф. Пінчук;
* І. П. Плыткевіч.

### Начальнік штаба 
* В. М. Васільеў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
225-я партызанская брыгада

**225-я партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створная ў сакавіку 1943 года. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Глускага, Жыткавіцкага, Акцябрскага раёнаў. 26 чэрвеня 1944 года брыгада (475 партызан, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* атрад У. Ц. Шантара (пазней імя Гастэлы, арганізаваны ў лістападзе 1941 года);
* атрад М. П. Бумажкова (пазней імя Суворава, арганізаваны ў студзені 1942 года);
* атрад А. П. Пакуша (пазней імя Чапаева, пачаў стварацца ў ліпені 1941 года ў Акцябрскім раёне, сфарміраваны ў лютым 1942);
* атрад імя Сільніцкага.

## Камндаванне 
### Камандзіры 
* М. П. Бумажкоў;
* У. З. Пуцята.

### Камісары 
* Б. К. Зялёнка;
* У. А. Станкевіч.

### Начальнікі штаба 
* У. З. Пуцята;
* А. Я. Шчацко.

## Гісторыя 
Партызаны зрывалі нямецкія перавозкі на чыгунках і шашэйных дарогах. У лістападзе — чэрвені 1942 года ўдзельнічалі ў падрыве мастоў на рэках Пціч і Бобрык (Пціцкая аперацыя), разграмілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Катка (Каткаўская аперацыя), Халопенічы, Харомцы, Слабодка і іншых. Падрыўнік В. Санчукоўскі (загінуў вясной 1944 года) пусціў пад адхон 18 эшалонаў. 12 жніўня 1943 года партызаны на чыгуначным участку Брынёва — Старушкі падарвалі 600 рэек, у лютым 1944 года — два бронецягніка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Рыгор Міхайлавіч Служыцель

**Рыгор Міхайлавіч Служыцель** (; нар. 8 ліпеня 1983, Масква, СССР) — расійскі пісьменнік і акцёр. Лаўрэат прэміі  2019 года за свой дэбютны раман «Дні Савелія».

## Біяграфія 
### Адукацыя 
У 12 гадоў Рыгор Служыцель паступіў у Маскоўскую міжнародную кінашколу, якую скончыў у 1999 годзе. У 15 гадоў паступіў у «Шчукінскае вучылішча», аднак пасля быў адлічаны. У 17 гадоў некалькі месяцаў працаваў у «Новай газеце», дзе дапамагаў рабіць стужку навін. У 2005 годзе скончыў рэжысёрскі факультэт ДІТМа (майстэрня Сяргея Женовача).

### Кар’ера акцёра і музыканта 
З 2005 года Рыгор Служыцель з’яўляецца акцёрам тэатра «Студыя тэатральнага мастацтва». Таксама ён сыграў некалькі эпізадычных і другарадных роляў у серыялах і кароткаметражных фільмах. З’яўляецца салістам музычнай кавер-групы «O’Casey».

### Кар’ера пісьменніка 
Вядомасць Рыгору Служыцелю прынёс дэбютны раман «Дні Савелія», выдадзены ў 2018 годзе, у якім паказана жыццё ў сучаснай Маскве вачыма галоўнага героя, вулічнага ката Савелія. У 2019 годзе кніга заняла другое месца ў галасаванні журы прэміі «Вялікая кніга», а таксама заваявала спецыяльны прыз «Выбар чытачоў» прэміі «Ясная Паляна». Праз год раман заняў першае месца ў літаратурнай намінацыі Маскоўскай Арт-прэміі.

Катэгорыя:Выпускнікі ДІТМа
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Піьсменнікі Расіі
125-я Капаткевіцкая партызанская брыгада

**125-я Капаткевіцкая партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў студзені 1943 года. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Капаткевіцкага і Петрыкаўскага раёнаў. 29 чэрвеня 1944 года брыгада (372 партызаны, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Гісторыя 
Партызаны праводзілі аперацыі на чыгуначным участку Лунінец — Гомель, на шашэйных і грунтавых дарогах. У жніўні 1943 года падарвалі больш за 1,7 тыс. рэек, у ноч на 24 чэрвеня 1944 года на ўчастку Старушкі — Бабруйск, больш за 270 рэек, у сакавіку — чэрвені 1943 года, красавіку 1944 года вялі баі супраць карнікаў і па ліквідацыі нямецкіх гарнізонаў, у тым ліку ў вёсцы Муляраўка Петрыкаўскага раёна. У красавіку — чэрвені 1944 года дзейнічалі ў прыфрантавой паласе нямецкіх войск, здабывалі і перадавалі Чырвонай Арміі звесткі разведкі. Камандзіру 78-га дыверсійнага атрада Р. А. Такуеву і камандзіру дыверсійнай групы Ф. А. Малышаву было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Склад 
Брыгада была створана на базе атрадаў Капаткевіцкага, «Балотнікава» (І. Н. Глушко), М. Ф. Бабкова, Р. І. Краўца, А. Р. Волкава (з верасня 1943 года — 39-ы атрад), 2-га Капаткевіцкага.

У сакавіку 1943 года атрад Краўца быў перададзены 210-й Капаткевіцкай партызанскай брыгадзе. У чэрвені 2-і Капаткевіцкі атрад быў вылучаны ў самастойны і вызначаны як штабны. У ліпені 1943 года з брыгады былі вылучаны атрады «Балотнікава» і Бабкова і на іх базе створана 130-я Петрыкаўская партызанская брыгада. У верасні 1943 года ў складзе брыгады створаны 55-ы атрад, які 22 лютага 1944 года (55 партызан) злучыўся з Чырвонай Арміяй. У снежні 1943 года на базе 17-га, 27-га і 39-га атрадаў была створана 150-я партызанская брыгада імя Ф. М. Языковіча.

29 чэрвеня 1944 года брыгада ў складзе 45-га атрада імя Маставога, 78-га дыверсійнага і 25-га атрадаў злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* А. А. Жыгар;
* М. Д. Куранаў.

### Камісары 
* І. В. Скалабан;
* Ф. Дз. Кудравец.

### Начальнікі штаба 
* А. П. Карнейчык;
* В. А. Вялігін;
* А. А. Асокін.

## Памяць 
У 1975 годзе ў гарадскім пасёлку Капаткевічы і вёсцы Новыя Галоўчыцы Петрыкаўскага раёна ў гонар брыгады былі ўстаноўлены мемарыяльныя дошкі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Мухамед Юніс Манфі

**Махамед Юніс аль-Манфі** (; нар. 1976, Табрук) — лівійскі дыпламат і палітык. Быў абраны часовым прэзідэнтам Лівіі на Форуме лівійскага палітычнага дыялогу, дзе ўдзельнікі лівійскага канфлікту зацвердзілі пераходны ўрад да правядзенне ўсеагульных выбараў у краіне. Раней займаў пасаду пасла Лівіі ў Грэцыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1976 годзе ў горадзе Табрук. З’яўляецца выхадцам з племя манфа. Вучыўся на інжынерным факультэце Табрукскага ўніверсітэта, дзе атрымаў доктурскую ступень. Аль-Манфі быў адным з актыўных лідараў Лівійскай асацыяцыі студэнтаў (аддзяленне Саюза студэнтаў Джамахірыі), якія навучаліся ў Францыі. Пасля звяржэння Муамара Кадафі стаў дэпутатам Усеагульнага нацыянальнага кангрэса, кіраваў камітэтам жыллёва-камунальнай гаспадаркі.

Пазней узначаліў дыппрадстаўніцтва ў Грэцыі. Яго дзейнасць паслом у Афінах была адзначана напружанымі адносінамі паміж УНЗ і грэчаскім урадам з-за лівійска-турэцкага пагаднення аб марскіх межах. У рэшце рэшт ён быў выгнаны з Афін у снежні 2019 года.

15 сакавіка афіцыйна заняў пасаду прэзідэнта.

Катэгорыя:Кіраўнікі Лівіі
Катэгорыя:Палітыкі Лівіі
Таццяна Аляксандраўна Раманава

**Таццяна Аляксандраўна Рама́нава** ( нар. ) — вучоны ў галіне глебазнаўства, доктар біялагічных навук (1979), прафесар (1989), Заслужаны дзеяч навукі БССР (1981).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў горадзе Невель. Скончыла 4 класы школы, і бацькі адвязлі яе ў Маскву, дзе працягвала адукацыю. Вялікая Айчынная вайна застала Т. А. Раманаву ў Смаленскай вобласці, дзе яна была на канікулах. Пасля вызвалення Смаленскай вобласці ў верасні 1943 года была прызвана ў Чырвоную Армію ў якасці вольнанаёмнай служачай і знаходзілася на службе да жніўня 1944 года. У 1945 годзе паступіла на геаграфічны факультэт Смаленскага педагагічнага інстытута, а ў 1946 годзе перавялася на другі курс завочнага аддзялення геаграфічнага факультэта Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Адначасова з вучобай працавала выкладчыкам геаграфіі, гісторыі і чарчэння ў Сычоўскім раёне. У 1950 годзе Т. А. Раманава пераязджае ў ў Мінск і працягвае вучобу на завочным аддзяленні геаграфічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, адначасова працуючы лабарантам у Інстытуце народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава. Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт скончыла ў 1952 (у 1953) годзе і пачала працу інжынерам-глебазнаўцам у у інстытуце «Белдзіправадгас». У 1955 годзе паступіла ў аспірантуру і ў 1962 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю. З 1958 года Т. А. Раманава ў Беларускім навукова-даследчым інстытуце глебазнаўства і аграхіміі, дзе ў 1968—1988 гадах займала пасаду загадчыка сектара.

## Навуковая дзейнасць 
Т. А. Раманавай належаць навуковы працы па генезісе глеб і заканамернасцях фарміравання глебавага покрыва, яго структуры, неаднароднасці і эвалюцыі пад уплывам прыродных і антрапагенных фактараў. Займалася вывучэннем воднага рэжыму і вільготнасці глеб і інш. Пад яе кіраўніцтвам абаронены 15 кандыдацкіх дысертацый.

## Узнагароды і званні 
* Медаль «За працоўную доблесць» (1966)
* Ордэн «Знак Пашаны» (1971)
* Ордэн Айчыннай вайны III ступені (1985)
* Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна» (1970)
* Юбілейны медаль «40 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1985)
* Юбілейны медаль «70 гадоў Узброеных Сіл СССР» (1988)
* Юбілейны медаль «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (2010)
* Медаль «Маршал Савецкага Саюза Жукаў» (1997)
* Бронзавы медаль ВДНГ СССР (1971)
* Дзяржаўная прэмія БССР у галіне навукі (1976)
* Заслужаны дзеяч навукі Беларускай ССР (1981)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларусь у асобах і падзеях: Раманава Таццяна Аляксандраўна // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* ТАТЬЯНА АЛЕКСАНДРОВНА РОМАНОВА (к 90-летиюсоднярождения) // Почвоведение и агрохимия, № 1(54) Январь — июнь 2015 г. — С. 238—243.
* Татьяна Александровна Романова (К юбилею) // Весці НАН Беларусі, № 2, 2010. Серыя аграрных навук. — С. 123—124.

Катэгорыя:Глебазнаўцы СССР
Аўтачыгуначны вакзал (Салігорск)

**Аўтачыгуначны вакзал** — будынак на Прывакзальнай плошчы г. Салігорска. Пабудаваны ў 1987 годзе па праекце архітэктараў інстытута «Мінскграмадзянпраект» А. Цэйтліна і М. Сакалова. Замыкае перспектыву бульвара па вул. Ленінскага камсамола. Адносіцца да вакзальных будынкаў 1-га класа, разлічаны на 700—1500 пасажыраў.

## Архітэктура 
Прамавугольны ў плане 2-павярховы будынак. Складаецца з 2 зблакіраваных арганічна ўзаемазвязаных аб’ёмаў з інфармацыйнай вежай над імі — дамінантай кампазіцыі, якая надае будынку архітэктурную выразнасць. У архітэктурна-планіровачных адносінах вырашаны як адзіны комплекс з функцыянальным размяшчэннем зон абслугоўвання пасажыраў аўтобуснага і чыгуначнага транспарту на 1-м паверсе. Памяшканні для абслугоўвання пасажыраў агульныя для ўсяго комплексу (экспрэс-кафэ, медпункт, буфет, парыкмахерская, пакой маці і дзіцяці, аддзяленне сувязі, міліцыя, прасторныя касавыя вестыбюлі). На 2-м паверсе размешчаны экспрэс-кафэ, залы чакання, у паўпадвальным памяшканні — аўтаматычныя камеры для захоўвання багажу. Для аддзелкі памяшканняў выкарыстаны дэкаратыўная тынкоўка, абліцоўка керамічнай пліткай і інш. Звонку будынак абліцаваны пілаваным і колатым вапняком.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:1987 год у Беларусі
Катэгорыя:Чыгуначныя вакзалы Беларусі
Катэгорыя:Аўтастанцыі і аўтавакзалы Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Ленінскага Камсамола (Салігорск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Салігорска
Катэгорыя:Збудаванні Анатоля Цэйтліна
Шакал звычайны ў Беларусі

**Шакал звычайны** для Беларусі — абарыгенны від сысуноў, прадстаўнік сямейства .

## Гісторыя 
Першы выпадак з’яўлення ў Беларусі шакалаў зафіксаваны 31 снежня 2011 года ў ваколіцах вёсак Тамашоўка і Селяхі Брэсцкага раёна.

Улетку 2015 года ў Лельчыцкім раёне паляўнічымі здабытыя паблізу жывёльных могільнікаў дзве асобіны (самка і самец), феналагічна вельмі падобных на шакала. На жаль, матэрыялаў для генетычнага аналізу ўзяць не ўдалося і здабычу пацвярджаюць толькі 2 фатаграфіі.

21 лістапада 2015 года В. В. Грычык сумесна з яшчэ трыма ўдзельнікамі экспедыцыі, студэнтамі і выпускнікамі БДУ, голас шакала быў праслуханы ля краю шырокага асушанага і падвергнутага другаснаму забалочванню Грычына-Старобінскага тарфянішча паміж вёскамі Вялікі Рожан і Салагошч Салігорскага раёна Мінскай вобласці),  (з 2015),  (з 2013) і памежных абласцей . Яшчэ ў 1998 годзе гэты від пракраўся на тэрыторыю . Прычым, на тэрыторыю Украіны адбылося ўварванне па двух незалежных напрамках: з паўднёвага ўсходу з Паўднёвай Еўропы і з паўднёвага захаду праз заходнія стэпы Расіі з Каўказа. Так што яго з’яўленне ў Беларусі было толькі справай часу.

Колькасць шакалаў ў Беларусі невядома, але калі не кантраляваць папуляцыю, у будучыні драпежнікі могуць істотна паўплываць на экасістэму. З’яўленне канкурэнта можа пацясніць больш дробных лісіц і янотападобных сабак. Выказванні, што шакал можа скласці сур’ёзную канкурэнцыю ваўку наўрад ці маюць важкія падставы — па ўсім арэале, дзе шакалы насяляюць сімпатрычнао з ваўкамі, першыя пазбягаюць другіх, паколькі тыя з’яўляюцца прыроднымі рэгулятарамі іх колькасці.

## Біялогія 
Шакал звычайны аддае перавагу адкрытым прасторам — сельскагаспадарчым угоддзям, закінутым меліярацыйным сістэмам з мноствам каналаў, зараснікамі хмызнякоў, трыснёгаў і т. п.

## Літаратура 
* Гричик В. В., Прокопчук В. В., Гребенчук А. Е., Рябцева А. О., Цыбовский И. С. «Шакал (Canis aureus L., 1758) — новый вид в териофауне Беларуси» / Журнал Белорусского государственного университета. Биология. 2018;3. С. 55-61

## Спасылкі 
* Бородин А. Золотистый шакал стал новым видом в фауне Беларуси  
* Золотистый шакал обнаружен в Кобринском районе (видео) 
* Козлович В. В Беларуси обитает золотистый шакал. Это подтвердил Госкомитет судебных экспертиз 
* Кавказский, или Европейский  шакал  
* Файбич А. Н. В «КРАСНОМ БОРУ» ОБНАРУЖЕНЫ ДОКАЗАТЕЛЬСТВА ПРИСУТСТВИЯ ШАКАЛА ЗОЛОТИСТОГО В БЕЛАРУСИ  

Катэгорыя:Сабачыя
Катэгорыя:Сысуны Беларусі
Зоя Жалязоўская-Смаршчок

**Зоя Жалязоўская-Смаршчок** ( — ) — беларуская грамадская дзяячка. Жонка айца Аўгена Смаршчка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 15 снежня 1922 года ў вёсцы Стараельня Наваградскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы. Тут яе дзед Язэп і два ягоныя браты набылі на трох 60 гектараў зямлі. Бацька Пётра Жэлязоўскі за палякамі займаў пасаду войта ў гміне, але перад прыходам саветаў яе пакінуў. Дзяўчына навучалася ў навагрудскай польскай гімназіі, а далей у савецкай сярэдняй, потым політэхнічнай школе.

Падчас Другой сусветнай вайны ў часе нямецкай акупацыі працавала тэлефаністкай. Далучылася да Саюза беларускай моладзі.

Пасля Другой сусветнай вайны апынулася ў Германіі. Добра сябравала з Людмілай Гутар, жонкай Барыса Рагулі. Вучылася ў Марбургу

Потым пераехала ў пераехала ў Бельгію і паступіла ў Лювенскі ўніверсітэт, які скончыла з дыпломам фармацэўта. У 1950 г. выйшла замуж за свайго калегу па ўніверсітэту беларуса Аўгена Смаршчка, які ў хуткім часе стаў праваслаўным святаром. Працавала ў розных бельгійскіх аптэках. Была сябрам Беларускага студэнцкага згуртавання, Саюза беларусаў Бельгіі. Ад 2002 г. дапамагала Беларускай грэка-каталіцкай парафіі ў Антверпене, пры закладаньні парафіі аказала моцную маральную падтрымку і сталася дабрадзейкай парафіі. Каштоўным для парафіяльнай бібліятэкі стаўся яе дар — некалькі скрыняў беларускіх кнігаў. Нягледзячы на паважны ўзрост, удзельнічала ў беларускім грамадскім жыцці і пікетавала беларускую амбасаду ў Бельгіі.

У 2004 годзе была адным з арганізатараў і ганаровых удзельнікаў З’езду апошняй хвалі палітычнай эміграцыі ў Антверпене, на якім прысутнічалі прадстаўнікі дыяспар Бельгіі, Галандыі, Вялікабрытаніі, Германіі, Польшчы, Чэхіі, Фінляндыі, Нарвегіі, Аўстрыі, Швецыі, запрошаныя з Беларусі каардынатар руху «Зубр» і прадстаўнік кааліцыі «Свабодная Беларусь», прадстаўнікі Еўрапарламента, журналісты, прадстаўнікі Міністэрства Юстыцыі і Камісарыята па справах уцекачоў Бельгіі.

У наступныя гады актыўна ўдзельнічала ва ўсіх мерапрыемствах, арганізаваных беларускай эміграцыяй. Напісала невялікія ўспаміны «Беларусак майго веку тут амаль няма» для кнігі «Паваенная эміграцыя» Аляксандра Адзінца.

Памерла 3 красавіка 2010 года ў Бельгіі. Пахаваная разам з мужам на мясцовых могілках у Хіверы (Hever), па вуліцы *Guido Gezellestraat*.

## Літаратура 
* Беларусак майго веку тут амаль няма / Зоя Смаршчок // Адзінец, А. Паваенная эміграцыя: скрыжаваннні лёсаў: зборнік успамінаў / Аляксандр Адзінец. — Мн.: Медисонт, 2007. — 704 с., [28] с. іл. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны: Кніга 11). — C. 101, 111—114, 544.

## Спасылкі 
* Памерла Зоя Смаршчок-Жалязоўская, беларуская дзяячка ў Бельгіі

Катэгорыя:Члены Саюза беларускай моладзі
Катэгорыя:Беларусы ў Бельгіі
Катэгорыя:Імігравалі ў Бельгію з Беларусі
Хрыбет д’ябла

«**Хрыбет д’ябла**» () — мастацкі фільм 2001 года рэжысёра Гільерма дэль Тора. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Марыса Парэдэс, Эдуарда Нар’ега, Федэрыка Лупі, Фернанда Тыельве, Ініга Гарсэс.

## Сюжэт 
Іспанія, 1939 год. У краіне ідзе Грамадзянская вайна. Ратуючыся ад войскаў Франка, апякун трынаццацігадовага Карласа, пакідае хлопчыка ў прытулку «*Санта-Люсія*». Прытулак знаходзіцца далёка ў гарах, у маленькай вёсачцы, ад якой можна дайсці да бліжэйшага горада толькі пешшу. У прытулку працуюць дырэктарка Кармэн, лекар Касарэс, юная дзяўчына Канчыта і яе хлопец — былы выхаванец прытулку Хасінта.

У першыя ж дні свайго прабывання ў прытулку Карлас даведваецца, што ў вёсцы даволі небяспечна: пасярод прытулкавага двара стаіць снарад, які не разарваўся пры падзенні, у гарах пастаянна адбываюцца перастрэлкі паміж франкістамі і партызанамі-рэспубліканцамі, а па калідорах блукае прывід хлопчыка Санці. Карласу ўдаецца даведацца, што Санці быў забіты Хасінта, пасля таго, як стаў сведкам спробаў апошняга ўзламаць сейф з золатам дырэктаркі. Прывід заклікае да помсты, але і Карласу, і іншым хлапчукам не да таго: на мірную вёску насоўваецца вайна. Хасінта сыходзіць у горад, каб вярнуцца ў прытулак за золатам разам з бандытамі, а не знайшоўшы яго, спальвае будынак. Выжылым выхаванцам даводзіцца біцца супраць дарослых завостранымі палкамі і камянямі.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 6 кінаўзнагародамі і яшчэ 11 намінацыямі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2001 года
Катэгорыя:Фільмы жахаў 2001 года
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы 2001 года
Катэгорыя:Фільмы Іспаніі 2001 года
Катэгорыя:Фільмы Мексікі 2001 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Іспаніі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Мексікі
Катэгорыя:Фільмы жахаў Іспаніі
Катэгорыя:Фільмы жахаў Мексікі
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Іспаніі
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Мексікі
Катэгорыя:Фільмы на іспанскай мове
Катэгорыя:Фільмы Гільерма дэль Тора
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Гільерма дэль Тора
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Хаўер Наварэтэ
Парламенцкія выбары ў Германіі (1893)

**Федэральныя выбары** былі праведзены ў Германскай імперыі 15 чэрвеня 1893 года. Партыя цэнтра захавала сваю большасць у Рэйхстагу, атрымаўшы 96 з 397 месцаў. Яўка выбаршчыкаў склала 72,4%.

## Вынікі выбараў 
Катэгорыя:Выбары ў Германіі
Катэгорыя:1893 год у Германіі
Катэгорыя:Падзеі 15 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 1893 года
Катэгорыя:Выбары 1893 года
Нямецкая вольнадумная народная партыя (Германія)

**Няме́цкая вольнадумная народная па́ртыя** (, **FVp**) альбо **Радыкальная народная партыя** — сацыял-ліберальная палітычная партыя ў Германіі, якая была заснаваная ў 1893 годзе ў выніку раздзялення Нямецкай вольнадумнай партыі. 6 сакавіка 1910 года партыя разам з Вольнадумным саюзам і Нямецкай народнай партыяй утварылі Прагрэсіўную народную партыю.

## Вынікі на выбарах у рэйхстаг 
Катэгорыя:Палітычныя партыі Германскай імперыі