open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Насельніцтва Нарвегіі

## Агульныя звесткі 
Насельніцтва Нарвегіі складае 4 985 900 чалавек. Краіна займае па гэтым паказчыку 118-е месца ў свеце паміж Сінгапурам і Ірландыяй. Сярэднім узростам у краіне лічыцца 40 гадоў. Нараджальнасць у Нарвегіі (10.84 народжаных на 1000 чалавек) перавышае смяротнасць (9.24 на 1000 чалавек), што ў сукупнасці з іміграцыяй даюць станоўчы прырост насельніцтва. Па прагнозах, насельніцтва Нарвегіі можа павялічыцца да 7 мільёнаў да 2060 годзе.

## Этнічны склад 
94 % насельніцтва краіны лічаць сябе нарвежцамі. Асобую групу складаюць саамы — малалікі карэнны народ. Іншымі нацыянальнымі меншасцямі з’яўляюцца шведы (1,6 %), квены (блізкія фінам і саамам), яўрэі і цыгане. У краіне пражываюць таксама выхадцы з іншых еўрапейскіх дзяржаў: палякі (1,3 %), датчане (1,0 %), немцы (0,8 %). Акрамя таго, у Нарвегіі жывуць выхадцы з Ірана, Пакістана, Турцыі.

## Спасылкі 
* mnp.nl 
* tacitus.nu
Джавані Сеганціні

**Джавані Сеганціні** (;  15 студзеня 1858, Арка паблізу Трэнта - 28 верасня 1899, на гары Шафберг, Пантрэзіна ў Энгадзіне) — італьянскі мастак-пейзажыст, пісаў карціны ў пуантылісцкай тэхніцы, працаваў у розныя гады ў стылях рэалізму і сімвалізму.

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся ў беднай сям'і. Вучыўся жывапісу ў вячэрняй школе пры Акадэміі ды Брэра ў Мілане. У 1886 годзе вызначаецца з тэматыкай твораў: мастака прывыбліваюць далёкія краявіды з сялянамі і пастухамі, выкананыя пуантылісцкімм «кропкавым» стылем. Яскрава гэта выяўляецца ў «Альпійскім трыпціху», які складаецца з палотнаў «Прырода», «Жыццё», «Смерць». Змест і форма яго карцін паказваюць на значную ўвагу, з якой працаваў мастак пры дэталізацыі малюнка. Неаднаразова звяртаўся да рэлігійнай тэматыкі: «Вячэрнія гукі» (Ave Maria) (1887, Мершвіл, прыватны збор).

Зварот мастака да сімвалізму адчуваецца перш за ўсё ў яго карціне «Злыя маці». У пазнейшых працах Сеганціні, акрамя сімвалісцкіх элементаў, лёгка адгадваюцца таксама тэндэнцыі югендстылю.

Пахаваны ў вёсцы Малоя. На гранітнай пліце мастака высечана: "Мастацтва і любоў перамагаюць час" (італ. Arte ed amore vincono il tempo).

## Галерэя 

Image:Giovanni Segantini 001.jpg|Альпійскі трыпціх. Прырода. 1898-1899. Музей Сеганціні. Санкт-Морыц
Image:Giovanni Segantini 003.jpg|Альпійскі трыпціх. Жыццё. 1898-1899. Музей Сеганціні. Санкт-Морыц
Image:Giovanni Segantini 002.jpg|Альпійскі трыпціх. Смерць. 1898-1899. Музей Сеганціні. Санкт-Морыц
Image:The_Evil_Mothers_by_Giovanni_Segantini.jpg|Злыя маці. 1894. Аўстрыйская галерэя. Вена
Image:Alpenlandschaft.jpg|Альпійскі пейзаж з жанчынай у крыніцы. 1893. Вінтэртур
Image:Segantini Alpweiden 1895.jpg|Паша скаціны ў Альпах. 1895.
Image:Das Pflügen 1890.jpg|Ворыва. 1890.

## Літаратура 
* 
* Die Welt der Malerei, Köln, 1990.
* M. Gibson: Symbolismus, Köln, 2006.
* Asta Scheib: Das shoenste, was ich sah, Hamburg, 2009.
* Annie-Paule Quinsac: Segantini : trent’anni di vita artistica europea nei carteggi inediti dell’artista e dei suoi mecenati,Oggiono, Lecco : Cattaneo, 1985.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Пуантылізм
Катэгорыя:Мастакі-сімвалісты
Катэгорыя:Мадэрн
Сегвозера

**Сегвозера** — буйное возера ў Карэліі (з карэльскай мовы перакладаецца як *светлае возера*), адносіцца да басейна Белага мора.

У 1957 годзе возера пераўтворана ў вадасховішча (плошча — 815 км², глыбіня — да 97 м). Плошча да стварэння вадасховішча — 753 км² (з выспамі). Берагавая лінія возера парэзана. На возеры больш за 70 астравоў. Ледастаў пачынаецца звычайна ў снежні, поўнае раскрыццё — у маі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Азёры Карэліі
Катэгорыя:Басейн Ніжняга Выга
Сцяг Какосавых астравоў

**Сцяг Какосавых астравоў** створаны ў 2003 годзе і зацверджаны 6 красавіка 2004 года.

Афіцыйна сцяг тэрыторыі — сцяг Аўстраліі, але выкарыстоўваецца і мясцовы, неафіцыйны сцяг — зялёнае палатно з выявай какосавай пальмы, паўмесяца і Паўднёвага Крыжа.

Какосавая пальма — «візітная картка» тэрыторыі, зялёны колер і паўмесяц азначаюць іслам, а выява сузор’я Паўднёвы Крыж характэрна многім сцягам краін Паўднёвага паўшар’я.

Катэгорыя:Сцягі Аўстраліі
Катэгорыя:Какосавыя астравы
Спіс краін паводле ВУП (намінал) на душу насельніцтва

, 2009)]]
**ВУП у разліку на душу насельніцтва** вызначае ўзровень эканамічнага развіцця. ВУП на душу насельніцтва нельга лічыць дакладнай характарыстыкай, бо немалое значэнне мае галіновая структура вытворчасці, якасць выпусканых тавараў, эфектыўнасць расходу матэрыялаў і энергіі на адзінку прадукцыі. Усе паказчыкі для супастаўнасці выражаюцца ў адзінай валюце — долар ЗША. Пералікі з нацыянальных валют у долары выконваюцца па рыначных абменных курсах.

## Спіс краін па намінальным ВУП на душу насельніцтва 
|

|

|}

ВУП на душу насельніцтва для членаў АЭСР:

|-
|}

ВУП намінал чалавека
Катэгорыя:Сусветная эканоміка
Сцяг Уоліс і Футуна

thumb|200px|Альтэрнатыўны варыянт неафіцыйнага сцяга Уоліс і Футуна

Афіцыйным сцягам астравоў Уоліс і Футуна з'яўляецца нацыянальны сцяг Францыі, бо яны з'яўляюцца заморскай абшчынай Францыі.

Сцяг Уоліс і Футуна ўяўляе сабой чырвонае палатно з чатырма роўнабаковымі трохвугольнікамі, якія перасякаюцца пад прамым вуглом. Сцяг Францыі, аддзелены ад астатняй вобласці вузкай белай паласой, займае верхні левы вугал. У альтэрнатыўным варыянце выкарыстоўваецца вялікі белы лапчасты крыж (трохі зрушаны ўніз адносна цэнтра сцяга). Чырвоны колер на сцягу сімвалізуе адвагу, белы — чысціню ідэалаў. Чатыры трохвугольніка сімвалізуюць уладу трох каралёў і французскага адміністратара.

Альтэрнатыўны неафіцыйны варыянт падобны на сцяг, які выкарыстоўваецца каралём Увеа.

На ўсіх афіцыйных мерапрыемствах выкарыстоўваецца французскі сцяг.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сцягі Францыі
Катэгорыя:Уоліс і Футуна
Сцяг Французскай Палінезіі

**Дзяржаўны сцяг Французскай Палінезіі** — прыняты ў 1984 годзе.

## Апісанне і сімволіка 
Сцяг Французскай Палінезіі ўяўляе сабой прамавугольнае палатно з трыма гарызантальнымі палосамі чырвонага, белага і чырвонага колераў. Шырыня цэнтральнай белай паласы ў два разы большая за шырыню чырвоных палос. У цэнтры белай паласы размешчана выява сімвала Французскай Палінезіі: палінезійскае каноэ з чырвонымі ветразямі на фоне 10 сонечных прамянёў і 5 шэрагаў марскіх хваль сіняга і белага колераў.

На каноэ знаходзяцца стылізаваныя выявы пяці чалавечкаў карычневага колеру, якія сімвалізуюць пяць архіпелагаў Французскай Палінезіі. Сонечныя прамяні сімвалізуюць жыццё. Акіян сімвалізуе багацце.

Сучасны сцяг быў прыняты 20 лістапада 1984 года на аснове сцяга Таіці, які адрозніваецца адсутнасцю ў цэнтральнай частцы сцяга эмблемы.

Па сваім статусе Французская Палінезія з'яўляецца заморскай супольнасцю Францыі, таму нароўні са сцягам Французскай Палінезіі на ўрадавых установах і падчас правядзення афіцыйных мерапрыемствах вывешваецца таксама сцяг Францыі.

## Іншыя сцягі 

Выява:Flag of the Gambier Islands.svg|Сцяг астравоў Гамб'е
Выява:Flag of Marquesas Islands.svg|Сцяг Маркізскіх астравоў
Выява:Flag of Tuamotu Archipelago.svg|Сцяг Туамоту
Выява:Flag of the Austral Islands.svg|Сцяг Тубуаі

## Спасылкі 
* FOTW Flags Of The World website. French Polynesia

Катэгорыя:Сцягі Францыі
Сцяг Пуэрта-Рыка

**Сцяг Пуэрта-Рыка** — афіцыйны сімвал свабодна асацыяванай дзяржавы Пуэрта-Рыка.

Сучасны сцяг Пуэрта-Рыка быў створаны ў 1895 годзе на аснове кубінскага сцяга, са зваротнай заменай колеру трохвугольніка і палос, і выкарыстоўваўся як сцяг пуэртарыканскай секцыі Кубінскай рэвалюцыйнай партыі, якая змагалася за вызваленне ад іспанскага панавання Кубы і Пуэрта-Рыка.

25 ліпеня 1898 года падчас іспана-амерыканскай вайны ў Пуэрта-Рыка ўварваліся амерыканскія войскі, высадзіўшыся ў муніцыпалітэце *Гуаніка* (). У выніку вайны Іспанія была вымушана саступіць Злучаным Штатам Амерыкі Пуэрта-Рыка, а таксама Кубу, Філіпіны і востраў Гуам па Парыжскаму дагавору 1898 года.

З 1 студзеня 1899 года і да 1952 года адзіным афіцыйным сцягам Пуэрта-Рыка быў сцяг Злучаных Штатаў.

24 ліпеня 1952 года сцяг 1895 года быў афіцыйна абвешчаны дзяржаўным і нацыянальны сцягам Пуэрта-Рыка, які можа вывешвацца толькі адначасова са сцягам ЗША.

У 1995 годзе, урад Пуэрта-Рыка зацвердзіў палажэнне аб сцягу Пуэрта-Рыка , у якім прыведзены колеры сцяга без указання каляровага тону, таму можна сустрэць сцягі з рознымі каляровымі адценнямі сіняга і чырвонага колеру.

Сцяг
Сцяг Кюрасаа

**Сцяг Кюрасаа** — сцяг самакіравальнай дзяржавы Кюрасаа са значнай аўтаноміяй *(status aparte)* у складзе Каралеўства Нідэрландаў. Сцяг быў зацверджаны 2 ліпеня 1984 года як сцяг астраўной тэрыторыі Нідэрландскіх Антыльскіх астравоў Каралеўства Нідэрландаў.

## Апісанне 
Верхняя сіняя паласа на сцягу пазначае неба, а аналагічнага колеру ніжняя — Карыбскае мора. Сіні колер азначае таксама вернасць астраўлянінаў роднай зямлі.

Цытрынава-жоўтая паласа сімвалізуе ззянне трапічнага сонца над востравам, яго маляўнічую прыроду і жыццярадасны характар астраўлянінаў.

Дзве белых зоркі — сімвалы міру і шчасця. Часам неафіцыйна лічаць, што зоркі пазначаюць уласна востраў Кюрасаа і размешчаны побач маленькі незаселены востраў Малы Кюрасаа.

## Спасылкі 
* Журнал Вокруг света № 3 1997.

Катэгорыя:Востраў Кюрасаа
Катэгорыя:Сцягі Нідэрландаў
Сцяг Багамскіх Астравоў

**Дзяржаўны сцяг Багамскіх Астравоў** прыняты 10 ліпеня 1973 года.

Чорны роўнабаковы трохвугольнік сімвалізуе адзінства і рашучасць багамцаў. Тры гарызантальныя палосы аднолькавай шырыні сімвалізуюць прыродныя рэсурсы астравоў: дзве аквамарынавыя паласы (па краях) — мора, залатая паласа (у цэнтры) — зямлю.

## Гістарычныя сцягі 

Выява:Flag of the Bahamas (1869-1904).svg|  — 
Выява:Flag of the Bahamas (1904-1923).svg|  — 
Выява:Flag of the Bahamas (1923-1953).svg|  — 
Выява:Flag of the Bahamas (1953-1964).svg|  — 
Выява:|  — 

## Марскія сцягі 

Выява:Civil Ensign of the Bahamas.svg|  Сцяг грамадзянскіх суднаў
Выява:Civil Jack of the Bahamas.svg| Гюйс грамадзянскіх суднаў
Выява:Naval Ensign of the Bahamas.svg|  Ваенна-марскі сцяг
Выява:Government Ensign of the Bahamas.svg|  Сцяг дапаможных суднаў ВМС Багамскіх астравоў

Сцяг
Багамы
Сцяг Барбадаса

**Сцяг Барбадаса** — афіцыйны сімвал дзяржавы Барбадас.

## Апісанне 
Зацверджаны ў 1966 годзе.

Уяўляе сабой прамавугольнае палатно (суадносіны даўжыні і шырыні 2:3), вертыкальна падзеленае на тры роўных часткі сіняга, жоўтага і зноў сіняга колераў. У цэнтры жоўтай часткі сцяга намаляваны трызубец.

## Тлумачэнне 
Сінія часткі сцяга сімвалізуюць мора, жоўтая — пясок.

Трызубец тлумачыцца як сімвал прынцыпу кіравання на Барбадасе, які складаецца з трох формул: *«з народа, з народам, для народа»*. Адначасова трызубец разумеецца як сімвал Нептуна, а таксама намёк на каланіяльнае мінулае краіны (эмблема Вялікабрытаніі як «уладаркі мораў») і разрыў з ім (паколькі трызубец намаляваны без дрэўка).

## Іншыя сцягі 

Выява:Flag of Barbados (1870–1966).svg|Сцяг калоніі Барбадас  1885 — 1958
Выява:Flag of Barbados (1870–1966).svg|Сцяг калоніі Барбадас  1958 — 1961

Выява:Royal Standard of Barbados.svg|Персанальны сцяг каралевы Елізаветы II у Барбадасе з 1966

## Спасылкі 
Сцяг Барбадаса

Сцяг
Барбадас
Сцяг Антыгуа і Барбуды

thumb|200px| Сцяг берагавой аховы, прапорцыя: 2:3

**Дзяржаўны сцяг Антыгуа і Барбуды** — прыняты 27 лютага 1967 года.

Сімволіка сцяга шматзначная.
* Узыходзячае сонца адлюстроўвае ў сімвалічнай форме світанак новай эры.
* Чорны колер указвае на афрыканскія карані жыхароў.
* Чырвоны колер сімвалізуе энергію народа.
* Паслядоўная афарбоўка — жоўты, сіні і белы (уніз ад сонца) — сонца, мора, і пясок.
* Сіні колер — сімвал надзеі, а таксама сімвалізуе Карыбскае мора.
* V-вобразная форма — сімвал перамогі (ад  — перамога).

Сцяг створаны мастаком і скульптарам сэрам Рэджынальдам Самюэлем і выкарыстоўваецца з часу атрымання самакіравання ў 1967 годзе. Праект Самюэля стаў лепшым у конкурсе, у якім удзельнічала больш 600 аўтараў.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Антыгуа і Барбуды
Антыгуа і Барбуда
Сцяг Беліза

**Дзяржаўны сцяг Беліза** быў прыняты 21 верасня 1981 года. У папярэдняй версіі сцяг меў назву «сцяг Брытанскага Гандураса» (назва Беліза ў каланіяльны перыяд). Сцяг Брытанскага Гандураса быў прыняты 28 студзеня 1907 года. Гэта версія сцяга выкарыстоўвалася да 1919 года. У 1919 годзе быў прыняты новы сцяг, які з'яўляўся дзяржаўны сімвалам да 1981 года, калі была абвешчана незалежнасць Беліза.

## Цікавыя факты
Сцяг Беліза — адзіны, на якім намаляваны людзі.

## Іншыя сцягі 

Выява:Flag of British Honduras (1919–1981).svg|Сцяг калоніі Брытанскі Гандурас   — 
Выява:Flag of Belize (1950-1981).svg|Неафіцыйны сцяг   — 
Выява:Flag of the Governor-General of Belize.svg|Сцяг брытанскага Генерал-губернатара Беліза з 

Сцяг
Беліз
Сцяг Гаіці

**Дзяржаўны сцяг Гаіці** прыняты 25 лютага 1986.

Уяўляе сабой двухколернае палатно, якое складаецца з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос. Блакітная паласа размешчана зверху, чырвоная — знізу. У цэнтры сцяга змешчаны герб Гаіці на белым квадраце: пальма, пакрытая шапкай свабоды, пад пальмай — баявыя трафеі і дэвіз: «У яднанні — сіла».

Чырвоны і сіні колеры палос сцяга, узыходзяць да колераў палос на сцягу Францыі. У гэтым выпадку яны выступаюць у якасці сімвалічнага ўвасаблення саюза мулатаў і чарнаскурых. Фрыгійскі каўпак, узняты на верхавіну пальмы, тлумачыцца як сімвал свабоды.

## Гісторыя сцяга 
## Спасылкі 
* Drapeau National d’Haïti 
* The Colors of the Flags in Haiti  
* Сцяг Гаіці на старонцы Flagspot.net 

Сцяг
Гаіці
Сцяг Гватэмалы

**Сцяг Гватэмалы** — афіцыйны сімвал Рэспублікі Гватэмала.

Сцяг складаецца з трох роўнавялікіх вертыкальных палос - блакітнай, белай і блакітнай. Белы колер сімвалізуе сумленнасць і чысціню, блакітны — законнасць і справядлівасць. Колеры сцяга паходзяць ад колераў сцяга Злучаных Правінцый Цэнтральнай Амерыкі.

На дзяржаўным і ваенным сцягах у цэнтры белай паласы змешчаны герб краіны.

## Гісторыя

File:Flag_of_Guatemala_(1825-1838).svg|Сцяг Злучаных Правінцый Цэнтральнай Амерыкі 1825-1838 
File:Flag_of_Guatemala_(1838-1843).svg|1838-1843
File:Flag_of_Guatemala_(1843-1851).svg|1843-1851
File:Flag_of_Guatemala_(1851-1858).svg|1851-1858
File:Flag_of_Guatemala_(1858–1871).svg|1858-1871

## Спасылкі 
* Сцягі Рэспублікі Гватэмала  на сайце http://maxpj.ru«Краіназнаўства»

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Гватэмалы
Гватэмала
Сцяг Дамінікі

**Дзяржаўны сцяг Садружнасці Дамініка** быў прыняты 3 лістапада 1978 года.

Зялёны колер фону сцяга Дамінікі сімвалізуе трапічную прыроду, чырвоны колер у цэнтры сцяга сімвал свабоды, 10 зялёных пяціканцовых зорак — 10 прыходаў краіны. Святую Тройцу сімвалізуе крыж з трох палос: белай — еўрапеоіды, залатой — мулаты, чорнай— негры. Папугай сісеру ў цэнтры сцяга — эндэмік вострава і адзін з яго сімвалаў.

У 1978—1990 гг у сцяг тройчы ўносіліся невялікія змены. Сучасны варыянт — чацвёрты з абвяшчэння незалежнасці, прыняты ў 1990 годзе. Да 1978 гады выкарыстоўваліся варыянты сіняга кармавога сцяга з гербам у правай частцы.

Выява:Flag of Dominica (1978–1981).svg|  — 
Выява:Flag of Dominica 1981.svg|  — 
Выява:Flag of Dominica 1988.svg|  — 

## Спасылкі 
* Герб Дамінікі

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Дамінікі
Дамініка
Сцяг Дамініканскай Рэспублікі

right|thumb|250px|Сцяг Дамініканскай Рэспублікі 1844—1849
**Дзяржаўны сцяг Дамініканскай Рэспублікі** — прыняты 14 верасня 1863 года.

Сіні колер азначае свабоду, белы — веру і выратаванне, а чырвоны — кроў і незалежнасць.

## Гісторыя 
На працягу больш трохсот гадоў тэрыторыя сучаснай Дамініканскай Рэспублікі — знаходзілася пад іспанскім валадарствам. У 1821 годзе паўсталыя патрыёты абвясцілі незалежную Рэспубліку Санта-Дамінга пад сцягам з чырвонай, белай і жоўтай гарызантальных палос, але ўжо на наступны год яна была захоплена суседняй Рэспублікай Гаіці. У 1838 годзе было створана тайнае таварыства «Ла Трынітарыя», якое паставіла сваёй мэтай аднаўленне незалежнасці. Паколькі гаіцяне, якія панавалі ў краіне, з'яўляліся галоўным чынам прыхільнікамі рэлігійных культаў афрыканскага паходжання, а мясцовае насельніцтва — каталіцызму, вызваленчы рух набыў каталіцкую афарбоўку. Паролем змоўшчыкаў сталі словы «Бог. Айчына. Свабода», а эмблемай — крыж як сімвал самаахвяравання. Сцяг таварыства стварыў яго кіраўнік (будучы першы прэзідэнт Дамініканскай Рэспублікі) Хуан Пабла Дуартэ, наклаўшы белы крыж на тагачасны гаіцянскі сіне-чырвоны сцяг. Часам крыж займаў толькі цэнтральную частку сцяга і суправаджаўся вакол з белых зорак.

Арганізаванае «Ла Трынітарыяй» у 1844 годзе паўстанне ўвянчалася абвяшчэннем незалежнасці Дамініканскай Рэспублікі, а сцяг тайнага таварыства стаў дзяржаўным. Сіні колер на ім сімвалізуе свабоду, чырвоны — агонь барацьбы за яе дасягненне і разлітую ў гэтай барацьбе кроў. Белы колер пазначае сілу і чысціню народа, яго рэлігійную веру і гатоўнасць да самаахвяравання. У далейшым каляровыя прамавугольнікі сцяга сталі размяшчацца ў шахматным парадку, а затым у цэнтр сцяга быў змешчаны герб. У сучасным выглядзе дзяржаўны сцяг існуе з 1863 года.

## Спасылкі 
* 
http://www.vokrugsveta.ru/vs/article/1305/

Сцяг
Дамініканская Рэспубліка
Сцяг Панамы

**Сцяг Панамы** быў афіцыйна зацверджаны 20 снежня 1903 года. У 1904 годзе ён быў часова ўхвалены Устаноўчым сходам, а ў 1925 годзе сцяг быў прыняты канчаткова.

Сіні і чырвоны колеры ўяўляюць Кансерватыўную і Ліберальную партыі Панамы. Акрамя таго, сіні колер сімвалізуе Ціхі акіян і Карыбскае мора, а чырвоны — разлітую пры абароне краіны кроў. Белы колер увасабляе мір. Сіняя зорка — сімвалізуе грамадзянскія якасці чысціні і сумленнасці, чырвоная — уладу і закон.

thumb|200px|left|Праект сцяга Панамы

Панама
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Панамы
Херкюлес Сегерс

[thumb|left|*Пейзаж*, [Ротэрдам]]
**Херкюлес Сегерс** ( альбо , каля 1589, Утрэхт — каля 1638, Гаага) — нідэрландскі жывапісец і гравёр фламандскага паходжання.
[thumb|right|*Груда кніг*, [Амстэрдам]]

## Біяграфія 
З сям’і гандляра, па рэлігійных перакананнях — менаніта, у 1596 пераехала з Фландрыі ў Амстэрдам. Нядоўгі час вучыўся пейзажнаму жывапісу ў Гіліса ван Канігсло. Пасля смерці бацькі ў 1612 г. вярнуўся ў Харлем, быў прыняты там у гільдыю мастакоў. Затым жыў у Амстэрдаме, ажаніўся, набыў дом. Працаваў у Утрэхце і Гаазе, акрамя іншага — гандляваў прадметамі мастацтва. Сведчанняў аб смерці мастака няма, але ў 1638 г. яго жонка згадваецца як ўдава. Месца смерці таксама невядома.
[thumb|right|*Пейзаж з вісячай [піхтай*, Амстэрдам]]

## Творчасць 
Вядомы фантастычнымі пейзажамі, а таксама нацюрмортамі («Стос кніг»), шмат у чым быў прадвеснікам стылістыкі рамантызму. Гравёрныя творы адрозніваюцца тонкім майстэрствам, тэхнічнай вынаходлівасцю.

## Літаратура 
* 
* Collins L.C. Hercules Seghers. Chicago: University of Chicago Press, 1953
* Hess T.B. The Grand eccentrics: five centuries of artists outside the main currents of art history. New York: Macmillan, 1966
* Haverkamp Begemann E. Hercules Seghers. Amsterdam: J.M. Meulenhoff, 1968
* Bonnier H. L’univers d’Hercules Seghers. Paris: H. Scrépel, 1986
* Bonnefoy Y. Notes sur Hercule Seghers// Bonnefoy Y. L’Improbable. Paris: Mercure de France, 1993, p.&nbsp;207-210.

## Спасылкі 
* Старонка  на сайце Рыйксмузея ў Амстэрдаме
* Працы on line

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XVII стагоддзя
Катэгорыя:Гравёры Нідэрландаў
Катэгорыя:Майстры нацюрморта Нідэрландаў
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Нідэрландаў
Катэгорыя:Мастакі-марыністы Нідэрландаў
Прэзідэнт Анголы

**Прэзідэнт Анголы** — кіраўнік дзяржавы і ўрада Рэспублікі Ангола.

## Паўнамоцтвы 
* абіраецца прамым усеагульным галасаваннем тэрмінам на пяць гадоў, з правам перавыбрання на другі тэрмін,
* прызначае і вызваляе ад пасады віцэ-прэзідэнта і міністраў,
* прызначае суддзяў Вярхоўнага Суда,
* мае права накладаць вета на законы, якія могуць пагражаць бяспецы дзяржавы або яго міжнародным інтарэсам,
* з’яўляецца Галоўнакамандуючым Узброеных сіл Анголы.

## Спіс прэзідэнтаў 
Катэгорыя:Палітыка Анголы
Сцяг Сент-Люсіі

**Дзяржаўны сцяг Сент-Люсіі** — прыняты 22 лютага 2002 года.

Дзяржаўны сцяг Сент-Люсіі ўяўляе сабой прамавугольнае палатно блакітнага колеру, у цэнтры якога размешчаны дзве трохвугольныя фігуры залатога і чорнага колераў. Сімвалічна гэта спалучэнне азначае востраў, акружаны морам.

Нябесна-блакітны колер сцяга — сімвал вернасці, а трохвугольнікі, накіраваныя ўгару — дзве горы вулканічнага масіва Пітон (Грос-Пітон і Пці-Пітон), якія з'яўляюцца афіцыйным сімвалам Сент-Люсіі — адлюстроўваюць надзеі і спадзяванні народа.

Жоўты трохвугольнік пазначае сонца. Чорны трохвугольнік, акантаваны белымі палосамі — мірнае суіснаванне людзей чорнай і белай расы, якія жывуць і працуюць у адзінстве.

## Гістарычныя сцягі 

Выява:Flag of Saint Lucia 1967.svg|  — 
Выява:Flag of Saint Lucia 1979.svg|  — 

Сцяг
Сент-Люсія
Сцяг Сент-Кітса і Невіса

**Дзяржаўны сцяг Сент-Кітса і Невіса** — прыняты 19 верасня 1983 года.

Сцяг Сент-Кітса і Невіса ўяўляе сабой зялёна-чырвонае прамавугольнае палатно, падзеленае па дыяганалі чорна-жоўтай паласой, на якой размешчаны дзве пяціканцовыя белыя зоркі.

Зялёны колер на сцягу Сент-Кітса і Невіса сімвалізуе ўрадлівыя землі краіны, чырвоны — вызваленчую барацьбу народа, чорны ўвасабляе афрыканскую спадчыну жыхароў дзяржавы, жоўтыя палосы — сімвалізуюць сонечнае святло, а дзве белыя зоркі — надзею і свабоду.

## Гістарычныя сцягі 

Выява:Flag of Saint Christopher-Nevis-Anguilla (1967).svg| Сцяг «асацыяванага з Вялікабрытаніяй дзяржавы» Сент-Крыстафер і Невіс  — 
Выява:Flag of St Kitts-Nevis-Anguilla.svg| Сцяг «асацыяванага з Вялікабрытаніяй дзяржавы» Сент-Крыстафер — Невіс — Ангілья   — 

## Іншыя сцягі 

Выява:Flag of Nevis.svg| Сцяг Невіса

Сент-Кітс і Невіс
Сцяг
Сцяг Трынідада і Табага

**Дзяржаўны сцяг Трынідада і Табага** — прыняты 31 жніўня 1962 года.

Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палатно чырвонага колеру з дыяганальнай (злева направа) чорнай паласой, па краях якой размешчаны дзве вузкія белыя палоскі. Чырвоны колер сцяга азначае жыццяздольнасць людзей і зямлі краіны, цяпло і энергію сонца, мужнасць і дружалюбнасць народа. Белы колер увасабляе Карыбскае мора і Атлантычны акіян, а таксама чысціню памкненняў і роўнасць усіх людзей пад Сонцам. Чорны колер сімвалізуе сувязь усіх людзей Трынідада і Табага, адзінства мэты і багацце зямлі. У сукупнасці ўсе колеры ўяўляюць элементы зямлі, вады і агню, як вечныя сімвалы мінулае, сучаснае і будучае.

## Іншыя сцягі 

Выява:Flag of Trinidad and Tobago (1889–1958).svg| Сцяг калоніі Трынідад і Табага  — 
Выява:Royal Standard of Trinidad and Tobago (1962–1976).svg| Сцяг каралевы Елізаветы 1966—1976
Выява:Flag of the President of Trinidad and Tobago.svg| Сцяг прэзідэнта
Выява:Flag of the Prime Minister of Trinidad and Tobago.svg| Сцяг прэм'ер-міністра

Сцяг
Трынідад і Табага
Сцяг Ямайкі

**Сцяг Ямайкі** быў прыняты 6 жніўня 1962 года, у Дзень Незалежнасці ад Вялікабрытаніі. Сцяг выглядае як залаты касы крыж, з чорнымі гарызантальнымі і зялёнымі вертыкальнымі сектарамі. Чорны колер азначае насельніцтва Ямайкі, яго сілу і творчую адоранасць. Залаты ўвасабляе сонечнае святло і багацце прыроднымі рэсурсамі. Зялёны ўяўляе надзею ў будучую і сельскагаспадарчую разнастайнасць.

Сцяг выбіраўся на народным спаборніцтве. Спачатку прыдумалі сцяг з гарызантальнымі палосамі, але каб ён не быў падобны на сцяг Танганьікі, абралі варыянт з касым крыжам, традыцыйным для садружнасці нацый. Чорны, зялёны і залаты — панафрыканскія колеры.

Ямайскі марскі сцяг уяўляе сабой чырвоны крыж на белым фоне, дзе замест левага верхняга сектара ямайскі сцяг.

Пасля безвыніковых выбараў 2005 года ў Германіі сцяг Ямайкі часта з'яўляўся ў нямецкіх СМІ ў якасці ілюстрацыі магчымай кааліцыі паміж трыма партыямі, колеры якіх адпавядаюць колерам сцяга Ямайкі: ХДС/ХСС (кансерватары, чорны колер), СвДП (лібералы, жоўты) і Зялёных. Такая кааліцыя атрымала назву «Ямайка-кааліцыя». 11 кастрычніка 2009 такая кааліцыя была, нарэшце, сфарміравана ў федэральнай зямлі Саар.

## Іншыя сцягі 

Выява:Flag of Jamaica (1875–1906).svg| Сцяг калоніі Ямайка  — 
Выява:Flag of Jamaica (1906-1957).svg| Сцяг калоніі Ямайка  — 
Выява:Flag of Jamaica (1957-1962).svg| Сцяг калоніі Ямайка  — 
Выява:Flag of Jamaica (1962).svg| Сцяг калоніі Ямайка  — 

Выява:Flag of the Governor of Jamaica (1875–1906).svg| Сцяг губернатара калоніі Ямайка  — 
Выява:Flag of the Governor of Jamaica (1906–1957).svg| Сцяг губернатара калоніі Ямайка  — 
Выява:Flag of the Governor of Jamaica (1957–1962).svg| Сцяг губернатара калоніі Ямайка   — 
Выява:Flag of the Governor of Jamaica (1962).svg| Сцяг губернатара калоніі Ямайка  — 
Выява:Flag of the Governor-General of Jamaica.svg| Сцяг брытанскага Генерал-губернатара Ямайкі  →
Выява:Royal Standard of Jamaica (1966–2022).svg| Штандар каралевы Вялікабрытаніі Елізаветы II  →
Выява:First proposed flag of Jamaica.svg|Адзін з праектаў сцяга Ямайкі

## Спасылкі 
* 
* 

Ямайка
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Ямайкі
Сцяг Амерыканскіх Віргінскіх астравоў

**Сцяг Амерыканскіх Віргінскіх астравоў** — прыняты 17 мая 1921 года. Складаецца са спрошчанай выявы Вялікай пячаткі ЗША паміж літарамі V і I (якія пазначаюць Віргінскія астравы). Арол трымае ў адной лапе лаўровую галіну, а ў іншай — тры стралы, якія ўяўляюць тры галоўныя астравы — Сент-Томас, Сент-Джон і Сент-Кроа. Колеры сцяга сімвалізуюць розныя прыродныя асаблівасці Віргінскіх астравоў — жоўты (кветкі), зялёны (узгоркі), белы (аблокі) і блакітны (вада). Сцяг быў створаны мастаком Персівалем Спарксам па просьбе амерыканскага губернатара астравоў Ілая Кітэля.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Амерыканскія Віргінскія астравы
Сцяг Ангільі

**Сцяг Ангільі** — сцяг заморскай тэрыторыі Вялікабрытаніі Ангілья.

Нацыянальны сцяг Ангільі ўяўляе сабой сіні (англійскі) кармавы сцяг з гербам Ангільі ў вольнай частцы. Тры дэльфіна, намаляваныя на гербе і папярэднім сцягу, сімвалізуюць сяброўства, мудрасць і сілу.

Выява:Flag of the West Indies Federation (1958–1962).svg| Сцяг Вест-Індскай Федэрацыі  (1958 – 1962)
Выява:Flag of St Kitts-Nevis-Anguilla.svg| Сцяг федэрацыі Сент-Крыстафер-Невіс-Ангілья  (1967, 1969 – 1980)
Выява:Flag of Anguilla (1967).svg| Сцяг Рэспублікі Ангілья  (1967)
Выява:Flag of Anguilla (1967–1969).svg| Сцяг Рэспублікі Ангілья  (1967 – 1969)
Выява:Flag of the Governor of Anguilla variant.svg| Сцяг брытанскага губернатара Ангільі

Сцяг
Катэгорыя:Сцягі Вялікабрытаніі
Сцяг Сальвадора

**Дзяржаўны сцяг Эль-Сальвадора** — прыняты 17 мая 1912 года.

Дзяржаўны сцяг Сальвадора ўяўляе сабой прамавугольнае палатно, якое складаецца з трох палос: сіняй, белай і сіняй. У цэнтры сцяга размешчаны герб Сальвадора. На сцягу ёсць масонскі трохвугольнік, які сімвалізуе роўнасць, яго вуглы - тры галіны ўлады - заканадаўчую, выканаўчую і судовую. Вулканы ўвасабляюць пяць нацый Цэнтральнай Амерыкі, якая ляжыць паміж Ціхім і Атлантычным акіянамі. Унутры трохвугольніка фрыгійскі каўпак - сімвал свабоды, залатыя прамяні - ідэалы народа і вясёлка - знак міру. 14 пучкоў лісця адлюстроўваюць колькасць правінцый Сальвадора.

## Гістарычныя сцягі 

Выява:Flag of Spain (civil variant).svg|23px| 15 верасня 1821 - 20 лютага 1822
Выява:Civil Flag of El Salvador.png|23px| 20 лютага 1822 - 10 лютага 1823, 1841 - 1842, 1844 - 9 мая 1865
Выява:Flag of the United Provinces of Central America.svg|23px| 21 жніўня 1823 - 1824,1842 - 1844
Выява:Flag of the Federal Republic of Central America.svg|23px| 1824 - 1841,1921 - 1922
Выява:Flag_of_El_Salvador_(April_1865).svg|23px| 9 мая 1865 - чэрвень 1865
Выява:Flag_of_El_Salvador_(June_1865).svg|23px| чэрвень 1865 - 1869
Выява:Flag of El Salvador (1869–1873).svg|23px| 1869 - 1873
Выява:Flag of El Salvador (1873–1875).svg|23px| 1873 - 1877
Выява:Flag of El Salvador (1875–1912).svg|23px| 1877 - 2 лістапада 1898
Выява:Flag of the Greater Republic of Central America (1898).svg|23px| 2 лістапада 1898 - 30 лістапада 1898
Выява:Flag of El Salvador (1875–1912).svg|23px| 30 лістапада 1898 - 17 мая 1912
Выява:Flag of El Salvador.svg|23px| 17 мая 1912 - 1921,1922

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Сальвадора
Сальвадор
Сцяг Бермудаў

**Сцяг Бермудаў** — сцяг заморскай тэрыторыі Вялікабрытаніі Бермудскія астравы, які быў прыняты 4 кастрычніка 1910 года са зменамі ў 1967 і 1999 гг.

Нацыянальны сцяг Бермудаў адрозніваецца ад сцягоў іншых заморскіх тэрыторый, для якіх характэрна выкарыстанне сіняга англійскага кармавога сцяга. Сцяг Бермудаў уяўляе сабой чырвоны англійскі марскі гандлёвы сцяг з гербам Бермудаў у ніжняй правай частцы. Леў трымае шчыт, на якім намалявана крушэнне фрэгата Вірджынскай кампаніі *Марскі поспех* (), які патануў у 1609 каля берагоў Бермудаў. Усе яго пасажыры выратаваліся, заснаваўшы першае паселішча на астравах.

## Спасылкі 
* Сцяг Бермудаў Flags of the world. 
* Гісторыя сцягоў Бермудаў 

Катэгорыя:Бермудскія астравы
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Бермудаў
Катэгорыя:Сцягі Вялікабрытаніі
Лейф Сегерстам

**Лейф Сегерстам** (; ) — фінскі дырыжор і кампазітар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 2 сакавіка 1944 года ў г. Васа (Фінляндыя).

У 1962 годзе, будучы абітурыентам Акадэміі імя Сібеліуса, выйграў нацыянальны конкурс піяністаў імя Май Лінд. Затым скончыў акадэмію, пасля чаго ўдасканальваў сваё майстэрства ў Джульярдскай школе пад кіраўніцтвам Джэймса Левайна, Леанарда Слаткіна і Жана Марэля.

Узначальваў Сімфанічны аркестр Венскага радыё (1975—1982), Сімфанічны аркестр Фінскага радыё (1977—1987), Філарманічны аркестр зямлі Рэйнланд-Пфальц (1983—1990), Дацкі нацыянальны сімфанічны аркестр (1988—1995), Хельсінкскі філарманічны аркестр (1995—2007).

Памёр 9 кастрычніка 2024 года ў Хельсінкі.

## Літаратура 
* 
* Eckhard Roelcke: *Der Taktstock.* Paul Zsolnay Verlag, Wien 2000, ISBN 3-552-04985-1

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кампазітары Фінляндыі
Катэгорыя:Дырыжоры Фінляндыі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Фінляндыі
Вірджынская кампанія

thumb|right|200px|Добры і адваротны бок пячаткі Вірджынскай кампаніі

**Вірджынская кампанія** () — калектыўнае найменне двух англійскіх акцыянерных таварыстваў: Лонданскай і Плімуцкай кампаній. 

Абедзве кампаніі былі заснаваны пры садзейнічанні Рычарда Хаклута ў 1606 годзе для гандлю і каланізацыі Паўночнай Амерыкі. Лонданская кампанія атрымала ва ўласнасць землі паміж 34 і 41 паралелямі на беразе Атлантычнага акіяна. Тэрыторыя Плімуцкай кампаніі размяшчалася паміж 38 і 45 паралелямі. Лонданцы заснавалі ў 1607 годзе на Джэймс-Рывер калонію Джэймстаўн; плімутцы, каб не адстаць, заснавалі калонію Поўпхэм на рацэ Кенебек. У 1609 годзе Плімуцкая кампанія спыніла існаванне і ўсе землі перайшлі ва ўласнасць Лонданскай кампаніі.

У фінансавым стаўленні кампанія не была паспяховай і нават звярнулася да латарэі для прыцягнення новага капіталу. Кампанія страціла патэнт на ўладанне і кіраванне Вірджыніяй у 1624 годзе і тэрыторыя Вірджыніі стала брытанскай калоніяй. Гэта адбылося галоўным чынам у выніку разні ўладкованай індзейцамі ў Джэймстаўне ў 1622 годзе.

## Спасылкі 
* Кароткая гісторыя кампаніі 

Катэгорыя:Кампаніі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Каланіяльныя кампаніі
Катэгорыя:Гандлёвыя кампаніі
Сцяг Гандураса

**Нацыянальны сцяг Гандураса** зацверджаны 9 студзеня 1866 года.

Уяўляе сабой трохпалоснае сіне-бела-сіняе палатно. У цэнтры сцяга на белай паласе размешчана пяць пяціканцовых зорак блакітнага колеру. Сінія палосы сімвалізуюць Карыбскае мора і Ціхі акіян, якія абмываюць Гандурас. Пяць сініх зорак азначаюць пяць краін, якія ўваходзілі ў Цэнтральна-Амерыканскую федэрацыю.  Пяць зорак на гэтым сцягу азначалі надзею на яе адраджэнне.

## Гістарычныя сцягі 

Выява:Flag of the Iturbide's Government.svg|23px| 1821-1823
Выява:Flag of the United Provinces of Central America.svg|23px| 1823-1824
Выява:Flag of the Federal Republic of Central America.svg|23px| 1824-1839
Выява:Flag of Honduras (1839-1866).svg|23px| 1839-1866
Выява:Flag of Honduras (1866-1898).svg|23px| 1866-1898
Выява:Flag of Honduras (1866-1898 Alternative).svg|23px| 1866-1898 Alternativa
Выява:Flag of Honduras (1890s yellow star variant).svg|23px| 1898-1949
Выява:Flag of Honduras (1949–2022).svg|23px| 1949-2022

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Гандураса
Гандурас
Сцяг Нікарагуа

**Дзяржаўны сцяг Нікарагуа** — прыняты 4 верасня 1908 года.
Сімволіка сцяга Нікарагуа заснавана на сцягу Злучаных Правінцый Цэнтральнай Амерыкі. Трохвугольнік азначае роўнасць. Пяць вулканаў - пяць нацый Цэнтральнай Амерыкі, якая ляжыць паміж Атлантычным і Ціхім акіянам. Фрыгійскі каўпак - свабода, вясёлка - мір.

## Гістарычныя сцягі Нікарагуа 
Сцяг
Нікарагуа
Сегнетава соль

**Сегнетава соль** — тэтрагідрат двайной натрыева-каліевай солі віннай кіслаты NaKC4H4O6·4H2O(тартрат калію-натрыю). Названая ад імя французскага аптэкара П'ера Сеньета (Pierre Seignette), які атрымаў яе каля 1655 г.

## Фізічныя ўласцівасці 
Афарбоўка крышталёў сегнетавай солі - ад бясколернай да блакітнаватай. Раскладацца рэчыва пачынае ўжо пры 55,6 °C (верагодна, маецца на ўвазе частковая ці поўная страта крышталізацыйнай вады). Будова крышталя адпавядае рамбічнай сістэме (звычайна рэчыва крышталізуецца ў ромбападобныя прызмы з 12 гранямі, 2 з якіх - пінакоіды; вуглы паміж двума бакавымі гранямі роўныя 163 ° un 40 °).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тартраты
Катэгорыя:Злучэнні калію
Катэгорыя:Харчовыя дабаўкі
Катэгорыя:Сегнетаэлектрыкі
Катэгорыя:П'езаэлектрыкі
Спіс дзяржаў і залежных тэрыторый Афрыкі

**Афрыка** — другі па колькасці насельніцтва і па велічыні кантынент пасля Еўразіі. Плошча Афрыкі (уключаючы астравы) — 30 221 532 км². Афрыка займае 6 % ад поўнай паверхні Зямлі і 20,4 % ад поўнай плошчы сушы. Насельніцтва Афрыкі — 960 мільёнаў чалавек (у 2005), гэта складае прыблізна 14 % сусветнага насельніцтва. Агульная колькасць дзяржаў і залежных тэрыторый у Афрыцы — 61 (з іх 54 незалежных). Сюды ўваходзяць 10 астраўных, 14 нутракантынентальных і 37 дзяржаў з шырокім выхадам у моры і акіяны. Краіны Афрыкі ўмоўна дзеляць на 4 рэгіёны — Паўночны, Паўднёвы, Заходні і Усходні.

Кантынент абмываецца Міжземным морам на поўначы, Суэцкім каналам і Чырвоным морам на паўночным усходзе, Індыйскім акіянам на ўсходзе і паўднёвым усходзе і Атлантычным акіянам на паўднёвым захадзе, захадзе і паўночным захадзе.

Ніжэй прадстаўлены спіс усіх краін і залежных тэрыторый у Афрыцы. Таксама на кожную краіну прыводзіцца сталіца, мова, грашовая адзінка, насельніцтва, плошча і ВУП на душу насельніцтва (залежныя тэрыторыі і дзяржава Маўрыкій пазначаны зялёным колерам, незалежныя дзяржавы — чырвоным).

## Спіс дзяржаў і залежных тэрыторый Афрыкі паводле алфавіта 
## Гл. таксама 
* Алфавітны спіс краін
* Спіс краін Азіі

## Спасылкі 

# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

Катэгорыя:Спісы краін
Катэгорыя:Спісы:Афрыка
Герб Брытанскіх Віргінскіх астравоў

thumb|200px|Герб Брытанскіх Віргінскіх астравоў
**Герб Брытанскіх Віргінскіх астравоў** быў зацверджаны ў 1960.

Уяўляе сабой шчыт, на якім намалявана апранутая ў белае дзяўчына, якая трымае ў руцэ падпаленую лямпу. Вакол на зялёным полі намалявана яшчэ 11 падпаленых лямпаў. Гэта выява сімвалізуе святую Урсулу і 11000 нявінніц, якія вандравалі разам з ёй, і змешчана таму, што Хрыстафор Калумб у 1493 назваў астравы Віргінскімі ў гонар падарожжа святой Урсулы.
Надпіс па латыні азначае "Будзьце пільныя!"

Бр
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Брытанскіх Віргінскіх астравоў
Сцяг Гвадэлупы

**Сцягам Гвадэлупы**, як заморскай тэрыторыі Францыі з’яўляецца белае палатно са стылізаванай выявай сонца і птушкі на сінім і зялёным фоне з надпісам «REGION GUADELOUPE», падкрэсленым жоўтай лініяй.

Афіцыйна таксама выкарыстоўваецца французскі сцяг.

Катэгорыя:Гвадэлупа
Катэгорыя:Сцягі Францыі
Сцяг Марцінікі

Афіцыйны сцягам **Марцінікі**, як заморскай тэрыторыі Францыі, з'яўляецца французскі трыкалор.

Неафіцыйным сцягам — гістарычны сцяг, прыняты эдыктам ад 4 жніўня 1766 года. Гістарычны «змяіны» сцяг уяўляе сабой марскі вымпел Францыі таго часу — гэта белы крыж на сінім фоне і чатыры літары L, стылізаваныя ў выглядзе змей.

Сцяг
Катэгорыя:Сцягі Францыі
Сцяг Кайманавых астравоў

**Сцяг Кайманавых астравоў** — прыняты 14 мая 1958 года.

Сцяг Кайманавых астравоў створаны на аснове сіняга англійскага кармавога сцяга з выявай сцяга Вялікабрытаніі ў левым верхнім вуглу і з даданнем герба Кайманавых астравоў у правай частцы сцяга. Суадносіны бакоў сцяга 1:2.

Для грамадзянскага сцяга астравоў выкарыстоўваецца аналагічны дызайн, але на аснове чырвонага кармавога сцяга (сцяга гандлёвага флота Вялікабрытаніі).

Сцяг Губернатара Кайманавых астравоў уяўляе сабой сцяг Вялікабрытаніі з выявай герба Кайманавых астравоў у сярэдзіне.

Выява:Civil Ensign of the Cayman Islands.svg|  Гандлёвы сцяг
Выява:Flag of the Governor of the Cayman Islands.svg| Сцяг губернатара

## Спасылкі 
* Урадавы сайт Кайманавых астравоў 
* World Statesmen.org

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Кайманавых астравоў
Катэгорыя:Сцягі Вялікабрытаніі
Сцяг Сен-Бартэльмі

**Сцяг Сен-Бартэльмі** ўяўляе сабой палатно з гербам вострава на белым палатне.

Ён выкарыстоўваецца на востраве і ў яго межах, хоць у яго няма ніякага афіцыйнага статусу, паколькі Сен-Бартэльмі — заморскае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне Францыі, г. зн. яго афіцыйны сцяг — французскі трыкалор.

Катэгорыя:Сен-Бартэльмі
Катэгорыя:Сцягі Францыі
Эміліа Джына Сегрэ

**Эміліа Джына Сегрэ** (; 1 лютага 1905, Тывалі, Італія — 22 красавіка 1989, Лафает, штат Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі фізік, прафесар, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1959 г., сумесна з Оўэнам Чэмберленам «за адкрыццё антыпратона»).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Тывалі (Італія). У 1928 годзе скончыў Рымскі ўніверсітэт. Служыў у арміі. З 1929 года працаваў у Рымскім універсітэце.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Інфармацыя з сайта Нобелеўскага камітэта 

Катэгорыя:Фізікі ЗША
Катэгорыя:Фізікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ Італіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Сегнетаэлектрычнасць

**Сегнетаэлектрычнасць** — фізічная з’ява, якая назіраецца ў некаторых крышталях — сегнетаэлектрыках, у пэўным інтэрвале тэмператур, выяўляецца ва ўзнікненні спантаннай палярызацыі крышталя нават пры адсутнасці вонкавага электрычнага поля. Сегнетаэлектрыкі адрозніваюцца ад піраэлектрыкаў тым, што пры пэўнай тэмпературы (так званай дыэлектрычнай кропцы Кюры) іх крышталічная мадыфікацыя змяняецца і спантанная палярызацыя знікае.

Крышталічная мадыфікацыя, у якой назіраецца спантанная палярызацыя, называецца палярнай фазай, а ў якой не назіраецца — непалярнай фазай.

З’ява сегнетаэлектрычнасці аналагічная з’яве ферамагнетызма і ў англамоўнай літаратуры носіць назву фераэлектрычнасці (). Для фенаменалагічнага апісання фазавых пераходаў у сегнетаэлектрыках выкарыстоўваецца тэорыя Ландау.

## Гл. таксама 
* Сегнетава соль
* Антысегнетаэлектрычнасць

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Электрычнасць
Оўэн Чэмберлен

**Оўэн Чэмберлен** (; 10 ліпеня 1920, Сан-Францыска, ЗША — 28 лютага 2006, Берклі, ЗША) — амерыканскі фізік, член Нацыянальнай АН ЗША (1960), лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1959) «за адкрыццё антыпратона» сумесна з Эміліа Сегрэ.

## Спасылкі 
* Інфармацыя з сайта Нобелеўскага камітэта 
* Owen Chamberlain 

Катэгорыя:Фізікі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Андрэс Сеговія

**Андрэс Торэс Сего́вія** (, з 1981 дадаецца тытул *маркіз дэ Салабрэнья*, ісп. Marqués de Salobreña; 21 лютага 1893, Лінарэс — 3 чэрвеня 1987, Мадрыд) — іспанскі гітарыст-віртуоз, які лічыцца бацькам сучаснай акадэмічнай гітары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 17-хвілінны відэазапіс з гульнёй Сеговіі і яго апавяданнем пра сябе (1976) 
* Музей Сеговіі

Катэгорыя:Гітарысты Іспаніі
Катэгорыя:Гітарысты паводле алфавіта
Катэгорыя:Музычныя педагогі Іспаніі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Іспаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Эрнста Сіменса
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Сцяг Сен-П’ер і Мікелона

Афіцыйным сцягам **Сен-П’ер і Мікелона**, як заморскай тэрыторыі Францыі, з'яўляецца французскі трыкалор.

На неафіцыйным сцягу намаляваны карабель «Grande Hermine» на якім 15 чэрвеня 1536 года Жак Карцье падышоў да вострава Сен-П'ер. Тры сцяга, размешчаныя каля дрэўка, сімвалічна паказваюць паходжанне большасці жыхароў астравоў (зверху ўніз) — баскі (сцяг Краіны Баскаў), брэтонцы (сцяг Брэтані) і нарманы.

## Спасылкі 
* Saint-Pierre and Miquelon 

Катэгорыя:Сен-П’ер і Мікелон
Катэгорыя:Сцягі Францыі
Сцяг Філіпінаў

**Сцяг Філіпінаў** прыняты 12 чэрвеня 1898  года.

Залатое сонца з 8 прамянямі сімвалізуе свабоду і 8 правінцый, якія першымі падняліся на барацьбу з Іспаніяй. Зоркі ўяўляюць тры астраўных групы, якія і складаюць Філіпіны: Лусон, Вісайскія астравы, Мінданаа. Белы трохвугольнік — сімвал міру і чысціні, сіні і чырвоны — патрыятызму і мужнасці. Гэты сцяг — адзіны ў свеце, на якім колеры змяняюцца месцамі: у ваенны час верхняя паласа — чырвоная, ніжняя — сіняя.

## Спасылкі 
Нацыянальныя сімвалы Філіпінаў на партале Філіпіны.RU

Філіпіны
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Філіпінаў
Валі

**Валі**:
* Валі (сын Локі) — ётун (асілак) скандынаўскай міфалогіі
## Прозвішча 
* Аліда Валі — італьянская актрыса
* Фрэнкі Валі — амерыканскі спявак

## Тапонім 
* Валі (Эстонія)
Сцяг Мантсерата

**Сцяг Мантсерата** — прыняты 10 красавіка 1909 года.

Сцяг уяўляе сабой сіняе палатно, левую верхнюю чвэрць якога займае нацыянальны сцяг Вялікабрытаніі (Юніян Джэк), а ў цэнтры правай паловы размешчаны герб Мантсерата.

Сцяг губернатара Мантсерата ўяўляе сабой сцяг Вялікабрытаніі, у цэнтр якога змешчаны герб Мантсерата.

Выява:Flag of the Governor of Montserrat.svg| Сцяг губернатара

Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Мантсерата
Катэгорыя:Сцягі Вялікабрытаніі
Частка свету

[thumb|Часткі свету, вылучаныя колерамі:
[Аўстралія і Акіянія — фіялетавым;
Азія — аранжавым;
Амерыка — зялёным;
Антарктыда — блакітным;
Афрыка — жоўтым;
Еўропа — чырвоным.]]
**Часткі свету** — найбольш глабальныя геаграфічныя рэгіёны, да якіх належаць мацерыкі ці іх значныя часткі разам з прылеглымі астравамі. Звычайна вылучаюць шэсць частак свету:
* Аўстралію і Акіянію,
* Азію,
* Амерыку,
* Антарктыду,
* Афрыку
* і Еўропу.

Існуе розніца паміж паняццямі «мацярык» і «частка свету». Падзяленне на мацерыкі выкананае па прыкмеце аддаленасці воднай прасторай ад іншых мацерыкоў, а часткі свету — паняцце хутчэй гісторыка-культурнае. Так, кантынент (мацярык) Еўразія складаецца з дзвюх частак свету — Еўропы і Азіі. А частка свету Амерыка размяшчаецца на двух мацерыках — Паўднёвая Амерыка і Паўночная Амерыка. Да таго ж, часткі свету ўключаюць у сябе і аднесеныя да іх астравы, таму, хоць і няма такога мацерыка Акіянія, адпаведныя астравы ўваходзяць у частку свету Аўстралія і Акіянія.

## Гл. таксама 
* Кантынент
Мільярд

**Мілья́рд** (скарочана **млрд**) — натуральны лік, які абазначаецца адзінкай з 9 нулямі (1 000 000 000 = 10^9, тысяча мільёнаў) у сістэме наймення лікаў з доўгай шкалой.

У сістэме наймення лікаў з кароткай шкалой назвы «мільярд» няма, а лік з 9 нулямі завецца «більён». Аднак у некаторых краінах, якія ўжываюць сістэму наймення лікаў з кароткай шкалой, у тым ліку і ў Беларусі, замест «більёна» ўжываецца назва «мільярд» — і гэта адзіная назва, запазычаная з сістэмы з доўгай шкалой:

## Прыстаўкі СІ 
* Для мільярда (109) — гіга.
* Для адной мільярднай (10−9) — нана.
* ISO: giga — (G).

## Прадстаўленні 
* У бінарнай сістэме злічэння выглядае як&nbsp; 111011100110101100101000000000
* У шаснаццатковай сістэме выглядае як&nbsp; 3B9ACA00

Катэгорыя:Цэлыя лікі
Катэгорыя:Ступені тысячы
Катэгорыя:Лікі з уласнымі назвамі
Астраўная дзяржава

thumb|400px|right|Астраўныя дзяржавы свету

**Астраўная дзяржава** — дзяржава, размешчаная на адным ці некалькіх астравах і не звязаная ніводным сваім рэгіёнам з мацерыком. Па гэтых крытэрыях астраўныя дзяржавы адрозніваюцца ад прыбярэжных дзяржаў ці дзяржаў, якія не маюць выхаду да мора (бо, на цяперашні час, няма астраўных дзяржаў, якія не маюць выхаду да мора). У наш час сярод 194 незалежных дзяржаў свету 47 з'яўляюцца астраўнымі. Аўстралія хоць і лічыцца не востравам, а кантынентам, аднак размешчаная на ім дзяржава не мае сухапутных меж, што характэрна для астраўных дзяржаў.

## Пералік астраўных дзяржаў па плошчы 
## Дзяржавы са сталіцай у астраўной частцы 
У дзвюх дзяржаў, якія адносяцца да мацерыковым, сталіцы размешчаны на астравах: Данія, Экватарыяльная Гвінея. У мінулым да такіх дзяржаў адносіліся таксама Каралеўства Сіцылія ці Сардзінскае каралеўства.

## Гл. таксама 
* Востраў
* Дзяржава
* Анклаў

Катэгорыя:Палітычная геаграфія
*
Аўстралійская пліта

міні|Літасферныя пліты. Аўстралійская пліта паказана аранжавым колерам.
**Інда-Аўстралійская пліта** — літасферная пліта, складаецца з кантынента Аўстраліі, і акіяна вакол яго, распасціраецца на паўночным захадзе да Індыйскага субкантынента і прылеглых вод.

Нядаўнія даследаванні дапускаюць, што Інда-Аўстралійская пліта можа знаходзіцца ў працэсе разлому на дзве асобных пліты пад дзеяннем напругі, выкліканай сутыкненнем Інда-Аўстралійскай пліты з Еўразійскай уздоўж Гімалаяў. Гэтыя дзве субпліты звычайна завуць Індыйскай і Аўстралійскай плітамі.

Катэгорыя:Тэктанічныя пліты
Катэгорыя:Геалогія Аўстраліі
Катэгорыя:Геалогія Акіяніі
Катэгорыя:Геалогія Індыйскага акіяна
Спіс дзяржаў і залежных тэрыторый Паўднёвай Амерыкі

thumb|Паўднёвая Амерыка на карце свету
**Паўднёвая Амерыка** — мацярык, які разам з Паўночнай Амерыкай складае частка свету Амерыка.

У Паўднёвай Амерыцы размешчана 12 дзяржаў і 3 залежныя тэрыторыі. Пры гэтым толькі дзве дзяржавы з'яўляюцца нутракантынентальнымі, а дзве залежныя тэрыторыі — астраўнымі.
Найбуйнейшая краіна Паўднёвай Амерыкі — Бразілія, самая маленькая па плошчы — Сурынам.

## Дзяржавы 
Алфавітны спіс краін Паўднёвай Амерыкі з указаннем іх сталіц, афіцыйных моў, валют, плошчы, насельніцтва і ВУП (азначаны значэнні за 2008 год), а таксама выявамі іх сцягоў і становішча на карце.

## Залежныя тэрыторыі 
## Гл. таксама 
* Лацінская Амерыка
* МЕРКАСУР

Катэгорыя:Спісы краін
Катэгорыя:Краіны Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Спісы:Паўднёвая Амерыка
Науру (востраў)

**Нау́ру** () — каралавы востраў у заходняй частцы Ціхага акіяна на поўдні Мікранезіі. Плошча вострава — 21,3 км², насельніцтва — каля 13 тысяч чалавек. Науру з’яўляецца параўнальна рэдкім тыпам каралавага вострава — паднятым атолам. У цэнтральнай частцы вострава размешчана злёгку саланаватае прэснаводнае возера Буада, якое з’яўляецца рэшткай старажытнай лагуны. На поўначы вострава знаходзіцца таксама група невялікіх азёр Анабар.

Востраў Науру знаходзіцца за 42 км на поўдзень ад экватара. Найбліжэйшы востраў Банаба размяшчаецца за 291 км на ўсход ад Науру і адносіцца да рэспублікі Кірыбаці. У 1968 годзе востраў абвешчаны незалежнай дзяржавай, самай маленькай незалежнай рэспублікай на Зямлі.

Эканамічна значныя прыродныя рэсурсы Науру — фасфаты, а менавіта паклады гуана і рыбалоўля, асабліва тунца.

Катэгорыя:Геаграфія Науру
Катэгорыя:Астравы Аўстраліі і Акіяніі

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Атолы
Сцяг Цёркс і Кайкаса

**Сцяг Цёркс і Кайкаса** прыняты 7 лістапада 1968 года. Падобны да сцягоў іншых калоній і залежных тэрыторый Вялікабрытаніі. Уяўляе сабой сіні (англійскі) кармавы сцяг — сіняе палатно са сцягам Вялікабрытаніі ў крыжы; шчыт (адпаведны гербу Цёркс і Кайкас) жоўтага колеру з выявамі ракавіны, лобстара і кактуса.

У якасці сцяга грамадзянскага флота можа выкарыстоўвацца аналагічны сцяг з палатном чырвонага колеру.

## Іншыя сцягі 

Выява:Old Flag of Turks and Caicos.gif| Каланіяльны сцяг  — 
Выява:Flag of the Governor of the Turks and Caicos Islands.svg| Сцяг губернатара
Выява:Civil Ensign of the Turks and Caicos Islands.svg|  Гандлёвы сцяг

Сцяг
Катэгорыя:Сцягі Вялікабрытаніі
Падняты атол

[right|230px|thumb|Аэрафотаздымак вострава [востраў Науру|Науру]]
**Падняты атол** (або **прыпадняты атол**) — адносна рэдкі тып каралавага вострава, былы атол. У тыповым выпадку ўяўляе сабой вапняковае плато вышынёй да 50—60 м над узроўнем акіяна. Па перыметру звычайна маюцца краявыя валы, а ў цэнтры — рэшткі лагуны.

Найбольш тыповыя прадстаўнікі паднятых атолаў — Науру, Ніуэ і шэраг астравоў у архіпелагу Астравы Сяброўства (у тым ліку Тангатапу і Вавау). Таксама да гэтай групы могуць быць аднесены Рэнел, Бука, Уэйк, Джонстан, Банаба і Хендэрсан.

Падняты атол таксама вядомы пад назвай макатэа (ад палінезійскага *makatea* «вапняк»).

## Літаратура 
* *Игнатьев Г. М.* Тропические острова Тихого океана. — Москва: Изд-во «Мысль», 1978. — 270 c.

*
Катэгорыя:Астравы
Бука (востраў)

**Бука** () — востраў пераважна каралавага паходжання ў Ціхім акіяне, у архіпелагу Саламонавы астравы. Уваходзіць у склад Папуа — Новай Гвінеі. Населены папуасамі. Адкрыты 25 жніўня 1767 Філіпам Картэрэтам.

Востраў быў месцам бітваў паміж аўстралійскімі, амерыканскімі і японскімі войскамі падчас Другой сусветнай вайны.

## Літаратура 
* Blackwood, B. 1933 Both Sides of Buka Passage. Oxford: Clarendon Press.
* Reagan A.J and Griffin, J.M (eds) 2005 Bougainville Before the Conflict. Canberra: Pandanus Books.
* Rimoldi M. and Rimoldi E. 1992 Hahalis and the Labour of Love: A Social Movement on Buka Island. Oxford: Berg.

## Спасылкі 
* Карта астравоў Бугенвіль і Бука

Катэгорыя:Астравы Папуа — Новай Гвінеі
Катэгорыя:Саламонавы астравы
Катэгорыя:Астравы Аўстраліі і Акіяніі