Нейтрына

**Нейтры́на** ( — нейтрончык, памяншальнае ад  — нейтрон) — незараджаная элементарная часціца з групы лептонаў. Мае спін 1/2 і масу, намнога меншую за масу электрона. Па статыстычных уласцівасцях адносіцца да ферміёнаў.

Удзельнічае ў слабых і гравітацыйных узаемадзеяннях, з-за вельмі малой масы слаба ўзаемадзейнічае з рэчывам, характарызуецца вялікай пранікальнай здольнасцю, напрыклад, свабодна праходзіць праз Зямлю і Сонца.
Так, нейтрына з энергіяй парадку 3—10 МэВ маюць у вадзе даўжыню свабоднага прабегу парадку 10&nbsp;м (каля 100&nbsp;св. гадоў). Таксама вядома, што кожную секунду праз пляцоўку на Зямлі ў 1 см² праходзіць каля 6 нейтрына, выпушчаных Сонцам. Аднак ніякага ўздзеяння, напрыклад, на цела чалавека яны не аказваюць. У той жа час нейтрына высокіх энергій паспяхова выяўляюцца па іх узаемадзеянні з мішэнямі.

## Віды і ўласцівасці 
Вядома 3 тыпы нейтрына: электроннае нейтрына , мюоннае нейтрына , таоннае нейтрына  і адпаведныя ім антычасціцы ,  і  (звесткі аб  і  ускосныя і магчыма, што ).

Кожны з тыпаў нейтрына пры ўзаемадзеянні з іншымі часціцамі можа пераўтварыцца ў адпаведны зараджаны лептон. Існуюць эксперыментальныя пацвярджэнні нейтрынных асцыляцый — пераўтварэнняў аднаго тыпу нейтрына ў другі (прапанавана Б. М. Пантэкорва ў 1957). У сваю чаргу, нейтрынныя асцыляцыі сведчаць аб тым, што нейтрына маюць ненулявыя масы спакою, і лептонныя зарады не захоўваюцца.

Існуюць тэарэтычныя перадумовы, якія прадказваюць існаванне чацвёртага тыпу нейтрына — . Адназначнага эксперыментальнага пацвярджэння іх існавання (напрыклад у праектах , ) пакуль няма.

Невядома, ці з’яўляецца нейтрына антычасціцай самой сабе (гл. ).

Невядома, ці парушаецца CP-інварыянтнасць пры нейтрынных асцыляцыях. Розніца квадратаў мас нейтрына розных пакаленняў, атрыманая з асцыляцыйных эксперыментаў, не перавышае 2,7⋅10-3 эВ².

Інфармацыя аб дакладным значэнні масы нейтрына важная для тлумачэння феномена  ў касмалогіі, бо, нягледзячы на яе малую велічыню, магчыма, канцэнтрацыя нейтрына ў Сусвеце дастаткова высокая, каб істотна паўплываць на сярэднюю шчыльнасць.

## Гісторыя адкрыцця 
Існаванне электроннага нейтрына было прадказана В. Паўлі (1930—1933) на падставе законаў захавання энергіі і імпульсу ў рэакцыях &beta;-распаду.

Эксперыментальна  было зарэгістравана амерыканскімі фізікамі Ф. Рэйнесам і  у 1953—1956 гадах.

## Крыніцы нейтрына 
Выпрамяняюцца нейтрына пры пераўтварэннях атамных ядраў (&beta;-распадзе, захопе электронаў і ), распадах элементарных часціц і інш.
Працэсы, якія вядуць да ўтварэння нейтрына, адбываюцца ў рэчыве Зямлі і яе атмасферы за кошт касмічнага выпрамянення, у нетрах Сонца, зорак і інш. (гл. нейтрынная астраномія, нейтрынная астрафізіка).
Штучна нейтрына атрымліваюць з дапамогай магутных ядзерных выпрамяняльнікаў, ядзерных рэактараў, паскаральнікаў зараджаных часціц.

## Гл. таксама 
* Бэта-распад
* Нейтрынныя асцыляцыі
* 
* 
* 

## Зноскі 
## Літаратура 
*  С. 277.
* 
* Нейтрино // Физическая энциклопедия.
* Марков М. А. Нейтрино. М., 1964.
* Понтекорво Б. М. Нейтрино. М., 1966.
* Рекало М. П. Нейтрино. Киев, 1986.
* 

## Спасылкі 
* Покровский В. Большой праздник на улице «маленького нейтрона» // Наука и техника, «Лента.ру». 
* Левин А. Частица-призрак: нейтрино // «Популярная механика» № 3, 2010. 


Катэгорыя:Лептоны
Катэгорыя:Слабае ўзаемадзеянне
Катэгорыя:Нявырашаныя праблемы сучаснай фізікі