open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пружынішчы

**Пружы́нішчы** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 26 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 250 км ад Гомеля, 30 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой на ўсходзе далучаецца кароткая вуліца, блізкая да мерыдыянальнай арыентацыі. Асобна на ўсходзе размяшчаецца кароткая шыротная вуліца. Забудова пераважна двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ААТ «Бумажкова-Агра» (цэнтр — Любань), малочнатаварная ферма. Клуб, бібліятэка, крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя, калі ўваходзіла ў маёнтак Дуброва. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У XIX стагоддзі ў складзе падухоўнага маёнтка Дуброва. У 1879 годзе ў ліку паселішчаў Дуброўскага царкоўнага прыходу. На 1897 год у Чэрнінскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1907 годзе ў наёмнай хаце адкрыта школа.

На пачатку 1930-х гадоў арганізаваны калгасы «2-я пяцігодка» і «Чырвоны ўсход», працавалі 2 ветракі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны партызаны разграмілі нямецкі апорны пункт, створаны ў вёсцы. У красавіку 1942 года карнікі цалкам спалілі вёску і забілі 111 жыхароў. Пры вызваленні вёскі вызначыліся радавы С. Дз. Роман (закрыў сваім целам амбразуру дзота), гвардыі лейтэнант Д. М. Ахмедаў, лейтэнант Г. Д. Лапацін, камандзіры аддзяленняў В. М. Літвінаў і І. Т. Малка. Усім ім прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. 57 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 45 двароў, 74 жыхары.

### Дынаміка 
* 1857 год — 27 двароў, 150 жыхароў.
* 1897 год — 59 двароў, 366 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 64 двары, 404 жыхары.
* 1925 год — 108 двароў.
* 1940 год — 123 двары, 450 жыхароў.
* 1959 год — 332 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 65 двароў, 113 жыхароў.
* 2004 год — 58 двароў, 101 жыхар.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Любанскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Параслішча

**Параслі́шча** (, ) — былая вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Валосавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
За 23 км на паўднёвы ўсход ад Акцябрскага, 253 км ад Гомеля, 26 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, галіне лініі Асіповічы — Жлобін. Транспартная сувязь па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

За 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі вусце Веткі.

## Гісторыя 
Вядома з пачатку XX стагоддзя. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны партызан», працавала гамарня (кузня). Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску і забілі 21 жыхара. 33 вяскоўцы загінулі на фронце.

За 3 км ад вёскі, на балоце, з 17 да 25 сакавіка 1944 года размяшчаўся лагер для грамадзянскага непрацаздольнага насельніцтва з Бабруйскай, Магілёўскай і Палескай абласцей. За 7 дзён існавання лагера ў ім памерла каля 900 чалавек.

Планіроўка складалася з двух кароткіх, паралельных паміж сабой вуліц, блізкіх да мерыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

Апошні жыхар памёр у 2004 годзе.

Ліквідавана ў 2010 годзе.

## Насельніцтва 
* 1925 год — 52 двары.
* 1940 год — 70 двароў, 283 жыхары.
* 1959 год — 129 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 7 двароў, 11 жыхароў.
* 2004 год — 2 двары, 2 жыхары.
* 2005 год — няма жыхароў.

## Помнік савецкаму лётчыку Міхаілу Луцэнку 
Міхаіл Федасеевіч Луцэнка нарадзіўся 30 верасня 1918 года ў с. Петразагор’е Аляксандраўскага раёна Кіраваградскай вобласці Украінскай ССР. Член ВЛКСМ. Прызваны на службу Александраўскім раённым ваенным камісарыятам.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Лётчык 790-га знішчальнага авіяцыйнага палка 129-й знішчальнай авіяцыйнай дывізіі 1-я паветранай арміі 2-га Беларускага фронту, малодшы лейтэнант. Загінуў 4 кастрычніка 1944 года на самалёце Ла-5 на тэрыторыі Даманавіцкага раёна ў ходзе падрыхтоўкі РСЧА да Гумбінен-Гольдапскай наступальнай аперацыі.

Быў пахаваны ў в. Параслішча. На тэрыторыі грамадзянскіх могілак мясцовай адміністрацыяй у в. Параслішча адноўлены помнік савецкаму воіну.

Файл:Лётчик_Луценко_М.Ф.jpg|Лётчык М. Луцэнка.
Файл:Восстановленный памятник советскому украинскому летчику Луценко Михаилу Федосеевичу.jpg| Адноўлены помнік. 
Файл:Восстановленный памятник в деревне Порослище советскому украинскому летчику Луценко Михаилу Федосеевичу.jpg|Адноўлены помнік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі
Рабкор

**Рабко́р** (, ) — пасёлак у Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 5 км на поўдзень ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 208 км ад Гомеля, станцыя (канцавая) на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На поўдні канава Серабранская (прыток ракі Пціч).

### Экалогія і прырода 
Вакол пасёлка лес.

## Транспартная сетка 
На аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Капцэвічы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы амаль мерыдыянальнай арыентацыі (уздоўж чыгункі), забудаванай аднабакова пераважна драўлянымі жылымі і гаспадарчымі (прыстанцыйнымі) будынкамі. База ЧУП «Акцябраграхімія», асфальтавы завод, нафтабаза, сталовая, 3 крамы.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1931 годзе, пасля пачатку будаўніцтва чыгуначнай лініі Бабруйск — Старушкі ад лініі Асіповічы — Жлобін. Напачатку будаўніцтва чыгункі станцыя мела назву Ударная, пазней у гонар доблесці моладзі Рудабельшчыны па прапанове М. А. Ляўкова, які прысутнічаў на адкрыцці чыгункі, яе перайменавалі ў Рабкор (). Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у чэрвені-жніўні 1941 года, разам з часткамі Чырвонай Арміі чыгуначную станцыю абараняў батальён добраахвотнікаў. Нямецкія акупанты 2 красавіка 1942 года і ў 1944 годзе цалкам спалілі пасёлак і забілі 64 жыхары (пахаваны ў магілах ахвяр фашызму ў 0,3 км на ўсход, 1,5 км на захад і 2 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 51 двор, 93 жыхары.

### Дынаміка 
* 1940 год — 20 двароў, 103 жыхары.
* 1959 год — 146 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 61 двор, 142 жыхары.
* 2004 год — 58 двароў, 136 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Мушычы

**Му́шычы** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.
## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 26 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 256 км ад Гомеля, 32 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На рацэ Трэмля (прыток Прыпяці). На ўсходзе сетка меліярацыйных каналаў.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з дзвюх вуліц, блізкіх да шыротнай арыентацыі, забудаваных няшчыльна драўлянымі сядзібамі. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Некрашынскі» з цэнтрам у Валосавічах, малочнатаварная ферма. Клуб, фельчарска-акушэрскі пункт, крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як паселішча ў Парэцкай воласці Мазырскага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У 1560 годзе згадана ў сувязі з вызначэннем меж вёсак. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі, у Бабруйскім павеце Мінскай губерні. У XIX стагоддзі ў складзе казённага маёнтка Нястанавічы. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады. На 1908 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета.

8 ліпеня 1920 года вызвалена ад польскіх акупантаў. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Пралетарыят», працавалі гамарня і ваўначоска. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года спалілі амаль усю вёску (105 двароў) і забілі 35 жыхароў. 41 жыхар загінуў на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 41 двор, 78 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1857 год — 23 двары, 132 жыхары.
* 1897 год — 56 двароў, 338 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 77 двароў, 577 жыхароў.
* 1920 год — 364 жыхары.
* 1940 год — 113 двароў, 370 жыхароў.
* 1959 год — 266 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 53 двары, 132 жыхары.
* 2004 год — 47 двароў, 104 жыхары.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Радкоў

**Радко́ў** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.
## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 26 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 256 км ад Гомеля, 29 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На рацэ Трэмля (прыток Прыпяці), на захадзе меліярацыйныя каналы.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, на ўсходзе невялікі адасоблены ўчастак забудовы. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. Аўталаўка.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Крукавіцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні.

У 1930 годзе арганізаваны калгас «Шлях Леніна», працавала гамарня.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў красавіку 1942 года нямецкія акупанты амаль цалкам спалілі вёску (146 двароў са 149) і забілі 120 жыхароў

У снежні 1943 года карнікі забілі яшчэ 9 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму на паўночнай ускраіне вёскі; у 1966 годзе пастаўлены абеліск). 94 жыхары загінулі на фронце.

### Спіс жыхароў Радкова, ваенаслужачых Чырвонай Арміі, якія загінулі ў 1941—1945 гг. 
### Спіс жыхароў Радкова, ваенаслужачых Чырвонай Арміі, якія прапалі без вестак у 1941—1945 гг. 
## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 4 двары, 6 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1897 год — 31 двор, 261 жыхар (паводле перапісу).
* 1925 год — 96 двароў.
* 1940 год — 149 двароў, 750 жыхароў.
* 1959 год — 191 жыхар (паводле перапісу).
* 1997 год — 14 двароў, 26 жыхароў.
* 2004 год — 8 двароў, 11 жыхароў.

## Вядомыя выхадцы 
* Мікалай Дзмітрыевіч Бусел (1930—2005) — заслужаны машынабудаўнік, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі.
* **Ніна Манцэвіч (Ігнатовіч)** — сузаснавальнік і выдавец найбуйнейшага беларускамоўнага перыядычнага рэгіянальнага выдання Беларусі «Рэгіянальная газета». ( г.)

## Асобы, звязаныя з Радковам 
* **Грэг Ігнатовіч** (Greg Ignatovich) — заснавальнік і кіраўнік найбуйнейшай музычнай пляцоўкі ў Грэцыі Vagabond founder & CEO. Дыджэй. Вядомы сваімі выступамі ў Грэцыі, Македоніі, ЗША, Расіі. Сын беларуса-эмігранта, праўнук селяніна з Радкова Паўла Ігнатовіча.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Раманішчы

**Рама́нішчы** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пратасаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
У 30 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 173 км ад Гомеля, 17 км ад чыгуначнай станцыі Ратміравічы, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін. Побач аўтадарога Парычы — Акцябрскі.

На захадзе і ўсходзе мяжуе з лесам. На паўднёвы ўсход ад вёскі пачынаецца рака Трэмля.

Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да якой на ўсходзе далучаецца мерыдыянальная вуліца. Забудова аднабаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Чэрнінскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. Пад 1879 годам згадана ў ліку паселішчаў Чэрнінскага царкоўнага прыходу. На 1897 год у вёсцы знаходзіўся хлебазапасны магазін. У 1910 годзе ў наёмнай хаце адкрыта школа, а ў 1914 годзе для яе пабудаваны ўласны будынак.

З 20 жніўня 1924 года да 16 ліпеня 1954 года цэнтр Раманішчаўскага сельсавета Парыцкага, з 26 чэрвеня 1939 года Акцябрскага раёнаў. Да 26 ліпеня 1930 года ў складзе Бабруйскай акругі, з 20 лютага 1938 года Палескай, з 20 верасня 1944 года Бабруйскай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Савецкая Беларусь», працавала гамарня. Пачатковая школа ў 1930-я гады ператворана ў сямігадовую. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у красавіку 1942 года нямецкія акупанты спалілі 30 двароў і забілі 21 жыхара. 15 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 48 двароў, 335 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 50 двароў, 401 жыхар.
* 1925 год — 75 двароў.
* 1940 год — 83 двары, 330 жыхароў.
* 1959 год — 318 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 58 двароў, 121 жыхар.
* 2004 год — 52 двары, 100 жыхароў.

## Інфраструктура 
У складзе сельскагаспадарчага ДП «Майсееўка» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы жывёлагадоўчая ферма. Клуб, крама.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пратасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Курын

**Ку́рын** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ламавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 12 км на поўдзень ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 194 км ад Гомеля, 7 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На рацэ Няслаўка (прыток ракі Пціч).

### Экалогія і прырода 
На захадзе мяжуе з лесам.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з трох кароткіх прамалінейных вуліц, арыентаваных з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Ламавічы» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы, комплексная брыгада. Клуб, бібліятэка, крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XIX стагоддзя як вёска ў казённым маёнтку Граб'ё. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я годы. Па стане на 1908 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

15 лістапада 1920 года вызвалена ад польскіх войскаў. У 1921 годзе адкрыта школа. На 1925 год у Азарыцкім раёне Мазырскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны герой», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у лесе, у 5 км ад вёскі, каля дарогі на Подгаць базіраваўся партызанскі атрад «Чырвоны Кастрычнік», арганізаваны ў чэрвені 1941 года Ц. П. Бумажковым і Ф. І. Паўлоўcкім (у 1948 годзе на гэтым месцы ўстаноўлены абеліск). Нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску, расстралялі і спалілі 506 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму ў 0,7 км на паўднёвы захад ад вёскі; устаноўлена стэла). 51 жыхар загінуў на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 48 двароў, 61 жыхар.

### Дынаміка 
* 1857 год — 17 двароў, 139 жыхароў.
* 1897 год — 52 двары, 348 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 69 двароў, 487 жыхароў.
* 1917 год — 540 жыхароў.
* 1925 год — 92 двары.
* 1940 год — 138 двароў, 700 жыхароў.
* 1959 год — 307 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 91 двароў, 149 жыхароў.
* 2004 год — 57 двароў, 103 жыхары.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ламавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Ражаноў

**Ражано́ў** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 10 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 221 км ад Гомеля, 6 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На рацэ Пціч (прыток Прыпяці).

### Экалогія і прырода 
На поўдні і захадзе мяжуе з лесам.

## Транспартная сетка 
На аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Капцэвічы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з кароткай, просталінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі (уздоўж ракі) і забудаванай драўлянымі сядзібамі. Крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як цэнтр аднайменнага маёнтка, уладанне памешчыка Ф. Лукаўскага. На 1897 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1931 годзе арганізаваны калгас імя К. Я. Варашылава.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны партызаны разграмілі апорны пункт, размешчаны акупантамі ў вёсцы. У красавіку 1942 года нямецкія карнікі спалілі 17 двароў і забілі 31 жыхара. З верасня 1942 года па чэрвень 1944 года тут дыслацыраваўся разведвальна-дыверсійны атрад «Храбрацы» (камандзір А. М. Рабцэвіч). 12 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 14 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1897 год — 14 двароў, 95 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 14 двароў, 93 жыхары; фальварак — 2 двары, 17 жыхароў.
* 1916 год — 18 двароў.
* 1920 год — 100 жыхароў
* 1925 год — 22 двары.
* 1959 год — 77 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 28 двароў, 42 жыхары.
* 2004 год — 11 двароў, 17 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парэцкі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Рассвет (Акцябрскі раён)

**Рассве́т** (; да 1962 — **Кача́й-Бало́та**) — аграгарадок у Беларусі, у Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Цэнтр Пратасаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 32 км (за 29 км) на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 175 км (180 км) ад Гомеля, 16 км ад чыгуначнай станцыі Ратміравічы, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін (за 15 км ад прыпыначнага пункта Чорныя Брады).

На рацэ Рудзянка (прыток Нератоўкі), на поўначы і поўдні меліярацыйныя каналы.

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Парычы.

Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да якой з поўдня і поўначы далучаюцца 3 завулкі. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У 1986 годзе пабудавана 50 цагляных хат, у якіх змесцаваліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй у выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС месцаў. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Майсееўка» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы, малочнатаварная ферма, мехпарк, зерняток. Сярэдняя школа, дзіцячы сад, амбулаторыя, культурна-спартыўны цэнтр, бібліятэка, аддзяленне сувязі, лясніцтва, лазня, комплексны прыёмны пункт, 3 крамы.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Чэрнінскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. Большасць вясковых земляў належала памешчыцы В. Аненкавай. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады.

На 1925 год у Раманішчаўскім сельсавеце Парыцкага раёна Бабруйскай акругі. У 1922 годзе адкрыта школа і створана камуна, на аснове якой у 1929 годзе арганізаваны калгас «Малады ленінец», працаваў паравы млын з лесапільняй. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў красавіку 1942 года нямецкія акупанты спалілі 5 двароў і забілі 27 жыхароў. 31 жыхар загінуў на фронце.

З 20 чэрвеня 1985 года цэнтр Пратасаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 44 двары, 246 жыхароў.
* 1925 год — 56 двароў.
* 1940 год — 95 двароў, 410 жыхароў.
* 1959 год — 437 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 225 гаспадарак, 535 жыхароў.
* 2001 год — 504 жыхары, 205 двароў.
* 2004 год — 196 гаспадарак, 459 жыхароў.
* 2011 год — 172 гаспадаркі, 389 жыхароў.

## Вядомыя асобы 
* Андрэй Міхайлавіч Пінчук (1913—1944) — Герой Савецкага Саюза. Яго імя носіць адна з вуліц вёскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 1, кн. 1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632 с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Пратасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Ратміравічы

**Ратмі́равічы** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 20 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 180 км ад Гомеля, 0,5 км ад прыпыначнага пункта Заазершчына на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Экалогія і прырода 
Вакол вёскі лес.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Парычы — Акцябрскі.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з дугападобнай і просталінейнай вуліц шыротной арыентацыі, злучаных двума завулкамі. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Майсееўка» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы, брыгада. Лясніцтва, аддзяленне сувязі, бібліятэка, крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя, ва ўласнасці царквы. У 1775 годзе каралеўскім прывілеем аддадзена ва ўладанне абознаму літоўскаму М. С. Лапату. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У XIX стагоддзі ўласнасць казны. На 1908 год у Брожскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

У 1930 годзе арганізаваны калгас «Станцыя сацыялізму». З 1934 года працавалі смолзавод, паравы млын, гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў красавіку 1942 года нямецкія акупанты амаль цалкам спалілі вёску (64 двары з 76) і забілі 17 жыхароў. 31 жыхар загінуў на фронце.

Да 20 чэрвеня 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Пратасаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 23 двары, 48 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1796 год — 9 двароў, 72 жыхара.
* 1908 год — 44 двары, 286 жыхароў.
* 1940 год — 76 двароў, 250 жыхароў.
* 1959 год — 338 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 41 двор, 78 жыхароў.
* 2004 год — 31 двор, 60 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Растаў

**Ра́стаў** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 20 км на захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 223 км ад Гомеля, 13 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
Праз вёску праходзіць меліярацыйны канал, злучаны з ракой Пціч.

### Экалогія і прырода 
На поўдні і захадзе мяжуе з лесам.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Капцэвічы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з 3 кароткіх прамалінейных вуліц, арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і злучаных просталінейнай вуліцай, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі. У складзе сельскагаспадарчага ААТ «Парэчча-Арэса» з цэнтрам у Парэччы, жывёлагадоўчая ферма. Крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. Па дадзеных на 1897 год вёска Растаў таксама вядомая як Адальфін. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны воін». Падчас Вялікай Айчыннай вайны у красавіку 1942 года нямецкія акупанты спалілі 9 двароў і забілі 47 жыхароў. У магіле ахвяр фашызму, у цэнтры вёскі, пахаваны расстраляныя карнікамі ў красавіку 1942 года 4 партызанскія сям'і (14 жыхароў); у 1970 годзе ўстаноўлена стэла. 25 жыхароў загінулі на фронце. У 1966 годзе да вёскі далучаны суседні пасёлак Багданаў.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 58 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1897 год — 11 двароў, 73 жыхара (паводле перапісу).
* 1940 год — 33 двары, 166 жыхароў.
* 1959 год — 106 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 56 двароў, 107 жыхароў.
* 2004 год — 41 двор, 82 жыхары.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Леанід Ніканоравіч Дробаў — беларускі мастак і мастацтвазнаўца, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі.
* Віктар Уладзіміравіч Шчэцька (нар. 1955) — беларускі палітык.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Парэцкі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Пярсцёнак Усеўладдзя

[thumb|right|160px|[3D мадэль Пярсцёнка]]
**Пярсцёнак Усяўладдзя** — галоўны Пярсцёнак, створаны Саўранам, у творчасці Дж. Р. Р. Толкіна. *(артэфакт)*

## Асаблівасці 
Пярсцёнак мае асаблівыя магчымасці: надзеўшы яго, уладальнік становіцца нябачным; ён дае доўгае жыццё і празмерную прывязанасць да яго — уладальнік гатовы забіць таго, хто стараецца адняць Пярсцёнак.

У Пярсцёнка ёсць свая асабістая воля. Такім чынам, калі Пярсцёнак пачуў прызыў гаспадара Саўрана, ён сам «збег» ад Горлума, і падвярнуўся Більбу, каб выйсці з Туманных гор, дзе жыў доўгі час Горлум.

## Гісторыя 
У час, калі эльфы стваралі дзевятнаццаць чароўных Пярсцёнкаў, Саўран у тайне стварыў дваццаты, каб кіраваць іншымі. Такім чынам ён хацеў падпарадкаваць сабе ўсе вольныя народы Серадзем’я. *«Адзін Пярсцёнак каб кіраваць іншымі…»*.
Падчас Аблогі Барад-Дура (бітвы Апошняга саюза), Ісільдур абломкам Нарсіла адрэзаў палец Саўрана з Пярсцёнкам Усяўладдзя і забраў яго сабе. Але аднойчы оркі напалі на яго і забілі на рацэ, пасля чаго Пярсцёнак згубіўся на 2000 гадоў… Яго знайшоў хобіт Дэагорл, якога забіў Смеагорл (Горлум), і пражыў у гарах з Пярсцёнкам каля 500 гадоў… Аднойчы хобіт Більба Торбінс з Шыра знайшоў яго, праходзячы праз Туманныя горы (пра гэта апавядаецца ў Хобіце). Більба праз 60 гадоў перадае Пярсцёнак свайму пляменніку Фроду, які адносіць яго ў Мордар і кідае ў жарало вулкана Арадруін (апавядаецца ва Уладары Пярсцёнкаў).

Катэгорыя:Серадзем’е
Нарсіл

**Нарсіл** ( — «агонь» + «белае святло»; Андрыл) — меч, у творчасці Дж. Р. Р. Толкіна. *(артэфакт)*

## Гісторыя 
Дадзены Меч быў выкаваны гномам Тэльхарам, і належаў Элендзілу. Яго абломкам Ісільдур адрэзаў палец Саўрана з Пярсцёнкам Усяўладдзя. Пазней, ён быў перакаваны ў Раздоле эльфамі і перайменаваны на Андрыл. Яго ўладальнікам стаў Арагорн — дальні нашчадак Элендзіла.

Меч не раз праяўляў сябе ў баі, у кнізе Уладар Пярсцёнкаў.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Серадзем’е
Тодар Лебяда

**Тодар Лебяда** (сапр. **Пётр Фёдаравіч Шырокаў**; ,  — ) — беларускі драматург, паэт, празаік, публіцыст.

## Біяграфія 
Паходзіў з рабочай сям’і. У Віцебску скончыў сямігодку і чыгуначнае рамеснае вучылішча. У 1933 годзе паступіў у Мінскі педінстытут. У 1936 годзе арыштаваны, сасланы ў Новасібірскую вобласць. У 1940 годзе прывезены ў Мінск для перагляду справы, на Беларусі яго і заспела вайна. Падчас нямецкай акупацыі жыў у Віцебску, рэдагаваў газету «Беларускае слова». У чэрвені 1944 года выехаў у Германію. У канцы 1945 года вярнуўся на Радзіму. У 1947 годзе зноў арыштаваны, прыгавораны ваенным трыбуналам войскаў МУС па Мінскай вобласці на 25 гадоў пазбаўлення волі. Пакаранне адбываў ў сібірскіх канцлагерах. Вызваліўся ў 1956 годзе, у Беларусь вярнуўся ў 1960-м. У 1960—1962 гадах жыў у Слоніме, працаваў рэзчыкам паперы на мясцовай кардонна-папяровай фабрыцы. У студзені 1962 года пераехаў у Чэрвень, працаваў у раённай газеце. Свае вершы, фельетоны, гумарэскі друкаваў пад псеўданімам * Клім Каліна*. У канцы 1962 года Тодар Лебяда назаўсёды пакінуў Беларусь.

Памёр у пасёлку Воршава Пуцяцінскага раёна Разанскай вобласці (Расія).

## Творчасць 
Друкаваўся з 1931, у газетах «Віцебскі рабочы», «Савецкая Беларусь» і «Піянер Беларусі». Пісаў вершы, апавяданні, п’есы.
У акупаваным Мінску выдаў зборнічак вершаў «Песні выгнання» (1944). Напісаў п’есу «Загубленае жыццё» пра калектывізацыю і рэпрэсіі, якая ў 1943—1944 гг. ставілася ў Мінскім гарадскім тэатры. Аўтар аднаактоўкі «Людзі ў Хрысце» (1960) і п’есы ў трох актах «У нас, на Гродзеншчыне» (1961) пра вясковае жыццё моладзі.

## Творы 
* Песьні выгнаньня. Мн., 1944 (факсім. выд.: Мн., 1991);
* Загубленае жыццё: Драма ў 3 дзеях. Монтрэаль, 1952;
* Загубленае жыццё: Драма ў 3 дзеях // Тэатральная Беларусь. 1995, № 2.

## Літаратура 
*  — С. 176
* *Туронак Ю.* Беларуская кніга пад нямецкім кантролем (1939—1944). — Мн., 2002.
* *Чыгрын С.* Трагічны лёс Тодара Лебяды // Тэатральная Беларусь. 1995. № 2.
* Маракоў Л. «Успомніш Беларусь, і кроў у жылах стыне…» // ЛіМ. 1999, 14 мая.

## Спасылкі 
* 
* Двойчы быў рэпрэсаваны. Да 105-годдзя беларускага пісьменніка Тодара Лебяды  // racyja.com

Катэгорыя:Драматургі СССР
Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Публіцысты СССР
Катэгорыя:Драматургі Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Сасноўка (Акцябрскі раён)

**Сасно́ўка** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 33 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 263 км ад Гомеля, 26 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На рацэ Арэса (прыток Пцічы). На поўдні сетка меліярацыйных каналаў.

### Экалогія і прырода 
На поўначы мяжуе з лесам.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Капцэвічы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да якой з поўначы далучаюцца 2 завулкі. Забудова сядзібнага тыпу. У складзе КСУП «Чырвонаслабодскае» з цэнтрам у Краснай Слабадзе, малочнатаварная ферма. Крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў складзе маёнтка Ляскавіцкая Слабада памешчыка Фадзея Германа. Станам на канец 1860-х — пачатак 1870-х гадоў у Сасноўцы жыло 16 асоб мужчынскага полу і 23 — жаночага. На 1908 год у Ляскавіцкай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1929 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у красавіку 1942 года нямецкія акупанты цалкам спалілі вёску і забілі 9 жыхароў. Некаторы час у вёсцы ўзімку 1943 года базіраваўся штаб Мінскага партызанскага злучэння, тут жа размяшчалася падпольная друкарня і выходзіла рэспубліканская газета «Звязда». 34 жыхары загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 35 двароў, 86 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1908 год — 27 двароў, 158 жыхароў.
* 1940 год — 55 двароў, 245 жыхароў.
* 1959 год — 282 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 54 двары, 105 жыхароў.
* 2004 год — 48 двароў, 110 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснаслабодскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Смалоўка (Акцябрскі раён)

**Смало́ўка** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 23 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 252 км ад Гомеля, 16 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На рацэ Арэса (прыток Пцічы).

### Экалогія і прырода 
На поўдні мяжуе з лесам і ўрочышчам Воўчы Бор.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Навасёлкі.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з просталінейнай шыротнай вуліцы, да якой на ўсходзе далучаецца з поўдня кароткая просталінейная вуліца. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу. У складзе КСУП «Чырвонаслабодскае» з цэнтрам у Краснай Слабадзе, малочнатаварная ферма. Крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XX стагоддзя. У 1908 годзе — хутар у Камаровіцкай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. Асабліва хутка вёска расла ў 1920-я гады. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у красавіку 1942 года нямецкія акупанты спалілі 6 двароў і забілі 4 жыхары. 14 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 14 двароў, 20 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1908 год — 4 двары, 22 жыхары.
* 1940 год — 39 двароў, 174 жыхары.
* 1959 год — 247 жыхароў (паводле перапісу).
* 1997 год — 38 двароў, 74 жыхары.
* 2004 год — 31 двор, 48 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснаслабодскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Слабодка (Акцябрскі раён)

**Слабо́дка** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пратасаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
У 34 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 21 км ад чыгуначнай станцыі Ратміравічы, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

На поўначы меліярацыйныя каналы. На ўсходзе і поўдні мяжуе з лесам.

Побач аўтадарога Парычы — Акцябрскі.

Планіроўка складаецца з просталінейнай мерыдыянальнай вуліцы, якая на поўдні далучаецца да цэнтра ледзь скрыўленай шыротнай вуліцы. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя. Па каралеўскаму прывілею 1775 года ў валоданні абознага літоўскага М. С. Лапаты. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У XIX стагоддзі ў складзе маёнтка Качай-Балота, пасля — дзяржаўнае ўладанне. На 1870 год належала да Зелянковіцкай сельскай грамады Брожскай воласці Бабруйскага павета і была прыпісана да Зелянковіцкай праваслаўнай царквы. Па стану на 1897 год Слабодка (яна ж Качай-Балотная Слабодка) — у Чэрнінскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

У 1921 годзе ў наёмнай хаце адкрыта школа. На 1925 год у Раманішчаўскім сельсавеце Парыцкага раёна Бабруйскай акругі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны партызаны разграмілі нямецкі гарнізон, які размяшчаўся ў вёсцы. У красавіку 1942 года карнікі спалілі 6 двароў і забілі 34 жыхары. У 1944 годзе акупанты стварылі тут канцлагер, дзе ўтрымоўваліся 3000 чалавек, якія выкарыстоўваліся на працах па пабудове абарончых збудаванняў. 24 жыхары загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
* 1795 год — 7 двароў, 69 жыхароў.
* 1844 год — 9 двароў.
* 1897 год — 27 двароў, 203 жыхары (паводле перапісу).
* 1925 год — 70 двароў.
* 1940 год — 80 двароў, 350 жыхароў.
* 1959 год — 374 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 54 двары, 105 жыхароў.
* 2004 год — 47 гаспадарак, 82 жыхары.
* 2011 год — 34 двары, 46 жыхароў.
* 2019 год — 21 чал.

## Інфраструктура 
У складзе сельскагаспадарчага ДП «Майсееўка» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы. Клуб, крама.

## Памятныя мясціны 
Помнік «Беларусь партызанская». За 0,5 км на ўсход ад вёскі. Устаноўлены ў гонар баявых дзеянняў савецкіх воінаў і партызан Акцябршчыны і на ўшанаванне памяці воінаў-вызваліцеляў і народных мсціўцаў, што загінулі на тэрыторыі раёна ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў, у 1982 годзе насыпаны курган, на вяршыні якога ўстаноўлена скульптура жанчыны з вінтоўкай і хлопчыка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пратасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Смыковічы

**Смыко́вічы** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 3 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 23 км ад Гомеля, 9 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Гідраграфія 
На рацэ Нератоўка (прыток Пцічы).

### Экалогія і прырода 
На поўдні мяжуе з лесам.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы шыротнай арыентацыі. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Ламавічы» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы, малочнатаварная ферма. Крама.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з канца XVIII стагоддзя, калі належала шамбеляну каралеўскага двара Рэчы Паспалітай і камісару земскаму А. І. Комару, які ў 1793 годзе прадаў яе шамбеляну В. А. Вузлоўскаму. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У XIX стагоддзі ўваходзіла ў маёнтак Рудабелка, які належаў Лапам, з 1867 года ва ўладанні барона А. Я. Урангеля, з 1874 года — генерал-маёра О. Ф. Ліліенфельда, з 80-х гадоў належыць памешчыкам Яхантавым, з 1907 года — Іваненкам. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады. На 1908 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.

У 1930 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў красавіку 1942 года нямецкія акупанты амаль цалкам спалілі вёску (54 двары з 56) і забілі 58 жыхароў. 19 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 25 двароў, 50 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1795 год — 25 двароў, 139 жыхароў.
* 1844 год — 14 двароў
* 1897 год — 38 двароў, 257 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — 42 двары, 335 жыхароў.
* 1916 год — 56 двароў, 319 жыхароў.
* 1940 год — 56 двароў, 164 жыхары.
* 1959 год — 163 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 38 двароў, 73 жыхары.
* 2004 год — 27 двароў, 55 жыхароў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Старая Дуброва (Акцябрскі раён)

**Стара́я Дубро́ва** () — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 1 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 204 км ад Гомеля, 5 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

Транспартныя сувязі па аўтадарогах, якія праходзяць праз гарадскі пасёлак Акцябрскі.

Планіроўка складаецца з дзвюх паралельных паміж сабой вуліц, блізкіх да мерыдыянальнай арыентацыі, да якіх на поўначы далучаецца кароткая, выгінастая, шыротная вуліца. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя, калі вёска Дуброва ўваходзіла ў склад маёнтка Рудабелка, што належаў Лапам, з 1867 года ў валоданні барона А. Я. Урангеля, з 1874 года — генерал-маёра О. Ф. Ліліенфельда. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады. У канцы 60-х — пачатку 70-х гадоў XVIII стагоддзя ў вёсцы жыло 86 асоб мужчынскага полу і 88 — жаночага. На 1908 год вёска Дуброва Старая — у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. Побач знаходзілася вёска з назвай Дуброва Новая.

У 1921 годзе ў вёсцы адкрыта школа. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў красавіку 1942 года нямецкія карнікі спалілі 24 двары і забілі 100 жыхароў. 29 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 43 двары, 239 жыхароў (паводле перапісу).
* 1917 год — 377 жыхароў.
* 1924 год — 54 двары, 430 жыхароў.
* 1940 год — 85 двароў, 350 жыхароў.
* 1959 год — 233 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 151 двор, 400 жыхароў.
* 2004 год — 165 гаспадарак, 426 жыхароў.
* 2011 год — 148 гаспадарак, 392 жыхары.
* 2019 год — 351 чал.

## Інфраструктура 
У складзе КСУП «Саўгас „Акцябрскі“» з цэнтрам у Акцябрскім, жывёлагадоўчая ферма. Крама.

## Вядомыя асобы 
* Рыгор Прохаравіч Жулега (1921—1973) — поўны кавалер ордэна Славы.
* Таццяна Генадзеўна Алісевіч (нар. 1969) — беларуская спартсменка (лёгкая атлетыка, сямібор’е).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Старыя Завалёны

**Стары́я Завалёны** (, ) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 4 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 207 км ад Гомеля, 6 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.

### Экалогія і прырода 
Вакол вёскі лес.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Глуск — Акцябрскі.

## Інфармацыя 
Планіроўка складаецца з бессістэмнай забудовы драўляных сялянскіх сядзіб каля прасёлкавай дарогі. Аўталаўка.

## Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. Напачатку 1920-х гадоў вёска стала звацца Старыя Завалёны, калі частка жыхароў заснавала побач вёску Новыя Завалены. У 1929 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў красавіку 1942 года нямецкія акупанты спалілі 11 двароў і забілі 25 жыхароў.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2011 год — 3 двары, 3 жыхары.

### Дынаміка 
* 1908 год — 12 двароў, 60 жыхароў.
* 1940 год — 17 двароў, 78 жыхароў.
* 1959 год — 33 жыхары (паводле перапісу).
* 1997 год — 3 двары, 5 жыхароў.
* 2004 год — 3 двары, 3 жыхары.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Акцябрскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 1997.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Акцябрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Акцябрскага раёна
Эрэбор

300px|thumb|right|Інтэрпрэтацыя Адзінокай гары
**Эрэбор**, або **Адзінокая Гара** (, ) — у легендарыуме Дж. Р. Р. Толкіна назва адначасова гары і размешчанага пад ёй каралеўства гномаў.

## Геаграфія 
Эрэбор размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы Серадзем'я, на поўдзень ад усходняга ўскрайку Шэрых Гор (Эрэд Мітрын) і на захад ад горнай сістэмы Жалезных Узгоркаў; такім чынам, з усіх бакоў свету Эрэбор акружаны бязлеснымі стэпамі (што і паўплывала на ўтварэнне тапоніму — Адзінокая Гара).

У некалькіх дзясятках кіламетраў на поўдзень ад Эрэбора знаходзіцца Доўгае Возера, утворанае на месцы зліцця Лясной ракі, якая працякае праз Цемналессе і землі эльфійскага каралеўства і ракі Келдуін, якая бярэ свой пачатак на схілах Адзінокай Гары і далей выходзіць з возера і ўпадае ва ўнутранае мора Рун.

## Гісторыя 
Каралеўства заснаваў у 1999 годзе Трэцяй Эпохі Траін I, сын Наіна, пасля зыходу гномаў з Морыі. У Эрэборы быў знойдзены каштоўны Камень Камянёў — Аркенстан, або Сэрца Гары. Каралеўства Эрэбор сталі называць Падгорным каралеўствам, а яго кіраўніка — Падгорным каралём ці Каралём-пад-Гарой.

У 2770 годзе Т. Э. дракон Смог Залаты, даведаўшыся пра багацці Эрэбора, раптоўна напаў на каралеўства. Многія з гномаў загінулі, аднак некаторым, у тым ліку каралю Трору, яго сыну Траіну II і ўнуку Торыну ўдалося выратавацца, дзякуючы чаму была захавана радавая лінія Дурына і ўтворана каралеўства ў выгнанні. Дракон жа, выгнаўшы жыхароў Гары, запоўз у створаны гномамі лабірынт і залёг там на грудзе скарбаў.

170 гадоў ніводная жывая істота не адважылася пракрасціся ў Эрэбор з-за страху, які нагнаў дракон на былых гаспадароў і суседзяў Эрэбора. Аднак у 2941 годзе Т. Э. спадчыннік трона Эрэбора Торын Дубашчыт, натхнёны магам Белага Савета Гандальфам Шэрым і заручыўшыся падтрымкай хобіта Більба Торбінса, вырашыўся пракрасціся ў скарбніцу Гары праз тайны ход (менавіта праз яго ў свой час выратаваліся бацька і дзед Торына). Добра разумеючы няроўнасць сіл і марнасць адкрытага супрацьстаяння, Торын планаваў тайна выкрасці частку скарбаў, якія некалі належалі яму (у тым ліку Аркенстан); аднак нават такое ўмяшанне не засталося незаўважаным драконам, і атрад Торына падвергся нападу з паветра на схілах Эрэбора. Гномы толькі цудам засталіся ў жывых, а раз'юшаны Смог абрынуў свой гнеў на жыхароў размешчанага на поўдні Эсгарота, але быў забіты Бардам Лучнікам.

Пасля Бітвы Пяці Войскаў, у якой паў Торын, гномы вярнуліся ў Эрэбор, і новы кароль — Даін II Жалезнастоп — адрадзіў багацце і славу Падгорнага каралеўства.

Падчас Вайны Пярсцёнка арміі ўсходніх саюзнікаў Саўрана атакавалі Эрэбор і аблажылі яго, тройчы спрабуючы ўзяць непрыступную цытадэль гномаў штурмам. Абараняючы Гару, на подступах да яе паў кароль Даін II. Аднак пасля гібелі Пярсцёнка Усеўладдзя гномы і іх саюзнікі, людзі Дэйла, адкінулі армію оркаў і істэрлінгаў і прымусілі да ўцёкаў.

У Чацвёртую Эпоху Эрэбор захаваў сваё багацце і незалежнасць, стаўшы саюзнікам Уз'яднанага Каралеўства Гондара і Арнара.

## Спасылкі 
* Эрэбор на Tolkien Gateway

Катэгорыя:Горы Серадзем’я
Катэгорыя:Краіны Серадзем’я
Катэгорыя:Гарады Серадзем’я
Оркі (Серадзем’е)

**Оркі** () — у творах Дж. Р. Р. Толкіна — злосныя істоты, выведзеныя Моргатам з эльфаў.

## Гісторыя 
Напачатку Моргат (Мелькар) вывеў першых оркаў з эльфаў. У часы Другой Эпохі яны адыгралі важную ролю ў вядзенні вайны Саўрана. Але ў час пасля першага знішчэння Саўрана оркаў практычна не існавала. Калі Саўран вярнуўся, ён пачаў зноў вывядзенне новых армій. У гэты час Саруман вывеў новую пароду оркаў, якія, у адрозненне ад іншых, маглі спакойна пераносіць сонечнае святло. Іх назвалі Урук-хаямі. Таксама оркі жылі ў гарах (асабліва Туманных).

Катэгорыя:Серадзем’е
Катэгорыя:Народы Серадзем’я