open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алянёк звычайны

**Алянёк звычайны** (*Dorcus parallelipipedus*) — від жукоў сямейства .

## Апісанне 
Самец даўжынёй ад 22 да 32 мм з мандыбуламі, а без — ад 19 да 26 мм; самка даўжынёй ад 16 да 23 мм. Вочы амаль цалкам падзеленыя шчокавымі выступамі. Булава вусікаў 4-членікавая. Пярэднія галёнкі зверху з падоўжнымі кілямі або баразёнкамі. Верхнія сківіцы самцоў толькі нязначна даўжэйшыя, чым у самкі. Афарбоўка цела аднатонная, чорная.

## Арэал 
Шырока распаўсюджаны ў Еўропе, Паўночна-Заходняй Афрыцы, на Каўказе і ў Заходняй Азіі. На паўночным усходзе арэал даходзіць да ракі Урал, дзе, відавочна, від ужо вельмі рэдкі. Паўднёвая мяжа арэала праходзіць па беразе Чорнага мора Крыма і Каўказа, захоплівае Турцыю, Паўночны Іран, Марока. У Татарстане сустракаецца па ўсёй тэрыторыі рэгіёну, таксама жыў у Волга-Камскай пойме да ўтварэння Куйбышаўскага вадасховішча.

З Казахстана пасля выяўлення ў 1914 годзе звестак аб знаходках віду не паступала.

## Экалогія і месцапражыванні 
Сустракаецца паўсюдна ў лясной зоне, у стэпах прымеркаваны таксама да сістэмы лесапалос. Жыве ў змешаных і шыракалістых лясах. Час лёту — красавік-кастрычнік. Жукі сустракаюцца на кары дрэў, у трухлявых пнях і дуплах.

## Размнажэнне 
Лічынкі развіваюцца ў мёртвай і гнілой драўніне , , , радзей — , , ,  і . Максімальная даўжыня лічынкі да 58 мм. Галава з 2 амаль правільнымі радамі шчацінак на цемені. Мандыбулы гладкія.

## Ахова 
Ахоўваецца ў Латвіі (уключаны ў 2-ю катэгорыю), Швецыі (уключаны ў 2-ю катэгорыю). Занесены ў Чырвоную кнігу Казахстана.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Эдуард Берлов, Олег Кабаков — Dorcus parallelipipedus (Linnaeus, 1758)
* Dorcus parallelipipedus (Linnaeus, 1758) (Lucanidae) — photo by Danail Doychev

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Рагачы
Cephalanthera damasonium

**Cephalanthera damasonium** — травяністая расліна; від роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 30-60&nbsp;см. Лісце яйцападобнае, завостранае. Суквецце — друзлая гронка, якое складаецца з 3-6 кветак. Кветкі бялёсага колеру. Цвіце ў маі-чэрвені. Плод — каробачка.

Расце ў лісцевых лясах, на палянах, у зарасніках кустоў.

## Арэал 
Расце ў сярэдняй і Атлантычнай Еўропе, Міжземнамор’і, Малой Азіі. Сустракаецца на Каўказе і Краснадарскім краі.

## Ахоўны статус 
Рэдкі від. Занесены ў Чырвоныя кнігі Расіі і шэрагу рэгіёнаў РФ. Вымірае ў сувязі з антрапагенным уздзеяннем у месцах свайго росту і збору раслін на букеты.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Эпідэндравыя
Гарохаўка (Бранскі раён)

**Гарохаўка** () — вёска ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Новасельскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Узнікла ў сярэдзіне XIX стагоддзя (першапачатковая назва — Гарохава Слабада), былое валоданне Нябольсіных.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Чамадурава

**Чамадурава**:
* Наталля Яўгенаўна Чамадурава — беларуская актрыса тэатра і кіно.
* Чамадурава (Бранскі раён)
Малоціна (Бранскі раён)

**Малоціна** () — вёска ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Новасельскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца (як Малвоціна) у XV ст.; у 1610 г. згадваецца як валоданне Каломніных (пазней — Дзераўніных і іншых). Сучасная назва ўстанавілася да сярэдзіны XVIII ст.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Гаа Сян

**Гаа Сян** (, 1688—1753) — кітайскі мастак, каліграф, разьбяр  і паэт. Уваходзіў у творчы калектыў «Восем дзівакоў з Янчжоу».

## Біяграфія 
Гаа Сян быў нашчадкавым жыхаром Янчжоу (правінцыя Цзянсу). Аб працах, якія ўзніклі раней 1712 года, у літаратуры не згадваецца.

Ствараў у асноўным пейзажы — шань-шуй (хуа) 山水 (畫), «жывапіс/выявы гор і вод», якім былі ўласцівыя лаканічнасць, абстрактнасць і безуважлівы інтэлектуалізм. Да старасці з-за паралічу правай рукі навучыўся маляваць левай рукой. Таксама Гаа Сян быў вядомы, як майстэрскі разьбяр пячатак.

## Спасылкі 
* Восемь чудаков из Янчжоу
* Янчжоу ба гуай
* 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Каліграфы Кітая
Катэгорыя:Мастакі эпохі Цын
Малоціна

**Малоціна**:
## Беларусь 
* Малоціна (Асіповіцкі раён)
## Расія 
* Малоціна (Бранскі раён)
Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай (Навасёлкі)

**Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай** — праваслаўны храм у сяле Навасёлкі Бранскага раёна Бранскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры сяла.

Царква з’яўляецца помнікам гісторыі і культуры народаў Расійскай Федэрацыі.

## Гісторыя 
Узведзена ў 1755 годзе каменная царква на месцы былой, Мікольскай царквы, якая ўзгадваецца падчас смуты.

Катэгорыя:Бранскі раён
Катэгорыя:Храмы Бранскай вобласці
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Расіі
Навасёлкі (Бранскі раён)

**Навасёлкі** () — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Цэнтр Новасельскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў 1610 годзе.

## Славутасці 
* Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай — помнік архітэктуры сярэдзіны XVIII ст.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Гарадзец (Бранскі раён)

**Гарадзец** () — вёска ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Славутасці 
У наваколлях вёскі адкрыта гарадзішча юхнаўскай культуры.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Мікалай Канстанцінавіч Круглоў

**Мікалай Канстанцінавіч Круглоў** (; нар. , Красны Мыс, Балахнінскі раён, Горкаўская вобласць, РСФСР) — савецкі біятланіст, двухразовы алімпійскі чэмпіён, трохразовы чэмпіён свету. Заслужаны майстар спорту СССР (1975). Выступаў за Узброеныя Сілы СССР (Горкі).

## Біяграфія 
Бацькі памерлі рана: без бацькі застаўся ў шэсць гадоў, без маці — у 11. Выхоўваўся братам Аляксандрам. У юнацкім узросце, а потым у арміі займаўся лыжным спортам. Калі служыў у войсках СПА ва Уральскай акрузе, упершыню паспрабаваў біятлон.

Пасля войска прыехаў у Горкі, пачаў працаваць на заводзе «Чырвонае Сормава». Пры гэтым працягваў займацца біятлонам у ЦС «Труд». Праз «прафсаюзы» адабраўся ў зборную СССР.

У 1974 і 1975 — станавіўся чэмпіёнам свету, а ў 1976 годзе стаў двухразовым алімпійскім чэмпіёнам.

Скончыў Дзяржаўны інстытут фізічнай культуры ім. П. Ф. Лесгафта (1976). Працаваў трэнерам ВС па біятлоне, выкладчыкам кафедры фізічнай падрыхтоўкі ГВЗРКУ СПА. Заслужаны трэнер Расіі. Падпалкоўнік у адстаўцы.

У 2010 годзе — старшы трэнер ДЮС клуба «Ніжагародзец».

Сын — Мікалай Круглоў-малодшы, таксама біятланіст.

## Крыніцы
Універсітэт імя А. Лінкальна (Пенсільванія)

**Універсітэт імя А. Лінкальна** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта, размешчаная недалёка ад горада Оксфард на поўдні акругі Чэстэр, штат Пенсільванія.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны як прыватны інстытут у 1854 годзе, ён з’яўляецца дзяржаўнай установай адукацыі з 1972 года. У 1866 годзе, праз год пасля забойства прэзідэнта Аўраама Лінкальна, інстытут атрымаў яго імя.

Гэта гістарычна «чорны» ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.

## Структура 
* Дэпартамент біялогіі
* Дэпартамент бізнесу і прадпрымальніцтва
* Дэпартамент хіміі і фізікі
* Дэпартамент камп’ютарных навук
* Дэпартамент навук аб здароўі
* Дэпартамент гісторыі, пан-афрыканскіх студый, філасофіі і рэлігіі
* Дэпартамент моў і літаратуры
* Дэпартамент масавых камунікацый
* Дэпартамент матэматычных навук
* Дэпартамент палітычных навук
* Дэпартамент псіхалогіі і паслуг для чалавека
* Дэпартамент сацыялогіі і крымінальнай юстыцыі
* Дэпартамент візуальных і выканальніцкіх мастацтваў

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Пенсільванія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Пенсільваніі
Ван Шышэнь

**Ван Шышэнь** (, 1686—1759) — кітайскі мастак, каліграф, разьбяр  і паэт. Уваходзіў у творчы калектыў «Восем дзівакоў з Янчжоу».

## Біяграфія 
Ван Шышэнь нарадзіўся ў 1686 годзе ў  (правінцыя Аньхой), у беднай сям’і.

Апынуўшыся ў Янчжоу у сталым узросце Ван Шышэнь пачаў актыўную творчую дзейнасць (1730-1750-я гады), да гэтага перыяду аб яго творах і дзе ён вучыўся нічога невядома. Мастак тварыў пераважна ў жанры хуа-няа («выявы кветак і птушак»), асабліва любіў адлюстроўваць кветкі слівы мэйхуа і нарцысы. Шанаваліся яго карціны з выявамі людзей, славіўся як каліграф і разьбяр пячатак. Да старасці Ван Шышэнь аслеп на левае вока, што знайшло адлюстраванне ў тэксце некаторых яго пячатак.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Восемь чудаков из Янчжоу
* Янчжоу ба гуай

Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Каліграфы Кітая
Катэгорыя:Мастакі эпохі Цын
Універсітэт Тэмпл

**Універсітэт Тэмпл** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, размешчаная ў горадзе Філадэльфія, штат Пенсільванія.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1884 годзе баптысцкім прапаведнікам Расэлам Конуэлам і яго прыходам баптысцкай царквы «Благадаць», якая тады называлася Баптысцкім храмам (). Таму ўстанову па-беларуску таксама можна назваць «Храмавым універсітэтам».

## Структура 
* Каледж музыкі і танца
* Каледж інжынерыі
* Каледж вольных мастацтваў
* Каледж грамадскага здароўя
* Каледж навукі і тэхнікі
* Школа бізнесу
* Каледж медыяў і камунікацый
* Школа медыцыны
* Школа фармацыі
* Школа мастацтва і архітэктуры
* Школа тэатра, кіно і медыямастацтваў
* Школа права
* Каледж адукацыі і развіцця чалавека
* Школа сацыяльнай працы
* Школа артапедычнай медыцыны
* Школа стаматалогіі
* Школа спорту, турызму і менеджменту гасцінасці

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Пенсільванія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Пенсільваніі
Катэгорыя:Філадэльфія
App Store

**App Store** ― крама мабільных праграм, створаная кампаніяй Apple для мабільных прылад з аперацыйнымі сістэмамі iOS і iPadOS. Крама дазваляе карыстальнікам праглядаць і спампоўваць мабільныя праграмы, распрацаваныя з дапамогай iOS SDK і зацверджаныя Apple. Праграмы з App Store можна спампаваць на iPhone, iPod touch і iPad, таксама некаторыя праграмы могуць выкарыстоўвацца на смарт-гадзінніках Apple Watch і медыяплэерах Apple TV.

Крама App Store была запушчана 10 ліпеня 2008 года і напачатку мела каля 500 праграм. Колькасць праграм ў App Store дасягнула піка ў 2,2 мільёна ў 2017 годзе, аднак зніжалася на працягу наступных некалькіх гадоў, калі Apple пачала выдаляць старыя праграмы. Па стане на 2021 год у краме прадстаўлена больш за 1,8 мільёна праграм.

## Гл. таксама 
* 
* 
* 
* 
* 
* Google Play
* 
* iOS
* iPhone
* iPad

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Уваход у «Apple App Store» на сайце «Apple»
* App Store Review GuideLines на англійскай мове
* Часта задаваныя пытанні па «App Store»
* 

Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне Apple Inc.
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне для iOS
Катэгорыя:Распаўсюджванне праграмнага забеспячэння
Катэгорыя:Інтэрнэт-магазіны
Катэгорыя:Сайты паводле алфавіта
Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 2008 годзе
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне для macOS
Катэгорыя:IPhone
Сан-Дыега (акруга)

**Акруга Сан-Дыега** () — акруга ў паўднёвай частцы штата Каліфорнія, ЗША, на ўзбярэжжы Ціхага акіяна. Акруговы цэнтр і самы вялікі горад акругі — Сан-Дыега. Па дадзеных перапісу 2020 года насельніцтва складала 3 298 634 чал. Такім чынам, акруга з’яўляецца другой па колькасці насельніцтва акругай Каліфорніі і пятай па колькасці насельніцтва акругай у Злучаных Штатах. Гэта самая паўднёва-заходняя акруга ў 48 кантынентальных штатах ЗША, з’яўляецца прыгранічнай акругай. Тут таксама знаходзіцца 18 рэзервацый карэнных амерыканцаў, больш, чым у любой акрузе ЗША.

Акруга Сан-Дыега ўключае  Сан-Дыега-Чула-Віста-Карлсбад, Каліфорнія, які з’яўляецца 17-м па колькасці насельніцтва метрапалітэнскім статыстычным арэалам і 18-м па колькасці насельніцтва першасным статыстычным арэалам Злучаных Штатаў па стане на 1 ліпеня 2012 г. Акруга Сан-Дыега таксама з’яўляецца часткай , найбуйнейшай агламерацыі, падзеленай паміж Злучанымі Штатамі і Мексікай.

Берагавая лінія акругі Сан-Дыега складае больш за 70 міль (113 км). Гэта самы густанаселены рэгіён акругі з кліматам ад мяккага міжземнаморскага да  і шырокай чапаральнай расліннасцю, як і ў астатняй частцы заходняй часткі Паўднёвай Каліфорніі. Ападкі і экстрэмальныя тэмпературы павялічваюцца на ўсход, а горы зімой пакрываюцца марозам і снегам. Гэтыя пакрытыя пышнымі лясамі горы атрымліваюць больш ападкаў, чым у сярэднім у Паўднёвай Каліфорніі, у той час як пустынны рэгіён акругі ляжыць у  на ўсходзе, якая распаўсюджваецца на  ў Паўночнай Амерыцы.

У акрузе Сан-Дыега знаходзіцца 16 ваенных аб’ектаў ВМС ЗША, Корпуса марской пяхоты ЗША і Берагавой аховы ЗША. Да іх адносяцца , , ,  і .

З поўначы на поўдзень акруга Сан-Дыега распасціраецца ад паўднёвых межаў акруг Орындж і Рыверсайд да  і межаў  і ,  Ніжняй Каліфорніі. З захаду на ўсход акруга Сан-Дыега цягнецца ад Ціхага акіяна да мяжы з акругай Імперыял, якая аддзялілася ад яе ў 1907 годзе. З 2010 года засухі па ўсім штаце Каліфорніі пагаршаюць  акругі Сан-Дыега.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Каліфорніі
Лі Фанін

**Ці Фанін** (, 1696—1755) — кітайскі мастак, каліграф. Уваходзіў у творчы калектыў «Восем дзівакоў з Янчжоу».

## Біяграфія 
Лі Фанін нарадзіўся ў вобласці Тунчжоу Янчжоускай управы (сучасны Наньтун правінцыя Цзянсу), у сям’і суддзі. У сваім жыццёвым шляху ён пайшоў па слядах бацькі, правёўшы 20 гадоў у якасці суддзі акругі. Лі Фанін быў у добрых сяброўскіх адносінах з мастакамі Цзінь Нунам і Чжэн Се.

У сваёй творчасці вялікую ўвагу надаваў малюнкам хвоі, бамбука, слівы і архідэй. У апошнія гады жыцця Лі сканцэнтраваўся на выявах слівы. Яго самыя вядомыя працы, якія захоўваюцца ў Кітаі, «Рыбы, якія плаваюць» і «Бамбук, які хістаецца на ветры».

## Спасылкі 
* Восемь экцентричных художников из Янчжоу

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Каліграфы Кітая
Катэгорыя:Мастакі эпохі Цын
34 км (Бранскі раён)

**34 км** () — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
З’явіўся пры будаўніцтве чыгункі. У паселішчы жылі сем’і працоўных, якія абслугоўваюць інфраструктуру раз’езду. Першапачаткова пасёлак меў назву **Нехочы**.

Па чыгунцы ля пасёлку апошні пасажырскі рух быў у канцы 2009 года. У 2010—2011 гг чыгунка разабрана, а насельніцтва ў пасёлку адсутнічае.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Snapchat

**«Snapchat»** () — мабільная праграма абмену паведамленнямі з прымацаванымі фота і відэа. Створана ,  і Рэджы Браўнам падчас навучання ў Стэнфардскім універсітэце. Адна з асноўных канцэпцый «Snapchat» складаецца ў тым, што перададзеныя выявы і паведамленні даступныя атрымальніку толькі на працягу некаторага кароткага часу, асля чаго яны знікнуць і стануць недаступнымі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
*

Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне для Android
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне для iOS
Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 2011 годзе
Truth Social

**«Truth Social»** (TRUTH Social) ― сацыяльная сетка, створаная «» (TMTG). У аснове платформы ляжыць  «Mastodon». Сэрвіс даступны выключна для карыстальнікаў «App Store» і «Google Play», якія пражываюць у ЗША і Канадзе.

Запуск сацыяльнай сеткі адбыўся 21 лютага 2022 года.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сацыяльныя сеткі
Старамаёрскэ

**Старамаёрскэ** () — вёска Вэлыканавасілкаўскай пасялковай абшчыны Валнавахскага раёна Данецкай вобласці ва Украіне.

## Агульныя звесткі 
Вёска размешчана на левым беразе р. Мокрыя Ялы. Адлегласць да цэнтра грамады складае каля 14 км і праходзіць па аўтадарозе Т 0518.

Землі вёскі мяжуюць з тэрыторыяй вёскі Прыютнэ Запарожскай вобласці.

## Гісторыя 
### XIX стагоддзе 
Вёска заснавана ў пачатку XVIII стагоддзя. Казацкае паселішча адносілася да Кальміускай паланкі Запарожскай Сечы.

Па дадзеных на 1859 год у вёсцы *Маёрскае* Аляксандраўскага павета Кацярынаслаўскай губерні знаходзіцца 885 асоб (435 мужчын і 450 — жанчын), налічвалася 136 дваравых гаспадарак, існавалі праваслаўная царква і завод, праводзіліся 2 кірмашы ў год.

Па стане на 1886 год у былой уласніцкай вёсцы *Маёрскае*, цэнтр Маёрскай воласці Марыупальскага павета Кацярынаслаўскай губерні, пражывала 1371 асоба, налічвалася 83 дваравых гаспадарак, існавалі праваслаўная царква, школа, крама, 2 вінныя скляпы, саладоўня, вінакурны завод і паравы млын, 2 кірмашы ў год.

Паводле перапісу 1897 года колькасць насельніцтва вырасла да 1093 асоб (571 мужчыны і 522 — жанчыны), з якіх 1075 — праваслаўнай веры.

У 1908 годзе ў вёсцы пражывала 1102 асобы (541 мужчына і 561 — жанчын), налічвалася 204 дваровыя гаспадаркі.

### XXI стагоддзе 
Да 2020 года пасёлак уваходзіў у склад Вэлыканавасілкаўскага раёна. З 17 ліпеня 2020 года ўвайшоў у склад Вэлыканавасілкаўскай пасялковай абшчыны, Валнавахскага раёна.

### Расійска-украінская вайна 
У сакавіку 2022 года акупаваны УС РФ.

27 ліпеня 2023 года байцы 35-й брыгады марской пяхоты і 7-га асобнага батальёна «Арэй» 129-й Крыварожскай брыгады тэрабароны УСУ вызвалілі вёску ад расійскай акупацыі.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу 2001 года насельніцтва вёскі складала 840 чалавек, з іх 62,62 % адзначылі роднай мовай украінскую, 37,14 % — рускую і 0,24 % — беларускую.

## Вядомыя асобы 
* Барыс Якаўлевіч Ластавенка (нар. 25 чэрвеня 1946) — украінскі рускамоўны паэт, член Нацыянальнага саюза пісьменнікаў Украіны.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старомайорское ў гісторыі гарадоў і вёсак Украіны 

Катэгорыя:Населеныя пункты Данецкай вобласці
Юрый Пятровіч Голубеў

**Юрый Пятровіч Голубеў** (нар. у  годзе) — беларускі фізік, педагог, кандыдат тэхнічных навук, дацэнт, рэктар Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна (з ліпеня 2023 года).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў ў 1998 годзе радыётэхнічны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. 

Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата тэхнічных навук па спецыяльнасці «Электрафізіка, электрафізічныя ўстаноўкі» абараніў 27 чэрвеня 2003 года ў Полацкім дзяржаўным універсітэце. Тэма кандыдацкай дысертацыі: «Плазменныя крыніцы электронаў з пучкамі вялікага перасеку для электронна-прамянёвых тэхналогій». Навуковы кіраўнік — доктар тэхнічных навук, прафесар Уладзімір Аляксеевіч Груздзеў.

З 1998 па 2023 год працаваў ў Полацкім дзяржаўным універсітэце імя Ефрасінні Полацкай: з 1998 па 2000 год — інжынерам, з 2000 па 2003 год — асістэнтам, з 2003 па 2006 — старшым выкладчыкам, з 2006 — дацэнтам кафедры фізікі. З 2004 па 2006 год з'яўляўся намеснікам адказнага сакратара, затым — адказным сакратаром прыёмнай камісіі ўніверсітэта. З 2007 па 2017 год працаваў начальнікам вучэбна-метадычнага аддзела ўніверсітэта. З 2017 па 2023 год займаў пасаду прарэктара па вучэбнай рабоце Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Ефрасінні Полацкай. 

28 ліпеня 2023 года прызначаны на пасаду рэктара Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя навуковыя інтарэсы: энергаэфектыўныя электронна- і іённапрамянёвыя тэхналогіі на базе крыніц з плазменным эмітэрам, электродныя структуры, у якіх узбуджаецца газавы разрад, плазма газавага разраду, электронны пучок вялікага перасеку, узаемасувязь характарыстык разрадаў, параметраў і эмісійных уласцівасцяў эмітуючай плазмы, умоў пераключэння і паскарэння электронаў з газаразраднай плазме і параметраў пучка вялікага перасеку.

## Узнагароды і прэміі 
* Нагрудны знак Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь "Выдатнік адукацыі"
* Ганаровая грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь
* Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь
* Ганаровая грамата Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта
* Ганаровая грамата Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта
* Грамата Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта

## Выбраная бібліяграфія 
### Вучэбныя выданні 
* Электрычныя токі ў розных асяроддзях: у вадкасцях (электралітах). - Наваполацк : ПДУ, 2012.
* Заданні па фізіцы. – Наваполацк: ПДУ, 2010. 
* Квантавая оптыка: міждысцыплінарны лабараторны практыкум. - Наваполацк: ПДУ, 2006.
* Задачы па фізіцы для самастойнай працы студэнтаў (з прыкладамі рашэнняў). - Наваполацк: ПДУ, 2004.
* Фотаэлектрычныя ўзаемадзеянні: вучэбны дапаможнік. - Наваполацк: ПДУ, 2000.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта 
* Профіль аўтара ў Google Scholar

Катэгорыя:Выпускнікі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты тэхнічных навук
Катэгорыя:Рэктары Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна
Magento

**Magento** (*Маджэнта*) — платформа электроннай камерцыі () з адкрытым зыходным кодам, распрацаваная на PHP.

Magento — адна з папулярных платформ электроннай камерцыі. На платформе створана больш за 150 000 інтэрнэт-крам. Код платформы быў спампаваны больш за 2,5 мільёна разоў, і ў 2019 годзе праз сістэмы на базе Magento было прададзена тавараў на 155 мільярдаў долараў. Створана больш за 2 000 пашырэнняў для Magento, супольнасць праекта налічвае каля 375 000 удзельнікаў. Па стане на красавік 2021 года Magento займае 2,32 % долі рынку сусветных платформаў электроннай камерцыі.

Magento выкарыстоўвае MySQL або MariaDB, вэб-фрэймворкі Laminas (раней вядомы як Zend Framework) і Symfony. У Magento прымяняюцца канвенцыі аб'ектна-арыентаванага праграмавання і архітэктуры мадэль-від-кантролер ().

## Гісторыя 
Першы публічны рэліз — сакавік 2008 года. У чэрвені 2011 года кампанія  была набыта кампаніяй eBay Inc. і прададзена ў 2015 годзе прыватнай інвестыцыйнай кампаніі Permira.

На люты 2013 года, паводле звестак Alexa, Magento — самая папулярная сістэма кіравання Інтэрнэт-крамамі ў свеце.

У студзені 2017 года Magento атрымала чарговыя 250 млн долараў інвестыцый для развіцця на растучых азіяцкіх рынках электроннага гандлю.

У траўні 2018 кампанія *Magento Inc.* была набыта Adobe Inc за 1,68 мільярда долараў. Кампанія Adobe прыняла рашэнне закрыць кіеўскі офіс, у якім працавала больш за 100 чалавек, і засяродзіць распрацоўку ў ЗША.

## Канферэнцыі і сертыфікацыя 
Magento праводзіць сваю ўласную штогадовую канферэнцыю. Першае мерапрыемства было праведзена ў Лос-Анджэлесе ў 2011 годзе.

Станам на 2019 год у каталогу Magento зарэгістравана больш за 3800 сертыфікаваных распрацоўшчыкаў, і гэты лік расце.

## Спасылкі 
* 
* Дэма-магазін Magento
* Зыходны код Magento Open Source на GitHub
Чамадурава (Бранскі раён)

**Чамадурава** () — вёска ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў пачатку XVII стагоддзя як фамільнае валоданне дваран Чамадуравых, за якімі захоўвалася да сярэдзіны XIX стагоддзя.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бранскай вобласці
Гаа Фенхань

**Гаа Фенхань** (1683&nbsp;—1749)&nbsp;— кітайскі мастак, разьбяр, пісьменнік часоў дынастыі Цын.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1683 годзе ў г. Цзячжоу (правінцыя Шаньдун). Паходзіў з сям’і дробнага правінцыйнага чыноўніка. Атрымаў пачатковую адукацыю. Зрэшты не стаў працягваць вучобу: з 1727 года пачаў службовую кар’еру. З 1729 выконваў абавязкі суддзі ў правінцыі Аньхой. Пасля служыў у г. Янчжоу, дзе зблізіўся з групай «васьмі дзівакоў з Янчжоу». У 1736 годзе праз паклёп ён быў пасаджаны ў турму, дзе з-за хваробы і дрэнных умоў утрымання яго правая рука страціла рухомасць. Тады ён навучыўся працаваць левай. Неўзабаве пасля таго, як быў звольнены ў 1739 годзе сышоў у адстаўку, а ў 1741 годзе вярнуўся ў родны горад, дзе займаўся жывапісам да канца жыцця.

## Творчасць 
Маляваў Гаа Фенхань у жанрах «горы і воды» і «кветкі і птушкі». Пры гэтым больш увагі надаваў менавіта пейзажам. Яго працы сталі асабліва шанавацца, калі ён стаў іх ствараць левай рукой.

Гаа Фенхань таксама быў вядомы як разьбяр. Асноўнымі напрамкамі былі выпрацоўка ёмістасцяў для тушы і пячатак. Апошніх выраблена да 10 тысяч. Мастацтву разьбы Гаа Фенхань прысвяціў спецыяльны трактат.

## Літаратура 
* Chinese Paintings in the Ashmolean Museum Oxford(48) Oxford ISBN 1-85444-132-9

Катэгорыя:Мастакі Кітая
Катэгорыя:Мастакі эпохі Цын
Спіс вуліц Фаніпаля

У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Фаніпаль

Вуліцы
Восем дзівакоў з Янчжоу

**Восем дзівакоў з Янчжоу** () — творчы калектыў кітайскіх мастакоў дынастыі Цын, якія пражывалі ў .

## Гісторыя 
а (1688—1753). Уваходзіў у творчы калектыў «Восем дзівакоў з Янчжоу»]]
Тэрмін «Восем дзівакоў з Янчжоу» аб’яднаў мастакоў па прынцыпе стаўлення да мастацтва, а не ў адносінах да жыцця. Іх так назвалі, таму што яны ў сваіх творах адмовіліся ад традыцыйных ідэй у жывапісе на карысць стылю, дзе прыярытэтам лічыліся выразнасць і індывідуальнасць. Большасць з іх паходзілі з бедных або няшчасных сем’яў. У свой час іх карціны былі даволі вядомымі. Паступова кожны з іх стаў прафесійным мастаком аднаго пэўнага жанру: партрэта, пейзажу і г. д.

Членамі «Янчжоу ба гуай», які не меў выразнага складу і пэўных храналагічных рамак, традыцыйна лічацца мастакі:

* Ван Шышэнь (汪士慎) (1686—1759);
* Гаа Сян (高翔) (1688—1753);
* Лі Фанін (李方膺) (1655—1755);
* Лі Шань (李鱓/李鳝) (1682/1686—1755/1757);
*  (罗聘) (1733—1799);
*  (黄慎) (1687—1768);
*  (金农) (1687—1763/1764);
*  (郑燮) (1693—1765/1766).

У Янчжоу тых часоў пражывала нямала іншых жывапісцаў, якіх таксама прылічаюць да творчага аб’яднання «васьмі дзівакоў»: Хуа Янь, Гаа Фенхань і т.д.

Творчасць янчжоўскіх майстроў паслужыла ўзорам для так званых мастакоў «новай хвалі» (прадстаўнікоў «Шанхайскай групы» другой паловы XIX ст.), такім чынам істотна паўплываўшы на далейшае развіццё кітайскага жывапісу.

У Цэнтры сучаснага Янчжоу адкрыты «мемарыяльны музей», прысвечаны «васьмярым эксцэнтрыкам» — .

## Літаратура 
* *Кравцова М. Е.* Янчжоу ба гуай // Духовная культура Китая: Энциклопедия. — М.: Восточная литература, 2010. — Т. 6: дополнительный: Искусство / Ред. М. Л. Титаренко, А. И. Кобзев, С. А. Торопцев, С. М. Аникеева, М. А. Неглинская, А. Е. Лукьянов. — 1031 с. — С.899-902. — ISBN 5020184292; ISBN 9785020363823
* *Соколов-Ремизов С. Н.* Восемь янчжоуских чудаков: Из истории китайской живописи XVIII века. — Москва: Государственный институт искусствознания, 2000. — 348 с.

## Спасылкі 
* Восемь чудаков из Янчжоу

Катэгорыя:Мастацкія групы
Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі эпохі Цын
Аляксей Аляксеевіч Ляхновіч

**Аляксей Аляксеевіч Ляхновіч** (, в. Ганчары, Валожынскі раён, Мінская вобласць, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Міністр транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (з 2023).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1977 годзе ў в. Ганчары Валожынскага раёна Мінскай вобласці.

У 1999 годзе скончыў эканамічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Эканамічная тэорыя», у 2008 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Пасля заканчэння ВНУ працаваў эканамістам планава-эканамічнага аддзела Аўтобуснага парка № 7 г. Мінска. З 2002 па 2008 гады — галоўны спецыяліст, начальнік аддзела пасажырскіх перавозак упраўлення аўтамабільнага транспарту Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь.

З 2008 года працаваў на розных пасадах ва ўпраўленні транспарту і сувязі Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. У 2013 годзе ўзначаліў упраўленне транспарту і сувязі Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. З 2014 года працаваў начальнікам упраўлення транспарту Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

3 сакавіка 2016 года прызначаны намеснікам Міністра транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь. 28 сакавіка 2019 года прызначаны першым намеснікам міністра транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь.

28 ліпеня 2023 года прызначаны Міністрам транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* Ляхновіч Аляксей Аляксеевіч 

Катэгорыя:Міністры транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намеснікі міністра транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь
Ляхновіч

**Ляхновіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Аляксеевіч Ляхновіч — Міністр транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь
* Павел Аркадзевіч Ляхновіч (нар. 1954) — беларускі празаік, перакладчык, журналіст.
* Павел Ігаравіч Ляхновіч — беларускі футбаліст
Пенсільванскі заходні ўніверсітэт

**Пенсільванскі заходні ўніверсітэт** () — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, кампусы якой месцяцца ў штаце Пенсільванія, ЗША. 

## Агульная характарыстыка 
Ён быў створаны ў выніку зліцця Пенсільванскага Каліфарнійскага ўніверсітэта, Пенсільванскага Кларыёнскага ўніверсітэта і Пенсільванскага Эдзінбарскага ўніверсітэта і пачаў працаваць як аб'яднаны ўніверсітэт 1 ліпеня 2022 года

## Структура 
### Рэгіянальныя кампусы 
* Каліфорнія
* Кларыён
* Эдзінбара

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Пенсільванія

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Пенсільваніі
Аляксандр Пятровіч Шпак

**Аляксандр Пятровіч Шпак** (нар. , Чапаеўка, цяпер Вышгарадскі раён, Кіеўская вобласць, Украіна — ) — беларускі эканаміст.

Аўтар навуковых прац пра ўкладанні ў сельскую гаспадарку. У 1994 годзе распрацаваў канцэпцыю, што лягла ў аснову дзяржаўнай праграмы рэфармавання сельскай гаспадаркі Беларусі шляхам пераходу да рыначнага гаспадарання. Доктар эканамічных навук (1999) і прафесар. 7-ы кіраўнік «Інстытута сістэмных даследаванняў у АПК» (2012—2018).

## Біяграфія 
У 1971 годзе скончыў Украінскую сельскагаспадарчую акадэмію і працаўладкаваўся навуковым супрацоўнікам у Беларускі навукова-даследчы інстытут сельскагаспадарчай вытворчасці, дзе ў 1973—1976 гадах праходзіў падрыхтоўку ў аспірантуры. У 1994 годзе стаў намеснікам кіраўніка БелНДІ эканомікі і інфармацыі АПК. У 2006—2008 гадах узначальваў прадпрыемства «БелНДІ ўкаранення новых формаў гаспадарання ў АПК» Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі да яго ўключэння ў склад «Інстытут сістэмных даследаванняў у АПК», дзе заняў пасаду намесніка кіраўніка. У 2012—2018 гадах узначальваў «Інстытут сістэмных даследаванняў у АПК». З 2019 года працаваў тамсама загадчыкам аддзела эканамічнага рэгулявання.

Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Брэнд года

**«Брэнд года»** — прафесійны конкурс у сферы беларускага маркетынгу і брэндынгу. Конкурс праводзіцца ў 4 намінацыях і дае магчымасць кампаніям умацаваць свае пазіцыі на рынку і павысіць лаяльнасць кліентаў і партнёраў.

У Рэспубліцы Беларусь з’яўляецца агульнанацыянальным праектам, які штогод вызначае і надалей папулярызуе найбольш якасныя і вядомыя тавары і паслугі на беларускім рынку. Пачатак дзейнасці — 2002 год. Фестываль-конкурс «Выбар года» ахоплівае практычна ўсе прадстаўленыя на рынку гандлёвыя маркі.

## Методыка вызначэння пераможцаў 
* 30 % — айчынныя і замежныя навукоўцы-эксперты-практыкі;
* 30 % — кіраўнікі беларускіх паспяховых марак;
* 40 % — прадстаўнікі вядучых рэкламных агенцтваў, крэатыўных студый Беларусі.

## Узнагароды і балы 
* Залаты медаль 100-85 %

* Сярэбраны медаль 84-70 %

* Бронзавы медаль 69-55 %.

Удзельнікі, якія набралі менш за 55 %, атрымліваюць дыплом фіналіста без права выкарыстання знакаў пераможцы. Колькасць узнагарод адной катэгорыі не абмяжоўваецца (гэта значыць у адной катэгорыі можа быць прысуджана больш за адзін залаты, сярэбраны, ці бронзавы медалі; таксама дапускаецца прысуджэнне двух званняў «брэнд-лідар» у адной катэгорыі Спажывецкай намінацыі).
Файл:Залатая ўзнагарода "Брэнд года".png|Залатая ўзнагарода
Файл:Сярэбраная ўзнагарода "Брэнд года".png|Сярэбраная ўзнагарода
Файл:Бронзавы медаль "Брэнд года".png|Бронзавая ўзнагарода
Дзейнасць ПВК «Вагнер» у Афрыцы

, 30 мая 2021.]]
З 2018 года сярод наймітаў у Афрыцы нарасцілі сваю прысутнасць супрацоўнікі расійскай ПВК «Вагнер». Першыя паведамленні аб іх дзейнасці датуюцца снежнем 2017 года, калі стала вядома, што вагнераўцы займаюцца падрыхтоўкай суданскіх вайскоўцаў. Фарміраванне ў самыя кароткія тэрміны зарэкамендавала сябе самым надзейным партнёрам у сферы бяспекі для ўрадаў на кантыненце, выцесніўшы Францыю. ПВК таксама аказала істотную канкурэнцыю беларускім ваенным спецыялістам.

Станам на лета 2023 года, паводле палітолага і афрыканіста Энгіна Озера, ключавымі сферамі ўплыву вагнераўцаў з’яўляліся Лівія, Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка, Судан і Малі (акрамя таго, іх прысутнасць зафіксавана ў Мазамбіку і Мадагаскары). Гадавы даход кампаніі на кантыненце ацэніваецца ў 2,5 млрд долараў. Расійскія найміты не толькі займаліся пытаннямі бяспекі і ваеннай сферы, але і кантралявалі здабычу каштоўных рэсурсаў. У інтарэсах іх кіраўніка, бізнесмена Яўгена Прыгожына, у Афрыцы дзейнічае цэлая група паліттэхнолагаў, сацыёлагаў, кансультантаў. Яго фінансавую і тэхнічную падтрымку атрымлівалі шэраг мясцовых радыёстанцый, газет і інтэрнэт-сайтаў.

Найміты ПВК «Вагнер» былі прыцягнуты да барацьбы з ісламістамі (гл. Ісламісцкі мяцеж у Мазамбіку і Канфлікт у Магрыбе) і ўдзельнічалі ў грамадзянскіх войнах (Другая грамадзянская вайна ў Лівіі і Другая грамадзянская вайна ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспубліцы).

Вагнераўцы не толькі аказалі ўплыў на ваенна-палітычную сітуацыю ў рэгіёне, але і самі апынуліся пад уплывам сваёй дзейнасці ў Афрыцы. Як лічыў расійскі палітолаг , мяцеж Яўгена Прыгожына ў чэрвені 2023 года падобны на афрыканскія мяцяжы, большасць якіх падпарадкавана выразнай логіцы і не накіравана на захоп улады. Як правіла, гаворка ідзе пра незадаволенасць салдат і малодшых афіцэраў сваім становішчам (зарплатай, умовамі службы, месцам у арміі або сістэме ўлады). Паўстанне вайскоўцаў у Афрыцы стала спосабам заявіць палітычнаму кіраўніцтву пра незадаволенасць, уступіць з ім у камунікацыю праз камандзіраў. Палітолаг Мэгі Дуаер адзначала прыроду такіх выступленняў — мяцежнікі імкнуцца пазбегнуць канфлікт і пазбягаюць у больш чым палове выпадкаў, хоць пагроза гвалту з’яўляецца неад’емнай часткай бунту. Такое параўнанне тлумачыць і раптоўнае заканчэнне паўстання вагнераўцаў у Расіі. Гісторыя ваенных бунтаў у Афрыцы магла аказаць уздзеянне на кіраўніка кампаніі Прыгожына, які пад іх уплывам арганізаваў уласны мяцеж.

Чэрвеньскі мяцеж Прыгожына згуляў на руку Беларусі, так як пасля вагнераўцы перабазаваліся на яе тэрыторыю. Як адзначыў ваенны аглядальнік Аляксандр Алесін, улады выкарыстоўвалі расійскіх наймітаў для правядзення экспансіі ў Афрыцы. Так, па словах эксперта, Мінску патрэбна было забяспечыць захаванасць сваёй эканамічнай дзейнасці ў рэгіёне сіламі ПВК (гл. Адносіны Беларусі з краінамі Афрыкі).

## Гл. таксама 
* Адносіны Расіі з краінамі Афрыкі
* Бой за Тынзауатэн

## Крыніцы 
Катэгорыя:ПВК «Вагнер»
Данііл Астапенкаў

**Данііл Астапенкаў** (нар. ) — беларускі прафесійны тэнісіст.

Найвышэйшым дасягненнем з’яўляецца 48-е месца ў юніёрскім рэйтынгу ITF. Вышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 1140 месца дасягнуў 21 лістапада 2022, парную — 497 месца — 27 лютага 2023 года.

Астапенкаў найбольш вядомы сваёй нечаканай перамогай у 2 сэтах запар над 15-й ракеткай свету і былой 8-й ракеткай свету Дыега Шварцманам падчас матча Кубка Дэвіса супраць Аргенціны 2020 года. У той час у Астапенкава не было рэйтынгу ATP.

## Фіналы ATP і ITF 
### Парны разрад: 3 (2–1) 
|

|}

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тэнісісты Беларусі
22-я ракетная брыгада

**22-я ракетная брыгада** (27 *рбр*) — ракетнае фарміраванне (злучэнне) Узброеных сіл СССР.

Кіраванне брыгады — в/ч 14359, 1-ы дывізіён — в/ч 11797, 3-ці дывізіён — в/ч 11810. Пазыўны брыгады — «Новелла».

Да 1990 года дыслакавалася ў  (Венгрыя). У 1990 годзе перадыслакавана ў Цэль Асіповіцкага раёна.

Мела на ўзбраенні ракеты  з ядзернымі боегалоўкамі.

У 1996 годзе два дывізіёны брыгады пераўзброены на комплексы 9К79 («Точка»).

Расфарміравана ў 2005 годзе, 383-ці асобны ракетны дывізіён з яе складу ўвайшоў у 465-ю ракетную брыгаду, перадыслакавую ў Цэль красавіком 2005 года з Баранавіч.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Брыгады Беларусі
Хлебапечка

**Хлебапечка**&nbsp;— бытавая малагабарытная электрамеханічная прылада, асноўнай функцыяй якой з’яўляецца  выраб  хлебу, пачынаючы ад замесу цеста і заканчваючы выпяканнем гатовага хлебабулачнага вырабу. Максімальная маса вырабу&nbsp;— ад 450 да 2000 грам, у залежнасці ад мадэлі хлебапечкі. Час вырабу&nbsp;— 1-6 гадзін, у залежнасці ад выгляду хлеба і спосабу вырабу.

## Гісторыя 
Прататып сучаснай хлебапечкі з’явіўся ў Бостане ў пачатку XX стагоддзя. Першая ж сучасная бытавая хлебапечка была распрацавана ў 1987 год на японскай фірме *«Matsushita Electric Industrial Company»* (сёння&nbsp;— ). Распрацоўваючы хлебfпечку, супрацоўнікі кампаніі Matsushita сутыкнуліся з такой праблемай: выпрабавальны ўзор хлебапечкі не мог якасна замясіць цеста, з-за чаго скарыначка хлебу аказвалася перасушанай, а мякіш, наадварот&nbsp;— непрапечаным. Для вырашэння гэтай праблемы была выкарыстаная імітацыя тэхнікі ручнога прыгатавання цеста з дапамогай вертыкальных круглявых выступаў у хлебапякарнай форме, пра якія лапатка расцягвае і размінае цеста ў працэсе замесу.

Інавацыя японскіх інжынераў у тым, што яны аб’ядналі ў адной прыладзе цестамясільную машыну&nbsp;— форма для замешвання якой з’яўляецца хлебапякарнай формай, расстойную шафу і хлебапякарную печ, і аўтаматызавалі тэхналагічны працэс пад кіраўніцтвам камп’ютара.

## Спасылкі 
* Bread Machine на Open Directory Project.

Катэгорыя:Хлеб
Катэгорыя:Кухонная тэхніка
Катэгорыя:Бытавая электроніка
Пармелія баразнаватая

**Пармелія баразнаватая** (*Parmelia sulcata*) — від лішайнікаў роду  сямейства . Адзін з самых распаўсюджаных на антрапагенных тэрыторыях сінантропных відаў.

## Апісанне 
Слаявіна няправільна-разеткападобная, 5-15 см дыяметрам. Лопасці 3-4 мм шырынёй і 5-20 мм даўжынёй, выемкавыя, цесна сабраныя або злёгку разбежныя, тупыя на канцах. Зверху слаявіна блакітнавата-шэрая або зелянява-шэрая, сеткавата-маршчыністая, з сарэдыямі; знізу чорная, густа пакрытая да канцоў лопасцяў чорнымі, простымі або галінаванымі рызінамі. Апатэцыі карычневыя, з увагнутым дыскам дыяметрам да 2 см, з карычневым увагнутым дыскам і суцэльным, пазней вышчэрбленым краем, сустракаюцца не вельмі часта. Парафізы злепленыя, простыя ці разгалінаваныя. Сумкі шырокабулавападобныя, 40-50×20-22 мкм. Споры эліпсоідныя, часта з аднаго канца завужаныя, 13-15×5,5 — 6 мкм, з патоўшчанымі сценкамі, даволі часта бываюць недаразвітыя.

### Хімічны склад 
Пры нанясенні на слаявіну раствора гідраксіду калію яна жоўкне.

Прысутнічаць другасныя метабаліты: атранарын, хлоратранарын, кансалацынавая, салацынавая і лабаравая кіслоты.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расце на ствалах і галінах лісцевых і іглічных дрэў, а таксама на апрацаванай драўніне і камяністым субстраце, як правіла, у добра асветленых месцах.

Гэты від можа трываць забруджванне паветра і расці ў гарадах.

Сустракаецца ў Афрыцы, Аўстралазіі, Еўропе, Паўночнай, Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы, арктычнай і антарктычнай зонах.

## Значэнне і прымяненне 
 з’ядаецца зрэдку, адначасна з іншымі лішайнікамі.

## Класіфікацыя 
Унутрывідавых таксонамі віду з’яўляюцца:

* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Пармеліевыя
Элайджа Вуд

**Элайджа Джордан Вуд** (; нар. ) — амерыканскі акцёр і прадзюсар. Найбольш вядомы па ролі хобіта Фрода Торбінса ў кінатрылогіі «Уладар пярсцёнкаў» (2001—2003).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Элайджа Вуд на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Прадзюсары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Прадзюсары ЗША
Пенсільванскі ўніверсітэт у Чэйні

**Пенсільванскі ўніверсітэт у Чэйні** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта, размешчаная ў мясцовасці Чэйні, акруга Чэстэр, штат Пенсільванія.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна «чорны» ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.

Заснаваны ў 1837 годзе як Інстытут каляровай моладзі, гэта найстарэйшая ўстанова з усіх гістарычна «чорных» каледжаў і універсітэтаў у Злучаных Штатах.

## Структура 
* Дэпартамент бізнесу, адукацыі і прафесійных студый
* Дэпартамент гуманітарных навук
* Дэпартамент прыродазнаўчых і прыкладных навук
* Дэпартамент сацыяльных і паводніцкіх навук

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Пенсільванія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Пенсільваніі
Пенсільванскі ўніверсітэт у Шыпенсбергу

**Пенсільванскі ўніверсітэт у Шыпенсбергу** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта, размешчаная ў горадзе Шыпенсберг, штат Пенсільванія.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1871 годзе, пазней ён стаў першым педагагічным каледжам у Пенсільваніі. У 1917 годзе ўстанова была набыта ўрадам штатам Пенсільванія. 4 чэрвеня 1926 года ўстанове было дазволена выдаваць ступень бакалаўра ў галіне пачатковай і сярэдняй адукацыі. З 1 ліпеня 1983 года Шыпенсбергскі дзяржаўны каледж быў названы Пенсільванскім ўніверсітэтам у Шыпенсбергу.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж адукацыі і сацыяльных паслуг
* Каледж бізнесу
* Школа інжынерыі
* Школа аспірантуры
* Ганаровы каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Пенсільванія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Пенсільваніі
Пенсільванскі ўніверсітэт у Сліперы-Рок

**Пенсільванскі ўніверсітэт у Сліперы-Рок** (), таксама **Сліперы-Рокскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта, размешчаная ў мясцовасці Сліперы-Рок, штат Пенсільванія.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1889 годзе як Сліперы-Рокская дзяржаўная нармальная школа — як школа падрыхтоўкі настаўнікаў. Школа была набыта ўрадам штата ў 1926 годзе і стала чатырохгадовай. Сліперы-Рокскі дзяржаўны каледж быў створаны ў 1960 годзе і выдаваў дыпломы ў галіне гуманітарных навук і іншых прафесій.

## Структура 
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі
* Каледж інжынерыі і дакладных навук
* Каледж медыцынскіх прафесій
* Каледж вольных мастацтваў

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Пенсільванія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Пенсільваніі
Пенсільванскі ўніверсітэт у Блумсбергу

**Пенсільванскі ўніверсітэт у Блумсбергу** (), таксама **Блумсбергскі ўніверсітэт** () — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая месціцца ў горадзе Блумсберг, штат Пенсільванія, ЗША. З’яўляецца часткай Сістэмы вышэйшай адукацыі штата Пенсільванія.

## Агульная характарыстыка 
Ён быў заснаваны як Блумсбергская акадэмія ў 1839 годзе. У 1856 годзе быў перайменаваны ў Блумсбергскі літаратурны інстытут. У 1869 годзе назва стала «Блумсбергскі літаратурны інстытут і дзяржаўная нармальная школа». У 1916 годзе штат Пенсільванія ўзяў установу пад свой кантроль і назваў яе «Блумсбергская дзяржаўная нармальная школа». У 1927 годзе назва была зменена на Блумсбергскі дзяржаўны педагагічны каледж. У 1960 годзе назва была зменена на Блумсбергскі дзяржаўны каледж. 1 ліпеня 1983 года назва была зменена на цяперашнюю: Пенсільванскі ўніверсітэт у Блумсбергу.

У ліпені 2021 года чыноўнікі вышэйшай адукацыі штата абвясцілі, што Блумсбергскі ўніверсітэт аб’яднаецца з Мэнсфілдскім універсітэтам і Лок-Хэйвенскім універсітэтам у адказ на фінансавыя цяжкасці і скарачэнне колькасці студэнтаў, і кожная ўстанова будзе юрыдычна кампусам адзінага ўніверсітэта. У сакавіку 2022 года новая ўстанова была створана для кантролю за трыма кампусамі і атрымала назву «Універсітэт Садружнасці Пенсільванія» (фармальна — не ўніверсітэт, а ўсяго толькі кіруючае агенцтва), хаця яе ўстановы (кампусы) працягваюць выдаваць дыпломы ад свайго ўласнага імя як універсітэты.

## Структура 
* Каледж адукацыі і гуманітарных студый
* Каледж прафесій аб здароўі
* Каледж мастацтваў, сацыяльных і гуманітарных навук
* Каледж навук і тэхналогій
* Каледж бізнесу

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Пенсільванія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Пенсільваніі
Пенсільванскі ўніверсітэт у Мэнсфілдзе

**Пенсільванскі ўніверсітэт у Мэнсфілдзе** (), таксама **Мэнсфілдскі ўніверсітэт** () — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова (фактычна — універсітэт), якая месціцца ў горадзе Мэнсфілд, штат Пенсільванія, ЗША. З’яўляецца часткай Сістэмы вышэйшай адукацыі штата Пенсільванія.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт вядзе сваю гісторыю з 1857 года, калі адкрылася Мэнсфілдская класічная семінарыя. У снежні 1862 года Мэнсфілдская класічная семінарыя стала Мэнсфілдскай нармальнай школай, трэцяй дзяржаўнай нармальнай школай у Пенсільваніі. У 1902 годзе нармальная школа перайшла з двухгадовага курса на трохгадовы, што наблізіла яе да статусу каледжа. 4 чэрвеня 1926 года Мэнсфілдская дзяржаўная нармальная школа атрымала права на чатырохгадовыя праграмы вышэйшай адукацыі. 13 мая 1927 года назва была афіцыйна зменена на Мэнсфілдскі дзяржаўны настаўніцкі каледж, а ў 1960 годзе — на Мэнсфілдскі дзяржаўны каледж.

У ліпені 2021 года чыноўнікі вышэйшай адукацыі штата абвясцілі, што Пенсільванскі ўніверсітэт у Мэнсфілдзе аб’яднаецца з Блумсбергскім універсітэтам і Лок-Хэйвенскім універсітэтам у адказ на фінансавыя цяжкасці і скарачэнне колькасці студэнтаў, і кожная ўстанова будзе юрыдычна кампусам адзінага ўніверсітэта. У сакавіку 2022 года новая ўстанова была створана для кантролю за трыма кампусамі і атрымала назву «Універсітэт Садружнасці Пенсільванія» (фармальна — не ўніверсітэт, а ўсяго толькі кіруючае агенцтва), хаця яе ўстановы (кампусы) працягваюць выдаваць дыпломы ад свайго ўласнага імя як універсітэты.

## Структура 
* Каледж мастацтваў, сацыяльных і гуманітарных навук
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі і чалавеказнаўства
* Каледж медыцынскіх прафесій
* Каледж навукі і тэхнікі

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Пенсільванія

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Пенсільваніі
Ваенны пераварот у Сьера-Леонэ (1992)

З 1968 года Сьера-Леонэ кіравалася Усенародным кангрэсам, які пасля канстытуцыйнага рэферэндуму 1978 года стаў адзінай законнай партыяй.

У сакавіку 1991 года краіна пагрузілася ў грамадзянскую вайну. Супраць уладаў выступіла групоўка «Аб’яднаны рэвалюцыйны фронт». Урадавыя часці адчувалі праблемы з забеспячэннем і харчаваннем. Капітан Валянцін Страсер, будучы лідар змоўшчыкаў, на свае вочы бачыў у якім стане знаходзілася армія. Больш за тое, у афіцэра была асабістая крыўда на камандаванне, якое аднойчы адмовілася вывозіць параненага яго ў тыл.

Джозеф Апала, амерыканскі гісторык, які правёў большую частку свайго дарослага жыцця ў Сьера-Леонэ, прыхільнікі Страсера паслалі да амерыканскіх дыпламатаў, каб даведацца, ці прызнаюць ЗША новы ўрад. Пасол Джоні Янг заявіў, што хоць звычайна амерыканцы не прызнавалі рэжымы, якія прыйшлі да ўлады гвалтоўным шляхам, але ў гэтым выпадку будзе зроблена выключэнне з-за адчайнага становішча краіны, а таксама таму, што Мома не быў абраны дэмакратычным шляхам.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Abstract of "The Military and Civil Society in Sierra Leone: The 1992 Military Coup d'Etat" by C Magbaily Fyle in *African Development* (full article available with JSTOR login)

Катэгорыя:Дзяржаўныя перавароты
Катэгорыя:Красавік 1992 года
Катэгорыя:Падзеі 29 красавіка
Катэгорыя:Гісторыя Сьера-Леонэ
Катэгорыя:Канфлікты 1992 года
Кіфійская культура

**Кіфійская культура** () — археалагічная культура эпохі неаліту на паўднёвым захадзе Сахары. Ахоплівала перыяд 8 — 6 тысячагоддзяў да н. э. Атрымала сваю назву па месцу раскопак Адрар-н-Кіфі на поўначы Нігера. Чалавечыя рэшткі прадстаўнікоў культуры былі ўпершыню знойдзены ў 2000 г. каля мястэчка Габера. 

## Экалагічныя ўмовы 
Існаванне Кіфійскай культуры супадае з вільготным перыядам у гісторыі Сахары. У папярэдні засушлівы перыяд (каля 16000 - 9700 гадоў таму) у гэтай мясцовасці сфарміраваліся выдмы. Вільготны клімат садзейнічаў таму, што ўпадзіны паміж выдмамі напоўніліся вадой. Так, насельнікі Габера жылі каля возера дыяметрам каля 3 км. Каля яго былі знойдзены рэшткі 54 відаў жывёл, у тым ліку слана, гіпапатама, льва, пітона, чарапах і г. д. Знікненне культуры тлумачацца зменамі клімату, наступленнем новага засушлівага перыяду.

## Асаблівасці 
Носьбіты Кіфійскай культуры адрозніваліся высокім ростам (каля 180 см). Высоўваюцца супрацьлеглыя гіпотэзы аб іх супольным паходжанні з прадстаўнікамі Капсійскай культуры і ад выхадцаў з болей паўднёвых рэгіёнаў. Характэрны выраб доўгіх гарпуноў з вострымі шыпамі і керамікі з хваляпадобным аздабленнем. Асноўны спосаб пахавання памерлых — інгумацыя.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* THE GOBERO STORY
* Desert Cultural Heritage

Катэгорыя:Археалагічныя культуры Афрыкі
Катэгорыя:Археалогія ў Нігеры
Катэгорыя:Неаліт Афрыкі