Германская імперская армія

**Герма́нская А́рмія** () — назва ўзброеных сіл (наземных і паветранных) Германскай імперыі. Германская Армія была створана пасля ўтварэння Германскай імперыі на чале з Прусіяй у 1871 годзе і была распушчана пасля паражэння Германскай імперыі у Першай сусветнай вайне ў 1919 годзе.

## Гісторыя стварэння 
У 1871 годзе чатыры каралеўства, васямнаццаць герцагств і княстваў, тры вольных горада аб’ядналіся ў адзіную дзяржаву, якая атрымала назву **Германская імперыя**, таксама вядомая як *Другі Рэйх*. Кіраўніком Германскай дзяржавы, згодна Канстытуцыі, з’яўляўся кароль Прусіі, які атрымаў тытул Германскага імператара ().

У адрозненні ад імператара Расіі, правы кайзеры былі абмежаваныя. У прыватнасці, армія не была адзінай ваеннай арганізацыяй. Яна была хутчэй ваенным саюзам армій саюзных германскіх дзяржаў. Абвяшчаць вайну кайзер меў права толькі са згоды Федэральнага Савета (), у які ўваходзілі кіраўнікі ўсіх дзяржаў, уваходзячых у федэрацыю.

Працэс аб’яднання армій германскіх дзяржаў таксама не быў аднамаментным, былі заключаны пэўныя пагадненні. Гэты працэс скончыўся толькі Імперскім ваенным законам () 1874 года.

Кожная з германскіх саюзных дзяржаваў мелі свае ўзброенныя фарміраванні, якія ўваходзілі у склад агульнагерманскай арміі. Зразумела, колькасць ваенных залежала ад памераў і колькасці насельніцтва. Так, калі Прусія мела 18 (з 25-ці) карпусоў, Баварыя — тры карпусы, Саксонія — два, Бадэн і Вюртэмберг па аднаму, то Мекленбург-Стрэліц меў толькі адзін батальён.

## Арганізацыйная структура 
 годзе.]]

У мірны час арганізацыйная структура падпарадкавання ў Германскай арміі была наступная:
— Армейская інспекцыя ()
:— Армейскі корпус ()
::— Дывізія ()
:::— Полк ()

Падчас Першай сусветнай вайны армейскія інспекцыі былі пераўтвораны ў арміі, і для пераследу пэўных мэтаў праводзілася фармаванне групаў армій (), якія складаліся з некалькіх палявых армій. 

Уся Германія была падзелена на карпусныя раёны (), якія мелі нумары, аднолькавыя с нумарамі карпусоў, якія месціліся ў іх. Межы раёнаў супадалі з межамі часткаў Германскай імперыі. Пры гэтым Прусія была падзелена на 18 карпусных раёнаў, Баварыя на тры, Саксонія на два і Бадэн с Вюртэмбергам былі адным раёнам. Невялікія дзяржавы былі ўключаны ў адпаведныя карпусныя раёны Прусіі. Кожны карпусны раён змяшчаў упраўленне адпаведным корпусам і тагачасныя ваенкаматы (), якія займаліся папаўненнем сваіх карпусоў. 
Акрамя таго карпусныя раёны дзяліліся на т.зв.ландверныя раёны (), колькасць якіх вызначалася мясцовым адміністрацыйным падзелам. Кіраўніком ландвернага раёна з’яўляўся кіраўнік гэтай адміністрацыйнай адзінкі (вёскі, пасёлка, горада ці гарадской акругі). У ваенным сэнсе ён быў абавязан сачыць за ўлікам асоб, якія лічыліся за Ландверам.

### Армейскія карпусы 
 годзе.]]
Кожны корпус складаўся з упраўлення, дзвюх дывізіяў і асобных часцей карпусного падпарадкавання: 
* егерскі батальён,
* дывізіён або полк пешай артылерыі,
* тэлеграфны батальён
* сапёрны батальён,
* транспартны батальён,
* авіяцыйны або паветраплавальны атрад,
* некалькі калон падвозу боепрыпасаў.

У галоўнае камандаванне корпуса () уваходзілі камандзір корпуса, які ў нямецкай тэрміналогіі называўся «камандуючы генерал» () і галоўны штаб корпуса (), які ў сваю чаргу уключаў у сябе шэфа галоўнага штаба (), двух афіцэраў Генеральнага штаба (), некалькіх ад’ютантаў, некалькіх афіцэраў для даручэнняў і дапаможнага персаналу (пісары, чарцёжнікі і г. д.).

Камандзір корпуса быў практычна незалежным у сваёй дзейнасці, наўпрост падпарадкаваўся кайзеру ці баварскаму каралю, быў адказны за навучанне войскаў, фінансавы і адміністрацыйныя аспекты функцыявання корпуса.

Корпус меў 41 тысячу салдат і афіцэраў, 14 тыс.коней.

### Дывізіі 
Дывізія была асноўный аператыўна-тактычнай адзінкай, таму складалася адначасова з войск усіх трох асноўных родаў — пяхота, кавалерыя і артылерыя. 
Тыповая дывізія ў 1914 годзе складалася з:
* дзвюх пяхотных брыгад (у кожнай па два палкі)
* адной кавалерыйскай брыгады (два кавалерыйскія палкі)
* адной артылерыйскай брігады (два палкі палявой артылерыі)

Дывізіяй кіраваў камандзір дывізіі (), які меў свой кіраўнічы орган, які не насіў, аднак, назвы «штаб». У ўпраўленне дывізіі, акрамя камандзіра дывізіі ўваходзіў афіцэр Генеральнага штаба, ад’ютант і дапаможны персанал (пісары, чарцёжнікі і г. д.). Акрамя таго, да ўпраўлення дывізіі прылічаліся інтэндантура (служба тылу), галоўны дывізійны лекар, некалькі чыноўнікаў ваеннай юстыцыі, два святара (каталіцкі і лютэранскі).

У дывізіі было каля 15 тысяч салдат і афіцэраў.

### Брыгады 
У мэтах спрашчэння кіравання дывізіяй і звядзення ўсіх часцей аднаго роду войскаў пад адзінае камандаванне, дывізіі дзяліліся на дзве-тры пяхотныя брыгады, кавалерыйскую брыгаду і артылерыйскую брыгаду. Кожная брыгада ўключала ў сябе два-тры палкі адпаведнага роду войскаў.

Камандзір брыгады свайго штаба, як аператыўнага органа, не меў. Пры ім меўся толькі ад’ютант і некалькі пісараў.

### Палкі 
Асноўнай і пастаянна існуючай адміністрацыйнай і баявой адзінкай у германскай арміі быў полк. Буйнейшыя фарміраванні (дывізіі, карпусы) ва ўсіх выпадках з’яўляліся камбінацыяй пэўнай колькасці палкоў трох асноўных родаў войскаў (пяхота, кавалерыя і артылерыя) з даданнем палкоў, батальёнаў і іншых частак баявога і тылавога забеспячэння.

Да 1914 года налічвалася 217 пяхотных палкоў.

Полк складаўся з 3 батальёнаў па 4 роты ў батальёне. У палку налічвалася 5 штаб-афіцэраў, 12 обер-афіцэраў камандзіраў рот, 52 обер-афіцэра памочнікаў камандзіраў рот, па 12 фельдфебелей, віцэфельдфебелей і фенрыхаў (кандыдаты ў афіцэры), 61 сяржант, 115 унтэрафіцэраў, 12 санітарных унтэр-афіцэраў або гефрайтараў, 45 музыкаў, 24 звыштэрміновікаў, 144 гефрайтара і 1524 салдата. Агульным лікам 69 афіцэраў, 1977 ніжніх чыноў, 6 ваенных лекараў і 6 ваенных чыноўнікаў.

Палком камандаваў афіцэр у чыне оберста або оберстлойтнанта. Ён меў невялікі кіраўнічы апарат, які складаўся з ад’ютанта, некалькіх афіцэраў штаба (маёраў) і дапаможнага персаналу (пісары, чарцёжнікі і г. д.).

Медыцынскім забеспячэннем займаўся даволі значны медперсанал на чале з оберштабсартцам (медыцынскае званне, роўнае маёру). Пытаннямі рэчавага, харчовай і іншых відаў матэрыяльнага забеспячэння займаліся палкавыя ваенныя чыноўнікі.

## Воінскія званні 
* Генерал-фельдмаршал (*Generalfeldmarschall*)
* Генерал-палкоўнік (*Generaloberst*), прысвойвалася армейскім інспектарам
* Генерал ад інфантэрыі (*General der Infanterie*), Генерал ад кавалерыі (*General der Kavallerie*) у кавалерыі, Генерал ад артылерыі (*General der Artillerie*) у артылерыі, прысвойвалася камандзірам вайсковых карпусоў
* Генерал-лейтэнант (*Generalleutnant*), прысвойвалася камандзірам дывізій
* Генерал-маёр (*Generalmajor*), прысвойвалася камандзірам брыгад
* Палкоўнік (*Oberst*), прысвойвалася камандзірам палкоў
* Падпалкоўнік (*Oberstleutnant*), прысвойвалася намеснікам камандзіраў палкоў
* Маёр (*Major*), прысвойвалася камандзірам батальёнаў
* Капітан (*Hauptmann*) або (*Kapitan*), Ротмістр (*Rittmeister*) у кавалерыі, прысвойвалася камандзірам рот
* Старшы лейтэнант (*Oberleutnant*) або Прэм’ер-лейтэнант (*Premierlieutenant*) або фейерверкс-оберлейтэнант (*Feuerwerksoberleutnant*) у артылерыі
* Лейтэнант (*Leutnant*) або Секунд-лейтэнант (*Second Lieutenant*) або феерверк-лейтэнант (*Feuerwerks Leutnant*) у артылерыі
* Фельдфебель-лейтэнант (*Feldwebelleutnant*)
* Прапаршчык (*Fahnrich*)
* Заурад-афіцэр (*Offizierstellvertreter*)
* Фельдфебель (*Feldwebel*) у пяхоце, у кавалерыі і артылерыі — вахмістр (*Wachtmeister*)
* Віцэ-фельдфебель (*Vizefeldwebel*) у пяхоце, у кавалерыі і артылерыі — віцэ-вахмістр (*Vizewachtmeister*)
* Сяржант (*Sergeant*)
* Унтэр-афіцэр (*Unteroffizier*) або капрал (*Corporal*)
* Обер-яфрэйтар (*Obergefreiter*), бамбардзір (*Bombardier*) у артылерыі
* Яфрэйтар (*Gefreiter*)
* Грэнадзёры (*Grenadier*), фузілёр (*Fusilier*), горны стралок (*Jager*), мушкецёр (*Musketier*), гвардзеец (*Gardist*), пехацінец (*Infanterist*), салдат (*Soldat*), сапёр (*Pionier*), драгун (*Dragoner*), гусар (*Husar*), кірасір (*Kurassier*) , улан (*Ulan*), рэйтар (*Reiter*), кавалерыст (*Chevauleger*), кананір (*Kanonier*), ездавы (*Fahrer*)

## Першая сусветная вайна 
[thumb|300px|Мабілізацыя ў [Берліне, 1914 год.]]

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Арганізацыя Германскай Арміі ў 1888-1914 гадах 

Катэгорыя:Германская імперыя
Катэгорыя:Гісторыя Германіі
Катэгорыя:Першая сусветная вайна
Катэгорыя:Ваенная гісторыя Германіі