open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Святло і цені (значэнні)

Назву **Святло і цені** маюць:

* «Святло і цені» — пяты альбом у творчасці Таццяны Беланогай (2013).
* «Святло і цені» — балет у 3 дзеях Г. Вагнера.
Святло і цені (балет)

**«Святло і цені»** — балет у 3 дзеях Г. Вагнера. Лібрэта М. Алтухова па матывах рамана «Калі зліваюцца рэкі» П. Броўкі. Пастаўлены ў Дзяржаўнам тэатры оперы і балета Беларусі ў 1963. Нягледзячы на істотныя недахопы і пэўную мастацкую недасканаласць балет меў станоўчае значэнне для развіцця беларускай харэаграфіі.

## Апісанне 
Пастаноўкай балета «Святло і цені», услед за выпушчаным спектаклем «Мара», Дзяржаўны тэатр оперы і балета Беларусі працягваў прынцыповую лінію стварэння новага савецкага рэпертуару.

У аснову лібрэта гэтага спектакля пакладзена гісторыя вялікага кахання Анежкі і Алеся, кахання, на шляху якога ўстаюць цёмныя і злыя сілы, увасабленыя ў вобразе бацькі Анежкі, рэлігійнага фанатыка.

Супрацьпастаўленне шчаслівых і радасных сцэн жыцця савецкай моладзі карціне змрочнага рэлігійнага сходу, барацьба новага і светлага з адыходзячымі ў мінулае «ценямі» вызначае асноўны драматургічны канфлікт балета.

Гераіня спектакля — простая савецкая дзяўчына Анежка. Юная і непасрэдная, яна трапляе пад уплыў свайго веруючага бацькі, які імкнецца ўсяляк адмежаваць яе ад навакольнага «мірскога» жыцця. Анежка падпарадкоўваецца яго волі, але ў душы таемна зайздросціць сваім аднагодкам. Ёй падабаецца беларускі юнак Алесь, аднак, баючыся гневу бацькі, яна пазбягае сустрэчы з хлопцам і імкнецца схаваць сваё пачуццё. Вялікае шчырае каханне Алеся прыводзіць у замяшанне маладую дзяўчыну. Пад яго ўплывам, у выніку складанай душэўнай барацьбы, у характары нясмелай і нерашучай Анежкі з’яўляюцца валявыя рысы, у ёй расце пратэст супраць яе ранейшага бязрадаснага жыцця, з’яўляецца жаданне парваць са сваім мінулым.

Смелы і рашучы Алесь, які ўступае ў барацьбу за Анежку, увасабляе сабой навакольны светлы свет, які адкрываецца перад дзяўчынай. Разам з Алесем яго сябры: просты і душэўны рускі хлопец Сяргей, энергічная і жыццярадасная латышская дзяўчына Марта і ўся дружная сям’я моладзі брацкіх рэспублік. Ім супрацьстаіць свет «ценяў»: бацька Анежкі, фанатычная і каварная Жанчына ў чорным, злавесныя постаці рэлігійных фанатыкаў.

## Харэаграфія і пастаноўка 
Харэаграфія і пастаноўка — А. Андрэеў, Н. Стукалкіна.

Дырыжор — Л. Любімаў.

Мастак — Я. Чамадураў.

Хормайстар — Т. Арлова.

## Выканаўцы 
* *Анежка* — Н. Давыдзенка, І. Савельева
* *Бацька Анежкі* — Г. Мартынаў
* *Алесь* — В. Міронаў, В. Давыдаў
* *Жанчына ў чорным* — В. Крыкава, Н. Парошына
* *Марта* — І. Дзідзічэнка, Р. Красоўская
* *Сяргей* — У. Асядоўскі
* *Агата* — І. Лабачова
* *Адэль* — М. Пятрова

## Літаратура 
* 
* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.- М.: Советская энциклопедия, 1981.- 623 стр. с илл.

Катэгорыя:Балет у Беларусі
Катэгорыя:Балеты паводле алфавіта
Уладзіслаў Грабскі

**Уладзіслаў Грабскі** (; 7 ліпеня 1874 — 1 сакавіка 1938 года) — польскі палітык (нацыянал-дэмакрат), эканаміст і гісторык, міністр фінансаў і двойчы прэм’ер-міністр Польшчы, аўтар валютнай рэформы 1924 года.

Грамадскі і незалежніцкі дзеяч, дэпутат Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі ў 1905—1912 гадах, член Польскага нацыянальнага камітэта, віцэ-прэзідэнт створанага ў 1914 годзе Цэнтральнага грамадзянскага камітэта ў Варшаве, прэзідэнт Цэнтральнага грамадзянскага камітэта Царства Польскага ў межах Расіі (1915—1918 гады). З 26 кастрычніка па 4 лістапада 1918 года — міністр сельскай гаспадаркі і каронных дабротаў. Член Вярхоўнага народнага савета ў 1918 годзе, дэпутат сейма ад Народна-нацыянальнага саюза (1919—1922 гады), міністр фінансаў з 13 снежня 1919 па 9 чэрвеня 1920 года, з 13 студзеня 1923 па 30 чэрвеня 1923 года і з 19 снежня 1923 па 13 лістапада 1925 года. Прэм’ер-міністр Польшчы з 23 чэрвеня па 24 ліпеня 1920 года і з 19 снежня 1923 па 14 лістапада 1925 года. Рэктар Галоўнай школы сельскай гаспадаркі ў Варшаве ў 1926—1928 гадах і яе прарэктар у 1928—1929 гадах.

Катэгорыя:Члены Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі I склікання
Катэгорыя:Члены Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі II склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Заканадаўчага сейма
Аляксандр Прыстар

**Аляксандр Прыстар** (; 2 студзеня 1874 — 27 ліпеня 1941 года) — польскі палітык, прэм’ер-міністр Польшчы, палкоўнік Войска Польскага, масон.

Пасля аднаўлення незалежнасці Польшчы ў 1918 годзе быў намеснікам міністра ў Міністэрстве працы і сацыяльнай абароны (1918—1922). Удзельнік польска-бальшавіцкай вайны. У 1929—1930 гадах быў міністрам працы і сацыяльнай абароны, а ў 1930—1931 гадах — міністрам прамысловасці і гандлю. Адзін з вядучых палітыкаў часоў рэжыму Санацыі, блізкі паплечнік Юзафа Пілсудскага. Прэм’ер-міністр Польшчы з 27 мая 1931 па 9 мая 1933 года. Дэпутат Сейма Польшчы 3-га склікання ад Беспартыйнага блоку супрацоўніцтва з урадам (1930—1935), пазней сенатар (1935—1939). Старшыня Галоўнай рады Таварыства развіцця ўсходніх зямель.

Пасля агрэсіі СССР супраць Польшчы ў 1939 годзе знайшоў прытулак у Літве. Пасля акупацыі яе Чырвонай Арміяй і анексіі Літвы Савецкім Саюзам летам 1940 года арыштаваны НКУС. Памёр у турэмным шпіталі ў маскоўскай турме «Бутырка».

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Польшчы
Катэгорыя:Міністры Польшчы
Катэгорыя:Военачальнікі Польшчы
Катэгорыя:Палкоўнікі
Катэгорыя:Члены Польскай сацыялістычнай партыі
Катэгорыя:Сенатары Польшчы
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польскай Рэспублікі (1918—1939) 3 склікання
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Катэгорыя:Масоны Польшчы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Памерлі ў месцах пазбаўлення волі
Катэгорыя:Прысуджаныя да смяротнага пакарання
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Польшчы
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Трыб’ют-альбом

**Трыб’ют-альбом** ці альбом-трыб’ют (, даслоўна: даніна, калектыўны дар) — музычны альбом, у якім ёсць толькі каверы.

## Спасылкі
Катэгорыя:Тыпы музычных альбомаў
Іншыя хлопцы

**«Іншыя хлопцы»** () ― кінафільм, камедыя рэжысёра Адама Мак-Кея. Прэм’ера адбылася 6 жніўня 2010 года, у Расіі ― 30 верасня.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра Нью-Ёрк
Катэгорыя:Фільмы Columbia Pictures
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2010 года
Нацыянальны заслужаны акадэмічны ўкраінскі народны хор Украіны імя Рыгора Вяроўкі

**Нацыянальны заслужаны акадэмічны ўкраінскі народны хор Украіны імя Рыгора Вяроўкі** — украінскі прафесійны хор, заснаваны 11 верасня 1943 года.

## Гісторыя 
Арганізатарам і першым кіраўніком калектыву быў Рыгор Гур'евіч Вяроўка, які ўзначальваў яго разам з жонкай Элеанорай Скрыпчынскай. У першы хор увайшлі 134 выканаўцы: 84 харысты, 34 артысты аркестра, 16 артыстаў балета. Створаны першапачаткова ў Харкаве, з 1944 года калектыў базуецца ў Кіеве.

Хор прадстаўляў ўкраінскае мастацтва ў гарадах СССР, Румыніі (1952, 1956), Польшчы (1953), Фінляндыі (1954), Бельгіі і Люксембурга (1958), Германіі (1959), Югаславіі (1962) і іншых краінах.

У гонар заснавальніка калектыву ў 1965 годзе хору было прысвоена яго імя. У гэтым жа годзе калектыў узначаліў Анатоль Цімафеевіч Аўдзіеўскі. З 1965 года хору прысвоена званне заслужанага, з 1974 года – акадэмічнага, у 1997 годзе – статус рэспубліканскага.

У хоры ёсць творчая лабараторыя па аўтэнтычнаму выкананню народных песень, фальклорны калектыў, які сістэматычна запісвае і расшыфроўвае народныя песні, арганізоўвае цыкл сольных канцэртаў.

Анатоль Аўдзіеўскі ўпершыню ўвёў у народны хор жаночыя акадэмічныя галасы, пашырыўшы яго выканальніцкія магчымасці. Не задавальняла кіраўніка класічнае аднарэгістравае і аднатанальнае гучанне жаночых галасоў, як у ансамблях і харавых калектывах некаторых рэгіёнаў Украіны.

Хор Вярёўкі гастраляваў у Мексіцы, Канадзе, Францыі, Швейцарыі, Расіі, Беларусі, Польшчы, Германіі і шэрагу іншых краін, традыцыйна прымаў удзел у буйных дзяржаўных мерапрыемствах Украіны. Удастоены шматлікіх нацыянальных і міжнародных узнагарод, у прыватнасці за вялікі ўклад у справу міру і дружбы паміж народамі, узнагароджаны сярэбраным медалём Сусветнага савета міру. У 2019 годзе быў зняты поўнаметражны фільм пра хор.

## Рэпертуар 
У аснове рэпертуару — украінскі фальклор, песні і танцы.

Значная частка апрацоўкі ўкраінскіх песень выканана заснавальнікам хору Р. Вяроўкай, для якога характэрны такія прыёмы, як нізкі жаночы вакал, чаргаванне двух галасоў з унісонамі, актававае разгалінаванне, паралелізм квінтаў, тэрцый, трызвукаў, прынцып варыяцыйна-фактурнага гарманічнага развіцця, элементы тэмбравага поліфаніі.

Пазней рэпертуар хору папоўніўся творамі Барыса Ляташынскага, Льва Рэвуцкага, Мікалая Лысенкі і іншых украінскіх кампазітараў.

У савецкі час у рэпертуары калектыву былі таксама песні, якія ўслаўлялі камуністычных дзеячаў і грамадскі строй СССР, у тым ліку, напрыклад, песня «Я слаўлю партыю».

У 2011 годзе рэзананс меў прэм'ерны спектакль забароненай у савецкі час народнай оперы Я. Станковіча «Калі цвіце папараць». У другой палове 2010 года хор выступаў таксама з крымскататарскімі, венгерскімі, польскімі кампазіцыямі, імкнучыся адлюстраваць спецыфіку розных рэгіёнаў Украіны або ў рамках мастацкага супрацоўніцтва з польскімі музыкамі.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка хора 

Катэгорыя:Творчыя калектывы
Катэгорыя:Хоры
Катэгорыя:Музычныя калектывы Украіны
Катэгорыя:Украіна
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1943 годзе
Валміерскі раён

**Валміерскі раён** () — былы адміністрацыйны раён на поўначы Латвіі ў рэгіёне Відзэмэ. Межаваў з Лімбажскім, Цэсіскім і Валкскім раёнамі Латвіі, а таксама з Эстоніяй.

## Гісторыя 
11 лістапада 1959 года да Валміерскага раёна быў далучаны Руіенскі раён.

Валміерскі раён быў скасаваны ў выніку рэформы 2009 года.

Катэгорыя:Раёны Латвіі
Даўгаўпілскі раён

**Даўгаўпілскі раён** () — былы адміністрацыйны раён на поўдні Латвіі ў рэгіёне Латгалія. Межаваў з горадам Даўгаўпілс, Екабпілскім, Прэйльскім і Краслаўскім раёнамі Латвіі, а таксама Літвой і Віцебскай вобласцю Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Даўгаўпілс (у склад раёна не ўваходзіў). Па заканчэнні адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы Латвіі 1 ліпеня 2009 года раён быў падзелены на Даўгаўпілскі (большая частка) і Ілуксцкі (меншая частка) краі.

Катэгорыя:Раёны Латвіі
Ганна Кёніг Ерльмюр

**Ганна Маргарэта Кёніг Ерльмюр** (народжаная Кёніг, швед. Anna Margaretha König Jerlmyr; нар. , ) — шведскі палітычны дзеяч. Член Умеранай кааліцыйнай партыі. Мэр Стакгольма з 15 кастрычніка 2018 года. У мінулым — дэпутат рыксдага (2006—2010).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1978 годзе ва Упсале. Па выніках парламенцкіх выбараў 2006 года абрана дэпутатам рыксдага ў акрузе Стакгольм. З’яўлялася сябрам Камітэта па працы.

Па выніках мясцовых выбараў 2010 года абрана дэпутатам гарадскога савета Стакгольма. У 2010 годзе прызначана віцэ-мэрам па сацыяльных пытаннях і старшынёй упраўлення паліцыі Стакгольма, займала пасады да 2014 года. З 2014 па 2018 год выступала ў якасці віцэ-мэра апазіцыі ад Умеранай кааліцыйнай партыі. Пасля мясцовых выбараў 2018 года гарадская рада абрала яе мэрам Стакгольма.

Замужам. Муж — анколаг Філіп Ерльмюр, заснавальнік (2012) і выканаўчы дырэктар (CEO) дэрматалагічнай клінікі Diagnostiskt Centrum Hud (DCH). Мае трох дзяцей. Жыве ў Стакгольме.

Любіць рыбалку і катанне на лыжах.
Алег Валяр’янавіч Басілашвілі

**Алег Валяр’янавіч Басілашвілі** (; ) — савецкі і расійскі акцёр, грамадскі дзеяч; народны артыст СССР (1984), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1979). З 1959 года — артыст РДАБДТ імя Г. А. Таўстаногава. У 1990—1993 гадах — народны дэпутат Расіі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 верасня 1934 года ў Маскве.

У 1956 годзе скончыў у Маскве Школу-студыю МХАТ (курс П. У. Масальскага) і атрымаў размеркаванне ў Сталінградскі абласны драматычны тэатр імя М. Горкага, які пакінуў, нават не пачаўшы там працаваць. У Ленінградзе, куды акцёр з жонкай Т. В. Даронінай адправіўся пасля Сталінграда, быў запрошаны ў Ленінградскі дзяржаўны тэатр імя Ленінскага камсамола (цяпер — Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны тэатр «Балтыйскі дом»), дзе граў да 1959 года.

У 1959 годзе разам з жонкай быў запрошаны ў Вялікі драматычны тэатр імя Горкага (цяпер — імя Г. А. Таўстаногава), дзе, па ўласным прызнанні, вельмі няўдала дэбютаваў у ролі Сцяпана Лукіна ў «Варварах» М. Горкага і доўга не мог знайсці сябе. Тым не менш, з другой паловы 1960-х гадоў стаў адным з вядучых акцёраў тэатра.

Шырокую вядомасць акцёру прынеслі ролі ў кінафільмах Э. А. Разанава («Службовы раман», «Вакзал для дваіх», «Пра беднага гусара замовіце слова»), Георгія Данелія («Асенні марафон»).

У 1975 годзе ў сувязі са смерцю бацькі і аднаго з вядучых акцёраў тэатра Я. З. Капеляна быў вымушаны адмовіцца ад ролі Іпаліта ў тэлефільме Э. А. Разанава «Іронія лёсу, або З лёгкай парай!».

## Фільмаграфія 
* (1979) «Асенні марафон» — Андрэй Паўлавіч Бузыкін, перакладчык.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Яўген Аляксандравіч Еўсцігнееў

**Яўген Александровіч Еўсцігнееў** () — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны педагог; народны артыст СССР (1983), кавалер ордэна Леніна (1986), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1974) і Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1990).

## Біяграфія 
З 1957 года — акцёр тэатра «Сучаснік». Першую сваю значную ролю ў тэатры сыграў у 1960 годзе ў спектаклі «Голы кароль» паводле п’есы Я. Л. Шварца. У 1964 годзе сыграў ролю Дыніна ў дэбютным фільме рэжысёра Э. Г. Клімава «Сардэчна запрашаем, або Староннім уваход забаронены».

У 1971 годзе ўслед за А. М. Яфрэмавым перайшоў у трупу МХАТа. Першай яго роляй на новай сцэне стаў Валодзя ў спектаклі «Валянцін і Валянціна» паводле п’есы М. М. Рошчына.

У 1988 годзе сыграў ролю прафесара Праабражэнскага ў двухсерыйным тэлефільме «Сабачае сэрца».

На мяжы 1990-х гадоў сыграў у Тэатры Антона Чэхава Фірса ў «Вішнёвым садзе», у 1991 годзе — у АРТэлі АРТыстаў Сяргея Юрскага — Глава ў спектаклі «Гульцы-XXI».

Агулам зняўся ў больш за ста стужках у кіно і на тэлебачанні. Акрамя вышэйпералічаных фільмаў запамінальныя ўдалыя ролі былі ў фільмах «Зімовы вечар у Гаграх», «Сцеражыся аўтамабіля», «Залатое цяля», «Старыя-разбойнікі», «Семнаццаць імгненняў вясны», «Неверагодныя прыгоды італьянцаў у Расіі», «Месца сустрэчы змяніць нельга», «Стары Новы год», «Гардэмарыны, наперад!», «Начныя забавы». Апошняй роляй акцёра ў кіно быў цар Іван Грозны ў фільме В. І. Ускова і В. А. Краснапольскага «Ярмак».

У 1976—1985 гадах вёў педагагічную працу ў Школе-студыі МХАТ, з 1977 года — прафесар. Таксама выкладаў на Вышэйшых курсах сцэнарыстаў і рэжысёраў курс акцёрскага майстэрства.
## Фільмаграфія 
* (1969) «Чайкоўскі» — *Герман Ларош*

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры СССР
Станіслаў Юр’евіч Садальскі

**Станіслаў Юр’евіч Садальскі** (нар. , Чкалаўскае, Чкалаўскі раён, Чувашская АССР, РСФСР, СССР) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэле- і радыёвядучы, блогер, журналіст. Заслужаны артыст РСФСР (1991), народны артыст Грузіі (2007), народны артыст Чувашскай Рэспублікі. Указам Прэзідэнта Грузіі з’яўляецца ганаровым жыхаром Грузіі. Ганаровы жыхар горада Канаш (Чувашыя, 2008).
Пазевальк

**Пазевальк** — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Ікер-Рандаў. Насельніцтва — 11,5 тыс. чалавек (2009); у 2003 годзе — 12,4 тысяч. Займае плошчу 54,99 км². Афіцыйны код — 13 0 62 043.

Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XIII стагоддзі
Грэвесмюлен

**Грэвесмюлен** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Паўночна-Заходні Мекленбург. Насельніцтва —  чалавекі (на 31 снежня 2013 года). Займае плошчу 52,32 км². Афіцыйны код — 13 0 58 034.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Людвіг Козегартэн, нямецкі паэт

Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Дэмін

**Дэмін** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, ганзейскі горад, размешчаны ў зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Мекленбургскае Паазер’е. Насельніцтва складае  чалавек (на 31 снежня 2020 года). Займае плошчу 81,56 км². Горад падзяляецца на 11 гарадскіх раёнаў. Афіцыйны код — 13 0 52 018.

Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Вольгаст

**Вольгаст** — партовы горад у Германіі, у зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Усходняя Пярэдняя Памеранія. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Афіцыйны код — 13 0 59 101.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Філіп Ота Рунгэ, нямецкі мастак-рамантык

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Бад-Даберан

**Бад-Даберан** (, да 1921 года — **Даберан**, ) — горад у федэральнай зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія, Германія. Раённы цэнтр. Насельніцтва —  чал. (2006). Бад-Даберан можна разглядаць як прыгарад Ростака, бо знаходзіцца за 15 км на захад ад цэнтра горада. У наш час у Бад-Даберане знаходзіцца папулярны курорт Хайлігендам на беразе Балтыйскага мора.

Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Хагенаў

**Ха́генаў** () — горад у Германіі, у зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Людвігслюст-Пархім. Насельніцтва —  чалавекі (на 31 снежня 2012 года). Займае плошчу 67,44 км². Афіцыйны код — 13 0 54 043. Упершыню Хагенаў згадваецца ў 1190—1195 гадах. З 1370 года Хагенаў мае афіцыйны статус горада.

Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Зборнік найлепшых песень

**Зборнік найлепшых песень**, таксама **Альбом найлепшых хітоў**, або The Best of (), The Very Best of () і The Best (), а таксама Greatest Hits () — распаўсюджаная назва музычных альбомаў, якія ўяўляюць сабой зборнікі лепшага матэрыялу (па камерцыйных, мастацкіх ці іншых крытэрыях), створанага тым ці іншым артыстам. Музычныя альбомы могуць таксама называцца **Single Collection** або ўключаць у свае назвы такія эпітэты, як Gold ), Classic (), Essential () або Ultimate (), аднак часам яны ўвогуле могуць быць без такіх назваў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тыпы музычных альбомаў
Рыбніц-Дамгартэн

**Рыбніц-Дамгартэн** () — горад у Германіі, у зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Паўночная Пярэдняя Памеранія. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Рыбніц-Дамгартэн. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2016 года). Займае плошчу 122,20 км². Афіцыйны код — 13 0 57 074.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1950 годзе
Катарына Карлсдотэр

**Катарына Карлсдотэр**, таксама вядомая як **Катарына Гумсехувуд** (; 1418 ― пам. 7 верасня 1450) ― каралева-кансорт Швецыі у 1448―1450 гадах і каралева-кансорт Нарвегіі у 1449―1450 гадах. Другая жонка Карла VIII.

## Біяграфія 
Дачка двараніна Карла Ормсана (Гумсехувуда). Выйшла замуж за рэгента Швецыі (і на той момант ўдаўца) Карла 5 кастрычніка 1438 года і выконвала цырыманіяльныя абавязкі каралевы да 1440 года, калі яе муж быў пасунуты з пасады рэгента. Бласлаўленне на іх шлюб даў сам папа Рымскі, паколькі Катарына была сваячкай першай жонкі Карла. Гэта бласлаўленне павінна было гарантаваць, што дзеці, народжаныя ў шлюбе, будуць лічыцца законным.

У 1448 годзе яе муж зноў стаў рэгентам, а затым, 2 ліпеня таго ж года, быў каранаваны ва Упсальскім саборы разам з Катарынай. У наступным годзе яе муж стаў каралём Нарвегіі ― а яна, адпаведна, ― каралевай Нарвегіі. Шлюб быў шчаслівым і ў ім нарадзілася дзевяць дзяцей. Іх другая дачка, Магдалена, выйшла замуж за Івара Аксельсана, дзядзька Інгеборгі Тот.

Сучаснікамі яна апісвалася як прыгожая і вясёлая жанчына, якая падтрымлівала прыемную абстаноўку і нязмушаную атмасферу пры двары і ахвотна прымала тых, хто прыйшоў шукаць аўдыенцыю.

У 1450 годзе стала адной з шматлікіх, хто памёр ад чумы ў Стакгольме. Кароль глыбока перажываў яе смерць. Яе пахавалі ў 1451 годзе ў Вадстэнскім абацтве.

## Дзеці 
* Маргарэт Карлсдотэр (Бондэ) (1442―1462);
* Магдалена Карлсдотэр (Бондэ) (1445―1495), выйшла замуж за Івара Аксельсана (Тота) у 1466 годзе;
* Рычэза Карлсдотэр (Бондэ) (нар. каля 1445), манашка ў Вадстэнскім абацтве;
* Біргіта Карлсдотэр (Бондэ) (1446―1469), манашка ў Вадстэнскім абацтве;
* чацвёра сыноў, якія рана памерлі.

## Літаратура 
* Wilhelmina stålberg: *Anteqningar om svenska qvinnor*
* Åke Ohlmarks: *Alla Sveriges drottningar*
* Lars O. Lagerqvist: *Sveriges regenter — från forntid till nutid*
* Dick Harrison: *Karl Knutsson*

Катэгорыя:Жанчыны XV стагоддзя
Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў XV стагоддзя
Людвігслюст

**Людвігслюст** () — горад у Германіі, у зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. У 1765—1837 гадах Людвігслюст замяняў Шверын у якасці сталіцы герцагства Мекленбург-Шверынскага. У 1772—1776 гадах у стылі позняга барока быў пабудаваны герцагскі палац з шырокім паркам, над уладкаваннем якога працаваў Петэр Іозеф Ленэ.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1765 годзе
Пархім

**Па́рхім** () — горад у Германіі, адміністрацыйны цэнтр раёна Людвігслюст-Пархім, які адносіцца да зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія, размешчаны на рацэ Эльда за 40 км на паўднёвы ўсход ад адміністрацыйнага цэнтра федэральнай зямлі.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Гельмут Карл Бернхард фон Мольтке (старэйшы), ваенны дзеяч

Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Нойштрэліц

**Нойштрэліц** — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Мекленбургскае Паазер’е. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 138,15 км². Афіцыйны код — 13 55 050.

Горад падзяляецца на 13 гарадскіх раёнаў.

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Эміль Крэпелін, нямецкі псіхіятр
* Норберт Рандаў, нямецкі славіст
* Уладзімір Пятровіч Чапега, беларускі перакладчык

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Вэнтспілскі раён

**Вэнтспілскі раён** () — былы адміністрацыйны раён на паўночным захадзе Латвіі, у культурна-гістарычным рэгіёне Курзэмэ. Межаваў з Талсінскім, Кулдыгскім, Ліепайскім раёнамі і горадам Вэнтспілс.

## Гісторыя 
7 снежня 1956 года да Вэнтспілскага раёна была далучана частка тэрыторыі скасаванага Алсунгскага раёна. 18 снежня 1962 года раён быў скасаваны, 10 студзеня 1967 года адноўлены.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Латвіі
Варэн (Мюрыц)

**Варэн** () — горад у Германіі, размешчаны ў зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Мекленбургскае Паазер’е. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 158,39 км². Афіцыйны код — 13 0 56 072.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Саўндтрэк

**Саўндтрэк** () — музычнае суправаджэнне якога-небудзь матэрыялу (, мультфільма, мюзікла, тэлеперадачы, , кнігі і гэтак далей), а таксама музычны альбом, які змяшчае кампазіцыі з дадзенага твора. З развіццём тэхналогій саўндтрэкі сталі стварацца не толькі для мультфільмаў і кінакарцін, але і для тэлевізійных перадач, камп’ютарных гульняў і нават некаторых кніг. Аднак парадак наймення саўндтрэкаў застаўся той жа.

## Спасылкі
Катэгорыя:Тыпы музычных альбомаў
Нойбрандэнбург

**Нойбрандэнбург** () — горад у Германіі, у зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Мекленбургскае Паазер’е.

Горад знаходзіцца каля Даленскага возера (Талензэ) і займае плошчу ў 85,65 км²; падзяляецца на 10 гарадскіх раёнаў. Колькасць насельніцтва горада, паводле ацэнкі на 31 снежня 2013 года, —  чалавек. Нойбрандэнбург называюць «Горадам чатырох варот» у гонар гарадскіх варот крэпасці (Трэптаўскія, Штаргардскія, Фрыдландскія і Новыя).

Афіцыйны код — 13 0 02 000.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Гюстраў

**Гюстраў** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Ростак. Насельніцтва — 30,4 тыс. чалавек (2009); у 2003 годзе — 31,6 тысяч. Займае плошчу 70,86 км². Афіцыйны код — 13 0 53 031.

Уваходзіць у сетку Ростакскай гарадской элетрычкі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Уітыер (Аляска)

**Уітыер** () — горад у штаце Аляска, ЗША. Размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы паўвострава Кенай, на беразе праліва Прынца Вільгельма, за 93 км на паўднёвы ўсход ад Анкорыджа. Плошча горада — 51,0 км², з якіх 32,4 км² — суша і 18,6 км² — адкрытыя водныя прасторы.

Амаль усе жыхары горада пражываюць у 14-павярховай былой вайсковай казарме, пабудаванай у 1956 годзе. Будынак пад назвай Вежа Бегіч (Begich Towers) умяшчае паліцэйскі ўчастак, медыцынскую клініку, царкву і пральню.

Катэгорыя:Гарады Аляскі
Альбом рэміксаў

**Альбом рэміксаў**, інакш *рэміксавы альбом*, *рэмікс-альбом* () — музычны альбом, усе ці большасць складнікаў яго  і/або песень з’яўляюцца  ці перазапісанымі запісамі музычных матэрыялаў, якія былі створаны і выпушчаны раней. Самым прадаваным альбомам рэміксаў у гісторыі з’яўляецца альбом Майкла Джэксана «Blood On the Dance Floor».

## Спасылкі
Катэгорыя:Тыпы музычных альбомаў
Сесілія Фламанд

**Сесілія Фламанд** (, ,  — ) — шведская балерына. Салістка Каралеўскага балета ў Стакгольме з 1883 па 1909 год.

## Біяграфія 
Сесілія Фламанд была дачкой ювеліра Канстанціна Фламанда і Хэдвіг Шэстэт.

З 1873 па 1877 год вучылася ў Каралеўскім балеце, з 1877 па 1881 год выступала ў масоўцы, з 1881 па 1883 год — другая танцоўшчыца, з 1883 па 1909 год — салістка Каралеўскага балета.

У 1880—1883 гадах была вучаніцай Шарлоты Цёрнер. У 1882 годзе атрымала стыпендыю для навучання танцам у школе Аўгуста Бурнанвіля ў Капенгагене. Фламанд выступала ў якасці запрошанага артыста ў Хоф-оперы ў Берліне ў 1884 годзе.

Сярод яе роляў: Абаціса ў «Robert», Ундзіна, Літоўка, Іспанскае сола, люстраны танец у *«La ventana»* і *«Pas des mauteaux»*.

Сесілія Фламанд лічылася адной з дзевяці лепшых балерын Каралеўскага балета ў перыяд з 1864 па 1901 год, нараўне з Амандай Форсберг, Хільдай Лунд, Амаліяй Полсан, Агнес Крыстэнсан, Гунхільдай Росен, Джэні Брант, Ганнай Вестберг і Вікторыяй Страндын.

## Літаратура 
* Svenska kvinnor från skilda verksamhetsområden : Biografisk uppslagsbok

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Швецыі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Арнштат

**Арнштат** () — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Ільм. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 55,29 км². Афіцыйны код — 16 0 70 004.

Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Цюрынгіі
Магдалена Карлсдотэр

**Магдалена Карлсдотэр** (; 1445 ― жнівень 1495) ― прынцэса Швецыі. Старэйшая дачка Карла VIII і Катарыны Карлсдотэр. Жонка Івара Аксельсана (Тота).

## Біяграфія 
Яе бацька стаў каралём Швецыі ў 1448 годзе. Яна выйшла замуж за Івара Аксельсана (Тота) у Нючэпінге 21 верасня 1466 года. Іх шлюб быў бяздзетным. Яе муж быў дзядзькам Інгеборгі Тот, жонкі рэгента Стэна Стурэ Старэйшага.

Яе мужам стаў былы каралеўскі саветнік у Даніі, які пражываў у Швецыі з 1464 года і пасля свайго шлюбу з Магдаленай быў прызначаны каралеўскім саветнікам у Швецыі. У 1468 годзе ён быў больш ці менш нефармальным суправіцелем і свайго цесця, а пасля яго смерці лічыўся яго пераемнікам на пасадзе часовага рэгента і старшыні каралеўскага савета да абрання новага манарха або рэгента, і ён быў названы «самым магутным чалавекам у Скандынавіі». Аднак пасля смерці свайго цесця ў 1470 годзе ён не атрымаў дастатковую падтрымку, каб стаць новым рэгентам. У 1472 годзе яе мужу ў якасці лена далі Стэгеборг. Івар Аксельсан, аднак, здрадзіў шведскаму каралю, прызнаўшы ў 1476 годзе, што яму быў абяцаны Готланд у якасці лена ад караля Даніі, і ў 1481 годзе адбыўся адкрыты канфлікт паміж Іварам і рэгентам Швецыі. Прынцэса Магдалена па загадзе Эрыка Оксенстыерна была выкрадзена і заключана пад варту. Магдалена стала ўдавой у 1487 годзе.

Яна была заступніцай Абацтва шэрых братоў на востраве Рыдархольмен ў Стакгольме, куды зрабіла мноства ахвяраванняў. Была пахавана ў ім жа, на месцы яе пахавання выбіты надпіс *Propentissima Benefactrix Ordinis Nostri*.

## Літаратура 
* Lars-Olof Larsson — Kalmarunionens tid
* Dick Harrison — Karl Knutsson
* Nordisk familjebok

## Спасылкі 
* Anteckningar om svenska qvinnor

Катэгорыя:Прынцэсы Швецыі
Нордгаўзен

**Нордгаўзен** () — горад у цэнтры Германіі, на паўднёвым схіле Гарца, у акрузе Эрфурт. Транспартны вузел. 44,4 тыс. жыхароў (1972). Цэнтр цяжкага машынабудавання; вытворчасць шахтнага і інш. прамысловага абсталявання; трактарабудаванне, агульнае машынабудаванне.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Юстус Ёнас, сябар і памочнік Лютэра, прафесар багаслоўя

Катэгорыя:Гарады Цюрынгіі
Мюльгаўзен (Цюрынгія)

**Мюльгаўзен** () — дзявяты па велічыні горад у федэральнай зямлі Цюрынгія ў Германіі. Размешчаны на паўночным захадзе Цюрынгіі, на рацэ Унструт. Насельніцтва —  чалавек (31 снежня 2014). Бліжэйшыя буйныя гарады: Эрфурт (каля 55 км на паўднёвы ўсход), Гётынген (каля 60 км на паўночны захад), Касель (каля 85 км на захад).

У Сярэднія вякі Мюльгаўзен быў другім па велічыні горадам Цюрынгіі, саступаючы толькі Эрфурту. Шырокі гістарычны цэнтр горада са шматлікімі царкоўнымі шпілямі і крапасной сцяной пазбег разбурэння падчас Другой сусветнай вайны. Вядомы дзякуючы найбуйнейшаму ў Германіі кірмашу Mühlhäuser Kirmes (Мюльгойзер Кірмес), які ўпершыню адбыўся ў 1877 годзе.

Катэгорыя:Гарады Цюрынгіі
Элі Янес

**Элі Янес** (, 15 лістапада 1907 — 11 лютага 2006) — шведская пісьменніца і журналістка.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Эрэбру, бацькі Яне Петэрсан і Ганна Лэндстрем, пазней Элі ўзяла імя бацькі за прозвішча. Дзяцінства прайшло ў Брэвенс-брук з яго сталеліцейнымі заводамі, што пакінула глыбокі след у свядомасці, да вобразаў індустрыяльнага паселішча і яго жыхароў-металургаў пісьменніца неаднакроць звярталася ў творчасці.

У 1934 годзе Элі Янес атрымала ступень магістра філасофіі на факультэце матэматычных і прыродазнаўчых навук Стакгольмскага універсітэта. Падчас вучобы пачала пісаць артыкулы па культуры для розных часопісаў. Янес выйграла конкурс часопіса *Idun* і працавала ў ім да 1935 года. Публікавалася і ў іншых перыядычных выданнях, напрыклад, у жаночым часопісе *Tidevarvet*.

Элі Янес была ўцягнутая ў папулярны тым часам рух адмовы ад ужывання алкаголю, пісала артыкулы пра гэта ў часопісы *Polstjärnan*, *Reformatorn*. Амаль усё жыццё была звязана з часопісам *Vi* («Мы»), дзе прапрацавала з 1936 да пенсіі ў 1969 годзе. Напісала для часопіса вялікую колькасць рэпартажаў як са Швецыі, так і з іншых краін — у сярэдзіне XX ст. часопіс быў вельмі папулярны ў Швецыі.

Першая яе кніга *Renarna visar vägen* («Алені паказваюць дарогу») з фотаілюстрацыямі Ганны Рыўкін-Брык выйшла ў 1942 годзе. Адзіны мастацкі твор Элі Янес *Detta är mitt enda liv* («Гэта маё адзінае жыццё», 1944) пра барацьбу дзяўчыны з забабонамі быў прачытаны па радыё. У 1945 годзе Элі Янес узнагароджана прэміяй газеты Svenska Dagbladet.

Па сканчэнні Другой сусветнай вайны Элі адправілася ў пацярпелыя рэгіёны Еўропы і апублікавала ўражанні ад суровых рэалій пасляваеннай Еўропы разам са сваімі фатаграфіямі. Таксама здзейснілі вялікае падарожжа па Азіі (Турцыя, Іран і Ірак) і апублікавала па ім дакументальную кнігу *Österland*. Шэраг яе публікацый быў прысвечаны Лапландыі і культуры яе народа, адна з самых вядомых кніг пра гэта *Elle Kari* (1951) перакладзена на англійскую, нямецкую, фінскую, дацкую, нарвежскую мовы і перавыдадзена некалькі разоў. Пасля падарожжа па Марока выпусціла кнігу *Solnedgångens land* («Краіна Сонца», 1953). У 1955 годзе выйшла кніга ўспамінаў *Ett år med Kari* («Год з Кары»), расповед пра жыццё сваёй маленькай дачкі.

Пасля сыходу з часопіса *Vi* ў 1969 годзе, працягвала падарожнічаць і апісваць свае падарожжа ў кнігах. Дзве кнігі — *Människor i Tanzania* («Людзі ў Танзаніі», 1974) і *Möten i Moçambique* («Сустрэчы ў Мазамбіку», 1976) напісала ў суаўтарстве з дачкой.

## Сям’я 
У шлюбе са Свантэ Хёебергам мела дачку Эле-Кары Хёеберг.

## Бібліяграфія 
* *Renarna visar vägen* (1942)
* *Detta är mitt enda liv* (1944)
* *Människor därute* (1946)
* *Österland* (1949)
* *Vandrande by* (1950)
* *Elle Kari* (1951)
* *Solnedgångens land* (1953)
* *Öknen skall glädjas* (1954)
* *Ett år med Kari* (1955)
* *På väg till Ujamaa* (1972)
* *Människor i Tanzania* (1974)
* *Möten i Moçambique* (1976)

## Спасылкі 
* Elly Maria Jannes

Катэгорыя:Журналісты Швецыі
Катэгорыя:Шведскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Швецыі
Міхаіл Юр’евіч Лотман

**Міхаіл Юр’евіч Лотман** (эст. Mihhail Lotman; нар. , ) — эстонскі літаратуразнаўца і палітычны дзеяч, сын літаратуразнаўцаў Юрыя Лотмана і Зары Мінц. З 30 чэрвеня 2011 г. па 29 кастрычніка 2013 г. займаў пасаду старшыні гарадскога сходу Тарту.

Спектр даследаванняў Міхася Лотмана ахоплівае агульную семіётыку, культурную семіётыку, тэорыю тэксту і гісторыю рускай літаратуры. У 1988—1994 г. быў членам праўлення Рускага культурнага таварыства ў Эстоніі. З’яўляецца прафесарам семіётыкі і літаратуразнаўства Талінскага ўніверсітэта, член даследчай групы па семіётыцы Тартускага ўніверсітэта.

2 лютага 2001 года ўзнагароджаны медалём Ордэна Белай зоркі. У апошнія гады актыўна заняўся палітыкай, быў чальцом Рыйгікогу (эстонскага парламента) ад кансерватыўнай партыі Res Publica.

У 2010 г. выступіў у падтрымку рамана Сафі Оксанен «Ачышчэнне».
Феліцыян Славай-Складкоўскі

**Феліцыян Славай-Складкоўскі** (; 9 чэрвеня 1885 — 31 жніўня 1962 года) — польскі палітык, прэм'ер-міністр Польшчы, генерал Войска Польскага, масон, доктар медыцыны.

Удзельнік польска-бальшавіцкай вайны, прыхільнік рэжыму Санацыі, пасля майскага перавароту ўпаўнаважаны па справах сталічнага горада Варшавы (з 13 мая па 1 кастрычніка 1926 года). Тройчы міністр унутраных спраў (з 2 кастрычніка 1926 па 7 снежня 1929, з 3 чэрвеня 1930 па 23 чэрвеня 1931 і з 15 мая 1936 па 30 верасня 1939 года), другі намеснік міністра ваенных спраў і кіраўнік адміністрацыі арміі (з 24 чэрвеня 1932 па 15 мая 1936 года). прэм’ер-міністр Польшчы (з 15 мая 1936 па 30 верасня 1939 года). З пачаткам Другой сусветнай вайны інтэрнаваны ў Румыніі, затым знаходзіўся ў Турцыі і Палесціне. З 1947 года жыў у Вялікабрытаніі.
Лотман

**Лотман** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Міхаіл Юр'евіч Лотман — эстонскі літаратуразнавец
* Юрый Міхайлавіч Лотман — літаратуразнавец, культуролаг і семіётык
Еўсцігнееў

**Еўсцігнееў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Уладзіміравіч Еўсцігнееў — беларускі вучоны ў галіне неўралогіі
* Яўген Аляксандравіч Еўсцігнееў — савецкі і расійскі акцёр
Аліна Рыгораўна Фаміна

**Аліна Рыгораўна Фаміна** (нар.  года, Шастакова, Смаленская вобласць) — мастак тэатра лялек, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Скончыла Мінскае мастацкае вучылішча (1962), Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1968). Прафесійную творчую дзейнасць пачала ў якасці мастака-пастаноўшчыка Дзяржаўнага тэатра лялек БССР (1962). У 1967—1998 гг. — галоўны мастак тэатра. Вяла педагагічную дзейнасць у якасці мастацкага кіраўніка курса мастакоў тэатра лялек у Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1965 года.

## Творчасць 
Творчасць Фамінай азначае цэлы этап у развіцці сцэнаграфіі беларускага тэатра лялек 1960-х — 1980-х гг. Дзякуючы яе таленту беларускі тэатр лялек канчаткова адышоў ад прынцыпаў натуралізму. Фаміна вялікую ўвагу надае стылізацыі народных мастацкіх форм і пошуку новых выразных сродкаў тэатра лялек для дзяцей і дарослых. Сярод лепшых работ мастака «Цыгрэнак Петрык» (1966), «Залаты конь» (1972), «Боская камедыя» (1971), «Дзед і Жораў» (1973), «Дзякуй, вялікі дзякуй!» (1974), «Скажы сваё імя, салдат» (1975), «Зорны хлопчык» (1978), «Салавей» (1980), «Зорка і смерць Хаакіна Мур’еты» (1981), «Сымон-музыка» (1982, 1990)), «Жаваранак» (1984), «Прыгоды шавалье д’Артаньяна» (1985), «Чырвоная шапачка» (1986), «Майстар і Маргарыта» (1987), «Цар Ірад» (1993), «Гісторыя Снежнай каралевы, расказаная ёю самой» (1996), «Ганнеле» (1998) і інш. У Магілёўскім абласным тэатры лялек ёю былі створаны спектаклі «Трыстан і Ізольда» (1983), «Віні-Пух і ўсе, усе, усе…» (1982), у Люблянскім тэатр лялек — «Рыгорка — Ясная Зорачка» (1989).

## Узнагароды 
Лаўрэат прэміі імя Л. Мазалеўскай (1992). Узнагароджана прызам «Крыштальны анёлак» Беларускага саюза тэатральных дзеячаў.
Бойцэнбург

**Бойцэнбург** () — горад у Германіі, у зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Людвігслуст-Пархім. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2011 г.). Займае плошчу 47,26 км². Афіцыйны код — 13 0 54 013.

Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Юз Аляшкоўскі

**Юз Аляшкоўскі** (сапраўднае імя **Іосіф Яфімавіч Аляшкоўскі**; , , Сібірскі край — , , Фларыда) — празаік, паэт і сцэнарыст, аўтар-выканаўца песень. З 1979 году жыў у ЗША.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1929 годзе ў расійскім Краснаярску. Ягоны бацька Хаім нарадзіўся ў беларускім Мазыры.

Адзін з самых вядомых твораў Аляшкоўскага — песня 1959 года «Таварыш Сталін, вы вялікі вучоны», напісаная ад асобы палітвязня.

Эміграваў з сям’ёй у ЗША ў 1979 годзе, пасля публікацыі ў самвыдатаўскім альманаху «Метраполь» тэкстаў ягоных «лагерных» песень.

Лаўрэат Нямецкай Пушкінскай прэміі, прысуджанай у 2001 годзе па сукупнасці — «за творчасць, якая ствараецца пісьменнікам з 50-х гадоў, што зрабіла яго адной з вядучых асоб рускай літаратуры XX стагоддзя». У 2011 годзе «Маленькі турэмны раман» Юза Аляшкоўскага заняў першае месца ў намінацыі «буйная проза» «Рускай прэміі» — галоўнага міжнароднага літаратурнага конкурсу для рускамоўных пісьменнікаў з усяго свету.

Памёр у ЗША ва ўзросце 92 гадоў у 2022 годзе.

Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Грамовіч

**Грамовіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Іванавіч Грамовіч — беларускі празаік
* Уладзімір Пятровіч Грамовіч — беларускі акцёр тэатра лялек
Storage Wars

**«Storage Wars»** (, стылізаваны пад STORAGE WAR$) — амерыканскі  конкурсны серыял, які выходзіць на канале . Першапачаткова ён выходзіў у эфір на працягу 12 сезонаў, з 1 снежня 2010 года па 30 студзеня 2019 года. Прэм’ера 13-га сезона адбылася ў красавіку 2021 года.

## Спасылкі
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Pawn Stars

**«Pawn Stars»** () — амерыканскі рэаліці-серыял, які дэманструецца на канале «» і вырабляецца «Leftfield Pictures». Здымкі серыяла праходзяць у Лас-Вегасе, штат Невада, дзе распавядаецца пра штодзённую дзейнасць сусветна вядомага ламбарда золата і срэбра, кругласутачнага , адкрытага ў 1989 годзе і першапачаткова кіраванага патрыярхам , яго сынам , сынам Рыка  і сябрам дзяцінства Коры, . Серыял, які стаў самым рэйтынгавым шоу ў сетцы і рэаліці-шоу № 2 пасля «», дэбютаваў 26 ліпеня 2009 года.

## Спасылкі
Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Сурэйскі ўніверсітэт

**Сурэйскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Гілфард.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт атрымаў каралеўскую грамату ў 1966 годзе. Раней установа было вядома як тэхналагічны каледж і размяшчалася ў парку Батэрсі ў Лондане. Аднак яго карані ўзыходзяць да політэхнічнага інстытута, заснаванага ў 1891 годзе. Ён лічыцца адным з вядучых даследчых універсітэтаў Вялікабрытаніі.

Галоўны кампус універсітэта знаходзіцца на Стаг-Хіл, недалёка ад цэнтра Гілфарда і побач з Гільфардскім саборам. Універсітэт з'яўляецца буйным цэнтрам даследаванняў спадарожнікавай і мабільнай сувязі, у партнёрстве з Каралеўскім каледжам Лондана і Дрэздэнскім тэхнічным універсітэтам для распрацоўкі тэхналогіі 5G ва ўсім свеце. Універсітэт валодае навукова-даследчым паркам. Ён быў узнагароджаны трыма юбілейнымі каралеўскімі прэміямі за свае даследаванні. У 2016 годзе ён быў названы ўніверсітэтам года па версіі выдання The Sunday Times.

Канцлерам універсітэта з'яўляецца прынц Эдвард, герцаг Кенцкі. Цяперашнія і былыя супрацоўнікі ўключаюць дзесяць членаў Каралеўскага таварыства, дваццаць аднаго члена Каралеўскай інжынернай акадэміі, аднаго члена Брытанскай акадэміі і шэсць членаў Акадэміі грамадскіх навук. 

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гілфард
Сусекскі ўніверсітэт

**Сусекскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Брайтан і Хоўв.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт у асноўным знаходзіцца ў межах горада Брайтан і Хоўв. Яго вялікі кампус акружаны нацыянальным паркам Саўт-Даунс і знаходзіцца прыкладна ў 5 кіламетрах ад цэнтра горада. Універсітэт атрымаў каралеўскую хартыю ў жніўні 1961 года.

Больш за траціну навучэнцаў універсітэта навучаецца ў аспірантуры, а каля траціны супрацоўнікаў не з'яўляюцца выхадцамі са Злучанага Каралеўства. Гадавы даход установы за 2019/2020 навучальны год склаў 319,6 мільёна фунтаў стэрлінгаў пры выдатках 282 мільёны фунтаў стэрлінгаў.

Універсітэт мае 5 лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, 15 членаў Каралеўскага таварыства, 10 членаў Брытанскай акадэміі, 24 члены Акадэміі грамадскіх навук і лаўрэатаў прэміі Крафарда. Многія з выкладчыкаў таксама атрымалі прэмію Каралеўскага літаратурнага таварыства, ордэн Брытанскай імперыі і прэмію Бэнкрафта. Сярод выпускнікоў - кіраўнікі дзяржаў, дыпламаты, палітыкі, выбітныя навукоўцы і грамадскія дзеячы.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Брайтан і Хоўв
Лудзенскі раён

**Лу́дзенскі раён** () — былы адміністрацыйны раён на ўсходзе Латвіі ў рэгіёне Латгалія. Межаваў з Балвскім, Резекненскім і Краслаўскім раёнамі Латвіі, а таксама з Пскоўскай вобласцю Расіі і Віцебскай вобласцю Беларусі. У 2009 годзе ў выніку адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы Лудзенскі раён быў падзелены на 4 краі: Лудзенскі, Карсаўскі, Цыблскі і Зілупскі .

## Гісторыя 
Да 1917 года на тэрыторыі Лудзенскага раёна размяшчалася паўднёвая частка Люцынскага павета Віцебскай губерні . 11 лістапада 1959 года да Лудзенскага раёна быў далучаны Зілупскі раён, а 17 красавіка 1962 года — частка тэрыторыі скасаванага Карсаўскага раёна.

## Гарады і пасёлкі 
* горад Лудза — 10 822 чал.
* горад Карсава — 2722 чал.
* горад Зілупэ — 1953 чал.

## Транспарт 
Транспартныя сувязі Лудзенскага раёна ажыццяўляліся праз чыгунку (248 км ад Рыгі).

Катэгорыя:Раёны Латвіі
Марыян Зындрам-Касцялкоўскі

**Марыян Зындрам-Касцялкоўскі** (; 16 сакавіка 1892 — 12 красавіка 1946 года) — польскі палітык, прэм'ер-міністр Польшчы, падпалкоўнік Войска Польскага, масон.

У юнацтве быў членам Саюза актыўнай барацьбы і Польскай вайсковай арганізацыі, жаўнер польскіх легіёнаў, палітык Польскага народнага таварыства «Вызваленне», Партыі працы, Працоўнага саюза вёскі і гарадоў і Беспартыйнага блоку супрацоўніцтва з урадам, дэпутат Сейму ў 1922-1939 гадах, ваявода Беластоцкага ваяводства (1930-1934), камісар-прэзідэнт (мэр) Варшавы (з сакавіка па ліпень 1934 года), міністр унутраных спраў (1934-1935), прэм'ер-міністр Польшчы з 13 кастрычніка 1935 па 15 мая 1936 года, міністр працы і сацыяльнай абароны (1936–1939 гады). Апошнія гады правёў у Вялікабрытаніі.
Спіс народжаных у 2003 годзе

У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія нарадзіліся ў 2003 годзе.

## Сакавік 
* 7 сакавіка: Бэцці — армянская спявачка.

## Май 
 у 2022 годзе.]]
* 5 мая: Карлас Алькарас — іспанскі тэнісіст.
* 16 мая: Дыяна Бакум — беларуская футбалістка.

## Чэрвень 
* 9 чэрвеня: Арцём Бруй — беларускі футбаліст.

## Ліпень 
## Жнівень 
* 20 жніўня: Максім Аўгусціновіч — беларускі футбаліст.

## Верасень 
* 5 верасня: Максім Амельянчук — беларускі футбаліст.

## Кастрычнік 
 на прэс-канферэнцыі ў 2018 годзе.]]
* 8 кастрычніка: Анжэла Агілар — амерыканская спявачка мексіканскай рэгіянальнай музыкі.
* 16 кастрычніка: Анастасія Алістратава — беларуская спартсменка.

## Лістапад 
 на першай публічнай практыцы.]]
* 10 лістапада: Такума Асано — японскі футбаліст.

## Гл. таксама 
* Спіс памерлых у 2003 годзе

## Спасылкі 
*
2003
Януш Енджаевіч

**Януш Енджаевіч** (; 21 чэрвеня 1885 — 16 сакавіка 1951 года) — польскі палітык, педагог, прэм'ер-міністр Польшчы.

З 1904 года належаў да Польскай сацыялістычнай партыі. У 1914–1918 гадах — у польскіх легіёнах і Польскай вайсковай арганізацыі. Пасля аднаўленьня незалежнасьці Польшчы ў 1918 годзе служыў у войску ў чыне маёра, а потым быў сябрам незалежнага Беспартыйнага блоку супрацоўніцтва з урадам, быў дэпутатам Сейму і сенатарам. З 12 жніўня 1931 па 22 лютага 1934 года — міністр рэлігійных культаў і народнай асветы. У той час ён правёў школьную рэформу, вядомую пасля як "Рэформа Енджаевіча". З 10 мая 1933 па 13 мая 1934 года ўзначальваў урад. Пасля пачатку Другой сусветнай вайны ў верасні 1939 года эміграваў, спачатку знаходзіўся ў Румыніі, затым у Палестыне, пасля пражываў у Вялікабрытаніі.
Казімеж Світальскі

**Казімеж Світальскі** (; 4 сакавіка 1886 — 28 снежня 1962 года) — польскі палітык, прэм’ер-міністр Польшчы.

У 1928—1929 гадах — міністр рэлігійных культаў і народнай асветы, у 1929 годзе — прэм’ер-міністр Польшчы, сенатар у 1935 годзе, у 1930—1935 гадах — маршалак Сейму, у 1935—1936 гадах займаў пасаду кракаўскага ваяводы, у 1939—1945 гадах знаходзіўся ў нямецкім палоне, пазней у 1948—1956 гадах зняволены ўладамі сацыялістычнай Польскай Народнай Рэспублікі, маёр пяхоты Войска Польскага.
Уінчэстэрскі ўніверсітэт

**Уінчэстэрскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Уінчэстэр.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў
* Факультэт сацыяльна-гуманітарных навук
* Факультэт бізнеса, права і лічбавых тэхналогій
* Факультэт здароўя і дабрабыту

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Уінчэстэр
Універсітэт крэатыўных мастацтваў

**Універсітэт крэатыўных мастацтваў** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Кентэрберы.

## Гісторыя 
Вытокі ўніверсітэта — у стварэнні розных невялікіх мастацкіх школ у англійскіх графствах Кент і Сурэй у ХІХ стагоддзі. У Кенце першым з іх быў Мэйдстанскі каледж мастацтваў, заснаваны ў 1867 годзе, а ў Сурэі - Гілфардская школа мастацтваў, заснаваная ў 1856 годзе. У другой палове ХХ стагоддзя многія з гэтых невялікіх мастацкіх школ аб'ядналіся, у выніку чаго ўтварыўся Кентскі інстытут мастацтва і дызайну ў 1987 годзе і Сурэйскі інстытут мастацтва і дызайну ў 1995 годзе. Гэтыя дзве ўстановы аб'ядналіся ў 2005 годзе, каб стаць Універсітэцкім каледжам крэатыўных мастацтваў. У маі 2008 года Таемны савет надаў Універсітэцкаму каледжу крэатыўных мастацтваў статус універсітэта, а ў верасні 2008 года ВНУ прыняла сваю цяперашнюю назву.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кентэрберы
Scrappers

**«Scrappers»** () —  аб трох канкуруючых групах шукальнікаў з Брукліна, Нью-Ёрк, якія збіраюць і . Прэм’ера серыяла адбылася 3 жніўня 2010 года ў 22:00 на канале «». У рэшце рэшт, 21 верасня таго ж года шоу было адменена, пасля таго як яго не ўдалося падоўжыць на другі сезон.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2010 года
Аператыўная група «Баркер»

**Аператыўная група «Баркер»** () — аператыўная група войскаў арміі ЗША падчас В’етнамскай вайны. Назву атрымала па прозвішчы свайго камандзіра — падпалкоўніка Фрэнка Баркера. 

Колькасць фарміравання дасягала 500 чалавек. Кулак групы складалі тры роты («A», «B» і «C») 1-га батальёна 20-й пяхотнай 23-й пяхотнай дывізіі «Амерыкал». Сілы артылерыйскай падтрымкі былі прадстаўлены ротай «D» зводнай артылерыйскай часці 11-й лёгкай пяхотнай брыгады, 6/11-ы артылерыйскі дывізіён. Для матэрыяльна-тэхнічнай падтрымкі аператыўнай групы выкарыстоўваліся 9 транспартных верталётаў 174-й штурмавой верталётнай роты і роты «B» 23-га авіяцыйнага батальёна з аэрадрома арміі Хантэр.

Фарміраванне стала шырока вядома за кошт удзелу яго байцоў у масавых забойствах у сельскай абшчыне Сангмі.

## Спасылкі 
* Task Force Barker
* Bernd Greiner: *Das Massaker von My Lai: “Endlich tun, wofür wir hier sind”.* In: *Geschichte › 1960er Jahre.* 13.&nbsp;März 2008. Auf Spiegel.de, abgerufen am 9.&nbsp;September 2021.
Катэгорыя:Масавае забойства ў Сангмі
Катэгорыя:Узброеныя сілы ЗША падчас В’етнамскай вайны
Фалмуцкі ўніверсітэт

**Фалмуцкі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Фалмут.

## Структура 
* Школа мастацтваў
* Акадэмія інавацый і даследаванняў
* Акадэмія музычнага і тэатральнага мастацтва
* Інстытут моды і тэкстылю
* Інстытут фатаграфіі
* Школа камунікацыйнага дызайну
* Школа кіно і тэлебачання
* Школа пісьменства і журналістыкі
* Школа архітэктуры, дызайну і інтэр'еру
* Акадэмія гульняў

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фалмут (Англія)