Спіс кіраўнікоў Люксембурга

[thumb|275px|[Палац вялікіх герцагаў, Люксембург|Палац вялікіх герцагаў (1572-74) у горадзе Люксембург.]]
**Кіраўнікі Люксембурга** цяпер носяць тытул вялікіх герцагаў. Замак Люксембург быў пабудаваны ў 963 годзе графам Зігфрыдам, але тытул *граф Люксембурга* ўпершыню з'явіўся ў крыніцах толькі ў актах Вільгельма I на мяжы XI і XII стагоддзяў.

## Графы Люксембурга 
; Ардэнскі дом
* **963 — 998**: **Зігфрыд** (922—988), сын Вігерыка, граф Бідгау, пфальцграф Латарынгіі
* **998 — 1026**: **Генрых I** (пам. 1026), сын папярэдняга, таксама герцаг Баварыі (Генрых V) з 1017
* **1026 — 1047**: **Генрых II** (пам. 1047), пляменнік папярэдняга, сын Фрыдрыха (пам. 1019), графа Мозельгау, таксама герцаг Баварыі (Генрых VII) з 1042
* **1047 — 1057**: **Гілберт (Гізельберт)** (1007—1059), брат папярэдняга
* **1057 — 1086**: **Конрад I** (1040—1086), сын папярэдняга
* **1086 — 1096**: **Генрых III** (пам. 1096), сын папярэдняга
* **1096 — 1128**: **Вільгельм I** (1081—1131), брат папярэдняга
* **1128 — 1136**: **Конрад II** (пам. 1136), сын папярэдняга

Пасля смерці Конрада II, які не пакінуў сыноў, графства, у якім права на спадчыну перадавалася толькі па мужчынскай лініі, вярнулася ў склад Свяшчэннай Рымскай імперыі. Імператар тады ж перадаў графства графу Намюра Генрыху, маці якога была дачкой Конрада I Люксембургскага.
 
; Намюрскі дом
* **1136 — 1196**: '*Генрых IV *Сляпы*** (1112—1196), таксама граф Намюра, унук Конрада I, сын Готфрыда (Жафруа) I, графа Намюра, і Эрмезінды Люксембургскай

; Гогенштаўфены
Паколькі ў Генрыха не было сыноў, імператар перадаў графства Атону I, пфальцграфу Бургундыі.
* **1196—1197**: **Атон I** (1170—1200), таксама пфальцграф Бургундыі з 1189
У 1197 годзе Атон адмовіўся ад Люксембурга на карысць дачкі Генрыха, Эрмезінды.

; Намюрскі дом
* **1197—1247**: **Эрмезінда** (1186—1247), дачка Генрыха V
*: 1-ы муж: з 1196 **Цібо I** (1158—1214), граф Бара і Люксембурга
*: 2-гі муж: з 1214 **Валеран III** (пам. 1226), герцаг Лімбурга і граф Люксембурга

; Лімбургскі дом
150 px|right|thumb|Герб графаў Лімбурга і Люксембурга
* **1247 — 1281**: **Генрых V *Бялявы*** (1216—1281), сын Валерана III і Эрмезінды
* **1281 — 1288**: **Генрых VI** (1250—1288), сын папярэдняга
* **1288 — 1313**: **Генрых VII** (1274—1313), сын папярэдняга, таксама кароль Германіі з 1308, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі з 1312
* **1313 — 1346**: **Іаан (Ян) Сляпы** (1296—1346), сын папярэдняга, таксама кароль Чэхіі з 1311
* **1346 — 1353**: **Карл I** (1316—1378), сын папярэдняга, таксама кароль Чэхіі з 1346, кароль Германіі (Карл IV) з 1346, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі з 1355

## Герцагі Люксембурга 
У 1353 годзе Карл перадаў Люксембург свайму брату Венцэславу (Венцэлю), а ў 1354 годзе зрабіў Люксембург герцагствам.

; Люксембургі
* **1353 — 1383**: **Венцэль I** (1337—1383), брат папярэдняга, таксама герцаг Брабанта і Лімбурга з 1364
* **1383 — 1388**: **Венцэль II** (1361—1419), пляменнік папярэдняга, сын імператара Карла IV, таксама кароль Чэхіі (1378—1419), рымскі кароль (1376—1400)

Пачынаючы з Венцэля II, герцагі Люксембурга перыядычна аддавалі яго пад заклад замежным прынцам. У выніку Люксембург перайшоў да герцагаў Бургундыі.

## Люксембург у складзе Бургундскай дзяржавы 
; Валуа, Малодшы Бургундскі дом
* **1444—1467**: **Філіп I *Добры*** (1396—1467), герцаг Бургундыі (Філіп III), граф Бургундыі і Артуа з 1419, маркграф Намюра з 1429, герцаг Брабанта і Лімбурга з 1430, граф Генегау, Галандыі і Зеландыі з 1432, герцаг Люксембурга з 1443, сын Жана I
* **1467—1477**: **Карл *Смелы*** (1433—1477), герцаг Бургундыі, Брабанта, Лімбурга, Люксембурга, граф Бургундыі, Артуа, Генегау, Галандыі, Зеландыі, маркграф Намюра з 1467, герцаг Гелдэрна c 1473, сын Філіпа III
* **1477—1482**: **Марыя** (1457—1482), герцагіня Бургундыі, Брабанта, Лімбурга, Люксембурга, Гелдэрна, графіня Бургундыі, Артуа, Генегау, Галандыі, Зеландыі, маркграфіня Намюра, дачка Карла I
*: муж: імператар **Максіміліян I**

## Люксембург у складзе Іспанскіх Нідэрландаў 
;Габсбургі
* **1477—1482**: **Максіміліян I** (1459—1519), імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі з 1486, эрцгерцаг Аўстрыі, герцаг Штырыі, Карынтыі і Крайны (1493—1519), муж Марыі Бургундскай
* **1482—1506**: **Філіп II *Прыгожы*** (1478—1506), кароль Кастыліі з 1504 (Філіп I), герцаг Бургундыі і інш. з 1482, сын Максіміліяна I і Марыі Бургундскай
* **1506—1555**: **Карл II** (1500—1558), імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі (Карл V) 1519—1555, кароль Іспаніі (Карл I) 1516—1556, эрцгерцаг Аўстрыі, герцаг Штырыі, Карынтыі і Крайны, граф Ціроля 1519—1521, герцаг Бургундыі і інш. 1506—1555, сын Філіпа I
* **1555—1598**: **Філіп III** (1527—1598), кароль Іспаніі (Філіп II) з 1556, кароль Партугаліі, герцаг Бургундыі і інш. з 1555, сын імператара Карла V
* **1598—1621**: **Ізабела Клара Яўгенія** (1566—1633), герцагіня Брабанта, Лімбурга, Гелдэрна і Люксембурга, графіня Бургундыі, Артуа, Генегау, маркграфіня Намюра з 1598, дачка караля Філіпа II
*: **1598—1621**: **Альбрэхт Аўстрыйскі** (1559—1621), муж Ізабелы;
* **1621—1665**: **Філіп IV** (1605—1598), кароль Іспаніі (Філіп IV), герцаг Брабанта і інш. з 1621, кароль Партугаліі 1621—1640, унук караля Філіпа II
* **1665—1700**: **Карл III** (1661—1700), кароль Іспаніі (Карл II), герцаг Брабанта і інш., сын караля Філіпа IV

Падчас Вайны за іспанскую спадчыну 1701—1714 года за Люксембург у шэрагу іншых нідэрландскіх уладанняў Габсбургаў спрачаліся Філіп Анжуйскі (будучы Філіп V Іспанскі) і Карл Аўстрыйскі (будучы імператар Карл VI). У выніку ў 1713 годзе герцагства апынулася ў руках Карла.

* **1713—1740**: **Карл IV** (1685—1740), імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі (Карл VI)
* **1740—1780**: **Марыя-Тэрэзія** (1717—1780), імператрыца Свяшчэннай Рымскай імперыі, дачка папярэдняга
*: муж: Франц I Стэфан Латарынгскі (1708—1765), імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі

; Габсбургска-Латарынгскі дом
* **1780—1790**: **Іосіф** (1741—1790), імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі (Іосіф II), сын Марыі Тэрэзіі і Франца I
* **1780—1790**: **Леапольд** (1747—1792), вялікі герцаг Тасканскі, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі (Леапольд II), брат папярэдняга
* **1792—1794**: **Франц** (1768—1835), апошні імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі і першы аўстрыйскі імператар, сын папярэдняга

Ў 1794—1813 годзе Люксембург быў акупаваны Францыяй.

## Асабістая унія з Нідэрландскім каралеўствам 
Па выніках Венскага кангрэса у 1815 годзе Люксембург атрымаў статус Вялікага герцагства і быў перададзены каралю Нідэрландаў Вілему I.
; Аранская дынастыя
* **1815—1840**: **Вільгельм I** (1772—1843), кароль Нідэрландаў (Вілем I)
* **1840—1849**: **Вільгельм II** (1792—1849), кароль Нідэрландаў (Вілем II), сын папярэдняга
* **1849—1890**: **Вільгельм III** (1817—1890), кароль Нідэрландаў (Вілем III), сын папярэдняга

## Вялікія герцагі Люксембурга 
Вілем III пакінуў толькі дачку, якая атрымала ў спадчыну каралеўства Нідэрланды. Але, паколькі ў Люксембургу права на спадчыну перадавалася толькі па мужчынскай лініі, то герцагам стаў бліжэйшы сваяк па мужчынскай лініі, якім быў герцаг Насау Адольф.
; Дом Насау-Вейльбург
* **1890—1905**: **Адольф** (1817—1905), герцаг Насау
* **1905—1912**: **Вільгельм IV** (1852—1912), сын папярэдняга
* **1912—1919**: **Марыя Адэлаіда** (1894—1924), дачка папярэдняга
* **1919—1964**: **Шарлота** (1896—1985), сястра папярэдняй
*: муж Фелікс Бурбон-Пармскі (1893—1970)

; Пармскія Бурбоны
* **1964—2000**: **Жан** (1921—2019), сын Шарлоты і Фелікса
* ** з 2000**: **Анры*' (нар. 1955), сын папярэдняга

## Гл. таксама 
* Замак Берг
* Спіс прэм'ер-міністраў Люксембурга

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

*
Катэгорыя:Спісы кіраўнікоў Еўропы
Катэгорыя:Спісы:Люксембург