Андрэй Катлярчук

**Андрэй Катлярчук** (нар. , , РСФСР) — гісторык, кандыдат гістарычных навук (1999), доктар гісторыі (PhD, 2006).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і ваеннага і настаўніцы, ураджэнцаў Турава. З бацькамі жыў у Чачні, на Палессі ў Беларусі. Скончыў гістарычны факультэт Бранскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута (1990), аспірантуру Расійскай акадэміі навук пры МАЭ РАН (Кунсткамера). Кандыдат гістарычных навук (1999). Праходзіў стажыроўку ва ўніверсітэце Упсалы (Швецыя). З 2000 жыве і працуе ў Швецыі. Абараніў доктарскую дысертацыю ў Стакгольмскім універсітэце (2006). Працаваў выкладчыкам інстытута гісторыі, гендарных даследаванняў і культуралогіі ўніверсітэта Паўднёвага Стакгольма — Сёдэрторна (Sodertorn University). Цяпер з’яўляецца выкладчыкам кафедры гісторыі Стакгольмскага ўніверсітета і старшым навуковым супрацоўнікам Школы гістарычных і сучасных даследаванняў ўніверсітэта Паўднёвага Стакгольма.

## Дзейнасць 
Кірункі навуковай дзейнасці — беларуска-расійскія, шведскія, венгерскія, украінскія сувязі, старабеларуская царкоўная гісторыя і літаратура.

Аўтар кніг «Праздничная культура в городах России и Белоруссии XVII века» (СПб, 1999), «Швэды ў гісторыі й культуры беларусаў» (Мінск, 2002, 2007; пад апекай Шведскага інстытута), «In the shadows of Poland and Russia: the Grand Duchy of Lithuania and Sweden in the European crisis of the mid-17th century» (Содэртарн, 2006), «Making The Baltic Union — The 1655 Federation Of Kedainiai Between Sweden And The Grand Duchy Of Lithuania» (2008) і шматлікіх артыкулаў на беларускай, англійскай, рускай, шведскай, украінскай і інш. мовах, у т.л. «Францішак Скарына і кола харвацкіх гуманістаў» (Кантакты і дыялогі, 2000, № 4), «Родная мова ў гісторыі царквы» (Przegląd Prawoslawny, 2000, № 12), «Король Стефан Баторий в народной культуре белорусов» (Studia Russika, T. XVIII: Budapest, 2000).

У сакавіку 2022 годзе ў суаўтарстве з доктарам сацыялогіі Мікалаем Захаравым апублікаваў адзін з першых артыкулаў пра гісторыю і сучаснасць беларуска-украінскіх адносін у кантэксце расійскага ўварвання ва Украіну, а таксама ўключнасць і стаўленне да ўварвання беларускага грамадства і рэжыма Лукашэнкі.

## Узнагароды 
* Лаўрэат Прэміі імя Ф. Багушэвіча беларускага ПЭН-цэнтра за «лепшую гістарычную кнігу» (2002)
* Лаўрэат Прэміі Паўночна-Амерыканскай асацыяцыі беларускіх даследаванняў (North American Association for Belarusian Studies) імя Зоры Кіпель за публікацыі па беларусістыцы (2007)

## Асноўныя публікацыі 
### Манаграфіі 
# In Forge of Stalin. Swedish colonists of Ukraine in the totalitarian experiments of the twenties century (Stockholm University Press/Södertörn University Academic Studies) 2014, 389 pp. ISBN 978-91-87235-96-2. http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:768629/FULLTEXT01.pdf
#: Рускае выданне: В кузнице Сталина. Шведские колонисты Украины в тоталитарных экспериментах 20 века. Москва: РОССПЭН. международная серия «История сталинизма». 2012. 224 с. ISBN 978-5-8243-1684-1. http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:579093/FULLTEXT03.pdf
# In the Shadows of Poland and Russia: the Grand Duchy of Lithuania and Sweden in the European Crisis of the mid-17th Century. PhD dissertation. Södertörn University, 2006, 347 pp. ISBN 91-89315-63-4. http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:200752/FULLTEXT01.pdf
#: 2-е перапрацаванае выданне: Making the Baltic Union. The 1655 Federation of Kedainiai between Sweden and the Grand Duchy of Lithuania. Saarbrücken: Verlag Dr. Müller, Germany, 2008. 344 pp. ISBN 978-3-639-04331-0.
#: Беларускае выданне: У ценю Польшчы і Расеі. Вялікае Княства Літоўскае і Швэцыя ў часе эўрапейскага крызісу сярэдзіны XVII ст. Мінск: Інстытут беларускіх даследаванняў, 2010, 305 с. ISSN 1392-9682. http://prastora.by/knihi/katliarcuk-andrej-u-cieniu-polscy-i-rasiei-vialikaie-kniastva-litouskaie-i-svecyia-u-casie-eurapiejskaha-kryzisu-siaredz#sthash.D0WsfkSm.dpuf
#: 2-е беларускае выданне: У ценю Польшчы і Расеі. Вялікае Княства Літоўскае і Швэцыя ў часе эўрапейскага крызісу сярэдзіны XVII ст. Смаленск: Інбелкульт, 2015, 305 с. ISBN 978-5-00076-010-9
# Швэды у гісторыі й культуры беларусаў. Мінск, 2002, 296 с. ISBN 985-6599-58-X.
#: 2-е перапрацаванае выданне: Вільнюс: Інстытут беларускіх даследаванняў, 2007. http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:860434/FULLTEXT01.pdf
# Праздничная культура в городах России и Белоруссии XVII века: официальные церемонии и крестьянская обрядность. СПб.: Slavica Petropolitana, 2001, 240 с. Российская академия наук: Диссерт. ISBN 5-85803-177-3.http://www.livelib.ru/book/1000123027

### Артыкулы і часткі кніг 
# «Ethnic cleansing in the Barents region», The Barents Encyclopedia. Umeå, 2016.
# «Koldyczewo concentration camp» (co-authored with Martin Dean) in: The Encyclopedia of Camps and Ghettos 1933—1945, vol. V Extermination, Transit, and Forced Labor Camps for Jews. Ed. by Martin Dean & Geoffrey Megargee. Bloomington: Indiana University Press, 2016.
# «Norwegians in the Stalinist Terror: New Perspectives for Research», Fortid, 2015:2, pp.&nbsp;18-22. http://www.fortid.no/tidsskrift/download/fortid_2_2015_hires.pdf 
# «Nazi Genocide of Roma in Belarus and Ukraine: the significance of census data and census takers», Études Tsiganes, 2015:1.
# «The Memory of Roma Holocaust in Ukraine. Mass Graves, Memory Work and the Politics of Commemoration», Towards a Common Past? Conflicting Memories in Contemporary Europe. Ed. by Barbara Tornqvist-Plewa. Berlin, New York: Walter de Gruyter. 2015.
# «The 1655 Union of Keidaniai between Lithuania and Sweden: Dynastical Dimensions in Historical Perspective», Lithuania-Poland-Sweden. European Dynastic Unions and Historical-Cultural Ties, Vilnius: National Museum, 2014, pp.&nbsp;364-391.
# «The Nordic Threat: Soviet Ethnic Cleansing on the Kola Peninsula», The Sea of Identities. A century of Baltic and East European Experiences with Nationality, Class, and Gender, Norbert Götz (ed.), Södertörn University Academic Studies, vol. 60, Stockholm, Elanders, 2014, pp.&nbsp;53-83. http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:748534/FULLTEXT01.pdf
# «The Nazi genocide of Roma on the territory of occupied Ukraine: the role of Soviet path dependency in contemporary politics of memory», Holocaust and Modernity, 2014:12, [in Russian] pp.&nbsp;24-50. http://holocaust.kiev.ua/news/jurnal_nodostup/Kotljarchuk12.pdf 
# «Little Red Sweden in Ukraine: the 1930s Comintern project in Gammalsvenskby», The Lost Swedish Tribe: Reapproaching the history of Gammalsvenskby in Ukraine, Piotr Wawrzeniuk & Julia Malitska (eds.), Södertörns högskola, Huddinge, 2014, pp.&nbsp;111-149. http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:704718/FULLTEXT01.pdf
# «World War II Memory Politics: Jewish, Polish and Roma Minorities of Belarus», The Journal of Belarusian Studies. 2013:1, pp.&nbsp;7-40. http://belarusjournal.com/article/world-war-ii-memory-politics-jewish-polish-and-roma-minorities-belarus-205 
# «Kola Sami in the Stalinist terror: a quantitative analysis», Journal of Northern Studies, 2012:2, pp.&nbsp;59-82. http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:606912/FULLTEXT01.pdf
# «Tvångsnormaliseringens teknik och kollektivt motstånd. Ukrainasvenskar i Gulagarkipelagen», Historisk Tidskrift. 2011:1, pp.&nbsp;3-24. http://www.historisktidskrift.se/fulltext/2011-1/pdf/HT_2011_1_003-024_kotljarchuk.pdf 
# «Hidden History, Divided Memory: the concentration camp of Kaldycheva in Nazi-occupied Belarus», Conference paper presented at the international symposium «Nazi Camps in the Occupied Soviet Territories» Paris. The research centre Yahad-In Unum and the Université Paris-IV Sorbonne. September 19-20, 2011. DVD publication. Paris: Yahad-In Unum. 2012, vol. 4.
# SWOT 2. Analysis and Planning for Cross-border Co-operation in Northern Europe. Institute of International Sociology Gorizia. Council of Europe, 2010, chapter 4.1,. «Prospects for „good“ cross-border cooperation between Belarus and Latvia»; chapter 8 «Belarus-Latvia». http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:779068/FULLTEXT01.pdf
# «Ruthenian Protestants and the Orthodoxy in the Grand Duchy of Lithuania», Lithuanian Historical Studies. 2009:12, pp.&nbsp;41-62. ISSN 1392—2343. http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:579102/FULLTEXT02.pdf
# 10. «Історики у штанцях: білоруська наука під Лукашенком», Модерна Україна. 2007. Vol 12:1, pp.&nbsp;62-71. (In Ukrainian). http://uamoderna.com/images/archiv/12_1/4_UM_12_Doslidzennia__Kotlyarchuk.pdf
# «Paganism in the Grand Duchy of Lithuania in views of Swedish and English early modern historians», Druvius. 2008:2, pp.&nbsp;79-86. (In Belarusian).
# «Ukrainian Swedes in Komi ASSR: survival and everyday life», Skandinavskie chteniya 2008. St. Petersburg, pp.&nbsp;306-325. (In Russian). http://www.kunstkamera.ru/files/lib/978-5-88431-187-9/978-5-88431-187-9_25.pdf
# «The 1655 Union of Kedainiai between Lithuania and Sweden and the nobility of Grodno», Haradzienski palimpsest. Bialystok, 2008, pp.&nbsp;40-48.
# «Riga and commercial aspects of the Lithuanian-Swedish relations during the first half of the seventeenth century», Groninger Hanze Studies 2. Ed. Hano Brand, Poul Holm and Leos Müller. Groningen. 2007. pp.&nbsp;240-249. ISBN 978-90-6550-882-9.
# «German colonists of Ukraine and their relations with Swedish neighbours», Voprosy Germanskoi Istorii. Dnepropetrovsk, 2007. (In Russian). pp.&nbsp;27-35.
# «Students from the Grand Duchy of Lithuania at the Dutch universities: confession, social and ethnic origin and everyday life», ARCHE, 2007:11.(in Belarusian). https://store.arche.by/item/1684 
# «The pro-Swedish Advisory Council of the Grand Duchy of Lithuania in 1655—1656: the origin, structure and fate of members», Faworyci i opozycjoniści. Król a Elity polityczne w Rzeczypospolitej XV—XVII wieku. Krakow, 2006, pp.&nbsp;311-329.
# «The Second Northern War and the last Swedish operation in Belarus. A siege of Brest and conflict for the city», Belarusian Historical Review, vol. XII:1-2. 2006, pp.&nbsp;30-69. (In Belarusian with summary in Swedish). http://www.belhistory.eu/andrej-katlyarchuk-drugaya-pa%D1%9Enochnaya-vajna-i-aposhnyaya-shvedskaya-aperacyya-%D1%9E-vkl-abloga-berascya-1657-g-i-sprechka-za-mesta/
# «The tradition of Belarusian Statehood: a war for the past», Contemporary Change in Belarus. Baltic and Eastern European Studies. Vol. 2. Södertörn University. 2004, pp.&nbsp;41-72. ISBN 91-85139-02-5.
# «Diplomatic relations between Sweden and Ukraine in 1654—1660», Ukraina i sosednie gosudarstva v XVII. Sankt Petersburg, 2004, pp.&nbsp;90-107. (In Russian).
# «The image of Swedes in Belarusian literature», Annus Albaruthenicus, 2002, vol. 3, pp.&nbsp;79-93.
# «Karl XII and Belarusian folklore», Skandinavskie chteniya 2002. St. Petersburg, pp.&nbsp;419-427. (In Russian). http://www.kunstkamera.ru/index/science/books/books/skandinavskie_chtenia2002/
# «Karl XII in Mahileu», Past and present history of Mahileu. The materials of the international conference. Mahileu. 2001, pp.&nbsp;95-99. (In Belarusian).
# «Polish-Church-Slavonic dictionary of Simeon Polatski in Sweden», Contacts and dialogues. The journal of the International Association for Belarusian studies. Minsk, 2001, vol.6. pp.&nbsp;31-42. (In Belarusian).
# «Belarusian minority in the Bryansk region of Russia», ARCHE, 2001:2, pp.&nbsp;155-166. (In Belarusian). http://arche.bymedia.net/2001-2/katla201.html 
# «Swedes in history and folklore of Belarusians», Skandinavskie chteniya 1998. St. Petersburg, 2000, pp.&nbsp;187-193. (In Russian). http://urss.ru/cgi-bin/db.pl?lang=Ru&blang=ru&page=Book&id=71419
# «The Bakhtin’s theory and the studies of Belarusian popular culture», Dialogue. Carnival, Chronotop. International Bakhtin Journal, 1998, 3 (24), pp.&nbsp;46-59. (In Russian). http://nevmenandr.net/dkx/?y=1998&n=3&abs=KOTL
# Православная церковь в Великом княжестве Литовском // Вестник Белорусского православного экзархата. — 1998. — № 1. — С. 7 — 25.

### Рэцэнзіі 
* Weiss-Wendt, Anton (ed.), The Nazi genocide of the Roma: reassessment and commemoration, Berghahn Books, New York, 2013, in: Holocaust and Modernity, 2014:1, pp.&nbsp;105-118. http://holocaust.kiev.ua/
* Deland, Mats. Purgatorium: Sverige och andra världskrigets förbrytare. Stockholm: Atlas.2012, in: Arche, ISSN 1392-9682, Vol. 5, pp.&nbsp;166-172. http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:749122/FULLTEXT02.pdf
* Audronė Janužytė Historians as Nation State-Builders: the Formation of Lithuanian University 1904—1922. 2006, in: Nordisk Østforum, ISSN 0801-7220, Vol. 20: 4, pp.&nbsp;459-461. http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:579147/FULLTEXT02.pdf
* Bernhard Chiari. Alltag hinter der Front: Besatzung, Kollaboration und Widerstand in Weißrußland 1941—1944. Düsseldorf, 1998. Ab Imperio. 2007:3. pp.&nbsp;482-492. http://abimperio.net/cgi-bin/aishow.pl?state=srch&idlang=2&s=котлярчук
* Gaunt David, Levine Paul A. and Palosuo Laura (eds). 2004. Collaboration and Resistance during the Holocaust. Belarus, Estonia, Latvia, Lithuania. Bern: Peter Lang, 2004. ARCHE, vol. 3. 2005. http://arche.bymedia.net/2005-3/katlarcuk305.htm 
* Eriksonas, Linas. 2004. National heroes and national identities. Scotland, Norway and Lithuania. Brussels. 320 pp. Belarusian Historical Review, 2004:11. http://www.belhistory.eu/eriksonas-linas-national-heroes-and-national-identities-scotland-norway-and-lithuania-andrej-katlyarchuk/
* Lindner, Rainer. 1999. Historiker und Herrschaft: Nationsbildung und Geschichtspolitik in Weissrussland im 19. und 20. Jahrhundert. München. ARCHE. Minsk, 2004:2. http://arche.bymedia.net/2004-2/katlarcuk204.htm 
* Stone, Daniel. 2001. The Polish-Lithuanian state, 1386—1795. Seattle: University of Washington Press, 2001. 374 p. ARCHE, vol. 5. 2003. http://arche.bymedia.net/2003-5/katl503.html 
* Snyder, Timothy. 2003. The reconstruction of Nations. Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus 1569—1999. Yale University, USA. 367 p. ARCHE, vol. 2. 2003. http://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=12676

## Спасылкі 
* *Катлярчук А.* Беларусы Бранскага краю: Этнічная гісторыя і сучаснасць  // Arche № 2(16), 2001.
* *Катлярчук А.* Нацыянальнае канструяваньне Міцкевіча, або What Tomas Venclova did not say in Harvard // Arche № 4(44), 2006.
* *Лашкевіч К.* Андрэй Катлярчук: Найвялікшы міф нашай гісторыі — «ВКЛ — беларуская дзяржава»  // TUT.BY: Грамадства, 9 снежня 2009.

Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі