open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мечыслаў Лісевіч

**Мечыслаў Лісевіч** (; ) — польскі лётчык, пісьменнік, паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1887 годзе ў Львове. Журналіст, літаратар і кіраўнік львоўскіх гарадскіх тэатраў. Аўтар шэрагу твораў (у т. л. «Нарачанскія хронікі», «Дзе сэрцы б’юцца гарачэй», «З памятных дзён. Успаміны ад’ютанта», п’ес і вершаў, у тым ліку і для дзяцей. У эміграцыі часоў ІІ Сусветнай вайны — афіцэр-пасланнік МУС у Парыжы), штабны ад’ютант генерала Уладзіслава Сікорскага, затым у камандаванні Польскіх паветраных сіл у Вялікабрытаніі. Памёр у 1975 годзе ў Лондане.

Жонка, адбыўшы колькі гадоў у бальшавіцкім канцлагеры ў Расіі, праз Палестыну і Паўднёвую Афрыку выехала ў Англію, дзе праз тры гады пасля сканчэння ІІ Сусветнай вайны сям’я ўз’ядналася.

## Крыніцы 
## Літараура 
* *Алесь Бразгуноў*. Маленькі чалавек на вялікай вайне: «Нарачанскія хронікі» Мечыслава Лісевіча // Беларуска-польскія моўныя, літаратурныя, гістарычныя і культурныя сувязі. Да 220-годдзя з дня нараджэння Адама Міцкевіча: зб. арт. па матэрыялах міжнар. навук. канф. / Беларус. дзярж. ун-т; рэдкал.: І. Э. Багдановіч (гал. рэд.) і інш. — Мінск: БДУ, 2018.

Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Яўгенія Жулькіна

**Яўгенія Жулькіна** (нар. ) — расійская гандбалістка. Майстар спорту па гандболе. Чэмпіён Расіі па гандболе 2008—2009. Чэмпіён Расіі па гандболе 2009—2010 г. Чалец моладзевай зборнай Расіі. Член нацыянальнай зборнай рэспублікі Казахстан. Чэмпіён Азіяцкіх гульняў 2010 года. Чэмпіён Францыі па гандболе 2014—2015. Чэмпіён Рэспублікі Беларусь 2014—2015 года.
 
Скончыла Валгаградскае вучылішча алімпійскага рэзерву (2005—2008) і Валгаградскую дзяржаўную акадэмію фізічнай культуры (2006—2011).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Evgenia Zhulkina
* Инструктор тренажерного зала
* Жулькина Евгения Львовна
* https://www.handzone.net/Home/Joueur/12539/Evgenia-ZHULKINA/(https://www.handzone.net/Home/Joueur/12539/Evgenia-ZHULKINA/) 

Катэгорыя:Гандбалісткі Расіі
Катэгорыя:Выпускнікі Валгаградскай дзяржаўнай акадэміі фізічнай культуры
Мятліца сабачая

**Мятліца тонкая** (*Agrostis canina*) — від шматгадовых травяністых раслін сямейства метлюжковых.

## Апісанне 
Расліна вышынёй 30—60 см, без паўзучых падземных, але са шматлікімі ўкарочанымі вегетатыўнымі парасткамі, утварае густыя дзярніны. Лісце з вастраватымі або вузказакругленымі язычкамі. Мяцёлка пасля цвіцення сціснутая, буйная, галінкі яе шурпатыя. Кветкавая лускавіна пераважна з сагнутым асцюком.

На Беларусі расце на вільготных лугах, балотах і ў поймах рэк.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Травы
Сезон 2013/2014 ГК БНТУ-БелАЗ

У сезоне 2013/2014 жаночы гандбольны клуб «БНТУ-БелАЗ» з горада Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2013/2014 (**Чэмпіён**),
* Кубак Беларусі 2014 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
* Любоў Арышына (1988, Расія)
* Яна Баткова (1988, Украіна)
* Юлія Чарнова (1992, Расія)
* Ганна Голубева (1993, Расія)
* Дар’я Грабова (1979, Украіна)
* Анастасія Грахоўская (1996)
* Валерыя Гутава (1996)
* Марыя Канавал (1997)
* Вікторыя Краско (1990, Украіна)
* Алена Кулік (1979)
* Анастасія Мазго (1995)	
* Вольга Нікіціна (1996)
* Наталля Платанавіч (1981)
* Таццяна Рудкоўская (1997)	
* Алеся Сафонава (1979)
* Наталля Сакалоўская (1983)
* Юлія Шут (1994)
* Кацярына Сіліцкая (1993)
* Юлія Сляманава (1987, Азербайджан)
* Ганна Сухамірава (1984)	
* Ірына Трызна (1992)
* Кацярына Валяватая (1989)
* Анастасія Святлова (1992, Расія)

## Трэнеры каманды 
*  Канстанцін Шаравараў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2012/2013 ГК БНТУ-БелАЗ
* Сезон 2014/2015 ГК БНТУ-БелАЗ

## Спасылкі 
* EHF CL 2013-14 BNTU-BelAZ Minsk Reg.
* CUP WINNERS' CUP 2013-14 BNTU-BelAZ Minsk Reg.
2013/2014
БНТУ-БелАЗ
Катэгорыя:2013 год у Мінску
Катэгорыя:2014 год у Мінску
Белы лотас (тэлесерыял)

**«Белы лотас»** () — амерыканскі камедыйна-драматычны тэлесерыял рэжысёра і сцэнарыста Майка Уайта. Прэм’ера серыяла адбылася 11 ліпеня 2021 года на канале HBO.

Серыял атрымаў высокія адзнакі крытыкаў і гледачоў і ганараваўся мноствам узнагарод, уключаючы 15 прэмій «Эмі», дзве ўзнагароды «Залаты глобус», дзве ўзнагароды прэміі Гільдыі кінаакцёраў, прэмію Гільдыі прадзюсараў і сцэнарыстаў.

## Сюжэт 
Серыял расказвае пра тыдзень з жыцця адпачывальнікаў, якія прыехалі ў гатэль «Белы Лотас».

Кожны сезон «Белага Лотаса» задуманы як аўтаномны міні-серыял, які распавядае гісторыю гасцей і персаналу на працягу тыдня, на адносіны людзей ўплываюць іх розныя псіхасацыяльныя дысфункцыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2021 года
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2013

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2013** — 16-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Фінал чатырох адбыўся ў Лідзе ў красавіку 2013 года. Перамогу атрымаў клуб «БНТУ-БелАЗ».
 

## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Найлепшыя гульцы 
* левая крайняя — Наталля Коціна (Гараднічанка)
* правая крайняя — Яна Емяльяненка (Гомель)
* лінейная — Наталля Платанавіч (БНТУ-БелАЗ)
* левая паўсярэдняя — Юлія Сляманава (БНТУ-БелАЗ)
* правая паўсярэдняя — Наталля Васілеўская (Гараднічанка)
* варатар — Алеся Сафонава (БНТУ-БелАЗ)
* разыгрываючая — Карына Ёжыкава (БНТУ-БелАЗ)

Найлепшым бамбардзірам стала Кацярына Сіліцкая (БНТУ-БелАЗ)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Команда «БНТУ-БелАЗ» увезла из Лиды Кубок Беларуси по гандболу (фото)
* Обладатели Кубка Республики Беларусь среди женских команд в хронологической последовательности:
* Финал четырех
* БНТУ-БелАЗ стал обладателем Кубка Беларуси

Катэгорыя:2013 год у гандболе
Катэгорыя:2013 год у Лідзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2013 годзе
2013
Катэгорыя:Спорт у Лідзе
Шарль Кузен-Мантабан

**Шарль Гіём Мары Апалінэр Антуан Кузен-Мантабан, граф дэ Палікао** (; , Парыж — , Версаль) — французскі генерал і дзяржаўны дзеяч, найбольш вядомы сваімі дзеяннямі падчас Другой опіумнай вайны (1856—1860) і кароткім знаходжаннем на пасадзе прэм’ер-міністра Францыі ў 1870 годзе.

## Біяграфія 
Атрымаў вайсковую адукацыю, зрабіў кар’еру ў арміі, удзельнічаючы ў розных французскіх каланіяльных экспедыцыях. Асаблівую вядомасць ён здабыў у 1860 годзе падчас Другой опіумнай вайны, калі камандаваў французскімі войскамі ў Кітаі.

У верасні 1860 года яго армія разам з брытанскімі войскамі атрымала перамогу ў бітве пры Палікао — стратэгічнай пераправе праз раку Байхэ. За гэты поспех імператар Напалеон III узнагародзіў яго тытулам графа дэ Палікао. Пасля гэтай перамогі французска-брытанскія войскі ўвайшлі ў Пекін, што прывяло да падпісання Пекінскіх дамоваў, якія пашырылі еўрапейскія правы ў Кітаі.

У жніўні 1870 года, у крытычны момант Франка-прускай вайны, Напалеон III прызначыў яго прэм’ер-міністрам і вайсковым міністрам. Ён спрабаваў арганізаваць абарону Парыжа і прадухіліць паражэнне Францыі, але не змог змяніць ходу вайны. Пасля паражэння французскай арміі пад Седанам і звяржэння Другой імперыі ён эміграваў у Бельгію. Пазней ён вярнуўся ў Францыю, дзе напісаў мемуары, абараняючы свае дзеянні.

## Крыніцы
Эміль Аліўе

**Эміль Аліўе** (; , Марсель — , Сен-Жэрвэ-ле-Бэн) — французскі дзяржаўны дзеяч, юрыст і пісьменнік, вядомы сваім удзелам у палітычным жыцці Другой імперыі і кароткім знаходжаннем на пасадзе прэм’ер-міністра ў 1870 годзе, напярэдадні Франка-прускай вайны.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Марселі ў сям’і ліберальнага палітыка Дэманта Аліўе. Атрымаўшы юрыдычную адукацыю, ён стаў адвакатам і хутка праявіў сябе як абаронца рэспубліканскіх ідэалаў. У 1848 годзе быў абраны ў Нацыянальны сход, дзе падтрымліваў памяркоўныя ліберальныя погляды.

Пасля прыходу да ўлады Напалеона III у 1851 годзе спачатку крытыкаваў аўтарытарны рэжым, але паступова заняў больш памяркоўную пазіцыю. Ён стаў адным з лідараў так званай «ліберальнай імперыі», якая імкнулася правесці рэформы і пашырыць ролю парламента.

У 1869 годзе Аліўе ўзначаліў кааліцыю памяркоўных лібералаў, а 2 студзеня 1870 года Напалеон III прызначыў яго кіраўніком першага парламенцкага ўрада Другой імперыі, у якім ён таксама заняў пасаду міністра юстыцыі.

Адной з ключавых падзей яго прэм’ерства стала эскалацыя адносін з Прусіяй. Спачатку ён сумняваўся ў мэтазгоднасці вайны, але ў ліпені 1870 года падтрымаў яе аб’яўленне, заявіўшы, што прымае гэта «з лёгкім сэрцам». Аднак французская армія хутка пацярпела паражэнне, што прывяло да крызісу. Пасля катастрофы пад Седанам (2 верасня 1870 года) ён падаў у адстаўку і эміграваў у Італію.

Пазней ён вярнуўся ў Францыю і заняўся літаратурнай дзейнасцю. Галоўнай яго працай стала шматтамовая «Ліберальная імперыя» (1895—1915), у якой ён спрабаваў апраўдаць сваю палітыку.

## Крыніцы
Жак Лафіт

**Жак Лафіт** (; , Баёна — , Парыж) — французскі банкір, палітык і дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Францыі ў 1830–1831 гадах.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Баёне ў сям’і цесляра. Дзякуючы сваёй здольнасці да фінансаў, ён пераехаў у Парыж і ўладкаваўся на працу ў вядомую банкаўскую фірму, дзе хутка прасунуўся па кар’ернай лесвіцы. У 1800 годзе ён стаў кіраўніком банка і неўзабаве ператварыў яго ў адзін з найбуйнейшых фінансавых інстытутаў Францыі.

Быў прыхільнікам канстытуцыйнай манархіі і ў часы Рэстаўрацыі Бурбонаў стаў дэпутатам. Ён выступаў за ліберальныя рэформы і быў адным з вядучых фінансістаў, якія падтрымалі Ліпеньскую рэвалюцыю 1830 года. Менавіта ён адыграў важную ролю ў пераходзе ўлады да Луі-Філіпа I, якога ён лічыў гарантам ліберальнай манархіі.

У жніўні 1830 года быў прызначаны старшынёй Палаты дэпутатаў, а ў лістападзе стаў прэм’ер-міністрам. Аднак яго спроба праводзіць ліберальную палітыку сутыкнулася з супрацівам кансерватыўных сіл, і ўжо ў сакавіку 1831 года ён быў вымушаны падаць у адстаўку.

Пасля адстаўкі вярнуўся ў банкаўскую справу, але страціў значную частку свайго багацця.

## Крыніцы
Раман Дрэўс

**Раман Дрэўс**  (; ) — польскі хірург, доктар медыцынскіх навук (dr hab.), прафесар. У другой палове XX ст. знаходзіўся на чале познаньскай хірургічнай школы, лічыцаа адным з найвыбітнейшых польскіх хірургаў гэтага часу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2014

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2014** — 17-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Фінал чатырох адбыўся ў Маларыце ў красавіку 2014 года. Перамогу атрымаў клуб «БНТУ-БелАЗ».

## Першы этап 
## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Найлепшыя гульцы 
* левая крайняя — Наталля Коціна (Гараднічанка)
* правая крайняя — Дар’я Грабова (БНТУ-БелАЗ)
* лінейная — Ірына Трызна (Вікторыя-Бярэсце)
* левая паўсярэдняя — Юлія Булава (Гараднічанка)
* правая паўсярэдняя — Кацярына Сіліцкая (БНТУ-БелАЗ)
* разыгрываючая — Ганна Сцяпанава (Аркатрон)

Найлепшым бамбардзірам стала Анастасія Святлова.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. Не лыком шита Малорита
* История Чемпионата Беларуси по гандболу среди женщин из собрания Геогрия Дорбуашвили
* Обладатели Кубка Республики Беларусь среди женских команд в хронологической последовательности:
* Малорита. Финал Кубка Беларуси.

Катэгорыя:2014 год у гандболе
Катэгорыя:2014 год у Маларыце
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2014 годзе
2014
Катэгорыя:Спорт у Маларыце
Статэн-Айленд

**Статэн-Айленд** (востраў **Статэн**,  , *«Востраў Генеральных штатаў»*) — адно з пяці , размешчанае на востраве Статэн. Найбольш тэрытарыяльна аддаленая і найменш населеная з усіх адміністрацыйных акругаў Нью-Ёрка. Самая паўднёвая частка штата Нью-Ёрк. Тэрытарыяльна супадае з **акругай Рычманд** і таму аж да 1975 года раён называўся Рычманд. Статэн-Айленд стаў бора Нью-Ёрка ў 1898 годзе.
## Гл. таксама
*Бронкс
*Бруклін
*Манхэтэн
*Куінс
## Зноскі
## Літаратура
## Спасылкі
*

Катэгорыя:Раёны Нью-Ёрка
Мільчанка (рака)

**Мільчанка** або **Мільчанская канава** — рака ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток Узы. Даўжыня прыкладна 15 км. Пачынаецца ў раёне лесапітомніка ў Чыгуначным раёне Гомеля, вусце на ўсходняй мяжы Бабовіч. Рэчышча на тэрыторыі Гомеля часткова каналізавана.

## Гісторыя 
Рака вядома з картаграфічных крыніц XIX стагоддзя як **Мільча**. Тым часам цякла праз вёскі Новая Мільча, Старая Мільча, Давыдава Мільча, Асавец.

У 2-й палове XX стагоддзя, з прычыны будаўніцтва прамысловых аб’ектаў і новых мікрараёнаў Гомеля, а таксама збору сцёкавых вод, рэчышча змянілі і часткова каналізавалі.

У 1969 годзе, з прычыны падаўжэння вуліцы Барыкіна, пабудаваны мост цераз неканалізаваную частку ракі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Басейн Узы
Катэгорыя:Рэкі Гомельскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Гомеля
Луі-Мацьё Мале

**Луі-Мацьё Мале** (; , Парыж — , Эпінэ-Шамплатро) — французскі палітык, дыпламат і дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Францыі ў 1836–1837 гадах.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Парыжы ў арыстакратычнай сям’і. Пасля Вялікай французскай рэвалюцыі яго бацька быў гільяцінаваны, але сам Луі-Мацьё змог атрымаць добрую адукацыю і пачаў кар’еру як юрыст.

Сваю палітычную дзейнасць пачаў пры Напалеоне I, служачы ў якасці міністра юстыцыі. Пасля падзення Імперыі ён здолеў адаптавацца да Рэстаўрацыі Бурбонаў і быў прызначаны міністрам замежных спраў пры Луі-Філіпе I.

У 1836 годзе ён стаў прэм’ер-міністрам Францыі, але ягоны ўрад праіснаваў усяго каля года. Пасля гэтага ён працягваў удзельнічаць у палітычным жыцці.

З рэвалюцыяй 1848 года адышоў ад актыўнай палітыкі і займаўся публіцыстычнай дзейнасцю.

## Крыніцы
Дзетсадаўскі паліцэйскі

**«Дзетсадаўскі паліцэйскі»** () — амерыканская камедыя 1990 года рэжысёра Айвана Райтмана.

Фільм выйшаў у пракат у Паўночнай Амерыцы 21 снежня 1990 года і сабраў 202 мільёны долараў па ўсім свеце. Крытыкі паставіліся да яго неадназначна, хоць Шварцэнэгер заслужыў пахвалу за свае камедыйныя здольнасці і гатоўнасць разбурыць вобраз героя баевіка, які вызначыў яго кар’еру.

## Сюжэт 
Дэтэктыў Джон Кімбл і яго напарніца Фібі О’Хара палююць за наркагандляром Каллнам Крыспам. Па наяўнай інфармацыі, былая жонка Калена збегла з шасцігадовым сынам, прыхапіўшы з сабой тры мільёны долараў. Змяніўшы імёны, яны абгрунтаваліся ў мястэчку Асторыя штата Арэгон. Каб завабіць злачынца ў пастку, а заадно і абараніць дзіця, Джон уладкоўваецца працаваць выхавацелем у дзіцячы сад, які наведвае маляня.

## Узнагароды і намінацыі 
**Узнагароды**
* 1992 **«BMI Film & TV Awards»**
** BMI Film Music Award (Рэндзі Эдэльман)

* 1991 '''«Kids' Choice Awards»**
** Любімы кінаакцёр (Арнольд Шварцэнэгер)

* 1991 **«Young Artist Awards»'''
** Выдатны малады акцёрскі ансамбль у кінафільме
** Найлепшая роля маладога акцёра другога плана ў фільме (Крысціян і Джозэф Казінсы)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі 1990 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1990 года
Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures
Віктор дэ Бральі

**Ашыль-Шарль-Леонс-Віктор дэ Бральі, герцаг дэ Бральі** (; , Парыж — , Парыж) — французскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Францыі ў 1835–1836 гадах.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў арыстакратычнай сям’і, якая мела доўгую гісторыю ўдзелу ў французскай палітыцы. Яго сын Альбер пазней таксама стане палітыкамі і прэм'ер-міністрам. Падчас Вялікай французскай рэвалюцыі яго бацька быў гільяцінаваны, што істотна паўплывала на яго далейшую палітычную пазіцыю і жыццёвыя погляды.

З прыходам да ўлады караля Луі-Філіпа І стаў адным з ключавых дзяржаўных дзеячаў Францыі. Ён падтрымліваў канстытуцыйную манархію і выступаў за рэформы, якія маглі б умацаваць уладу караля, захаваўшы пры гэтым ліберальныя прынцыпы кіравання.

Займаў шэраг важных дзяржаўных пасад, уключаючы міністра юстыцыі і міністра замежных спраў. Ён быў прызначаны прэм’ер-міністрам Францыі 12 сакавіка 1835 года. Яго ўрад выконваў задачы па забеспячэнні стабільнасці і парадку ў краіне, сутыкнуўшыся з праблемамі, звязанымі з палітычнымі забойствамі і рэвалюцыйнымі рухамі. Праводзіў палітыку абмежавання свабоды прэсы і ўзмацнення паўнамоцтваў урада для стрымлівання рэспубліканскіх і сацыялістычных рухаў. Яго кіраванне адзначылася прыняццем рэпрэсіўных законаў, накіраваных на барацьбу з апазіцыяй.

Ён пакінуў пасаду 22 лютага 1836 года. Пасля гэтага захаваў уплыў у палітыцы, але з цягам часу адышоў ад актыўнай дзяржаўнай дзейнасці.

## Крыніцы
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2012

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2012** — 15-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Фінал чатырох адбыўся ў Маладзечне 21-22 красавіка 2012 года. Перамогу атрымаў клуб «БНТУ-БелАЗ».

## Першы этап 
### Першыя матчы 
* Бярэзіна — Вікторыя-Бярэсце 24:32 (10:13)
* БНТУ-БелАЗ- Гараднічанка 27:25 (12:13)
* Віцебск — Гомель 25:33 (15:20)
* Друць — Аркатрон 36:32 (21:15)

### Зваротныя матчы 
* Гараднічанка — БНТУ-БелАЗ 26:27 (14:16)
* Гомель — Віцебск 46:32 (22:15)
* Вікторыя-Бярэсце — Бярэзіна 35:28 (13:12)
* Аркатрон — Друць 46:25 (24:10)

## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Найлепшыя гульцы 
* левая крайняя — Ірына Дронава (Гомель)
* правая крайняя — Паліна Луцэнка (Аркатрон)
* лінейная — Вікторыя Шаманоўская (Аркатрон)
* левая паўсярэдняя — Юлія Лук’яненка (БНТУ-БелАЗ)
* правая паўсярэдняя — Кацярына Сіліцкая (БНТУ-БелАЗ)
* варатар — Алеся Сафонава (БНТУ-БелАЗ)
Найлепшым бамбардзірам стала Карына Ёжыкава (БНТУ-БелАЗ)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Гандбол. Кубок страны. «Финал четырех». Тринадцатикратными из Молодечно
* Обладатели Кубка Республики Беларусь среди женских команд в хронологической последовательности:
* Решающий этап розыгрыша Кубка Беларуси по гандболу среди женских команд прошел 21-22 апреля в Молодечно (ФОТО)
* Кубок Беларуси. Финал четырех.
* В полуфинал Кубка Беларуси вышли команды БНТУ, Берестье, Аркатрон и Гомель 
* Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи.18.01.2012 

Катэгорыя:2012 год у гандболе
Катэгорыя:2012 год у Маладзечне
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2012 годзе
2012
Катэгорыя:Спорт у Маладзечне
Альбер дэ Бральі

**Жак Віктор Альбер дэ Бральі, герцаг дэ Бральі** (, ,  — , ) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, двойчы прэм’ер-міністр Францыі з 1873 па 1874 год і ў 1877 годзе.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Парыжы ў арыстакратычнай сям’і, якая займала важнае месца ў палітычным жыцці Францыі. Яго бацька, Віктор дэ Бральі, быў прэм’ер-міністрам Францыі ў часы Ліпеньскай манархіі. З дзяцінства атрымаў выдатную адукацыю і захапляўся гісторыяй і палітыкай.

Ён пачаў сваю кар’еру як гісторык і пісьменнік, але з цягам часу перайшоў у палітыку, дзе падтрымліваў манархічныя і кансерватыўныя ідэі. Яго галоўнай мэтай было ўмацаванне ўлады манархістаў у рэспубліканскай Францыі.

Упершыню стаў прэм’ер-міністрам Францыі 24 мая 1873 года. Яго ўрад выступаў за ўзмацненне манархічных тэндэнцый і абмежаванне ўплыву рэспубліканцаў. Ён імкнуўся аднавіць манархію, але сутыкнуўся з супрацівам у парламенце. У выніку яго першы тэрмін скончыўся 16 лістапада 1874 года.

У 1877 годзе ён зноў заняў пасаду прэм’ер-міністра пасля крызісу, звязанага з палітычнай нестабільнасцю. Аднак гэты ўрад праіснаваў усяго некалькі месяцаў, бо рэспубліканскія сілы мелі вялікую падтрымку ў грамадстве. Ён пакінуў пасаду 19 лістапада 1877 года пасля паразы манархістаў на парламенцкіх выбарах.

Быў адным з апошніх буйных манархістаў, якія спрабавалі аднавіць каралеўскую ўладу ў Францыі. Пасля яго сыходу з палітыкі манархічны рух у краіне паступова страціў уплыў. Ён таксама застаўся ў гісторыі як таленавіты гісторык і пісьменнік, які прысвяціў шмат прац даследаванню французскай палітычнай гісторыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Хлопцы (тэлесерыял)

**«Хлопцы»** () — амерыканскі супергеройскі тэлесерыял, створаны Эрыкам Крыпке для стрымінгавай платформы Amazon Prime Video. Першы сезон выйшаў 26 ліпеня 2019 года.

Серыял быў намінаваны на восем прэмій «Эмі», у тым ліку ў катэгорыі «Найлепшы драматычны серыял» у 2021 годзе, а таксама заваяваў сем узнагарод Critics' Choice Super Awards і шэсць узнагарод Astra TV Awards.

## Сюжэт 
Дзеянне серыяла адбываецца ў свеце, дзе існуюць супергероі. Менавіта яны з’яўляюцца сапраўднымі зоркамі. Іх усё ведаюць і любяць. Але за бачным фасадам хаваецца вельмі змрочны свет людзей і сексу, а большасць герояў — у жыцці не самыя прыемныя. Процістаіць ім атрад, неафіцыйна вядомы як «Хлопцы».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2019 года
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы ЗША
Гета ў Лахве

**Гета ў Лахве** (1 красавіка — 3 верасня 1942) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў вёскі Лахва Лунінецкага раёна і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
У 1939 годзе ў Лахву прыбыла вялікая колькасць яўрэйскіх бежанцаў з Польшчы. 8 ліпеня Лахва была захоплена нямецкімі войскамі. Нацысцкая акупацыя доўжылася 3 гады — да 9 ліпеня 1944 года.

1 красавіка 1942 года немцы, рэалізуючы гітлераўскую праграму знішчэння яўрэяў, стварылі тут гета. Гета знаходзілася ў цэнтры вёскі. У ім размясцілі больш за 2000 чалавек у 40—50 дамах, а тэрыторыю абгарадзілі плотам з калючым дротам. У кожным пакоі туліліся па 3—4 сям’і. Ежы ў гета практычна не было, людзі апухалі ад голаду і паміралі. Вязняў выкарыстоўвалі на прымусовых работах.

Немцы і паліцаі штодня здзекаваліся над габрэямі і забівалі іх. Акрамя памерлых ад пабояў і ад невыносных умоў жыцця, з ліпеня 1941 года да 3 верасня 1942 года ў Лахве былі расстраляныя 197 прадстаўнікоў нацыянальнасці.

3 верасня яўрэяў выгналі з дамоў, і жандары з паліцаямі паспрабавалі вывесці калоны вязняў да загадзя выкапанай ямы. У гэты час яўрэі-падпольшчыкі арганізавалі падпал будынка юдэнрата. Неўзабаве ў гета загарэліся дамы, і вязні напалі на немцаў і калабарантаў. Паўстанне ўзначальвалі І. Рохчын і Б. Лапацін. У пажары і ад куль у гета загінула каля 800 чалавек. Былі расстраляныя і тыя, хто спрабаваў уцячы, і тыя, хто заставаўся ў гета. Пры гэтым, па розных даных, да 1000 вязняў здолелі прарваць ачапленне і сысці, з іх 500—600 дасягнулі лесу. У найбліжэйшыя пасля гэтага дні 350 чалавек з уцекачоў былі схопленыя і забітыя. Немцы зладзілі на выратаваных сапраўднае паляванне і прызначылі за злову габрэя ўзнагароду для мясцовага насельніцтва — два кілаграмы цукру.

У жывых засталіся толькі каля 600 жанчын, дзяцей і старых. Іх пад канвоем прыгналі да ямы на тэрыторыі рыбгаса. За 20—30 метраў ад ямы ім загадвалі распрануцца, затым па 5 чалавек сілай сутыкалі ў яму, дзе яны павінны былі легчы на зямлю. Па чарзе людзей заганялі і расстрэльвалі з аўтаматаў стрэламі ў патыліцу. Да 16 гадзін дня ўсе яўрэі былі забітыя.

Усяго з лахвінскіх яўрэяў выжыла 120—150 чалавек, многія з якіх затым ваявалі ў партызанскіх атрадах.

## Памяць 
У 1973 годзе ў Лахве на магіле забітых яўрэяў устаноўлена стэла, рэканструяваная ў 1992 годзе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Лахва
Катэгорыя:Лахва (Лунінецкі раён)
Катэгорыя:Гісторыя Лунінецкага раёна
Смаўжовыя п’яўкі

**Смаўжовыя п’яўкі** (*Glossiphonia*) — род хобатных п’явак падсямейства  сямейства . У род уключаюць 4 віды.

## Апісанне 
Агульная даўжыня дасягае 10-30 мм. Знешнасцю падобныя на прадстаўнікоў роду . Маюць 3 пары вачэй, пры гэтым першая (пярэдняя) з’яўляецца скапленнем, з больш дрэнным зрокам. Цела шырэйшае, чым у . На спінным баку тры пары падоўжных шэрагаў сасочкаў, з якіх сярэднія развіты лепш за іншыя.

Афарбоўка вагаецца ад зелянява-карычневага да бурага колеру з рознымі адценнямі, даволі пярэстая.

## Спосаб жыцця 
Сустракаюцца толькі ў прэснаводных рэках, азёрах, сажалках і іншых вадаёмах. Трымаюцца невялікай глыбіні, каля раслін. Даволі павольныя як на п’явак. Яны нападаюць на малюскаў, лічынак насякомых, часам — на іншых п’явак.

Размнажэнне адбываецца з дапамогай падскурнай імплантацыі сперматафораў. Адкладае да 120 яец у некалькіх коканах. Яйцы ў коканах прымацоўваюцца да раслін або цвёрдай паверхні. Інкубацыйны перыяд доўжыцца 1-2 месяцы. Калі эмбрыёны вылупляюцца, яны прымацоўваюцца да цела маці п’яўкі.

Працягласць жыцця да 3 гадоў.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Паўночнай Амерыцы і Еўропе.

## Віды 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.) (2011). Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.. Species 2000: Reading, UK.. Retrieved on 24 september 2012.

Катэгорыя:Плоскія п’яўкі
Лола Бадалава

**Лола Бадалава** (1928, Ташкент, Узбекская ССР — 25 верасня 1991, Ташкент, Узбекістан) — узбекская  тэатра, кіно і дубляжа. Заслужаная артыстка Узбекскай ССР.

## Біяграфія 
Лола Бадалава нарадзілася ў Ташкенце. Пасля заканчэння сярэдняй школы ў 1945 годзе скончыла школу-студыю кінаакцёра пры кінастудыі «Узбекфільм». Пазней паступіла ў Ташкенцкі тэатральна-мастацкі інстытут імя А. Астроўскага (цяпер ), які скончыла ў 1951 годзе па спецыяльнасці «Акцёрскае майстэрства драматычнага тэатра і кіно».

## Кар’ера 
Акцёрскую кар’еру Лола Бадалава пачала ў 1946 годзе ў Дзяржаўным драматычным тэатры імя Хамзы. На сцэне гэтага тэатра выканала каля ста роляў .

Яе кінакар’ера пачалася з эпізадычнай ролі ў фільме «Тахір і Зухра» (1945) рэжысёра . Яе першай буйной роляй стала роля Лолы ў фільме «Бура» рэжысёраў Р. Козінцава і Л. Траўберга.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Лола Бадалава на сайце IMDb
* Лола Бадалава.
Eresus walckenaeri

**Eresus walckenaerius** — від аранеаморфных павукоў сямейства  родам з усходняга Міжземнамор’я.

## Апісанне 
Хоць самцы віду вельмі падобныя на самцоў відаў  або , самкі дасягаюць 4 см у даўжыню. У самак на апістоме часта маецца чырвоная палоска. Дарослых самцоў можна сустрэць з красавіка па чэрвень.

## Спосаб жыцця 
Іх дзіўныя ружовыя сеткі сплятаюцца пад камянямі. У адным яйцавым мяшочку змяшчаецца некалькі сотняў яец, і павучаты, імаверна, рассяляюцца значна хутчэй, чым у іншых відаў роду, так што іх не знаходзяць вялікімі скапленнямі.

## Размеркаванне 
Прадстаўнікі віда сустракаюцца на паўднёвых Балканах, у паўднёвай Італіі, Турцыі і на астравах Эгейскага мора.

## Назва 
Відавая назва дадзена ў гонар Шарля Валькенера.

## Падвіды 
*Eresus walckenaeri moerens* C. L. Koch, 1846 (Афганістан)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Павукападобныя Еўразіі
Катэгорыя:Аранеаморфныя павукі
Андрэй Пятровіч Вардамацкі

**Андрэй Пятровіч Вардамацкі** (нар. 14 студзеня 1956, пасёлак Джар-Курган, Сурхандар’інская вобласць, Узбекістан) — беларускі сацыёлаг і філосаф. Доктар сацыялагічных навук (1992), кандыдат філасофскіх навук (1983)).

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе тэарэтыка-метадалагічныя праблемы аксіялогіі і палітычнай сацыялогіі. Распрацаваў міждысцыплінарную канцэпцыю каштоўнасных арыентацый асобы і сацыяльных груп з улікам філасофскіх, культуралагічных, сацыялагічных і сацыяльна-псіхалагічных аспектаў.

## Творы 
* Моральная регуляция поведения личности. Мн., 1987.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:сацыёлагі Беларусі
Катэгорыя:філосафы Беларусі
Катэгорыя:Аксіялогія
Падызэ

**Падызэ** () — вёска ў воласці Ляэнэ-Хар'ю павета Хар'юмаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстонія 2017 года была адміністрацыйным цэнтрам аднайменнай воласці.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Вайда (Эстонія)

**Вайда** () — пасёлак у воласці Раэ павета Хар'юмаа на поўначы Эстоніі. Размешчаны за 21 км на паўднёвы ўсход ад Таліна, каля дарогі Талін-Тарту (E263).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Кадака (Раэ)

**Кадака** () — вёска ў Эстоніі. Уваходзіць у склад воласці Раэ (павет Хар'юмаа).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Уладзімір Анатолевіч Якаўлеў

**Уладзімір Анатолевіч Якаўлеў** (; нар. 25 лістапада 1944, , Якуцкая АССР, РСФСР, СССР) — расійскі дзяржаўны, палітычны і грамадскі дзеяч.

Член Савета Федэрацыі Федэральнага сходу Расійскай Федэрацыі ад Санкт-Пецярбурга (1996—2002). Губернатар Санкт-Пецярбурга (1996—2003). Член прэзідыума Дзяржаўнай рады Расійскай Федэрацыі (2000—2001). Намеснік старшыні ўрада Расійскай Федэрацыі (2003—2004). Паўнамоцны прадстаўнік прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ў Паўднёвай федэральнай акрузе (2004). Міністр рэгіянальнага развіцця Расійскай Федэрацыі (2004—2007).
Кадака

**Кадака**:
* Вуліца Кадака
* Кадака (Ляэнэмаа)
* Кадака (мікрараён)
* Кадака (Пярнумаа)
* Кадака (Рапламаа)
* Кадака (Раэ)
Лізавета Іванаўна Сосіна

**Лізавета Іванаўна Сосіна** () — савецкі і беларускі трэнер па лёгкай атлетыцы, заслужаны трэнер БССР (1976).

## Біяграфія 
Нарадзілася 1 сакавіка 1932 года.

У 1959 годзе скончыла Інстытут імя П. Ф. Лесгафта.

Працавала трэнерам у Ленінградзе. У 1972 годзе разам з мужам П. Н. Гойхманам пераехала жыць і працаваць у Мінск.

Сярод выхаванцаў — Юры Тармак, Аляксандр Грыгор’еў, Таццяна Бойка, Андрэй Санковіч, Таццяна Конікава, Алег Шэпель.

Памерла 26 сакавіка 2015 года.

## Ушанаванне памяці 
* З 1996 года ў Мінску праводзіцца штогадовы турнір па скачках у вышыню на прызы П. Н. Гойхмана і Л. І. Сосінай.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры па лёгкай атлетыцы
Андрэй Валянцінавіч Кузьмін

**Андрэй Валянцінавіч Кузьмін** (; нар. 1973) — расійскі гісторык, кандыдат гістарычных навук (2013).

Скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Расійскага дзяржаўнага гуманітарнага ўніверсітэта. У 1999 годзе абараніў выпускную кваліфікацыйную працу на тэму «Генеалогія княжацкіх і баярскіх родаў Паўночна-Усходняй Русі ў XIII — пачатку XV ст.» (кафедра «Крыніцазнаўства і дапаможныя гістарычныя дысцыпліны» гісторыка-архіўнага інстытута РДГУ; навуковы кіраўнік — дацэнт, кандыдат гістарычных навук Ігар Мікалаевіч Данілеўскі). У 2002 годзе скончыў вочную аспірантуру Інстытута расійскай гісторыі Расійскай акадэміі навук.

У кастрычніку 2002—2007 годзе — навуковы супрацоўнік навукова-даследчага аддзела рукапісаў Расійскай дзяржаўнай бібліятэкі. З чэрвеня 2007 — старшы, са снежня 2008 — вядучы навуковы супрацоўнік НДА кніг і чытання РДБ. Таксама, у 2003—2008 гадах — старшы навуковы рэдактар «Рускай рэдакцыі» царкоўна-навуковага цэнтра «Праваслаўная энцыклапедыя». Аўтар многіх артыкулаў Праваслаўнай энцыклапедыі.

У 2013 годзе ў ІРГ РАН абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Тытулаваная і нетытулаваная знаць Паўночна-Усходняй Русі XIII — першай чвэрці XV ст.: (гісторыка-генеалагічнае даследаванне)» (навуковы кіраўнік доктар гістарычных навук Надзея Аляксандраўна Собалева).

Абшар навуковай дзейнасці — гісторыя, крыніцазнаўства, генеалогія і археалогія Расіі і краін Цэнтральнай і Усходняй Еўропы. Спецыяліст па генеалогіі ваенна-служылай знаці Усходняй Еўропы і генеалогіі святых падзвіжнікаў XIII—XV стагоддзяў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Кляштар Падызэ

**Падызэ** () — руінаваны цыстэрцыянскі кляштар, заснаваны ў пачатку XIV стагоддзя манахамі з Дзюнамюндэ ў мястэчку Падызэ аднайменнай воласці на паўночным захадзе Эстоніі.

## Гісторыя 
23 сакавіка 1305 года падчас працяглай грамадзянскай вайны ў Лівоніі пробашч кляштара Дзюнамюндэ абат Ліберт прадаў спустошаны рыжанамі кляштар Лівонскаму ордэну і яго магістра Готфрыду фон Рогэ за 4000 кёльнскіх марак. Пасля заключэння здзелкі, каля 200 манахаў перабраліся ў воласць Падызэ, дзе заснавалі новую мясціну.

У 1317 годзе пачалося будаўніцтва мураванага будынка, якое, згодна з распараджэннем караля Даніі Эрыка Менведа, павінна было стаць умацаваным. Падчас паўстання эстонскіх сялян 1343 года кляштар быў разбураны, і манахаў, якія, паводле слоў сялян, «былі дастаткова вінаватыя», забілі. Пасля падаўлення паўстання пачалося будаўніцтва новага кляштара-крэпасці.

У 1622 годзе ўладанні Падызэ былі нададзены бургамістру Рыгі Томасу фон Раму (Thomas von Ramm).

Кляштар Падызэ прымаў важны ўдзел у барацьбе за Лівонію ў часы Лівонскай вайны. Пазней уласнікі мызы Падызэ выкарыстоўвалі яго як жылы будынак. У 1766 годзе кляштар згарэў і з таго часу стаіць у развалінах. Пачынаючы з 1936 г. разваліны кляштара з перапынкамі падвяргаліся кансервацыі.

Пасля пажару побач з кляштарам пачалося ўзвядзенне панскага будынка мызы. У якасці будаўнічага матэрыялу выкарыстоўваліся камяні з кляштарных руін. Мыза належала нашчадкам Томаса фон Рама да яе экспрапрыяцыі ў 1919 годзе.

Катэгорыя:Кляштары Эстоніі
Катэгорыя:Збудаванні Эстоніі ў гатычным стылі
Крысціян III

**Крысціян III** (; 12 жніўня 1503, Готарп — 1 студзеня 1559, Кольдынг) — кароль Даніі з 29 ліпеня 1536 года (абвешчаны каралём у выгнанні 19 жніўня 1535) і Нарвегіі з 1 красавіка 1533. Старэйшы сын дацкага караля Фрыдэрыка I і яго першай жонкі Ганны Брандэнбургскай. Правёў лютэранскую рэформу (1536) і, усталяваўшы трывалыя сувязі царквы і кароны, заклаў асновы абсалютызму дацкай манархіі XVII стагоддзі.

## Сям’я 
29 кастрычніка 1525 года Крысціян ажаніўся ў замку Лауэнбург (Эльба) Лауэнбург на Даратэя Саксен-Лауэнбургская. У іх было пяцёра дзяцей:
# Ганна Дацкая (1532—1585) Ганна Дацкая] (1532—1585) — жонка Саксонія (курфюрства) саксонскага Курфюрст а Аўгуст, курфюрст саксонскі Аўгуста;
# Фрэдэрык II (1534—1588) — кароль Даніі;
# Магнус (1540—1583)— кароль Лівоніі;
# Ганс II (1545—1622) — герцаг Шлезвіг-Гольштэйн-Зондэрбург-Плёна;
# Даратэя Дацкая (герцагіня Браўншвейг-Люнебурга) Даратэя Дацкая] (1546—1617) — жонка князя Вільгельм Малодшы (князь Браўншвейг-Люнебурга) Вільгельма Браўншвейг-Лю.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Крысціян III

Катэгорыя:Каралі нарвежскія
Катэгорыя:Каралі дацкія
Кадака (мікрараён)

**Кадака** () — мікрараён у раёне Мустамяэ горада Таліна, сталіцы Эстоніі. Размешчаны ў заходняй частцы Таліна. Мяжуе з мікрараёнамі Вескіметса, Лілекюла, Сяэзэ, Мустамяэ, Вана-Мустамяэ, Астангу і Вяйке-Ыйсмяэ. Плошча — 2,81 км².

## Вуліцы 
Асноўныя і самыя працяглыя вуліцы мікрараёна Кадака: Аяндзі, Акадээмія, Кадака, Лакі, Мустамяэ, Мяэалузэ, Мяэпеалсэ, Рая, А. Х. Тамсаарэ, Эхітаятэ.
Катэгорыя:Мікрараёны Таліна
Вуліца Кадака

**Вуліца Кадака** () — вуліца ў горадзе Таліне, сталіцы Эстоніі.

## Геаграфія 
Праходзіць праз мікрараёны Лілекюла, Кадака і Мустамяэ. Працягласць — 3,748 км.

Пачынаецца адгалінаваннем ад вуліцы Мустамяэ, амаль прамым адрэзкам (даўжынёй каля 650 метраў) ідзе да скрыжавання з вуліцай Лакі, крута паварочвае на паўднёвы ўсход і ідзе амаль прамым адрэзкам (даўжынёй крыху больш за кіламетр) да скрыжавання з вуліцамі Эхітаятэ і Тамдася) працягваецца да скрыжавання з вуліцай Акадээмія і далей працягваецца да тупіку ў мікрараёне Астангу. На адлегласці каля 650 метраў ад скрыжавання з вуліцай Акадээмія ад вуліцы Кадака адгаліноўваецца на поўдзень бульвар Кадака. Працягласць вуліцы — 3748 м.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Вуліцы Таліна
Валерый Юр’евіч Ярмошка

**Валерый Юр’евіч Ярмошка** (нар. ) — беларускі эканаміст. Кандыдат эканамічных навук (2008).

## Біяграфія 
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. Скарыны (2001), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2010). Працаваў у Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (2001—2008), Гомельскім аблвыканкаме, арганізацыях Гомельскай вобласці і Апараце Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2008—2013), Упраўленні справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2013—2015, начальнік галоўнага ўпраўлення эканомікі, фінансаў і гандлю). З 2015 — у страхавой кампаніі «Прамтрансінвест», генеральны дырэктар. Ад 5 студзеня 2024 года прызначаны генеральным дырэктарам Беларускага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Белэксімгарант».

## Выбраная бібліяграфія 
* Оптимизация структуры акционерного капитала как фактор повышения его эффективности / Ермошко В. Ю. — Гомель, 2007.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* unicat.nlb.by

Катэгорыя:Кандыдаты эканамічных навук
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Гета ў Лунінцы

**Гета ў Лунінцы** (сакавік — 4 верасня 1942) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў горада Лунінец і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
У 1931 годзе ў Лунінцы пражывалі 2232 (8072) яўрэя — 22,3% жыхароў. На 1 верасня 1939 года ў горадзе жылі 4153 яўрэі (1743 мужчыны, 1470 жанчын і 940 дзяцей) — 36,4% насельніцтва.

Горад быў заняты нямецкімі войскамі 10 ліпеня 1941 года. Акупацыя доўжылася 3 гады — да 10 ліпеня 1944 года.

10 жніўня (у ліпені) 1941 года нацысты пад падставай рэгістрацыі і накіравання на працу сабралі 1312 лунінецкіх мужчын-яўрэяў ва ўзросце ад 18 да 60 гадоў і расстралялі ва ўрочышчы Могула.

Перад расстрэлам з калоны былі адабраны 100 рамеснікаў і адпраўленыя назад. Іх таксама неўзабаве расстралялі — у сярэдзіне кастрычніка.

## Памяць 
У 1967 годзе на брацкай магіле ахвяр генацыду яўрэяў у Лунінцы ва ўрочышчах Могула і Бараўшчына (вуліца Прамысловая) быў усталяваны абеліск.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Лунінец
Катэгорыя:Гісторыя Лунінецкага раёна
Катэгорыя:Лунінец
Штэтл

**Штэтл** (з  — «*гарадок*») — невялікі населены пункт (мястэчка), большасць насельніцтва якога з’яўляюцца яўрэямі. 

Найбольшае распаўсюджанне штэтлы атрымалі на тэрыторыі Расійскай імперыі, а менавіта на землях былых Рэчы Паспалітай і Вялікага Княства Літоўскага.

Фарміраванне штэтлаў пачалося ў другой палове XVII стагоддзя. У гэты час землі Рэчы Паспалітай выпрабоўвалі дэмаграфічны крызіс, выкліканы вайной з Расіяй 1654—1667 гадоў. Страта насельніцтва кампенсавалася за кошт яўрэйскіх бежанцаў з Заходняй Еўропы. Ужо ў наступным стагоддзі габрэі складалі значную частку гарадскіх жыхароў. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай расійскі царскі ўрад увёў мяжу аселасці і пачаў праводзіць палітыку высялення яўрэяў з сельскай мясцовасці ў гарады і мястэчкі. Менавіта тады штэтлы канчаткова аформіліся. Да канца XIX стагоддзя толькі на беларускіх землях каля 65% ад усяго насельніцтва мястэчак былі яўрэямі.

Для штэтлаў былі характэрны наступныя асаблівасці:
* Традыцыі самакіравання, якое ажыццяўлялася асаблівым органам — кагалам.
* Ізаляванае жыццё, захаванне абрадаў і традыцый, кансерватызм і сацыяльная коснасць.
* Кантроль абшчыны за жыццём і паводзінамі сваіх членаў.
* Асноўным цэнтрам сацыяльнага жыцця, як і духоўнага, а ў перыяд рэвалюцыі 1905—1907 гадоў таксама палітычнага, была сінагога.

Асноўным месцам узаемадзеяння яўрэяў з прадстаўнікамі іншых народаў быў рынак. У базарны дзень сяляне з навакольных вёсак прыбывалі ў штэтл на павозках і, прадаўшы свой тавар яўрэям, накіроўваліся з заробленымі грашыма ў яўрэйскія ж крамы. 

Першая сусветная вайна, рэвалюцыі, савецка-польская вайна і звязаныя з імі рабаванні, рэквізіцыі і пагромы нанеслі значную шкоду штэтлам. У канчатковы заняпад яны прыйшлі ў сувязі з Халакостам, калі значная частка яўрэяў Еўропы была знішчана.

## Літаратура 
* Кірыл Мяцеліца. Жыццё яўрэйскага мястэчка  // Звязда, 24 лютага 2017.

Катэгорыя:Населеныя пунктыКатэгорыя:Яўрэі ў БеларусіКатэгорыя:Яўрэі ў ЛітвеКатэгорыя:Гісторыя яўрэяў ПольшчыКатэгорыя:Гісторыя яўрэяў УкраіныКатэгорыя:Яўрэі ў Расіі
Супрасльскі абраз Маці Божай

**Супрасльскі абраз Маці Божай**, **Супрасльская Адзігітрыя** — адна з хрысціянскіх святынь Беларусі і Польшчы, ушаноўвалася праваслаўнай і грэка-каталіцкай цэрквамі.

## Гісторыя 
Паводле прыхадской кнігі Супрасльскага Дабравешчанскага манастыра ўнесена ў 1503 годзе смаленскім епіскапам Іосіфам у Супрасль у дар манастыру разам з царкоўным начыннем і богаслужэбнымі кнігамі. Пашыраная на Беласточчыне легенда сцвярджае, што абраз з’явіўся двум манахам на водах ракі Супрасль.

Іканапісны звод паходзіць ад візантыйскага абраза Маці Божай — Улахернскай Адзігітрыі («Пуцевадзіцельніцы»), напісанай паводле царкоўнага падання евангелістам Лукой непасрэдна з Багародзіцы і перанесенай у пач. XII ст. кіеўскім князем Уладзімірам Манамахам у Смаленск.

У адрозненне ад Улахернскай Адзігітрыі і яе спісаў  (гл. Смаленскі абраз Маці Божай) на Супрасльскім абразе дзіцятка Ісус трымае ў руцэ не скрутак, а кнігу; над галавой Маці Божай знаходзіцца Бог Айцец у аблоках з анёльскімі чынамі. У Супрасльскім манастыры пры архімандрыце Сергію Кімбару ў 1557 годзе абраз быў упрыгожаны сярэбранай вызалачанай шатай з каштоўнымі камянямі.

Цудатворны абраз захоўваўся ў Супраслі да 1915 года, потым у выніку наступлення германскіх войск перанесены ў Слуцк, далейшы яго лёс невядомы. Захаваліся дзве копіі, адна з якіх знаходзіцца ў царкве ў Супрасльскім манастыры.

Традыцыйны дзень ушанавання абраза — 25 сакавіка (7 красавіка), з XIX ст. таксама 23 ліпеня (10 жніўня) — дзень агульнага святкавання Смаленскай Адзігітрыі. У гэты дзень ідуць паломніцтвы да абраза.

## Літаратура 
* *Mironowicz A.* Podlaskie ośrodki i organizacje prawosławne w XVI i XVII wieku. — Dział Wydawnictw Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku, 1991. 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Цудатворныя абразы Багародзіцы
Катэгорыя:Супрасльскі Дабравешчанскі манастыр
Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2011

**Кубак Беларусі па гандболе сярод жанчын 2011** — 14-ы розыгрыш кубка Беларусі па гандболе сярод жанчын. Перамогу атрымаў клуб «БНТУ-БелАЗ».

## Першы этап 
* 20.01. Бялынічы. Друць — БНТУ-БелАЗ — 24:41.
* 23.01. Мінск. БНТУ-БелАЗ — Друць — 35:30.
* 20.01. Гродна. Гараднічанка — Аркатрон — 33:25.
* 23.01. Мінск. Аркатрон— Гараднічанка — 25:24.
* 20.01. Гомель. ГГК — Вікторыя-Бярэсце — 27:27.
* 23.01. Брэст. Вікторыя-Бярэсце— ГГК — 22:34.
* 20.01. Віцебск. Віцебск-Ганна — Бярэзіна — 40:24.
* Бабруйск. Бярэзіна — Віцебск-Ганна — 46:31.

## Паўфіналы 
## Матч за 3-е месца 
## Фінал 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. Анонс финала. Не совсем классика
* Обладатели Кубка Республики Беларусь среди женских команд в хронологической последовательности:
* Кубок Беларуси. Финал четырех
* БНТУ-БелАЗ — обладатель Кубка Беларуси
* Кубок Беларуси. Финал четырех
* Жеребьевка 1/4 финалов Кубков

Катэгорыя:2011 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2011 годзе
2011
Сезон 2010/2011 ЖГК ГГК Гомель

У сезоне 2010/2011 жаночы гандбольны клуб «ГГК» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2010/2011 (**6 месца**),
* Кубак Беларусі 2011 (**3 месца**).

## Склад каманды 
* Кацярына Цырыбка (1988)
* Яна Пашко (1994)
* Крысціна Семяненка (1992)
* Ірына Дронава (1981)
* Наталля Мароз (1989)
* Алена Кулік (1979)
* Вольга Лагуціна (1991)
* Надзея Папко (1989)
* Галіна Самадурава (1989)
* Кацярына Дубоўцава (1989)
* Кацярына Маслова (1987)
* Дыяна Ільіна (1996)
* Аксана Сафонава (1980)
* Надзея Бухал (1990)
* Ірына Фурманава (1991)
* Ірына Бушуева (1992)
* Аляксандра Дзюбак (1988)

## Трэнеры каманды 
*  Ігар Чаброў (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Маджараў (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 ЖГК ГГК Гомель
* Сезон 2011/2012 ЖГК Гомель

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. Анонс финала. Не совсем классика
* Вперемешку — и на старт!
* Кубок Беларуси. Финал четырех
* Кубок Беларуси. Финал четырех
2010/2011
Гомель
Катэгорыя:2010 год у Гомелі
Катэгорыя:2011 год у Гомелі
Сезон 2010/2011 ЖГК Віцебск-Ганна

У сезоне 2010/2011 жаночы гандбольны клуб «Віцебск-Ганна» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2010/2011 (**7 месца**),
* Кубак Беларусі 2011 (**4 месца**).

## Склад каманды 
* Мая Хурчаява (1990)
* Ганна Кузняцова (1994)
* Яна Паўлоўская (1989)
* Кацярына Шайкова (1994)
* Вікторыя Габдуліна (1992)
* Вольга Папова (1987)
* Анастасія Філарэтава (1990, Расія)
* Марыя Арлова (1989)
* Алеся Шадко (1991)
* Юлія Данілава (1991)
* Марына Жучкова (1988)
* Рэгіна Кудраўцава (1989)
* Юлія Ільюхіна (1993)
* Вераніка Гаро (1992)
* Марыя Мірзааліева (1991)
* Регіна Байкова (1991)
* Алеся Цітова (1987)
* Кацярына Кісіна (1987)
* Валерыя Ульянава (1995)

## Трэнеры каманды 
*  Уладзімір Наганаў (галоўны трэнер)
*  Вольга Глазкіна (трэнер)
*  Васіль Глазкін (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 ЖГК Віцебск-Ганна
* Сезон 2011/2012 ЖГК Віцебск-Ганна

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. Анонс финала. Не совсем классика
* Вперемешку — и на старт!
* Кубок Беларуси. Финал четырех
* Кубок Беларуси. Финал четырех
2010/2011
Віцебчанка
Катэгорыя:2010 год у Віцебску
Катэгорыя:2011 год у Віцебску
Карла (Раэ)

**Карла** () — вёска ў воласці Раэ павета Хар'юмаа на поўначы Эстоніі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Паціка

**Паціка**:
* Паціка (прыпыначны пункт)
* Паціка (Раэ)
* Паціка (Тапа)
Лехтсэ

**Лехтсэ** () — пасёлак у воласці Тапа павета Ляэнэ-Вірумаа, Эстонія. Размешчаны каля чыгункі Талін—Тапа, за 31 кіламетр ад павятовага цэнтра — горада Ракверэ. Адлегласць да валаснога цэнтра — горада Тапа — 8 км. Вышыня над узроўнем мора — 93 метры.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Гета ў Ляхавічах

**Ляхавіцкае гета** (чэрвень 1941 — май 1943) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў горада Ляхавічы і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
Перад вайной у Ляхавічах пражывалі 3656 яўрэяў, у тым ліку бежанцаў з Польшчы. Горад знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй тры гады — з 26 чэрвеня 1941 года па 6 ліпеня 1944 года.

Адразу пасля захопу горада, яшчэ да канца чэрвеня (у ліпені), нацысты перасялілі яўрэяў у гета, тэрыторыя якога займала цэнтр яўрэйскага квартала з сінагогай (сёння ўчастак каля кансервавага завода). Гета было абгароджана калючым дротам і строга ахоўвалася.

20 ліпеня (10 чэрвеня або 1 ліпеня) 1942 года немцы прыступілі да другога этапу ліквідацыі гета Ляховіч. Габрэі падпалілі гета, каля 1000 вязняў загінулі, але некаторым удалося ўцячы.

Другі помнік быў усталяваны ў 1993 годзе паміж вуліцамі імя Арлоўскага і Кастрычніцкай — на брацкай магіле вязняў гета, забітых у ліпені 1942 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ляхавічы
Ляхавічы
Катэгорыя:Гісторыя Ляхавіцкага раёна
Іньяцыа Чэфалья

**Іньяцыа Чэфалья** (; ) — каталіцкі арцыбіскуп, царкоўны дзеяч і дыпламат.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 красавіка 1975 года ў горадзе Палерма на востраве Сіцылія. Належыць да мясцовай італа-албанскай каталіцкай Царквы візантыйскага абраду.

Атрымаў святарскае пасвячэнне 6 жніўня 2003 года; інкардынаваны ў дыяцэзію П’яна-дэльі-Альбанезі. З’яўляецца доктарам кананічнага права.

Распачаў дыпламатычную службу ў Ватыкане 1 ліпеня 2006 года. Працаваў у Эквадоры, Тайландзе, Пастаянным Прадстаўніцтве Святога Пасаду пры Савеце Еўропы (Страсбур), у Секцыі адносін з дзяржавамі Дзяржаўнага сакратарыята Святога Пасаду і да прызначэння ў Беларусь — у Венесуэле. 25 сакавіка 2025 года прызначаны апостальскім нунцыем у Беларусі.

Валодае італьянскай, албанскай, французскай, англійскай, іспанскай мовамі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Апостальскія нунцыі ў Беларусі
Леанард Німай

**Леанард Сайман Німай** (; ) — амерыканскі , ,  і . Атрымаў сусветную вядомасць дзякуючы ролі Спока ў франшызе «Зорны шлях», персанажа, якога ён іграў на тэлебачанні і ў кіно амаль пяцьдзесят гадоў, ад пілотнага эпізоду, знятага ў канцы 1964 года, да яго фінальнага фільма ў 2013.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
*
Яна Баткова

**Яна Баткова** (нар. , Запарожжа, Украіна) — украінская гандбалістка. Майстар спорту Украіны.
 
Вучылася ў Запарожскім Нацыянальным тэхнічным універсітэце па спецыяльнасці «Менеджмент арганізацыі і кіраванне».

Выступала за «Матор» і «Зію», а таксама за піцерскую «Кіраўчанку». У снежня 2012 падписала паўтара гадовы кантракт з «БНТУ-БелАЗ».

Трохразовая Чэмпіёнка Украіны па гандболе.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Допіс Яна Баткова — Сучасний політик
* Batkova, YANA
* Яна БАТКОВА: «Хочу сыграть в Лиге чемпионов» + ВИДЕО
* «БНТУ-БелАЗ» подписал контракт с украинской легионеркой
* Гандбольная команда «Запорожье-ЗГИА» прекратила свое существование

Катэгорыя:Гандбалісткі Украіны
Катэгорыя:Майстры спорту Украіны
Катэгорыя:Выпускнікі Запарожскага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта