Урад Вялікага шляху

**Урад «Вялікага шляху» горада Шанхай** (, *Shanghai Shi Dadao Zhèngfǔ*) — марыянеткавы праяпонскі ўрад, які нядоўгі час існаваў у горадзе Шанхай у час Япона-кітайскай вайны.

Пасля Другой Шанхайскай бітвы японскі ўрад Каноэ стала шукаць спосабы дыпламатычнага дазволу «кітайскага інцыдэнту», бо працяглая зацяжная вайна была не ў інтарэсах Японіі: у Японіі не было сіл для падтрымання акупацыйнага рэжыму на тэрыторыі Кітая. Японскі Імперскі генеральны штаб не жадаў паўтору эксперыменту, уладкаванага Квантунскай арміяй, якая стварыла ў Маньчжурыі Маньчжоу-го, і запатрабаваў ад камандавання японскімі войскамі ў Цэнтральным Кітаі стварэння калабарацыянісцкага ўрада з кітайцаў, які б узяў на сябе адказнасць за сітуацыю ў раёне Шанхая.

З лістапада 1937 года пачаліся перамовы з бачнымі жыхарамі Шанхая пра стварэнне часовага гарадскога ўрада. У выніку японцы спыніліся на кандыдатуры Фэ Сяаяня — дырэктары Кітайскага камерцыйнага банка і кіраўніка Шанхайскай генеральнай гандлёвай палаты. Фэ быў асабістым ворагам Чан Кайшы, і ў 1927 годзе нават трапіў у турму за адмову забяспечыць таго грашамі. Пасля вызвалення з турмы Фэ бег у кантраляваную японцамі Маньчжурыю і пражыў некалькі гадоў пад японскай абаронай. Аднак Фэ не пажадаў сам узначаліць новы ўрад, і прапанаваў кандыдатуру Су Сівэня — прафесары палітычных навук і рэлігійнай філасофіі з Універсітэта Чычжы, што знаходзіўся ў Цзянване. Су сканчаў такійскі Універсітэт Васэда, і быў вядомы сваімі кансерватыўнымі палітычнымі паглядамі. Су таксама быў прыхільнікам будыйска-даоскага сінкрэтызму, што паўплывала як на абраную ім назву ўрада («Вялікі шлях», ), так і на сцяг (знак інь-ян на жоўтым фоне).

Новы ўрад хутка прыклаў высілкі для аднаўлення функцыянавання гарадскіх службаў і арганізацыі паліцыі, якую ўзначаліў Чжан Сунлінь — былы кіраўнік паліцыі правінцыі Цзянсу. Сродкі былі атрыманы за кошт збору падаткаў з усіх тавараў, што ўвозяцца ў горад і вывозяцца з горада праз лінію фронту, а ў якасці спецыялістаў Су ўзяў ва ўрад шэраг былых працаўнікоў Паўднёва-Маньчжурскай чыгункі. Су паабяцаў ачысціць Шанхай як ад камуністаў, так і ад гаміньданаўцаў. Аднак японскія ўлады не вельмі сур'ёзна ставіліся да ўрада Су, і з недаверам ставіліся да бандытаў, рэлігійных фанатыкаў і наркагандляроў, якія атрымалі ў ім пасты. Пасля таго, як Су не змог арганізаваць абяцаныя грамадскія працы (бо фінансавыя сродкі апынуліся параскраданымі яго пратэжэ), прапагандысцкая каштоўнасць урадаў рэзка зменшылася. У якасці часовай меры японцы прыцягнулі ў якасці наглядніка калабарацыяніста Ван Чжихуэя з паўночнага Кітая.

Пасля таго, як у сакавіку 1938 года Лян Хунчжи стварыў у Нанкіне Рэфармаваны ўрад Кітайскай рэспублікі, японцы ўладкавалі шэраг акцый у яго падтрымку на тэрыторыі цэнтральнага Кітая, што кантралявалася японскімі войскамі. Менш чым праз месяц Рэфармаваны ўрад прадэманстраваў сваю ўладу над Шанхаем, стварыўшы *Назіральны ямэнь* для наздора за дзейнасцю гарадскіх улад Шанхая. Су Сивэнь фармальна прызнаў уладу Рэфармаванага ўрада 3 мая 1938 года.

Пад уладай Рэфармаванага ўрада Су Сівэнь працягваў працу ў якасці кіраўніка Наглядальнага ямэня, пакуль 19 кастрычніка 1938 года яго не змяніў новы мэр Шанхая — Фэ Сяаянь.

## Літаратура 
*

*

Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Кітая
Катэгорыя:Марыянеткавыя дзяржавы Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Гісторыя Шанхая
Катэгорыя:З’явіліся ў 1937 годзе
Катэгорыя:Кітайскі калабарацыянізм