open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Медаль Нахімава

**Меда́ль Нахі́мава** — дзяржаўная ўзнагарода СССР. Заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 3.03.1944 «Аб заснаванні ваенных медалёў: медаль Ушакова і медаль Нахімава». Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РФ ад 2 сакавіка 1992 года № 2424-1 медаль пакінуты ў сістэме ўзнагарод РФ да ўступлення ў сілу Указа Прэзідэнта РФ ад 2 сакавіка 1994 года №&#x20;442 «Аб дзяржаўных узнагародах Расійскай Федэрацыі».

Медаль выкананы па праекце архітэктара М.&#x20;А.&#x20;Шэпілеўскага.

## Статут медаля Нахімава 
Медалём Нахімава ўзнагароджваліся матросы і салдаты, старшыны і сяржанты, мічманы і прапаршчыкі Ваенна-Марскога Флоту і марскіх частак пагранічных войскаў.

Узнагароджанне медалём Нахімава ажыццяўлялася:
* за ўмелыя, ініцыятыўныя і смелыя дзеянні, якія спрыялі паспяховаму выкананню баявых задач караблёў і часцей на марскіх тэатрах;
* за мужнасць, праяўленую пры абароне дзяржаўнай марской граніцы СССР;
* за самаадданасць, праяўленую пры выкананні воінскага абавязку, або іншыя заслугі падчас праходжання сапраўднай ваеннай службы ва ўмовах, спалучаных з рызыкай для жыцця.
Медаль Нахімава носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За баявыя заслугі».

Усяго было выраблена звыш **13&#x20;000** узнагароджанняў медалём Нахімава.

Палажэнне аб медалі змянялася ў 1947 і 1980 гадах.

## Апісанне 
Медаль Нахімава круглы дыяметрам 36 мм, з бронзы. Аўтары праектнага малюнка мастакі А. Л. Дыёраў, Б. М. Хоміч, М. А. Волкаў. Існуе толькі адзін тып медаля. Медаль вырабляўся з бронзы, з двух асобных дэталяў. Вушка да медаля мацавалася метадам паяння.

На адным боку змешчана рэльефная выява Нахімава ў профіль. Уздоўж краёў медаля — надпіс «Адмирал Нахимов». Ніжэй профіля Нахімава — дзве лаўровыя галіны, на перакрыжаванні якіх пяціканцовая зорачка. Па краях медаля — выпуклыя кропкі.

На адваротным боку медаля — выпуклы малюнак паруснага карабля, абрамленая кольцам з троса, накладзенага на два перакрыжаваныя якара. Круг з выявай карабля і якара апраўлены якарным ланцугом. Па краях медалі — выпуклыя кропкі.

У верхняй частцы медаля зроблена вушка, якім медаль пры дапамозе кольца злучаны з металічнай пяцівугольнай калодкай. На адваротным боку калодкі ёсць прыстасаванне для мацавання медаля да адзежы. Калодка абцягнутая шаўковай муаравай стужкай сіняга колеру з трыма белымі падоўжнымі палосамі шырынёй 3 мм кожная. Адлегласць паміж белымі палосамі 2 мм, адлегласць паміж белай паласой і краем стужкі 5,5 мм Агульная шырыня стужкі 24 мм.

## Літаратура 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 78—79. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 60—61.

## Спасылкі 
* Медаль Нахімава 
* Медаль Нахімава

Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Альдабра (група астравоў)

**Альдабра** () — група астравоў, размешчаная ў заходняй частцы Індыйскага акіяна і ўваходзіць у так званыя Знешнія Сейшэльскія астравы, самая заходняя група ў іх складзе. Агульная плошча — 176 км².

* Атол Альдабра
* востраў Асампшэн
* востраў Астоў
* атол Касмаледа

Катэгорыя:Сейшэльскія астравы
Катэгорыя:Архіпелагі паводле алфавіта
Катэгорыя:Астравы Індыйскага акіяна
Беларуска-мангольскія адносіны

**Беларуска-мангольскія адносіны** — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Манголіяй. Манголія адной з першых краін прызнала дзяржаўны суверэнітэт і незалежнасць Рэспублікі Беларусь (у снежні 1991 года). Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Манголіяй ўстаноўлены 24 студзеня 1992 года. У студзені 1992 года Манголію наведаў Старшыня Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, у верасні 2013 года адбыўся візіт Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь у Манголію.

Міністр замежных спраў Рэспублікі Беларусь наведаў Манголію ў красавіку 1996 года, а міністр замежных спраў Манголіі ажыццявіў візіт у Беларусь у траўні 2001 года. Адбыліся тры раўнды беларуска-мангольскіх кансультацый паміж МЗС (у верасні 2012 года ў г. Улан-Батар, у маі 2013 года ў г. Мінск і ў красавіку 2015 года ў г. Улан-Батар). У Манголіі па сумяшчальніцтве былі акрэдытаваныя паслы Беларусі ў КНР (В. М. Кузняцоў — 1998—2000 і В. П. Бура — 2011—2014).

Традыцыйна ў Рэспубліцы Беларусь па сумяшчальніцтве акрэдытоўваюць паслоў Манголіі ў Расійскай Федэрацыі: у 1990—1994 гг. — Н.Мішыгдорж, у 1994—1996 гг. — Н.Бавуу, у 1996—2000 гг. — Ц.Цалмон, у 2001—2005 гг. — С.Баяр, у 2005—2009 гг. — Л.Хангай, у 2009—2014 гг. — Д.Ідэўхтэн, у 2014—2015 гг. — Ш.Алтангэрэл.

У лістападзе 2004 года адкрыты консульскі пункт Манголіі ў г. Брэсце, у 2012 годзе пункт перамешчаны ў г. Мінск. У рамках рэалізацыі дамоўленасцей у сферы двухбаковых палітычных адносін 30 чэрвеня 2014 года адкрыта Пасольства Рэспублікі Беларусь у Манголіі.
6 жніўня 2014 г. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Манголіі Станіслаў Уладзіміравіч Чапурны ўручыў даверчыя граматы Прэзідэнту Манголіі Ц.Элбэгдоржу.

16-19 сакавіка 2016 года Манголію наведала беларуская дэлегацыя на чале з Намеснікам Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь Уладзімірам Сямашкам.

Манголія
Катэгорыя:Палітыка Манголіі
Беларуска-сірыйскія адносіны

**Беларуска-сірыйскія адносіны** — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Сірыйскай Арабскай Рэспублікай. Дыпламатычныя адносіны паміж дзяржавамі ўстаноўлены 26 жніўня 1993 года. З лістапада 1998 года ў г. Дамаску функцыянуе Пасольства Рэспублікі Беларусь. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол — Юрый Алегавіч Слука (з 13 лістапада 2018 года).
 
З сакавіка 2007 года ў Рэспубліцы Беларусь функцыянуе Пасольства Сірыйскай Арабскай Рэспублікі. З красавіка 2008 г. у г.Алепа (Сірыя) функцыянуе Ганаровае консульства Рэспублікі Беларусь. Ганаровы консул Рэспублікі Беларусь у г. Алепа — грамадзянін Сірыйскай Арабскай Рэспублікі Ваіль Баталь.

Да 2011 года ў Сірыю двойчы з афіцыйнымі візітамі наведаў Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь, тройчы Міністр замежных спраў Рэспублікі Беларусь. Адбыліся таксама візіты ў Сірыю Старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь, кіраўнікоў шэрагу міністэрстваў Рэспублікі Беларусь.

Рэспубліку Беларусь наведалі Прэзідэнт, Прэм'ер-міністр, Старшыня Народнага савета, Міністр замежных спраў Сірыі, кіраўнікі шэрагу іншых міністэрстваў. У сакавіку 2012 года i маі 2013 года адбыліся візіты ў Рэспубліку Беларусь дэлегацый Міністэрства аховы здароўя Сірыйскай Арабскай Рэспублікі. У студзені 2014 года сталіцу Беларусі наведала дэлегацыя на чале з намеснікам Міністра эканомікі і знешняга гандлю Сірыі.

У верасні 2014 года адбылася сустрэча Міністра замежных спраў Беларусі з намеснікам Прэм'ер-міністра — Міністрам замежных спраў і па справах эмігрантаў Сірыі ў рамках удзелу ў 69-й сесіі ГА ААН. У лістападзе 2014 года у г.Дамаск праведзены кансультацыі паміж МЗС на ўзроўні намеснікаў міністраў замежных спраў дзвюх краін.

8-9 лютага 2015 года Сірыю з афіцыйным візітам наведаў Міністр замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У ходзе візіту праведзены сустрэчы з Прэзідэнтам, Прэм'ер-міністрам, намеснікам Прэм'ер-міністра — Міністрам замежных спраў і па справах эмігрантаў Сірыі, падпісаны пагадненні аб супрацоўніцтве ў мытных справах, у сферы папярэджання і ліквідацыі надзвычайных сітуацый.

Пасля таго як ваенізаваная сірыйская апазіцыя захапіла сталіцу Сірыі Дамаск, а прэзідэнт Б. Асад збег з краіны, пасольства Беларусі працягвала працаваць. Прэс-сакратар МЗС Беларусі Анатоль Глаз заявіў, што на тэрыторыі Сірыі знаходзяцца беларускія грамадзяне, якія па розных прычынах не пакінулі краіну пасля адпаведных папярэджанняў. 16 снежня 2024 года з улікам абстаноўкі, якая склалася на месцы, дыпламаты пасольства Беларусі ў Сірыі были выведзены ў Мінск. У сталіцы Лівана Бейруце быў разгорнуты часовы консульскі пункт пасольства Беларусі ў Сірыі для прадаўжэння консульскай дзейнасці і аказання магчымай дапамогі грамадзянам Беларусі.

## Крыніцы 
Сірыя
Катэгорыя:Палітыка Сірыі
Медаль «За адзнаку ў ахове дзяржаўнай мяжы СССР»

**Медаль «За адзнаку ў ахове дзяржаўнай граніцы СССР»** — дзяржаўная ўзнагарода СССР.

Заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 13 ліпеня 1950 года. Аўтар малюнка медаля — мастак П. М. Вераменка.

## Статут медаля 
Медалём «За адзнаку ў ахове дзяржаўнай граніцы СССР» узнагароджваліся ваеннаслужачыя пагранічных войскаў МДБ, МУС, КДБ СССР і асобы з ліку грамадзянскага насельніцтва:
* за адвагу і самаадданасць, праяўленыя ў баявых дзеяннях пры затрыманні парушальнікаў дзяржаўнай граніцы СССР;
* за ўмелае кіраўніцтва баявымі дзеяннямі пагранічнага нарада пры ахове недатыкальнасці мяжы СССР;
* за высокую пільнасць і ініцыятыўныя дзеянні, у выніку якіх былі затрыманы парушальнікі дзяржаўнай граніцы;
* за ўмелую арганізацыю пагранічнай службы і прыкладную працу па ўмацаванні дзяржаўных граніц СССР;
* за бездакорнае нясенне службы па ахове дзяржаўных граніц СССР;
* за актыўную дапамогу пагранічным войскам у іх баявой працы па ахове дзяржаўных граніц СССР.
Медаль «За адзнаку ў ахове дзяржаўнай граніцы СССР» носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «Партызану Айчыннай вайны» II ступені.

У 1966 годзе змянялася апісанне медаля, у 1977 і 1980 палажэнне аб ім.

Медалём маглі ўзнагароджваць паўторна, за новыя подзвігі і адзнакі. Па стану на 1 студзеня 1995 медалём «За адзнаку ў ахове дзяржаўнай граніцы СССР» здзейснена прыкладна **67 520** узнагароджанняў.

Пасля распаду СССР медаль быў адноўлены ў якасці ўзнагароды Расійскай Федэрацыі.

## Апісанне 
Медаль «За адзнаку ў ахове дзяржаўнай граніцы СССР» да 1966 года вырабляўся з серабра. Пазней з нейзільбера, пасярэбраны, а затым і з медна-нікелевага сплаву. Медаль мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм.

На аверсе медаля намаляваная фігура ўзброенага аўтаматам ППШ салдата, які стаяў на варце каля пагранічнага слупа, на заднім плане — горы.

На рэверсе медаля надпіс рэльефнымі літарамі «За отличие в охране государственной границы СССР». У ніжняй частцы па акружнасці размешчаны дубовыя галіны, перавітыя стужкай. У верхняй частцы намаляваная выпуклая пяціканцовая зорка, а ў ніжняй — серп і молат.

Абодва бакі медаля па акружнасці абрамлены выпуклым борцікам. Медаль пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодкай, абцягнутай зялёнай шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм з чырвонымі палоскамі па краях стужкі шырынёй 3 мм кожная.

## Літаратура 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 154—155. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 62.
## Спасылкі 
* Медаль «За адзнаку ў ахове дзяржаўнай граніцы СССР». Ордэны і медалі СССР
* Узнагароды СССР

Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1950 годзе
Птушка Зімбабвэ

**Птушка Зімбабвэ** (**Хунгвэ**,), статуэтка ў форме птушкі, статуя з зялёнага мыльнага камню, нацыянальная эмблема Зімбабвэ, выяўленая на Гербе, Сцягу і манетах Зімбабвэ і Радэзіі
## Выявы на сцягах, гербах і манетах

Image:Coat_of_arms_of_Zimbabwe.svg|Герб Зімбабвэ
Image:Flag of Zimbabwe.svg|Нацыянальны сцяг Зімбабвэ
Image:Flag of Zimbabwe Rhodesia.svg|Сцяг Зімбабвэ-Радэзіі (1979—1980)
Image:Flag of Rhodesia (1968–1979).svg|Сцяг Радэзіі (1968—1979).
Image:Monnaie_Zimbabwe.jpg|Рэверс манеты.

## Значэнне 
Найбольш вядомая статуэтка гэтай істоты, празваная Птушка Зімбабвэ або Хунгве, была знойдзена ў 1871 годзе на руінах храма (каля XIII ст.) У Вялікім Зімбабвэ. Усяго знойдзеныя восем статуэтак, Сем захаваліся цалкам, а трэцяя часткова. Пяць фігурак Хунгве былі вывезеныя шукальнікам скарбаў Сесілем Родсам ў канцы XIX стагоддзя ў ПАС. Чатыры з іх былі вернутыя ўрадам ПАР у дзень незалежнасці Зімбабвэ, а пятая застаецца ў былым доме Родса (Groote Schuur) у Кейптаўне.

Нягледзячы на немалую колькасць, якая дазваляе вызначыць паходжанне і значэнне Хунгвэ, вакол гэтага легендарнага стварэння ідуць спрэчкі. Частка даследчыкаў пазнаюць у скульптурах, якія дасягаюць у вышыню амаль 40 см, шырока распаўсюджаную на поўдні Афрыкі стылізаваную выяву рачнога арла, які з'яўляўся сімвалам манаршай улады. Іншыя схіляюцца да таго, што статуэткі наогул не маюць дачынення да птушак, а ўяўляюць сабой фігуру нейкага міфалагічнага персанажа, накшталт птушкі Фенікс.

## Рэверс на манетах 
* 22px|border Радэзія, 20 цэнтаў, 1975-77
*  Зімбабвэ, 1 цэнт, 1980-88
*  Зімбабвэ, 1 цэнт, 1989-99
*  Зімбабвэ, 5 цэнтаў, 1980-99
*  Зімбабвэ, 10 цэнтаў, 1980-2001
*  Зімбабвэ, 20 цэнтаў, 1980-2002
*  Зімбабвэ, 50 цэнтаў, 1980-2002
*  Зімбабвэ, 1 долар, 1980-2002
*  Зімбабвэ, 5 долараў, 2001-2002


Катэгорыя:Міфічныя птушкі
Катэгорыя:Мастацтва Афрыкі
Катэгорыя:Каменыя скульптуры
Катэгорыя:Негеральдычныя фігуры
Прадаўжальнікі Фрэдэгара

**Прадаўжальнікі Фрэдэгара** () — назва, якая замацавалася ў гістарычнай навуцы за франкскай хронікай VIII стагоддзя, складзенай з мэтах праслаўлення дзеянняў членаў дынастыі Каралінгаў, якая ў той час набірала моц. Храналагічна з'яўляецца працягам «Хронікі» Фрэдэгара. Пісалася трыма аўтарамі паслядоўна на працягу амаль 20 гадоў.

Першы аўтар, перапрацаваўшы «Кнігу гісторыі франкаў», напісаў главы 1—17, якія ахоплівалі перыяд з 657 па 736 год. Другі аўтар, які працаваў на адной з віл, што належала сыну Піпіна II Герыстальскага графу Хільдэбранду I, склаў главы 18—33 (гады 737—752). Сын Хільдэбранда I, граф Нібелунг I, таксама выявіў зацікаўленасць у працягу хронікі і пад яго заступніцтвам трэці аўтар склаў главы 34—54, якія апісваюць падзеі 753—768 гадоў.

Нягледзячы на дакладнасць у выкладзе фактаў, аўтары хронікі імкнуліся пазбягаць асвятлення падзей, якія маглі б скампраметаваць прадстаўнікоў дынастыі Каралінгаў (напрыклад, унутрысямейныя канфлікты), а таксама праяўлялі відавочныя прааўстразійскія сімпатыі на шкоду Нейстрыі. Хроніка з'яўляецца каштоўнай гістарычнай крыніцай, якая ў супастаўленні першай сваёй часткі з пранейстрыйскай «Кнігай гісторыі франкаў», а другой — з найстаражытнымі франкскімі аналамі, дае вельмі поўную карціну гісторыі Франкскай дзяржавы за перыяд з канца VII стагоддзя да ўзыходжання на прастол караля Карла Вялікага.

## Выданні 
* 
* The Fourth Book of the Chronicle of Fredegar with its continuations. — Edinburg, 1960 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Хронікі Франкскай дзяржавы
Катэгорыя:Сярэдневяковая літаратура ў Францыі
Катэгорыя:Гістарычныя сачыненні VIII стагоддзя
Солсберы (значэнні)

* Солсберы, горад у Вялікабрытаніі.
* Назва горада Харарэ да 1982 года.
## ЗША 
* Солсберы (Мэрыленд)
* Солсберы (Паўночная Караліна)
Федэрацыя Радэзіі і Ньясаленда

**Федэрацыя Радэзіі і Ньясаленда** (), таксама вядомая як **Цэнтральна-Афрыканская федэрацыя**, скар. **ЦАФ** (, скар. *CAF*) — напалову незалежная дзяржава (брытанскі пратэктарат) на поўдні Афрыкі, якая існавала ў перыяд з 1 жніўня 1953 года па 31 снежня 1963 года. Федэрацыя была ўтворана з самакіраванай (з 1923 года) калоніі Паўднёвая Радэзія (суч. Зімбабвэ) і пратэктаратаў Паўночная Радэзія (суч. Замбія) і Ньясаленда (суч. Малаві). З’яўлялася ўладаннем брытанскай кароны, не будучы ні калоніяй, ні дамініёнам, хоць як і ў дамініёнаў, улада брытанскай кароны была прадстаўлена генерал-губернатарам.

## Гісторыя 
Федэрацыя была створаная 1 жніўня 1953 года як сярэдні шлях паміж новымі незалежнымі сацыялістычнымі афрыканскімі дзяржавамі і краінамі, дзе ўся ўлада належала белым пасяленцам (ПАР, Анголай, Мазамбікам). Яна была задумана як трывалае ўтварэнне, але распалася з-за невырашальных канфліктаў паміж афрыканскімі нацыяналістамі і белай меншасцю.

У канцы 1950-х — пачатку 1960-х гадоў большасць краін свету разглядала адыход ад каланіялізму як адну з формаў мадэрнізацыі. Вялікабрытанія падвяргалася ціску як з боку ААН, так і з боку Арганізацыі афрыканскага адзінства. Федэрацыя афіцыйна спыніла сваё існаванне 31 снежня 1963 года, калі Паўночная Радэзія атрымала незалежнасць ад Вялікабрытаніі ў якасці новай дзяржавы Замбія, а Ньясаленд атрымаў незалежнасць як новая дзяржава Малаві. Паўднёвая Радэзія стала незалежнай дзяржавай Радэзія, у цяперашні час — Зімбабвэ.

## Унутраныя супярэчнасці 
right|thumb|Сэр Годфры Марцін Хагінс
Яшчэ да стварэння Федэрацыі было ясна, што Паўднёвая Радэзія будзе дамінуючай тэрыторыяй у эканамічных, выбарчых і ваенных адносінах. Вырашальнымі фактарамі як у стварэнні, так і роспуску Федэрацыі была значная розніца паміж колькасцю афрыканскага і еўрапейскага насельніцтва, і значная колькасць еўрапейцаў у Паўднёвай Радэзіі, у параўнанні з паўночнымі пратэктаратамі. Гэта суправаджалася ростам колькасці еўрапейскіх пасяленцаў у Паўднёвай Радэзіі (у пераважнай большасці — брытанскіх мігрантаў), у адрозненне ад паўночных пратэктаратаў. Ад гэтага ў значнай ступені залежалі будучыя падзеі ў Федэрацыі.
У 1939 годзе ў Паўднёвай Радэзіі пражывала каля 60 000 еўрапейцаў; незадоўга да стварэння Федэрацыі іх налічвалася прыкладна 135 000; да таго часу, калі Федэрацыя была распушчаная іх колькасць дасягала 223 000. Ньясаленд паказаў найменшы прырост еўрапейскага і найбольшы прырост афрыканскага насельніцтва.
Палітычным лідарам еўрапейскага насельніцтва ў Федэрацыі быў Годфры Марцін Хагінс, 1-ы віконт Малверн, прэм’ер-міністр ЦАФ першыя тры гады яе існавання, да гэтага былы на працягу 23-х гадоў прэм’ер-міністрам Паўднёвай Радэзіі.

## Кіраўнікі 
### Генерал-губернатары 
### Прэм’ер-міністры 
Катэгорыя:Замбія
Катэгорыя:Зімбабвэ
Катэгорыя:Малаві
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Афрыкі
Катэгорыя:Былыя калоніі Вялікабрытаніі
Кальцэфілы

**Кальцэфілы** (кальцэфіты) (ад , родны склон calcis — «вапна» і  (phileo) — «любіць») — расліны, якія растуць пераважна на глебах, багатых злучэннямі кальцыю, а таксама ў месцах выхаду вапнякоў, мергеляў, мелу і іншых парод.

Да кальцэфілаў адносяцца такія расліны, як , , лішайнікі роду : , ,  і інш.

Па адносінах да кальцыю адрозніваюць факультатыўныя (, ,  і інш.) і аблігатныя кальцэфілы (, ,  і інш.).

## Літаратура 
* Лиштва А. В. Лихенология : учеб.-метод. пособие. Иркутск : Изд-во Иркут. гос. ун-та, 2007. ISBN 978-5-9624-0217-8

## Спасылкі 
* Лиштва А. В. Лихенология : учеб.-метод. пособие. Иркутск : Изд-во Иркут. гос. ун-та, 2007.
* Ачимова А. А. Основные черты флоры левобережья реки Катунь (Центральный Алтай) 
* Bob & Lynn Wellenstein.  Supplementing Calcicolous Paphs.  (англ.)&nbsp;

Катэгорыя:Кальцый
Катэгорыя:Пакаёвыя расліны
Viola lutea

**Viola lutea** — шматгадовая травяністая расліна роду Фіялка сямейства Фіялкавыя.

## Марфалагічнае апісанне 
Мнагалетнік вышынёй 8-20 см з прамымі або ўзыходзячымі сцебламі. Лісце даўгаватае з гародчатым краем і прылісткамі.

Кветкі абодваполыя, зігаморфныя, адзінкавыя на доўгіх кветканосах. Калякветнік двайны, пяцічленны. Пялёсткі жоўтыя або злёгку фіялетавыя, з цёмнымі рыскамі на трох ніжніх пялёстках, верхнія пялёсткі светла-жоўтыя, пярэдні пялёстак ля аснавання забяспечаны шпорцам. Дыяметр кветак 1,5—3 см. Цвіценне пышнае, суправаджаецца тонкім водарам. Цвіце ў маі — ліпені.

Плод — трохстворкавая каробачка, якая ўскрываецца па гнёздах. Насенне дробнае, з эндаспермам.

## Геаграфічнае распаўсюджанне 
Агульнае распаўсюджанне: Паўночная Еўропа (Ірландыя, Вялікабрытанія), Цэнтральная Еўропа (Аўстрыя, Бельгія, Венгрыя, Чэхаславакія, Германія, Люксембург, Нідэрланды, Польшча, Швейцарыя), Паўднёва-Заходняя Еўропа (Францыя, Іспанія). 
У натуральных умовах на тэрыторыі Расіі не расце.

## Экалогія і фітацэналогія 
Умераны кальцэфіл, адрозніваецца асаблівай непераборлівасцю, марозаўстойлівасць. Расце пераважна на натуральных горных лугах (на вышыні 1500-2400 м над узроўнем мора), у незабудаваных нагор'ях, на абочынах дарог. 

Да галмейных раслін ставіцца разнавіднасць Viola lutea var.&nbsp;calaminaria.

## Класіфікацыя 
### Таксанамія 
## Гаспадарчае значэнне 
### Выкарыстанне ў садаводстве 
Як дэкаратыўная расліна выкарыстоўвалася з XVI стагоддзя (1600 года). Вырошчваецца ў альпінарыях. Адным з гібрыдаў гэтай расліны з'яўляецца сорт Viola lutea 'Jumping Jhony' з фіялетавымі кветкамі, на ніжнім пялёстку якіх бачны ярка-жоўты малюнак .

## Медыцынскае выкарыстанне 
Viola lutea&#x20;Huds. Fl. Angl. (Hudson) 331; Sm. Fl. Brit.1: 248. 1762.

З'яўляецца адным з зыходных відаў пры стварэнні садовай фіялкі Viola × wittrockiana&#x20;Gams ex Hegi.

## Літаратура 
* *Головкин Б. Н.* Фиалки // Азбука цветовода. — М.: Дрофа, 2005. — С. 425.
* Альпинарий: текст В. Водичковой. — Прага: Артия, 1989. — С. 218—219.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фіялка
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1762 годзе
Фрэдэрык Пухула-і-Валес

**Фрэдэрык Пухула-і-Валес** (; 12 лістапада 1877,  — 14 лютага 1962, ) — іспанскі і французскі каталонскі ,  і ;  з каталанскай мовы і на каталанскую, а таксама вядучы іспанскі эсперантыст.

## Біяграфія 
Пухула у маладосці шмат падарожнічаў па Еўропе і доўгі час жыў у Парыжы. З 1900 па 1906 гады публікаваўся ў часопісе «Joventut». Лічыцца аўтарам першага навукова-фантастычнага апавядання на каталанскай мове «Штучныя людзі» (), упершыню апублікаванага ў 1912 годзе ў Бібліятэцы Joventut у Барселоне. Пухула быў удзельнікам IV і V сусветных кангрэсаў эсперантыстаў.

У 1914 годзе Пухула пражываў у Парыжы і арганізоўваў X сусветны кангрэс эсперантыстаў, які быў адменены ў сувязі з пачаткам Першай сусветнай вайны. Пухула быў прызваны ў армію і прызначаны сувязістам Арміі Францыі, паколькі валодаў азбукай Морзэ. У гады вайны ён быў таксама карэспандэнтам газеты «El Diluvio» і пісаў артыкулы на іспанскай мове  аб ваенным жыцці. Пасля вяртання ў Барселону прызначаны галоўным рэдактарам выдання, якому сімпатызавалі рэспубліканцы.

У 1939 годзе Пухулу арыштавалі і кінулі ў турму прыхільнікі Франсіска Франка, якія абвінавацілі яго ў антыдзяржаўнай дзейнасці і антыдзяржаўнай прапагандзе газеты «El Diluvio». Яго прысудзілі да смяротнага пакарання, якое потым замянілі на 20 гадоў і 1 дзень турмы, але праз два гады і два месяцы па стану здароўя Пухула быў вызвалены. Ён з’ехаў у Францыю, дзе і пражыў астатак жыцця.

## Працы 
### На каталанскай мове 
; Тэатр
* El geni (1904)
* El boig (1907, другая частка El geni)
* Dintre la gàbia (1906, з Эмілі Цінторэ)
* La veu del poble i El poble de la veu (1910, з Люісам Віа)
; Апавяданні
* Titelles febles (1902)
* Creuant la plana morta (1903)
* El metge nou (1903)
* Homes artificials (1912, першае навукова-фантастычнае апавяданне на каталанскай мове; перавыдадзена ў 1986 Edicions Pleniluni, ISBN 84-85752-22-8)
* Estudi Francesc Pi i Margall (1902, артыкулы часопіса Joventut)
; Пераклады на катаолнский
* Més enllà de las forsas («Звыш сіл», Бьёрнсцэрнэ Б’ёрнсан, 1904)
* Kaatje («Кацье», Пол Спаак, 1914)
* Апавяданні Жоржа Сіменона

### На эсперанта 
; Апавяданні
* Naivulo
* Karabandolo la plugisto
* Fiŝkaptisto kaj rigardanto
* La grafo erarinta (1908)
; Маналогі
* La Rompantoj (1907)
* Senhejmulo
* La Pipamanto
; Драмы
* Aŭtunaj ventoj (1909)
* Novelo (1908)

## Спасылкі 
* Профіль на сайце Асацыяцыі пісьменнікаў на каталонскай мове   
* Critics of *Homes Artificials* 
* Crítica de *Homes Artificials* 
* Біяграфія ў часопісе Kataluna esperantisto, n° 327  

Катэгорыя:Эсперантысты
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Францыя)
Кацярына Сяргееўна Грыгор’ева

**Кацярына Сяргееўна Грыгор’ева** (15 верасня 1989, Аленягорск) — расійская топ-мадэль. З красавіка 2015 года па 2016 год з’яўлялася адным з «анёлаў» кампаніі Victoria’s Secret.

Нарадзілася ў Аленягорску Мурманскай вобласці у 1989 годзе ў сям’і вайскоўца, з дзевяцігадовага ўзросту займалася бальнымі танцамі. Адукацыю атрымала ў Мурманскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце па спецыяльнасці «Маркетынг». У 2010 годзе праходзіла кастынг на конкурс «Міс Расія», аднак у фінал не патрапіла, наступную спробу зрабіла ў 2012 годзе.

У розны час брала ўдзел у паказах: Alexander McQueen, Barbara Bui, Celine, Dolce & Gabbana, Donna Karan, Elie Saab, Giambattista Valli, Givenchy, Gucci, Isabel Marant, Oscar de la Renta, Ralph Lauren, Roberto Cavalli, Stella McCartney, Tory Burch, Versace, Viktor & Rolf, Vionnet, Emanuel Ungaro, Balmain, Givenchy, Nina Ricci, Anthony Vaccarello, Christian Dior і інш., 2015 і 2016 гадах была запрошана на выніковы паказ кампаніі Victoria’s Secret.

## На вокладках часопісаў 
* *Numero*, лістапад 2014
* *Vogue Расія*, лістапад 2014
* Allure Расія, красавік 2016
* Cover Magazine, чэрвень 2016

## Спасылкі 
* Прафайл на Fashion Model Directory 
* Прафайл на models.com 
* Прафайл на Dom Models 

Катэгорыя:Топ-мадэлі
Катэгорыя:Фотамадэлі Расіі
Катэгорыя:Топ-мадэлі Расіі
Катэгорыя:Выпускнікі Мурманскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Анёлы Victoria’s Secret
Карал Піч

**Карал Піч** (, ;  — ) — чэшскі эсперантыст, член Акадэміі эсперанта, паэт і пісьменнік кароткіх апавяданняў, эсэ і раманаў на мове эсперанта.

Карал Піч быў вядомым і ўплывовым аўтарам твораў на мове эсперанта. Ён увёў і выкарыстаў у мове мноства неалагізмаў, частка з якіх былі спрэчнымі. Акрамя неалагізмаў, ён быў вядомы сваім эксперыментальным выкарыстаннем мовы эсперанта. Некаторыя эсперантысты кажуць, што Піч зайшоў так далёка ў сваіх эксперыментах, што замест эсперанта выкарыстоўваў нейкую іншую, прыдуманую ім мову.

Яго найбольш вядомая праца, якая ўвасабляе яго лінгвістычныя эксперыменты, гэта паў-аўтабіяграфічны раман *La Litomiŝla tombejo (Могілкі ў Літамышле)* (1981). На гэтых могілках у яго родным горадзе Літамышль пахаваны і ён сам. На яго надгробном помніку напісана на чэшскай мове «Esperantský spisovatel» («эсперанта-пісьменнік»).

Пісьменнік, паэт і перакладчык на мове эсперанта, шатландзец  уключыў раман Піча ў спіс класічных твораў на эсперанта.

## Публікацыі 
* Кароткія гісторыі
** Ekkrioj de Georgino
** Fabeloj el transe
** La Davida harpo
** Aboco
** Angoro
* Навелы
** La Litomiŝla tombejo
** Ordeno de verkistoj
** Mistero de tri unuoj
** La Bermuda triangulo (Бярмудскі трохвугольнік)
** Klaĉejo
* Артыкулы
** La granda superstiĉo
* Эсэ
** Kritiko kaj recenzistiko en Esperanto
** La interna vivo de Esperanto
** Esperantaj neologismoj (Неалагізмы эсперанта, Esperantista 1949 г., pp. 57, 65)

## Літаратура 
* *«Prefere karoli piĉe ol paroli kiĉe»*, Jorge Camacho
* Pri *La Litomiŝla tombejo* vidu Sten Johansson, *Bohemia amoro: Karolo Picx kaj Элі Urbanová* 2005
* *Pri homoj kaj verkoj. Eseoj pri la Esperanto-kulturo*. UEA. Rotterdam. 2012. 143 pagxoj. Pagxoj 95-112
* Vlastimil Novobilský: Skizo pri la Esperanta literaturo, p. 57, eldonis Esperanto-junularo ĉe de Domo Kulturo en Opava (1956)
* S. Kamarýt: Historio de La Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio, p. 111, ĈEA 1982
* Alfonso Pechan: Gvidlibro por supera ekzameno, p. 155, Budapest 1966.

## Спасылкі 
* [Творы Карала Піча ў Аўстрыйскай нацыянальнай бібліятэцы ў Вене](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&vl(1UI0)=contains&frbg=&scp.scps=scope%3A%28ONB_aleph_esperanto%29&tab=onb_sondersammlungen&dstmp=1321535973264&srt=rank&ct=search&mode=Basic&dum=true&tb=t&indx=1&vl(freeText0)=Karolo+Pi%C4%8D&vid=ONB&fn=search) 
* Творы Карала Піча ў нямецкай нацыянальнай бібліятэцы ў Лейпцыгу 
* Карал Піч на сайце на пісьменнікаў на эсперанта
* Сайт пра Карала Піча

Катэгорыя:Постаці Чэхіі
Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Паэты XX стагоддзя
Катэгорыя:Паэты Чэхіі
Ніва (рака)

**Ні́ва** () — рака на Кольскім паўвостраве ў Мурманскай вобласці Расіі.

Даўжыня ракі 36 км. Плошча вадазбору 12 830 км². Бярэ пачатак у Зашэечнай губе возера Імандра, паблізу пасёлка Зашэек. Упадае ў Кандалакшскі заліў Белага мора. Жыўленне пераважна снегавое і дажджавое. Сярэдні расход вады — 164 м³/с (за 15 км ад вусця). Парожыстая, сплавінная. У месцах парогаў не замярзае. Сцёк рэгулюецца Ніўскім каскадам ГЭС. Плацінай ГЭС-1 створана Імандраўскае вадасховішча.

Каля ракі гарады Палярныя Зоры і Кандалакша.

## Літаратура 
Нива // 

## Спасылкі 
* Река Нива // Государственный водный реестр РФ
* *Агафонова С. А., Повалишникова Е. С.* Нива // Научно-популярная энциклопедмя «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Мурманскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Белага мора
Смаленск (станцыя)

**Смаленск (Смаленск-Цэнтральны)** — вузлавая чыгуначная станцыя Смаленскага рэгіёна Маскоўскай чыгункі, якая знаходзіцца ў горадзе Смаленску Смаленскай вобласці. Складаецца з двух вакзальных будынкаў (вакзала для прыгарадных цягнікоў і чыгуначнага вакзала для цягнікоў далёкага накіравання) і платформ, злучаных пешаходным мостам.

Станцыя абсталявана касамі і турнікетамі. Навесы адсутнічаюць.

Ад станцыі адпраўляюцца цягнікі прыгарадных зносін па напрамках да станцый Вязьма, Уладзімірскі Тупік, Чырвонае, Рудня, Бранск-1, Сошна, Рослаў I. На станцыі спыняюцца ўсе цягнікі далёкага накіравання, якія прыбываюць з Санкт-Пецярбурга, Вязьмы, Калінінграда, Мінска, Вільні, Брэста, Оршы, Гродна, Магілёва і інш. Недалёка ад станцыі знаходзіцца Смаленскае лакаматыўнае дэпо.

## Гісторыя 
Адкрыта ў 1870 годзе ў складзе першага пускавога ўчастка Масква — Смаленск. З 1896 года (адкрыццё лініі Духаўская — Раненбург) стала вузлавой.

У 2009 годзе на паўднёвым боку (недалёка ад Калгаснай плошчы) адкрыты прыгарадны тэрмінал.

## Прыгарадныя зносіны па станцыі 
## Далёкае накіраванне па станцыі 
Па стане на ліпень 2016 года праз станцыю курсіравалі наступныя цягнікі далёкіх зносін:

### Круглагадовы рух цягнікоў 
### Сезонны рух цягнікоў 
## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Будынак вакзала ў Смаленску 
* Аб станцыі на сайце «Гісторыя Разанска-Уральскай чыгункі» 
* Фота станцыі на «Сайце аб чыгунцы» Сяргея Балашэнкі 
* Расклад прыгарадных цягнікоў  
* Вакзал на Wikimapia

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Станцыі 1 класа
Катэгорыя:Транспарт Смаленска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1870 годзе
Катэгорыя:1870 год у Смаленску
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Смаленскай вобласці
Чулышман

**Чулышман** — рака ў Рэспубліцы Алтай (Расія).

Выцякае з высакагорнага возера Джулукуль на вышыні 2200 м і ўпадае ў Цялецкае возера, з’яўляецца найбуйнейшым яго прытокам. Даўжыня — 241 км, плошча басейна — 16 800 км². Шырыня ў сярэднім цячэнні — 30—50 м, глыбіня — каля метра. Працякае па маланаселеных мясцінах. На Чулышмане размешчаны вёскі Као і Балыкча. Уздоўж ракі, праз гэтыя вёскі, праходзіць аўтамабільная дарога ад вусця Чулышмана да перавала Кату-Ярык і далей — праз сёлы Балыктуюль і Улаган у Акташ, з выхадам на аўтадарогу М-52 «Чуйскі тракт».

Вада халодная, мутная, з блакітным або зялёным адценнем.

Рака выкарыстоўваецца турыстамі для сплаваў, катэгорыя складанасці V-VI. На рацэ Чулышман, паблізу перавала Кату-Ярык, размяшчаецца некалькі турыстычных баз. У гэтым жа раёне ёсць пешаходны падвесны мост праз Чулышман. Стары мост, пабудаваны ў 1980 годзе, быў знішчаны паводкай вясной 2014 года. Новы мост здадзены ў эксплуатацыю восенню 2015 года.

## Спасылкі 
* Інфармацыя для сплаўшчыкаў па Чулышману на сайце skitalets.ru 
* Фотаальбом і апісанне падарожжа (Чулышман, Чульча, Целецкага возера)
* Чулышман, справаздачу Іванова Міхаіла 

Катэгорыя:Рэкі Рэспублікі Алтай
Медаль «Ветэран Узброеных Сіл СССР»

**Меда́ль «Ветэра́н Узбро́еных Сіл СССР»** — дзяржаўная ўзнагарода СССР. Заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 20 мая 1976 года.

Аўтар малюнка медаля — мастак Р.&#x20;М.&#x20;Пылыпів.

## Статут медаля 
Медалём «Ветэран Узброеных Сіл СССР» узнагароджваюцца ваеннаслужачыя Савецкай Арміі, Ваенна-Марскога Флота, пагранічных і ўнутраных войскаў, якія бездакорна праслужылі ў Узброеных Сілах СССР 25 і больш каляндарных гадоў.

Медаль «Ветэран Узброеных Сіл СССР» носіцца на левым боку грудзей і размяшчаецца пасля медаля «Ветэран працы».

Медалём «Ветэран Узброеных Сіл СССР» было ажыццёўлена каля **800&#x20;000** узнагароджанняў.

## Апісанне медаля 
Медаль «Ветэран Узброеных Сіл СССР» вырабляецца з сплаву тампака, пасярэбраная, мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм.

На адным боку медаля ў верхняй частцы змешчана пяціканцовая рубінава-чырвоная эмалевая зорка, накладзеная на рэльефную выяву сярпа і молата. Пад выявай сярпа і молата размешчаны выпуклы надпіс «СССР» і рэльефная выява лаўровай галіны. У ніжняй частцы медаля па акружнасці на малюнку стужкі размешчаны надпіс «ВЕТЕРАН ВООРУЖЕННЫХ СИЛ». Аверс медаля аксідзіраваны, абрамлены борцікам.

Рэверс медаля матавы.

Медаль пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодкай, пакрытай шаўковай шэрай муаравай стужкай шырынёй 24 мм з чатырма аранжавымі і трыма чаргуючыміся чорнымі палоскамі ўздоўж правага края стужкі і двума чырвонымі палоскамі ўздоўж яе левага края. Шырыня аранжавых і чорных палосак 1 мм, чырвоных — 3 мм і 1 мм.

## Народны фальклор 
У вайсковым асяроддзі СССР дадзены медаль называлі «чорным» або «магільным», так як яго атрыманне пасля трох медалёў «За бездакорную службу» («пясочных медалёў») азначала заканчэнне ваеннай службы і выхад у запас.

## Літаратура 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 214—215. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 63.
## Спасылкі 
* Медаль «Ветэран Узброеных Сіл СССР». Медалі і ордэны СССР

## Гл. таксама 
* Ветэран ваеннай службы

Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1976 годзе
Somanniathelphusa

**Somanniathelphusa** — род  сямейства .

## Арэал 
Паўднёвы ўсход Кітая, Тайвань і Паўднёва-Усходняя Азія.

## Віды 
У род уключаюць наступныя віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Крабы
Pomacea canaliculata

***Pomacea canaliculata*** — від прэснаводных малюскаў класа Бруханогіх (Gastropoda).

## Назва 
У англійскай і нямецкай мовах *Pomacea canaliculata* называюць «яблычным слімаком».

## Жыццёвы цыкл 
Усяедны. Адкладае яйцы ружовага колеру.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Паходзіць з Паўднёвай Амерыкі. На сённяшні дзень распаўсюджаны ў трапічных краінах. Знішчае і выцясняе папуляцыі мясцовых малюскаў і шкодзіць насаджэнням рысу і Colocasia esculenta.

## Практычнае выкарыстанне 
Ужываецца ў ежу ў Кітаі і Тайландзе.

Спажыванне непрыгатаванага малюска прыводзіць да заражэння *Angiostrongylus cantonensis* і захворвання ангіястрангілёзам.

У краі Ісаан, Тайланд, гэтага малюска збіраюць жанчыны і дзеці на працягу дажджлівага сезону ў сажалках, палях і багністых мясцовасцях. У сухі сезон яго трэба даставаць з-пад глею. Сабраных малюскаў мыюць, прапарваюць і аддзяляюць ад ракавіны. Ядуць са смажаным рысам, перцам, рыбным соусам і лаймам.

## Спасылкі 
* *Pomacea canaliculata* // The IUCN Red List of Threatened Species — URL

Катэгорыя:Бруханогія
Медаль «За ўмацаванне баявой садружнасці»

**Меда́ль «За ўмацава́нне баяво́й садру́жнасці»** — дзяржаўная ўзнагарода СССР, заснаваная Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 25 мая 1979 года.

## Статут медаля 
Медалём «За ўмацаванне баявой садружнасці» узнагароджваліся ваеннаслужачыя, работнікі органаў дзяржаўнай бяспекі, унутраных спраў і іншыя грамадзяне дзяржаў-удзельніц Варшаўскага дагавора, а таксама іншых сацыялістычных і іншых дружалюбных дзяржаў за заслугі ва ўмацаванні баявой садружнасці і ваеннага супрацоўніцтва.

Узнагароджанне медалём «За ўмацаванне баявой садружнасці» ажыццяўлялася ад імя Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Міністрам абароны СССР, Міністрам унутраных спраў СССР, Старшынёй Камітэта дзяржаўнай бяспекі СССР.

Паўторнае ўзнагароджанне медалём не ажыццяўлялася. Разам з медалём узнагароджанаму уручалася пасведчанне да медаля ўсталяванай формы.

Медаль «За ўмацаванне баявой садружнасці» носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «Ветэран Узброеных Сіл СССР».

## Апісанне медаля 
Медаль «За ўмацаванне баявой садружнасці» выраблена з тампака, залацістага колеру, мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм. На адным боку медаля размешчана пяціканцовая зорка, канцы якой пакрытыя чырвонай эмаллю. У цэнтральнай частцы зоркі размешчаны шчыт з надпісамі на ім: *«ЗА УКРЕПЛЕНИЕ БОЕВОГО СОДРУЖЕСТВА»* і *«СССР»*. Злева і справа ад зоркі па акружнасці намаляваныя лаўровыя галіны, у ніжняй частцы медаля — два перакрыжаваных мяча. Рэверс медаля матавы. Аверс медаля абрамлены борцікам. Усе малюнкі і надпісы на медалі выпуклыя.

Медаль пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодачкай, пакрытай шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм. У расфарбоўцы стужкі спалучаюцца колеру сцягоў дзяржаў — удзельніц Варшаўскага дагавора. Падоўжныя каляровыя паласы на стужцы чаргуюцца злева направа ў наступным парадку: зялёная, белая, чырвоная, жоўтая, чорная, жоўтая, чырвоная, белая, сіняя. Шырыня палос: зялёнай і сіняй — 4 мм, белых, жоўтых і чорнай — 1 мм, чырвоных — 5,5 мм.

## Постсавецкая гісторыя медаля 
27 сакавіка 1995 года быў заснаваны медаль Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі «За ўмацаванне баявой садружнасці», з іншым малюнкам.

У краінах былога СССР створаны аналагічныя медалі:
* Медаль «За ўмацаванне вайсковага садружнасці» (Малдова)
* Медаль «За ўмацаванне баявой садружнасці» (Казахстан)
* Медаль «За ўмацаванне ваеннага супрацоўніцтва» (Кыргызстан)

## Літаратура 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 234—235. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 64.
* *Ахманаев П. В.* История медали За укрепление боевого содружества // Петербургский коллекционер : журнал. — СПб., 2011. — Вып. 68. — № 6. — С. 62—65.

## Спасылкі 
* (руск.)&nbsp;. *Ордена и медали СССР*.  з першакрыніцы 3 сакавіка 2012. Праверана 05 апреля 2008.

## Гл. таксама 
* :Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «За ўмацаванне баявой садружнасці»

Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Нажоўка па метале

**Нажоўка па метале** — разнавіднасць пілы для разразання металічных нарыхтовак. Складаецца з нажовачнай рамкі і нажовачнага палатна.

Нажовачныя палотны вырабляюцца тонкімі і вузкімі. Даўжыня ручных нажовак характарызуецца адлегласцю паміж адтулінамі на канцах — ад 6 "да 14" (ад 150 да 400 мм). Для ручнога пілавання выкарыстоўваюцца палатна 250 мм і 300 мм, шырынёй 12,5 і 25 мм і таўшчынёй 0,63 — 1,25 мм. Палатна машынных нажовак некалькі шырэй — 25 ... 55 мм і таўшчынёй ад 1, 25 да 2,0 мм (пры буйным зубе — 2,5 мм). Палатна для ручных нажовак бываюць двух тыпаў:

Нажовачныя палотны вырабляюць з  Х6ВФ. Для таго, каб палатно не ламалася, выкарыстоўваюць толькі тэрмічную апрацоўку зубцоў палатна.

## Зноскі 
## Гл. таксама 
* Нажоўка па дрэве
* Ручная піла

## Літаратура 
* ДАСТ 17270-71 — Рамкі нажовачныя ручныя. Тэхнічныя ўмовы.
* ДАСТ 6645-86 — Палотны нажовачныя для металу. Тэхнічныя ўмовы.(ДАСТ састарэў)
* ДАСТ Р 53411-2009 Палотны нажовачныя для металу. Тэхнічныя ўмовы

Катэгорыя:Рэзныя інструменты
Катэгорыя:Слясарныя інструменты
Сцяг Радэзіі

**Сцяг Радэзіі** (цяпер тэрыторыя Зімбабвэ) шмат разоў мяняўся ў выніку палітычных змен у краіне.

Да 1953 года брытанская калонія Паўднёвая Радэзія, следуючы брытанскай каланіяльнай практыцы, выкарыстоўвала сіні сцяг з Union Jack у кантоне і шчыце з гербам.

У 1953 году Паўднёвая Радэзія, разам з Паўночнай Радэзіяй і Ньясалендам стварылі Федэрацыю Радэзіі і Ньясаленда. Федэральны сцяг выкарыстоўваўся ў перыяд з верасня 1953 года да 31 снежня 1963 года, калі федэрацыя была скасавана. Менш чым праз год пасля распаду Федэрацыі, Паўночная Радэзія і Ньясаленд сталі незалежнымі дзяржавамі, з назвамі Замбія і Малаві адпаведна. Паўднёвая Радэзія стала вядомая проста як Радэзія, хоць яе афіцыйнай назвай засталася Паўднёвая Радэзія. У красавіку 1964 года Радэзія прыняла новы сцяг з болей светлым адценем сіняга колеру. Гэта быў першы раз, калі больш светлае адценне сіняга колеру было выкарыстана ў брытанскай калоніі, хоць Фіджы і Тувалу прынялі такі колер ужо пасля незалежнасці.

Пасля аднабаковага абвяшчэння незалежнасці 11 лістапада 1965 года сцяг быў захаваны, але праз тры гады ў дзень гадавіны дэкларацыі аб незалежнасці ён быў заменены зялёна-белым сцягам (аналагічным таму, што ў Нігерыі) з вялікім гербам у цэнтры. З 2 сакавіка 1970 года краіна была абвешчана рэспублікай. На працягу ўсяго гэтага часу, Брытанія адмаўлялася прызнаць незалежнасць Радэзіі і сцвярджала, што светла-сіні сцяг з’яўляецца афіцыйным сцягам краіны.

У 1979 годзе краіна стала называцца Зімбабвэ-Радэзія і новы сцяг быў прыняты 2 верасня таго ж года з панафрыканскімі колерамі — чырвоным, чорным, жоўтым і зялёным, і птушкай Зімбабвэ. Аднак, у адпаведнасці з умовамі пагаднення Ланкастэрхаузскай канферэнцыі, краіна ненадоўга вярнулася пад брытанскае праўленне са сцягам Union Jack, хоць сцяг Зімбабвэ-Радэзіі застаўся дэ-факта ў выкарыстанні. 18 красавіка 1980 года пасля абвяшчэння незалежнасці Зімбабвэ быў прыняты новы сцяг Зімбабвэ.

## Галерэя 

Image:Flag of the Governor of Southern Rhodesia (1951–1952).svg|Сцяг генерал-губернатара Паўднёвай Радэзіі (1951–1952)
Image:Flag of the Governor of Southern Rhodesia (1952–1970).svg|Сцяг генерал-губернатара Паўднёвай Радэзіі (1952–1970)
Image:Household flag of the Governor of Southern Rhodesia (1952–1970).svg|Асабісты сцяг губернатара Паўднёвай Радэзіі
Image:Flag of the President of Rhodesia (1970–1979).svg|Сцяг (штандар) прэзідэнта Радэзіі (1970–1981)
Image:Flag of the Prime Minister of Rhodesia (1970–1979).svg|Сцяг прэм’ер-міністра Радэзіі (1970–1979)
Image:Flag of the Prime Minister of Zimbabwe Rhodesia (1979).svg|Штандар прэм’ер-міністра Радэзіі-Зімбабвэ (1979–1980)
Image:Air Force Ensign of Rhodesia and Nyasaland (1953–1963).svg|Сцяг Радэзійскіх каралеўскіх ваенна-паветраных сіл (1953–1963)
Image:Air Force Ensign of Rhodesia (1964–1970).svg|Сцяг Радэзійскіх каралеўскіх ваенна-паветраных сіл (1964–1968)
Image:Air Force Ensign of Rhodesia (1970–1979).svg|Сцяг Радэзійскіх ваенна-паветраных сіл (1970–1979)
Image:Air Force Ensign of Zimbabwe Rhodesia (1979).svg|Сцяг ваенна-паветраных сіл Радэзіі-Зімбабвэ (1979–1980)

## Гл. таксама 
*Сцяг Зімбабвэ
Агрэставыя

**Агрэставыя** (*Grossulariaceae*) — сямейства двухдольных кветкавых раслін парадку Каменяломнікакветныя. Большасць сучасных публікацый разглядае сямейства як манатыпнае, якое ўключае адзіны род , які змяшчае каля 190 відаў.

Раней у склад роду Grossularia вылучалі  пад назвай Grossularia uva-crispa (L.) Mill., ці Grossularia reclinata (L.) Mill. або іншымі.

Распаўсюджаныя ў абласцях ўмеранага клімату паўночнага паўшар’я, а таксама ў гарах Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыкі. Шэраг відаў адносіцца да ліку харчовых (ягадных) раслін; некаторыя разводзяцца як дэкаратыўныя.

## Батанічнае апісанне 
Кусты з простым чарговым лісцем. Кветкі правільныя, абодваполыя. Чашачка з 5 чашалісцікаўаў, зрослых у трубку, прырослую да завязі. Пялёсткі звычайна драбней чашалісцікаў. Тычынак 5. Песцік з ніжняй аднагнёздавай завяззю, які змяшчае шматлікія семяпупышкі.

Плады — сакавітыя шматнасенныя ягады. Насенне з эндаспермамам.
ROSTANY

**ROSTANY (ROS†ANY)** — беларуская bass-music-група, якая заявіла пра сябе ў 2012 годзе як першы калектыў, які выконвае электрахаўс цалкам ужывую, без выкарыстання фанаграмы і некаторых іншых прыёмаў. Канцэпцыя групы заключаецца ў выкананні сучаснай музыкі (Electro House, Complextro, Dubstep) у рэальным часе пры дапамозе традыцыйнага музыцыравання, што значыць здабываючы кожны гук і мадулюючы яго ўжывую. Даючы канцэрты ў Беларусі, Польшчы і Кітаі, група была адзначана тэлевізійнымі ўзнагародамі і запрашалася для музычнага суправаджэння адказных цырымоній (напр., «Тэлевяршыня-2015») і саўндтрэкінга тэлеперадач нацыянальнага беларускага адбору на дзіцячы конкурс песні «Еўрабачанне», а таксама для стварэння саўндтрэку праграмы «Фактар сілы».

## Гісторыя 
Стварэнне новага праекта пачалося са з’яўлення ідэі сумяшчэння клубнага гучання і жывых выступаў. У сваім папярэднім праекце DALI лідар гурта Віктар Рудэнка выкарыстоўваў на жывых канцэртах значную колькасць інструментаў, сінтэзаваных пры дапамозе камп’ютарных праграм. У апошніх трэках DALI жывы бас стаў электронным і выконваўся клавішнікам ва ўсіх песнях падчас канцэртаў.

Гурт быў прэзентаваны ў якасці хэдлайнера фестывалю «Relax Weekend 2012».

У 2016 годзе на амэрыканскім лэйбле VG (Чыкага) быў выпушчаны альбом «Copy-Paste Me», які даступны на iTunes.

Заснаванае на трэках гэтага альбома шоу «Electric Toys» гурта ROSTANY абляцела больш за 40 гарадоў Кітаю — у межах тура 2017 года гурт даў канцэрты на 60 пляцоўках Паднябеснай.

## Удзельнікі 
* Віктар Рудэнка — вакаліст, гітарыст, клавітарыст і аўтар песень.
* Сяргей Кучынскі — гітарыст, бітмэйкер.
* Альберт Красноў — клавішнік, бэк-вакаліст.
**У розны час у праекце таксама прымалі ўдзел:**
* Клавішнікі: Антон Рубацкі, Уладзімір Іваноў, Міхаіл Оргіш
* Бубначы: Сяргей Васількоў, Аляксандр Гарох

## Зноскі
Катэгорыя:Электронныя музычныя калектывы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2012 годзе
Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»

**Меда́ль «За до́блесную пра́цу ў Вялі́кай Айчы́ннай вайне́ 1941-1945 гг.»** заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 6 чэрвеня 1945 года. Аўтары малюнка медаля — мастакі І. К. Андрыянаў і. Е. М. Раманаў.

## Статут медаля 
Медалём «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» узнагароджваюцца:
* рабочыя, інжынерна-тэхнічны персанал і служачыя прамысловасці і транспарту;
* калгаснікі і спецыялісты сельскай гаспадаркі;
* работнікі навукі, тэхнікі, мастацтва і літаратуры;
* работнікі савецкіх, партыйных, прафсаюзных і іншых грамадскіх арганізацый — забяспечыўшыя сваёй доблеснай і самаадданай працай перамогу Савецкага Саюза над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне.
Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «За вызваленне Прагі».

Па стану на 1 студзеня 1987 года медалём «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» узнагароджана каля **16&nbsp;100&nbsp;000** чалавек.

## Апісанне медаля 
Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» вырабляецца з медзі і мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм.

На аверсе медаля профільная пагрудная выява таварыша І. В. Сталіна у форме Маршала Савецкага Саюза. У верхняй частцы медаля па акружнасці надпіс: «НАШЕ ДЕЛО ПРАВОЕ», у ніжняй частцы па акружнасці надпіс «МЫ ПОБЕДИЛИ».

На рэверсе медаля надпісы: па акружнасці — «ЗА ДОБЛЕСТНЫЙ ТРУД», а ў цэнтры — «В ВЕЛИКОЙ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОЙНЕ 1941—1945 ГГ.», у верхняй частцы — серп і молат, у ніжняй частцы — пяціканцовая зорачка.

Усе надпісы і выявы на медалю выпуклыя.

Медаль пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодкай, абцягнутай чырвонай шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм. Пасярэдзіне стужкі зялёная палоска шырынёй 7 мм. Края стужкі абрамлены вузенькімі жоўтымі палоскамі.

## Ілюстрацыі 

File:Medal For Valiant Labour during the Great Patriotic War 1941-1945 REVERSE.jpg|Рэверс медаля
File:За доблестный труд в Великой Отечественной войне (удостоверение).jpg|Пасведчанне да медаля («савецкі» варыянт)
File:За доблестный труд удостоверение.jpg|Пасведчанне да медаля («расійскі» варыянт)
File:Awards of the USSR-1946. CPA 1022.jpg|Паштовая марка СССР, 1946 год

## Літаратура 
* *Володин А. Н., Мерлай Н. М.* Медали СССР. — СПб.: Печатный двор, 1997. — С. 102—103. — ISBN 5-7062-0111-0.
* *Колесников Г. А., Рожков А. М.* Ордена и медали СССР. — Мн.: Народная асвета, 1986. — С. 88—89.
## Спасылкі 
* Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.»

## Гл. таксама 
* Узнагароджаныя медалём «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.»
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.»

Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1945 годзе
Перыяд вярчэння

**Перыяд вярчэння** касмічнага аб’екта — гэта час, якое патрабуецца аб’екту для здзяйснення поўнага абароту вакол сваёй восі адносна зорак.

Перыяд вярчэння (фізічны тэрмін) — прамежак часу, на працягу якога пункт здзяйсняе поўны абарот, рухаючыся па акружнасці.

Перыяд вярчэння Зямлі адносна пункта вясновага раўнадзенства называецца зорнымі суткамі.

## Гл. таксама 
* Сонечныя суткі
* Сінадычны перыяд
* Сідэрычны перыяд

Катэгорыя:Час у астраноміі
Катэгорыя:Нябесная механіка
Сластаўка

**Сла́стаўка** — рака ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Вілія (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 62 км². Пачынаецца за 2 км у напрамку на паўночны захад ад аграгарадка Даўгінава, упадае ў Вілію на паўднёвы ўсход ад вёскі Кумельшчына. Рака прымае сцёк з меліярацыйных каналаў і ручаёў.

Каля ракі вёскі Сасноўшчына, Юдзеўшчына, Дубраўка.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-55. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Вілейскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Віліі