open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Новая Малыкла

**Новая Малыкла** () — сяло ва Ульянаўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Новамалыклінскага раёна і Новамалыклінскага сельскага паселішча. Размешчана за 20 км на ўсход ад Дзімітраўграда і за 95 км ад Ульянаўска. На паўночнай ускраіне сяла размешчана чыгуначная станцыя «Малыкла», на лініі Ульянаўск — Уфа. Насельніцтва — 3273 чалавека (2010).

Катэгорыя:Населеныя пункты Ульянаўскай вобласці
Бальшое Нагаткіна

**Бальшое Нагаткіна** () — сяло Цыльнінскага раёна Ульянаўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Бальшанагаткінскага сельскага паселішча. У снежні 1962 года Багдашкінскі раён быў скасаваны і ён увайшоў у склад Ульянаўскага раёна. 3 лістапада 1965 года раён зноў быў адноўлены з райцэнтрам у Бальшым Нагаткіне, але памяняў назву на Цыльнінскі раён. У снежні 1965 года пабудаваны Дом культуры. Закладзены сквер на плошчы Рэвалюцыі з помнікам загінулым воінам сяла. У чэрвені 1968 года пушчаны ў эксплуатацыю першы двухпавярховы жылы дом, а ў жніўні — другі дом. У верасні 1971 года адкрылася першая школа на 640 месцаў. Бальшанагаткінскі тэхнікум тэхналогіі і сэрвісу.

Катэгорыя:Населеныя пункты Ульянаўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1675 годзе
Старая Вічуга

**Старая Вічуга** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Вічугскім раёне Іванаўскай вобласці Расіі. З 2005 года ўтварае Старавічугскае гарадское паселішча.

Размешчаны за 6 км ад чыгуначнай станцыі Вічуга (на лініі Іванава — Кінешма), прыкладна за 60 км на паўночны ўсход ад Іванава. Пасёлак знаходзіцца ў маляўнічай мясцовасці на берагах ракі Вічужанка, якая ўпадае ў раку Сунжу — правы прыток Волгі. Статус пасёлка гарадскога тыпу ў Старой Вічугі — з 1938 года. Храм Сергія Раданежскага (1828). Музей пры прадзільна-ткацкай фабрыцы.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Нерль (Іванаўская вобласць)

**Нерль** () — пасёлак гарадскога тыпу (з 1927) у Тэйкаўскім раёне Іванаўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Нерльскага гарадскога паселішча. Размешчаны за 62 км на паўднёвы захад ад Іванава. Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі Іванава — Аляксандраў. 
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Чуфарава (Вяшкаймскі раён)

**Чуфарава** () — рабочы пасёлак Вяшкаймскага раёна Ульянаўскай вобласці Расіі, цэнтр пасялковай адміністрацыі, чыгуначная станцыя. Размешчаны за 20 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра пры ўпадзенні ракі Майна ў раку Барыш. Статус рабочага пасёлка Чуфарава з 1968 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ульянаўскай вобласці
Чардаклы (Ульянаўская вобласць)

**Чардаклы** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Чардаклінскага раёна Ульянаўскай вобласці Расіі і аднайменнага гарадскога паселішча.

Размешчаны за 35 км ад абласнога цэнтра, у лесастэпавай мясцовасці левабярэжжа Куйбышаўскага вадасховішча, на беразе азёр Пясчанае і Вялікае (Яік), у цэнтры пасёлка размяшчаецца возера Папова. Акрамя пералічаных трох азёр, у пасёлку ёсць яшчэ чатыры, некаторыя з якіх ужо на мяжы знікнення. Заснаваны ў 1688 годзе служылымі татарамі, выхадцамі з Пензенскага павета на чале з Сулейманам Янгапавым.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ульянаўскай вобласці
Каменка (Іванаўская вобласць)

**Каменка** () — пасёлак гарадскога тыпу, з 2005 года ўтварае Каменскае гарадское паселішча (муніцыпальна-тэрытарыяльная адзінка) Вічугскага раёна Іванаўскай вобласці Расіі. Размешчаны на рацэ Сунжа (прытоку Волгі), за 2 км ад яе ўпадзення ў Волгу, за 25 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Вічуга (на лініі Іванава — Кінешма).  
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Ільінскае-Хаванскае

**Ільінскае-Хаванскае** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Іванаўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ільінскага раёна і Ільінскага гарадскога паселішча. Пасёлак размешчаны за 90 км на захад ад Іванава, за 53 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Тэйкава. Дрэваапрацоўчая вытворчасць, сельская гаспадарка. Царква Мікалая Цудатворца (2004).
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Супрановіч

**Супрановіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзіяна Супрановіч (нар. 2001) — беларуская гандбалістка.
* Ірына Аляксандраўна Супрановіч, беларускі дзеяч мясцовага кіравання, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання
* Мікіта Віталевіч Супрановіч, беларускі футбаліст, абаронца барысаўскага БАТЭ
Верхні Ландзех

**Верхні Ландзех** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Іванаўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Верхняландзехаўскага раёна і Верхняландзехаўскага гарадскога паселішча. Размешчаны на паўднёвым усходзе вобласці, паблізу ракі Ландзех, за 85 км ад чыгуначнай станцыі Шуя.

## Насельніцтва 
## Славутасці 
* Ільінская царква (1790),
* Петрапаўлаўская царква.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Колабава (Шуйскі раён)

**Колабава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Шуйскім раёне Іванаўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Колабаўскага гарадскога паселішча. Пасёлак размешчаны на рацэ Себіранка за 2 км ад чыгуначнай станцыі Ладыгіна (на лініі Іванава — Ноўкі) і за 20 км на поўдзень ад горада Шуя. 26 красавіка 1941 года Колабава атрымала статус пасёлка гарадскога тыпу.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Лежнева (Іванаўская вобласць)

**Лежнева** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Лежнеўскага раёна Іванаўскай вобласці Расіі. Размешчаны на рацэ Ухтохма (басейн Клязьмы), за 25 км на поўдзень ад абласнога цэнтра — горада Іванава. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1925 года. 
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Лух (пасёлак гарадскога тыпу)

**Лух** () — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Лухскага раёна Іванаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр Лухскага гарадскога селішча ў складзе Лухскага муніцыпальнага раёна. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы вобласці, за 94 км (па аўтатрасе) на ўсход ад горада Іванава, за 32 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі Вічуга (на лініі Іванава — Кінешма). 14 кастрычніка 1959 года сялу Лух быў нададзены статус пасёлка гарадскога тыпу.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Cirsium heterophyllum

**Cirsium heterophyllum**&nbsp;— від кветкавых травяністых раслін роду  сямейства . Відавая назва ад &nbsp;— «стракаты».

## Батанічнае апісанне 
шматгадовая расліна 50—100 (рэдка да 150) см вышынёй. Лісце зялёнае і голае зверху, бела-лямцавае знізу. Прыкаранёвыя лісты буйныя, дасягаюць 4&nbsp;дм даўжыні і 8&nbsp;см шырыні. Ліставыя краі з мяккімі калючкамі. Верхняе лісце не мае хвосцікаў, абхоплівае ствол сэрцападобнымі асновамі. Кошыкі звычайна адзінкавыя на доўгіх ножках (да 50&nbsp;мм даўжынёй). Кветкавыя галоўкі дыяметрам 3—5&nbsp;см. Шматлікія трубчастыя кветкі пурпурова-чырвоныя, радзей бялёсыя, 25—30&nbsp;мм даўжынёй.

## Распаўсюджанне 
Асноўны арэал распасціраецца ад паўночнай Англіі праз Паўночную і Усходнюю Еўропу да Сібіры. Вялікія анклавы размешчаны на Каўказе, у Карпатах, Пірэнеях, Альпах і некаторых краінах Цэнтральна-Германскага нагор’я, раскіданыя ў Ісландыі і Грэнландыі. Насяляе на абочынах дарог, верасовых пустках і вільготных травяністых асяроддзях.

## Галерэя 

Cirsium heterophyllum sl1.jpg|
Bombus pascuorum - Bombus bohemicus - Cirsium heterophyllum - Keila.jpg|
Cirsium heterophyllum Sturm4.jpg|

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Euro+Med Plantbase 
* West Highland Flora  

Катэгорыя:Бадзяк
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1768 годзе
Катэгорыя:Флора Каўказа
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Мангалур

**Мангалур** — горад у індыйскім штаце Карнатака, галоўны порт Карнатакі. Размешчаны за 350 км на захад ад сталіцы штата, Бангалора, на Малабарскім узбярэжжы Аравійскага мора ля падножжа Заходніх Гат. Адміністрацыйны цэнтр акругі Дакшына-Канада (раней Паўднёвая Канада) на паўднёвым захадзе Карнатакі. З некранутымі пляжамі, шырокімі дарогамі і ціхімі раёнамі Мангалур прызнаны 8-м самым чыстым горадам Індыі. Мангалур уваходзіць у 13 найлепшых гарадоў для вядзення бізнесу ў Індыі і ёсць 2-м у Карнатацы (пасля Бангалора). На порт Мангалура прыпадае 75 % экспарту кавы і большая частка экспарту кеш’ю.

Мангалур — шматнацыянальны горад. Асноўнымі мовамі з’яўляюцца тулу, канкані, канада і біяры.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Карнатакі
Незабудка альпійская

**Незабудка альпійская** (*Myosotis alpestris*)&nbsp;— шматгадовая травяністая расліна, від роду  сямейства .

## Распаўсюджанне 
У дзікім выглядзе сустракаецца ў Сярэдняй Еўропе і на Каўказе. Культывуецца як дэкаратыўная прыгожа квітнеючая расліна. Паліморфны від.

## Літаратура 
* Незабудка приальпійська // Енциклопедія рослин садових та кімнатних: Довідкове видання. — Донецьк: ТОВ «Глорія Трейд» / уклад. Ануфрієва С. В.. — 2013. — С. 156. — 224 с.
* Незабудка // Садові декоративні рослини / Олєйнікова О. М.. — Харків : «Веста», 2010. — С. 97.

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1794 годзе
Катэгорыя:Флора Каўказа
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Незабудка
Poa arctica

***Poa arctica***&nbsp;— від травяністых раслін сямейства . Распаўсюджаныя ў арктычных і паўночных альпійскіх частках Паўночнай Амерыкі і Еўразіі.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая расліна. Карэнішча падоўжанае. Сцёблы цыліндрычныя, гладкія, 20—60&nbsp;см даўжынёй; жылістыя. Ліставыя пласціны шырынёй 1—2,5&nbsp;мм, зялёныя або шаравата-зялёныя, голыя. Суквецці — адкрытыя, ланцэтныя або яйкападобныя мяцёлкі 4—15&nbsp;см даўжынёй, утрымліваюць некалькі каласкоў. Урадлівыя каласкі ўтрымліваюць 2—3 урадлівых кветкі. Каласкі яйкападобныя, сціснутыя па баках, 5—8&nbsp;мм даўжынёй.

## Распаўсюджанне 
Гэты арктычна-альпійскі від распаўсюджаны ў Паўночнай Амерыцы (Грэнландыя, Канада, Аляска і ЗША) і Еўразія (Расія, Фінляндыя, Ісландыя [сумнеўна], Нарвегія [у тым ліку Шпіцберген, Ян-Маен], Швецыя).

## Галерэя 

Файл:Poa arctica - leaf and ligule view (Matt Lavin).jpg|Лісце і лігула
Файл:Poa arctica - panicle view (Matt Lavin).jpg|Мяцёлка
Файл:Poa arctica (Manual of the grasses of the United States).jpg|Батанічная ілюстрацыя

## Спасылкі 
* 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) [Архівавана 8 мая 2017 У Wayback Machine.]
* Euro+Med Plantbase
* Panarctic Flora 

Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Метлюжок
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1823 годзе
Carex liparocarpos

**Carex liparocarpos**&nbsp;— від травяністых раслін сямейства , распаўсюджаны ў Паўночна-Заходняй Афрыцы, Паўднёвай і Сярэдняй Еўропе, Заходняй Азіі.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая расліна вышынёй 10-30&nbsp;см. Сцябло гладкае. Лісце шырынёй 1-3&nbsp;мм, бледна-зялёнае, шурпатае. Суквецце складаецца з 3-4 каласкоў.

Цвіце ў красавіку-маі. Плоданасіць у маі — ліпені. Размнажаецца насеннем і вегетатыўна.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Марока і Алжыры, Паўднёвай і сярэдняй Еўропе, Заходняй Азіі (Іран, Турцыя, Арменія, Азербайджан, Грузія). У Славакіі від мае статус CR.

## Пагрозы і ахова 
Пагрозамі з’яўляюцца змены эколагацэнатычных умоў, уплыў антрапагенных фактараў — узворванне стэпаў, выпас жывёлы, вытоптванне.

Занесены ў Чырвоную кнігу Украіны ў статусе «знікаючы». Не ахоўваюць.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Асаковыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1804 годзе
Carex lyngbyei

**Carex lyngbyei**&nbsp;— від шматгадовых травяністых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Карэнішчы доўгія. Сцёблы тупаватыя або востра прастакутныя, 25-130&nbsp;см, голыя. Лісце: похвы чырвона-карычневыя; пласціны 3-8&nbsp;мм шырынёй. Плады пакрытыя жаўтлява-карычневым скураным покрывам. 2n = 68, 70, 72.

## Распаўсюджанне 
Паўночная Амерыка: Грэнландыя, заходняе ўзбярэжжа ЗША і Канады ад Аляскі да Каліфорніі; Еўропа: Фарэрскія астравы, Ісландыя. Азія: расійская Усходняя Азія, Японія, Карэя. Насяляе прыбярэжныя саланчакі, саланаватыя балоты.

## Спасылкі 
* Germplasm Resources Information Network (GRIN) [Архівавана 1 лістапада 2016 у Wayback Machine.]
* Flora of North America [Архівавана 3 сакавіка 2016 у Wayback Machine.]
* Euro+Med Plantbase [Архівавана 1 лістапада 2016 у Wayback Machine.]
* Panarctic Flora
* Flora of Iceland (webpage of Icelandic Institute of Natural History) [Архівавана 1 лістапада 2016 у Wayback Machine.] (ісл.)

Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Асаковыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1827 годзе
Eriophorum chamissonis

**Eriophorum chamissonis** — від травяністых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая расліна. Сцёблы нізкія, таўставатыя. Урадлівы колас густы, акруглена зваротна-яйкападобны. Пылавік 1,3-1,7 мм даўжынёй. Шчацінкі звычайна бледна рудаватыя, радзей рудаватыя, рэдка амаль белыя.

## Распаўсюджанне 
Расце па балотах і тундрах у арктычных зонах Скандынавіі, Сібіры, Паўночнай Амерыкі.

## Значэнне і прымяненне 
Добра паядаецца  вясной, летам есца здавальняюча. У Якуціі добра паядаецца вясною .

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Eriophorum chamissonis* C.A.Mey. 

Катэгорыя:Асаковыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Даўжок

**Даўжок** — тапонім.
* Даўжок (Навасэлыцкі раён)
* Даўжок (Нэмірыўскі раён)
* Даўжок (Пагрэбішчанскі раён)
* Даўжок (Трасцянэцкі раён)
* Даўжок (Шаргарадскі раён)
* Даўжок (Ямпільскі раён)
Алімпійскі камітэт Польшчы

**Алімпійскі камітэт Польшчы** () — самастойнае, незалежнае грамадскае аб’яднанне. Створаны ў 1918 годзе, прызнаны Міжнародным алімпійскім камітэтам 12 кастрычніка 1919 года.

## Прэзідэнты 
* Аляксандр Квасьнеўскі (1988—1991)
 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Алімпійскага камітэта Польшчы


Польшча
Катэгорыя:Спорт у Польшчы
Катэгорыя:Арганізацыі Польшчы
Русава

**Русава** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Людміла Генадзеўна Русава, беларуская мастачка

## Тапонім 
* Русава (Тамашпільскі раён)
* Русава (Ямпільскі раён)
Яраслаў Інгваравіч

**Яраслаў Інгваравіч** († 1240) — князь луцкі, сын князя Інгвара Яраславіча. Княжыў таксама ў Перамылі (каля 1220? — 1223, 1228 гг. — ?) і Шумску (1223 — 1227). Пасля смерці Івана Мсціславіча заняў Луцк. Яраслаў быў выгнаны з Луцка князем Данілам Галіцкім, які прызначыў яму Перамяльскі і Меджыбіжскі пасады.

## Літаратура і крыніцы 
* 
* Рюриковичі. Мономаховичі. Волинська гілка 

Катэгорыя:Князі луцкія
Катэгорыя:Рурыкавічы
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з ручной вікіфікацыяй дат у картцы
Эдуард Іванавіч Старавойтаў

**Эдуард Іванавіч Стараво́йтаў** (нар. , г. п. Юрацішкі, Іўеўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне механікі дэфармуемага цвёрдага цела. Доктар фізіка-матэматычных навук (1990), прафесар (1991).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (спецыяльнасць «Механіка», 1971; аспірантура, 1979).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (з 1980, факультэт прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва, кафедра «Будаўнічая механіка», з 1987 — загадчык кафедры «Будаўнічая механіка, геатэхніка і будаўнічыя канструкцыі»).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: механіка дэфармуемага цвёрдага цела; танкасценныя неаднародныя элементы канструкцый, разлік слаістых элементаў інжынерных канструкцый, што працуюць складаных уздзеянняў. Аўтар навучальных дапаможнікаў для вышэйшых навучальных устаноў.

## Бібліяграфія 
* Статика и динамика неоднородных вязкоупругопластических элементов конструкций : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.02.04 : защищена 10.10.1990 : утверждена 05.04.1991 / Старовойтов Эдуард Иванович. — Гомель, 1990.
* Вязкоупругопластические слоистые пластины и оболочки / Э. И. Старовойтов. — Гомель, 2002.
* Деформирование трехслойных элементов конструкций на упругом основании / Э. И. Старовойтов, А. В. Яровая, Д. В. Леоненко. — Москва, 2006.
* Трехслойные стержни в терморадиационных полях / Э. И. Старовойтов, М. А. Журавков, Д. В. Леоненко. — Минск, 2017.
* Foundations of the theory of elasticity, plasticity, and viscoelasticity / E. I. Starovoitov, F. B. Nagiyev. — Toronto, 2013.
* Сопротивление материалов. — Гомель, 1999.
* Основы теории упругости, пластичности и вязкоупругости. — Гомель, 2001.

## Літаратура 
* 
* Старовойтов Эдуард Иванович // Кто есть кто в Республике Беларусь, 2001. — Минск, 2001. — Т. 1. — С. 150.

## Спасылкі 
* Старовойтов Эдуард Иванович  {ref-ru} // Сайт БелДУТ
Абхазскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Абхазскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — вышэйшая навучальная ўстанова ў Рэспубліцы Абхазія. Размяшчаецца ў горадзе Сухумі па адрасе: Універсітэцкая вуліца, дом 1.

## Гісторыя 
Заснаваны 4 лютага 1932 года пастановай Народнага Камісарыята асветы Абхазіі як *Сухумскі аграпедагагічны інстытут*.

У 1933 годзе перайменаваны ў *Сухумскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага*.

У 1979 годзе ператвораны ў *Абхазскі дзяржаўны ўніверсітэт*.

У 2011 годзе падпісаны пратакол аб супрацоўніцтве паміж АГУ і ўніверсітэт горад Урбіна (Італія).

## Факультэты ўніверсітэта 
* Фізіка-матэматычны факультэт
* Біёлага-геаграфічны факультэт
* Гістарычны факультэт
* Філалагічны факультэт
* Юрыдычны факультэт
* Эканамічны факультэт
* Педагагічны факультэт
* Аграінжынерны факультэт
* Факультэт мастацтваў

## Рэктары ўніверсітэта 
* Анчабадзэ Зураб Віяноравіч (1979—1984)
* Гварамія Алека Аляксеевіч (з 1989 года)
Silene stenophylla

**Silene stenophylla** — від шматгадовых травяністых раслін роду Смалёўка сямейства , распаўсюджаных на паўночным усходзе Сібіры, на Далёкім Усходзе і ў Паўночнай Амерыцы. Сустракаецца ў арктычных тундрах.

## Батанічнае апісанне 
Невысокая расліна вышынёй ад 5 да 25 сантыметраў. Парасткі шматлікія з вузкалінейным лісцем. На сцябле 1 або 2-3 кветкі з ліловымі пялёсткамі. Лік храмасом: 2n = 24.

## Цікавыя факты 
У 2012 групе расійскіх навукоўцаў з  і  пад кіраўніцтвам  атрымалася рэгенераваць расліны з  тканкі насення, узрост якога складае каля 32 тысяч гадоў. Насенне было знойдзена на глыбіні 38 метраў пад пластом вечнай мерзлаты ў раёне ракі Калымы ў Магаданскай вобласці.

## Значэнне і прымяненне 
Добра паядаецца .

Катэгорыя:Смалёўка
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Жалезніцкая сядзіба

**Жалезніцкая сядзіба** — колішні сядзібна-паркавы комплекс у Жалезніцы Баранавіцкага раёна. Размешчаная над ракой Мышанкай.

## Гісторыя 
Старадаўняя сядзіба. Паводле пісьмовых крыніц, Жалезніца вядома з 1471 года як маёнтак у складзе Вялікага Княства Літоўскага. Належаў Кежгайлам, Хадкевічам, Камароўскім, Кашыцам, пазней — Завішам.

У другой палове XIX стагоддзя Жалезніца была набыта Вольскімі. У пачатку XX стагоддзя маёнтак па невядомых прычынах быў здадзены ў арэнду Равінскаму. Сам Вольскі з сям’ёй з’ехаў у Польшчу.

Адсутнасць гаспадара стала прычынай заняпаду маёнтка, разбурэнні будоў. У 1911—1912 гадах землі маёнтка былі перададзены ў Мінскі банк, які пасля падзяліў іх на некалькі ўчасткаў, што здаваліся ў арэнду з выплатай у 55 гадоў. У час Першай сусветнай вайны праз Жалезніцу прайшла вузкакалейная чыгунка ад вёскі Міцкавічы.

## Архітэктура 
Сядзібна-паркавы ансамбль у Жалезніцы знаходзіцца на берагах ракі Мышанкі і складаецца з трох адасобленых частак.

Аснову ансамбля складае сядзіба, размешчаная на левым беразе Мышанкі, на поўдзень ад аўтадарогі Пастарынне — Катмінаўцы. У цэнтры сядзібы размяшчаўся сядзібны дом (не захаваўся). На месцы сядзібы ў пасляваенны час існавала школа (закрыта). З колішніх збудаванняў сядзібы засталіся рэшткі дваровай сыраварні канца XIX стагоддзя.

Сядзібу атачалі пасадкі дрэў і кустоў. У наш час дрэвава-хмызняковая расліннасць прадстаўлена спірэяй вербалістай, каштанам конскім звычайным (узрост у дрэў — 110—120 гадоў), лістоўніцай еўрапейскай.

Побач з дваром існаваў касцёл, пазней перабудаваны пад праваслаўную царкву, якая была знішчана ў час Другой сусветнай вайны.

На поўнач ад аўтадарогі размяшчаецца парк плошчай 7 га. У яго аснове — чатыры паляны, утвораныя таполяй белай (серабрыстай), ліпай буйналістай, клёнам чырвоным, клёнам вастралістым, клёнам ясенялістым, вярбой белай, вярбой ломкай. Цэнтральная паляна аформлена двума кустарнікавымі баскетамі спірэі.

На адной з палян выяўлены падмурак пабудовы, складзенай з бутавага каменю.

На правым беразе ракі Мышанкі, на ўзвышшы размяшчаюцца руіны капліцы-пахавальні ў стылі неакласіцызму. Вакол капліцы знаходзяцца невялікія могілкі (самае старое з захаваных пахаванняў датавана 1911 годам). Яе будынак квадратны ў плане, з элементамі класіцызму. Уваход вылучаны порцікам на чатырох масіўных калонах, які завершаны трохвугольным шчытком. Унутры капліцы існавала некалькі скляпоў, якія былі разрабаваны яшчэ ў сярэдзіне XX стагоддзя. Да капліца-пахавальні вядзе алея з белых таполяў.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Сядзібы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Жалезніца (Баранавіцкі раён)
Катэгорыя:Вольскія герба «Равіч»
Катэгорыя:Завішы
Катэгорыя:Колішнія сядзібы Беларусі
Гізатулін

**Гізатулін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Абдула Губайдулавіч Гізатулін (1904—1945) — Герой Савецкага Саюза.
* Рустам Карымавіч Гізатулін (нар. 1931) — інжынер шляхоў зносін, спецыяліст у галіне рухомага саставу чыгунак, цягі паяздоў.
Ганна Уладзіміраўна Яравая

**Ганна Уладзіміраўна Яравая** (нар. , Гомель) — беларускі спецыяліст у галіне механікі дэфармуемага цвёрдага цела. Доктар фізіка-матэматычных навук (2007), дацэнт (2003).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту (спецыяльнасць «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва», 1994; аспірантура, спецыяльнасць «Механіка», 1997).

Працавала ў Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (з 1994, факультэт прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва, кафедра «Будаўнічая механіка», прафесар).

Навуковыя інтарэсы: статыка трохслойных элементаў канструкцый; будаўнічая механіка.

## Узнагароды 
Прэмія НАН Беларусі імя акадэміка В. Ф. Купрэвіча (2007).

## Бібліяграфія 
* Деформирование неоднородных элементов конструкций при комплексных внешних воздействиях : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.02.04 : защищена 29.09.2006 : утверждена 10.01.2007 / Яровая Анна Владимировна. — Гомель, 2006.
* Деформирование металлополимерных систем / Ю. М. Плескачевский, Э. И. Старовойтов, А. В. Яровая. — Минск, 2004.
* Деформирование трехслойных элементов конструкций на упругом основании / Э. И. Старовойтов, А. В. Яровая, Д. В. Леоненко. — Москва, 2006.
* Локальные и импульсные нагружения трехслойных элементов конструкций / Э. И. Старовойтов, А. В. Яровая, Д. В. Леоненко. — Гомель, 2003.
* Строительная механика. Статика стержневых систем : учебное пособие / А. В. Яровая. — Гомель, 2013.
    

## Літаратура 
* Яровая Анна Владимировна // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2013. — Т. 3 : Гомельская область : в 2 кн., кн. 2. — С. 505.
* Яровая Анна Владимировна // Путь в науку. — Гомель, 2007. — Вып. 4 : Кандидаты наук вузов и НИИ Гомельщины. — С. 57—58.
Капліца-пахавальня Вольскіх

**Капліца-пахавальня Вольскіх** — каталіцкая капліца ў Жалезніцы Баранавіцкага раёна. Размешчана на ўсходняй ускраіне вёскі, на каталіцкіх могілках. Пабудавана ў першай палове XIX ст. з цэглы як родавая пахавальня роду Вольскіх. Захавалася ў паўзруйнаваным стане.

Žaleźnica, Volski, Kaplica. Жалезьніца, Вольскі, Капліца (1907).jpg|Капліца ў 1907 годзе
Žaleźnica, Volski, Kaplica. Жалезьніца, Вольскі, Капліца (E. Navicki, 1908).jpg|Капліца ў 1908 годзе
Žaleźnica, Volski, Kaplica. Жалезьніца, Вольскі, Капліца (1907) (2).jpg|Алтар капліцы ў 1907 годзе

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры класіцызму. Кампактная прамавугольная ў плане пабудова пад двухсхільным дахам. Фасад вырашаны чатырохкалонным порцікам з трохвугольным франтонам (не захаваўся), сцены крапаваны пілястрамі. Зала перакрыта цыліндрычным скляпеннем, асвятляецца 2 бакавымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі з сандрыкамі. У інтэр’еры алтар у выглядзе 6-пілястравага ампірнага порціка з трохвугольным франтонам і ляпнымі гірляндамі. Пад капліцай сутарэнне пад цыліндрычным скляпеннем з 2 ярусамі арачных нішаў для пахаванняў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вольскія герба «Равіч»
Катэгорыя:Капліцы-пахавальні Беларусі
Катэгорыя:Капліцы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Касцёлы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Бярэма павознае

**Бярэ́ма паво́знае**, або **павазо́вае** — павіннасць сялян і мяшчан у Вялікім Княстве Літоўскім даваць падводы для перавозкі грузаў, на будаўніцтва замкаў, дарог, мастоў і інш. Паводле Статута Вялікага Княства Літоўскага 1588 года ад бярэма павознага вызваляліся сяляне і мяшчане прыватнаўласніцкіх вёсак, мястэчак і гарадоў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Сярэдневяковае права
Катэгорыя:Права Вялікага Княства Літоўскага
Рустам Карымавіч Гізатулін

**Рустам Карымавіч Гізатулін** (нар. , Уральск, Казахстан) — інжынер шляхоў зносін, спецыяліст у галіне рухомага саставу чыгунак, цягі паяздоў. Доктар тэхнічных навук (2000), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі электрамеханічны інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (1954; аспірантура, 1960).
    
Працаваў ў Маскоўскім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (з 1960, інжынер кафедры «Лакаматывы і лакаматыўная гаспадарка»), Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (з 1961, асістэнт, дацэнт кафедры «Эксплуатацыя рухомага саставу», у 1979—1986 — загадчык кафедры «Лакаматывы і лакаматыўная гаспадарка», з 1994 — дацэнт кафедры «Цягавы рухомы састаў», з 1999 — прафесар кафедр «Цеплавозы і цеплавыя рухавікі» і «Электрарухомы састаў», з 2016 — кафедры «Лакаматывы», у 1974—1979 — дэкан механічнага факультэта).

Навуковыя інтарэсы: павышэнне паліўнай эканамічнасці цеплавозных дызеляў.

## Узнагароды 
Знакі «Вынаходнік СССР», «Почетному железнодорожнику», «Выдатнік Беларускай чыгункі» і інш.

## Бібліяграфія 
* Методы и средства повышения эксплуатационной эффективности тепловозных дизелей : диссертация … доктора технических наук : 05.22.07 : защищена 25.11.1998 : утверждена 12.04.2000 / Гизатуллин Рустам Каримович. ― Гомель, 1998.
* Исследование влияния нагнетательного клапана на работу топливоподающей аппаратуры и неравномерной подачи топлива по цилиндрам тепловозного двигателя : автореферат диссертации … кандидата технических наук / Р. К. Гизатуллин. ― Харьков, 1961.

## Літаратура 
* Гизатуллин Рустам Каримович // Белорусский институт инженеров железнодорожного транспорта : Хроника. События. Люди / П. С. Грунтов, Г. И. Шевчук, В. И. Горбачев. ― Гомель, 1993. — С. 183—184.
* В своем деле — профессионал : [к 85-летию Р. К. Гизатуллина] / Лидия Сергеева // Железнодорожник Белоруссии. — 2016. — 26 ноября (№ 91). — С. 6.
* Почетный работник БелГУТа : [к 90-летию Р. К. Гизатуллина] // Вести БелГУТа. — 2021. — 20 ноября (№ 17). — С. 2.
 

Катэгорыя:Дэканы механічнага факультэта БелДУТ
Пятроўскі (Гаўрылава-Пасадскі раён)

**Пятроўскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Гаўрылава-Пасадскім раёне Іванаўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Пятроўскага гарадскога паселішча. Размешчаны на рацэ Нерль (прыток Клязьмы). Чыгуначная станцыя (Пятроўская) на лініі Іванава — Масква. Рабочы пасёлак Пятроўскі ўтвораны ў 1938 годзе ў складзе Гаўрылава-Пасадскага раёна. У яго ўвайшлі чыгуначны пасёлак Нерльскага сплаўнага ўчастка і вёска Санцава.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Песцякі

**Песцякі** () — пасёлак гарадскога тыпу (з 1959), адміністрацыйны цэнтр Песцякоўскага сельскага паселішча, Песцякоўскага гарадскога паселішча і Песцякоўскага раёна Іванаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Размешчаны на рацэ Пурашок, на аўтадарозе Іванава — Ніжні Ноўгарад, за 123 км на паўднёвы ўсход ад Іванава і за 90 км на ўсход ад чыгуначнай станцыі Шуя (на лініі Уладзімір — Іванава). Адлегласць да Ніжняга Ноўгарада складае па аўтамабільнай дарозе 120 км. 
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Сухадол

**Сухадол** — тапонім.

## Беларусь 
* Сухадол (Камянецкі раён)

## Расія 
* Сухадол (Самарская вобласць)
* Сухадол (Смаленскі раён)
Сухадол (Самарская вобласць)

**Сухадол** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Сергіеўскім раёне Самарскай вобласці Расіі. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне гарадское паселішча Сухадол як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны на левым беразе ў нізоўях ракі Сургут, за 4-5 км на поўдзень ад Сергіеўска і за 100 км на паўночны ўсход ад Самары. Каля паўднёва-ўсходняй ускраіны пасёлка працякае рэчка Часнакоўка (Сухая Часнакоўка). Насельніцтва —  (2021).

З поўначы да Сухадола прымыкае пасёлак Сургут, паблізу таксама знаходзяцца пасёлкі Сернаводск (на ўсходзе) і Светладольск (на захадзе) — разам з райцэнтрам яны ўтвараюць скопішча населеных пунктаў з агульнай колькасцю насельніцтва каля 31,7 тысяч чалавек. У пасёлку знаходзіцца станцыя Самарскага аддзялення Куйбышаўскай чыгункі Серныя Воды 1 (код ЕСР 658806) на чыгуначнай лініі Кратоўка — Сургут.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Самарскай вобласці
Пятра Дубрава

**Пятра Дубрава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Волжскім раёне Самарскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча Пятра Дубрава. Размешчаны за 5 км на паўночны ўсход ад Самары. З 2005 года — цэнтр аднайменнага гарадскога паселішча. Насельніцтва — 6713 чалавек (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Самарскай вобласці
Волжскі

**Волжскі**:
* Волжскі (горад)
* Волжскі (Самарская вобласць)
Халкідонскі сабор

**Халкідонскі сабор** — чацвёрты Усяленскі сабор, скліканы па просьбе рымскага імператара Маркіяна і са згоды папы Льва I у Халкідоне (сучасны Кадыкёй, раён Стамбула) у 451 г. з нагоды ерасі Яўціхія - *манафізітства*. Яўціхій вучыў, што Хрыстос мае толькі адну прыроду — Боскую, а не дваістаю (Боскую і чалавечую), і таму на крыжы пакутаваў не Божы чалавек, а сам Бог.

Пасяджэнні Халкідонскага сабора адбываліся ў храме вялікамучаніцы Яўфіміі (якая пацярпела каля 304 г). У ім прынялі ўдзел 630 айцоў царквы. Сабор быў адкрыты 8 кастрычніка 451 г. і зачынены 1 лістапада; Адбылося 17 пленарных пасяджэнняў. Адносна вучэння Яўціхія сабор прыняў кампраміснае рашэнне: «Хрыстос — Бог, але Ён таксама чалавек, прабывае ў дзвюх істотах, нязменных і непадзельных». Манафізіты не прызналі гэтае рашэнне. За імі ішлі копцкая (егіпецкая), эфіопская і армянская грыгарыянская цэрквы.

Важным рашэннем Сабору стаў 28-ы канон, які прызнаваў канстанцінопальскі прастол **другім** пасля рымскага; Следам «у пашане» ішлі Александрыя, Антыёхія і Ерусалім. Толькі пасля «вялікага царкоўнага расколу» ў 1054 г. Канстанцінопаль стаў **першай сядзібай праваслаўнага свету**.

## Дагмат веравызнання 
На саборы быў прыняты дагмат Святой Тройцы і вызначаны як дагмат аб тым, што ў Езусе Хрысце злучаюцца дзве прыроды — боскае і чалавечае:

Таму, сьледам за сьвятымі Айцамі, мы ўсе аднадушна вучым: Гасподзь наш Ісус Хрыстос ёсьць адзін і той жа Сын, адзін і той жа дасканалы ў Бостве і дасканалы ў чалавечнасьці, праўдзівы Бог і праўдзівы Чалавек, адзін і той самы, які складаецца з слоўных ( разумныя) душа і цела, суісныя з Айцом паводле Боства і аднолькавыя з намі паводле чалавецтва, падобныя да нас ва ўсім, акрамя граху; народжаны ад Айца перад вякамі паводле Боства, але Ён нарадзіўся ў апошнія дні дзеля нас і нашага збаўленьня ад Марыі Дзевы і Багародзіцы паводле чалавецтва; адзін і той жа Хрыстос, Сын, Гасподзь, Адзінародны, у дзьвюх прыродах нязьмешаных, нязьменных, непадзельных, непадзельных; розьніца Ягоных прыродаў ніколі не зьнікае ад іх зьяднаньня, але ўласьцівасьці кожнай з дзьвюх прырод злучаюцца ў адной Асобе і адной Іпастасі такім чынам, што яны не разьдзяляюцца і не дзеляцца на дзьве асобы, але Ён адзін і той жа Адзінародны Сын, Бог, Слова, Гасподзь, Ісус Хрыстос; тое самае, як казалі пра Яго на пачатку прарокі і як вучыў нас сам Ісус Хрыстос і як даў нам Сымбаль Айцоў

Такое вызначэнне веры асуджала вучэнні як монафізітаў, так і нестарыянаў.

## Літаратура 
* О. Саган. Вселенське православ'я. Суть. Історія. Сучасні реалії. Київ. Світ знань. 2004. ISBN 966-7742-14-8

## Літаратура 
* Собор Халкідонський // Універсальний словник-енциклопедія. — 4-те вид. — К. : Тека, 2006.

## Спасылкі 
* Документи собору 

Катэгорыя:Рэлігія ў Візантыі
Катэгорыя:Патрыстыка
Катэгорыя:Сусветныя саборы
Волжскі (Самарская вобласць)

**Волжскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Краснаярскім раёне Самарскай вобласці Расіі. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне гарадское паселішча Волжскі як адзіны населены пункт у яго складзе. Насельніцтва — 7727 чал. (2021). Пасёлак размешчаны на правым беразе ракі Сок у месцы ўпадзення яе ў Волгу. На паўднёвым захадзе ад яго размешчана гара-астанец Цароў курган. Рака Сок аддзяляе Цароў курган і Волжскі ад Сакольіх гор, а Волга — ад Жыгулёўскіх гор.

Адлегласць паміж пасёлкам і Краснаглінскім раёнам горада Самары каля 2 км.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Самарскай вобласці
Забужжа

**Забужжа**:
* Забужжа (Кам’янка-Бузькі раён)
* Забужжа (Нэмірыўскі раён)
* Забужжа (Сакальскі раён)
Новапісцова

**Новапісцова** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Вічугскім раёне Іванаўскай вобласці Расіі. З 2005 года ўтварае (разам з вёскамі Афонава і Івашава) Новапісцоўскае гарадское паселішча. Размешчаны на рацэ Сунжа (прыток Волгі), за 15 км ад чыгуначнай станцыі Вічуга (на лініі Іванава — Кінешма). Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1938 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Суск

**Суск**:
* Суск (Кастопільскі раён)
* Суск (Ківэрцаўскі раён)
Междурэчанск (Самарская вобласць)

**Междурэчанск** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Сызранскім муніцыпальным раёне Самарскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча Междурэчанск. Размешчаны за 138 км на захад ад абласнога цэнтра — горада Самары, за 35 км на паўночны ўсход ад Акцябрска, паміж рэкамі Волгай (Саратаўскае вадасховішча) і Усой (Куйбышаўскае вадасховішча), на правым беразе абедзвюх рэк.

Чыгуначная станцыя на лініі Сызрань — Жыгулёўскае Мора. Пасёлак размешчаны на трасе М-5 «Урал». З’явіўся з будаўніцтвам лесаперавалачнага камбіната. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1965 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Самарскай вобласці
Shahed 131

**Shahed 131** (), або **Герань-1** на расійскім узбраенні — беспілотнік іранскай вытворчасці, які атрымаў вядомасць у кастрычніку 2022 года падчас расійскага ўварвання ва Украіну. Абсталяваны ротарна-поршневым рухавіком мадэлі Shahed −783/788. Рухавік гэтага тыпу выкарыстоўваўся для беспілотніка падчас атакі на НПЗ Абкайк і Хурайс у 2019 годзе . Кантролер палёту мае рэзервовую інерцыяльную навігацыйную сістэму на аснове гіраскопа MEMS. Асноўныя інструкцыі атрымлівае з GPS цывільнага класа.

Быў выкарыстаны падчас расійскага ўварваньня ва Украіну ў 2022 годзе пад расійскай назвай Герань-1.

## Гл. таксама 
* Shahed 136
* Shahed 129

Катэгорыя:Самалёты Ірана
Катэгорыя:Зброя Ірана
Катэгорыя:Беспілотныя лятальныя апараты
Дольск

**Дольск**:

## Польшча 
* Дольск (Велікапольскае ваяводства)
* Дольск (гміна)

## Украіна 
* Дольск (Любэшыўскі раён)
* Дольск (Турыйскі раён)
Вуліца Дзяржынскага (Барысаў)

**Вуліца Дзяржынскага** () — вуліца ў Барысаве, размешчаная ў гістарычным раёне Старабарысаў.

## Гісторыя 
Гістарычна частка вуліцы ад рынку на захад, да Бярэзіны называлася *Палынскай*. Паводле П. Шпілеўскага, такую назву яна атрымала ад таго, што на гэтым месцы была глыбокая сажалка з палыном. Частка вуліцы ад рынку на ўсход называлася *Аршанскай*, па кірунку да горада Оршы. Палынская (або Бярэзінская) і Аршанская вуліцы згадваюцца ў інвентары 1680 года.

У часы нямецкай акупацыі 1940-х гг. перайменавана ў *Беларускую вуліцу*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Барысава
Вуліца Лапаціна (Барысаў)

**Вуліца Лапаціна** () — вуліца ў Барысаве, размешчаная ў гістарычным раёне Старабарысаў.

## Гісторыя 
Гістарычна частка вуліцы ад рынку на поўнач называлася *Полацкай* па кірунку да горада Полацка, а ад рынку на поўдзень — *Харугвеннай* — ад казённага дома з выстаўленай харугвай, што належала замку. Полацкая вуліца згадваецца ў інвентары 1680 года. У 1800 г. быў распрацаваны праект рэгулярнай перапланіроўкі Барысава, паводле якога ад плошчы разыходзіліся галоўныя вуліцы — Мінская, Полацкая, Лепельская, Маскоўская. П. М. Шпілеўскі адзначаў, што Барысаў мог пахваліцца даволі шырокімі і прамалінейнымі вуліцамі, якія амаль усе сыходзіліся каля рыначнай плошчы. Паводле слоў Шпілеўскага, у час яго знаходжання дарогі на Полацк ужо не было, але захаваліся толькі сляды глухога прасёлка.

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі Полацкая вуліца не раз змяняла сваю назву, у тым ліку называлася *вуліцай Свабоды*.

Barysaŭ. Барысаў (1801-15). Лапаціна.jpg|Вуліца на плане горада пачатку XIX ст.
Barysaŭ. Барысаў (1810). Лапаціна (2).jpg|Вуліца на плане горада 1810 года
Barysaŭ. Барысаў (1810). Лапаціна.jpg|Вуліца на плане горада 1810 года
Barysaŭ. Барысаў (1830). Лапаціна.jpg|Вуліца на плане горада 1830 года
Barysaŭ. Барысаў (1925). Свабоды-Полацкая.jpg|Вуліцы Свабоды і Полацкая на плане горада 1925 года
Barysaŭ. Барысаў (03.1941). Лапаціна (Турэмная-Полацкая).jpg|Турэмная і Полацкая вуліцы на нямецкім плане горада 1941 года

## Забудова 
* № 32 — будынак былога казначэйства (1807) — 
* № 34 — Васкрасенскі сабор (1874) са званіцай (1907) — 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Барысава
Аляксееўка (гарадская акруга Кінель)

**Аляксееўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў гарадской акрузе Кінель Самарскай вобласці Расіі. Размешчаны за 10 км ад Кінеля і за 7 км ад Самары. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1920—1930-х гадоў. У 2008 годзе пасёлак увайшоў у склад гарадской акругі Кінель. Насельніцтва —  (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Самарскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1700 годзе
Мірны (Самарская вобласць)

**Мірны** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Краснаярскім раёне Самарскай вобласці Расіі. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне гарадское паселішча Мірны як адзіны населены пункт у яго складзе. Пасёлак размешчаны за 45 км на поўнач ад абласнога цэнтра — горада Самары, за 8 км на захад ад раённага цэнтра — вёскі Красны Яр. Транспарт — маршрут № 113. Заснаваны ў 1956 годзе. Узнікненне звязана з адкрыццём непадалёк радовішча нафты. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1959 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Самарскай вобласці
Савіна (рабочы пасёлак, Савінскі раён)

**Савіна** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Іванаўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Савінскага раёна, Савінскага гарадскога і Савінскага сельскага паселішчаў. Пасёлак размешчаны за 61 км на поўдзень ад Іванава, чыгуначная станцыя на лініі Іванава — Ноўкі. Заснаваны ў 1869 годзе як пасёлак пры чыгуначнай станцыі Ягор’еўская. У 1938 годзе пасёлку прысвоены статут пасёлка гарадскога тыпу.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іванаўскай вобласці
Мікалай Захаравіч Крываручка

**Мікалай Захаравіч Крываручка** (, Новарасійск, Краснадарскі край, Расія — ) — інжынер шляхоў зносін, спецыяліст у галіне рухомага саставу чыгунак. Кандыдат тэхнічных навук (1939), прафесар (1961).

## Біяграфія 
Скончыў Закаўказскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (1932), Маскоўскі электрамеханічны інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (аспірантура, 1937).

Працаваў у Народным камісарыяце шляхоў зносін СССР (1937—1945, старшы тэхнічны эксперт, намеснік начальніка Цэнтральнага тэхніка-экспертнага аддзела, начальніка Галоўнага ўпраўлення ваенна-аднаўленчых работ), Маскоўскім электрамеханічным інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (1945—1949, загадчык кафедры «Рамонтныя заводы»), Хабараўскім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (1949—1964, загадчык кафедры «Вагоны і вагонная гаспадарка», дэкан механічнага факультэта, намеснік начальніка інстытута па вучэбнай і навуковай рабоце), Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (1964—1987, прафесар кафедры «Вагоны і вагонная гаспадарка», у 1964—1972 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: праблемы развіцця рухомага саставу чыгунак; падрыхтоўка кадраў чыгуначнага транспарту.

## Узнагароды 
Ордэн «Знак Пашаны» (1942), ордэн Леніна і інш.

## Бібліяграфія 
* Основания для выбора рациональных видов деповского ремонта пассажирских вагонов : диссертация … кандидата технических наук / Криворучко Н. З. — [Б. м.], 1939. — 160 л., 16 л. ил.
   

## Літаратура 
* Криворучко Николай Захарович // Белорусский институт инженеров железнодорожного транспорта : Хроника. События. Люди / П. С. Грунтов, Г. И. Шевчук, В. И. Горбачев. — Гомель, 1993. — С. 205.
* Учитель, перед именем твоим : [Криворучко Николай Захарович] / Э. А. Лисичкин // Профессора Белорусского государственного университета транспорта. — Гомель, 2003. — С. 97—101, фото: с. 96.
 

Катэгорыя:Дэканы
Павел Канстанцінавіч Кругер

**Павел Канстанцінавіч Кругер** (, Харкаў, Украіна — ) — інжынер шляхоў зносін, спецыяліст у галіне рухомага саставу чыгунак, цягі паяздоў і электрыфікацыі. Кандыдат тэхнічных навук (1940), прафесар (1965).

## Біяграфія 
Скончыў Харкаўскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (спецыяльнасць «Паравозная гаспадарка», 1934; аспірантура, 1939).
    
Працаваў у Харкаўскім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (1935—1941, кафедра «Лакаматывы і лакаматыўная гаспадарка», дацэнт), Ташкенцкім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (1941—1965, механічны факультэт, кафедра «Лакаматывы і лакаматыўная гаспадарка», дацэнт, загадчык кафедры, у 1947—1951 — дэкан факультэта), Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (1966—1978, механічны факультэт, кафедра «Лакаматывы і лакаматыўная гаспадарка», прафесар, у 1966—1973 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: эксплуатацыя і рамонт лакаматываў.

## Узнагароды 
Знакі «Ганароваму чыгуначніку» (1949), «Выдатны паравознік» (1954) і інш.

## Бібліяграфія 
* Вопросы организации ремонта паровозов в депо на основе предварительной заготовки деталей : диссертация … кандидата технических наук / Крюгер П. К. — Харьков, 1939. — 403 л. — Защищена в Московском электромеханическом институте инженеров железнодорожного транспорта.
* Система ремонта локомотивов при новых видах тяги / Крюгер П. К. — Оренбург, 1958.
* Тепловозное хозяйство / под ред. П. К. Крюгера. — Изд. 3-е, перераб. и доп. — Москва, 1972.
 

## Літаратура 
* Крюгер Павел Константинович // Белорусский институт инженеров железнодорожного транспорта : Хроника. События. Люди. — Гомель, 1933. — С. 206.
* Истинный железнодорожник : Крюгер Павел Константинович / Б. А. Чмыхов // Профессора Белорусского государственного университета транспорта. — Гомель, 2003. — С. 102—105.
 

Катэгорыя:Дэканы
Катэгорыя:Выкладчыкі механічнага факультэта БелДУТ
Катэгорыя:Выкладчыкі Украінскага дзяржаўнага ўніверсітэта чыгуначнага транспарту
Катэгорыя:Выкладчыкі Ташкенцкага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту
Ёханес Роберт Бехер

**Ёханес Роберт Бехер** (; , Мюнхен, Германская імперыя — , Усходні Берлін, ГДР) — нямецкі празік і паэт, міністр культуры ГДР. Лаўрэат Міжнароднай Сталінскай прэміі «За ўмацаванне міру паміж народамі» (1952).

Аўтар антываеннага рамана «Люізіт, або адзіная справядлівая вайна» (1926).

У 1917 годзе стаў членам Незалежнай сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі, у 1918 годзе — «Союза Спартака», у 1919 годзе — Кампартыі Германіі. З 1932 года — выдавец газеты «Die Rote Fahne» (чырвоны сцяг). 15 сакавіка 1933 года збег ад нацыстаў праз Вену, Прага, Цюрых і Парыж у СССР. У Савецкім Саюзе, дзе Бехер пражыў амаль дзесяць гадоў, былі напісаны многія вершы, раман «Развітанне» (1940), п’есы «Зімовая бітва» і «Дарога ў Фюсен».

Пасля Другой сусветнай вайны вярнуўся ў Германію, у савецкую зону. З 1946 года быў членам Цэнтральнага Камітэта САПГ. Пасля ўтварэння ГДР Бехер стаў членам Народнай палаты і напісаў тэкст гімна ГДР.

З 1954 па 1958 год быў міністрам культуры ГДР, з 1953 па 1958 год — Прэзідэнтам Акадэміі мастацтваў ГДР. Жонка — нямецкая пісьменніца і журналістка Лілі Бехер.

Намаляваны на паштовых марках ГДР 1959 і 1971 гадоў.

Файл:Cremer Jonahhes R Becher 1.jpg|Ф. Крэмер. *Ёханес Бехер* (бронза). Панкоў-парк (Берлін).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Бехер: падборка вершаў (пераклады на рускую)

Катэгорыя:Члены Незалежнай сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Ены
Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Нямецкамоўныя паэты
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Германіі
Катэгорыя:Члены Народнай палаты ГДР
Катэгорыя:Пісьменнікі-сацрэалісты
Катэгорыя:Лаўрэаты Міжнароднай Сталінскай прэміі «За ўмацаванне міру паміж народамі»
Катэгорыя:Лаўрэаты Нацыянальнай прэміі ГДР
Катэгорыя:Члены Сацыялістычнай адзінай партыі Германіі
Павел Мікалаевіч Багдановіч

**Павел Мікалаевіч Багдановіч** (нар. , в. Малыя Аўцюкі, Калінкавіцкі раён, Гомельская вобласць) — беларуская спецыяліст у галіне трыбатэхнікі. Доктар тэхнічных навук (1994), прафесар (1997).

## Біяграфія 
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1970), Інстытут механікі металапалімерных сістэм (аспірантура, спецыяльнасць «Трэнне і знос у машынах», 1979; дактарантура, 1993).

Працаваў у Інстытуце механікі металапалімерных сістэм імя У. А. Белага НАН Беларусі (1972—2001, галоўны навуковы супрацоўнік, загадчык аддзела), Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (з 2001, механічны факультэт, кафедра «Матэрыялазнаўства і тэхналогія матэрыялаў», з 2001 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: механіка і цеплавая дынаміка фрыкцыйнага кантакту дэталей машын; распрацоўка кампанентаў трыбатэхнічнага прызначэння.

## Узнагароды 
Знак «Изобретатель СССР» (1979), стыпендыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2006) і інш.

## Бібліяграфія 
* Тепловые и деформационные процессы на фрикционном контакте как факторы изнашивания полимерных материалов : диссертация … доктора технических наук : 05.02.04 : защищена 05.10.1993 : утверждена 14.01.1994 / Богданович Павел. — Гомель, 1993.
  

## Літаратура 
* Багдановіч Павел Мікалаевіч / А. П. Чарнякова // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. 341.
* Богданович Павел Николаевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 427.
* Богданович Павел Николаевич // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2012. — Т. 3 : Гомельская область : в 2 кн., кн. 1. — С. 44.
* Богаты талантами Малые Автюки : Богданович Павел Николаевич / В. А. Гольдаде // Профессора Белорусского государственного университета транспорта. — Гомель, 2003. — С. 11—13.
Прыватная жаночая гімназія В. А. Копіш

**Прыватная жаночая гімназія В. А. Копіш** — колішняя навучальная ўстанова ў Гомелі. Адкрыта ў 1907 годзе як 4-класная прагімназія, з 28 красавіка 1908 года — 7-класная гімназія. У 1911 — 23 выкладчыкі, 349 вучаніц. Падпарадкоўвалася Віленскай навучальнай акрузе. 

Месцілася ў будынку па Крушэўскай вуліцы. Будынак захаваўся да нашых дзён (вул. Арцёма, 8) —  

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гімназіі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Гомеля
Катэгорыя:Віленская навучальная акруга
Катэгорыя:1907 год у Гомелі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1907 годзе