Тэадозія Маркаўна Брыж

**Тэадозія Маркаўна Брыж** (; , Бэрэжныця, Палескае ваяводства, Польская Рэспубліка — , Львоў) — украінскі скульптар. Заслужаны мастак Украіны (1997).

## Біяграфія 
Нарадзілася 18 лютага 1929 года ў сяле Беражніца Сарненскага павета.

Скончыла Сарненскую гімназію. У 1954 годзе скончыла Львоўскі інстытут прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва. Сярод выкладчыкаў Іван Поўначы і Леапольд Лявіцкі. Жыла і працавала ў Львове.

Удзельніца многіх абласных і рэспубліканскіх выставак. У 1960 годзе на першай персанальнай выставе ў Львове экспанаваліся трыццаць работ Тэадозіі Брыж.

Тэадозія Брыж стварыла больш за дзвесце скульптур. Дваццаць сем рэалізаваны ў натуры. Гэта помнікі, надмагіллі, мемарыяльныя дошкі, дэкаратыўныя паркавыя скульптуры. Многія мастацкія праекты Брыж рэалізавала разам са сваім мужам Яўгенам Бязніскай, мастаком-манументалістам і графікам са Львова. Муж і жонка спраектавалі мемарыяльныя могілкі сечавых стральцоў на гары Макаўцы, мемарыяльную капліцу ахвярам НКУС у Залачоўскім замку, а таксама помнік Данілу Галіцкаму і Васілька Раманавічу, устаноўлены ва Уладзіміры.

Асобнай увагі заслугоўвае серыя вобразаў з драмы-феерыі Лесі Украінкі «Песня пра лес». Скульптуры Тэадозіі Брыж вылучаюцца пластычнасцю, вытанчанасцю і лёгкасцю. Брыж адна з першых ва Украіне стала на шлях сучаснага сусветнага мастацтва ў 1960-я гады.

Памерла 4 ліпеня 1999 года ў Львове. Пахавана на Лычакіўскіх могілках.

## Работы 
* «Княгіня Вольга» (1961, бронза, 50х28х12).
* Партрэт Ірыны Вільдэ (1964, бронза, 30х30х43).
* Мемарыяльны комплекс памяці ахвяр фашызму ва Уладзіміры, створаны скульптарам Яўгенам Дзіндра, архітэктарам Яраславам Назаркевічам. Год пабудовы 1965 (таксама ёсць версіі аб 1966 і 1967 гадах. Рэканструяваны ў 1985 г), «Той, што ў скале сядзіць» (1978, таніраваны) гіпс, 96×36×25), «Патэрчаты», «Русалка і той, хто грэблі ірве».
* Партрэт М. Дз. Бярэзіна, члена Ваеннага савета Народнай гвардыі імя Івана Франко (гіпс таніраваны, 1979 г., 90х50х50).
* Памятная дошка Івану Франко на вул. Віннічэнкі, 26 у Львове (1981 г., архітэктар Людміла Раманюк).
* Помнік Юрыю Велікановічу на вуліцы Мішугі ў Львове (1982 г., архітэктар Лідзія Лесава).
* «Члены Народнай гвардыі Івана Франко». 1982 г., таніраваны гіпс, 160×57×50.
* «Заслужаны работнік культуры УССР Б. Г. Вазніцкі». 1982 г., таніраваны гіпс, 110×70×38.
* Капліца-помнік ахвярам камуністычных рэпрэсій (1995 г., Замкавы парк у Золачыве; у суаўтарстве са скульптарам Васілём Каменшчыкам, мастакамі Яўгенам і Ярэмай Бязніскімі);
* Помнікі (Ю. Драгобычу ў Балонні, у Драгобычы, Т. Шаўчэнку ў сяле Бэрэжныця Ровенскай вобласці).
* Памятны знак акцёру Амуросію Бучме каля Сабора Святога Юра ў Львове (праект 1986 г., усталяваны ў 2005 г., скульптар Васіль Каменшчык).

## Ушанаванне памяці 
У Львове ў колішняй майстэрні на вуліцы Мартовіча, 5 працуе Мемарыяльны музей Тэадозіі Брыж.

У Роўна ёсць вуліца Тэадозіі Брыж.

## Літаратура 
* Безніско Л. Бриж Теодозія // Енциклопедія Львова: в 2 т / Під ред. А. Козицького та І. Підкови. — Львів : Літопис, 2007. — Т. 1: А-Ґ. — С. 285—286. — ISBN 966-7007-68-8.
* Бриж Теодозія Марківна // Словник художників України / за ред. М. П. Бажана (відп. ред.) та ін. — К. : Головна редакція Української радянської енциклопедії, 1973. — С. 35.
* Бриж Теодозія Марківна // Художники України: енциклопедичний довідник / Ін-т проблем сучасного мистецтва АМУ; редкол.: В. Д. Сидоренко (голова) та ін. — К. : Інтертехнологія, 2006. — С. 95. — ISBN 978-966-96839-3-9.
* Криса Л., Фіголь Р. Личаківський некрополь. — Львів, 2006. — С. 58. — ISBN 966-8955-00-5.

## Спасылкі 
* Львів’янка, що творила історію скульптури з нової сторінки: творча історія Теодозії Бриж