Чынгіз Тарэкулавіч Айтматаў

{{Пісьменнік
 |Імя                  = Чынгіз Айтматаў
 |Арыгінал імя         = Чыңгыз Айтматов
 |Выява                = Tschingis Ajtmatow.jpg
 |Шырыня               = 220px
 |Апісанне выявы       = Чынгіз Айтматаў у 2003 годзе
 |Месца нараджэння     = 
 |Род дзейнасці        =    
 |Гады актыўнасці      = 
 |Кірунак              = 
 |Жанр                 = раман, аповесць, 
 |Мова твораў          = руская, кыргызская
 |Прэміі               = 
{ style="background: transparent"
   
}
 |Узнагароды              = 
{ style="background: transparent"
   
}
{ style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
-
 
}
{
 
}
 |Lib                  = 
 |Вікікрыніца          = 
}}
**Чынгіз Тарэкулавіч Айтматаў** (; , сяло Шэкер, Кіргізская АССР, РСФСР, СССР — , Нюрнберг, Баварыя, Германія) — кіргізскі , які пісаў на кіргізскай і рускай мовах. Народны пісьменнік Кіргізскай ССР (1968). Акадэмік АН Кіргізскай ССР (1974). Герой Сацыялістычнай Працы (1978).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Кіргізскі сельскагаспадарчы інстытут у 1953 годзе. Член КПСС з 1959 года. У 1965-86 гадах старшыня праўлення кінематаграфістаў Кыргызстана, з 1986 — Саюза пісьменнікаў Кыргызстана; адначасова з 1988 галоўны рэдактар часопіса «Иностранная литература». 3 1990 на дыпламатычнай службе.

## Творчасць 
Вострыя этычныя і сацыяльныя праблемы сучаснасці, прасторавыя карціны дыялектычнай узаемасувязі свету і чалавека ўздымае ў аповесцях «Твар у твар» (1957), «Джаміля» (1958), «Таполька мая ў чырвонай касынцы», «Вярблюджае вока», «Першы настаўнік» (усе 1961), «Матчына поле» (1963), «Бывай, Гюльсары» (1966), «Белы параход» (1970), «Рабы сабака, які бяжыць уздоўж мора» (1977); у раманах «I вякуе дзень даўжэй за век» (асобнае выданне пад назвай «Буранны паўстанак», 1980), «Плаха» (1986), «Божая маці ў снягах» (1988). У творах спалучае псіхалагічны аналіз з традыцыямі фальклору, міфічнай вобразнасцю, імкнецца да жанру прытчы.

Амаль усе яго творы экранізаваны. На беларускую мову творы Ч. Айтматава перакладалі І. Сакалоўскі, С. Міхальчук, М. Стральцоў.

## Памяць 
29 мая 2018 г. Мінскі гарадскі Савет дэпутатаў прысвоіў парку ў межах вуліцы Пляханава, вуліцы Ванеева, вуліцы Яна Райніса імя Чынгіза Айтматава.

## Прэміі і ўзнагарды 
* Ленінская прэмія (1963).
* Дзяржаўныя прэміі СССР (1968, 1977, 1983).
* Літаратурная прэмія «Этрурыя» (Італія, 1980).
* Міжнародная прэмія імя Дж. Нэру (1985).

## Выбраная бібліяграфія 
* Собрание сочинений. Т. 1—3. М., 1982—84.

## Беларускія пераклады 
* Джаміля. Мн., 1962.
* Бывай, Гюльсары! Мн., 1971.
* Першы настаўнік. Мн., 1974.
* Буранны паўстанак: I вякуе дзень даўжэй за век. Мн., 1987.

## Літаратура 
* 
* Трус М. Повести, одетые в шинель (Чингиз Айтматов и Беларусь) // Нёман. – 2023. – № 12. – С. 116 – 121.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Народныя пісьменнікі Кіргізскай ССР
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Кіргізскай ССР
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кыргызскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі-фантасты СССР
Катэгорыя:Шматмоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Члены Саюза кінематаграфістаў СССР
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Бішкека
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 11-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР ад Кіргізскай ССР
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад КПСС
Катэгорыя:Памерлі ад нырачнай недастатковасці
Катэгорыя:Памерлі ад пнеўманіі
Катэгорыя:Паслы СССР у Люксембургу
Катэгорыя:Паслы Расіі ў Люксембургу
Катэгорыя:Паслы Кыргызстана ў Расіі
Катэгорыя:Акадэмікі АН Кіргізскай ССР
Катэгорыя:Героі Сацыялістычнай Працы
Катэгорыя:Кіргізскамоўныя пісьменнікі