open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бёрджэс Мерэдыт

**Олівер Бёрджэс Мерэдыт** (, , , Агая, ЗША — , , Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі акцёр, рэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар, найбольш вядомы па ролі Мікі Голдміла (трэнер Рокі) у фільме «Рокі» і яго працягах (часткі: II, III і Рокі 5), таксама граў ролю «Пінгвіна» у тэлесерыяле «Бэтмен» (1966—1968).

Уладальнік дзвюх прэмій «Сатурн» у катэгорыі «лепшы кінаакцёр другога плана» (у 1979 годзе за ролю Бэна Грына ў фільме «Магія» і ў 1982 годзе за ролю Амона ў фільме «Бітва тытанаў»). Двойчы намінаваўся на «Оскар» за лепшую мужчынскую ролю другога плана, у 1976 годзе за ролю Гары Грынера ў фільме «Дзень саранчы» і ў 1977 за ролю Мікі Голдміла ў фільме «Рокі».
Сезон 2008/2009 «Гродна-93»

У сезоне 2008/2009 баскетбольны клуб «Гродна-93» з Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (**4 месца**),
* Кубак Беларусі 2008 (**4 месца**).

## Склад каманды 
* / Аляксей Альшэўскі
*  Андрэй Васілеўка
*  Яўген Грэхаў
*  Кірыл Дыдзік
*  Юрый Качан
*  Андрэй Мастоў
*  Юрый Мішукоў
*  Анатоль Свірыдаў
*  Вячаслаў Скідан
*  Яўген Ткачэнка (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Валерый Холін
*  Сяргей Чарыкаў
*  Эдгарс Чунда
*  Паўлюс Янялюнас (прыйшоў у каманду падчас сезона)

## Трэнеры каманды 
*  Юрый Чарняк (галоўны трэнер)
*  Яўген Пустагвар

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 «Гродна-93»
* Сезон 2009/2010 «Гродна-93»

## Спасылкі 
* 2008-2009
2008/2009
Гродна-93
Катэгорыя:2008 год у Гродне
Катэгорыя:2009 год у Гродне
Даляньскі політэхнічны ўніверсітэт

**Даляньскі політэхнічны ўніверсітэт** — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Далянь, правінцыя Ляанін, КНР.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1958 годзе ў Шэньяне як Шэньянскі інстытут лёгкай прамысловасці. У 1970 годзе ён быў пераведзены ў Далянь і перайменаваны ў Даляньскі інстытут лёгкай прамысловасці. У 2006 годзе ён быў палепшаны і набыў статус універсітэта. Адзіная вышэйшая навучальная ўстанова на паўночным усходзе Кітая, якая спецыялізуецца на лёгкай, харчовай, тэкстыльнай прамысловасці і сучасным дызайне. У ДПУ навучаюцца каля 15 000 студэнтаў. Дысцыпліны: інжынерыя, навукі, мастацтва, менеджмент і эканоміка.
Катэгорыя:Універсітэты Кітая
Катэгорыя:Далянь
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы
Місурыйскі заходні дзяржаўны ўніверсітэт

**Місурыйскі заходні дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Сент-Джозеф у штаце Місуры, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1915 годзе як двухгадовая навучальная ўстанова пад назвай Малодшы каледж Святога Іосіфа. У 1969 годзе навучальная ўстанова была ператворана ў чатырохгадовы каледж, а ў 1977 годзе была перайменавана ў Місурыйскі заходні дзяржаўны каледж. 28 жніўня 2005 года назва была зменена на сучасную. Кампус плошчай 3 км2 на ўсходзе горада з'яўляецца сядзібай для 18 акадэмічных адзінак. У цэнтры ўвагі вучэльні ў асноўным гуманітарныя дысцыпліны, але прадстаўлены і прыродазнаўча-тэхнічныя кірункі навучання.

## Структура 
* Каледж бізнесу і прафесійных студый
* Каледж вольных мастацтваў
* Каледж навук і здароўя
* Школа магістратуры
* Школа выяўленчага мастацтва
* Школа медсястрынства і прафесій у галіне здароўя
* Школа бізнесу

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Місуры

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Місуры
Сяргей Чарыкаў

**Сяргей Чарыкаў** (нар. , Валожын, Мінская вобласць, БССР, СССР) — беларускі баскетбаліст. Разыгрываючы абаронца. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Бацька, вайскоўца, гуляў у валейбол, захапляўся хакеем. У баскетбол трапіў дзякуючы свайму брату Яўгену, які быў сталей на пяць гадоў, ён прывёў яго ў спартыўную залу ДзЮСШ г. Валожына.

Паспеў згуляць як за беларускія каманды «Гродна-93» і «Асіповічы», так і замежныя — амерыканскую, нямецкія і ўкраінскія.

Выступаў за юніёрскую (1999—2000), моладзевую (2001—2002) і нацыянальную (2009—2015) зборную Беларусі.

## Кар’ера 
* 1998—1999 — РШВСМ-РВАР (Мінск)
* 1999—2000 — РШВСМ-БДПА (Мінск)
* 2000 — Хемніц (Германія)
* 2001—2002 — Байрант (Германія)
* 2002—2003 — Якіма Вэлі (NJCAA)
* 2003—2005 — Хемніц (Германія)
* 2005—2006 — Гродна-93
* 2006—2008 — АЗАА (Асіповічы)
* 2008—2009 — Гродна-93
* 2009—2010 — Фера-ЗНТУ (Запарожжа, Украіна)
* 2010—2011 — АЗАА (Асіповічы)
* 2011 — Крыўбасбаскет (Крывы Рог, Украіна)
* 2012 — СБК Асіповічы
* 2012—2013 — Сож (Гомель)
* 2013—2014 — Сож-ГДУ (Гомель)
* 2014—2015 — ГАЦАР-Сож (Гомель)
* 2015 — Рубон (Віцебск)

## Дасягненні 
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2005/2006, 2007/2008.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (3): 2006/2007, 2010/2011, 2012/2013.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Украіны (1): 2009/2010.
*  Уладальнік Кубка Украіны (1): 2009/2010.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (1): 2005.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце basketball.realgm.com
* Профіль на сайце old.isport.ua 
* Знаёмімся: Сяргей Чарыкаў — сын вайскоўца № 1
* Чариков: «Сделаем все, чтобы занять достойную позицию»
* СЕРГЕЙ ЧАРИКОВ ПОКИНУЛ «КРИВБАССБАСКЕТ»

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Міхал Мікалаевіч Запольскі

**Міхал Мікалаевіч Запольскі** (21 студзеня 1893, Калядзічы — 10 кастрычніка 1956, Мінск) — беларускі паэт, празаік, драматург, публіцыст, перакладчык. Жыў у Югаславіі і Балгарыі. Чыгуначнік па прафесіі.

## Біяграфія 
Падпаручнік тэхнічных войск, у белай арміі на поўдні. У эміграцыі з канца 1919 года, эвакуяваны з Адэсы ў Салонікі на караблі «Рыа-Парда». Пісаў пра свой лёс: «Нядоля мяне насіла па свеце, як Марку па пекле: быў я і ў Крыме, і на Каўказе, пасля ў Турцыі, у Грэцыі, у Булгарыі, а нарэшце папаў у Сэрбію». У 1920—1950 жыў у Каралеўстве сербаў харватаў і славенцаў (Югаславіі). Падтрымліваў сувязі з культурнымі арганізацыямі ў Беларусі. Выступаў у заходнебеларускім друку. У выніку ўскладнення палітычнай сітуацыі і пасля арышту сына выехаў у Балгарыю. У Югаславіі і Балгарыі працаваў на чыгунцы. У 1955 аказаўся ў Расіі, працаваў кладаўшчыком цаліннага саўгаса ў Наваўзенскім раёне Саратаўскай вобласці. У 1956 вярнуўся на Беларусь, працаваў лабарантам у Інстытуце харчовай прамысловасці ў Мінску. Пахаваны на Усходніх могілках.

Жонка Марыя Васільеўна, нарадзілася ў 1888 годзе. Дачка Ніна ў 1917, сын Барыс у 1919.

## Творчасць 
Пачаў пісаць у 1913 па-руску. У 1918-19 многа пісаў па-беларуску. Дэбютаваў у 1918 у газеце «Вольная Беларусь». У 1920-30 дасылаў допісы, вершы, апавяданні ў Заходнюю Беларусь. Таксама пісаў на сербахарвацкай і балгарскай мове. Супрацоўнічаў з югаслаўскімі газетамі і часопісамі. У Бялградскім дзіцячым тэатры «Бошко Буха» ставіліся яго п’есы. У 1955-56 не меў магчымасці выступаць у друку. Рад матэрыялаў пра жыццё Балгарыі апублікаваў за подпісам нявесткі — Марыйкі Шуплевай-Запольскай.

Падрыхтаваў зборнікі вершаў «З настрою на чужыне», «Песні». У бібліятэцы Урублеўскіх захоўваюцца рукапісы і зборнік, набраны на шапірографе, «Жменя песняў». У сямейным архіве Шуплевай-Запольскай захоўваюцца яго рускія кнігі «И петь и плакать», «Мечтатель» *І пець і плакаць, Летуценнік*, беларуская паэма «Рагнеда», п’есы «Мана кахання», «Жыццё і каханне» і іншыя творы.

Друкаваўся ў газетах і часопісах, у тым ліку ў аднадзёнках (Вольная Беларусь, Беларускі шлях, Беларускія ведамасці, Беларускі звон, Наша будучына, Маладое жыццё, Новае жыццё, Каляда, Новагоднік, Сын Беларуса, Сялянская праўда, Праваслаўны беларус, Наша справа, Сялянская ніва, Наш голас, Наша праўда; сербахарвацкія Железнички венац, Земља, ).

## Цікавыя факты 
Максім Танк прысвяціў яму вершы
Здарова, браце! Чуў, што ты
Забыў зямлю бяроз і вербаў,
Зрабіўся важным і таўстым,
Па Белаградзе ходзіш сэрбам…

## Крыніцы 
## Літаратура 
* М. Барташэвіч, І. Чарота. Запольскі Міхал // Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. — Мінск, 1995. — Т. 6. — С. 593
* Максім Танк: новыя факты, матэрыялы, інтэрпрэтацыі. 2014. ISBN 978-985-08-1676-4
* Наша будучына. № 3. 1922

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Сербіі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Сербскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Публіцысты
Катэгорыя:Перакладчыкі
Катэгорыя:Драматургі
Катэгорыя:Эмігранты
Катэгорыя:Чыгуначнікі Беларусі
Місурыйскі ўніверсітэт у Сент-Луісе

**Місурыйскі ўніверсітэт у Сент-Луісе** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Сент-Луіс у штаце Місуры, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1963 годзе, гэта самы малады з універсітэтаў сістэмы Місурыйскага ўніверсітэта. Універсітэцкі кампус, размешчаны на былой тэрыторыі загараднага клуба, знаходзіцца ў межах муніцыпалітэтаў Бельрыў, Бель-Нор і Нармандыя. Ён класіфікуецца як доктарскі ўніверсітэт з высокай даследчай актыўнасцю. Кампус змяшчае два прыпынкі на рэгіянальнай сістэме лёгкага чыгуначнага транспарту Сент-Луіса. Студэнцкі цэнтр, вучэбныя карпусы, паркінгі, цэнтр выканальніцкіх мастацтваў і жылыя дамы былі пабудаваны за апошнія дзесяць гадоў у рамках праграм паляпшэння кампуса.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж бізнес-адміністравання
* Каледж адукацыі
* Каледж інжынерыі
* Каледж медсястрынства
* Каледж аптаметрыі
* Ганаровы каледж
* Школа сацыяльнай працы
* Школа магістратуры

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Місуры

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Місуры
Катэгорыя:Сент-Луіс
Utetheisa pulchella

**Utetheisa pulchella** — від матылькоў з падсямейства мядзведзіц. Сустракаецца ў Афрыцы, Паўднёвай Еўропе, Цэнтральнай і Паўднёвай Азіі на ўсход да М’янмы. Шырока распаўсюджаны від, схільны да міграцый. На тэрыторыі Расіі трапляецца рэдка і лакальна, у невялікай колькасці, і толькі мігруючыя асобіны. На ўсходзе Азіі адсутнічае; тут сустракаюцца два вонкава падобныя віды,  і .

## Апісанне 
Размах крылаў 29-42 мм. Пярэднія крылы вузкія, іх фон чыста-белы або крэмавы. Малюнак на пярэдніх крылах утвораны мноствам дробных чорных кропак і размешчаных паміж імі больш буйных па памеры ярка-чырвоных плям. Заўсёды ёсць чырвоная пляма ля вонкавага краю ў заднім куце пярэдняга крыла. У блізкага віду  такой плямы няма. Заднія крылы шырокія, белага колеру, з нерэгулярнай чорнай аблямоўкай уздоўж вонкавага краю і чорнай папярочнай рыскай у сярэднім вочку.
. 1986 г. Серыя «Чырвоная кніга СССР»]]

## Біялогія 
Матылі актыўныя як днём, так і ноччу, ляцяць на святло. Паліфагі. Харчуюцца на травяністых раслінах розных сямействаў, часта на , ,  і іншых бурачнікавых, раслінах роду , на . У Афратрапічным экарэгіёне звычайна сустракаюцца на відах родаў , ,  і .

Вусені могуць акумуляваць  з кармавых раслін, дзякуючы чаму асобіны гэтага віду становяцца неядомыя і атрутныя для птушак — пра што і папярэджваюць адметнай афарбоўкай ().

## Размнажэнне 
Мульцівальцінны від. У Паўднёвай Еўропе развіваецца да трох пакаленняў у год, імага лётаюць з сакавіка па лістапад. Зімуе на стадыі вусеня, у больш мяккім клімаце — на стадыі кукалкі. У тропіках выплад кругладзічны. Вусені шэрыя або цёмна-карычневыя, з чорнымі бародаўкамі і пучкамі чорных або шэрых валасінак. Уздоўж цела праходзяць белыя бакавыя палосы і больш шырокая дарсальная паласа; на кожным сегменце маюцца яркія аранжавыя папярочныя палосы або асобныя рыскі і плямы. Акукляюцца на глебе або ў падсцілцы паблізу ад кармавых раслін.

## Фота 

Файл:Utetheisa_pulchella_(Linnaeus,_1758)_(3494483037).jpg
Файл:Crimson-speckled_Flunkey_(16389163026).jpg|
Файл:Crimson_Speckled.jpg|
Файл:Arctiidae_-_Utetheisa_pulchella.JPG|
Файл:Crimson-speckled_Flunkey_Caterpillar_(16415143595).jpg|

## Спасылкі 
* vlindernet
* Lepidoptera of Belgium

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Мядзведзіцы
AP$ENT

**Арсень Аляксеевіч Кісляк** (нар. 31 ліпеня 1988, Харкаў, Украіна) — беларускі спявак і аўтар электроннага праекта «AP$ENT» раней «APSENT».

Псеўданім выдуманы Арсенем у сувязі з зоркай Палын (, *апсінтыён* або , *апсінтас*), потым з раслінай падобнай назвы (*Artemísia absínthium*) і ўрэшце з алкагольным напоем (), куды дадаюць гэту расліну. Таксама AP$ENT пішацца графічна падобна да Арсень.

## Біяграфія 
Калі Арсеню быў год, разам з маці ён пераехаў з Харкава ў Магілёў. Вырас у Беларусі, у сям’і без бацькі. У 17 гадоў граў у панк-гурце Crisis Creep, які аднойчы выступаў на канцэрце з «Дай дарогу!». Атрымаў вышэйшую адукацыю ў МДУХ па спецыяльнасці таваразнавец-эксперт, але ні дня не працаваў па ёй. Працаваў у банку і меў уласную фірму.

Летам 2018 года на грошы заробленыя ў бізнесе стварыў электронны праект «AP$ENT».

У 2020 браў удзел у «Карантынабачанні» з трэкам «Мылю і малюся».

## Творчасць 
Сваю творчасць называе *«даволі вострасацыяльнай».*

Музыцы вучыўся самастойна, а на падрыхтоўку стварэння электроннага праекта Арсеню спатрэбілася каля паўгода. Першая песня на YouTube канале музыканта з подпісам «APSENT — Стол № 9» выйшла ў 2018 годзе.

Першы ўсплёск папулярнасці адбыўся пасля ўдзелу ў «Карантынабачанні». Песня «Мылю і малюся» пра каранавірус прайшла ў фінал і атрымала добрую ацэнку ад лідара Little Big Іллі Прусікіна. Другі ўсплёск адбыўся пасля выпуску песень «Жыве!», «2020», () і (), пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года ў Беларусі, аднак сам музыка не лічыць свае песні палітычнымі.

За 2023 год у праекта каля 3,5 мільёны праслухоўванняў у Spotify і больш за 25 мільёнаў праслухоўванняў у «Яндэксе».

У сакавіку 2024 года ў сацсетках завірусіўся трэк «Можно я с тобой», карыстальнікі ТыкТока выкарыстоўвалі яго ў роліках пра вымушаную эміграцыю ці выратаванне бяздомных жывёл. Песня была створана ў Грузіі пасля такой жа вымушанай эміграцыі сям’і Арсеня.

## Погляды 
Пра маўчанне зорак беларускай эстрады пасля выбараў у прэзідэнты Рэспублікі Беларусь у 2020 годзе Арсень казаў:
*-- Чаму людзі, якія сапраўды могуць нешта зрабіць, маўчаць? Добра, што выказваюцца хаця б незалежныя музыканты. У іх і аўдыторыя болей. Таму што колькі ўжо можна маўчаць?*
Да 2020 года Арсень не размаўляў па-беларуску. Пасля хвалі народнага яднання 2020 года ў Беларусі і поўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну, беларуская мова дапамагла музыканту ў жаданні адмежавацца ад рускіх Z-патрыётаў. Арсень пазіцыянуе сябе як беларускага музыканта і выступае супраць вайны ва Украіне і вайны агулам.

## Дыскаграфія 
Паказаны песні са стрымінгавых пляцовак.

## Відэаграфія 
Паказаны спіс кліпаў са стрымінгавых пляцовак.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Цэнзура ў Расіі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катангскі чаравік

**Катангскі чаравік** (, ), таксама *Катангская / Кангалезская / Заірская ножка* — паўднёва-ўсходні выступ правінцыі Верхняя Катанга (Дэмакратычная Рэспубліка Конга), які ўпіраецца ў Замбію. 

## Узнікненне 
У 1880-х гадах з поўначы ў Катангу праніклі бельгійцы, а ў 1890-х з поўдня — брытанцы. У выніку двухбаковых перамоваў і пагадненняў з Каралеўствам Еке была вызначана мяжа паміж каланіяльнымі ўладаннямі дзвюх еўрапейскіх дзяржаў. Па выніку Катанга была падзелена ад лініі рака Луапула — возера Мверу да водападзелу Конга/Замбезі. З гэтага моманту ўся тэрыторыя непасрэдна на ўсход ад лініі поўнач—поўдзень, якая праходзіць праз Ндолу, стала часткай Паўночнай Радэзіі. Астатнія землі ўвайшлі ў склад Бельгійскага Конга.

Дадзены рэгіён з’яўляецца адным з прыкладаў адвольнай мяжы, створанай еўрапейцамі ў Афрыцы падчас падзелу кантынента, якія не ўлічвалі тэрыторыі рассялення афрыканскіх народнасцей.

## Праблемнасць 
У 1911—1914 гадах абвастрылася пытанне вакол «чаравіка», паколькі памежная рака Луапула месцамі мае некалькі рукавоў, якія ўтвараюць шматлікія астравы і балоты, прычым галоўны рукаў можа мяняцца ў залежнасці ад сезону і ўзроўню вады. Асабліва гэта тычыцца тэрыторыі на поўдзень ад возера Бангвеулу, дзе балоты і затопленыя лугі часам дасягалі шырыні дзясяткаў кіламетраў, перасякаючы ў розных месцах лінію мяжы.

Дадзеная праблема ў посткаланіяльны перыяд прывяла да спрэчак паміж незалежнымі ДРК і Замбіяй з-за прыналежнасці мінеральных рэсурсаў рэгіёну.

Для Замбіі «чаравік» стаў праблемай стратэгічнага характару: ён ускладніў зносіны паміж заходняй і ўсходняй часткамі краіны, павялічыўшы працягласць дзяржграніцы з нестабільным суседам.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Дзяржаўныя межы
Катэгорыя:Геаграфія Дэмакратычнай Рэспублікі Конга
Катэгорыя:Геаграфія Замбіі
Місурыйскі ўніверсітэт у Канзас-Сіці

**Місурыйскі ўніверсітэт у Канзас-Сіці** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Канзас-Сіці ў штаце Місуры, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Гэта буйнейшы ўніверсітэт і трэцяя па велічыні ўстанова адукацыі ў Канзас-Сіці і ваколіцах.

Ён класіфікуецца як доктарскі ўніверсітэт з высокай даследчай актыўнасцю.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Кансерваторыя музыкі і танца
* Школа менеджменту
* Школа навукі і тэхнікі
* Школа вылічальнай тэхнікі і інжынерыі
* Школа стаматалогіі
* Школа адукацыі
* Школа права
* Школа медыцыны
* Школа медсястрынства і здароўя
* Школа фармацыі
* Школа паслядыпломнай адукацыі

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Місуры

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Місуры
Каламіцкі заліў

**Каламіцкі заліў** () — заліў у паўночнай частцы Чорнага мора ля берагоў Крыма.

Удаецца на 13&nbsp;км у Крымскі паўвостраў паміж мысамі Еўпатарыйскім (на поўначы) і Лукул (на поўдні). Шырыня каля ўваходу 41&nbsp;км. Глыбіня ад 5—10&nbsp;м да 20—30&nbsp;м. У заліў упадаюць рэкі Альма і Булганак-Заходні. Паўднёвыя берагі заліва абразійныя, гліністыя, паўночныя — акумулятыўныя, пясчаныя. Дно ў прыбярэжнай частцы ўкрыта кварцава-ракушачнікавым пяском з абломкамі ракавін, якія ўтвараюць два паралельныя з берагам падводныя валы (Еўпатарыйскія банкі). На глыбіні звыш 20 м пашыраны мулы.

Тэмпература вады ўлетку 22…24&nbsp;°C, узімку 0,6…0,7&nbsp;°C. Салёнасць вады 18&nbsp;‰. З прамысловых рыб водзяцца хамса, стаўрыды.

Узбярэжжа Каламіцкага заліва — раён рэкрэацыі. У яго паўночнай частцы горад і курорт Еўпаторыя.

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Амброз Ю. О.* Каламітська затока // Географічна енциклопедія України: В 3-х т. / Ред-кол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та інш. — Київ: Українська радянська енціклопедія ім. М. П. Бажана, 1990. — Том 2: З—О. — С. 89. — 480 с.: іл.— (В опр.) — ISBN 5-88500-015-8, ISBN 5-88500-012-8 (т. 2).

Катэгорыя:Залівы Крыма
Катэгорыя:Залівы Чорнага мора
Алена Яўгенаўна Ніціеўская

**Алена Яўгенаўна Ніціеўская** (нар. , г. Ташкент, Узбекістан) — беларускі архітэктар, спецыяліст у галіне горадабудаўніцтва, планіроўкі сельскіх населеных месцаў. Кандыдат архітэктуры (2002), дацэнт (2006).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1983 годзе Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Архітэктура». Выкладае на кафедры «Горадабудаўніцтва» архітэктурнага факультэта БНТУ, дацэнт.

Навуковыя інтарэсы: ландшафтная архітэктура; горадабудаўніцтва.

## Сям’я 
У шлюбе з архітэктарам Аляксандрам Мікалаевічам Ніціеўскім.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Эрык Валнес

**Эрык Валнес** (нарв. Erik Valnes; нар. , ) — нарвежскі лыжнік, Алімпійскі чэмпіён 2022 года і чэмпіён свету 2021 года ў камандным спрынце, сярэбраны прызёр у асабістым спрынце. Двухразовы чэмпіён свету сярод юніёраў у спрынтарскіх гонках (2018, 2019), пераможца і прызёр этапаў Кубка свету.
Місурыйскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Місурыйскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Спрынгфілд у штаце Місуры, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1905 годзе як Чацвёртая акруговая нармальная школа (настаўніцкі каледж) і вядомы да 2005 года як Місурыйскі паўднёва-заходні дзяржаўны ўніверсітэт, сёння гэта другі па велічыні ўніверсітэт штата па колькасці студэнтаў.

## Структура 
* школа мастацтва і літаратуры
* школа гуманітарных навук і грамадскіх спраў
* школа здароўя і сацыяльнага абслугоўвання
* школа прыродазнаўчых і прыкладных навук
* школа педагогікі
* школа бесперапыннай адукацыы
* школа эканомікі
* школа магістратуры

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Місуры

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Місуры
Пецярбургскі гісторыка-філалагічны інстытут

**Імператарскі Санкт-Пецярбургскі гісторыка-філалагічны інстытут** — вышэйшая навучальная ўстанова Расійскай імперыі, якая рыхтавала выкладчыкаў рускай мовы, класічных моў, гісторыі і геаграфіі для гімназій і рэальных вучылішчаў.
## Гісторыя 
Заснаваны 27.6.1867 указам Аляксандра II: «Звяртаючы ўвагу на недахоп у настаўніках і наогул сярэдніх навучальных устаноў, МЫ прызналі за дабрадзейства заснаваць у С.-Пецярбургу адмысловую для адукацыі настаўнікаў вышэйшую навучальную ўстанову пад назвай Імператарскага Гісторыка-Філалагічнага Інстытута». З 1875 года ў Расіі стаў дзейнічаць яшчэ адзін падобны інстытут: нежынскі Гісторыка-філалагічны інстытут князя А. А. Безбародка. У адрозненне ад гісторыка-філалагічных факультэтаў універсітэтаў, якія давалі сваім слухачам навуковую адукацыю, гэтыя інстытуты рыхтавалі выкладчыкаў сярэдніх навучальных устаноў.

Да 1904 года інстытут быў закрытай навучальнай установай з поўным казённым утрыманнем; з 1907 года было дазволена прымаць «своекаштоўных студэнтаў у ліку не больш за 10 і залічваць іх кандыдатамі на казённае ўтрыманне».

З 1914 па 1917 гады - Петраградскі гісторыка-філалагічны інстытут. У снежні 1919 года  рэарганізаваны ў Педагагічны інстытут пры Першым Петраградскім універсітэце і затым цалкам зліты з філалагічным і гістарычным факультэтамі ЛДУ.

Зараз у будынку інстытута месцяцца філалагічны і ўсходні факультэты СПбДУ.

## Вядомыя выпускнікі
* Яўстафій Філарэтавіч Арлоўскі
* Іван Іванавіч Замоцін
* Фёдар Фёдаравіч Турук
* Уладзімір Гаўрылавіч Краснянскі
* Аляксандр Паўлавіч Смародскі

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Расійскай імперыі

Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Універсітэцкая набярэжная
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Санкт-Пецярбурга
Эміль Іверсен

**Эміль Іверсен** (нарв. Emil Iversen; нар. , , Нур-Трондэлаг) — нарвежскі лыжнік, чатырохразовы чэмпіён свету, пераможца і прызёр этапаў Кубка Свету.

## Біяграфія 
Эміль Іверсен нарадзіўся 12 жніўня 1991 года ў нарвежскім Меракеры.

Эміль паспяхова выступаў на юніёрскіх спаборніцтвах: у 2011 годзе ў эстонскім Ацепе ён стаў чэмпіёнам свету сярод юніёраў у эстафеце.

7 снежня 2013 года нарвежац дэбютаваў на спаборніцтвах Кубка свету: на хатняй трасе ў Лілехамеры ён стаў толькі 37-м у індывідуальнай гонцы на 15 км класічным стылем.

Але неўзабаве Эміль змог дасягнуць сваіх першых поспехаў: праз два гады пасля свайго дэбюту ён стаў трэцім у эстафеце ў тым жа Лілехамеры. Потым нарвежскі лыжнік змог развіць свой поспех: 5 студзеня 2016 года ён атрымаў першую перамогу ў спрынце. А ў сезоне 2015/2016 ён змог паўтарыць гэтае дасягненне два разы: у фінскім Лахці і канадскім Манрэалі ён станавіўся першым у спрынце і мас-старце адпаведна. Правёўшы свой лепшы сезон у Кубку свету, Эміль размясціўся на высокім восьмым месцы ў агульным заліку.

У 2017 годзе прыняў удзел у чэмпіянаце свету, які праходзіў у Лахці. У асабістым спрынце свабодным стылем нарвежац дайшоў да паўфіналаў, у кваліфікацыі заняўшы 14-е месца і выйграўшы свой чвэрцьфінал. Аднак у паўфінале ён стаў толькі пятым, не трапіўшы ў фінал. У выніковым пратаколе ён стаў дзясятым. У камандным спрынце класічным стылем ён удзельнічаў у пары з Ёханесам Клэбо. Напарнік кожны свой этап прывозіў перавагу для Іверсена, аднак перад фінішам да нарвежца небяспечна наблізіўся фінскі лыжнік Ійва Нісканен, у выніку чаго адбылося падзенне і нарвежцы, якія амаль гарантавалі сабе перамогу, засталіся без медалёў.

Катэгорыя:Лыжнікі Нарвегіі
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па лыжных гонках
Сімен Хегстад Кругер

**Сімен Хегстад Кругер** (; нар. , , Бускеруд) — нарвежскі лыжнік, двухразовы алімпійскі чэмпіён 2018 года, трохразовы чэмпіён свету 2023 года, трохразовы этап Кубка свету, чэмпіён свету сярод юніёраў 2016 года ў гонцы на 15 км.

Сімен Хегстад Кругер аддае перавагу дыстанцыйным гонкам свабодным стылем, пажадана з раздзельным стартам. Выступае за спартыўны клуб Lyn Ski.

## Зноскі 
Катэгорыя:Лыжнікі Нарвегіі
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па лыжных гонках
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лыжных гонках
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Нарвегіі
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Кінгсберы (Тэхас)

**Кінгсберы** () — горад у акрузе Гуадалупэ, штат Тэхас, ЗША. Станам на 2019 год у ім пражывала 133 чалавекі. Кінгсберы быў заснаваны ў 1875 годзе, але зарэгістраваны ў якасці горада толькі ў 2015 годзе. Шырлі Нолен - першы мэр. Першае паседжанне гарадской камісіі адбылося 21 лістапада 2015 года.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Кінгсберы

**Кінгсберы** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Мікаэль Кінгсберы, канадскі фрыстайліст

## Тапонім 
* Кінгсберы (Тэхас)
Ханс Крыстэр Холун

**Ханс Крыстэр Холун** (; ) — нарвежскі лыжнік, двухразовы прызёр Алімпійскіх гульняў 2018 і 2022 гадоў, чатырохразовы чэмпіён свету, прызёр этапаў Кубка свету, чэмпіён свету сярод юніёраў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 лютага 1989 года ў Осла.

Першыя поспехі ў лыжах прыйшлі да Ханса Крыстэра Холуна яшчэ на юніёрскім узроўні — на Чэмпіянаце свету сярод юніёраў-2008 ён выйграў залаты медаль у гонцы на 10 км класікай. Праз год, на аналагічным спаборніцтве нарвежац заваяваў два бронзавыя медалі: у скіатлоне і эстафеце.

Неўзабаве спартсмен дэбютаваў у Кубку свету, гэта адбылося 8 сакавіка 2009 гады ў фінскім Лахці, у гонцы на 15 кіламетраў. У сваёй першай гонцы Холун заняў 52 месца, адстаўшы ад пераможцы расіяніна Аляксандра Лягкова на дзве хвіліны. Доўгі час нарвежац не мог замацавацца ў асноўнай камандзе Нарвегіі па лыжных гонках. І на больш-менш пастаяннай аснове ў галоўнай зборнай ён пачаў выступаць толькі ў сезоне 2014/2015.

5 снежня 2015 года ў нарвежскім Лілехамеры на дыстанцыі скіатлона ён упершыню заваяваў прызавое месца (трэцяе) на этапе Кубка свету. Паступова колькасць прызавых месцаў павялічылася і Холун трапіў у склад зборнай Нарвегіі на Чэмпіянат свету па лыжных відах спорту, які праводзіў у Лахці ў 2017 годзе. У адзінай гонцы, у якой яму ўдалося прабегчы на сусветным першынстве (50 км каньком) ён заняў дзясятае месца.

Ханс Крыстэр аддае перавагу дыстанцыйным гонкам, а пераваг па стылі ў яго няма, нарвежцу аднолькава добра даюцца гонкі і класічным і каньковым стылем перасоўвання.

11 лютага 2018 года на першай дыстанцыі ў скіатлоне на Алімпіядзе ў Пхёнчхане, Ханс Крыстэр замкнуў тройку прызёраў, заваяваўшы першы свой алімпійскі бронзавы медаль. Адметна, што першым і другім тут сталі таксама прадстаўнікі каманды Нарвегіі.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Гуадалупэ (акруга, Тэхас)

**Акруга Гуадалупэ** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 89023 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 117 172 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Сегін.

Сфарміравана ў 1846 годзе з участкаў акруг Бэр і Ганзалес. Названа ад ракі Гуадалупэ.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Гуадалупэ

**Гуадалупэ**:

## ЗША 
* Гуадалупэ (акруга, Нью-Мексіка)
* Гуадалупэ (акруга, Тэхас)
## Іспанія 
* Гуадалупэ (Касерэс)
## Мексіка 
* Гуадалупэ (востраў)
Diacheopsis kowalskii

**Diacheopsis kowalskii** — від слізевікоў сямейства . Апісаны Марыян Мэер і Мішэлем Пуленам у 1998 годзе з французскіх Альпаў. Гэты від можна адрозніць ад іншых відаў роду па яго двухколерным капіліцыі, напераменку карычневым і гіялінавым.

## Апісанне 
Вельмі рэдкі від, які адносіцца да экалагічнай групы нівікольных міксаміцэтаў. Іх часта разглядаюць і апісваюць як альпійскія віды, што сустракаюцца выключна ці часцей за ўсё ў альпійскім поясе, Такім чынам, Diacheopsis kowalskii расце вясной паблізу зоны раставання снегу, асабліва на ніжніх сцеблах кустоў .

## Арэал і месцазнаходжанне 
Сустракаецца ў Францыі (Савоя) і ЗША (Арэгон).

## Пагрозы 
Віду пагражаюць змены клімату, паколькі ад іх змяняецца таксама і колькасць плошчы таючых снягоў, і працягласць іх раставання.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Diacheopsis kowalskii  

Катэгорыя:Стэманітальныя
Гамба (страва)

**Гамба**, *Гумба* () — страва , распаўсюджаная ў штаце Луізіяна. Густы суп са спецыямі, кансістэнцыяй падобны да рагу.

## Паходжанне 
Лічыцца спадчынай , нашчадкаў французскіх эмігрантаў, якія прыбылі ў XVIII стагоддзі ў Канаду, таксама кухні луізіянскіх крэолаў. Страва спалучае ў сабе інгрэдыенты , французскай і  кухні; лісце  адносіцца да кухні індзейцаў чакта. Навукоўцы сыходзяцца ў тым, што гамба з’явілася ў Луізіяне ў пачатку васямнаццатага стагоддзя.

## Інгрэдыенты 
Адзін з галоўных складнікаў супу — плады расліны баміі. Уласна, назва стравы і паходзіць ад іншай назвы гэтай расліны (гамба). У краінах, дзе бамію складана дастаць, яе звычайна замяняюць сцёбламі сельдэрэю. У склад гамба таксама ўваходзяць: гародніна (памідор, цыбуля, салодкі перац), мяса, курыца, каўбасы, вяндліна або морапрадукты (крэветкі, крабы або вустрыцы). Выбар паміж мясам і морапрадуктамі гістарычна абумоўліваецца блізкасцю канкрэтнай мясцовасці да мора.

Моцны рэзкі булён загушчаецца соусам , які гатуецца з мукі і масла (мука абсмажваецца ў масле да светла-цаглянага колеру), дзякуючы чаму суп становіцца густым. У якасці тушанай агародніннай асновы выкарыстоўваюцца зялёны перац, цыбуля і сельдэрэй, спалучэнне якіх у каджунскай кухні называецца «».

Часам страва дадаткова загушчаецца парашком з высушаных молатых лісця дрэва ; у гэтым выпадку яно носіць назву філе-гумба. Філе-гумба, нароўні з  і ракавым пірагом, адзначаны як тры найпапулярнейшых стравы каджуна-крэольскага кухні ў песні Хэнка Уільямса «Джамбалая».

Існуюць вегетарыянскія разнавіднасці гумба (што тлумачыцца, у ліку іншага, абмежаваннямі каталіцкага Вялікага посту). У склад Gumbo z’herbes («гумба з зелянінай») звычайна ўваходзяць, у ліку іншага, турнэпс і шпінат.

## Гатаванне і падача 
Гамба гатуюць не менш за тры гадзіны, а часцяком  ўвесь дзень. Мяса (але не морапрадукты) звычайна абсмажваецца загадзя і да часу здымаецца з агню. Бамія і  гатуюцца да гародніны і морапрадуктаў. Пасля дасягнення патрэбнай кансістэнцыі бамію здымаюць з агню, а да ру ў кацёл дадаецца гародніна. Пры дасягненні гароднінай паловы гатоўнасці, у кацёл вяртаюцца мяса і бамія, дадаецца булён (і, пры неабходнасці, вада), пасля чаго страва даводзіцца да гатоўнасці, уключаючы жаданую мяккасць мяса. Прыправы, уключаючы соль, чырвоны, чорны і белы перац, лаўровы ліст і чабор, дадаюцца на смак. Звычайна страва падаецца з гарачым адварным рысам.

## Літаратура 
** 

Катэгорыя:Амерыканская кухня
Катэгорыя:Крэольская кухня
Катэгорыя:Каджунская кухня
Катэгорыя:Луізіяна
Катэгорыя:Супы
Анатоль Віктаравіч Свірыдаў

**Анатоль Віктаравіч Свірыдаў** (нар. , Орша, Віцебская вобласць, БССР, СССР) — беларускі баскетбаліст. Атакуючы абаронца. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь па баскетболе. Выступаў за юніёрскую і моладзевую зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Чэмпіён і неаднаразовы ўладальнік Кубка Беларусі. Удзельнік моладзевых чэмпіянатаў свету і Еўропы па баскетболе.

Працуе дзіцячым трэнерам у «Федэрацыі баскетбола Хабараўскага краю».

## Кар’ера 
* 1997—2000 — Лакаматыў (Віцебск)
* 2000 — Спартак-Кандытар (Гомель)
* 2000—2003 — Лакаматыў-КіС (Віцебск)
* 2003—2005 — Гродна-93
* 2005—2007 — АЗАА (Асіповічы)
* 2007—2010 — Гродна-93
* 2010—2011 — АЗАА (Асіповічы)
* 2011—2012 — СБК Асіповічы

## Дасягненні 
*  Чэмпіён Беларусі (1): 2003/2004.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (3): 1997/1998, 2004/2005, 2009/2010.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (4): 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2010/2011.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (3): 2003, 2004, 2007.
*  Фіналіст Кубка Беларусі (2): 1999, 2000.

## Спасылкі 
* Свиридов Анатолий Викторович 

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Кларэндан (Тэхас)

**Кларэндан** () — горад у ЗША, размешчаны ў паўночнай частцы штата Тэхас, у Тэхаскім выступе. Адміністрацыйны цэнтр акругі Донлі. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 2026 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2015 годзе ў горадзе пражывала 1944 чалавекі.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Эльміра Дзянісаўна Муратава

**Эльміра Дзянісаўна Муратава** (нар. Латыпава; 28.9.1941 — 2.8.2023) — узбекская вучоная-філолаг, рэдактар, , літаратуразнавец. Доктар філалагічных навук.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і ваеннага ва Уфе. У 1945—1947 гадах Латыпавы жылі ў Германіі, у горадзе Ратэнаве, паколькі бацька заставаўся на ваеннай службе.

У 1947 годзе бацьку перавялі ва Узбекістан, і з 1948 па 1958 год Эльміра Дзянісаўна вучылася ў школе № 30 горада Ташкента.

У 1965 годзе скончыла Ташкенцкі дзяржаўны педагагічны інстытут замежных моў. З другога курса пачала прыцягвацца як перакладчык спачатку на міжнародныя канферэнцыі пісьменнікаў краін Азіі, Афрыкі і Лацінскай Амерыкі, якія праходзілі кожныя два гады ў Ташкенце, а потым на кінафестывалі, пакуль яны працягваліся ў Ташкенце. У 1963—1964 гг. працавала ў Індыі ў якасці перакладчыка галоўнага інжынера на заводзе горна-шахтавага абсталявання.

У 1965—1967 гадах выкладала англійскую мову ў Какандскім педагагічным інстытуце. З 1976 па 1981 год Э. Д. Муратава спачатку стажыравалася, а затым і вучылася ў вочнай аспірантуры Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. Ламаносава.

З 1973 па 1991 год выкладала гідам-перакладчыкам Інтурыста, а з 1987 года ўзначальвала філіял Інстытута павышэння кваліфікацыі работнікаў Інтурыста, які адкрылі ў Ташкенце для спецыялістаў, што працавалі ў Цэнтральнай Азіі. Адначасова працягвала працаваць паслядоўным і сінхронным перакладчыкам. У 1992—2000 гадах працавала ў прадстаўніцтве Сусветнага банка ў Ташкенце. З 1967 года выкладала ва Узбекскім дзяржаўным універсітэце сусветных моў.

Памерла ў 2023 годзе.

## Навуковая дзейнасць 
У 1981 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю «Праблемы вайны і міру ў творчасці Джэймса Джонса» па амерыканскай літаратуры (гэта была першая дысертацыя па  ў СССР і ЗША), у 1986 годзе атрымала званне дацэнта.

Э. Муратава доўгія гады працава над рэдакцыяй навукова-метадычнага часопіса «Вопросы философии», у прыватнасці займалася большасцю англамоўных публікацый у ім. Таксама вяла курс «Таҳрир санъати» — Мастацтва рэдактуры. Пад яе кіраўніцтвам абаранілі некалькі доктарскіх дысертацый.

Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Узбекістана
Advent of Code

**Advent of Code** — штогадовае мерапрыемства па камп’ютарным праграмаванні, набор задач на калядную тэматыку, якія прапануюцца ў фармаце Адвент-календара. Праводзіцца з 2015 года.

Задачы разлічаны на розны ўзровень кваліфікацыі ўдзельнікаў, правяраюць розныя навыкі, рашаць іх можна на любой мове праграмавання. Каб удзельнікі маглі спаборнічаць у хуткасці рашэння, прадугледжана магчымасць ствараць прыватныя (закрытыя) табліцы лідараў.

Мерапрыемства было ўпершыню запушчана 1 снежня 2015 года. Да поўначы па часе ўсходняга ўзбярэжжа ЗША (UTC −05:00) на ўдзел у мерапрыемстве зарэгістраваўся 81 чалавек — крыху больш за запланаваную Уостлам колькасць у 70 удзельнікаў. На працягу наступных 12 гадзін далучыліся яшчэ каля 4000 чалавек, што ледзь не прывяло да збою сістэмы. Праз два дні было ўжо каля 15 тысяч удзельнікаў, а да канца мерапрыемства ў 2015 годзе агульная колькасць удзельнікаў вырасла да 52 тысяч.

У 2020 годзе, магчыма, з-за пандэміі COVID-19, наведвальнасць мерапрыемства вырасла на 50 % — больш за 180 тысяч чалавек па ўсім свеце ўзялі ўдзел у Advent of Code.

## Структура задач 
Кожная задача складаецца з дзвюх частак, якія трэба рашаць па парадку. Другая частка не паказваецца ўдзельніку, пакуль той не дасць правільны адказ на першую частку. За кожную выкананую частку задачы ўдзельніку налічваецца адна залатая зорка, такім чынам, максімальна можна набраць дзве зоркі за дзень.

Некаторыя ўдзельнікі спрабавалі выкарыстоўваць такія інструменты, як  і ChatGPT, для дапамогі ў рашэнні задач. У 2023 годзе Уостл запатрабаваў, каб удзельнікі ўстрымліваліся ад выкарыстання гэтых інструментаў да таго часу, пакуль не запоўніцца глабальная табліца лідараў за дзень (якая існавала ў 2015—2024 гадах); па яго словах, «табліцы лідараў прызначаны для спаборніцтва людзей». Пачынаючы з 2025 года, Уостл спыніў падтрымку глабальнай табліцы лідараў.

## Падрыхтоўка 
Згодна з каментаром у HTML-кодзе на кожнай старонцы вэб-сайта мерапрыемства, платформа для правядзення Advent of Code напісана на мове Perl. Уостл сцвярджае, што самастойна распрацаваў амаль увесь вэб-сайт, у тым ліку яго дызайн, анімацыю, тэксты і задачы. Староннія сэрвісы ўжываюцца для аўтарызацыі карыстальнікаў, аналітыкі і інтэграцыі з сацыяльнымі сеткамі.

Кожны год Уостл загадзя стварае і тэсціруе задачы. Гэта займае 4—5 месяцаў працы штогод.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Спаборніцтвы
Катэгорыя:Праграмаванне
Катэгорыя:З’явіліся ў 2015 годзе
Physarum roseum

**Physarum roseum** — від міксаміцэтаў сямейства .

## Апісанне 
Спаракарпіі размешчаны групамі або раскіданыя, на сцяблінках. Спаратэкі шарападобныя, дыяметрам (0,1-)0,2-0,3(-0,5) мм. Перыдый перапонкавы, пунсовы або ярка-пурпурна-чырвоны, амаль гладкі, з уключанымі скапленнямі пурпурна-чырвоных вапнавых шарыкаў. Сцябло тонкае, цыліндрычнае, прамое, падоўжна-маршчыністае, такога ж або больш светлага колеру, без вапны, напаўпразрыстае, у аснове пашыранае. Гіпаталалус перапонкавы. Калумела адсутнічае. Капіліцый адкрыты, вузлы нешматлікія, буйныя, ярка-чырвоныя, вуглаватыя або нераўнамерна разгалінаваныя, злучаныя бледна-ружаватымі канальчыкамі.

Споравая маса лілова-чорная. Споры бледна-ружова-карычневыя, дробна асцюкаватыя з раскіданымі пучкамі больш цёмных бародавак, 7-10 мкм у дыяметры. Плазмодый бардовы або ярка-чырвоны.

## Спасылкі 
* Physarum roseum

Катэгорыя:Фізарум
Dysphania palmyra

**Dysphania palmyra** — від молей сямейства . Упершыню від апісаў  у 1790 годзе. Сустракаецца ў Індыі і Шры-Ланцы.

Вядома, што вусень харчуецца на  і . Афарбоўка вельмі падобная на .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пядзенікі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1790 годзе
Вера Фёдараўна Панова

**Вера Фёдараўна Панова** (; 7 (20 сакавіка) 1905, Растоў-на-Доне — , ) — савецкая пісьменніца і драматург. Лаўрэат трох Сталінскіх прэмій (1947, 1948, 1950).

## Біяграфія 
У 1915 годзе паступіла ў прыватную гімназію С. Я. Любімавай. Паспела скончыць толькі чатыры класы гімназіі, якую прыйшлося кінуць пасля захопу Растова бальшавікамі. Пачала займацца самаадукацыяй. У 1960-х гадах літаратурным сакратаром Пановай у Ленінградзе быў Сяргей Даўлатаў, які жыў з ёй у адным доме, і неаднаразова з сімпатыяй згадваў яе ў сваіх творах. З экранізацыі аповесці Пановай «Сярожа» пачалася рэжысёрская кар’ера Г. М. Данеліі, прычым маладога выпускніка рэжысёрскіх курсаў Панова аддала перавагу вопытным пастаноўшчыкам з «Ленфільма».
Ёзэф Борнмюлер

**Ёзэф Фрыдрых Нікалаус Борнмюлер** (, 6 лютага 1862 — 19 снежня 1948) — нямецкі.

Ёзэф Фрыдрых Нікалаус Борнмюлер памёр у горадзе Веймары 19 снежня 1948 года.

## Навуковая дзейнасць 
Ёзэф Фрыдрых Нікалаус Борнмюлер спецыялізаваўся на мохападобных і насенных раслінах. Ён з’яўляецца аўтарам больш за 400 навуковых артыкулаў.

## Навуковыя працы 
* *Beiträge zur Flora Mazedoniens*. 1925—1928.
* *Repertorium specierum novarum regni vegetabilis*. 1938.

## Літаратура 
* Jan-Peter Frahm, Jens Eggers: *Lexikon deutschsprachiger Bryologen: Zeitschrift zur Moosforschung in Deutschland*. Ergänzungsband. Bonn J.-P. Frahm, c/o Botanisches Inst. der Univ. Bonn 2005, ISBN 978-3-8311-0986-9.

Катэгорыя:Міколагі Германіі
Катэгорыя:Батанікі Германіі
Neanurinae

**Neanurinae** — падсямейства ў сямействе , якое змяшчае пульхных каротканогіх нагахвостак атраду . Яно было вылучана Карлам Бёрнерам у 1901 годзе — дакладней, гэта вынік вылучэння таксонаў з сямейства Бёрнера (першапачаткова прапаноўвалася як падсямейства, але гэта прыйшлося змяніць, калі было выяўлена, што нагахвосткі цесна звязаны з уласна насякомымі, але не з’яўляюцца імі), тады як тыпавы род і яго бліжэйшыя сваякі тут захаваліся.

Як і іншыя прадстаўнікі сямейства , яны з’яўляюцца пругкімі нагахвосткамі з рудыментарнымі , што робіць іх практычна не здольнымі скакаць. Як і іх суродзічы, яны пазбаўлены анальных шыпоў і маюць прымітыўныя вочкі.

## Сістэматыка 
У цяперашні час прызнана шэсць трыбаў у Neanurinae. Тут таксама пералічаны некаторыя вядомыя роды:

* 
** 
** 
** 
** 
** 
* 
* 
* 
** 
* 
* 

Акрамя таго, ёсць некалькі родаў *incertae sedis*, якіх нельга дакладна аднесці да трыбаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нагахвосткі
Карл Бёрнер

**Карл Юліус Бернхард Бёрнер** (,  — ) — нямецкі батанік, заолаг, лесавод, фермер і вінароб.

## Біяграфія 
Карл Юліус Бернхард Бёрнер нарадзіўся ў Брэмене 28 мая 1880 года.

Ён вывучаў біялогію ў Марбургу (Гесэн).

З 1903 года Бёрнер быў асістэнтам у Імперскім біялагічным інстытуце ў Берліне.

У якасці кіраўніка вінаградніка з 1907 года ён прысвяціў сябе даследаванням у галіне біялогіі і барацьбы з , і працягнуў вырошчваць устойлівы да яе матэрыял нават пасля пераносу вінаградніка ў Наўмбург.

Карл Бёрнер памёр у Наўмбургу 14 чэрвеня 1953 года.

## Навуковая дзейнасць 
Карл Бёрнер спецыялізаваўся на папаратнікападобных і насенных раслінах.

## Спасылкі 
* DNB, Katalog der Deutschen Nationalbibliothek: Carl Börner  
* Carl Börner  

Катэгорыя:Заолагі Германіі
Катэгорыя:Батанікі Германіі
Піус Пашке

**Піус Пашке** (, нар.  года, ) — нямецкі скакун з трампліна, чэмпіён свету 2021 года ў камандах, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету па палётах на лыжах 2020 года. Удзельнік зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года.

## Спартыўная кар’ера 
Піус Пашке дэбютаваў на этапах Кубка свету 21 снежня 2013 года ў Энгельбергу. У 2020 годзе на чэмпіянаце свету па палётах на лыжах у Планіцы заваяваў сярэбраны медаль у камандным першынстве. У 2021 годзе Піус выступіў на чэмпіянаце свету ў нямецкім Оберстдорфе, дзе стаў чэмпіёнам свету ў камандных спаборніцтвах.

На зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года ў Пекіне Піус Пашке стаў 30-м у скачках з вялікага трампліна.

На першым старце падчас Кубка свету сезона 2023/2024 гадоў у фінскай Руцы, немец упершыню ў кар’еры ў індывідуальных скачках забраўся на подыум, стаўшы другім.

Катэгорыя:Скакуны на лыжах з трампліна
Фёдар Юр’евіч Лапавухаў

**Фёдар Лапавухаў** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларускі футбаліст, брамнік мінскага «Дынама» і моладзевай зборнай Беларусі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец акадэміі мінскага «Дынама». Першым трэнерам футбаліста быў Уладзімір Мікалаевіч Лук’яненка. У мінскім клубе футбаліст выступаў за юнацкія каманды 2003 года нараджэння ў рамках юнацкага першынства.

У ліпені 2021 года футбаліст на правах арэнды далучыўся да «Ліды» да канца сезона. Дэбютаваў за клуб 25 жніўня 2021 года ў матчы супраць гомельскага «Лакаматыва». На працягу сезона футбаліст быў адным з асноўных гульцоў у лідскім клубе, двойчы вызначыўшыся «сухімі» матчамі. Пасля заканчэння арэнднай дамовы пакінуў клуб.

У пачатку 2022 года футбаліст адправіўся выступаць за дублюючы склад мінскага «Дынама». У студзені 2023 года футбаліст стаў трэніравацца з асноўнай камандай клуба. Дэбютаваў за клуб 2 красавіка 2023 года ў матчы супраць мазырскай «Славіі». Трапіў у сімвалічную зборную 2-га тура Вышэйшай лігі. Таксама стаў лепшым варатаром 4 тура чэмпіянату. У матчы 29 красавіка 2023 года супраць гродзенскага «Нёмана» атрымаў чырвоную картку, збіўшы Алімардона Шукурава, пасля чаго той страціў прытомнасць і пакінуў поле на машыне хуткай дапамогі. У ліпені 2023 года разам з клубам адправіўся на кваліфікацыйныя матчы Лігі канферэнцый УЕФА. Першы матч у рамках еўракубкавага турніру згуляў 13 ліпеня 2023 года супраць баснійскага клуба «Жэлезнічар». Па выніку сезона 2023 года футбаліст стаў пераможцам чэмпіянату.

## Міжнародная кар’ера 
У чэрвені 2021 года разам з юнацкай зборнай Беларусі да 19 гадоў прымаў удзел у таварыскім матчы супраць зборнай Азербайджана, аднак застаўся на лаўцы запасных, так і не дэбютаваўшы за зборную. У сакавіку 2023 года футбаліст атрымаў выклік у моладзевую зборную Беларусі. Дэбютаваў за зборную 15 чэрвеня 2023 года ў таварыскім матчы супраць зборнай Расійскай Федэрацыі.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі: 2023

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліда
Дэвід О’Саліван

**Дэвід О’Саліван** () (, , Ірландыя) — ірландскі дыпламат і еўрапейскі дзяржаўны служачы, генеральны сакратар Еўрапейскай камісіі ў 2000—2005 гадах, пасол Еўрасаюза ў ЗША (2014—2019 гадах). Генеральны дырэктар Інстытута міжнародных і еўрапейскіх спраў (IIEA). Спецпрадстаўнік па выкананні санкцый ЕС у сувязі з узброенай агрэсіяй РФ супраць Украіны.

## Біяграфія 
Нардзіўся Дэвід О’Саліван у Дубліне (Ірландыя). Яго бацька, генерал-лейтэнант Джэральд (Гэры) О'Саліван, раней быў начальнікам штаба ірландскіх сіл абароны. Некаторы час Дэвід О’Саліван жыў у штаце Каліфорнія (ЗША).

Валодае англійскай, французскай, іспанскай, нямецкай, ірландскай і японскай мовамі.

О'Саліван вучыўся ў Каледжы Святой Марыі C.S.Sp. у Ратмайнс і вывучаў эканоміку і сацыялогію ў Трыніці-каледжы Дубліна. У 1976 годзе пайшоў вучыцца ў Каледж Еўропы ў Бругэ (Бельгія), дзе атрымаў дыплом аспіранта ў галіне перадавых еўрапейскіх даследаванняў. Затым ён да 1979 года працаваў у Міністэрстве замежных спраў Ірландыі, калі ўвайшоў у Еўрапейскую камісію. Падчас вучобы ў Трыніці ён быў аўдытарам і залатым медалістам па дэбатах Гістарычнага таварыства каледжа і пераможцам конкурсу дэбатаў «Irish Times».

Працуючы ў Еўрапескай камісіі, Дэвід О’Саліван замаў шэраг розных пасад: супрацоўнік Генеральнага дырэктарата па знешніх сувязях, першы сакратар дэлегацыі Камісіі ў Японіі, член кабінета камісара Сазерленда, які адказваў за сацыяльныя пытанні і адносіны з Еўрапейскім парламентам, кіраўнік аддзела Мэтавай групы па адукацыі, моладзі і навучанні, член кабінета камісара Патрыка Фліна, які адказваў за сацыяльны дыялог і працоўнае права, намеснік кіраўніка кабінета камісара П. Фліна, генеральны дырэктарат па пытаннях занятасці—дырэктар па палітыцы і каардынацыі Еўрапейскага сацыяльнага фонду, Галоўнае ўпраўленне занятасці— дырэктар па кіраванні рэсурсамі, генеральны дырэктар па адукацыі і культуры.

У 1999 годзе ён стаў кіраўніком офіса прэзідэнта Еўракамісіі Рамана Продзі.

З 2000 па 2005 год ён займаў пасаду генеральнага сакратара Еўракамісіі, затым з 2005 па 2010 год узначальваў генеральны дырэктарат па гандлі. У 2010 годзе ён быў прызначаны аперацыйным дырэктарам Еўрапейскай службы знешніх дзеянняў. З 2014 па 2019 год працаваў пасом Еўрасаюза ў ЗША.

Са студзеня 2023 года — спецпрадстаўнік Еўрасаюза па пытаннях санкцый, каардынуе санкцыйную палітыку ЕС у дачыненні да Расійскай Федэрацыі, а таксама адсочвае спробы ўхілення ад санкцый ЕС.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дыпламаты Ірландыі
Малое Палессе

**Малое Палессе** () — прыродная вобласць у межах Львоўскай і Ровенскай абласцей Украіны.

Уяўляе сабой плоскахвалістую нізіну, амаль замкнутую навакольнымі ўзвышшамі (Валынскім — з поўначы, Падольскім — з поўдня і паўднёвага ўсходу). Геаструктурна тэрыторыя прымеркавана да Валына-Падольскай монакліналі. Паверхня размыта ледавіковымі водамі, хоць амаль уся тэрыторыя знаходзілася па-за межамі старажытнага зледзянення.

Размяшчэнне паміж лесастэпавымі ўчасткамі, дэнудацыйны рэльеф, блізкае да паверхні заляганне мелавых парод надае прыродзе спецыфічныя рысы. Для ландшафтнай структуры характэрна перавага прыродна-тэрытарыяльных комплексаў палескага тыпу з дамешкам лесастэпавых мясцовасцей.

Міжрэччы плоскія, ускладненыя западзінамі і эолавымі пагоркамі, з дзярнова-падзолістымі, дзярновымі і дзярновымі глеяватымі глебамі на флювіягляцыяльных пясках, заняты хваёвымі, хваёва-дубовымі і альховымі лясамі, часткова пад злакава-разнатраўнымі лугамі і раллёй. Слаба расчлянёныя пласкаверхія ўвалы з цёмна-шэрымі ападзоленымі і шэрымі ляснымі глебамі, якія развіваюцца на лёсападобных суглінках, пераважна разараныя. Дэнудаваныя падняцці з дзярновымі карбанатнымі сугліністымі глебамі на элювіі мергеляў разараныя.

## Літаратура 
* *Муха Б. П.* Мале Полісся // Географічна енциклопедія України: В 3-х т. / Ред-кол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та інш. — Київ: Українська радянська енціклопедія ім. М. П. Бажана, 1990. — Том 2: З—О. — С. 318—319. — 480 с.: іл.— (В опр.) — ISBN 5-88500-015-8, ISBN 5-88500-012-8 (т. 2).

Катэгорыя:Геаграфія Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Геаграфія Ровенскай вобласці
Катэгорыя:Нізіны Украіны