open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жуань Лін’юй

**Жуань Лін’юй** (; 26 красавіка 1910, Шанхай — 8 сакавіка 1935, там жа), народжаная **Жуань Фэнгэн** — кітайская  нямога кіно. Была вельмі папулярная ў сябе на радзіме ў пачатку 30-х гадоў.

## Біяграфія 
Жуань нарадзілася ў Шанхаі 26 красавіка 1910 года. Яе дзяцінства прайшло ў беднасці. Бацька памёр у 1916 годзе, маці прыслужвала ў багатым доме сям’і Чжан. Ва ўзросце шаснаццаці гадоў Жуань кінула школу і стала жыць у грамадзянскім шлюбе з сынам сям’і, дзе працавала яе маці. Іх адносіны ў выніку не склаліся, і Жуань неўзабаве была вымушана прыступіць да пошукаў працы. У 1927 годзе, дзякуючы пратэкцыі занятага ў кінаіндустрыі старэйшага брата яе палюбоўніка, яна дэбютавала ў кіно, атрымаўшы галоўную ролю ў фільме «Разам толькі фармальна». У той жа перыяд яна ўзяла псеўданім. Тэставае паведамленне для выдалення

Спачатку Жуан працавала на кінастудыі «Мінсін», затым у 1930 годзе перайшла на нядаўна ўтвораную студыю «Ляньхуа». Першая ж яе карціна на новым месцы — «Успамін пра Пекін» — павярнулася вялікім поспехам, і неўзабаве Жуань увайшла ў лік вядучых актрыс студыі. Тэставае паведамленне для выдалення

Найбольш яркімі яе працамі таго перыяду былі фільмы «Каханне і абавязак» (1931), «Тры сучасныя жанчыны» (1933), «Маленькія цацкі» (1933), «Багіня» (1934), дзе актрыса выканала ролю маці-адзіночкі, якая становіцца прастытуткай, каб здабыць сродкі на пражытак маленькага сына, і інш. Тэставае паведамленне для выдалення

У 1932 годзе, пасля таго як японцы пачалі бамбардзіроўку Шанхая, Жуань пераехала ў Ганконг, але ў наступным годзе сітуацыя стабілізавалася, актрыса вярнулася на радзіму і працягнула працу. Тэставае паведамленне для выдалення

### Гібель 
Папулярнасць Жуань прывяла да таго, што яе асабістае жыццё — разрыў з мужам і адносіны з палюбоўнікам Танам Цзішанем — стала аб’ектам пільнай увагі прэсы. У выніку актрыса не вынесла ціску і 8 сакавіка 1935 года скончыла жыццё самагубствам, прыняўшы вялікую дозу снатворнага. Яе смерць была ўспрынятая грамадствам як сапраўдная трагедыя. Пахавальная працэсія, якая сабрала каля 300 тысяч чалавек, расцягнулася на пяць кіламетраў, тры прыхільніцы актрысы наклалі на сябе рукі, а пісьменнік Лу Сінь апублікаваў у памяць аб Жуань эсэ пад назвай «Чуткі — страшная рэч» — менавіта гэтыя словы ўтрымлівала ў сабе перадсмяротная запіска актрысы.

## Памяць 
* У 1992 годзе  зняў біяграфічную драму пра жыццё актрысы пад назвай «Галоўная сцэна». За ўвасабленне на кінаэкране вобраза Жуань актрыса  атрымала прыз на Берлінскім кінафестывалі ў катэгорыі лепшая жаночая роля.
* У 2005 на Венскім міжнародным кінафестывалі прайшла рэтраспектыва фільмаў Жуань. Акрамя таго, карціна «Багіня» увайшла ў 2004 годзе у праграму Фестываля нямога кіно ў Сан-Францыска.

## Крыніцы
Англа-бура-зулуская вайна

**Англа-бура-зулуская вайна** — агрэсіўная вайна брытанскіх каланізатараў і бураў супраць зулусаў у 1838—1840 гадах.

У сярэдзіне 30-х гадах XIX стагоддзя на землі зулускіх плямёнаў, якія засялялі тэрыторыю , накіраваліся буры з . У красавіку 1838 года паміж бурамі і зулусамі разгарнуліся ваенныя дзеянні, прычым да бураў далучыліся брытанскія каланісты. Першапачаткова зулусы пад камандаваннем вярхоўнага правадыра  ўціскалі заваёўнікаў. Аднак 16 снежня 1838 года бурам удалося нанесці паражэнне зулусам у даліне ракі Інкомэ. Таксама ў снежні ў Порт-Натале высадзіліся брытанскія рэгулярныя войскі, якія заставаліся там да снежня 1839 года. 23 сакавіка 1839 года зулускія прадстаўнікі вымушаны былі заключыць пагадненне з камандаваннем брытанскіх войскаў, па якім землі на поўдзень ад ракі Тугелы адыходзілі да бураў. На гэтай тэрыторыі была створана бурская дзяржава Наталь. У студзені 1840 года буры вераломна аднавілі ваенныя дзеянні і разграмілі войскі Дзінгаана. У лютым 1840 года было абвешчана аб далучэнні да дзяржавы Наталь зямель паміж рэкамі Блэк-Умфалозі і Тугела.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* История Африки в XIX — начале XX в. — М., 1967.

## Спасылкі 
* А́НГЛО-БУ́РО-ЗУЛУ́ССКАЯ ВОЙНА́ 1838-40 // БРЭ.

Катэгорыя:Каланіяльныя войны
Катэгорыя:Гісторыя Афрыкі
Катэгорыя:Войны XIX стагоддзя
Катэгорыя:Войны Вялікабрытаніі
Хамэлка

**Хамэлка** — элемент  строю. Драўляны, а ў больш познія перыяды — кардонны абруч, абцягнуты сеткай. Яго насілі пад згінам жаночага каптура. Ён надаваў шапцы круглую форму. З часам назва хамэўка стала выкарыстоўвацца як назва ўсяго жаночага каптура.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Barbara Kaznowska-Jarecka: *Atlas polskich strojów ludowych — Strój biłgorajsko-tarnogrodzki*, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 1958

Катэгорыя:Галаўныя ўборы
Катэгорыя:Жаночае адзенне
BMR (БТР)

**BMR** — іспанскі шасціколавы бронетранспарцёр, выраблены кампаніяй Santa Bárbara Sistemas. У серыйнай вытворчасці з 1979 года.

Былі распрацаваны наступныя варыяцыі:
* **BMR 3560,50 (BMR-PP).** Можа быць узброены кулямётам калібра 12,70-мм Browning M2HB, усталяваным на двухмеснай вежы TC-3A1, або аўтаматычным гранатамётам LAG 40.
* **BMR EDEX** — версія для сапёраў з паднятай задняй часткай.
* **BMR C/C MILAN** — знішчальнік танкаў, абсталяваны кіраванай ракетай MILAN .
* **BMR C/C TOW** — знішчальнік танкаў, абсталяваны пускавой устаноўкай BGM-71 TOW.
* **BMR VCZ** — версія для сапёраў, абсталяваная штурхаючай рыдлёўкай і лябёдкай.
* **BMR VRAC-NBQ** — разведвальная машына РХБА.
* **BMR GEL** — версія са спецыяльным абсталяваннем радыёэлектроннай барацьбы.
* **BMR 3560.51 (BMR-PC)** — камандна-штабная машына з прыпаднятай задняй часткай.
* **BMR 3560.53E (BMR-PM-81)** — 81-мм мінамётная платформа ECIA L-65/81.
* **BMR 3560.54 (BMR AMB)** — медыцынская машына з прыпаднятай задняй часткай.
* **BMR 3560.55 (BMR-Recup)** — рамонтны аўтамабіль, абсталяваны кранам, лябёдкай і фаркопамі.
* **BMR 3560.56 (BMR Mercurio 2000)** — трансмісійны аўтамабіль.
* **BMR 3560.57** — знішчальнік танкаў, абсталяваны ракетамі HOT.
* **BMR 3560.59E (BMR-PM-120)** — платформа для 120-мм мінамёта ECIA L-65/120.
* **VMA** — версія для Іспанскага корпуса марской пяхоты.

BMR складаецца на ўзбраенні Іспаніі, Егіпта, Саудаўскай Аравіі, Перу і Украіны.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Santa Bárbara Sistemas
* Pegaso BMR (en francés) 
* BMR-600 M1 en Panzernet.com
* Web BMR
* Artículo en Army Guide (en inglés)

Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Катэгорыя:Артыкулы са сцвярджэннямі без крыніц
Рохл Бернштэйн

**Рохл Бернштэйн** (літаратурны псеўданім *Ягудзіс*; 1869, Мінск — 1942, Масква) — яўрэйская паэтэса,  і . Пісала на ідыш.

## Біяграфія 
З заможнай сям’і. Атрымала прыватную адукацыю, з дванаццацігадовага ўзросту працавала ў бацькоўскай краме. У 1880-х гадах удзельнічала ў рэвалюцыйным руху ў Мінску. Дэбютавала ў 1907 годзе ў пецярбургскай газеце «Дэр фрайнд» расповедам «У зімовую суботу» (*а вінтэр—шабэс*). У 1909 годзе ў выдаваным Хаімам Жытлоўскім часопісе «Дос найе лэбм» (*Новае жыццё*) была апублікавана яе аднаактовая п’еса «Ба дэр арбэт» (*На працы*), у 1911 годзе там жа «Ін ундзэрэ тэг» (*У нашы дні*). Разам з мужам Шмуэлам Бернштэйнам трымала літаратурны салон. Апублікавала лірычныя вершы, нарысы, няскончаны раман у нью-ёркскім штогодніку «Дос найе ланд» (*Новая краіна*), зборніку «Фрае тэг» (*Вольныя дні*, Варшава).

Пасля рэвалюцыі 1917 года публікавала апавяданні, нарысы, вершы, успаміны ў мінскай бундысцкай газеце «Дэр вэкер» *(Будзільнік*) і іншых перыядычных выданнях. П’еса ў трох актах «Дэр эрштэр май» (*Першае мая*) аб яўрэйскім рабочым руху напярэдадні рэвалюцыі 1905 года была выдадзена асобнай кнігай (Мінск, 1925), суправаджалася словамі рэвалюцыйных песень. У 1923 годзе апублікавала пераклад рамана  «Голад».

Вершы Ягудзіс уключаліся ў анталогіі «Финеф hундерт йор идише поэзие» (*пяцьсот гадоў яўрэйскай паэзіі*, укладальнік Марыс Басін, 1917) і «Ідышэ дыхтэрнс» (*Яўрэйскія паэтэсы*, укладальнік Эзра Корман, 1927). У чэрвені 1941 года была эвакуяваная з Мінска ў Маскву, дзе памерла ў наступным годзе.

Унучка — перакладчыца .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі
Катэгорыя:Паэты на ідыш
Іван Іванавіч Галубовіч

**Янка (Іван Іванавіч) Галубовіч** (псеўд. **Янка Баравы**; , в. Пранчэйкава, Маладзечанскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі празаік, публіцыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў вёсцы Пранчэйкава Маладзечанскага раёна. Скончыў Мінскі эканамічны тэхнікум, факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працаваў на розных пасадах у савецкіх і дзяржаўных установах г. Маладзечна, на заводзе «Электрамодуль».

Член СБП з 1995 года.

Памёр  года. Пахаваны на могілках в. Дубравы Маладзечанскага раёна.

## Творчасць 
Публікаваўся з 1950-х гг. на старонках мясцовага і рэспубліканскага друку. Аўтар кніг, пераважна для дзяцей «Па родных сцяжынках» (Мінск, 1990), «Гром на світанку» (Мінск, 1992), «Пастарайся стаць чалавекам» (Мінск, 1993), «Зязюлька дзетак шукала» (Мінск, 1994), «У бары на світанку» (Мінск, 1995), «Гронка каліны» (Мінск, 1997), «Чаму мядзведзь бярозавіка не любіць» (Мінск, 2001, 2013), «Янотавы абяцанкі» (Мінск, 2001), «Ад студзеня да студзеня: Каляндар прыроды» (Мінск, 2003, 2013), «Стрэл за дзвярыма» (Мінск, 2004), «Пяюць жаваранкі» (Мінск, 2005), «Хто рукавічку згубіў» (Мінск, 2012), «Дзівосы роднай прыроды» (Мінск, 2012), «Вавёрчыны кватаранты» (Мінск, 2015), «Шчодрая вавёрка» (Мінск, 2015).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Чырвоная зорка (друкарня)

**«Чырвоная зорка»** () — колішняе паліграфічнае прадпрыемства ў Мінску. Размяшчалася па адрасе 1-м Загарадным завулку, д. 3. Уваходзіла ў сістэму Міністэрства інфармацыі Беларусі.

У 1927 годзе ў Менску адкрылася арцель «Луч», дзе на плоскадрукавальных і тыгельных машынах пачалі выпускаць этыкеткі для піва і кандытарскіх вырабаў, простыя брашуры, канторскія сшыткі і кніжкі. У 1930 годзе арцель была перайменавана ў «Іскру-2». Друкарня ліквідавана 7 ліпеня 2018 года і далучана да Паліграфкамбіната імя Я. Коласа. У 2019 годзе комплекс друкарні знесены дзеля будаўніцтва басейна, якое пачалося ў красавіку 2020 года.

Друкарня вырабляла шырокі асартымент тавараў для дзіцячай творчасці, навучання, справаводства: сшыткі, альбомы для малявання, каляровы кардон, нататнікі, штодзённікі, запісныя кніжкі з алфавітам, адрасныя папкі, хуткасшывальнікі, папкі-рэгістратары, граматы, паштоўкі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Друкарні Беларусі
Катэгорыя:1-ы Загарадны завулак (Мінск)
Катэгорыя:Колішнія прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:1927 год у Мінску
Катэгорыя:Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь
Фамоз бульбы

**Фамоз бульбы**, або **Гузікавая гніль бульбы**.

## Гісторыя 
Фамоз бульбы ўпершыню быў заўважаны ў Еўропе ў Шатландыі ў 1930 годзе. Верагодна, яго завезлі сюды з насенным матэрыялам. З тых часоў ён распаўсюдзіўся ў іншых раёнах вырошчвання бульбы.

## Сімптомы 
Хвароба выяўляецца позна, у асноўным падчас захоўвання бульбы. На клубнях, заражаных відамі роду , з'яўляюцца карычневыя гнілыя плямы, якія ў канчатковай стадыі становяцца светлымі і ўтвараюць ямкі, у якіх развіваецца міцэлій. Гэтыя ямкі нагадваюць адбітак вялікага пальца. Спачатку міцэлій бялёсы, затым ружова-фіялетавы. Акрамя таго, на скурцы клубняў з'яўляюцца вельмі дробныя бародаўкі, вышынёй 0,1 мм. Гэта пікніды ўзбуджальнікаў. На папярочным разрэзе клубня заражаная зона адрозніваецца колерам ад здаровай.

Сімптомы фамозу бульбы аналагічныя сімптомам, выкліканым . Аднак пры фамозе на паверхні клубняў не ўтвараецца налёт, а клубень унутры першапачаткова мае колер ад ласосева-ружовага да аранжавага, нарэшце, пурпурна-шэрага. Таксама ёсць прыкметная розніца па краях плям; пры сухой гнілі яны недакладныя, пры фамозе выразна адмежаваныя ад здаровай тканкі.

Некаторыя разнавіднасці ўзбуджальнікаў пашкоджваюць і надземныя часткі парасткаў бульбы. Пры спрыяльных умовах яны выклікаюць плямістасць на лісці. Пад скуркай лісця ўтвараюцца пікніды. Вонкава можа нагадваць , але плямы чорныя, а пры альтэрнарыёзе карычневыя. Акрамя таго, плямы, выкліканыя фамозам, зліваюцца разам, што робіць ліст падобным на абпалены.

## Эпідэміялогія 
Абодва віды, якія выклікаюць фамоз, зімуюць у глебе ў заражаных клубнях або парастках бульбы, якія не былі прыбраны з поля (). Там яны могуць пражыць ад аднаго да двух гадоў. У гэты час на клубнях і сцеблах бульбы ўтвараюцца пікніды. Споры вылятаюць з іх і заражаюць новыя клубні ў канцы вегетацыі. Прарастаючыя споры вылучаюць гіфы, якія пранікаюць у клубні ў асноўным праз пашкоджаныя месцы, чачавічкі або вочкі. Пашкоджанні клубняў могуць быць механічнымі, выкліканымі сельскагаспадарчай тэхнікай, а таксама іншымі хваробамі і шкоднікамі бульбы. Міцэлій узбуджальнікаў разрастаецца ўнутры клубня бульбы, у выніку чаго той загнівае знутры. Звычайна гэта адбываецца ў студзені ці лютым. Хвароба часцей развіваецца ў прахалодных сховішчах, чым у курганах, паколькі ёй спрыяюць нізкія тэмпературы .

Розныя сарты бульбы адрозніваюцца рознай успрымальнасцю да фамозу.

## Меры аховы 
Заражаныя клубні бульбы ўжо немагчыма вылечыць, таму варта спрабаваць прадухіляць захворванне, выконваючы наступныя дзеянні:

* выкарыстоўваць для пасадкі толькі здаровую насенную бульбу
* выкопку бульбы варта праводзіць адразу ж пасля адмірання і ападання надземных парасткаў
* захоўваюць клубні пры тэмпературы 16–20 °C на працягу 1-2 тыдняў пасля збору. Гэта дазваляе аднавіць пашкоджаны эпідэрміс
* клубні, прызначаныя для насеннай бульбы, можна апрацаваць фунгіцыдамі ў першы тыдзень пасля збору ўраджаю
* фунгіцыды, якія выкарыстоўваюцца для барацьбы з рызактаніёзам бульбы, таксама абмяжоўваюць развіццё фамозу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Захворванні бульбы
Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Віталь Цімафеевіч Галавач

**Віталь Цімафеевіч Галавач** (, г. Запарожжа, Украіна — ?) — беларускі празаік. 

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Запарожжы ў сям’і служачых. З бацькамі жыў у Бабруйску. Бацька ў час Вялікай Айчыннай вайны загінуў у партызанах, сям’я была арыштавана. В. Галавач здолеў збегчы з турмы да партызанаў. 

Пасля вызвалення вучыўся ў Бабруйскім рамесным вучылішчы. У 1957—1962 гадах гг. завочна вучыўся на факультэце журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1962 г. працаваў настаўнікам рускай мовы і літаратуры ў Мінскай спецшколе-інтэрнаце № 13. У 1967—1979 гадах гг. працаваў рэдактарам у выдавецтвах «Беларусь», «Мастацкая літаратура».

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1994 года.

Верагодна, памёр і пахаваны ў Мінску.

## Творчасць 
Сістэматычна друкавацца пачаў з 1956 г. у бабруйскай газеце «Камуніст». Пісаў вершы, байкі, апавяданні. Аўтар аповесцяў «Васек — матросская душа» (Мінск, 1973), «Заўтра настане» (Мінск, 1987), «Арыядніна ніць» (Мінск, 1991).

## Крыніцы
Фамозы

на клубнях бульбы]]
у]]
**Фамозы** — хваробы раслін, якія выклікаюцца недасканалымі грыбамі з роду .

Пашкоджвае расліны розных сямействаў, выклікаючы сухія гнілі і некрозы. На сцеблах і лісці ўтвараюцца шматлікія чорныя пікніды. Узбуджальнік захоўваецца ў раслінных рэштках, клубнях і насенні; распаўсюджваецца ў выглядзе пікнаспор.

Найбольш часта сустракаюцца фамозы:

— морквы (узбуджальнік ): пашкоджвае ўсе органы уключаючы карані; на лісці і сцеблах з’яўляюцца шаравата-карычневыя палоскі або плямы, пакрытыя пікнідамі, затым інфекцыя пераходзіць на карняплод; у перыяд зімовага захоўвання пачынаецца гніенне пашкоджаных тканак.

— капусты (узбуджальнік ): пашкоджвае ўсе надземныя часткі, а таксама каранёвую шыйку ўсходаў; выяўляецца ў выглядзе сухіх светла-бурых плям з цёмным абрамленнем. Шырока распаўсюджаны і можа знішчаць да 50 % ураджаю, асабліва ў цёплае вільготнае надвор’е. Той жа ўзбуджальнік можа паражаць і іншыя капуставыя: рэпу, бручку і іншыя.

— таматаў (узбуджальнік ): выяўляецца пераважна на пладах, у форме бурай плямы ў аснове; затым загнівае ўнутраная частка плоду; зялёныя плады пры гэтым не выспяваюць і ападаюць.

— буракоў (узбуджальнік ): на лісці з’яўляюцца бурыя круглявыя некратычныя плямы, якія часта зліваюцца адна з адной. Пры захоўванні караняплодаў на іх з’яўляецца чорная сухая гніль.

— бульбы (узбуджальнік ): на сцеблах і хвосціках з’яўляюцца невялікія некрозы, якія затым ператвараюцца ў карычневыя мокнучыя плямы; захворванне вядзе да гібелі расліны. На клубнях пры захоўванні утвараюцца ўціснутыя плямы і язвы.

— люцэрны (узбуджальнік ): Пашкоджвае лісце, сцяблы і струкі. На лісці паяўляюцца бурыя або цёмна-карычневыя плямы. На сцяблах плямы дробныя, прадаўгаватыя, цёмна-карычневыя, з сіняватым адценнем, якія па меры развіцця хваробы зліваюцца: паверхня пашкоджваных участкаў сцяблоў робіцца чорнай, гладкай

Акрамя таго, існуюць фамозы кмену, лаванды, фенхелю, чайнага куста і іншых раслін.

Меры барацьбы — выкарыстанне ўстойлівых сартоў, пратручванне насення, апырскванне фунгіцыдамі, севазварот, знішчэнне раслінных рэшткаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Паліграфкамбінат імя Я. Коласа

**Паліграфкамбінат імя Я. Коласа** — паліграфічнае прадпрыемства ў Мінску. Размяшчаецца па вуліцы Каржанеўскага, 20.

## Гісторыя 
У 1953 годзе пачалося будаўніцтва Паліграфкамбіната імя Я. Коласа ў Мінску па вуліцы Чырвонай, 23 (арх. Н. Шпігельман; ). У 1956 годзе выпусціў першую кнігу.

У 1963 годзе прадпрыемства цалкам асвоіла праектную магутнасць і давяло выпуск прадукцыі да 50 мільёнаў асобнікаў кніг і брашур за год.

Па вуліцы Каржанеўскага, 20 пабудавана Мінская фабрыка каляровага друку. 3 1981 года ў складзе вытворчага паліграфічнага аб’яднання імя Я. Коласа. Была створана першая ў краіне і адна з найбуйнейшых у СССР вытворчасць, якая спецыялізуецца на шматкаляровым друку — з поўным паліграфічным цыклам, пашыраным комплексам паслуг.

У 1985 годзе фабрыка каляровага друку выйшла на праектныя паказчыкі — 500 мільёнаў фарбаадбіткаў у год. Станам на 1997 год тыраж выпушчаных кніг і брашур склаў больш за 30 млн экз. Асноўная прадукцыя: шматколерныя ілюстраваныя кнігі ў цвёрдых і мяккіх вокладках, буклеты, каталогі, праспекты, календары, плакаты, альбомы, блакноты, бланкі, ярлыкі, паштоўкі, этыкеткі.

У 2011 годзе адбылося аб’яднанне паліграфкамбіната імя Якуба Коласа і Мінскай фабрыкі каляровага друку. У 2018 годзе да паліграфкамбіната далучана друкарня «Чырвоная зорка». У наш час прадпрыемства спецыялізуецца на выпуску выданняў для слабавідушчых метадам Брайля.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* 

Катэгорыя:Паліграфія
Катэгорыя:Друкарні Мінска
Катэгорыя:Вуліца Каржанеўскага (Мінск)
Катэгорыя:1956 год у Мінску
Катэгорыя:Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь
VEC (БТР)

**VEC**, або **Cavalry Exploration Vehicle** — бронетранспарцёр, створаны на базе BMR іспанскай кампаніяй ENASA-Pegaso (цяпер Santa Bárbara Sistemas).

## Гісторыя 
Пастаўкі машын у войскі пачаліся ў 1980 годзе.

Узброеныя сілы Іспаніі сталі выкарыстоўваць бранявік для замежных місій у Босніі, Косава, Іраку і Ліване.

У 1994 годзе была праведзена мадэрнізацыя: узмацненне брані для супрацьстаяння зброі калібрам да 14,5 мм, зніжэнне цеплавой сігнатуры машыны і ўстаноўка супрацьвыбуховай сістэмы. У мадэрнізаваным VEC-M1 арыгінальны рухавік замянілі на новы Scania і абсталявалі новай тармазной сістэмай.

## Апісанне 
Ад свайго папярэдніка BMR бронетранспарцёр VEC захаваў большасць механічных кампанентаў, але з іншай формай корпуса, унутранай кампаноўкай і кандыцыянаваннем. Месца кіроўцы размяшчалася спераду злева. У цэнтры была прыбудавана двухмесная вежа. Рухавік быў пакінуты ззаду.

Машына ўзброена 25-мм аўтаматычнай гарматай M242 Bushmaster  і 7,62-мм кулямётам МG-3С.

## ТТХ 
* Умяшчальнасць: 5 чалавек.
* Колавая база: 6x6.
* Вага: 13 700 кг.
* Вышыня: 2,51 м
* Максімальная хуткасць па дарозе: 90 км/г.

## Аператары 
*: 340 адзінак за ўвесь час, на 2009 год — 135 адзінак

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* gdsbs.com, página oficial del fabricante (en español)

Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Барэль

**Барэль** — шматзначны тэрмін.

* Барэль — адзінка аб’ёму.

## Прозвішча 
* Арман Барэль (1923—2003) — швейцарскі матэматык.
* Жазэп Барэль (нар. 1947) — іспанскі і еўрапейскі палітык.
* Фелічэ Барэль (1914—1993) — італьянскі футбаліст.
* Эміль Барэль (1871—1956) — французскі матэматык і палітык.
Тэа Лафон

**Тэа Лафон** (; ) — лёгкаатлетка, прадстаўніца Дамінікі, алімпійская чэмпіёнка ў трайным скачку (2024).

На Летніх Алімпійскіх гульнях у Парыжы 3 жніўнія 2024 года выйграла першы ў гісторыі сваёй краіны залаты алімпійскі медаль, скокнуўшы на 15,02 м і ўсталяваўшы нацыянальны рэкорд.

## Зноскі 
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года
Лэслі Ховард

**Лэслі Ховард** (, сапраўднае прозвішча Штайнер (; 3 красавіка 1893 — 1 чэрвеня 1943) — брытанскі акцёр тэатра і кіно, кінапрадзюсер і кінарэжысёр. Быў папулярны ў 1930-х гадах. Лаўрэат прэміі Венецыянскага кінафестывалю (1938). Найбольш вядомыя фільмы з удзелам Ховарда — «Берклі-сквер» (1933), «Пунсовы першацвет» (1934), «Пігмаліён» (1938). Сучаснаму пакаленню вядомы ў асноўным дзякуючы ролі Эшлі Ўілкса ў фільме «Знесеныя ветрам» (1939).

## Фільмаграфія 
* 1939 — Знесеныя ветрам

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кінарэжысёры Вялікабрытаніі
Амерыканец у Парыжы

«**Амерыканец у Парыжы**» () — музычная меладрама рэжысёра Вінцэнта Мінэлі з Джынам Келі і Леслі Карон, для якой роля стала дэбютнай, у галоўных ролях, знятая па матывах аднайменнай сімфанічнай паэмы Джорджа Гершвіна (1928). Апроч інструментальнай музыкі ў фільме былі скарыстаны песні з іншых мюзіклаў Гершвіна. Джын Келі выступіў таксама ў якасці харэографа карціны. Фільм меў вялікі поспех і заваяваў 6 прэмій «Оскар» пры 8 намінацыях, уключаючы ўзнагароду за лепшы фільм. Таксама Джын Келі быў удастоены ганаровага «Оскара» за «дасягненні ў галіне харэаграфіі і кінематаграфіі», які стаў адзіным у яго кар’еры.

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1951 года
Чоткий Паца

**Чоткий Паца** — украінскі камедыйны праект, заснаваны ў 2014 годзе. Шоу прысвечана агляду навін Украіны і свету, стварэнню ўкраінскіх пародый на музычныя кліпы, відэаблогі, карысныя парады, конкурсы і іншыя тэмы, на якія каманда стварае гумарыстычныя відэаролікі.

На YouTube-канале «Чоткий Паца» больш за 4,5 млн падпісчыкаў, што робіць яго ўласнікаў самымі папулярнымі ўкраінскамоўнымі відэаблогерамі. Аўтары таксама маюць супольнасці ў ВКонтакте, Facebook, Instagram і Telegram.

## Гісторыя 
Камедыйны праект заснаваны 31 кастрычніка 2014 года.

Улетку 2016 частка каманды пакінула праект. 4 лістапада 2016 года абвешчаны набор новых відэаблогераў. Частата выхаду ролікаў значна павялічылася. 6 мая 2017 года аб сваім выхадзе з праекта абвясціў удзельнік з псеўданімам Грыша Яблуножко (сапраўднае імя Антон Мурафа), які быў адзіным рускамоўным удзельнікам.

## Зноскі 
Катэгорыя:З’явіліся ў 2014 годзе
Фамоз буракоў

**Фамоз буракоў** — грыбковае захворванне буракоў, узбуджальнікам ягога з’яўляецца  (анаморфа — ).

## Апісанне 
Пашкоджвае расліны ў час усяго перыяду росту і пры захаванні караняплодаў. На ўсходах грыб выклікае караняед буракоў. На лісці праяўляецца ў форме акруглых, буйных, занальных, светла-бурых плям з чорнымі пікнідамі. На караняплодах у выглядзе вялікіх, цёмна-шэрых, удаўленых плям, якія фарміруюцца па ўсёй паверхні. Пашкоджаныя часткі караняплодаў гніюць, робяцца трухлявымі: у сховішчах з’яўляюцца крыніцай інфекцыі кагатнай гнілі караняплодаў.

Пры захоўванні караняплодаў на іх з’яўляецца чорная сухая гніль.

## Меры барацьбы 
Для барацьбы з захворваннем прымяняюць выкарыстанне ўстойлівых сартоў, пратручванне насення, апырскванне фунгіцыдамі, севазварот, знішчэнне раслінных рэшткаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Захворванні буракоў
Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Фамоз таматаў

**Фамоз таматаў** — захворванне, якое выклікаецца на памідорах грыбкамі відаў  (анаморфа ), або . Хвароба таксама пашкоджвае і іншыя культурныя паслёнавыя (чырвоны перац, баклажаны).

## Апісанне 
Хвароба ў асноўным праяўляецца ў выглядзе цёмна-карычневых, паглыбленых язваў, якія атачаюць сцябло, вельмі блізка да зямлі. Пазней выяўляецца пераважна на пладах, у форме бурай плямы ў аснове; затым загнівае ўнутраная частка плоду; зялёныя плады пры гэтым не выспяваюць і ападаюць.Сустракаецца як у аранжарэях, так і на адкрытых палях.

## Эпідэміялогія 
Інфікаванне ў асноўным адбываецца праз канідыі, якія прысутнічаюць у арганічных рэчывах глебы. Патаген пераносіцца водным ці ветравым паветраным шляхам, перадаецца ад раслінных рэшткаў і заражанага насення.

## Меры аховы і барацьбы 
Для барацьбы з захворваннем прымяняюць выкарыстанне ўстойлівых сартоў, пратручванне насення, апырскванне фунгіцыдамі, севазварот, знішчэнне раслінных рэшткаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

### Спасылкі 
* *Chancre à Didymella* INRA HYP3.
*  *Didymella Stem Rot* , Semena (photos).

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Захворванні таматаў
Фамоз морквы

**Фамоз морквы**, або **Сухая гніль морквы** — грыбковае захворванне морквы, узбуджальнікам ягога з’яўляецца  (анаморфа — ).

## Апісанне 
Пашкоджвае расліны ў любым узросце і караняплоды пры захаванні. Праяўляецца ў 2 формах. На лісці з’яўляюцца прадаўгаватыя, шаравата-карычневыя плямы, на сцяблах насеннікаў цёмныя палосы і плямы з ліловым адценнем. Пашкоджаныя тканкі робяцца крохкімі, расліна сохне. Пазней цёмна-карычневыя плямы можна адзначыць на верхавінцы караняплодаў. Пры захаванні морквы праяўляецца іншая форма хваробы — сухая гніль караняплодаў у выглядзе добра бачных, прадаўгаватых, шэрых, удаўленых плям, колькасць якіх з часам расце. Пашкоджаныя тканкі трухлеюць, у іх утвараюцца поласці, запоўненыя мелым міцэліем з пікнідамі. Інфекцыя захоўваецца ў насенні, караняплодах, пасляўборачных рэштках, у перыяд зімовага захоўвання пачынаецца гніенне пашкоджаных тканак.

Хваробе спрыяе вільготнае надвор’е. Гібель насеннікаў можа дасягаць 50 %.

## Меры барацьбы 
Для барацьбы з захворваннем прымяняюць выкарыстанне ўстойлівых сартоў, пратручванне насення, апырскванне фунгіцыдамі, севазварот, знішчэнне раслінных рэшткаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Захворванні морквы
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 1996/1997

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 1996/1997**— 5-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе.

## Клубы-ўдзельнікі 
## Рэгулярны сезон 
Крыніца: 

## Плэй-оф 
Крыніцы: 

### За 5-8 месцы 
Крыніца: 

## Турнірная табліца 
## Узнагароды 
* Найлепшы баскетбаліст:  Валерый Хаменя (РВАР)
* Найлепшы трэнер:  Аляксандр Папкоў (РВАР)

## Снайперы 
### Рэгулярны сезон 
Крыніца: 

## Гл. таксама 
* Кубак Беларусі па баскетболе 1997

1997
Катэгорыя:1996 год у баскетболе
Катэгорыя:1997 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1996 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1997 годзе
Gynanisa maja

**Gynanisa maja** — від молей з сямейства . Від быў упершыню апісаны Ёганам Крыстафам Фрыдрыхам Клугам у 1836 годзе.

## Апісанне 
Размах крылаў 105—113 мм. Лёт імага з канца снежня да пачатку лютага.

## Распаўсюджанне 
Вядомы ад ПАР да ўсходняй Афрыкі (да Анголы і Замбіі). *Gynanisa nigra* — гэта цёмная форма, а не асобны від.

## Спосаб жыцця 
Лічынкі на ранніх стадыях стадныя. Яны маюць чырванавата-чорны колер. Па меры развіцця становяцца адзіночнымі, хаваючыся на ніжнім баку сцеблаў лісця і галінак. Афарбоўка на пазнейшых стадыях зялёныя з серабрыстымі шыпамі. Цалкам дарослыя лічынкі спускаюцца з расліны-гаспадара, каб акукліцца ў глыбокіх падземных камерах.

## Харчовыя расліны 
Лічынкі былі зафіксаваны на такіх раслінах, як , , , , , , , , , , , , , , , ,  і .

## Значэнне 
Лічынкі служаць важнай крыніцай харчавання чалавека.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паўлінавочкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1836 годзе
Мікалай Апанасавіч Герасімаў

**Мікалай Апанасавіч Герасімаў** (; , Пецярбург, Расія — , Магілёў) — рускі і беларускі празаік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Пецярбургу ў сям’і служачага. Працаваў справаводам у Малаяраслаўскім павятовым выканкаме Калужскай вобласці, інструктарам у спартыўных арганізацыях. У 1925–1927 гг. служыў у Чырвонай Арміі. Пасля працаваў рабочым на суднабудаўнічым заводзе, на трыкатажнай фабрыцы, на будаўніцтве ў Ленінградзе.

Пасля заканчэння Ваенна-медыцынскай акадэміі імя С. М. Кірава ў 1937 г. служыў ваенным урачом Аўтар аповесцей «Где сходятся берега» (Москва, 1931), «Простуда» (Москва, 1932), «Огонь над Каличевкой» (Чкалов, 1955), «Завтрашний день принадлежит тебе» (Москва, 1966), рамана «Узлы» (Москва, 1932). 

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Мікола Гваздоў

**Мікола Гваздоў**, поўнае імя **Мікалай Васілевіч Гваздоў** (, Полацк, цяпер Віцебская вобласць — 1938?, УхтпечЛАГ?, Комі) — беларускі паэт. 

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Полацку ў сям‘і службоўцаў. Па нейкіх прычынах дзяцінства правёў у дзіцячым доме. У 1933 годзе паступіў на літаратурны факультэт Менскага вышэйшага педагагічнага інстытута. У 1935 годзе, адчуваючы небяспеку ў часе палітычных рэпрэсій, перавёўся на завочнае аддзяленне і паехаў працаваць настаўнікам рускай мовы і літаратуры ў Чэрыкаў, але хутка быў звольнены. Адной з прычын было ягонае «зневажанне ў вачах вучняў правадыроў партыі». Пераехаў у Мсціслаў, потым у Менск.

Арыштаваны 13 сакавіка 1936 года на кватэры яго сябра крытыка Пятра Хатулёва па адрасе: вуліца Розы Люксембург, дом 44/2, кватэра 1. Асуджаны 27 чэрвеня 1936 года за «антысавецкую агітацыю».

## Творчасць 
Пісаць вершы пачаў у 13 гадоў, калі жыў у Віцебску. Быў пад моцным уплывам паэзіі Сяргея Ясеніна, Уладзіміра Маякоўскага, Аляксандра Блока. Першы верш «Рабочы-прызыўнік» апублікаваны ў 1932 годзе ў газеце «Віцебскі пралетар». Друкаваўся ў газетах «ЛіМ», «Звязда», часопісе «Работніца і калгасніца Беларусі». Крыптанім: *М.Г-ў.*

У вершах пісаў пра грамадзянскую вайну, узнікненне італьянскага фашызму, нямецкі палітычны строй. Таксама ёсць інтымна-лірычныя вершы. Стварыў цыкл вершаў з ясенінскімі матывамі незадаволенасці жыццём. Неапублікаваныя вершы гэтага цыклу ў часе арышту паслужылі на следстве «доказам» яго «ўпадніцкіх» настрояў і песімізму.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

* 

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Кубак Беларусі па баскетболе 1997

**Кубак Беларусі па баскетболе 1997** — спаборніцтвы па баскетболе, якія прайшлі 2-25 мая 1997 года. Кубак Беларусі па баскетболе разыгрываўся ў 1-ы раз. Трафей выйграла аб'яднаная каманда Аўтазаводзец-РВАР. MVP Кубка стаў Анатоль Якубенка.

## Турнірная табліца 
## Снайперы 
## Глядзі таксама 
* Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 1996/1997

Катэгорыя:Кубак Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:1997 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1997 годзе
Катэгорыя:Май 1997 года
Лявон Гвозд

**Лявон Гвозд** ((?), Краслаў, цяпер Латвія — ?) — беларускі пісьменнік-нашанівец, празаік.

## Біяграфія 
Працаваў на чыгунцы, быў раз’язным чыноўнікам. Асеў ва Уладзівастоку (Расія). Быў падпісчыкам і аўтарам газеты «Наша Ніва», на старонках якой публікаваліся ягоныя творы «Цмок», «Зязюлька».

У 1913 г. у Санкт-Пецярбургу асобнай брашурай было выдадзенае апавяданне «Праклёнышы». Пазней дасылаў свае творы ў часопіс «Маладняк».

Дата і месца смерці невядомыя.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Балацянік малы

**Балацянік малы** (*Galba truncatula*) — від прэснаводных бруханогіх малюскаў сямейства , да нядаўняга часу від адносілі да роду  пад назвай .

## Апісанне 
Ракавіна 5-10 мм даўжынёй і 2,5-6 мм шырынёй. З’яўляецца аблігатным прамежкавым гаспадаром у цыкле перадачы узбуджальнікаў фасцыялёзаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Малюскі Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1774 годзе
Катэгорыя:Балацянікі
Наўсімедон (сын Наўплія)

**Наўсімедон** () — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі траянскага цыклу, сын эўбейскага цара Наўплія.

## Міфалогія 
Паводле розных антычных аўтараў, маці Наўсімедона была Клімена (дачка цара Катрэя), Гесіёна або Філіра. Ён быў братам Аякса і знакамітага Паламеда.

Узгадваецца як адзін з забітых Наўпліевых сыноў рукамі Пілада, вернага сябра і паплечніка Арэста з варожага роду Атрыдаў. Таксама бацька Наўсімедона быў датычны да трагічнага лёсу Арэста, схіліўшы маці апошняга, Клітэмнестру, да пералюбу.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Apollodorus, *The Library* with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. . Англамоўная версія на сайце Электроннай бібліятэкі Персея. Версія на грэчаскай мове.
* Dictys Cretensis*, from The Trojan War.* *The Chronicles of Dictys of Crete and Dares the Phrygian* translated by Richard McIlwaine Frazer, Jr. (1931-). Indiana University Press, 1966. Англамоўная версія на сайце Topos Text Project.
* Gantz, Timothy, *Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources*, Johns Hopkins University Press, 1996. У двух тамах:  (1-шы),  (2-гі).
* Hard, Robin, *The Routledge Handbook of Greek Mythology: Based on H.J. Rose’s «Handbook of Greek Mythology»*, Psychology Press, 2004, . Google Books.
* Pausanias, *Description of Greece* with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918. . Англамоўная версія на сайце Электроннай бібліятэкі Персея.
* Pausanias, *Graeciae Descriptio.* *3 vols*. Leipzig, Teubner. 1903. Тэкст грэчаскай мовай ў Электроннай бібліятэцы Персея.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
То Лам

**То Лам** (, , Дэмакратычная Рэспубліка В’етнам — в’етнамскі генерал, палітык і дзяржаўны дзеяч, прэзідэнт В’етнама з 22 мая 2024 года, генеральны сакратар ЦК КПВ з 3 жніўня 2024 года. З 2016 — член Палітбюро ЦК КПВ і міністр грамадскай бяспекі Сацыялістычнай Рэспублікі В’етнам. Узначальваў в’етнамскую паліцыю і органы дзяржбяспекі, лічыцца адным з самых уплывовых партыйна-дзяржаўных кіраўнікоў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэзідэнты В’етнама
Катэгорыя:Нарадзіліся ў В’етнаме
Універсітэт імя А. Дыкіна

**Універсітэт імя А. Дыкіна** () — аўстралійская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, сядзіба якой месціцца ў горадзе Мельбурн у штаце Вікторыя.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1974 годзе, універсітэт названы ў гонар Альфрэда Дыкіна, другога прэм'ер-міністра Аўстраліі. Універсітэт нязменна займае высокія месцы ў сусветных рэйтынгах ВНУ. Ён мае чатыры кампусы, размешчаныя ў трох гарадах штата Вікторыя: у Мельбурне, Джылангу і Уорнамбуле. Ва ўніверсітэце працуе каля 2,5 тысяч чалавек, з якіх каля 1,5 тысяч з'яўляюцца незалежнымі даследчыкамі. Тут навучаецца каля 35 тысяч студэнтаў.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў і адукацыі
# Школа камунікацый і выяўленчага мастацтва
# Школа адукацыі
# Школа сацыяльна-гуманітарных навук
# Нацыянальны навукова-даследчы інавацыйны інстытут ведаў карэннага насельніцтва

* Факультэт бізнесу і права
# Школа бізнесу
# Школа права

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Аўстраліі
Кубак Беларусі па баскетболе 1998

**Кубак Беларусі па баскетболе 1998** — спаборніцтвы па баскетболе, якія прайшлі 15-31 мая 1998 года. Кубак Беларусі па баскетболе разыгрываўся ў 2-і раз. Трафей выйграла каманда Гродна-93.

## Турнірная табліца 
## Снайперы 
## Узнагароды 
*Найлепшы абаронца:  Мікалай Бузлякоў (Аўтазаводзец)
*Найлепшы форвард:  Руслан Байдакоў (Лакаматыў)
*Найлепшы цэнтравы:  Павел Грыгор’еў (Гродна-93)

## Глядзі таксама 
* Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 1997/1998

Катэгорыя:Кубак Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:1998 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 1998 годзе
Катэгорыя:Май 1998 года
Фізацэфалёз

**Фізацэфалёз** — глісная хвароба свіней, якая выклікаецца паразітычнай нематодай віду  сямейства .

## Этыялогія 
Жывёлы заражаюцца пры паяданні з кормам інвазаваных прамежкавых (жукі-капрафагі) або рэзервуарных (птушкі, паўзуны, драпежныя і іншыя пазваночныя) гаспадароў.

## Сімптомы 
Хворыя жывёлы неспакойныя, трацяць апетыт, у іх смага, панос, затрымліваюцца рост і развіццё.

## Прафілактыка і лячэнне 
Прафілактыкай з’яўляецца сістэматычная ўборка гною і яго біятэрмічнае абясшкоджванне. Лячэнне не распрацавана.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* ФИЗОЦЕФАЛЁЗ СВИНЕЙ 

Катэгорыя:Нематадозы
Катэгорыя:Захворванні свіней
Катэгорыя:Нематоды
Універсітэт імя Дж. Монаша

**Універсітэт імя Дж. Монаша** () — аўстралійская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, сядзіба якой месціцца ў горадзе Мельбурн у штаце Вікторыя.

## Агульная характарыстыка 
Названы ў гонар генерала часоў Першай сусветнай вайны сэра Джона Монаша, універсітэт быў заснаваны ў 1958 годзе і з'яўляецца другім старэйшым універсітэтам штата. Універсітэт мае некалькі кампусаў, чатыры з якіх знаходзяцца ў Вікторыі, адзін у Малайзіі і яшчэ адзін у Інданезіі. У 2019 годзе ў ім навучалася больш за 55 тысячы студэнтаў. У яго больш абітурыентаў, чым у любога іншага ўніверсітэта штата.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў
* Факультэт мастацтва, дызайну і архітэктуры
* Факультэт адукацыі
* Факультэт бізнесу і эканомікі
* Факультэт інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт інжынерыі
* Факультэт права
* Факультэт медыцыны, медсястрынства і навук пра здароўе
* Факультэт фармацыі і фармацэўтычных навук
* Факультэт прыродазнаўчых навук

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Аўстраліі
Філамена

**Філамена** — шматзначны тэрмін.

* Філамена (фільм)
* Філамена (від рыб)
Фасцыёла пячоначная

**Фасцыёла пячоначная**, ці **пячоначны смактун**, ці **пячоначная двухвустка** (*Fasciola hepatica*, *Distoma hepaticum*) — від паразітычных плоскіх чарвей сямейства  пазатаксанамічнай падгрупы «», які інфікуе многіх млекакормячых, у тым ліку і чалавека. Гельмінтоз, які выклікае гэты гельмінт, адносіцца да групы фасцыялёзаў. Від распаўсюджаны ва ўсім свеце і мае вялікае значэнне з-за значных страт, што наносяцца авечкагадоўлі і развядзенню буйной рагатай жывёлы.

## Апісанне 
Цела даўжынёй 3 — 5 см, лісцепадобнае, укрытае шыпікамі. Мае 2 прысоскі. Кішэчнік двухгаліністы. Нервовая сістэма складаецца з каляглотачнага кальца і 3 пар нервовых ствалоў. Выдзяляльная сістэма протанефрыдыяльнага тыпу. Гермафрадыт. Яйцы (даўжыня 0,12 — 0,149, шырыня 0,07 — 0,09 мм) жоўтыя або жоўта-карычневыя. Лічынка (мірацыдый) праходзіць стадыі развіцця — спарацысты, рэдыі, цэркарыя і адалескарыя.

## Жыццёвы цыкл 
Характарызуецца складаным жыццёвым цыклам. Частка гэтага цыклу адбываецца ў целе прамежкавага гаспадара — прэснаводнага малюска — , у целе якога паразіт размнажаецца бясполым шляхам. Мікраскапічныя мірацыдыі (раснічастая лічынка), якія трапляюць у цела слімака, дзе і развіваюцца да стадыі хвастатай лічынкі і распаўсюджваюцца па вадаёмах і вільготных лугах, фарміруючы адаляскарыі на паверхні раслін або ў вадзе. Гэтыя адаляскарыі часта паядаюцца жывёламі, часам чалавекам, які спажывае зялёныя часткі раслін без тэрмічнай апрацоўкі. Кантакт з кіслым асяроддзем страўніка спрыяе працэсу выхаду з абалонкі. У дванаццаціперснай кішцы паразіт цалкам вызваляецца з абалонкі і прагрызае праз сценку шлях да брушной поласці. Чарвяк не патрабуе харчавання на гэтай стадыі, але як толькі яму ўдасца знайсці парэнхіму печані, на што звычайна траціцца некалькі дзён, ён пачынае жывіцца крывёю. Няспелая стадыя ў печані выклікае развіццё анеміі і з’яўленне іншых сімптомаў. Паразіт перамяшчаецца праз печань на працягу 5-6 тыдняў, пакуль не знойдзе жоўцевую пратоку, дзе ён дасягае дарослай стадыі і пачынае адкладаць яйцы. Адзін чарвяк адкладае да 25 тысяч яец у дзень, а ў прыплодзе авечкі з лёгкай формай заражэння налічваюць каля 500 тысяч яец.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Зоологія безхребетних: Підручник у 3 кн. Кн. 1 / Г.&nbsp;Й.&nbsp;Щербак, Д.&nbsp;Б.&nbsp;Царичкова, Ю.&nbsp;Г.&nbsp;Вервес.&nbsp;— К.:Либідь, 1995.&nbsp;— 320 с. ISBN 5-325-00663-0

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Паразіты чалавека
Катэгорыя:Паразіты млекакормячых
Катэгорыя:Фасцыяліды
Катэгорыя:Паразіты авечак
Барановіч

**Барановіч** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Генрык Барановіч — беларускі грамадскі дзеяч
* Казімір Барановіч — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч
Бальшакоў

**Бальшакоў** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Барыс Аляксеевіч Бальшакоў — беларускі савецкі спартсмен (веласіпедны і канькабежны спорт)
* Георгій Уладзіміравіч Бальшакоў — беларускі савецкі дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч
Фамоз капусты

**Фамоз капусты**, або **Сухая гніль капусты** — грыбковае захворванне капуставых, узбуджальнікам ягога з’яўляецца  (анаморфа — ).

## Апісанне 
Пашкоджвае амаль усе расліны сямейства капуставых у любым узросце. Пашкоджвае ўсе надземныя часткі, а таксама каранёвую шыйку ўсходаў. Праяўляецца на расадзе прыкметамі, якія нагадваюць «чорную ножку» ўсходаў капусты, але пашкоджаныя ўчасткі сцябла сухія, светла-шэрыя, з пікнідамі. На лісці раслін адзначаюць акруглыя, сухія, шэрыя або жаўтавата-шэрыя плямы. На струках і сцяблах насеннікаў плямы бурыя, шэрыя, з цёмнай абводкай. Пры захаванні капусты храпкі робяцца сухімі, трухлявымі, часам полымі ўнутры. Узбуджальнік зімуе ў насенні, пасляўборачных рэштках, матачных храпках. Павышаная тэмпература ў сховішчах і ў полі спрыяе развіццю хваробы. Шырока распаўсюджаны і можа знішчаць да 50 % ураджаю, асабліва ў цёплае вільготнае надвор’е. Гібель насеннікаў можа дасягаць 27 %.

Той жа ўзбуджальнік можа паражаць і іншыя капуставыя: рэпу, бручку і іншыя.

## Меры барацьбы 
Для барацьбы з захворваннем прымяняюць выкарыстанне ўстойлівых сартоў, пратручванне насення, апырскванне фунгіцыдамі, севазварот, знішчэнне раслінных рэшткаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Захворванні капуставых
Тамаш Восіпавіч Багдановіч-Дваржэцкі

**Тамаш Восіпавіч Багдановіч-Дваржэцкі** (, ; ) — архітэктар і выкладчык беларускага паходжання, які дзейнічаў за часамі Расійскай імперыі ў Маскве. Акадэмік Імператарскай Акадэміі мастацтваў.

## Біяграфія 
З роду Дваржэцкіх (Дварэцкіх)-Багдановічаў, нарадзіўся ў Віцебску. У 1879—1885 гадах вучыўся ў Імператарскай Акадэміі мастацтваў у Санкт-Пецярбургу. У 1882 годзе атрымаў узнагароды Акадэміі мастацтваў: вялікую і малую срэбныя медалі. У 1883 годзе скончыў курс навук Акадэміі мастацтваў. У 1884 годзе ўзнагароджаны залатым медалём за праграму «Праект мужчынскага манастыра» і ў 1885 годзе вялікім залатым медалём за праграму «Вялікакняжацкі палац у сталіцы». У 1885 годзе атрымаў званне класнага мастака архітэктуры 1-й ступені, у тым жа годзе быў адпраўлены за граніцу Расійскай імперыі як пенсіянер Акадэміі мастацтваў. Быў у Венецыі да 1890 года.

Акадэмік архітэктуры з 1890 года, з 1892 года ад’юнкт-прафесар Акадэміі мастацтваў (звыш штату). З 1893 года выкладаў у Маскоўскім вучылішчы жывапісу, скульптуры і дойлідства. Настаўнік архітэктара Канстанціна Мельнікава. З 1899 года быў сябрам Архітэктурна-тэхнічнай рады Будаўнічага аддзела Маскоўскай гарадской управы. Уваходзіў у склад Конкурснага сходу Строганаўскага вучылішча, быў захавальнікам мастацка-прамысловага музея пры вучылішчы. Сябра Маскоўскага архітэктурнага таварыства. Жыў ва ўласнай гарадской сядзібе на Малым Уласьеўскім завулку, 8.

У 1901 годзе ўзнагароджаны ордэнам Святога Станіслава 3-й ступені.

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года ўваходзіў у склад Тэхнічнай рады Будаўнічага аддзела Савета раённых дум Масквы, кіраваў VI і VII раёнамі.

## Праекты і пабудовы 
### Масква 
 ў Маскве]]
* Віндаўскі (Рыжскі) вакзал (назіранне за будаўніцтвам, паводле праекта Станіслава Бржазоўскага). Рыжская плошча, 2 (1897—1902)
* Помнік Аляксандру II (удзел у будаўніцтве, паводле праекта Аляксандра Памяранцава). Прэчысценская набярэжная (1900—1912, знесены ў 1918)
* Дом бясплатных кватэр імя Бахрушыных для ўдоў і сірот (сумесна з Карлам Гіпіусам). Сафійская набярэжная, 28 (1902)
* Каталіцкі Архікафедральны сабор Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі. Малая Грузінская вуліца, 27/13 (1911)
* Уласная гарадская сядзіба. Малы Уласьеўскі завулак, 8

### Іншыя гарады 
* Праект біржы Адэсы (сумесна з Аляксеем Трамбіцкім, 1896)
* Каталіцкі касцёл Сэрца Ісуса. Самара (1902—1906)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Строитель. — СПб., 1897, 1—2, с. 58—67
* 

## Спаслылкі
Барэль (адзінка аб’ёму)

**Ба́рэль** ( — бочка) — адзінка вымярэння аб’ёму вадкіх і сыпучых рэчываў. Выкарыстоўваецца ў эканамічных разліках, у ЗША, Вялікабрытаніі і іншых краінах, якія выкарыстоўваюць англійскую сістэму мер.

1 нафтавы барэль = 0,158987 м³ = 158,988 літра.

## Барэль у ЗША 
* 1 амерыканскі барэль (для вадкасцей) = 31,5 амерыканскіх галонаў = 119,2 л.
* 1 амерыканскі барэль (сухі) = 0,115627 м³ = 115,628 л.

## Барэль у Вялікабрытаніі 
* 1 барэль (сухі) = 0,16365 м³ = 163,65 л.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Адзінкі вымярэння аб’ёму
Катэгорыя:Англійская сістэма мер
Ratel (БМП)

**«Ратэль»** («ratel» — медаед) — першая колавая БМП у свеце. Распрацавана ў 1968—1972 гадах кампаніяй «Спрынгфілд-Бюсінг».

## Гісторыя стварэння 
У канцы 1960-х генштаб ПАР даручыў тэхнічнаму ўпраўленню Сухапутных войск сфармуляваць патрабаванні на новую БМП, якая б спалучала манеўранасць і абароненасць бронеаўтамабіля з магчымасцю перавозкі аддзялення пяхоты. Тэхнічнае ўпраўленне закупіла некалькі варыянтаў разведвальна-дазорных машын, уключаючы паліцэйскі бранявік UR-416 на базе «Мерседэс-Бенц», французскія «Берлье» і «Панарам» і бразільскую колавую БМП «Уруту». Па выніках конкурсу пад пазначэннем *«Медаед»* () быў адабраны праект аўтазавода «Спрынгфілд-Бюсінг».

Увесну 1972 года для разгортвання серыйнай вытворчасці на танкарамонтны завод «Сандок-Аўстраль» быў перададзены доследны ўзор «Спрынгфілд-Бюсінг». З 1979 года вытворца прыступіў да выпуску другой, з 1985 года — трэцяй мадыфікацыі з больш эфектыўнай сістэмай астуджэння і электраспускам аўтаматычнай гарматы. Серыйная вытворчасць спынена ў 1987 годзе пасля выпуску 1381 адз. БМП.

## Апісанне 
БМП колавая. 

Каманднае аддзяленне насавое, сілавое і трансмісійнае кармавыя, паміж імі аддзяленне дэсанту. Экіпаж уключае ў сябе механіка-кіроўцу спераду, камандзіра і наводчыка-аператара ў вежы, дэсант і кулямётчыка ў аддзяленні дэсанту. Камандзір і наводчык знаходзяцца ў двухмеснай зварной вежы, пасадка вырабляецца праз вежавыя люкі, агляд вядзецца праз дзевяць перыскопаў і камандзірскую вежку. Оптыка і прыцэльная сістэма БМП не мае сістэмы начнога бачання. 

Колькасць дэсанту да 9 чалавек.

Узбраенне складаецца з гармат розных мадэляў (у залежнасці ад версіі) і кулямёта.

Выкарыстоўваюцца турбадызельны рухавік і аўтаматычная каробка перадач.

Шасі з колавай схемай 6 × 6  спраектавана на базе грамадзянскага грузавога шасі «MAN».

## На ўзбраенні 
* 
* 
*  Замбія
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  ЦАР
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:З’явіліся ў 1968 годзе
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з некарэктным выкарыстаннем шаблона Кніга (няправільны код мовы)
Катэгорыя:Баявыя машыны пяхоты
Катэгорыя:Бранятэхніка ПАР
Філастыктоз яблыні

**Філастыктоз яблыні**, або **бурая плямістасць яблыні** — грыбковае захворванне яблынь, выкліканае грыбам віду  (сін. ). Адносіцца да группы філастыктозаў.

## Апісанне 
Захворванне распаўсюджана ў зонах з умераным кліматам. Моцна заражанае лісце заўчасна ападае. Аднак хвароба не наносіць вялікіх страт. Плямістасць таксама выклікаецца , якая лічыцца самай небяспечнай хваробай гэтага дрэва, але плямістасці, выкліканыя ёю, адрозніваюцца па марфалогіі.

## Сімптомы 
Узбуджальнік пашкоджвае пераважна лісце, у выніку чаго на ім з’яўляюцца невялікія плямы. Спачатку лісты выглядаюць светла-карычневымі з цёмна-шэрай аблямоўкай, затым з’яўляюцца шэра-белыя змены колеру. Па меры прагрэсавання захворвання яны ператвараюцца ў авальныя і нераўнамерна раскіданыя плямы дыяметрам 2-3 мм. У другой палове лета пры вільготным надвор’і на іх з’яўляюцца карычневыя гронкі спор.

## Этыялогія 
Зімуюць пікніды на апалым лісці. Увесну яны ўтвараюць канідыяльныя споры, якія вылучаюцца з пікнід падчас вільготнага надвор’я. Распаўсюджваючыся ветрам, яны выклікаюць першаснае заражэнне. Падчас вегетацыі на заражаным лісці ўтвараюцца канідыі, якія выклікаюць другасныя інфекцыі, распаўсюджваючы хваробу.

## Меры аховы 
Апрацоўкі, якія выкарыстоўваюцца супраць паршы яблыні, таксама эфектыўныя супраць бурай плямістасці лісця яблыні. Калі хвароба была моцнай у папярэднім годзе, дрэвы апырскваюць фунгіцыдамі ў фазе ружовых бутонаў, у канцы цвіцення і пасля ападу бутонаў у чэрвені. Гэтыя працэдуры паўтараюць 2-3 разы кожныя два тыдні. Найбольш эфектыўныя фунгіцыды медзі і дытыякарбамат.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Дементьева, М. И. Болезни плодовых культур. — М., 1962
* Натальина О. Б. Болезни ягодников. — М., 1963

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Захворванні яблыні