open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мядзведзіцы

**Мядзведзіцы** (*Arctiinae*) — падсямейства сямейства , часам вылучаюць у асобнае сямейства лускакрылых *Arctiidae*.

## Апісанне 
Матылькі часта з яркай і пярэстай афарбоўкай, касматыя, з тоўстым тулавам і большай часткай буйныя; дробныя віды пераважна афарбаваныя не ярка, не касматыя і з больш шырокімі крыламі. Вусікі кароткія, у самцоў часта грабеністыя; вочы голыя, ногі кароткія.

Вусені касматыя, у большасці відаў развіваюцца на травяністых раслінах — на лішайніках і пячоначніках. Большасць відаў лётае летам. На Беларусі каля 40 відаў.

## Гл. таксама 
* Idalus herois
* Diduga flavicostata
Аляксандраўка

Назву **Алякса́ндраўка** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Аляксандраўка — вёска ў Пружанскім раёне
* Гомельская вобласць:
** Аляксандраўка — вёска ў Брагінскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Гусявіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна
** Аляксандраўка — вёска ў Рагінскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна
** Аляксандраўка — пасёлак у Шырокаўскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна
** Аляксандраўка — пасёлак у Гомельскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Ельскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Жлобінскім раёне
** Аляксандраўка — пасёлак у Жлобінскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Калінкаівцкім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Кармянскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Нараўлянскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Рагачоўскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Рэчыцкім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Светлагорскім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Аляксандраўка — вёска ў Ашмянскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Ваўкавыскім сельсавеце Ваўкавыскага раёна
** Аляксандраўка — вёска ў Воўпаўскім сельсавеце Ваўкавыскага раёна
** Аляксандраўка — вёска ў Шчучынскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Аляксандраўка — вёска ў Асіповіцкім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Дрыбіснкім раёне
** Аляксандраўка — былы пасёлак у Касцюковіцкім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Клічаўскім раёне
** Аляксандраўка 1 — вёска ў Слаўгарадскім раёне
** Аляксандраўка 2 — вёска ў Слаўгарадскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Шклоўскім раёне
* Мінская вобласць:
** Аляксандраўка — вёска ў Любанскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Старадарожскім раёне
** Аляксандраўка — вёска ў Чэрвеньскім раёне
### Казахстан 
* Аляксандраўка (Шчарбакцінскі раён)
### Расія 
* Аляксандраўка (Аляксандраўскі раён, Арэнбургская вобласць)
#### Бранская вобласць 
* Аляксандраўка (Унецкі раён)

### Смаленская вобласць 
* Аляксандраўка (Сычоўскі раён)
* Аляксандраўка (Угранскі раён)
* Аляксандраўка (Хіславіцкі раён)
* Аляксандраўка (Холм-Жыркоўскі раён)

## Гл. таксама 
* Алэксандрыўка — тапонім ва Украіне
Вусень

а (*Papilio machaon*), на павялічанай выяве паказаны брушныя ногі]]
**Вусень** — лічынка насякомых з атрада лускакрылых, або матылькоў.

Памеры ад некалькіх міліметраў (у шэрагу молей) да 12 сантыметраў. Цела складаецца з галавы, трох грудных і дзесяці брушных сегментаў. Галава з магутна склератызаванымі пакровамі, астатняе цела ў большасці мяккае, без буйных склерытаў. На целе ёсць развітыя шчацінкі, размешчаныя строга пэўным чынам, спецыфічным для асобных сямействаў, родаў і нават відаў. Акрамя гэтых першасных шчацінак, у старэйшых узростах у шматлікіх адкрытажывучых формаў развіваецца густое покрыва з другасных шчацінак (найбольш магутнае ў вусеняў з сямейства мядзведзіц).

## Гл. таксама 
* Земнаводныя вусені
* Метамарфоз насякомых
* Матылі

## Спасылкі 
* Larva Locomotion: A Closer Look  — відэакліп руху вусеня. Побач  — яго снеданне і нараджэнне матылька.

Катэгорыя:Антагенез
Катэгорыя:Лічынкі
Катэгорыя:Лепідаптэралогія
Баркі (Узоўскі сельсавет)

**Баркі́** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Узоўскага сельсавета.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
У 26 км на паўднёвы ўсход ад Буда-Кашалёва, 24 км ад Гомеля, 4 км ад чыгуначнай станцыі Уза (на лініі Жлобін — Гомель).

### Гідраграфія 
На поўначы і поўдні меліярацыйныя каналы, злучаныя з ракой Уза (прыток ракі Сож).

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Уваравічы — Буда-Кашалёва.

Забудова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1926 годзе знаходзілася паштовае аддзяленне. У 1929 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Праўда» (цэнтр — вёска Уза).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 1 гаспадарка, 1 жыхар.

### Дынаміка 
* 1926 год — 43 двары, 226 жыхароў.
* 1959 год — 160 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 1 гаспадарка, 1 жыхар.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Узоўскі сельсавет
Глерауркірк’я

'''Глерауркірк'я''' () — лютэранская царква (кірха) у горадзе Акюрэйры на поўначы Ісландыі. Будынак з'яўляецца адной з галоўных славутасцяў горада. Храм належыць пробству Эяф'ярдарпроуфастсдаймі (ісл. Eyjafjarðarprófastsdæmi).

Праект царквы быў створаны ісландскім архітэктарам Сванурам Эйрыксанам у 1981 годзе, будаўніцтва было скончана ў 2001 годзе.

Цяперашнім настаяцелем храма з'яўляецца Гуднлейгюр Гардарсан (ісл. Gunnlaugur Garðarsson); арганіст — Х'ертур Стэйбергсан (ісл. Hjörtur Steinbergsson).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Старонка на Kirkjukort.Net 

Катэгорыя:Лютэранскія храмы Ісландыі
Катэгорыя:Акурэйры
Дыгранескірк’я

'''Дыгранескірк'я''' () — лютэранская царква (кірха) у горадзе Коўпавагур на паўднёвым-захадзе Ісландыі. Будынак з'яўляецца адной з галоўных славутасцяў горада.

Праект царквы быў створаны ісландскім архітэктарам Гудмундам Магнусанам ў 1971 годзе, будаўніцтва было скончана ў 1983 годзе.

Цяперашнім настаяцелем храма з'яўляецца Гунар Сігур'ёўнсан (ісл. Gunnar Sigurjónsson); арганіст - Б'ервін Тоўмасан (ісл. Björgvin Tómasson).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Старонка на Kirkjukort.Net 

Катэгорыя:Лютэранскія храмы Ісландыі
Катэгорыя:Коўпавагур
Пінская мадонна (карціна)

**Пінская мадонна** ці **Божая Маці з дзіцем**, **Божая маці ў промнях** — карціна мастака Альфрэда Ізідора Ромера, якая з моманту напісання захоўваецца ў горадзе Пінску (Беларусь) у касцёле Успення Прасвятой Дзевы Марыі (вул. Леніна, 18).

Карціна з’яўляецца адным з двух твораў мастака, якія знаходзяцца на тэрыторыі Беларусі, другі — гэта копія яго карціны «Хрыстос і сірата», падораная мастаком Камайскаму храму за тры месяцы да смерці ў студзені 1897 года.

У 2007 годзе пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь карціна ўнесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей.

## Апісанне 
Намаляваная жывапісцам маладая жанчына ў блакітнай накідцы з распушчанымі валасамі пад хусткай, якая развяваецца, па-матчынаму асцярожна трымае на руках немаўля. Толькі па ледзь улоўнаму німбу і яркаму, як бы ідучаму з неба прамяню святла, можна зразумець, што гэта не проста маці, гэта — Мадонна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Славутасці Пінска
Трымурці

**Трымурці** (, ) — канцэпцыя ў індуізме, у якой касмічныя функцыі стварэння, падтрымання і разбурэння ўяўляюць сабой формы Брахмы стваральніка, Вішну суправаджальніка ці захавальніка, і Шыва разбуральніка альбо трансфарматара. Гэтыя тры бажаства ёсць «індуісцкай трыядай» альбо «Вялікай Троіцай», якая часта разглядаецца як «Брахма-Вішну-Магешвара».

Адзін з тыпаў выявы для Трымурці паказвае тры галавы на адной шыі, і нават існуюць выявы, на якой намаляваны тры твары з адной галавой, кожны з якіх глядзіць у іншы кірунак адносна астатніх.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Багі індуізму
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы
Брахма

**Брахма**, таксама **Брама** (; ) — бог стварэння ў індуізме. Разам з Вішну і Шывай з’яўляецца адным з багоў Трымурці. Жонка Брахмы — багіня ведаў і вучонасці Сарасваці. Брахму часта атаясамляюць з ведычным бажаством Праджапаці.

## Спасылкі 
* The Brahma-Samhita — Prayers of Lord Brahma at the start of creation  
* Brahma’s Prayers for Creative Energy from the Bhagavata Purana  
*  

Катэгорыя:Багі індуізму
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Гельзенкірхен

**Гельзенкірхен** () — горад зямельнага падпарадкавання на захадзе Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Размешчаны ў паўночнай частцы Рурскі вобласці (ням. Ruhrgebiet), уваходзіць у адміністрацыйную акругу Мюнстэр (ням. Münster).

Насельніцтва 257981 чалавек (31 снежня 2010 года).

## Выбітныя ўраджэнцы і жыхары 
* Хайнц Квяткоўскі
* Месут Озіль

## Гарады-пабрацімы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Гельзенкірхена 
* Гельзенкирхен на *MapQuest Maps*
* Афіцыйны сайт *«Шальке 04»* 
* Таварыства *партнёрства Гельзенкірхен — Шахты*  

Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Трыбуна мастацтва

**«Трыбуна мастацтва»** — беларускі тэатральна-мастацкі ілюстраваны часопіс. Выдаваўся ў лютым — чэрвені 1925 г. у Мінску. Цэнтральным праўленнем саюза работнікаў мастацтва Беларусі (з № 8 разам з Белдзяржкіно). Матэрыялы друкаваліся на беларускай і рускай мовах. У праграму выдання ўваходзіла грамадскае абмеркаванне праблем мастацкай творчасці, пошуку жывой сувязі мастацтва і літаратурна-мастацкай крытыкі з народнымі масамі, распрацоўка эстэтычных прынцыпаў беларускага мастацтва, выяўленне ў ім нацыянальнага стылю, развіццё мастацкай самадзейнасці. Рэдакцыя давала магчымасць выказаць свае погляды прадстаўнікам розных кірункаў у мастацтве з умовай, каб пытанні мастацкай творчасці разглядаліся «ў сувязі з агульнымі задачамі рабочага класа». У рэцэнзіях, аналітычна-праблемных і дыскусійных артыкулах часопіс змагаўся за высокі ідэйна-мастацкі ўзровень творчасці тэатральных і музычных калектываў, кінематографа, дзеячаў выяўленчага і прыкладнога мастацтва. Выступаў за ўсебаковае развіццё беларускай культуры. Імкнуўся пераадолець правінцыялізм у поглядах на беларускае мастацтва толькі як на этнаграфічнае, заснаванае на стылізацыі фальклорных тэм, вобразаў і матываў. Аўтары асобных артыкулаў прапаноўвалі авангардысцкую і пралеткультаўскую праграму сацыялістычнага мастацтва. 

Часопіс знаёміў з беларускай літаратурай, адзначыў юбілеі А. Гурло, Е. Міровіча, змяшчаў партрэты пісьменнікаў і дзеячаў мастацтва. Друкаваў рэпертуар тэатраў і кіно Мінска і Віцебска. Інфармаваў пра асноўныя мастацкія падзеі ў рэспубліках і за мяжой. У часопісе супрацоўнічалі Я. Барычэўскі, С. Вальфсон, Ю. Дрэйзін, Я. Дыла, Зм. Жылуновіч, М. Каспяровіч, Е. Міровіч, М. Шчакаціхін і інш. Выйшлі 14 нумароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Алічбаваныя нумары часопіса на сайце Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі
Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Катэгорыя:Часопісы на рускай мове
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Барок (Буда-Кашалёўскі раён)

**Баро́к** (, ) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Губіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
У 16 км на захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 52 км ад Гомеля.

На захадзе мяжуе з лесам. Паміж пасёлкам Барок, вёскай Елянец і былым пасёлкам Ясная Паляна (Буда-Кашалёўскі раён) знаходзіцца Яснапалянскае радовішча глін, пластападобны паклад звязаны з неагенавымі адкладамі. Ва ўскрышы супескі, жвір, галька, пяскі.

Побач аўтадарога, якая злучае пасёлак з Буда-Кашалёвам.

Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны на пачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1925 годзе ў Недайскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі. У 1929 годзе жыхары пасёлка ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы ў 1943 годзе размяшчаліся партызаны 1-й Буда-Кашалёўскай брыгады. 16 жыхароў вёскі загінулі на франтах вайны. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Авангард» (цэнтр — вёска Старая Буда).

Да снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Старабудскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1925 год — 19 двароў.
* 1959 год — 70 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 11 гаспадарак, 17 жыхароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Катэгорыя:Губіцкі сельсавет
Мастацтва вайны

[250px|thumb|[Сунь-цзы, Мастацтва вайны]]
**Мастацтва вайны** () — старажытны кітайскі ваенны трактат, які быў напісаны Сунь-цзы, высокапастаўленым генералам і стратэгам у канцы вясновага і восеньскага перыяду, але некаторыя навукоўцы лічаць, што «мастацтва вайны» не было завершана да наступнага перыяду Ваюючых царстваў. Твор складаецца з 13 частак, кожная з якіх прысвечана аднаму з аспектаў вайны, ён, як кажуць, з'яўляецца дасканалай і скончанай працай па ваеннай стратэгіі і тактыкі свайго часу, і да гэтага часу твор не згубіў сваёй актуальнасці.

«Мастацтва вайны» з'яўляецца адной з найстарэйшых і самых паспяховых кніг па ваеннай стратэгіі ў свеце. Твор быў самым вядомым і ўплывовым з сямі ваенных класічных твораў Кітая: «за апошнія 2 тысячы гадоў ён заставаўся самым важным ваенным трактатам у Азіі, дзе нават простыя людзі ведалі яго па назве». Твор меў велізарны ўплыў на ўсходняе ваеннае мысьленне, бізнес-тактыку, і нават у іншых сферах жыцця.

Сунь-цзы падкрэсліваў важнаьць пазіцыянавання ў ваеннай стратэгіі, і што рашэнне пра выбар пазіцыі войска павінна быць заснавана як на аб’ектыўных ўмовах, паводле дадзеных пра фізіка-геаграфічнае асяроддзе, гэтак і на суб’ектыўных перакананнях іншых аспектаў у гэтым асяроддзі. Ён меркаваў, што стратэгія не ёсць планаванне ў сэнсе працы праз устаноўленыя перакананні і дзеянні, а тое, што яна патрабуе хуткіх і адэкватных мер рэагавання на зменлівыя ўмовы. Планаванне працы павінна праводзіцца не толькі ў кантраляваным асяроддзі, але і ў зменлівых умовах, якія ствараюць нечаканыя сітуацыі.

Кніга была ўпершыню перакладзеная на французскую мову ў 1772 французскім езуітам Жанам Жазефам Мары Аміё, і на англійскую мову брытанскім афіцэрам Эверардам Фергюсанам Калтропам у 1905 годзе. Разнастайныя лідары, як то Маа Цзэдун, генерал Во Нгуен Зіап, барон Антуан-Анры Жаміні, генерал Дуглас Макартур, Напалеон, і кіраўнікі імператарскай Японіі, чэрпалі натхненне з гэтай працы. «Мастацтва вайны» ўжываецца таксама як дапаможнік па бізнесу і кіраўніцкай стратэгіі.

## Гл. таксама 
* Трыццаць шэсць стратагем
* Ваенная стратэгія

## Спасылкі 
* Сунь-Цзи. Кантата "МІСТЕЦТВО ВІЙНИ" Кантата на украйінскай мові.
* «The Art of War». Выданне на кітайскай і англійскай мовах.
* «The Art of War». У перакладзе на англійскую. «Праект Гутэнберг».
* «Art of War». Аўдыё-кніга на англійскай мове на сайце *Internet Archive*.
* List of eBooks . Спасылка на электронную кнігу на англійскай мове ў фармаце PDF.

Катэгорыя:Ваенныя трактаты Кітая
Катэгорыя:Гісторыя Кітая
Катэгорыя:Літаратура Кітая
Катэгорыя:Старажытныя кнігі
Катэгорыя:Стратэгія
Катэгорыя:Тактыка
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы
Крышна

[thumb||[Мурці|Бажаство Крышны ў храме Міжнароднага таварыства свядомасці Крышны ў Маяпуры, Індыя]]
**Крышна** (, ) — адна з формаў Бога ў індуізме, восьмая аватара Вішну, часта апісваецца як адзін з найбольш папулярных індуісцкіх багоў. У монатэістычнай традыцыі крышнаізма шануецца як вярхоўная і першапачатковая форма Бога.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 

Катэгорыя:Персанажы «Бхагавата-пураны»
Катэгорыя:Постаці Старажытнай Індыі
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Персанажы «Махабхараты»
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Катэгорыя:Вярхоўныя багі
Рама

**Рама** (, ) або **Рамачандра** — аватара Вішну, легендарны старажытнаіндыйскай цар Аёдх'і.

Рама шануецца ў індуізме як сёмая аватара Вішну, якая сышла ў свет у апошнюю чвэрць трэта-югі каля 1,2 млн гадоў таму.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* «Рамаяна» Валмікі  (5 кніг)
* «Рамакатха Расавахини» — «Рамаяна» ў выкладзе Сацьі Саі Бабы (з ілюстрацыямі)
* «Ёга-Васіштха»  — адна з чатырох іціхас індуізму, якая апісвае навучанне Рамы ў мудраца Васіштхі
* Малавядомыя гісторыі з «Рамаяны»

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Сонечная дынастыя
Катэгорыя:Персанажы «Бхагавата-пураны»
Катэгорыя:Персанажы «Рамаяны»
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Катэгорыя:Формы і выявы Вішну
Катэгорыя:Формы і выявы Крышны
Дуглас Мак-Артур

{{Ваенны дзеяч
|поўнае імя     = Дуглас Мак-Артур
|арыгінал імя = Douglas MacArthur
|дата нараджэння  = 
|дата смерці    = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці = 
|партрэт = Douglas MacArthur 58-61.jpg
|подпіс = 
|мянушка = «Неўтаймоўны Дуг»
|прыналежнасць = 
|гады службы = 1903—1951
|званне =  (1944)  фельдмаршал (1937) Начальнік штаба арміі ЗША (1930-35)
|род войскаў =
|камандаваў =
Гарнізон Філіпін,
Далёкаўсходнія сілы амерыканскай арміі,
Ціхаакіянскія сілы саюзнікаў,
Саюзныя акупацыйныя войскі ў Японіі
|частка =
|бітвы =
Першая сусветная вайна:
* бітва на Марне
* Сен-Міельская аперацыя
* Мёз-Аргонскі наступ
Другая сусветная вайна:
* Філіпінская аперацыя, 1941—1942
* Навагвінейская кампанія
* Філіпінская аперацыя, 1944—1945
* Барнейская аперацыя, 1945
* Акупацыя Японіі
Карэйская вайна:
* Інчхонская дэсантная аперацыя
|узнагароды = { style="background:transparent"
 
}
{ style="background:transparent"
     
-
     
-
     
-
     
-
     
-

-

-

}
|commons = Category:Douglas MacArthur
|сувязі =
|у адстаўцы =
|роспіс = 200px
}}
**Дуглас Мак-Артур** (; , Літл-Рок, штат Арканзас — , Вашынгтон) — амерыканскі военачальнік, уладальнік вышэйшага звання — генерал арміі (18 снежня 1944), фельдмаршал філіпінскай арміі (24 жніўня 1936), кавалер шматлікіх ордэнаў і медалёў.

## Літаратура 
* MacArthur, Douglas. *Reminiscences*. United States Naval Institute: 2001. ISBN 1-55750-483-0.
* *General MacArthur: Letters from the Japanese During the American Occupation*. Rowman & Littlefield: 2001. ISBN 0-7425-1115-4.
* Paul P. Rogers; *The Good Years: MacArthur and Sutherland* Greenwood Press. 1990, vol 1; vol 2: *The Bitter Years: MacArthur and Sutherland* (1991). 

## Спасылкі 
### На англійскай 
* The MacArthur Memorial — The MacArthur Memorial at Norfolk, Virginia
* The MacArthur Museum of Arkansas Military History
* MacArthur Museum Brisbane  — The MacArthur Museum at Brisbane, Queensland, Australia
* Obituary, NY Times, April 6, 1964 *Commander of Armies That Turned Back Japan Led a Brigade in World War I*
* MacArthur At Home in the Philippines  — Excerpted from the Book «The Manila Hotel» by Beth Day Romulo Manila, Philippines
* MacArthur  — a site about MacArthur from PBS.
* The Last Salute: Civil and Military Funeral, 1921—1969, CHAPTER XXIV, General of the Army, Douglas MacArthur, State Funeral, 5-11 April 1964 by B. C. Mossman and M. W. Stark
* Streaming Audio & Downloadable MP3 of MacArthur’s Farewell Address to Congress
* WW2DB: Douglas MacArthur

Катэгорыя:Военачальнікі ЗША
Катэгорыя:Генералы арміі (ЗША)
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты ЗША
Катэгорыя:Фельдмаршалы і маршалы
Катэгорыя:Военачальнікі Першай сусветнай вайны (ЗША)
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў Карэі
Катэгорыя:Узнагароджаныя Залатым Медалём Кангрэса
Катэгорыя:Мемуарысты ЗША
Сансара

**Сансара** або **самсара** (,  «пераход, ланцуг перараджэнняў, жыццё») — кругазварот нараджэння і смерці ў светах, абмежаваных кармай, адно з асноўных паняццяў у індыйскай філасофіі: душа, якая патанае ў «акіяне сансары», імкнецца да вызвалення (мокшэ) і збавення ад вынікаў сваіх мінулых дзеянняў (кармы), якія з’яўляюцца часткай «сеткі сансары».

## Гл. таксама 
* Рэінкарнацыя
* Філасофія індуізму
* Індыйская філасофія

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паняцці будызму
Катэгорыя:Паняцці індуізму
Дхарма

**Дхарма** (, , «закон», «правіла») — індыйскі філасофскі або рэлігійны тэрмін, які выкарыстоўваецца для абазначэння маральнага абавязку, абавязкаў чалавека ці, у больш агульным значэнні — шляхі набожнасці. Слова «дхарма» літаральна перакладаецца як «тое, што ўтрымлівае ці падтрымлівае» (ад кораня дхр — «трымаць»), і звычайна перакладаецца на беларускую мову як «закон», яго значэнне часта даецца як «універсальны закон быцця». У кантэксце індыйскіх моў тэрмін мае на ўвазе рэлігію чалавека. У большасці кірункаў індыйскай філасофіі дхарма выступае як цэнтральнае паняцце, якое выкарыстоўваецца для тлумачэння вышэйшай ісціны. У індыйскім гісторыка-філасофскім кантэксце тэрмін «дхарма» заўсёды ўвасабляў правільныя паводзіны ў жыцці ў адпаведнасці з Сусветнымі законамі. Сімвал дхарма — дхармачакра — цэнтральны матыў у нацыянальным сцягу Індыі.

## Гл. таксама 
* Дхармачакра
* Рыта
* Варнашрама-дгарма
* Індыйская філасофія
* Філасофія індуізму
* Будызм

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Бібліятэка Берзіна — артыкулы і кнігі па тэорыі і практыцы будызму.
* Dharma-Karma-Samsara  

Катэгорыя:Паняцці індуізму
Катэгорыя:Пурушартхі
Катэгорыя:Паняцці будызму
Інцэст

[thumb|270px|«Лот з дочкамі», карціна [Хендрык Гольцыус|Х. Гольцыуса]]
**Інцэ́ст** (ад лац. *incestus* «кровазмяшэнне») — палавая сувязь паміж блізкімі сваякамі (бацькамі і дзецьмі, братамі і сёстрамі). У пераважнай большасці культур свету інцэст з'яўляецца табу. Некаторым выключэннем з'яўляліся Старажытны Егіпет і Гавайскія астравы, дзе прадстаўнікі кіруючых колаў імкнуліся захаваць святасць сваёй крыві і выбіралі партнёраў сярод бліжэйшых сваякоў.

Палавыя зносіны паміж сваякамі не звязанымі прамым сваяцтвам завуцца не інцэст, а інцухт. Шлюбы паміж цёткай і пляменнікам, дзядзькам і пляменніцай не забаронены ў большасці краін свету.

Катэгорыя:Злачынствы на сексуальнай глебе
Катэгорыя:Секс і заканадаўства
Катэгорыя:Секс і грамадства
Катэгорыя:Інтымныя зносіны
Катэгорыя:Сям’я
Упанішады

**Упанішады** (, ) — старажытнаіндыйскія рэлігійна-філасофскія трактаты. З’яўляюцца часткай Ведаў і адносяцца да святых пісанняў, шруці. Іх асноўны змест палягае ў абмеркаванні прыроды Рэальнасці, Брахмана. Лічыцца, што ва Упанішадах выкладзена сутнасць Веданты, адной з шасці філасофскіх сістэм індуізму. «Веданта» азначае канец, завяршэнне Ведаў. Гэтым завяршэннем з’яўляецца безасабовы аспект Абсалютнай Ісціны, рэалізацыя якой — практычная мэта гэтага вучэння.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
;Тэксты Упанішад
* Devanagari text in Wikisource 
* GRETIL
* Sri Aurobindo, *The Upanishads*
;Англійскія пераклады
* The Upanishads Translated and Commentated by Swami Paramananda From the Original Sanskrit Text 
* 11 principal Upanishads with translations
* Upanishads at Sanskrit Documents Site 
* Upanishads and other Vedanta texts 
* Translations of principal Upanishads
* Ishopanishad  The complete text, with transliteration, word-for-word meanings, and commentary

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Веданта
Катэгорыя:Свяшчэнныя пісанні індуізму
Веды (індуізм)

**Веды** (, ) — зборнік найбольш старажытных сакральных тэкстаў індуізму на санскрыце.

Шмат стагоддзяў Веды перадаваліся вусна ў вершаванай форме і толькі значна пазней былі запісаныя. Індуісцкая рэлігійная традыцыя лічыць Веды апаўрушэйа — не створанымі чалавекам вечнымі богашчырымі Пісаннямі, якія былі дадзены чалавецтву праз святых мудрацоў. Існуе чатыры Веды:

* Рыгведа — «Веда гімнаў»
* Яджур-Веда — «Веда ахвярных формул»
* Сама-Веда — «Веда песнапенняў»
* Атхарва-Веда — «Веда загавораў»

## Літаратура 
;На англійскай
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* Smith, Brian K., *Canonical Authority and Social Classification: Veda and «Varṇa» in Ancient Indian Texts-*, History of Religions, The University of Chicago Press (1992), 103—125.
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта

Катэгорыя:Свяшчэнныя пісанні індуізму
Эрнест Сетан-Томпсан

**Эрнест Сетан-Томпсан** (; , Саўт-Шылдс, Вялікабрытанія — ) — канадскі пісьменнік, прыродазнавец, мастак-анімаліст.

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў каледж мастацтваў у Таронта (1879), вывучаў выяўленчае мастацтва ў Парыжы, Лондане, Нью-Ёрку. Падарожнічаў, даследаваў жыццё жывёл. Арганізатар руху следапытаў у Амерыцы.

## Творчасць 
Друкаваўся з 1883 года. Пісаў на англійскай мове. Аўтар больш як 40 кніг пра жывёльны свет, індзейскую і эскімоскую традыцыйную культуру. Вядомасць прынеслі праца «Жыццё дзікіх жывёл» (т. 1—8, 1925—27) і блізкія да навукова-папулярнай літаратуры аповесці, апавяданні, нарысы «Дзікія жывёлы, як я іх ведаў» (1898), «Біяграфія грызлі» (1900), «Жыцці тых, на каго палююць» (1901), «Два малыя дзікуны» (1903), «Героі-жывёлы» (1906), «Біяграфія серабрыстага ліса» (1909), «Рольф сярод лясоў» (1911), «Кніга аб лесе» (1912) і інш. Аўтар мастацкай аўтабіяграфіі «След мастака-натураліста» (1940). Сам ілюстраваў свае кнігі.

## Беларускія пераклады 
* Гісторыя аднаго мядзведзя. Мн., 1927;
* Лепш смерць, чым няволя. Мн., 1928;
* Рванае вушка. Мн., 1939.

## Літаратура 
* 
* *Garst D. S., Garst W.* E. Thompson Seton, naturalist . — N. Y., 1959.
* *Pacey D.* Creative Writing in Canada . — Toronto, 1961.

Катэгорыя:Пісьменнікі Канады
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Пісьменнікі-анімалісты
Катэгорыя:Пісьменнікі-натуралісты
Катэгорыя:Мастакі-анімалісты
Катэгорыя:Англамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Мастакі Канады
Катэгорыя:Члены Каралеўскай канадскай акадэміі мастацтваў
Сеткакрылыя

**Сеткакры́лыя** (*Neuroptera*) — атрад насякомых.

Вядома каля 5 тыс. відаў. Даўжыня цела 1—3 см, размах крылаў да 12 см. Цела тонкае, светла-зялёнае, чорнае і інш. Крылаў дзве пары, звычайна аднолькавых, празрыстых сеткавых (адсюль назва). Ротавы апарат грызучага тыпу. Ногі тонкія, хадзільныя, з 5-членікавымі лапкамі, у некаторых відаў пярэднія — капальныя.

Адзначаны з пермскага перыяду. Пашыраны ўсюды, акрамя Антарктыды. На тэрыторыі Беларусі найбольш сустракаюцца прадстаўнікі сямействаў  і . Кормяцца тлёй, какцыдамі і іншымі насякомымі, шкоднымі для сельскай і лясной гаспадарак.

Развіццё з поўным ператварэннем. У лічынак сківіцы ўтвараюць смактальныя трубкі. Многім з іх уласціва пазакішэчнае страваванне (у цела ахвяры ўводзяць стрававальныя ферменты, потым высмоктваюць ператраўленую ежу).

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Атрады насякомых
Яджур-Веда

**Яджур-Веда** (, ) — адна з чатырох індуісцкіх Ведаў. У асноўнай частцы Яджур-Веды, званай Самхіта, утрымліваюцца мантры, прызначаныя для здзяйснення ахвярапрынашэнняў ведычнай рэлігіі. У дадатковых тэкстах, Брахманах і Шраута-сутрах, апісваецца, як выконваць рытуалы і ахвярапрынашэнні і даецца філасофскае тлумачэнне мантр, выкладзеных у асноўнай частцы Яджур-веды.

## Літаратура 
* Ralph Thomas Hotchkin Griffith, *The Texts of the White Yajurveda. Translated with a Popular Commentary* (1899).
* Devi Chand, *The Yajurveda. Sanskrit text with English translation. Third thoroughly revised and enlarged edition* (1980).
* *The Sanhitâ of the Black Yajur Veda with the Commentary of Mâdhava Achârya*, Calcutta (Bibl. Indica, 10 volumes, 1854—1899)
* Kumar, Pushpendra, *Taittiriya Brahmanam (Krsnam Yajurveda)*, 3 vols., Delhi (1998).

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Атхарва-Веда

**Атхарва-Веда** () — свяшчэнны тэкст індуізму, адна з Ведаў, звычайна размяшчаецца на чацвёртым месцы ў іх нумарацыі.

Згодна з індуісцкай традыцыі, «Атхарва-Веда» была ў асноўным складзена двума групамі рышы, вядомымі як Бхрыгу і Ангірасы. Частка «Атхарва-Веды» прыпісваецца іншым рышы, такім як Каўшыка, Васіштха і Каш'япа. Захаваліся дзве рэдакцыі (шакхі) «Атхарва-Веды», вядомыя як **Шаўнакія** (АВШ) і **Пайпалада** (АВП).

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Шруці
Мантра

**Мантра** () — святы гімн у індуізме і будызме, які патрабуе дакладнага прайгравання гукаў, яго складнікаў. Звычайна мантра ўяўляе сабой спалучэнне некалькіх гукаў або слоў на санскрыце. Пры гэтым кожнае слова, склад ці нават асобны гук мантры можа мець глыбокі рэлігійны сэнс (напрыклад адна з найбольш вядомых мантр — сакральны гук Ом у некаторых рэлігійна-філасофскіх вучэннях прынята лічыць камбінацыяй трох гукаў (А, У і М), кожны з якіх, у сваю чаргу, мае разнастайныя сэнсы і тлумачэнні). Мантры маюць ведычнае індуісцкае паходжанне, толькі пазней яны былі адаптаваныя ў будызме і джайнізме.

## Спіс мантр 
* Гаятры-мантра
* Махамрыцьюмджая-мантра
* Ом, мантра
* Панча-татва мантра
* Панчабрахма-мантры
* Панчакшара-мантра
* Мурлу Крышна
Сама-Веда

**Сама-Веда** (, , татпуруша: , , «рытуальны спеў» і , , «веды») -—трэцяя ў звычайным парадку нумарацыі чатырох Ведаў, старажытнага ядра пісанняў індуізму.

## Гл. таксама 
* Індуізм
* Веды
* Ведычная рэлігія

## Спасылкі 
* Гімны Самаведы на sacred-texts.com
* Веда Прасар Саміці (MP3 CD, добрая якасць) 
* Вароты ў Індыю (бясплатныя MP3)
* Кнігі песень Самаведы на Деванагары з адзнакамі сварка (svara) і музычнымі заўвагамі

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Шруці
Вішну

**Ві́шну** (, ) — у вішнуізме і індуізме адзін з асноўных (нароўні з Брахмам і Шывам) багоў; ахоўнік, увасабленне вечна жывой прыроды, энергіі, што ўладкоўвае космас. У розных напрамках індуізму, Вішну пакланяюцца альбо непасрэдна, альбо пры пасрэдніцтве яго аватар, такіх як Рама і Крышна. Паслядоўнікі традыцыі смарта шануюць Вішну як адну з пяці асноўных форм Бога.

Бога Вішну ўяўлялі прыгожым юнаком (часам з чатырма рукамі) з цёмна-сінім колерам скуры. Жонка Вішну Лакшмі — багіня шчасця і дабрабыту.

Паводле эпасу, у канцы кожнага сусветнага цыкла Вішну ўбірае ў сябе сусвет і ўпадае ў сон, лежачы на змеі , які плавае ў сусветным акіяне. Калі Вішну прачынаецца і задумвае новае тварэнне, з яго вырастае лотас, з якога з'яўляецца Брахма і стварае сусвет.

Звычайнае месцазнаходжанне Вішну — вяршыня гары Меру.

Вядомы аватары Вішну (цялесныя ўвасабленні) у выглядзе герояў Крышны, Рамы, вепра, карліка і інш.

## Літаратура 
* 
* 
* Patrick Olivelle. «The Date and Provenance of the Viṣṇnu Smṛti.» *Indologica Taurinensia*, 33 (2007): 149—163.

## Спасылкі 
* Vishnu, a description
* Vishnu, the god of Preservation, by Dr. C. P. Ramaswami Aiyar 
* BBC Religion & Ethics — Who is Vishnu
* List of Vaishnava links 

Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Катэгорыя:Вярхоўныя багі
Катэгорыя:Багі індуізму
Катэгорыя:Рыгведыйскія багі
Катэгорыя:Вайшнавізм
Ганеша

**Ганеша**, або **Ганапаці** (; ) — у індуізме бог мудрасці і дабрабыту. Адзін з найбольш вядомых і ўшанаваных ва ўсім свеце багоў індуісцкага пантэона.

Часта перад яго імем дадаецца ўважлівая прыстаўка *Шры-*. Адным з папулярных спосабаў глыбокай пашаны Ганеша з'яўляецца вымаўленне нараспеў *Ганеша-сахасранама* (санскр. गणेश सहस्रनाम, «тысяча імёнаў Ганеша»), кожнае з якіх сімвалізуе асобны аспект бога, і Ганапаці-сукты.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Багі мудрасці і ведаў
Катэгорыя:Багі лёсу і выпадку
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Катэгорыя:Багі індуізму
Алена Ярмаловіч

**Алена Ярмаловіч** (, Талдыкарган, Казахская ССР) — беларуская рускамоўная паэтэса і аўтар песень, сцэнарыст.

## Біяграфія 
Мае дзве вышэйшыя адукацыі — музычную (тэорыя музыкі) і псіхалагічную. У 1998 годзе скончыла Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава (кафедра музыкі).

## Творчасць 
Піша вершы на рускай, беларускай і англійскай мовах, а таксама сцэнарыі да дзіцячых мюзіклаў і фільмаў. Заснавальніца і суаўтарка музычнага праекта «Tanin Jazz». Сумесна з суаўтарамі з Германіі вядзе музычны праект «Сінонімы».

Зборнік яе вершаў «Асцярожна, далей каханне» (2007) атрымаў высокую ацэнку ад крытыкаў і чытачоў.

У 2012 годзе зборнік вершаў «Пакліч мяне ў госці, калі ласка» стаў папулярным у расійскіх чытачоў.

Песня на словы Ярмаловіч у выкананні Валерыя Дайнэкі гучыць у фільме Сляды апосталаў (прэмія «Лепшы саўнд-трэк года» 2013 года). Аўтар саўндтрэка да фільма «Розыгрыш» (студыя Паўла Лунгіна). Пісала песні для ўсіх чатырох сезонаў «Акадэміі талентаў» на тэлеканале АНТ; у 2014 годзе з яе песняй на Акадэміі перамог Улад Чыжыкаў. Алена Ярмаловіч піша песні для ЕВЫ, Вольгі Плотнікавай, для групы «Лас Вегас», Вольгі Барабаншчыкавай, Ірыны Ітэйры, для праекта «Tanin Jazz», «Atlantica», «Open Space», Аляксандра Саладухі, Леўша Любіча, Фелікса Луцкага і шматлікіх іншых выканаўцаў (у тым ліку расійскіх). Песня «Я ўзлятаю» на яе словы ў выкананні Валерыі Зверавай у 2014 годзе ўвайшла ў Belarus TOP 50, атрымаўшы 5-е месца.

Аўтар сцэнарыя дзіцячага мюзікла «Вінкс» (Масква) і серыяла «Добрыя людзі».

Песні на вершы Алены Ярмаловіч гучалі ў праекце «Песня года» на тэлеканале АНТ у 2012—2018 гадах.

## Прызнанне 
* 2012 — лаўрэатка Нацыянальнай музычнай прэміі «Ліра» у намінацыі «Лепшы аўтар слоў», конкурс праводзіць тэлеканал АНТ з Міністэрствам культуры
* 2013 — лаўрэатка Нацыянальнай музычнай прэміі «Ліра» у намінацыі «Лепшая песня для кіно» за песню «Сляды апосталаў» для аднайменнага фільма на яе словы.
* 2015 — лаўрэатка Нацыянальнай музычнай прэміі «Ліра» у намінацыі «Лепшы аўтар слоў».

## Бібліяграфія 
* «Асцярожна, далей каханне» (, 2007 год, зборнік вершаў);
* «Татуіроўкі на памяці» (, зборнік вершаў);
* «Гулівер_і_Я» (, зборнік вершаў для дзяцей);
* «WINX» (дзіцячы мюзікл, Масква);
* «Пакліч мяне ў госці, калі ласка» (, 2012 год, зборнік вершаў).

### У зборніках з іншымі аўтарамі 
* 
* 

## Цікавыя факты 
* 12 беларускіх пісьменніц, у тым ліку Алена Ярмаловіч, зняліся да календара на 2011 год у праекце ТАА «Іксэлент» «Сумленная Жаночая Песня». Пост А. Ярмаловіч размясціўся на месяц красавік.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Вершы Алены Ярмаловіч на сайце Стихи.ру

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Паэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Паэтэсы
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Авеста

**Авеста** — збор свяшчэнных тэкстаў зараастрыйцаў, найстарэйшы помнік старажытнаіранскай літаратуры, складзены на асаблівай, больш нідзе не зафіксаванай мове, званай ў іраністыцы «авестыйскай».

Узнікла, магчыма, у першай палове I тыс. да н.э. Тэкст быў канчаткова кадыфікаваны на працягу III—VII ст. н.э. Авеста — адзіны ў свеце твор, запісаны авестыйскім алфавітам. Утрымлівае звод рэлігійных і юрыдычных прадпісанняў, малітоўныя песнапенні, разнастайныя паданні і легенды, гімны божаствам і інш. Паданне прыпісвае аўтарства ўсіх кніг Авесты Заратуштры, аднак у сучасны перыяд лічыцца, што ён мог мець непасрэднае дачыненне толькі да асобных, найбольш старажытных частак Авесты — да т. зв. «Гаты» (кнігі свяшчэнных малітваў).

## Літаратура 
* Культуралогія: Энцыкл. даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі. — Мн.: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта

Катэгорыя:Свяшчэнныя кнігі
Катэгорыя:Персідская літаратура
Катэгорыя:Зараастрыйскія тэксты
Беразіна (Буда-Кашалёўскі раён)

**Беразіна́** (, ) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Марозавіцкага сельсавета.

На ўсходзе і поўначы мяжуе з лесам.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
Платформа Бушаўка (на лініі Жлобін — Гомель), у 3 км на паўднёвы ўсход ад Буда-Кашалёва, 46 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Уваравічы.

Планіроўка складаецца з амаль просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1931 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. Да 16 ліпеня 1954 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Буда-Кашалёўскага пассавета. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Марозавічы» (цэнтр — вёска Марозавічы).

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 45 гаспадарак, 76 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1959 год — 212 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 45 гаспадарак, 76 жыхароў.

## Вядомыя асобы 
* Алена Іванаўна Алексіна (нар. 1966) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Марозавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёна
Ом (мантра)

[thumb|right|Сакральны гук «Ом», напісаны [дэванагары]]
**Ом** або **аум** () — у індуісцкай і ведыйскай традыцыі — сакральны гук, першапачатковая мантра. Часта інтэрпрэтуецца як сімвал чароўнай тройцы Брахмы, Вішну і Шывы, квінтэсенцыя Слова. У адпаведнасці з ведычнай спадчынай, лічыцца, што гук *ом* быў першай праявай не з'яўленага яшчэ Брахмана, які даў пачатак ўяўнага Сусвету, што ўтварыўся ад вібрацыі, выкліканай гэтым гукам.

Катэгорыя:Паняцці індуізму
Катэгорыя:Паняцці будызму
Катэгорыя:Індуісцкія мантры
Катэгорыя:Будыйскія мантры
Катэгорыя:Спевы
Калі (багіня)

**Калі́** (, , «чорная») — цёмная і лютая іпастась Парваці, цёмная Шакці і разбуральны аспект Шывы. Багіня-маці, сімвал разбурэння. Калі руйнуе невуцтва, падтрымлівае сусветны парадак, дабраслаўляе і вызваляе тых, хто імкнецца спазнаць Бога. У Ведах яе імя звязана з Агні, богам агню.

## Спасылкі 
* Kali - Ancient History Encyclopedia
* Here's All That You Want to Know About the Powerful Goddess Kali

Катэгорыя:Індуізм
Катэгорыя:Багі індуізму
Катэгорыя:Багі смерці і замагільнага свету
Катэгорыя:Багіні
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Glamourina

**Glamourina** (або **Glam**) (, нар. 15 мая 1988) — польскі стыліст i блогер моды, стварае ўласныя праекты моднага адзення. На блогу яна апісвае свае модныя праекты, якія яна носіць сама замест таго, каб выкарыстоўваць мадэлі. Некаторыя з яе вопратак створаны на заказ або для спансараваных мерапрыемстваў. Па-за модай, Glamourina з’яўляецца асноўным аўтарам курса украінскай мовы для палякаў.

## Гісторыя блога
Glamourina пачала пісать блог на пачатку 2011 года. Яе блог хутка зрабіўся папулярным і пачаў прыцягвать увагу спонсараў. Першапачаткова яна супрацоўнічала ў асноўным з польскімі інтэрнэт-крамамі моднай адзежы, якія хацелі рэкламаваць свае брэнды для чытачоў. Праз некалькі месяцаў польскія і міжнародныя брэнды пачалі запрашаць яе на падзеі ў свеце моды.

## Мода
У ліпені 2011 года аўстралійская ювелірная кампанія Diva запрасіла польскіх блогераў на прафесійную вулічную фотасесію, дзе Glamourina змагла стварыць ўласны вобраз з выкарыстаннем ювелірных вырабаў аднайменнай кампаніі.

У верасні 2011 года кампанія Gatta запрасіла блогераў моды на мерапрыемства, на якім яны павінны былі стварыць праект з адзення калекцыі Joannahorodyńskagatta, якую спраектавала Ёана Гарадыньска.

У кастрычніку 2011 года, Glamourina ўдзельнічала ў Warsaw Fashion Weekend пра падтрымцы BlackBerry. На гэты раз, замест таго, каб блогеры дэманстравалі свае праекты самі, гэта зрабілі мадэлі ў дэфіле.

Акрамя ўдзелу ў падобных мерапрыемствах, Glamourina супрацоўнічае і з іншымі вядомымі брэндамі — напрыклад Atlantic, ствараючы вобразы з іх адзеннем або аксесуарамі і паказвае іх у сваім блогу.

## Крыніцы
Арэхавае возера (Гарадоцкі раён)

**Арэ́хавае возера** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Усыса (прыток ракі Обаль). Знаходзіцца за 1 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Гарадок.

Плошча паверхні 0,3 км², даўжыня 1 км, найбольшая шырыня — 0,4 км. Катлавіна возера Арэхавае выцягнутая з захаду на ўсход. Берагі нізкія, на поўдні забалочаныя.

Праз возера працякае рака Усыса (Гараджанка) і злучае яго з азёрамі Лугавое і Шчарбакоўскае.

## Літаратура 
* 
* Арэхавае возера //  — С. 15.
* Ліст карты N-35-24. Выданне 1980 г.

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Парваці

**Парваці** (,  «горная») у індуізме — адно з імёнаў жонкі бога Шывы. З'яўляецца добрай формай Дэйві, шакці (гэта значыць жаночай творчай энергіі) Шывы.

Яшчэ імёны добрых формаў: Гауры («Светлая, Добрая»), Трыпурасундары («Пышнасць трох светаў»), Лаліта — «Гуллівая», Бхавані («Ажыўляльная»). У жорсткай форме Дэйві носіць імёны Калі («Чорная»), Ш'яма, Чандзі (Чанда, «Гняўлівая»), Дурга («Непрыступная»), Бхайраві («Злавесная»).

Катэгорыя:Індуізм
Катэгорыя:Багіні індуізму
Агні

thumb|Агні
**Агні** (, «агонь», падобна , ) — у ведыйскай і індуісцкай міфалогіі бог агню.

Бог агню, хатняга агменю, ахвярнага вогнішча; з'яўляецца персаніфікацыяй свяшчэннага агню. Галоўны сярод зямных багоў, асноўнай функцыяй якога з'яўляецца пасрэдніцтва паміж імі і людзьмі праз узнясенне ахвярных прынашэнняў да нябесных багоў.

Гімны да Агні, якімі пачынаюцца амаль усе 10 кніг Рыг-Веды, усхваляюць яго як пасярэдніка паміж багамі і людзьмі, хатняга жраца багоў і несмяротнага госця смяротных, шчодрага дарыцеля даброт і абаронцы людзей ад дэманаў, галечы і голаду. Ён прыносіць сямейнае шчасце, здаровае патомства, поспех, удачу. Лічыцца несмяротным божым жрацом.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Індуізм
Катэгорыя:Багі індуізму
Катэгорыя:Багі агню
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Індра

thumb
**Індра** (, ) — бажаство ў ведыйскай міфалогіі і індуізме, бог-ваяўнік, грамабой, цар багоў, міратрымальнік усходу, заступнік ваеннай дружыны. У Рыг-Ведзе таксама згадваецца як гаспадар буланых коней. Адзін з братоў-Адзіцьеў. Валодае ваджрай. Яго вахана - слон Айравата (Айравана) з чатырма біўнямі.

## Гл. таксама 
* Зеўс
* Пярун

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Багі індуізму
Катэгорыя:Багі грому
Катэгорыя:Рыгведыйскія багі
Катэгорыя:Багі паводле алфавіта
Катэгорыя:Вярхоўныя багі
Ленінскі раён (Гродна)

**Ленінскі раён** — адзін з двух адміністрацыйных раёнаў горада Гродна.

## Местазнаходжанне 
Ленінскі раён размешчаны ў паўночнай і паўночна-заходняй частцы горада Гродна на правым беразе ракі Нёман. Мяжа з Кастрычніцкім раёнам праходзіць па рацэ Нёман і паўночнаму ўчастку чыгуначнай лініі Вільнюс-Гродна-Беласток. Раён размешчаны ў межах Гродзенскага ўзвышша. Тэрыторыя Ленінскага раёна ўключае гістарычны цэнтр горада з захаванымі помнікамі археалогіі, гісторыі, архітэктуры і лічыцца візітнай карткай горада.

## Гісторыя 
Ленінскі раён горада Гродна быў утвораны Пастановай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР 7 красавіка 1978 года.

## Насельніцтва 
Колькасць насельніцтва Ленінскага раёна г. Гродна па дадзеных галоўнага ўпраўлення статыстыкі па Гродзенскай вобласці на 1 студзеня 2011 года склала 145, 9 тыс. чалавек (на 1 студзеня 2010 гады яно складала 147, 2 тыс. чал.)

## Гістарычныя мясціны 
* Гарадзішча, 11-13 стст. Правы бераг ракі Нёман пры ўпадзенні ў яго ракі Гараднічанка.
* Культурна-гістарычны пласт старажытнага горада. Участак 0,2-0,5 км ад Гарадзішча.
* Гістарычны цэнтр г. Гродна 12-20 стст. Цэнтр горада.
* Барысаглебская (Каложская) царква. 12 ст. Парк імя 40 гадоў ЛКСМБ.
* Комплекс Старога замка. 11-19 ст. Замкавая гара.
* Новы замак. 1734-51 гг., 1789 г., вул. Замкавая, 20.
* Манастыр Раства Багародзіцы, 18-19 ст., вул. Д. Гарадзенскага, 3.
* Ансамбль кляштара брыгітак. 1634-42 г., вул. К. Маркса, 27.
* Ансамбль манастыра бернардзінцаў. 16-18 ст., вул. П.Камуны, 6.
* Ансамбль манастыра езуітаў (Фарны касцёл) 17-18 стст., пл. Савецкая, 4.
* Дом Стэфана Баторыя, 16в., вул. К. Маркса, 1.
* Мужчынская гімназія, 1735 г., вул. Савецкая, 6.
* Сінагога, 19 ст., вул. В. Траецкая, 56А.
* Палац віцэ-адміністратара, 18 ст., вул. Горкага, 2/2.
* Будынак манежа, 1780 гг., вул. Дзяржынскага, 1.
* Дом віцэ-адміністратара, 1780 г., пл. Тызенгауза, 2.
* Музычны флігель («крывая афіцына»), 1760 г., пл. Тызенгауза, 4.
* Дом лясной адміністрацыі, 1760-80 гг., пл. Тызенгауза, 4б.
* Гістарычная забудова, 18-20 ст., вул. Замкавая.
* Гістарычная забудова, 18-20 ст., вул. Ажэшка.
* Вадацяжныя вежы, 19-20 ст., вул. Свярдлова, 2
* Сядзіба «Станіславова», 1770 г., вул. Церашковай, 28.
* Вежавы гадзіннік (на Фарным касцёле), 16 ст., пл. Савецкая, 4.

## Помнікі 
* Я. Купалу — вул. Ажэшка, 22.
* Э. Ажэшка — вул. Ажэшка, 17.
* В. Д. Сакалоўскаму — вул. Савецкая.
* У. І. Леніну — пл. Леніна.
* Князю Вітаўту — вул. Замкавая.
* В. І. Чапаеву — вул. М. Васілька.
* Брацкая магіла воінаў і партызан — парк імя Ж.-Э. Жылібера.
* Воінам-інтэрнацыяналістам — сквер вул. Курчатава.
* Магіла Э. Ажэшка — вул. Антонава (каталіцкія могілкі).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Адміністрацыі Леніскага раёна г. Гродна  

Катэгорыя:Раёны Гродна

Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Уладзіміра Леніна
Баявы

**Баявы** — былы пасёлак у Акцябрскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

На ўсходзе мяжуе з лесам.

У сувязі з радыяцыйным забруджваннем пасля Чарнобыльскай катастрофы жыхары (19 сем’яў) пераселены ў чыстыя месцы.

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
За 11 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 36 км ад Гомеля.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель.

Планіроўка складаецца з кароткай просталінейнай мерыдыянальнай вуліцы, забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1931 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны загінулі 14 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ўваходзіў у склад саўгаса «Краснаакцябрскі» (цэнтр — вёска Акцябр). Да 1966 года пасёлак уваходзіў у склад Ліпскага сельсавета.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2010 год — жыхароў няма.

### Дынаміка 
* 1926 год — 20 двароў, 106 жыхароў.
* 1959 год — 155 жыхароў (паводле перапісу).
* 1980—1990-я — жыхары (19 сем’яў) пераселены.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя пасля Чарнобыльскай катастрофы
Шчарбакоўскае

**Шчарбако́ўскае возера** — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Усыса (прыток Обалі), за 2 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Гарадок.

Плошча паверхні Шчарбакоўскага возера 0,17 км², даўжыня 0,82, найбольшая шырыня 0,25 км. Катлавіна выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Даўжыня берагавой лініі возера складае 2,07 км.

Праз Шчарбакоўскае працякае рака Усыса, якая злучае яго з возерам Арэхавае.

## Гл. таксама 
* Азёры Беларусі

## Літаратура 
* Шчарбакоўскае возера //  — С. 393.
* Ліст карты N-36-24. Выданне 1980 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Обалі
Веданта

**Веда́нта** (, , літар. канец ведаў) — рэлігійна-філасофская сістэма ў індыйскай філасофіі.

Узнікла на аснове абагульнення каментарыяў да тэкстаў Ведаў (упанішад) і часткова эпічных тэкстаў («Рамаяна», «Махабхарата», «Бхагавадгіта»). Уключае ўласна веданта, некаторыя вучэнні вішнуізму, шываізму, а таксама неаіндуізму. Асноўныя філасофскія катэгорыі веданта: брахман (касмічная душа), атман (індывідуальная душа), пуруша (абстрактны духоўны пачатак), пракрыці (абстрактны матэрыяльны пачатак, прырода), артха (сэнс, значэнне), джняна (веды), авастха (псіхічны стан) і мая (ілюзія). Вышэйшая рэальнасць і прычына ўсяго існага — вечны Брахман. Мэтай быцця веданта лічыць «вызваленне», дасягаенне адзінства з Богам шляхам поўнага адыходу ад рэальнасці і паглыблення ў чыстае мысленне.

Мяркуюць, што мудрэц Бадараян (каля IV—III ст. да н.э.) сістэматызаваў вучэнні ў «Брахма-сутры» («Веданга-сутры»), што існавалі ў VII ст. да н.э. Каментарыі да іх далі пачатак школам веданта — Шанкары, Рамануджы, Мадхвы, Валабхі, Німбаркі і інш., якія разыходзяцца ў поглядах на індывідуальнае Я (джыву) і Брахман.

Веданта значна паўплывала на індуізм. Прадстаўнікі неаведантызму ХХ ст. Р. Тагор, С. Радхакрышнан і інш.

## Гл. таксама 
* Веды (індуізм)
* Упанішады

## Літаратура 
;На беларускай
* 
;На англійскай
* 
*
Элейская школа

**Элейская школа** — школа старажытнагрэчаскай філасофіі VI—V ст. да н.э.

Назва ад горада, у якім узнікла (Элея — грэчаская калонія ў Паўднёвай Італіі). Заснавальнік Ксенафан, асноўныя прадстаўнікі Парменід, Зянон Элейскі, Меліс Самаскі. Яны ўпершыню проціпаставілі мысленне пачуццёваму ўспрыманню, адзначылі няўстойлівасць, цякучасць чалавечых адносін і ўспрыманняў; галоўную ролю ў спасціжэнні ісціны адводзілі мысленню. Быццё, на іх думку, бесперапыннае, нерухомае, нязменнае, аднароднае, непадзельнае, аднолькава ўласцівае кожнаму элементу, рэчаіснасці, выключае якое-небудзь мноства рэчаў. Гэтая ідэя склалася ў процівагу дыялектычнаму вучэнню аб прыродзе Геракліта. Для абароны вучэння Элейскай школы Зянон прапанаваў сістэму аргументаў, пабудаваных у форме доказаў ад процілеглага і накіраваных супраць прызнання множнасці і руху быцця (напр., пушчаная страла нерухомая, таму што час складаецца з асобных імгненняў, а прастора — з асобных пунктаў). У далейшым паняцце адзінага нязменнага быцця паслужыла адной з крыніц філасофіі Платона і неаплатанізму.

## Літаратура 
* Катляроў І. Элейская школа // БЭ ў 18 т. Т. 18. Кн. І. Мн., 2004.

* Н. Diels, "Parmenides Lehrgedicht" (В., 1900);
* Zeller, "Philosophie d. Griechen" (іт., 5-e выд.);
* Solmsen F. The "Eleatic One" in Melissus.Amst.,1969.

*
Катэгорыя:Філасофія Старажытнай Грэцыі