open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бен Зільберт

**Бен Зільберт** (англ. Ben Silbert; 1893—1940) — амерыканскі мастак і акварэліст яўрэйскага паходжання, які нарадзіўся ў Горках. Ён працаваў у Парыжы ў перыяд паміж дзвюма сусветнымі войнамі і быў вядомы сваімі адлюстраваннямі еўрапейскіх і паўднёва-ўсходнеазіяцкіх сцэн.

## Ранняе жыццё і адукацыя 
Бен Зільберт нарадзіўся ў 1893 годзе ў горадзе Горкі, Расійская Імперыя. Вучыўся ў Адэсскім мастацкім вучылішчы. У 1910 годзе ён эміграваў у Злучаныя Штаты разам з бацькамі, атрымаў амерыканскае грамадзянства і правёў свае маладыя гады ў Чыкага. У 1914 годзе прыехаў у Еўропу, служыў у французкай арміі. Пасля Першай сусветнай вайны ён пераехаў у Парыж, дзе вучыўся разам з мексіканскім мастаком .

## Кар'ера 
У 1922 годзе Сільберт выстаўляўся ў галерэі Альфрэда Флехтхайма, што прыцягнула раннюю ўвагу крытыкаў у авангардных колах. У парыжскім мастацкім свеце ён стаў вядомы як «Бен Зільберт дэ Чыкага», а ў верасні 1927 года даў інтэрв'ю газеце «Detroit Jewish Chronicle» падчас паездкі ў ЗША. У 1928 годзе вядомы крытык Луі Воксэль апублікаваў манаграфію пра творчасць Зільберта (з прадмовай Людвіга Льюізона) пад рэдакцыяй галерэі Шарля Аўгуста Жырара ў Парыжы.

## Асабістае жыццё і смерць 
Імя пры нараджэнні — Бен'ямін Пераплётчык.

Зільберт памёр у 1940 (у іншых крыніцах - у 1939) годзе ва ўзросце 47 гадоў. Пра яго асабістае жыццё, акрамя творчых падарожжаў, мала што захавалася.

## Выбраныя творы ў публічных калекцыях 
* *Castilian Woman*, 1927, акварэль на кардоне — Бруклінскі музей, Нью-Ёрк
* (Розныя працы) — Музей мастацтваў Уэзерспун, Універсітэт Паўночнай Караліны ў Грынсбара
* *Portrait of Dr. Claribel Cone*, 1926 г. — Мастацкі музей Уэзерспун, Універсітэт Паўночнай Караліны ў Грынсбара
* Працы Зільберта — Чыкагскі мастацкі інстытут
* *Portrait of Etta Cone* — Балтыморскі мастацкі музей

## Дадатковая літаратура 
* “Во главе художественного авангардного искусства США…”: о Бене Зильберте / Уладзімір Ліўшыц //Знакамітыя землякі. Штрыхі да партрэтаў : кніга першая. — Горкі: 2021. — С. 94—97.

## Спасылкі 
* ЗИЛЬБЕРТ, Бен на сайте  "Искусство и архитектура русского зарубежья". 
* Бен Зильберт на сайте "Сайт "Российская еврейская энциклопедия"."

## Зноскі 
Катэгорыя:Акварэлісты
Катэгорыя:Памерлі ў 1940 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Горках
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі ЗША
Кіраўскае

**Кіраўскае**:

## Беларусь 
* Кіраўскае (Глускі раён)

## Казахстан 
* Кіраўскае (Акмолінская вобласць)
Кызылсай

**Кызылсай**:
* Кызылсай (Акмолінская вобласць)
* Кызылсай (Мангістаўская вобласць)
Лазавое

**Лазавое**:
* Лазавое (Астраханскі раён)
* Лазавое (Жаксынскі раён)
* Лазавое (Паўладарская вобласць)
Ціміразева

**Ціміразева**:
## Беларусь 
* Ціміразева (прыпыначны пункт)
* Ціміразева (Сенненскі раён)

## Казахстан 
* Ціміразева (Паўладарская вобласць)
Ольгіна

**Ольгіна**:

## Казахстан 
* Ольгіна (Паўладарская вобласць)

## Расія 
* Ольгіна (гістарычны раён)
Маралды

**Маралды**:
* Маралды (гарадская адміністрацыя Семея)
* Маралды (Катон-Карагайскі раён)
* Маралды (Куршымскі раён)
* Маралды (Паўладарская вобласць)
* Маралды (Шчарбакцінскі раён)
Анікіна

**Анікіна** — жаночая форма прозвішча Анікін, тапонім.

## Прозвішча 
* Лідзія Іосіфаўна Анікіна — беларускі архітэктар

## Тапонім 
* Анікіна (Паўладарская вобласць)
Дзедка жаўтаногі

**Дзедка жаўтаногі** (*Gomphus flavipes*) — від стракоз сямейства дзедкаў.

Даўжыня 50-55 мм, брушка 37-40 мм, задняе крыло 30-34 мм. Брушка чорнае, з жоўтай паласой, ногі пераважна жоўтыя.

Транспалеарктычны від, пашыраны ў Еўропе — акрамя поўначы. Лічынкі развіваюцца ў поймавых вадаёмах і азёрах з мулістым дном; лічыцца, што яны здольныя пераносіць нават перасыханне вадаёма.

Катэгорыя:Разнакрылыя стракозы
Спіс памерлых у 2014 годзе

У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у 2014 годзе.

## Студзень 
* 9 студзеня: Арыэль Шарон (85) — ізраільскі ваенны, палітычны і дзяржаўны дзеяч, Прэм’ер-міністр Ізраіля (2001—2006).

## Люты 
* 14 лютага: Гаўрыла Харытонавіч Вашчанка (85) — беларускі мастак, жывапісец, Народны мастак БССР (1988).

## Сакавік 
* 8 сакавіка: Зінаіда Якаўлеўна Мажэйка (80) — беларускі этнамузыказнаўца, доктар мастацтвазнаўства (1992).

## Красавік 
* 14 красавіка: Галіна Еўдакімаўна Глушчанка (83) — выкладчык і дырэктар школы, Герой Сацыялістычнай Працы (1982).
* 25 красавіка: Генадзь Хацкевіч (61) — беларускі мастак.

## Май 
* 10 мая: Алена Міронаўна Чухнюк (97) — беларуская і савецкая чыгуначніца, дэпутат Вярхоўнага Савета СССР ад Гомельскай вобласці, Герой Сацыялістычнай Працы (1943).
* 16 мая: Элеанора Аркадзеўна Язерская (67) — беларуская радыё- і тэлевядучая, педагог, актрыса.
* 25 мая: Войцех Ярузельскі (90) — польскі дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Польшчы (1989—1990).
* 27 мая: Павел Уладзіміравіч Шыпук (65) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (1997—2000).

## Чэрвень 
* 30 чэрвеня: Сяргей Усеваладавіч Краўчанка (65) — беларускі акцёр, Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (2001).

## Ліпень 
* 7 ліпеня: Эдуард Амвросіевіч Шэварднадзэ (86) — савецкі і грузінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, Прэзідэнт Грузіі (1995—2003).
* 12 ліпеня: Валерыя Ільінічна Навадворская (64) — расійскі палітычны дзеяч, дысідэнтка, праваабаронца.

## Жнівень 
* 7 жніўня: Юрка Станкевіч (86) — грамадскі дзеяч беларускай дыяспары.
* 12 жніўня: Хянрыкас Ванцавічус (90) — літоўскі акцёр.

## Верасень 
* 30 верасня: Георгій Іванавіч Сідарэнка (89) — беларускі кардыёлаг, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1996).

## Кастрычнік 
* 17 кастрычніка: Міхаіл Апанасавіч Марыніч (74) — беларускі дзяржаўны дзеяч, дыпламат, Старшыня Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта (1990—1991), дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1990—1994), Міністр знешніх эканамічных сувязяў Рэспублікі Беларусь (1994—1998), палітвязень, вязень сумлення.

## Лістапад 
* 9 лістапада: Анатоль Мікалаевіч Маразевіч (66) — беларускі вучоны, доктар тэхнічных навук, прафесар, рэктар Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2007—2014).

## Снежань 
* 30 снежня: Луіза Райнер (104) — нямецкая актрыса, двойчы лаўрэатка прэміі «Оскар».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Памерлі ў 2014 годзе
2014
Cepieliny

***Cepieliny*** — альбом беларускага рок-гурта Новае Неба, які выйшаў у 1999 годзе.

## Спіс трэкаў 
## Удзельнікі 
* Кася Камоцкая: спеў
* Вячаслаў Корань: гітара
* Аляксей Паўловіч: бас-гітара
* Аляксандар Быкаў: бубны
* Лявон Вольскі: дадатковы спеў (5, 6, 8)
* Юлія Глушыцкая: віяланчэль (10)

## Выдаўцы 
* Novaje Nieba
* «Ковчег», Менск
* Міхал Анемпадыстаў: графічны дызайн
* Лявон Раманчык: графічны дызайн
* Вячаслаў Корань: гукарэжысёр
* Сяргей Лабандзіеўскі: мастэрынг
* Сяргей Кажамякін: фота

## Спасылкі 
* Альбом на сайце Discogs

Катэгорыя:Альбомы 1999 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Новае Неба»
Катэгорыя:Рок-альбомы Беларусі
Івянецкі завод мастацкай керамікі

**Івянецкі завод мастацкай керамікі** — прадпрыемства па вытворчасці керамічных вырабаў у Івянцы Валожынскага раёна Мінскай вобласці, размяшчаецца па адрасе вуліца 1 Мая, 42.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1955 годзе ў гарадскім пасёлку Івянец на базе мясцовай арцелі як фабрыка мастацкай керамікі. Фабрыка вырабляла больш за 100 разнастайных відаў бытавых і дэкаратыўных вырабаў.

З 1978 года прадпрыемства ўваходзіла ў склад вытворчага аб’яднання «Белмасткераміка» і было перайменавана ў завод мастацкай керамікі. З 1990 года завод стаў самастойнай арганізацыяй канцэрна «Белмясцпрам». У 1999 годзе пераўтвораны ў адкрытае акцыянернае таварыства (ААТ).

З 2006 года ўваходзіць у склад дзяржаўнага вытворчага аб’яднання «Белмастацпромыслы» (раней — канцэрн). На заводзе былі праведзены рэканструкцыя і рэарганізацыя.

## Вытворчасць і прадукцыя 
Прадпрыемства складаецца з цэха па вытворчасці керамічных вырабаў, які ўключае масаванарыхтоўчае аддзяленне, участкі фармоўкі (прасаванне і ганчарны), размалёўкі і глазуравання, абпальвання, а таксама сарціроўкі і ўпакоўкі. Цэх аснашчаны сучасным абсталяваннем, якое дазваляе вырабляць высакаякасную прадукцыю.

Аснову асартыменту складаюць кашпо (керамічныя гаршкі для кветак) аб’ёмам 0,5—13,5 л, разнастайныя вазы і сувенірная прадукцыя. Частка вырабаў (каля 20 %) пастаўляецца на экспарт, асноўныя кірункі — Расія і Казахстан.

Выява:2024.11.03 Pottery from Ivenets Ivianeč Minsk Region 1960s Museum of Belarusian Folk Art.jpg|Бытавыя рэчы (гляк, бачонак, збан), 1960-я гг.
Выява:2024.11.03 Pottery from Ivianeč Ivenets Minsk Region in Museum of Belarusian Folk Art.jpg|Бытавыя рэчы (вазы, спарыш, падсвечнік)
Выява:2024.11.03 Pottery from Ivianieč Ivenets Minsk Region Wysocki in Museum of Belarusian Folk Art.jpg|Бытавыя рэчы (трайнік, кубак, гарлач) 
Выява:2024.11.03 Ceramic Wisents from Ivianiec Valožyn District Minsk Region 1970s Museum Belarusian Folk Art.jpg|Керамічныя зубры для напояў, 1970-я гады. Гліна, глазура. 
Выява:2024.11.03 Ceramics of Ivianiec Valožyn District Minsk Region Wisents Potters 1970s Museum of Belarusian Folk Art.jpg|Серыя «Зубры» і «Ганчары», 1970-я гг.
Выява:2024.11.03 Ceramics of Ivianiec Valožyn District Minsk Region Household Utensils 1970s Clay Ceramic Glaze Painting.jpg|Бытавыя рэчы. 1970-я годы. Гліна, паліва, роспіс.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Прадпрыемствы керамічнай прамысловасці Беларусі
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1955 годзе
Катэгорыя:Івянец
Таццяна Іванаўна Сцёпіна

**Таццяна Іванаўна Сцёпіна** (у дзявоцтве **Варганава**; , Мінск — , Мінск) — беларускі мастацтвазнаўца, музейны работнік. Адна з заснавальніц і першая дырэктарка (1979—2005) Музея беларускага народнага мастацтва ў Раўбічах. Жонка філосафа, акадэміка Вячаслава Сцёпіна.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Мінску ў сям’і чыгуначніка Івана Дзмітрыевіча Варганава, які загінуў на фронце пад Растовам у 1943 годзе, і Веры Іванаўны Зялькевіч, рабочай вагонарамонтнага завода. У 1953 годзе скончыла чыгуначную школу № 20 у Мінску.

У 1958 годзе скончыла гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

## Выбраныя публікацыі 
* Веснавая выстаўка твораў мастакоў : жывапіс, скульптура, графіка : каталог / склад.: А. А. Баравік, З. Г. Казлова, Т. І. Сцёпіна. — Мінск : [б. в.], друк, 1961. — 32 c.
* Рэспублiканская мастацкая выстаўка, прысвечаная XXII з’езду КПСС i XXV з’езду КП Беларусi : жывапіс, скульптура, графіка, работы мастакоў тэатра і кіно, прыкладное мастацтва : каталог / склад.: В. А. Баравік, Т. І. Сцёпіна, В. М. Чуркіна. — Мінск : [б. ст.], 1962. — 39 с.
* Мой горад : Мастацкая выстава, прысвечаная 900-годдзю Мінска : жывапiс, графiка, скульптура, прыкладное мастацтва / склад.: Э. I. Вецер, Т. I. Сцепiна ; М-ва культуры БССР, Саюз мастакоў БССР, Дзяржаўны мастацкi музей БССР. — Мн., 1967 — 16 с.
* Беларускае выяўленчае і прыкладное мастацтва : каталог выставы / склад.: П. М. Герасімовіч, Т. І. Сцёпіна ; Міністэрства культуры БССР ; Саюз мастакоў БССР. — Мінск : Полымя, 1968. — 30 с.
* Мастакi Беларусi XXIV з’езду КПСС i XXVII з’езду КПБ : каталог / склад.: П. М. Герасімовіч, С. І. Кітаніна, Т. І. Сцёпіна [і інш.]. — Мінск : [б. в.], 1971. — 31с.
* Трэцяя рэспубліканская выстаўка твораў маладых мастакоў : каталог / склад.: П. М. Герасімовіч, С. І. Кітаніна, Т. І. Сцёпіна [і інш.]. — Мінск : Полымя, 1973. — 19 с.
* Беларускія народныя тканіны ў зборы Дзяржаўнага мастацкага музея БССР : каталог / аўтар артык. І. М. Паньшына; склад. Т. І. Сцёпіна ; Дзяржаўны мастацкі музей БССР. — Мінск : Беларусь, 1979. — 254 с.
* Майстры культуры — за мір : рэспубліканская мастацкая выстава (6-3 лістапада 1986 г.) : каталог /, 1987. — 31 с склад.: В. У. Вайцэхоўская, Л. Ф. Вараб’ёва, Т. І. Сцёпіна [і інш.]. — Мінск : Беларусь.
* Сцёпіна, Т. І. Народнае адзенне Маларыты і Моталя / Т. І. Сцёпіна // Допісы Дзяржаўнага мастацкага музея БССР. — Мінск : Навука і тэхніка, 1994. — Вып. 1. — С. 161—172.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся 12 красавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1935 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску
Катэгорыя:Памерлі 15 жніўня
Катэгорыя:Памерлі ў 2022 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Мінску
Катэгорыя:Пахаваныя на Козыраўскіх могілках
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Музейшчыкі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі гістарычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Францыска Скарыны
Awake (альбом Skillet)

***Awake*** — сёмы студыйны альбом амерыканскага хрысціянскага рок-гурта Skillet. Ён з'яўляецца працягам іх альбома *Comatose*, намінаванага на прэмію «Грэмі». Альбом быў выпушчаны 25 жніўня 2009 года лэйбламі Lava Records, Ardent Records і Atlantic Records і дэбютаваў на другім месцы ў Billboard 200. Альбом атрымаў залаты сертыфікат ад Амерыканскай асацыяцыі гуказапісвальнай індустрыі (RIAA) 27 ліпеня 2010 года і з тых часоў стаў двойчы плацінавым, было прадана больш за 2 000 000 копій на сённяшні дзень. Ён быў намінаваны на прэмію «Лепшы хрысціянскі альбом» на *Billboard* Music Awards 2011 і перамог. Гэта апошні альбом з удзелам гітарыста Бэна Касікі і першы студыйны рэліз з удзелам бубначкі Джэн Леджэр. Сінглы «Awake and Alive», «Hero» і «Monster» атрымалі 2× плацінавы, 3× плацінавы і 5× плацінавы сертыфікаты адпаведна.

## Перадгісторыя 
Гурт Skillet пачаў запісваць альбом прыкладна ў кастрычніку 2008 года. Гурт запісваўся ў студыі Bay7 у Лос-Анджэлесе, штат Каліфорнія, пад кіраўніцтвам прадзюсара Говарда Бэнсана. Альбом змяшчае 12 песень. Вакаліст Джон Купер напісаў больш за 40 песень падчас падрыхтоўкі. Ён сказаў, што падчас запісу альбома быў вялікі ціск: «Кожны раз, калі ты робіш новы альбом, ціск узнікае, таму што ты хочаш перасягнуць папярэдні. На гэты раз ён узмацніўся, таму што папярэдні праект быў настолькі паспяховым».

## Прыём 
Альбом атрымаў змешаныя водгукі ад крытыкаў. Кевін Чэмберлін з Jesus Freak Hideout паставіў альбому 3 зоркі з 5, сказаўшы, што альбом «не адпавядае *Comatose* і з-за сваёй надзвычайнай стылёвай блізкасці ён у лепшым выпадку цьмяны і на мяжы нецікавага». Ён таксама заявіў, што вялікая колькасць балад на альбоме была непрымальнай, дадаўшы, што некалькі песень «носяць няспеласць, як фетравы капялюш». Ён завяршыў сваю рэцэнзію, сказаўшы, што альбом «адчуваецца як другі спад, які Skillet так і не перажыў, і разведзеная версія *Comatose*».

Нягледзячы на гэта, *Awake* з тых часоў стаў падвойна плацінавым у Злучаных Штатах, з агульным продажам больш за 2 000 000 копій, што болей, чым у *Comatose*. 

## Спіс трэкаў 
## Персанал 
**Skillet**

* Джон Купер — вакал, бас-гітара, дадатковыя аранжыроўкі для струнных інструментаў
* Коры Купер — клавішныя, праграмаванне, праграмаванне клавішных, бэк-вакал, аранжыроўкі струнных інструментаў
* Бэн Касіка — электрагітары, акустычныя гітары
* Джэн Леджэр — ударныя, вакал (1, 4)

## Сертыфікацыя 
## Узнагароды 
Альбом быў намінаваны на наступныя ўзнагароды на 41-й цырымоніі ўзнагароджання GMA Dove Awards:

*Billboard* Music Awards 2011

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Старонка альбома на афіцыйным сайце Skillet

Катэгорыя:Альбомы 2009 года
Катэгорыя:Альбомы Atlantic Records
Катэгорыя:Альбомы гурта «Skillet»
Мікалай Аляксеевіч Кажушкін

**Мікалай Аляксеевіч Кажушкін** (; 16 кастрычніка 1922, Кузькін, Царыцынская губерня — 28 сакавіка 2003, Волжскі, Валгаградская вобласць) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Мікалай Кожушкин нарадзіўся 16 кастрычніка 1922 года ў сяле Кузькін Филонаўскага юрта Хапёрскай акругі (цяпер — Кіквідзенскі раён Валгаградскай вобласці). Скончыў сем класаў школы і школу фабрычна-заводскага вучнёўства, пасля чаго працаваў слесарам на заводзе № 264 у Сталінградзе. У жніўні 1941 года Кажушкін быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1942 годзе скончыў Армавірскую ваенную авіяцыйную школу пілотаў. Са снежня 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Двойчы быў збіты, у другі раз трапіў у палон, але 7 мая 1945 года збег.

Да канца вайны гвардыі лейтэнант Мікалай Кажушкін быў старэйшым лётчыкам 75-га гвардзейскага штурмавога авіяпалка 1-й гвардзейскай штурмавой авіядывізіі 1-й паветранай арміі 2-га Беларускага фронту. Усяго за час свайго ўдзелу ў баявых дзеяннях ён здзейсніў 112 баявых вылетаў на штурмоўку навал баявой тэхнікі і жывой сілы праціўніка, нанёсшы таму вялікія страты. Прыняў удзел у 37 паветраных баях, збіўшы 4 варожых самалёта асабіста і яшчэ 1 - у складзе групы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
* Герои Советского Союза. Справочник / Воробьев В. П., Ефимов Н. В. — СПб.: Аграф+, 2010. — 638 с. — 1000 экз. — .
* *Бондаренко А. С., Бородин А. М. и др.* Николай Алексеевич Кожушкин // Герои-Волгоградцы / Вст. А. С. Чуянов. — Волгоград: Нижне-Волжское книжное издательство, 1967. — С. 182. — 471 с. — 25 000 экз.
* *Дриго С. В.* За подвигом — подвиг. Калининградское кн.изд., 1984.
* Навечно в сердце народном / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 3-е изд., доп. и испр. — Минск: Белорусская советская энциклопедия, 1984. — 607 с. — 65 000 экз.

## Спасылкі
Мемарыял «Курган Славы» (Гомель)

**Мемарыяльны комплекс «Курган Славы»** () — мемарыяльны комплекс, размешчаны ў горадзе Гомелі Беларусі.

## Гісторыя 
Гісторыя мемарыяла ў горадзе Гомелі пачынаецца ў кастрычніку 1967 года. Яго ўзвядзенне было прымеркавана да 50-годдзя Вялікай Кастрычніцкай рэвалюцыі. Курган Вечнай Славы ўзведзены ў кастрычніку 1967 года ў Фестывальным парку каля Рэчыцкага праспекта. 

Мемарыял увекавечвае памяць воінаў Чырвонай Арміі, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. 

Курган быў насыпаны з зямлі, сабранай у 100 месцах самых кровапралітных і важных бітваў.

Урачыстае адкрыццё Кургана Вечнай Славы адбылося 27 кастрычніка 1967 года. 

У 2013 годзе была праведзена рэканструкцыя мемарыяла. Курган Славы быў зноў адкрыты 25 лістапада ў дзень 70-годдзя вызвалення горада ад нямецка-фашысцкай акупацыі.

## Апісанне 
У 1964 годзе на брацкай магіле быў усталяваны помнік, а ў 1967‑м узведзены Курган Славы і запалены Вечны агонь. 

Каля Кургана гарыць Вечны агонь. На верхавіне Кургана ўстаноўлена металічны язык полымя, які вянчае кампазіцыю. 

На пліце, што ля падножжа Кургана надпіс: «Навекі ў памяці народнай будуць жыць імёны герояў, якія загінулі ў барацьбе за свабоду і незалежнасць нашай Радзімы. 1941-1945». 

На Кургане сабрана зямля больш чым са 100 месцаў, дзе ў гады Вялікай Айчыннай вайны праходзілі буйныя бітвы. Сярод іх: Масква, Ленінград, Кіеў, Адэса, крэпасць-герой Брэст, гарады і вёскі Гомельскай вобласці, а таксама іншыя месцы баявой Славы.

Пры будаўніцтве Кургана Славы ў яго змясцілі капсулу часу з наказам для нашчадкаў. Паводле пакінутага надпісу на пліце («Пад гэтай плітой у кастрычніку 1967 года пры адкрыцці Кургана вечнай Славы замураваны наказ нашчадкам. Выявіць у 2017 годзе, у дзень стагоддзя Савецкай улады») яе выявілі ў 2017 годзе, у дзень 100‑годдзя Кастрычніцкай рэвалюцыі, пасля чаго капсулу даставілі ў цэнтр горада на рэтрааўтамабілі ГАЗ-67 перыяду Вялікай Айчыннай вайны. У гэты ж дзень была закладзена новая капсула з пасланнем, прачытаць якое нашчадкі павінны ў 2067 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Мемориальный комплекс Курган Славы в Гомеле. СБ. Беларусь Сегодня.
* Курган Славы в Гомеле.

Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Гомеля
Катэгорыя:1967 год у Гомелі
Спірас Кіпрыяну

**Спірас Кіпрыяну** (; ) — кіпрскі палітык, Прэзідэнт Рэспублікі Кіпр (1977—88).

Атрымаў юрыдычную і эканамичную адукацыю ў Вялікабрытаніі. Удзельнік заключэння Цюрыхска-Лонданскіх пагадненняў (1959) пра незалежнасць Кіпра. У 1960—72 гадах міністр замежных спраў. У 1976 годзе заснаваў і щзначаліў Дэмакратычную партыю. У 1976—77 старшыня палаты прадстаўнікоў. Прэзідэнт Кіпра з 3 верасня 1977 па 28 лютага 1988 года. Актыўны ўдзельнік руху недалучэння, выступаў супраць акупацыі паўночнай часткі Кіпра турэцкімі войскамі.

Быў жанаты і меў двух сыноў. Малодшы, Маркас Кіпрыяну (1960 г.н.), актыўна ўдзельнічае ў палітыцы: у сакавіку 2003 — красавіку 2004 быў міністрам фінансаў, а ў сакавіку 2008 — ліпені 2011 міністрам замежных спраў Кіпра.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прэзідэнты Рэспублікі Кіпр
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Кіпра
Пётр Сямёнавіч Стракалаў

**Пётр Сямёнавіч Стракалаў** (; 17 кастрычніка 1920 — 24 верасня 1997) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Пётр Стракалаў нарадзіўся 17 кастрычніка 1920 года ў вёсцы Дубовае (цяпер — Чаплыгінскі раён Ліпецкай вобласці). Пасля заканчэння сярэдняй школы і курсаў электраманцёраў пражываў і працаваў спачатку ў пасёлку Паўночная Грыва, затым у пасёлку Керва Шатурского раёна Маскоўскай вобласці. У верасні 1940 года Стракалаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З лютага 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. 

Да верасня 1943 года гвардыі старшы сяржант Пётр Стракалаў камандаваў мінамётным аддзяленнем 30-га гвардзейскага паветрана-дэсантнага палка 10-й гвардзейскай паветрана-дэсантнай дывізіі 37-й арміі Стэпавага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. У канцы верасня 1943 года аддзяленне Стрекалова пераправілася праз Днепр у раёне вёскі Мішурын Лог Вэрхнёдніпроўскпгп раёна Днепрапятроўскай вобласці Украінскай ССР і прыняло актыўны ўдзел у баях за захоп, утрыманне і пашырэнне плацдарма на яго заходнім беразе. Толькі 1-2 кастрычніка 1943 года яно адбіла 23 нямецкія контратакі, сам Стракалаў знішчыў каля 120 салдат і афіцэраў праціўніка. Знаходзячыся ў разведцы, Стракалаў на чале разведгрупы знішчыў ахову і абслугу нямецкага мінамёта, пасля ўзарвалі яго разам з усім боезапасам.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — .
* Военный энциклопедический словарь ракетных войск стратегического назначения / Министерство обороны РФ; Гл. ред.: И. Д. Сергеев, В. Н. Яковлев, Н. Е. Соловцов. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1999. — 632 с. — 8500 экз. — .. — С.515.
* Дорогой славы и бессмертия. — Воронеж, 1966.

## Спасылкі
Звератопія 2

**«Звераполіс 2»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Walt Disney Animation Studios» 2025 года.

Фільм атрымаў станоўчыя водгукі крытыкаў і сабраў 1,86 мільярда долараў па ўсім свеце, стаўшы другім па касавых зборах анімацыйным фільмам усіх часоў, дзевятым па касавых зборах фільмам усіх часоў, другім па касавых зборах фільмам 2025 года і самым касавым анімацыйным фільмам амерыканскай вытворчасці. Ён атрымаў узнагароду за найлепшы анімацыйны фільм на 79-й цырымоніі ўручэння прэміі Брытанскай кінаакадэміі і быў намінаваны ў той жа катэгорыі на 83-й цырымоніі ўручэння прэміі «Залаты глобус», 31-й цырымоніі ўручэння прэміі «Выбар крытыкаў» і 98-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар».

## Сюжэт 
Трусіха-паліцэйская Джудзі і ліс Нік ідуць па следзе загадкавай рэптыліі, чыё прыбыццё ў Зверотопію пераварочвае жыццё горада з ног на галаву. Каб раскрыць справу, Джудзі і Нік вымушаны працаваць пад прыкрыццём у розных раёнах горада.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы 2025 года
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Майкл Джакіна
Янцэвіч

**Янцэ́віч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Іванавіч Янцэвіч (нар. 1990) — беларускі плывец.
* Ганна Ігараўна Янцэвіч (нар. 1998) — беларуская гандбалістка.
Яленскі

**Яле́нскі** — беларускае прозвішча, таксама тапонім.

* Яленскія — шляхецкі род герба «Корчак».

## Прозвішча 
* Антон Паўлавіч Яленскі (1818—1874) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў.
* Віктар Яўгенавіч Яленскі (нар. 1957) — украінскі рэлігіязнавец, публіцыст, палітык.
* Гедэон Яленскі (1712—1798) — кашталян наваградскі.
* Напалеон Феліксавіч Яленскі (1810—1883) — удзельнік паўстанняў 1831 і 1863—1864 гадоў.
* Павел Янавіч Яленскі (1776—1842) — мазырскі павятовы харунжы.
* Рафал Юзаф Яленскі (1701—1780) — кашталян наваградскі.
* Фелікс Янавіч Яленскі (нар. 1775) — мазырскі павятовы маршалак.
* Ян Яленскі (? — 1807) — мазырскі стараста.

## Тапонімы 
* Яленскі — пасёлак у Хвастовіцкім раёне Калужскай вобласці Расіі.
* Яленскі — пасёлак у Нейскім раёне Кастрамской вобласці Расіі.
Ваенны пераварот у Гвінеі-Бісау (2025)

26 лістапада 2025 года ў Гвінеі-Бісау адбыўся ваенны пераварот, у выніку якога прэзідэнт краіны Умару Сісоку Эмбала быў арыштаваны. Пераварот адбыўся за дзень да афіцыйнага абвяшчэння вынікаў усеагульных выбараў.

## Ход падзей 
23 лістапада 2025 года ў краіне прайшоў першы тур чарговых прэзідэнцкіх выбараў. У іх удзельнічалі 12 кандыдатаў, у тым ліку Умару Сісоку Эмбала, які займаў прэзідэнцкую пасаду з 2020 года. Галоўным кандыдатам ад апазіцыі быў Фернанду Дыяш да Кошта. І Эмбала, і да Кошта заявілі пра сваю перамогу. Чакалася, што афіцыйныя вынікі першага тура выбараў апублікуюць 27 лістапада. Вайскоўцамі былі арыштаваныя і апазіцыйны кандыдат да Кошта, а таксама былы прэм’ер-міністр Дамінгуш Сімойнш Перэйра, лідар апазіцыйнай Афрыканскай партыі незалежнасці Гвінеі і Каба-Вердэ.

Грамадзянская кааліцыя «Народны фронт», а таксама Арыстыдыш Гомеш, які за апошнія 20 гадоў тройчы быў прэм’ер-міністрам Гвінеі-Бісау, заявілі, што пераварот — «пастановачнае мерапрыемства», якое арганізаваў Эмбала, каб перашкодзіць абвяшчэнню вынікаў выбараў1.

У той жа дзень Эмбала быў вызвалены і адбыў у Сенегал, а неўзабаве — у Рэспубліку Конга.

## Рэакцыя 
Старшыня Афрыканскага саюза Махмуд Алі Юсуф асудзіў пераварот у сваёй заяве і заклікаў вызваліць Эмбала і ўсіх затрыманых чыноўнікаў.

Кіраўнікі дзяржаў заходнеафрыканскага рэгіянальнага блока «Эканамічная супольнасць краін Заходняй Афрыкі» таксама асудзілі пераварот і пазней правялі віртуальную сустрэчу, каб абмеркаваць сітуацыю.

Еўрапейскі саюз заявіў, што неабходна аднавіць канстытуцыйны парадак і дазволіць падлік галасоў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Лістапад 2025 года
Катэгорыя:Падзеі 26 лістапада
Катэгорыя:Гісторыя Гвінеі-Бісау
Катэгорыя:Дзяржаўныя перавароты
Ягмін

**Ягмін** — беларускае прозвішча.

* Ягміны — шляхецкі род герба «Пелікан».

## Вядомыя носьбіты 
*  (1780—1840) — генерал брыгады войска Царства Польскага, удзельнік паўстання 1830—1831 гадоў.
* Павел Ягмін (1747 — да 1813) — кобрынскі харунжы і маршалак земскі (1794).
* Павел Ягмін (1794—1865) — падкаморы берасцейскі, брэсцкі павятовы маршалак (1819—1822).
* Станіслаў Ягмін (1796—1864) — кобрынскі павятовы маршалак (1823), камер-юнкер.
*  (1875—1961) — польскі скульптар і кераміст.
*  (? — 1791) — стольнік жамойцкі, цівун цверскі, тэндзягольскі, біржынянскі і шаўдаўскі.
* Фелікс Ягмін (1799—?) — брэсцкі павятовы маршалак (1837—1840).
* Фелікс Станіслававіч Ягмін (1834—1864) — штабс-ротмістр, удзельнік Крымскай вайны і паўстання 1863—1864 гадоў. 
*  (1810—1877) — удзельнік паўстанняў 1830—1831 і 1863—1864 гадоў.
Шчэцька

**Шчэ́цька** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Шчэцька (1922—2011) — беларускі грамадскі і рэлігійны дзеяч эміграцыі ў ЗША.
* Віктар Уладзіміравіч Шчэцька (нар. 1955) — беларускі гаспадарчы і дзяржаўны дзеяч, дэпутат Палаты прадстаўнікоў.
Ярмошка

**Ярмо́шка** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Юр’евіч Ярмошка (нар. 1979) — беларускі эканаміст.
* Юрый Васілевіч Ярмошка (1945—2008) — беларускі інжынер-канструктар.
Юрцін

**Ю́рцін** — мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — **Ю́рціна**.

## Вядомыя носьбіты 
* Барыс Алегавіч Юрцін (нар. 1932) — беларускі архітэктар, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1989).

### Юрціна 
* Вера Ільінічна Юрціна (нар. 1935) — беларускі архітэктар.
Шырын

**Шырын** — прозвішча, тапонім, імя.

* Шырыны — шляхецкі род уласнага герба ў Вялікім Княстве Літоўскім.
*  — татарскі княжацкі род у Крымскім і Казанскім ханствах.

## Імя 
* Шырын — легендарная жонка персідскага шаха Хасрова II Парвіза.
*  (1827—1857) — армянскі ашуг.

## Прозвішча 
* Ігнат Шырын (? — 1796) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, пасол на сойм, дэпутат Трыбунала ВКЛ.
* Лявон Шырын (1930—1994) — беларускі паэт.
*  (1910—1974) — савецкі вучоны ў галіне нафтаздабычы.
* Фёдар Ігнатавіч Шырын (1907—1980) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Беларусі.
* Юстын Шырын (? — 1852) — дзісенскі падкаморы.

## Тапонімы 
*  — горад ва Узбекістане.
*  — пасёлак ва Узбекістане.
*  — сяло ў Кыргызстане.

### Крым 
* Шырын Славянскі — назва сяла Славянскага ў Крыме да 1945 года.
*  — колішняе сяло ў Крыме.

## Літаратура 
* Хасроў і Шырын — паэма Нізамі Гянджэві.
* Фархад і Шырын — класічны сюжэт і паэма Алішэра Наваі.

## Іншае 
*  — кандытарская фабрыка ў Таджыкістане.

## Гл. таксама 
*
Шулаеў

**Шула́еў** — мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — **Шула́ева**.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Леанідавіч Шулаеў (нар. 1981) — беларускі архітэктар, спецыяліст па ахове гісторыка-культурнай спадчыны.
* Леанід Канстанцінавіч Шулаеў (нар. 1948) — беларускі архітэктар.

### Шулаева 
* Кацярына Львоўна Шулаева (нар. 1950) — беларускі архітэктар-горадабудаўнік.
Аўгуст Чартарыйскі

**Аўгуст Чартарыйскі**:

*  (1858—1893) — блаславёны Рымска-Каталіцкага Касцёла, святар, манах-салезіянін, польскі князь.
* Аўгуст Аляксандр Чартарыйскі (1697—1782) — буйны палітычны дзеяч Рэчы Паспалітай, ваявода рускі, генеральны староста падольскай зямлі.
Шаюноў

**Шаюно́ў** — мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — **Шаюно́ва**.

## Вядомыя носьбіты 
* Юрый Віктаравіч Шаюноў (нар. 1987) — беларускі лёгкаатлет, спецыяліст у кіданні молата.

### Шаюнова 
* Аліна Мікалаеўна Шаюнова (нар. 1990) — беларуская лёгкаатлетка, спецыялістка ў кіданні молата.
Вітальд Чартарыйскі

**Вітальд Чартарыйскі**:

*  (1822—1865) — дыпламат, дзеяч польскай эміграцыі.
*  (1876—1911) — польскі калекцыянер і бібліяфіл, 1-ы ардынат галухоўскі.
*  (1864—1945) — князь, член верхняй палаты аўстрыйскага парламента.
Іван Чартарыйскі

**Іван Чартарыйскі**:

*  (пам. каля 1460) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
*  (каля 1518—1567) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, князь на Клевані.
Казімір Чартарыйскі

**Казімір Чартарыйскі**:

* Казімір Чартарыйскі (1674—1741) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай.
*  (1620—1674) — царкоўны і дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, біскуп познаньскі.
Станіслаў Чартарыйскі

**Станіслаў Чартарыйскі**:

*  (пам. 1766) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, староста луцкі.
*  (нар. 1939) — польскі дыпламат.
Мемарыяльны комплекс «Памяць» (Добруш)

**Мемарыяльны комплекс «Памяць»** () — мемарыяльны комплекс у горадзе Добрушы Гомельскай вобласці Беларусі. Размешчаны на набярэжнай ракі Іпуць у цэнтры горада па вуліцы Ю. Гагарына.

## Гісторыя 
У жніўні 1941 года ў Добрушы ішлі абарончыя баі ў адказ на наступ нямецкіх войскаў. Неўзабаве горад быў акупаваны.

Вызваленне горада ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў адбылося 10 кастрычніка 1943 года.

На месцы брацкай магілы загінулых савецкіх салдат 9 мая 2005 года ўстаноўлены мемарыяльны комплекс «Памяць», дзе высечаныя імёны ўсіх 700 воінаў, якія загінулі пры абароне Добруша. Архітэктар — Іван Васілевіч Дзямура.

## Апісанне 
Комплекс мае выгляд звона, сабранага з чатырох канструкцый. Вянчае звон набат, выкананы ў выглядзе праваслаўнага крыжа. Унутры канструкцый замацаваны зямны шар — сімвал жыцця. На гранітных плітах з кантавых частак канструкцый мемарыяльнага комплексу выгравіраваны імёны ўсіх 700 воінаў, якія загінулі пры абароне горада.

Мемарыяльны комплекс усталяваны на ўзвышшы круглай пляцоўкі, на якую вядуць шэсць прыступак.

Перад комплексам размешчана Алея Героям Савецкага Саюза, дзе ўстаноўлены гранітныя знакі з імёнамі ўраджэнцаў Добрушчыны, удастоеных гэтай узнагароды:

* Пётр Харытонавіч Басянкоў
* Пётр Мікалаевіч Бухонка
* Ілья Архіпавіч Уласенка
* Васіль Фёдаравіч Каленнікаў
* Фёдар Якаўлевіч Кухараў
* Аляксей Дзмітрыевіч Церашкоў
* Міхаіл Фёдаравіч Талкачоў
* Мікалай Аляксеевіч Халяўка

На тэрыторыі мемарыяльнага комплексу размешчана брацкая магіла.

У 1965 годзе тут быў усталяваны помнік, на п’едэстале якога знаходзіцца скульптура савецкага салдата з каскай у левай руцэ, правай рукой салдат абдымае постаць жанчыны, якая сядзіць. На пліце, размешчанай перад пастаментам, нанесеныя імёны 26 воінаў 73-й Навазыбкаўскай дывізіі, якія загінулі пры абароне і вызваленні горада Добруша.

## Гл. таксама 
* Мемарыяльны комплекс «Памяць» (Баранавічы)
* Мемарыяльны комплекс «Памяць» (Шклоў)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Мемориальный комплекс «Память», г. Добруш.

Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Добруша
Катэгорыя:Добруш
Чартарыйская

**Чартары́йская** — жаночая форма прозвішча Чартарыйскі.

## Вядомыя носьбіткі 

*  (нар. 1984) — польская актрыса.
* Ізабела Чартарыйская (1746—1835) — польская арыстакратка, мецэнатка, калекцыянерка.
*  (1768—1854) — польская пісьменніца і філантроп.
*  (нар. 1978) — польска-іспанская арыстакратка, спартсменка, мадэль.
*  (больш вядомая як *Ізабела Любамірская*; 1733/1736—1816) — польская арыстакратка, мецэнатка.
Канстанцін Чартарыйскі

**Канстанцін Чартарыйскі**:

* Канстанцін Адам Чартарыйскі (1774—1860) — брыгадны генерал войска Царства Польскага, генерал-ад'ютант імператара Аляксандра I.
*  (пам. паміж 1388 і 1392) — сын вялікага князя Альгерда, заснавальнік роду Чартарыйскіх.
Хлусовіч

**Хлусо́віч** — беларускае прозвішча.

* Хлусовічы — шляхецкі род герба «Лілія» ў Вялікім Княстве Літоўскім.

## Вядомыя носьбіты 
* Казімір Леан Хлусовіч (1665—1737) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, харунжы ваўкавыскі, ваявода мсціслаўскі.
* Крыштоф Валяр’ян Хлусовіч — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, гараднічы аршанскі.
* Леан Хлусовіч — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, падстолі аршанскі.
* Юзаф Хлусовіч (1776—1828) — вайсковец, палкоўнік, барон, удзельнік паўстанняў 1794 і 1830 гадоў, напалеонаўскіх войнаў.
Харошка

**Харо́шка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
*  (1881—1949) — савецкі неўролаг, акадэмік АМН СССР, заслужаны дзеяч навукі РСФСР.
* Уладзімір Мікалаевіч Харошка (нар. 1952) — беларускі паэт і празаік.
* Генадзь Ігнатавіч Харошка (нар. 1925) — беларускі філосаф, кандыдат філасофскіх навук.
* Мікалай Фёдаравіч Харошка (1936—2002) — расійскі педагог, доктар педагагічных навук.
* Рэгіна Пракопаўна Харошка (нар. 1938) — беларускі фізікахімік, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1980).
* Сяргей Ільіч Харошка (1942—2017) — нафтахімік, кандыдат хімічных навук, працаваў у Полацкім дзяржаўным універсітэце.
Хадаровіч

**Хадаро́віч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Марына Пятроўна Хадаровіч (нар. 1981) — беларускі юрыст.
* Міхаіл Іванавіч Хадаровіч (1936—1996) — беларускі і расійскі эканаміст.
* Павел Аляксеевіч Хадаровіч (1889—1949) — беларускі і расійскі геадэзіст.
* Павел Уладзіміравіч Хадаровіч (нар. 1987) — беларускі мастак.
* Уладзімір Паўлавіч Хадаровіч (нар. 1947) — беларускі мастак.
Чаляднін

**Чаля́днін** () — рускае мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — **Чаля́дніна** ().

* Чалядніны — старажытны рускі дваранскі род.

## Вядомыя носьбіты 
*  — маскоўскі канюшы баярын і палкаводзец.
*  (пам. 1518) — маскоўскі баярын на службе ў Васіля III.
* Рыгор Фёдаравіч Чаляднін — маскоўскі баярын, намеснік у Пскове (1510).
* Іван Андрэевіч Чаляднін (пам. каля 1516) — маскоўскі канюшы баярын і палкаводзец.
*  — маскоўскі крайчы (1536), баярын і канюшы (1539).
*  (пам. пасля 1508) — маскоўскі ваявода і баярын на службе ў Івана III.

### Чалядніна 
*  — выхавальніца рускага цара Івана IV Грознага.

## Складаныя прозвішчы 
*  (пам. 1567) — маскоўскі баярын і ваявода на службе ў рускага цара Івана IV Грознага.
Стаўскі

**Ста́ўскі** — мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — **Ста́ўская**.

* Стаўскія — шляхецкі род герба «Корчак».

## Вядомыя носьбіты 
*  (1906—1948) — дзеяч сіянісцкага рэвізіянісцкага руху.
*  (нар. 1945) — польскі баксёр, удзельнік Алімпійскіх гульняў.
*  (1891—1916) — паручнік, герой Першай сусветнай вайны.
*  (1991—2014) — малодшы сяржант Узброеных сіл Украіны.
*  (нар. 1925) — польскі палітычны дзеяч.
*  (нар. 1927) — капітан Войска Польскага.
* Іван Іванавіч Стаўскі (1877—1957) — рэвалюцыянер, савецкі партыйны і гаспадарчы дзеяч.
*  (нар. 2000) — маёр Узброеных Сіл Украіны.
*  (XVII ст.) — ураднік Рэчы Паспалітай, харунжы пшэмысльскі і лятычоўскі, падчашы саноцкі.
*  (нар. 1961) — расійскі бізнесмен.
*  (1883—1964) — ізраільскі пісьменнік.
* Станіслаў Стаўскі (?—1490/1491) — каталіцкі дзеяч, біскуп луцкі.
*  (1972—2012) — расійскі акцёр.
*  (1900—1943) — савецкі пісьменнік, генеральны сакратар Саюза пісьменнікаў СССР.
*  — генерал-маёр Узброеных сіл Украіны.
*  (пам. 1677) — ураднік Рэчы Паспалітай, падкаморы, падстароста і суддзя гродскі пшэмысльскі, падчашы львоўскі, пасол на Сойм.

## Тапонімы 
* Стаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Высокаўскім раёне Брэсцкай вобласці.
*  — рака ў Кіеўскай вобласці Украіны.
Традэскант

**Традэска́нт** () — англійскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джон Традэскант старэйшы (каля 1570—1638) — англійскі натураліст, садоўнік, батанік, падарожнік і калекцыянер.
* Джон Традэскант малодшы (1608—1662) — англійскі натураліст, садоўнік і батанік.
Васкевіч

**Васке́віч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анастасія Васілеўна Васкевіч (нар. 2001) — беларуская плыўчыха.
* Марыя Васілеўна Васкевіч (нар. 1998) — беларуская плыўчыха.
* Наталля Васілеўна Васкевіч (нар. 1995) — беларуская плыўчыха.
Музей гісторыі друку і фатаграфіі (Гомель)

**Музей гісторыі друку і фатаграфіі Гомельшчыны** () — музей у горадзе Гомелі, Беларусь. З’яўляецца філіялам Музея гісторыі горада Гомеля. Размяшчаецца ў былым памяшканні фотаатэлье ў цэнтры горада.

## Гісторыя 
У 2009 годзе ў дзяржаўнай установе «Музей гісторыі горада Гомеля» быў пакладзены пачатак калекцыі фатаграфій, фотаапаратаў і фотапрыладаў. Паступова сфармаваная калекцыя (каля 500 прадметаў) легла ў аснову Музея фатаграфіі — першага ў Беларусі музея фатаграфіі ў структуры дзяржаўнай установы, які быў адкрыты ў Гомелі напярэдадні Дня горада ў верасні 2015 года.

11 верасня 2015 года ў Гомелі адбылося ўрачыстае адкрыццё «**Музея фатаграфіі**», размешчанага ў былым памяшканні фотаатэлье ў самым цэнтры — ля Вечнага агню, па адрасе вул. Камунараў, 7.

Вялікую колькасць прадметаў першым падарыў музею гомельскі фатограф і калекцыянер Леанід Барысавіч Пінскі. Яго пачынанне падтрымалі не толькі фатографы і калекцыянеры з Гомеля, але і з розных куткоў Беларусі, Расіі і іншых краін, напрыклад Аляксей Нікіцін (Расія, Калуга).

Музей размясціўся на першым паверсе ў адным з будынкаў па вуліцы Камунараў, у памяшканнях самага знакамітага ў Гомелі фотаатэлье, якое працавала тут больш за 50 гадоў, практычна з моманту пабудовы будынка (з 1960-х гг.).

У музеі можна вывучыць гісторыю развіцця фатаграфіі на працягу XX стагоддзя, і з пункту гледжання тэхнічнай эвалюцыі, і як аднаго з відаў мастацтва. Прадстаўленыя калекцыі адлюстроўваюць айчынныя і сусветныя тэндэнцыі.

У выніку пашырэння экспазіцыйных плошчаў, 15 верасня 2017 года, у гонар 500-годдзя беларускага кнігадрукавання і 100-годдзя газеты «Гомельская праўда» быў адкрыты абноўлены аб’ект «**Музей фатаграфіі і друку**». Да збору экспанатаў падключыліся ўсе рэдакцыі газет вобласці, а таксама друкарні. Музей знаходзіцца ў тым жа будынку, дзе два гады таму адкрыўся музей фатаграфіі, — па вуліцы Камунараў, 7.

Для наведвальнікаў была адкрыта пастаянная экспазіцыя «Гісторыя друку Гомельшчыны», дзе сабраны матэрыялы па гісторыі друкаваных СМІ і друкарняў Гомельскай вобласці за апошнія 100 гадоў.

## Экспазіцыя 
У пастаяннай экспазіцыі музея прадстаўлены ключавыя мадэлі фотатэхнікі (савецкія Фотакор, Зеніт, ФЭД, Змена-8, Аматар, Кіеў, знакамітая нямецкая Leica, Hit, Praktica, Argus, фотакамеры павільённыя і інш.), фотаматэрыялы, абсталяванне, вялікая колькасць тэматычных кніг, перыядычных выданняў па фотамастацтве, аксэсуары, а таксама фатаграфіі і фотаальбомы, асабістыя рэчы вядомых фатографаў, перададзеныя ў дар музею жыхарамі горада і яго гасцямі.

Таксама ў экспазіцыі прадстаўлена фоталабараторыя савецкага перыяду. Геаграфія фотаздымкаў, як і фотатэхнікі, вельмі шырокая: Мінск, Гомель, Магілёў, Барнаул, Краснаярск, Калінінград і г. д.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Музей фотографии 

Катэгорыя:Музеі Гомеля
Катэгорыя:2015 год у Гомелі
Скірмунт

**Скі́рмунт** — прозвішча.

* Скірмунты — шляхецкі род герба «Дуб».

## Вядомыя носьбіты 
* 
* 
* Генрык Скірмунт (1868—1939) — паэт, кампазітар.
* Гелена Скірмунт (1827—1874) — мастачка, скульптарка.
* Зыгмунт Зыгмунтавіч Скірмунт (1863—1926) — землеўласнік, правобраз пана Скірмунта ў трылогіі Якуба Коласа «На ростанях».
* 
* Канстанцін Скірмунт (1866—1949) — дыпламат, міністр замежных спраў Польшчы.
* Канстанцыя Скірмунт (1851—1934) — публіцыстка, гісторык.
*  (1850—1915) — польскі акцёр і рэжысёр.
* Раман Скірмунт (1868—1939) — палітычны дзеяч, прэм’ер-міністр БНР.
* Сымон Скірмунт (1747—1817/1835) — пінскі павятовы маршалак.
*  (1862—1935) — расійскі выдавец і кнігагандляр.
* Тамаш Скірмунт (?—?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, пінскі харунжы і стараста.
*  (?—1718) — каталіцкі дзеяч, біскуп-суфраган жамойцкі.

## Гл. таксама 
*  — легендарны літоўскі князь, персанаж паданняў пра Палямонавічаў.
Світыч

**Сві́тыч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Калінікавіч Світыч (1890—1963) — беларускі гісторык праваслаўнай царквы, публіцыст.

## Састаўныя прозвішчы 
### Ілліч-Світыч 
*  (1853—1916) — расійскі рэвалюцыянер-народнік (сапраўднае прозвішча Світыч).
* Уладзіслаў Маркавіч Ілліч-Світыч (1934—1966) — савецкі мовазнавец-кампаратывіст, адзін з заснавальнікаў настратычнай тэорыі.

### Світыч-Відацкая 
* Бальбіна Світыч-Відацкая (1901—1972) — беларуская і польская скульптарка і паэтэса.

## Гл. таксама 
*  — акцэнтуацыйны закон у праславянскай мове, названы ў гонар У. М. Ілліча-Світыча.
Свінарэнка

**Свінарэ́нка** — украінскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валянціна Уладзіміраўна Свінарэнка (нар. 1959) — беларускі архітэктар.
* Уладзімір Іванавіч Свінарэнка (нар. 1959) — беларускі архітэктар.
Сахарава

**Са́харава** — жаночая форма прозвішча *Сахараў*.

## Вядомыя носьбіткі 
* Вольга Фёдараўна Сахарава (1884—1943) — беларуская пісьменніца.
* Жанна Станіславаўна Сахарава (нар. 1935) — беларускі архітэктар.
* Святлана Пятроўна Сахарава (нар. 1950) — беларускі архітэктар.
Ратабыльскі

**Ратабы́льскі** — беларускае мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — **Ратабы́льская**.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Станіслававіч Ратабыльскі (1914—1985) — беларускі фізіка-географ, ландшафтазнавец.

### Ратабыльская 
* Таццяна Анатолеўна Ратабыльская (нар. 1959) — беларускі тэатразнавец.
Рамашкін

**Рама́шкін** () — рускае мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — **Рама́шкіна** (). Паходзіць не ад рускай назвы расліны *«ромашка»* (рамонак), а ад мужчынскага хрысціянскага імя Раман праз вытворныя формы *Ромаш* і *Рамашка*.

## Вядомыя носьбіты 
*  (нар. 1959) — расійскі палітык.
* Уладзімір Іванавіч Рамашкін (1951—2002) — расійскі (мардвінскі) дзеяч культуры.
*  (1910—1961) — Герой Сацыялістычнай Працы.
* 
*  (1915—1975) — савецкі юрыст.
* Цімафей Цярэнцьевіч Рамашкін (1919—1954) — савецкі бортмеханік, Герой Савецкага Саюза.

## Тапонімы 
*  — былы хутар у Акцябрскім раёне Валгаградскай вобласці Расіі.
* *Рамашкін* — да 2000 года назва хутара  у Акцябрскім раёне Валгаградскай вобласці Расіі.

## Гл. таксама 
*  — рака ў Расіі.
* Рамашкі — старонка неадназначнасці.
*  — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва Украіне.
*  — старонка неадназначнасці.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Іван Рамашкін

**Іван Рамашкін**:

*  (1909—1998) — камандзір мотастралковага батальёна 1-га Беларускага фронту, Герой Савецкага Саюза.
*  (1891—1937) — святар Рускай праваслаўнай царквы, свяшчэннамучанік.
Дунін-Раецкі

**Ду́нін-Рае́цкі** — беларускае прозвішча.

* Дунін-Раецкія — шляхецкі род герба «Лебедзь».

## Вядомыя носьбіты 
* Гедэон Дунін-Раецкі (? — 1654) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, ваявода менскі, кашталян парнаўскі.
* Францішак Дунін-Раецкі (каля 1780 — ?) — навагрудскі павятовы маршалак.
Пякуцька

**Пяку́цька** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Альбіна Васільеўна Пякуцька (1940—2020) — беларускі музыкант, харавы дырыжор.

## Састаўныя прозвішчы 
* Таццяна Іванаўна Пякуцька-Вабішчэвіч (нар. 1980) — беларускі літаратуразнавец.
Пуцейка

**Пуце́йка** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Міхайлавіч Пуцейка (нар. 1941) — беларускі мастак.
* Людміла Леанідаўна Пуцейка (нар. 1947) — беларуская мастачка.
Чартарыйскі

**Чартары́йскі** — прозвішча. Жаночая форма — Чартарыйская.

* Чартарыйскія — княжацкі род герба «Пагоня».

## Вядомыя носьбіты 
* 
*  (1907—1946) — польскі арыстакрат, 2-і ардынат на Сяняве.
* 
* 
* Васіль Канстанцінавіч Чартарыйскі (каля 1375—1416) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
* 
* Уладзіслаў Чартарыйскі (1828—1894) — польскі палітычны дзеяч у эміграцыі.
*  (каля 1560—1626) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Рэчы Паспалітай, князь на Клевані і Чартарыйску, староста луцкі.
* 
* 
* 
* 
*  (1585—1661) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, кашталян, ваявода.
* 
*  (1704—1768) — рымска-каталіцкі і дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, біскуп познаньскі.
*  (? —1542) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, князь на Клевані і Чартарыйску, староста луцкі.
*  (1740—1810) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, староста луцкі.
*  (каля 1626—1680) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, староста снятынскі.

### Чартарыйская 
* 

## Гл. таксама 
*  — бібліятэка ў Кракаве.
* Музей Чартарыйскіх — мастацкі збор у складзе Нацыянальнага музея ў Кракаве.
* Стары Чартарыйск — сяло ў Валынскай вобласці, радавое ўладанне князёў Чартарыйскіх.
*  — дабрачынная арганізацыя.
Перасадзька

**Пераса́дзька** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Тамара Антонаўна Перасадзька (нар. 1922) — беларускі архітэктар, галоўны архітэктар Брэста (1957—1959).
* Уладзімір Мікалаевіч Перасадзька (нар. 1945) — беларускі і ўкраінскі архітэктар, галоўны архітэктар Луцка (з 1983).
Пакрышкін

**Пакры́шкін** () — рускае мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — **Пакры́шкіна** ().

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Іванавіч Пакрышкін (1913—1985) — савецкі лётчык-ас, тройчы Герой Савецкага Саюза.
*  (XVII ст.) — рускі дзяржаўны дзеяч, дзяк.
* Пётр Пятровіч Пакрышкін (1870—1922) — рускі архітэктар, рэстаўратар, протаіерэй.

### Пакрышкіна 
*  (1937—2014) — савецкая балерына, Заслужаная артыстка РСФСР (1965).

## Гл. таксама 
*  — астэроід, названы ў гонар А. І. Пакрышкіна.
*  — назва вуліц у розных населеных пунктах.
* Маршала Пакрышкіна — станцыя метро.
Уладзімір Паеўскі

**Уладзімір Паеўскі**:

*  (нар. 1937) — савецкі і расійскі арнітолаг.
*  (1893—1934) — расійскі і савецкі эканаміст, статыстык, дэмограф.
Паеўскі

**Пае́ўскі** () — мужчынскае прозвішча. Жаночая форма — **Пае́ўская** ().

## Вядомыя носьбіты 
* 
*  (XVII ст.) — рускі мастак.
* Леў Сямёнавіч Паеўскі (1850—1919) — беларускі гісторык праваслаўнай царквы, святар.
* Міхаіл Паеўскі (1879—1931) — епіскап Рускай праваслаўнай царквы, архіепіскап Енісейскі і Краснаярскі.

### Паеўская 
*  (1926—1986) — савецкая тэатральная актрыса, Народная артыстка РСФСР.
* Юлія Георгіеўна Паеўская (нар. 1968) — украінскі ваенны парамедык.
Нямцэвіч

**Нямцэ́віч** — беларускае прозвішча.

* Нямцэвічы (таксама Урсын-Нямцэвічы) — шляхецкі род герба «Равіч».

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Урсын-Нямцэвіч (нар. 1681) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, мечнік берасцейскі.
* Кароль Урсын-Нямцэвіч (1797—1867) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1830—1831 гадоў.
* Марцэлі Станіслаў Костка Урсын-Нямцэвіч — пасол на элекцыйны сойм 1764 года.
* Станіслаў Урсын-Нямцэвіч (1753—1817) — гродзенскі губернскі маршалак.
* Францішак Ксаверый Урсын-Нямцэвіч (1718—1795) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, чашнік берасцейскі.
* Юльян Урсын-Нямцэвіч (1757—1841) — пісьменнік, гісторык і палітычны дзеяч.
*  (1869—1933) — грамадскі дзеяч, першы прэзідэнт Брэста ў Другой Рэчы Паспалітай.
*  (нар. 1949) — польскі юрыст і палітык.
*  (1905—1956) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-маёр.
Францкевіч-Радзімінскі

**Францке́віч-Радзімі́нскі** — беларускае мужчынскае прозвішча.

* Францкевічы-Радзімінскія — шляхецкі род герба «Бродзіц».

## Вядомыя носьбіты 
* Гедэон Міхал Францкевіч-Радзімінскі (? — 1712) — староста слонімскі, харунжы надворны літоўскі.
* Ежы Францкевіч-Радзімінскі (? — пасля 1629) — лідскі войскі і маршалак, маршалак Трыбунала ВКЛ.
* Казімір Францкевіч-Радзімінскі (1638—1694) — лідскі падкаморы, падскарбі надворны літоўскі.
* Казімір Юзаф Францкевіч-Радзімінскі (1680—1728) — езуіт.
* Мацей Міхал Францкевіч-Радзімінскі (? — 1654) — харунжы новагародскі, пісар польны літоўскі.
* Мікалай Францкевіч-Радзімінскі (каля 1585 — каля 1630) — харунжы надворны літоўскі, староста мсціслаўскі.
* Міхал Юзаф Францкевіч-Радзімінскі (1730—1780) — піяр, правінцыял Літоўскай правінцыі піяраў.
* Стафан Францкевіч-Радзімінскі (? — 1693) — харунжы новагародскі, староста слонімскі.