Стэнлі Бен Прузінер

**Стэнлі Бен Прузінер** (, ) — амерыканскі неўролаг, біяхімік і вірусолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1997 годзе за даследаванні прыёнаў.

## Біяграфія 
Стэнлі Прузінер нарадзіўся ў Дэ-Мойне штата Аява, сын Марыям (па нараджэнні *Spigel*) і архітэктара Лоўрэнса Прузінера. Дзяцінства пражыў у Дэ-Мойне і Цынцынаці ў Аяве, навучаўся ў *Walnut Hills High School*. Атрымаў ступень бакалаўра хіміі ва ўніверсітэце Пенсільваніі, потым ступень доктара медыцыны ў Школе медыцыны ўніверсітэта Пенсільваніі. Пасля Прузінер праходзіў стажыроўку ў Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Францыска. Пазней перайшоў у Нацыянальныя інстытуты аховы здароўя ЗША, дзе вывучаў глутаміназы ў *E.coli* ў лабараторыі графа Штатмена.
 
Пасля трох гадоў у Нацыянальных інстытутах аховы здароўя ЗША, Прузінер вярнуўся ва Каліфарнійскі ўніверсітэт у Сан-Францыска для завяршэння рэзіндэнтуры ў неўралогіі. Пасля завяршэння рэзіндэнтуры ў 1974 годзе, паступіў ва Каліфарнійскі ўніверсітэт у Сан-Францыска на неўралагічнае аддзяленне. З таго часу Прузінер займаў розныя пасады як ва Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Францыска, так і ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі.

Прафесар Каліфарнійскага ўніверсітэта.

У 1992 годзе Прузінер абраны ў Нацыянальную акадэмію навук, і ў яе кіруючы савет у 2007 годзе. Ён таксама член Амерыканскай акадэміі мастацтва і навук (1993), Каралеўскага таварыства (1996), Амерыканскага філасофскага таварыства (1998), Сербскай акадэміі навук і мастацтваў (2003) і Інстытута медыцыны.

У 2009 годзе вучоны наведваў Беларусь, быў у музеі гісторыі і культуры яўрэяў Беларусі.
 
Продкі вучонага ў XVIII стагоддзі жылі ў Мінску, Шклове, Магілёве, Пружанах і Міры. У канцы XIX стагоддзя прадзед Стэнлі, юрыст Вульф Прузінер, які жыў у Маскве, вымушаны з’ехаць у Амерыку пасля высялення яўрэяў з Масквы.

## Навуковая дзейнасць 
Адкрыў прыёны — інфекцыйныя агенты бялковай прыроды, якія выклікаюць пашкоджанні галаўнога мозга (энцэфалапатыі) чалавека і жывёл, у т.л. скрэйпі (сверб) авечак і губчатую энцэфалапатыю («шаленства») буйнога рагатага быдла.

Вызначыў амінакіслотную паслядоўнасць прыёнавага бялка і індэтыфікаваў яго ген.

Цяпер Прузінер узначальвае навукова-даследчую лабараторыю ў Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Францыска, займаецца даследаваннем прыёнавых хвароб, хваробы Альцгеймера і таўпатыі.

## Узнагароды 
* 1991 — *Potamkin Prize*
* 1993 — *The Richard Lounsbery Award*
* 1993 — Міжнародная прэмія Гайрднера
* 1994 — Прэмія Альберта Ласкера за фундаментальныя медыцынскія даследаванні
* 1995 — *The Paul Ehrlich and Ludwig Darmstaedter Prize*
* 1996 — Прэмія Вольфа па медыцыне
* 1996 — *The Keio International Award for Medical Science*
* 1997 — Прэмія Луізы Грос-Хорвіц
* 1997 — Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне
* 1998 — Медаль Бенджаміна Франкліна
* 2010 — Нацыянальны навуковы медаль ЗША

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Стааронка Стэнлі Б. Прузінера на Нобелеўскім сайце 
* Афіцыйны сайт Прэміі Луізы Грос-Хорвіц 
* Prusiner Laboratory  на сайце Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Сан-Францыска 
* Institute for Neurodegenerative Diseases — run by Dr. Prusiner 

Катэгорыя:Медыкі ЗША
Катэгорыя:Біяхімікі ЗША
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Катэгорыя:Замежныя члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Лаўрэаты міжнароднай прэміі Гайрднера
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Луізы Грос-Хорвіц
Катэгорыя:Узнагароджаныя Нацыянальным медалём навукі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі Пенсільванскага ўніверсітэта