open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нява (часопіс)

**«Нява»** — расійскі літаратурны часопіс. Выдаецца ў Ленінградзе (Санкт-Пецярбургу) з красавіка 1955 года. Быў заснаваны на базе «Ленінградскага альманаха» ў якасці афіцыйнага органа Ленінградскай пісьменніцкай арганізацыі і аднаго з друкаваных органаў Саюза пісьменнікаў РСФСР. У часы СССР выходзіў у выдавецтве «Мастацкая літаратура».

У савецкі час у часопісе публікаваліся Міхаіл Зошчанка, Міхаіл Шолахаў, Веніямін Каверын, Лідзія Чукоўская, Леў Гумілёў, Дзмітрый Ліхачоў, Аляксандр Салжаніцын, Данііл Гранін, Фёдар Абрамаў, Віктар Канецкі, браты Стругацкія, Уладзімір Дудзінцаў, Васіль Быкаў і іншыя.

Да 1989 года на першай старонцы вокладкі часопіса размяшчаліся віды Ленінграда (малюнкі, фотаграфіка). З 1989 года яны публікаваліся на другой старонцы вокладкі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Часопісы Расіі
Катэгорыя:Часопісы на рускай мове
Катэгорыя:Літаратурныя часопісы
Катэгорыя:Культура Санкт-Пецярбурга
Джэк Шы

**Джон Амас «Джэк» Шы** (; , Лэйк-Плэсід — , Лэйк-Плэсід) — амерыканскі канькабежац, двухразовы алімпійскі чэмпіён 1932 года.

У 1930 годзе Джэк Шы быў чэмпіёнам ЗША, а ў 1929 годзе — чэмпіёнам Паўночнай Амерыкі.

На Зімовых Алімпійскіх гульнях 1932 года ў Лэйк-Плэсідзе Джэк Шы стаў двухразовым алімпійскім чэмпіёнам, заваяваўшы залатыя медалі на дыстанцыях 500 і 1500 метраў. Джэк Шы стаў першым амерыканцам, які выйграў два залатыя алімпійскія медалі на адной Алімпіядзе. Падчас цырымоніі адкрыцця Алімпіяды Джэк Шы прамаўляў Алімпійскую клятву.

Джэк Шы быў яўрэем, і па радзе аднаго равіна адмовіўся ад удзелу ў Алімпійскіх гульнях 1936 года ў фашысцкай Германіі.

Джэк Шы ўваходзіў у камітэт па арганізацыі зімовых Алімпійскіх гульняў 1980 года ў сваім родным горадзе — Лэйк-Плэсідзе.

Катэгорыя:Канькабежцы ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па канькабежным спорце
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 1932 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1932 года
Катэгорыя:Загінулі ў аўтамабільных катастрофах
Уладзімір Фёдаравіч Адоеўскі

Князь **Уладзімір Фёдаравіч Адоеўскі** (30 ліпеня (11 жніўня) 1804 або 1 (13) жніўня 1804,  — 27 лютага (11 сакавіка) 1869, там жа) — рускі пісьменнік і мысліцель эпохі рамантызму, адзін з заснавальнікаў рускага музыказнаўства. У 1823—1825 гадах старшыня юнацкага таварыства любамудраў. Выдавец шэрагу часопісаў і альманахаў. З 1846 году — дырэктар Румянцаўскага музея. У сярэдзіне 1840-х гадоў перайшоў ад літаратурнай да грамадскай дзейнасці, атрымаў вядомасць як філантроп. Камергер (1836), гофмайстар і тайны саветнік (1858), сенатар (1861). Як пісьменнік і мысліцель князь Адоеўскі доўгі час знаходзіўся пад уплывам Гофмана і Ф. В. Шэлінга. Захапляўся акультнымі вучэннямі, за што атрымаў мянушку «рускага Фаўста». Вядомы як майстар фантастычнай рамантычнай аповесці, адным з першых у Расіі эксперыментаваў з жанрам утопіі («4338-ы год: Пецярбургскія лісты»), працягваў традыцыі асветніцкай сатыры.

Пры публікацыі твораў выкарыстаў больш за 20 псеўданімаў і криыптонімаў, баючыся «выпусціць» імя княскага роду.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Філосафы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Філосафы XIX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі рамантызму
Катэгорыя:Казачнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі-фантасты
Катэгорыя:Выдаўцы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Рэдактары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Члены Рускага геаграфічнага таварыства да 1917 года
Катэгорыя:Члены Маскоўскага Англійскага клуба да 1917 года
Катэгорыя:Акультысты
Катэгорыя:Правадзейныя стацкія саветнікі
Катэгорыя:Сенатары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Цэнзары Расійскай імперыі
Дэн Джэнсен

**Дэніэл Эрвін «Дэн» Джэнсен** (; , Уэст-Эліс, Вісконсін) — амерыканскі канькабежац, алімпійскі чэмпіён 1994 года.

Дэн Джэнсен быў адным з наймацнейшых у свеце спрынтараў ў канцы 1980-х — пачатку 1990-х гадоў. Ён многа разоў выйграваў чэмпіянат свету і кубак свету ў спрынце.

На першай сваёй Алімпіядзе 1984 года ў Сараеве Дэн Джэнсен заняў чацвёртае месца на дыстанцыі 500 м (38,55) і 16-е на дыстанцыі 1000 м (1:18,73).

Джэнсен лічыўся фаварытам на спрынтарскіх дыстанцыях на Зімовых Алімпійскіх гульнях 1988 года ў Калгары. Але ў дзень забегаў на дыстанцыю 500 метраў ад лейкеміі памерла сястра Джэнсена. Джэнсен не змог сканцэнтравацца на спаборніцтвах. Ён упаў на дыстанцыях 500 і 1000 метраў.

На наступных алімпійскіх гульнях у 1992 годзе ў Альбервілі Джэнсен таксама быў фаварытам, але зноў не заваяваў ніводнага медаля, чацвёртае месца на 500 метраў (37,46).

Адзіны залаты медаль Джэнсен заваяваў на сваёй апошняй алімпіядзе ў 1994 годзе ў Лілехамеры. Ён выйграў дыстанцыю 1000 метраў з сусветным рэкордам. На дыстанцыі 500 метраў ён заняў восьмае месца з вынікам 36,68 секунд. На цырымоніі закрыцця алімпійскіх гульняў 1994 года Джэнсен быў сцяганосцам амерыканскай дэлегацыі. На гэтай алімпіядзе трэнерам Джэнсена быў першы алімпійскі чэмпіён на дыстанцыі 1000 метраў — Петэр Мюлер.

Катэгорыя:Канькабежцы ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па канькабежным спорце
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 1994 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1984 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1994 года
Енс Вайсфлог

**Енс Вайсфлог** (; нар. , Штайнхайдэль-Эрлабрун, Саксонія, ГДР) — нямецкі скакун з трампліна.

3-разовы алімпійскі чэмпіён (1984 — у скачках з малога трампліна, 1994 — у скачках з вялікага трампліна і ў камандзе), сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1984 г. у скачках з вялікага трампліна, 2-разовы чэмпіён свету ў скачках са сярэдняга трампліна (1985, 1989), 4-кратны пераможца «Турнэ чатырох трамплінаў» (1984, 1985, 1991, 1996). Ён стаў першым лыжнікам, які перамог на пераднавагоднім турнэ 4 разы. 33 разы перамог на этапах Кубка свету па скачках з трампліна. Больш перамог маюць толькі Янэ Аханен (36), Адам Малыш (39), Грэгар Шлірэнцаўэр (50) і Маці Нюкянен (46).

Катэгорыя:Скакуны на лыжах з трампліна ГДР
Катэгорыя:Скакуны на лыжах з трампліна Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ГДР
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па скачках з трампліна
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 1984 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 1994 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 1984 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 1984 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 1988 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 1994 года
Катэгорыя:Пераможцы Хольменколена
Янэ Аханен

**Яне Петэры Аханен** (; нар. , Лахты) — фінскі скакун з трампліна, пяціразовы чэмпіён свету, двухразовы ўладальнік Кубка свету, пяціразовы пераможца «Турнэ чатырох трамплінаў», двухразовы віцэ-чэмпіён Алімпійскіх гульняў. Удзельнік сямі запар Алімпійскіх гульняў (1994—2018), а таксама 11 чэмпіянатаў свету (1993—2017).

Катэгорыя:Скакуны на лыжах з трампліна Фінляндыі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2002 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 1994 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 1998 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Скакуны з трампліна на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Сцяганосцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1998 года
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай 2009/2010

**Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай 2009/2010** — 8-ы сезон другога дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. У турніры прынялі ўдзел 9 клубаў з Беларусі і 1 клуб з Латвіі.

## Рэгулярны сезон 
## Плэй-оф 
**Чвэрцьфіналы**
* Гомель-2 - Хімвалакно-2 Магілёў - 3:2, 4:3
* Юніёр-Мінск - Віцебск-2 - 10:0, 7:0
* Металург-2 Жлобін - Хімік-СКА-2 Наваполацк - 2:7, 1:6
* Нёман-2 Гродна - Керамін-2 Мінск - 4:5, 3:1, 3:2

**Паўфіналы**
* Гомель-2 - Нёман-2 Гродна - 5:4 (АТ), 2:3, 0:4, 2:1, 4:3 (бул.)
* Юніёр-Мінск - Хімік-СКА-2 Наваполацк -  4:3 (АТ), 2:3, 3:2, 4:6, 6:3

**Матч за 3-е месца**
* Нёман-2 Гродна - Хімік-СКА-2 Наваполацк - 7:5, 7:5, 1:4, 5:3

**Фінал**
* Юніёр-Мінск - Гомель-2 - 2:1, 3:4 (бул.), 2:1

## Спасылкі 
* Архіў 

2009/10
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2009 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2010 годзе
Катэгорыя:2009 год у хакеі
Катэгорыя:2010 год у хакеі
Келі Кларк

**Келі Кларк** (, нар. , Ньюпарт, ЗША) — амерыканская снаўбардыстка. Алімпійская чэмпіёнка ў хафпайпе (2002), двухразовая бронзавая прызёрка Алімпійскіх гульняў у хафпайпе (2010, 2014). Шматразовая пераможца і прызёр X-Games. Чэмпіёнка свету сярод юніёраў у хафпайпе (2000). Уладальніца Кубка свету па сноўбордзе (AFU) 2012/13 і шматразовая ўладальніца малога хрустальнага глобуса ў хафпайпе.

Катэгорыя:Снаўбардысты ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па снаўбордынгу
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2002 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Снаўбардысты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Ільменау

**Ільменау** () — горад у федэральнай зямлі Цюрынгія, які знаходзіцца ў самым цэнтры Цюрынгенскага Лесу. Вядомы як горад Гётэ і ўніверсітэцкі горад. У ім знаходзіцца Ільменаўскі тэхнічны ўніверсітэт.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Андрэа Хенкель — нямецкая спартсменка, алімпійская чэмпіёнка

Катэгорыя:Гарады Цюрынгіі
Катэгорыя:Універсітэцкія гарады Германіі
Глінскі сельсавет (Чэрыкаўскі раён)

**Глі́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крычаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Глінь.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чэрыкаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Крычаўскага раёна. 24 чэрвеня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Рэчыцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чэрыкаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Андрэа Хенкель

**Андрэа Хенкель** (, па мужу **Берк** — ; нар. , Ільменау, акруга Зуль, ГДР) — нямецкая біятланістка, уладальніца Кубка свету, двухразовая алімпійская чэмпіёнка 2002 года і 8-разовая чэмпіёнка свету. Малодшая сястра алімпійскай чэмпіёнкі па лыжных гонках Мануэлы Хенкель.

Завяршыла спартыўную кар’еру па заканчэнні сезона 2013/2014 гадоў, ва ўзросце 36 гадоў.

## Біяграфія 
Андрэа Хенкель пачынала сваю спартыўную кар’еру ў лыжных гонках, але ў 1989 годзе перайшла ў біятлон. Член нацыянальнай зборнай: юніёрскай з 1994 года, асноўнага складу з 1998 года.

У сезоне 2006/2007 выйграла Кубак свету. Андрэа ўпэўнена пачала сезон, але да яго сярэдзіны, з-за хваробы, страціла лідарства, саступіўшы Ліндзе Грубен (якая не завяршыла сезон, сышла са спорту), Ганне Карын Улафсан і Каці Вільхельм. Тым не менш, яна змагла вырваць перамогу дзякуючы добраму выступу на апошніх этапах. Акрамя агульнага заліку, Андрэа выйграла таксама і малы «Хрустальны глобус» у індывідуальных гонках.

## Зноскі 
Катэгорыя:Біятланісты Германіі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па біятлоне
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Германіі
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2002 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Біятланісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па біятлоне
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па біятлоне
Іван (князь друцкі)

**Іван Друцкі**, паводле Андрэя Кузьміна — **Іван Адзінец** (пачатак XIV — 2-я палова XIV) — арыстакрат з роду князёў Друцкіх. Магчымы родапачынальнік князёў Адзінцэвічаў.

На думку Кузьміна, князь *Іван Друцкі* можа быць тоесны князю *Івану Адзінцу* з радаслоўя князёў Адзінцэвічаў, складзенага на пачатку XVI ст. Хто яго бацька не вядома, аднак, мянушка *Адзінец* сведчыць, што Іван напэўна адзінае дзіцё бацькоў, такім чынам, не сын друцкіх князёў Даніла, Міхаіла Данілавіча або Міхаіла Міхайлавіча, а прадстаўнік іншай галіны роду.

Да 1339 года ад’ехаў з друцкіх уладанняў да вялікіх князёў маскоўскіх, што даследчыкі звязваюць з актыўнай палітыкай вялікага князя літоўскага Гедзіміна на ўсходнім кірунку, магчыма, з укняжаннем у 1320-я гады князя Альгерда ў Віцебску.

Зімой 1339—1340 гадоў князь *Іван Друцкі* браў удзел у паходзе маскоўскага войска на чале з Таўлубіем на Смаленск, то-бок служыў тады вялікаму князю маскоўскаму Івану Каліце. У 1353 годзе ў тастаменце вялікага князя маскоўскага Сямёна Гордага князь Іван Друцкі названы ў мінулым часе. Вялікі князь Сямён згадвае сярод сваіх купляў «сяло ў Дзмітраве» набытае ў князя Івана. Напэўна, да гэтага часу ён пакінуў службу вялікаму князю маскоўскаму і вярнуўся на радзіму.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Друцкія
Катэгорыя:Адзінцэвічы
Іпаліт Гечэвіч

**Іпаліт Валерыян Гечэвіч** (; каля 1801—1846) — дзяржаўны службовец, удзельнік паўстання 1830—1831 гадоў.

## Біяграфія 
Прадстаўнік старажытнага шляхецкага роду Гечэвічаў герба «Ляліва». Сын мінскага губернатара Вікенція Іванавіча Гечан-Гечэвіча (1770—1840) і Лізаветы з Прушынскіх (1778—1849).

Калежскі рэгістратар, у 1826—1831 гадах вілейскі павятовы маршалак. Удзельнічаў у паўстанні 1830—1831 гадоў, высланы ў г. Варонеж.

Уладальнік маёнтка Вязынь (на 1835 год — 2171 душа прыгонных абодвух палоў).

Памёр у 1845 годзе. Пахаваны на каталіцкіх могілках у Вязыні разам з жонкай. Над магілай пастаўлены абеліск з белага мармуру.

## Сям’я 
У шлюбе з Кацярынай з Валадковічаў (каля 1808—1847), дачкой Вікенція Валадковіча, маршалка шляхты Вілейскага і Барысаўскага паветаў, пляменніцай мінскага губернскага маршалка Іосіфа Міхайлавіча Валадковіча. Ад яе дзеці:
* Станіслаў (1824—1867), у шлюбе з Эміліяй Тамашэўскай;
* Канстанцін Юліян (1826—1863), у шлюбе з Соф’яй з Дактаровіч-Грабніцкіх. Пахаваны на каталіцкіх могілках у Вязыні;
* Ядвіга (нар. 1837), у шлюбе з Аляксандрам Горватам (1831—1879), маршалкам шляхты Кіеўскай губерні.

Вязынь. Могілкі. Канстанцін Юліян Гечэвіч (02).jpg|Магіла сына Канстанціна Юліяна Гечэвіча ў Вязыні
Вязынь. Могілкі. Соф'я (Грабніцкая) Гечэвіч (01).jpg|Магіла Соф'і з Грабніцкіх, жонкі сына Канстанціна Юліяна  ў Вязыні
У. Гау. Партрэт штабс-капітана Станіслава Іпалітавіча Гечэвіча.jpg|Партрэт сына штабс-капітана Станіслава Іпалітавіча Гечэвіча. Уладзімір Гау, 1850-я

## Літаратура 
* 

Іпаліт
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1830—1831 гадоў
Катэгорыя:Павятовыя маршалкі вілейскія
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расійскай імперыі
Хенкель

**Хенкель** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэа Хенкель — нямецкая біятланістка, алімпійская чэмпіёнка
* Крысціян Андрэевіч Хенкель — беларускі хакеіст
* Хайке Хенкель — нямецкая лёгкаатлетка
Фленсбургскі еўрапейскі ўніверсітэт

**Фленсбургскі еўрапейскі ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Фленсбург.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт размешчаны недалёка ад мяжы з Даніяй. Ён з'яўляецца адным з двух еўрапейскіх універсітэтаў у Германіі і, акрамя Кільскага ўніверсітэта Хрысціяна Альбрэхта і Любекскага ўніверсітэта, адным з трох універсітэтаў зямлі Шлезвіг-Гольштэйн.

Універсітэт сфармаваўся на базе педагагічнага каледжа, заснаванага ў 1946 годзе, і прапануе праграмы навучання ў галіне навук аб педагогіцы і адукацыі, міждысцыплінарных еўрапейскіх даследаванняў, устойлівага развіцця, нямецка-дацкага супрацоўніцтва і інш.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Разня ў Гуху

**Разня ў Гуху** — масавае забойства, здзейсненае 8 мая 2021 года ў вёсцы Гух (Тыграй, Эфіопія) падчас Тыграйскага канфлікту. Байцамі Узброеных Сіл Эрытрэі тут было забіта 19 мірных жыхароў. Інцыдэнт у Гуху быў уключаны на разгляд сумеснага расследавання УВКПЧ і ўрадавай камісіі па правах чалавека, якое пачалося ў сакавіку таго ж года.

## Спасылкі 
* Twitter: author @tvbempt; hashtags #NeverForget #SayTheirNames #AbunaYemataGuh
* World Peace Foundation: Starving Tigray
* Tigray: Atlas of the humanitarian situation
* TGHAT: A compilation of the verified list of civilian victims from different sources

Катэгорыя:Падзеі 8 мая
Катэгорыя:Май 2021 года
Катэгорыя:Масавыя забойствы падчас Тыграйскага канфлікту
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2021 годзе
Катэгорыя:2021 год у Эфіопіі
Любекскі ўніверсітэт

**Любекскі ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Любек.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт у Ганзейскім горадзе Любек створаны ў 1964 годзе шляхам выдзялення другой медыцынскай школы Кільскага ўніверсітэта ў самастойную ВНУ. Кампус універсітэта размешчаны на поўдзень ад горада, у раёне Сэнт-Юрген. Некаторыя інстытуты размешчаны за межамі кампуса ў Старым горадзе Любека.

У 1964 годзе ВНУ была заснавана як Любекская медыцынская акадэмія, якая стала Любекскім медыцынскім універсітэтам з 1985 года. Цяперашнюю назву ўніверсітэт атрымаў у 2002 годзе.

Ва ўніверсітэце працуюць 150 прафесараў і 100 прыват-дацэнтаў. Універсітэцкая клініка Любека была аб'яднаная з Універсітэцкай клінікай Кіля ва Універсітэцкую клініку Шлезвіг-Гольштэйна ў 2003 годзе і, такім чынам, стала другой па велічыні універсітэцкай клінікай Германіі. З больш чым 5 300 супрацоўнікамі універсітэт і клініка з'яўляюцца аднымі з найбуйнейшых працадаўцаў ў рэгіёне.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Хемніцкі тэхнічны ўніверсітэт

**Хемніцкі тэхнічны ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Хемніц.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт налічвае прыкладна 2 000 супрацоўнікаў, уключаючы 150 прафесараў, але лічыцца ў Германіі невялікім універсітэтам, мае 8 факультэтаў. Універсітэт мае чатыры кампусы ў Хемніцы, самы вялікі з якіх размешчаны на Райхенхайнер-штрасэ, а таксама кампусы на вуліцы Нацый (з рэктаратам і цэнтральнай бібліятэкай), Эрфеншлагер-штрасэ і Вільгельм-Раабе-штрасэ.

Універсітэт выводзіць свае вытокі з прафесійна-тэхнічнай вучэльні, заснаванай у 1836 годзе. У 1929 годзе яна стала дзяржаўнай тэхнічнай акадэміяй, а ў 1953 годзе — Карл-Маркс-Штатскай вышэйшай школай машынабудавання.

## Структура 
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Факультэт матэматыкі
* Факультэт машынабудавання
* Факультэт электратэхнікі і інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт камп'ютарных навук
* Факультэт эканомікі
* Факультэт філасофіі
* Факультэт гуманітарных і сацыяльных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Грэнландыя (значэнні)

**Грэнландыя** можа азначаць:
* Грэнландыя — востраў у Атлантычным і Паўночным Ледавітым акіянах.
* Грэнландыя — аўтаномная тэрыторыя ў складзе Даніі.
Беларуская Экстраліга 2009/2010

**Беларуская Экстраліга 2009/2010** — 18-ы сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. Сезон пачаўся 3 верасня 2009 года і скончыўся 3 красавіка 2010 года.

## Рэгулярны чэмпіянат 
## Плэй-оф 
**Чвэрцьфіналы**
* Юнацтва-Мінск — Віцебск 3-0
* Сокал Кіеў — Хімвалакно Магілёў 3-2
* Шахцёр Салігорск — Нёман Гродна 3-0
* Гомель — Керамін Мінск 3-0

**Паўфіналы**
* Юнацтва-Мінск — Сокал Кіеў 3-0
* Шахцёр Салігорск — Гомель 3-1

**Фінал**
* Юнацтва-Мінск — Шахцёр Салігорск 4-3

## Спасылкі 
* Season на hockeyarchives.info
* Экстраліга — Федэрацыя хакея Рэспублікі Беларусь 

2009/2010
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2009 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2010 годзе
Катэгорыя:2009 год у хакеі
Катэгорыя:2010 год у хакеі
О-дэ-Франс

**О-дэ-Франс** (, таксама **Верхняя Францыя**) — рэгіён на поўначы Францыі. 

Рэгіён мяжуе з Бельгіяй на паўночным усходзе, Паўночным морам на поўначы, Ла-Маншам на захадзе, а таксама французскімі рэгіёнамі Гранд-Эст на ўсходзе-паўднёвым усходзе, Іль-дэ-Франс на поўдні і Нармандыяй на захадзе-паўднёвым захадзе. Злучаны з Вялікабрытаніяй праз тунэль пад Ла-Маншам.

## Буйнейшыя гарады 
* Ліль
* Ам’ен
* Рубэ
* Туркуэн
* Дзюнкерк
* Кале

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэгіёны Францыі
Прэм’ер-міністр Фарэрскіх астравоў

**Прэм’ер-міністр Фарэрскіх астравоў** (, у множным ліку ) — кіраўнік урада Фарэрскіх астравоў, самакіравальнай супольнасці ў складзе Садружнасць Каралеўства Даніі. Звычайна гэта лідар партыі, якая мае большасць у лёгтынгу або ўзначальвае ўрадавую кааліцыю.

Пасада была заснаваная пасля атрымання Фарэрскімі астравамі аўтаноміі ў складзе Даніі ў 1948 годзе. Тым не менш, афіцыйная фарэрская назва пасады, якая перакладаецца як «*законагаварун*», адлюстроўвае яе пераемнасць у адносінах да пасады, якая існавала з моманту засялення астравоў і заснавання лёгтынга ў IX стагоддзі, скасаванай дацкімі ўладамі ў 1816 годзе. Аднак, каб падкрэсліць розніцу паміж сярэднявечным законагаваруном (які выступаў у першую чаргу як фармальны старшыня лёгтынга і вярхоўны суддзя) і сучасным кіраўніком урада, пры перакладзе з фарэрскай на іншыя мовы афіцыйна выкарыстоўваецца тэрмін «*прэм’ер-міністр*».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт прэм’ер-міністра Фарэрскіх астравоў

Катэгорыя:Палітыка Фарэрскіх астравоў
Барур а Стай Нільсэн

**Барур а Стай Нільсэн** (фарэрскае вымаўленне: [ˌbɔ͡ɑɹʊɹ ɔ͡ɑ ˈsta͡ɪ ˈnɪlsɛn];  ) — фарэрскі палітык і бізнэсовец, які займае пасаду лідэра Саюзнай партыі з 2015 года, а таксама прэм’ер-міністра з 2019 года. Ён таксама з’яўляецца брамнікам гандбольнай каманды «VÍF Vestmanna» і былым гандбалістам зборнай Фарэрскіх выспаў.

## Зноскі
Беларуская Экстраліга 2010/2011

**Беларуская Экстраліга 2010/2011** — 19-ы сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. Сезон пачаўся 8 верасня 2010 года і скончыўся 1 красавіка 2011 года.

## Рэгулярны чэмпіянат 
## Плэй-оф 
**Чвэрцьфіналы**
* Юнацтва-Мінск - Брэст 3-1
* Шахцёр Салігорск - Гомель 3-2
* Нёман Гродна - Сокал Кіеў 3-0
* Металург-Жлобін - Металургс Ліепая

**Паўфіналы**
* Юнацтва-Мінск - Шахцёр Салігорск
* Нёман Гродна - Металург-Жлобін

**Фінал**
* Юнацтва-Мінск - Нёман Гродна 4-2

## Спасылкі 
* Season на hockeyarchives.info
* Экстраліга — Федэрацыя хакея Рэспублікі Беларусь 
* Статысціка 
* Інфармацыя на саце Хаккей Расіі 

2010/2011
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2010 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2011 годзе
Катэгорыя:2010 год у хакеі
Катэгорыя:2011 год у хакеі
Лене Моель Яхансэн

**Лене Моель Яхансэн** ( ) — дацкі юрыст, якая займала пасаду Вярхоўнага камісара Фарэрскіх астравоў з 15 мая 2017 года. Раней яна працавала ва ўрадзе Роскіле, а з 2008 года працавала на Фарэрскіх выспах.

## Зноскі
## Спасылкі
*Information on the High Commissioner з афіцыйнага сайта канцылярыі прэм’ер-міністра Даніі.
Хаанг Ван Тхай

**Хаанг Ван Тхай** (, 1 мая 1915 — 2 ліпеня 1986) — в’етнамскі камуністычны ваенны і палітычны дзеяч.
## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Паўночным В’етнаме. У 1938-м уступіў у Камуністычную партыю В’етнама. У бітве пры Д’енб’енфу быў начальнікам штаба. Камандаваў арміяй вызвалення Паўднёвага В’етнама.

Падчас Тэцкага наступлення Хаанг з’яўляўся старэйшым паўночнав’етнамскім афіцэрам у арміі Паўночнага В’етнама.

Пасля перамогі камуністаў у 1975 годзе супраць падтрымоўванага Злучанымі Штатамі ўрада ў Паўднёвым В’етнаме генерал Хаанг прызначаны намеснікам міністра абароны.

Ён быў членам Цэнтральнага Камітэта Камуністычнай партыі В’етнама, а таксама членам парламента з 1960 года
* Ордэн Чырвонага Сцяга

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Генералы В’етнамскай народнай арміі
Міхаіл Адамавіч Гурскі

**Міхаіл Адамавіч Гурскі**, таксама **Міхась Гурскі** (9 лістапада 1890, в. Салтанова, Рэчыцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — ?) — беларускі тэатральны дзеяч, рэдактар.

## Біяграфія 
.  Унізе ў цэнтры сядзяць маладыя артысты трупы: Мікола Міцкевіч, Вера Тарасік.  У 2-м радзе ў цэнтры сядзяць (злева направа): Усевалад Фальскі, Язэп Варонка (старшыня Народнага акратарыята Беларусі), Фларыян Ждановіч.  У 3-м радзе: Міхась Гурскі, Уладзіслаў Галубок. Менск, красавік 1918 года]]
У 1908 скончыў Гомельскае гарадское вучылішча. У тым жа годзе пры Гомельскай гімназіі здаў экзамен на званне народнага настаўніка. З 1910 па 1913 год вучыўся ў Віленскім універсітэце. З 1914 па 1918 год служыў у рускай арміі. Затым працаваў настаўнікам. Са снежня 1922 па чэрвень 1926 працаваў дырэктарам БДТ-1. З 1929 па 1930 год працаваў у Акадэміі навук БССР. Арыштаваны ДПУ БССР 23 ліпеня 1930 па справе «Саюза вызвалення Беларусі». Паводле пастановы Калегіі ДПУ БССР ад 10 красавіка 1931 высланы ў Малмыж на 5 гадоў. З 1945 па 1946 год працаваў дырэктарам Беларускага дзяржаўнага тэатральнага інстытута. Рэабілітаваны 19 верасня 1960.

## Літаратура 
* ГУРСКІ Міхась Адамавіч // 

## Спасылкі 
* Інфармацыя на сайце БДАМ 

Катэгорыя:Рэктары Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Шані Дэвіс

**Шані Дэвіс** (; нар. , Чыкага) — амерыканскі канькабежац, двухразовы алімпійскі чэмпіён на дыстанцыі 1000 метраў (2006, 2010), двухразовы сярэбраны прызёр Гульняў на дыстанцыі 1500 метраў (2006, 2010). Васьміразовы чэмпіён свету на асобных дыстанцыях (другое месца сярод мужчын у гісторыі пасля Свена Крамера), двухразовы чэмпіён свету ў класічным мнагабор’і і чэмпіён свету ў спрынтарскім шматбор’і (адзін з двух мужчын у гісторыі, што выйгралі чэмпіянаты свету і ў класічным, і ў спрынтарскім шматбор’і нароўні з Эрыкам Хейдэнам).

Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2005 года па шорт-трэку ў эстафеце, шматразовы чэмпіён ЗША.

Шані — першы цемнаскуры канькабежац у гісторыі, які заваяваў залаты медаль на Алімпіядзе і пяты алімпійскі цемнаскуры медаліст у канькабежным спорце.

Катэгорыя:Канькабежцы ЗША
Катэгорыя:Шорт-трэкісты ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па канькабежным спорце
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2006 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Канькабежцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Катэгорыя:Абсалютныя чэмпіёны свету па канькабежным спорце
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па канькабежным спорце на асобных дыстанцыях
Бургундыя — Франш-Кантэ

**Бургундыя — Франш-Кантэ** () — рэгіён на ўсходзе Францыі. 

Рэгіён уяўляе сабой аб'яднанне гістарычных Герцагства Бургундыя і Свабоднага графства Бургундыя, якія былі створаныя ў выніку падзелу Каралеўства Бургундыя па Вердэнскім дагаворы 843 года.

## Буйнейшыя гарады 
* Дыжон
* Безансон
* Бельфор
* Шалон-сюр-Сон
* Асер
* Макон
* Невер

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэгіёны Францыі
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай 2010/2011

**Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай 2010/2011** — 9-ы сезон другога дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. У турніры прынялі ўдзел 9 клубаў з Беларусі.

## Рэгулярны сезон 
## Плэй-оф 
**Чвэрцьфіналы**
* Гомель-2 - Юніёр-Мінск - 2:4, 4:6
* Дынама-Шыннік Бабруйск - Нёман-2 Гродна - 4:2, 4:3 (бул.)
* Металург-2 Жлобін - Хімік-СКА-2 Наваполацк - 4:3, 5:3
* Хімвалакно-2 Магілёў - Віцебск-2 - 2:5, 3:6

**Паўфіналы**
* Металург-2 Жлобін - Юніёр-Мінск - 4:3 (АТ), 5:6, 3:6, 2:3
* Дынама-Шыннік Бабруйск - Віцебск-2 - 3:0, 3:1, 1:2, 3:1

**Матч за 3-е месца**
* Металург-2 Жлобін - Віцебск-2 - 2:1 (АТ), 2:1, 3:4, 4:0

**Фінал**
* Дынама-Шыннік Бабруйск - Юніёр-Мінск - 4:5, 3:1, 7:1, 3:2

## Спасылкі 
* Season на hockeyarchives.info

2010/11
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2010 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2011 годзе
Катэгорыя:2010 год у хакеі
Катэгорыя:2011 год у хакеі
Дрэздэнскі тэхнічны ўніверсітэт

**Дрэздэнскі тэхнічны ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Дрэздэн.

## Агульная характарыстыка 
Дрэздэнскі тэхнічны ўніверсітэт з'яўляецца найбуйнейшым універсітэтам Саксоніі з прыкладна 32 000 студэнтамі, каля 600 прафесарамі, а таксама каля 8 300 супрацоўнікамі. Ён размешчаны ў трох месцах у Дрэздэне, а таксама ў ваколіцах горада. 

Сучасная назва ўніверсітэта выкарыстоўваецца толькі з 1961 года. Аднак гісторыя ўніверсітэта налічвае амаль 200 гадоў з 1828 года. Гэта робіць яго адным з найстарэйшых тэхнічных ВНУ Германіі і адным з найстарэйшых універсітэтаў краіны. 

Універсітэт з'яўляецца адным з 11 нямецкіх універсітэтаў, якія атрымалі поспех у ініцыятыве перадавога вопыту ў 2012 годзе, атрымаўшы такім чынам званне "Універсітэт перадавога вопыту".

## Факультэты 
* біялогіі
* хіміі і хіміі харчовых прадуктаў
* матэматыкі
* фізікі
* псіхалогіі
* электратэхнікі і інфармацыйных тэхналогій
* інфарматыкі
* машынабудавання
* архітэктуры
* інжынернага будаўніцтва
* экалагічных навук
* транспартных навук
* эканамічных навук
* педагагічных навук
* філасофіі
* мовазнаўства, літаратуразнаўства і культуралогіі
* медыцыны

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Эрфурцкі ўніверсітэт

**Эрфурцкі ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Эрфурт.

## Агульная характарыстыка 
Першы Эрфурцкі ўніверсітэт быў заснаваны на падставе статуту Папы Клімента VII у 1379 годзе і ў наступным пацверджаным Папам Урбанам VI. Ён быў афіцыйна адкрыты на другім тыдні пасля Вялікадня 1392 года. Ён быў зачынены ў 1816 годзе і адноўлены ў 1994 годзе, праз тры гады пасля ўз'яднання Германіі. Таму ён прэтэндуе на званне як старэйшага, так і самага маладога ўніверсітэта Германіі.

Гэтая навучальная ўстанова ідэнтыфікуе сябе як рэфарматарскі ўніверсітэт, дзякуючы свайму самаму вядомаму выпускніку — Марціну Лютэру, пачынальніку Рэфармацыі, які вучыўся тут з 1501 па 1505 год. Сёння асноўная ўвага ў вучэльні надаецца міждысцыплінарнасці, інтэрнацыянальнасці і настаўніцтву.

Даследчая бібліятэка, у якой захоўваецца адна з найбуйнейшых у Германіі калекцый старажытных рукапісаў, з'яўляецца часткай універсітэта. Універсітэцкая бібліятэка таксама з'яўляецца захавальнікам фондаў "Bibliotheca Amploniana", калекцыі з амаль 1 000 сярэднявечных рукапісаў, сабраных навукоўцам Амплоніем Ратынгам дэ Берка (1363-1435), які быў рэктарам універсітэта.

## Структура 
* Факультэт адукацыі
* Факультэт каталіцкай тэалогіі
* Філасофскі факультэт
* Факультэт кіравання
* Цэнтр перадавых культурных і сацыяльных даследаванняў Макса Вебера
* Эрфурцкая школа адукацыі
* Гоцкі даследчы цэнтр сацыяльных і культурных даследаванняў
* Школа дзяржаўнай палітыкі Вілі Бранта

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Веймарскі ўніверсітэт «Bauhaus»

**Веймарскі ўніверсітэт «Bauhaus»** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Веймар.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт спецыялізуецца ў мастацкай і тэхнічнай сферах. Заснаваная ў 1860 годзе як Саксонская мастацкая школа, установа атрымала статус ВНУ 3 чэрвеня 1910 года. У 1919 годзе вучэльня была перайменаваная ў «Bauhaus» (літаральна з нямецкай «Будуем дом») яе новым дырэктарам Вальтэрам Гропіусам, а сваю цяперашнюю назву яна атрымала ў 1996 годзе. У 2019 годзе ўніверсітэт адзначыў стагоддзе з дня заснавання «Bauhaus» разам з партнёрамі па ўсім свеце.

Школа «Bauhaus» праславілася сваім падыходам да дызайну, які спрабаваў аб'яднаць прынцыпы масавай вытворчасці з індывідуальным мастацкім бачаннем і імкнуўся спалучаць эстэтыку з паўсядзённым функцыяй. Стыль «Bauhaus» пазней стаў адной з самых уплывовых плыняў у сучасным дызайне, мадэрнісцкай архітэктуры і мастацтве, дызайне і архітэктурнай адукацыі. Рух «Bauhaus» аказаў глыбокі ўплыў на развіццё еўрапейскага мастацтва, архітэктуры, графічнага дызайну, дызайну інтэр'еру, прамысловага дызайну і друку. У лік супрацоўнікаў «Bauhaus» ў розны час уваходзілі такія выбітныя мастакі, як Паўль Клее, Васіль Кандзінскі і Ласла Мохай-Надзь.

## Факультэты 
* Архітэктуры і урбаністыкі
* Будаўнічай інжынерыі
* Мастацтваў і дызайну
* Медыяў

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Ільменаўскі тэхнічны ўніверсітэт

**Ільменаўскі тэхнічны ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ільменау.

## Агульная характарыстыка 
Навуковыя даследаванні і адукацыя ва ўніверсітэце сканцэнтраваны на інжынерыі з цеснымі сувязямі з эканомікай і прыродазнаўчымі навукамі. Гэта адзіны ўніверсітэт у федэральнай зямлі Цюрынгія са статусам "тэхнічны ўніверсітэт". Універсітэт пачаў сваю працу ў 1894 годзе як Цюрынгскі тэхнікум. Вучэльня з часам набыла статус Вышэйшай школы электратэхнікі, перш чым стаць Вышэйшай тэхнічнай школай, а ў 1992 годзе ёй быў прысвоены статус тэхнічнага ўніверсітэта.

## Факультэты 
* Электратэхнікі і інфармацыйных тэхналогій
* Інфарматыкі і аўтаматызацыі
* Машынабудавання
* Матэматыкі і прыродазнаўчых навук
* Эканомікі і медыяў

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы 

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Neomochtherus pallipes

**Neomochtherus pallipes** — від двухкрылых сямейства .

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ктыры
Палац Нарышкіных-Шувалавых

**Палац Нарышкіных-Шувалавых** — помнік архітэктуры XIX стагоддзя ў Санкт-Пецярбургу. Знаходзіцца на рагу Набярэжнай ракі Фантанкі, дом 21 і Італьянскай вуліцы, дом 39. Будынак тыповы для эпохі архітэктурнай эклектыкі (спалучэнне элементаў позняга класіцызму і неарэнесанса).

## Гісторыя 
Палац у яго цяперашнім выглядзе быў пабудаваны ў некалькі этапаў. Левая частка будынка ўзведзена ў 1780-х гг. Варанцовымі па праекце невядомага архітэктара. Флігель справа ад старога дома прыбудаваны ў 1821—1822 гг. новым уладальнікам участка, Д. Л. Нарышкіным (магчыма, па праекце К. І. Росі).

Э. Д. Нарышкін прадаў нерухомасць свайму кузену Л. А. Нарышкіну, пры якім ажыццёўлена рэканструкцыя шэрагу ўнутраных памяшканняў (архітэктар Бернар дэ Сімон), абедзве часткі будынка аб’яднаны адзіным фасадам (архітэктар М. Я. Яфімаў) — у 1844—1849 гг.

З 1846 года палацам валодалі Соф’я Львоўна Нарышкіна і яе муж Пётр Паўлавіч Шувалаў, потым іх сын і нявестка. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі да 1925 года яго займаў музей дваранскага побыту. У савецкі час палац неаднаразова змяняў сваё прызначэнне. У 1918 г. ён быў нацыяналізаваны. У 1919—1923 (1925) гг. тут быў Музей побыту. Затым калекцыі Шувалава былі перададзеныя розным музеям.

У яго сценах размяшчаліся Дом друку, Дом тэхнікі, а пасля 1965 года — Дом дружбы і міру з народамі замежных краін. У 2001 годзе перад будынкам палаца на спуску набярэжнай Фантанкі ўсталяваны памятны знак «Блакадная палонка».

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Палацы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Шувалавы
Эдуард Францавіч Напраўнік

**Эдуард Францавіч Напраўнік** (чэшск. Eduard Nápravník: , Бышць, блізу Кёніггрэца, Каралеўства Багемія, Аўстрыйская імперыя — 10 [23] лістапада 1916, , Расійская імперыя) — чэшскі і рускі кампазітар, дырыжор. На працягу амаль пяцідзесяці гадоў ён займаў пасаду галоўнага дырыжора Марыінскага тэатра, пад яго кіраваннем адбыліся прэм’еры практычна ўсіх рускіх опер, якія ствараліся ў той час. Жонка — оперная спявачка Вольга Шрэдэр.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Дом Мятлевых

**Дом Мятлевых** — помнік архітэктуры Расіі, былы дваранскі асабняк гарадскога тыпу, збудаваны ў 1760-я па праекце невядомага архітэктара (магчыма, А. Рынальдзі, Ю. М. Фельтэна або Ж.-Б. Вален-Дэламота). Размешчаны ў Санкт-Пецярбургу па адрасе Ісакіеўская плошча, 9 і Паштамцкая вуліца, 2. З сярэдзіны XVIII стагоддзя фасад дома амаль не змяніўся (правы бок будынка быў перабудаваны І. І. Цімам у 1872 годзе), у сувязі з чым асабняк лічыцца найстарэйшым захаваным будынкам на Ісакіеўскай плошчы. У 2012 годзе ў будынку размяшчалася Пракуратура Санкт-Пецярбурга.

У пушкінскія часы (1820-я—1830-я гады) асабняк Мятлевых быў вядомы як «Ісакіеўскі дом» або «Дом ля Ісакія». Дом Мятлевых звязаны з гісторыяй рускай культуры XIX—XX стагоддзяў. Яго наведвалі вядомыя паэты і пісьменнікі таго часу, у тым ліку А. С. Пушкін, В. А. Жукоўскі, у 70-я гады XIX стагоддзя гасцяваў у брата І. Ф. Аненскі, а пазней тут працавалі (а некаторыя і жылі) знакамітыя дзеячы мастацтва і літаратуры — К. С. Малевіч, Данііл Хармс. Акрамя таго, у гэтым асабняку некаторы час гасцявалі еўрапейскія філосафы (Дэні Дзідро, Аўгуст Шлегель).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Асабнякі
Марыя ван Зант

**Марыя ван Зант** (; -) — амерыканская оперная спявачка,

## Біяграфія і творчасць 
Марыя ван Зант нарадзілася 8 кастрычніка 1858 года ў горадзе Нью-Ёрку ў сям’і Джэні ван Зант (), вядомай па працы ў міланскім тэатры Ла-Скала і Музычнай акадэміі Нью-Ёрка. Менавіта ў сям’і дзяўчынка атрымала першыя ўрокі музыкі, затым — навучанне ў Міланскай кансерваторыі, дзе яе вакальным педагогам стаў Франчэска Ламперці.

Яе дэбют адбыўся ў 1879 годзе ў італьянскім Турыне. Пасля ўдалага дэбюту Марыя ван Зант выступіла на сцэне Каралеўскага тэатра Ковент-Гардэн. Але, каб дамагчыся сапраўднага поспеху ў той час, трэба было дэбютаваць у Парыжы, таму Марыя заключыла кантракт з Апера-Камік і дэбютавала на парыжскай сцэне 20 сакавіка 1880 года ў оперы «Міньён» Амбруаза Тама. Неўзабаве спецыяльна для Марыі ван Зант Леа Дэліб напісаў оперу «Лакмэ»; прэм’ера адбылася 14 красавіка 1883 года.

Марыя ван Зант ўпершыню наведала Расію ў 1885 годзе і дэбютавала ў сталіцы Расійскай імперыі горадзе Санкт-Пецярбург на сцэне Марыінскага тэатра, у оперы «Лакмэ».

На сцэне Метраполітэн-Опера Марыя ван Зант дэбютавала ў ролі Аміны ў «Самнамбуле» Вінчэнца Беліні 21 снежня 1891 года.

У Францыі ван Зант пазнаёмілася і пасябравала з Маснэ. Яна прымала ўдзел у хатніх канцэртах, які праходзілі ў парыжскіх арыстакратычных салонах, напрыклад у спадарыні Лемер, у якой бывалі Марсель Пруст, Элізабет Грэфюль, Рэйнальда Ан, Каміль Сен-Санс.

Выйшаўшы замуж за графа Міхаіла Чарынава, Марыя ван Зант пакінула сцэну і жыла ў Францыі. Памерла 31 снежня 1919 года ў Канах. Пахавана на могілках Пер-Лашэз.

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі ЗША
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Сапрана
Уладзімір Мікалаевіч Мясішчаў

**Уладзімір Мікалаевіч Мясішчаў** (; 11 ліпеня 1893 — ) — савецкі псіхіятр і медыцынскі псіхолаг, даследчык праблем чалавечых здольнасцяў і адносін, заснавальнік ленінградскай (пецярбургскай) школы псіхатэрапіі. Быў вучнем У. М. Бехцерава і А. Ф. Лазурскага. Член-карэспандэнт АПН СССР.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1
Мурынскі ручай

**Мурынскі ручай** — правы прыток ракі Охта. Бярэ пачатак паблізу лесапарку «Сасноўка», перасякае праспекты Святланаўскі, Грамадзянскі, Руставелі і ўпадае ў раку Охта на 17,5 км вышэй вусця ля паўночнай канцавіны Піскароўскага праспекта. Даўжыня — 8,7 км, плошча басейна — 41 км². Тэрыторыя на поўнач ад Мурынскага ручая — раён масавага будаўніцтва.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Рэкі і каналы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Басейн Нявы
Мурзінка (прыток Нявы)

**Мурзінка** — рака ў Ленінградскай вобласці, левы прыток Нявы, упадае ў яе за 25 км вышэй вусця, у раёне Рыбацкага. Даўжыня — каля 5 км; шырыня 1-3 м, ля вусця 5-6 м, пры падпоры 12-15 м; пераважная глыбіня каля 0,5 м; плошча басейна — 26 км². Расход вады ля вусця 0,2 м³/с. У ніжнім цячэнні (2,5 км) цячэ па прадольнай упадзіне з забалочаным дном і ўяўляе сістэму невялікіх сподакападобных пашырэнняў, злучаных пратокамі. Ад Мурзінкі паходзіць назва Мурзінскай вуліцы.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Рэкі і каналы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Прытокі Нявы
Віктар Міхайлавіч Арэшнікаў

**Віктар Міхайлавіч Арэшнікаў** (;  — ) — савецкі мастак-жывапісец, педагог, майстар партрэта. Народны мастак СССР (1969). Лаўрэат двух Сталінскіх прэмій трэцяй ступені (1948, 1950).

## Біяграфія 
Віктар Арэшнікаў нарадзіўся 7 (20) студзеня 1904 года ў Пермі. У 1918 годзе вучыўся ў Пермі, у прыватнай мастацкай школе І. І. Туранскага, затым у Пермскіх вышэйшых мастацка-прамысловыя майстэрняў (з 1921 — Пермскі мастацкі тэхнікум) у У. А. Абаленскага. У 1927 годзе скончыў ВМАТЭІН ў Ленінградзе, майстэрня К. С. Пятрова-Водкіна. У 1936 годзе скончыў аспірантуру Інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна, майстэрня І. І. Бродскага.

Жывапісец, аўтар жанравых, гісторыка-рэвалюцыйных карцін, партрэтаў, нацюрмортаў, пейзажаў. Падчас Вялікай Айчыннай вайны знаходзіўся ў эвакуацыі і працягваў шмат працаваць, ствараў агітацыйныя антыгітлераўскай плакаты, пано, малюнкі для газет, партрэты, карціны, эцюды.

У 1930—1987 гадах выкладаў у Інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна, кіраўнік творчай майстэрні манументальнага жывапісу (1948—1950). З 1953 па 1977 гады — рэктар інстытута. Кандыдат мастацтвазнаўства (1937). Доктар мастацтвазнаўства (1948). Прафесар (1949). Кіраваў творчай майстэрняй жывапісу Акадэміі мастацтваў СССР у Ленінградзе (з 1960).

Персанальныя выставы мастака адбыліся ў Ленінградзе (1954, 1974, 1985) і Маскве (1975). У 1989—1992 гадах ужо пасля смерці мастака яго творы з поспехам былі прадстаўлены на выставах і аўкцыёнах рускага жывапісу L 'Ecole de Leningrad ў Францыі.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1.

Катэгорыя:Мастакі-сацрэалісты Расіі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты СССР
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Расіі
Катэгорыя:Правадзейныя члены Акадэміі мастацтваў СССР
Катэгорыя:Педагогі СССР
Музей цыркавога мастацтва (Санкт-Пецярбург)

**Санкт-Пецярбургскі музей цыркавога мастацтва** — першы ў свеце музей, прысвечаны гісторыі цырка. Музей размешчаны ў будынку Вялікага Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага цырка на Фантанцы. У цяперашні час дзверы музея на Фантанцы зачыненыя ў сувязі з капітальным рамонтам будынка цырка. Экспазіцыя пераехала ў гасцініцу «Дом артыстаў цырка» па адрасе вул. Інжынерная, д. 6., дзе працуе ў фармаце выстаўкі і бібліятэкі.

У 1928 годзе ў будынку цырка на Фантанцы адчыніў свае дзверы першы ў свеце Музей цыркавога мастацтва. Яго заснавальнікам быў Васіль Якаўлевіч Андрэеў. Андрэеў вельмі любіў цырк і збіраў усё, што мела да яго дачыненне.

Вясной 1928 года Васіль Якаўлевіч прымаў удзел у выстаўцы «Мастацтва руху», дзе дэманстраваў старанна падабраны матэрыял па тэме цырку і эстрады. На экспазіцыю Андрэева звяртае ўвагу Гершуні — намеснік дырэктара Ленінградскага цырка па мастацкай частцы. Ён звяртаецца з дакладам да загадчыка ЦУДЦ А. М. Данкмана аб заснаванні спецыяльнага музея. 8 жніўня 1928 г. пры Ленінградскім цырку адбылося ўрачыстае адкрыццё Музея цырка і эстрады.

У цяперашні час музей налічвае каля 90 000 прадметаў захоўвання, падзеленых на калекцыі: фотатэка, відэатэка, бібліятэка, аддзел плакатаў, цыркавых брашур, газетных выразак, касцюмаў, рэквізіту.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Музеі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Цырк
Гранд-Эст

**Гранд-Эст** (, літаральна **Вялікі Усход**) — рэгіён на ўсходзе Францыі. 

Ён замяніў тры былых адміністрацыйных рэгіёны, Эльзас, Шампань-Ардэны і Латарынгію, 1 студзеня 2016 года пад папярэдняй працоўнай назвай Эльзас-Шампань-Ардэны-Латарынгія ў выніку тэрытарыяльнай рэформы, якая была прынятая французскім парламентам у 2014 годзе.

Рэгіён размешчаны на трох водных басейнах (Сена, Маас і Рэйн). Пяты па велічыні ў Францыі, ён уключае ў сябе два горных хрыбта (Вагезы і Ардэны). Мяжуе з Бельгіяй, Люксембургам, Германіяй і Швейцарыяй. 

Усход Францыі валодае багатай і разнастайнай культурай, знаходзячыся на скрыжаванні паміж раманскім і германскім светамі. Гэтая гісторыя адлюстравана ў разнастайнасці моў, на якіх там размаўляюць. Большая частка сучаснага рэгіёну Гранд-Эст лічылася Усходам яшчэ ў VIII стагоддзі, калі яна складала паўднёвую частку Франкскай тэрыторыі Аўстразіі. Горад Рэймс, дзе франкскі кароль Хлодвіг I быў ахрышчаны ў 496 годзе, пазней будзе мець цырыманіяльную ролю ў гісторыі французскай манархіі як традыцыйнае месца каранацыі каралёў Францыі. Эльзас і Латарынгія квітнелі ў сферы ўплыву Свяшчэннай Рымскай імперыі на працягу большай часткі Сярэднявечча і эпохі Адраджэння і на працягу стагоддзяў падвяргаліся канкуруючым дамаганням Францыі і Германіі.

## Найбуйнейшыя гарады 
* Страсбур
* Рэймс
* Мец
* Мюлуз
* Нансі
* Кальмар
* Труа

## Знокі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэгіёны Францыі
Фасцыяліды

**Фасцыяліды** (*Fasciolidae*) — сямейства смактуноў, якое ўключае ў сябе паразітаў, вядомых у ветэрынарыі і медыцыне як узбуджальнікі . На 2003 год вылучаюць пяць родаў. Віды сямейства паразітуюць у печані, жоўцевым пузыры і кішачніку шэрагу млекакормячых, у т.л. чалавека. Іх жыццёвы цыкл уключае  — прэснаводных малюскаў.

## Апісанне 
Дарослыя смактуны даўжынёй ад 2&nbsp;см для відаў роду  да 10&nbsp;см, як . Звычайна маюць ротавую і брушную прысоскі. Цэркарыі маюць гімнацэфалічную форму.

Кішэчнік з бакавымі адросткамі.

Гермафрадыты. Яечнікі і семяннікі разгалінаваныя. Матка размешчана спераду ад яечніка, полавая адтуліна каля брушной прысоскі.

Развіццё з удзелам ,  з сямейства .

## Сістэматыка 
Па дадзеных Olson *et al.* 2003  у сямействе вылучаюць пяць родаў:

* 
** 
** 
* 
** 
** 
* 
** 
* 
** 
* 
** 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Фасцыяліды
Катэгорыя:Сямействы плоскіх чарвей