Джавана Гарцоні

**Джавана Гарцоні** (; , Аскалі-Пічэна — , Рым) — італьянская мастачка эпохі барока.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў гарадку Аскалі-Пічэна, рэгіён Марке. Дата нараджэння — 1600 год — выводзіцца з аўтографа на малюнку 1616 года, дзе пазначана, што аўтару 16 гадоў. Бацькі Джаваны родам з Венецыі; сярод сям’і былі рамеснікі, ювеліры і мастакі. Магчыма, першым настаўнікам дзяўчыны быў яе дзядзька П’етра Гайя (), які належаў да школы Джакама Пальма Малодшага. У ранніх творах Джаваны адчуваецца ўплыў гэтага мастака.

У 1620-х гадах Джавана жыла ў Венецыі з братам Матэа і наведвала школу каліграфіі Джакама Роньі (). У 1622 годзе выйшла замуж за венецыянскага мастака Тыберыа Цінеллі. Аднак шлюб працягваўся толькі год, магчыма, прычынай разводу паслужыў дадзены Джаванай зарок цноты.

У 1630 годзе Джавана разам з братам пераехала ў Неапаль, дзе працуе пад заступніцтвам Фернанда Афан дэ Рыбера і Энрыкеса, трэцяга герцага дэ Алькала-дэ-лас-Гасулес. Тым жа часам яна знаёміцца і пачынае ліставанне з калекцыянерам, мецэнатам і эрудытам Касіяна даль Паца, які дапамагае маладой мастачцы знайсці заказы ў Рыме, куды Джавана пераехала ў 1631 годзе.
, герцаг савойскі* (мініяцюра), 1635]]
, герцагіня савойская*, 1635]]
Аднак у Рыме мастачка была непрацяглы час, у 1632 годзе перасялілася ў Турын па запрашэнні Крысціны Французскай, герцагіні савойскай. Пры двары піша ў асноўным партрэты і мініяцюры, у тым ліку самой герцагіні і герцага Віктара Амадэя I. Захаваліся таксама сведчанні пра яе «пергаменты з выявамі кветак, садавіны і жывёл»; да турынскага перыяду належыць найранейшы з цяпер вядомых нацюрмортаў Гарцоні.

У 1637 годзе памірае герцаг, заступнік Джаваны, яна пакідае Турын. Пра жыццё Гарцоні ў 1637—1642 гадах вядома вельмі мала; думаюць, што ў тыя гады мастачка наведала Францыю, магчыма, і Англію. Творы французскіх, англійскіх і галандскіх мастакоў, бачаныя ў падарожжы, паўплывалі на яе пазнейшы стыль.

У 1640-х гадах Джавана пераехала ў Фларэнцыю, дзе жыла да 1651 года. Тут яе заказчыкамі былі фларэнтыйскія арыстакраты, у тым ліку Медычы. Сярод яе твораў — партрэты, мініяцюры, карціны на міфалагічныя і біблейскія сюжэты, кампазіцыі з кветак і садавіны, батанічныя замалёўкі, а таксама копіі карцін вядомых мастакоў. У Фларэнцыі Гарцоні пазнаёмілася з творчасцю , аўтара шматлікіх замалёвак флоры і фаўны, зробленых на заказ Медычы, заступнікаў навукі. Напэўна, творы гэтага майстра натхнілі Гарцоні на стварэнне ўласных твораў падобнага стылю.

У 1651 годзе Гарцоні — ужо прызнаны мастак — пераехала ў Рым. Ёй не бракавала ні заказаў, ні грошай, адзін з біёграфаў сцвярджаў нават, што яна магла папрасіць за свае творы «любую цану, якую пажадае». Напэўна, у гэты час яна стала членам рымскай гільдыі мастакоў, Акадэміі Святога Лукі, хоць не захавалася дакументаў, якія пацвярджаюць яе членства, вядома, што Гарцоні наведвала паседжанні Акадэміі.

Джавана Гарцоні памерла ў Рыме паміж 10 і 15 лютага 1670 года. Яшчэ ў 1666 годзе яна запісала ўсю сваю маёмасць Акадэміі св. Лукі, пры ўмове свайго пахавання ў яе . Умову выканалі, але надмагілле з’явілася толькі ў 1698 годзе.

## Творчасць 
Джавана Гарцоні вядома, найперш, нацюрмортамі і батанічнымі замалёўкамі. Яна была адной з першых жанчын, якія працавалі ў гэтым жанры. Яе творы, створаныя пераважна гуашшу ці тэмперай на пергаменце, дзівяць дбайнай прапрацоўкай дэталяў і тонкасцю штрыха.

У 1650-х гадах Гарцоні выяўляе шматлікія вазы з кветкамі, дэманструючы выдатнае пачуццё кампазіцыі. Відавочна таксама, што мастачка добра знаёма з марфалогіяй кветак, усе яе творы вылучаюцца абсалютнай натуралістычнай дакладнасцю.

У 1660-я гады на заказ Фердынанда II Медычы Гарцоні стварае каля дваццаці мініяцюр, якія паказваюць блюды з садавіной і гароднінай. Нягледзячы на пэўную аднастайнасць шматкроць паўтаранага матыву, Гарцоні здолела разнастаіць свае творы, уносячы ў кампазіцыі дадатковыя элементы — кветкі, птушак, насякомых. Апроч гэтага, віртуознасць мастачкі выяўляецца ў майстэрскім ужыванні святлаценю і іншых эфектаў.

Характэрная рыса многіх работ Гарцоні — своеасаблівае спалучэнне батанічнай замалёўкі, для якой важная найперш дакладнасць і дэталёвасць малюнка, з уласна жывапіснымі прыёмамі. Гэтым яе творчасць адрозніваецца ад натуралістычных замалёвак Лігоццы, з якім яе нярэдка параўноўваюць, але таксама і ад большасці мастакоў — аўтараў нацюрмортаў, для якіх навуковая дакладнасць намаляваных аб’ектаў была другаснай.

## Галерэя 

Файл:Giovanna_Garzoni00.jpg|*Фігі і жук*
Файл:Giovanna Garzoni - China Bowl with Figs, a Bird, and Cherries - WGA8490.jpg|*Кітайская ваза з фігамі, чарэшнямі і шчыглом*
Файл:Giovanna Garzoni - Chinese Porcelain Plate with Cherries - WGA8489.jpg|*Кітайскі фарфор з чарэшнямі*
Файл:Giovanna Garzoni - Figs - WGA8492.jpg|*Фігі*
Файл:Giovanna garzoni, piatto di mandorle verdi con una rosa, 1642-51 ca. (pitti) 02.JPG|*Мушмула, міндаль і ружа*
Файл:Giovanna Garzoni - Plate of Peas - WGA8493.jpg|*Блюда з бабамі*

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Жанчыны-мастакі
Катэгорыя:Мастакі барока
Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Італіі