open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сунская парча

**Сунская парча** () паходзіць з горада Сучжоў правінцыі Цзянсу КНР і разам з шуцзінь з Сычуані і юньцзінь з Нанкіна прадстаўляе «тры ўзроўні дасканаласці кітайскай парчы». Аб’ект .

## Апісанне 
Сучжоўская сунская парча ствараецца з шоўку і адрозніваецца яркай афарбоўкай, тонка прамаляваным узорам, трываласцю і мяккасцю.

Ад вытворчасці шаўковай ніткі і афарбоўкі да гатовага прадукту тканіна праходзіць больш за 20 розных тэхналагічных этапаў. Для фарбавання выкарыстоўваюцца толькі фарбавальнікі натуральнага паходжання. Структура тканіны вызначаецца «трохсаржавым перапляценнем» (.).

Сунская парча выкарыстоўваецца як для вырабу адзення, так і як аснова для твораў выяўленчага мастацтва і каліграфіі, у канцы якой у Сужчоў зарадзілася традыцыя вырабу сунцзінь. У гэты час Сужчоў з’яўляўся цэнтрам вытворчасці шоўку ў Кітаі або таксама — «тры знакамітыя парчы» ().

Катэгорыя:Сучжоў
Катэгорыя:Кітайскі шоўк
Дзень хрышчэння Кіеўскай Русі — Украіны

**Дзень хрышчэння Кіеўскай Русі — Украіны** () — нацыянальная памятная дата ва Украіне ў гонар хрышчэння Русі, якая штогод адзначаецца 15 ліпеня — у дзень памяці святога роўнаапостальнага князя Уладзіміра.

## Гісторыя 
Дзяржаўнае свята ўстаноўлена ва Украіне ў рамках святкавання 1020-годдзя хрышчэння Кіеўскай Русі ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Украіны Віктара Юшчанкі ад 25 ліпеня 2008 года № 668/2008 «Аб Дні Хрышчэнне Кіеўскай Русі — Украіны".

28 ліпеня 2023 года прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі падпісаў указ аб пераносе даты святкавання з 28 ліпеня на 15 ліпеня. Змены ўнесены ў сувязі з пераходам Праваслаўнай царквы Украіны і Украінскай грэка-каталіцкай царквы на новаюліянскі каляндар.

## Гл. таксама 
* Дзень памяці і перамогі над нацызмам у Другой сусветнай вайне 1939 – 1945
* Дзень Еўропы
* Дзень Канстытуцыі Украіны
* Дзень незалежнасці Украіны
* Дзень абаронцаў Украіны

## Зноскі 
Катэгорыя:Святы Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 2008 годзе
Катэгорыя:Святы 15 ліпеня
Катэгорыя:Святы паводле алфавіта
Паўднёва-Каралінскі ўніверсітэт паўночнай часткі штата

**Паўднёва-Каралінскі ўніверсітэт паўночнай часткі штата** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца каля горада Спартанберг, штат Паўднёвая Караліна.

З'яўляецца часткай Сістэмы Паўднёва-Каралінскага ўніверсітэта.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваная ў 1967 годзе і раней вядомая як Паўднёва-Каралінскі ўніверсітэт у Спартанберзе, установа змяніла сваю назву летам 2004 года. Яна прапануе ступень бакалаўра і магістра для студэнтаў паўночнай часткі штата і прылеглых раёнаў, з'яўляючысь часткай універсітэцкай сістэмы Паўднёвай Караліны і домам для каля 5400 студэнтаў і 340 штатных выкладчыкаў.

## Структура 
* Каледж мастацтваў, сацыяльных і гуманітарных навук
* Каледж навукі і тэхналогій
* Школа медсястрынства
* Каледж бізнесу і эканомікі
* Школа адукацыі, прадукцыйнасці чалавека і здароўя

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўднёвая Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўднёвай Караліны
Санта-Круз (Каліфорнія)

**Санта-Круз** () — горад у штаце Каліфорнія, адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы горад акругі Санта-Круз. Насельніцтва — 65 541 чалавек (перапіс 2020 года).

Горад размешчаны на паўночным беразе заліва Мантэрэй, за 115 км на поўдзень ад Сан-Францыска. Тут знаходзіцца Каліфарнійскі ўніверсітэт (Санта-Круз).

## Насельніцтва 
## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Прыбярэжна-Каралінскі ўніверсітэт

**Прыбярэжна-Каралінскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Конвэй, штат Паўднёвая Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваная ў 1954 годзе як каледж, вучэльня пазней далучылася да ўніверсітэцкай сістэмы Паўднёвай Караліны і стала незалежным універсітэтам у 1993 годзе.

## Структура 
* Каледж дзелавога адміністравання
* Каледж адукацыі і сацыяльных навук
* Каледж гуманітарных навук і прыгожых мастацтваў
* Каледж дакладных навук

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўднёвая Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўднёвай Караліны
Санта-Крус (Чылі)

**Санта-Крус** (ісп.: Santa Cruz) — горад у Чылі. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнай камуны. Насельніцтва — 18 603 чалавек (2002). Горад і камуна ўваходзіць у склад правінцыі Кальчагуа і вобласці Лібертадор-Хенераль-Бернарда-О’Хігінс.

Тэрыторыя — 419,5 км ². Насельніцтва — 37 855 жыхара (2017). Шчыльнасць насельніцтва — 90,2 чал./км².

Катэгорыя:Гарады Чылі
Робі

**Робі**:
* Робі (апавяданне)
## Прозвішча 
* Марго Робі — аўстралійская актрыса
## Тапонім 
* Робі (Тэхас)
Юньцзінь

**Юньцзінь** () — парча, якая паходзіць з горада Нанкіна (КНР) і разам з сунцзінь з горада Сучжоў правінцыі Цзянсу і шуцзінь з правінцыі Сычуань якая прадстаўляе «тры ўзроўні дасканаласці кітайскай парчы». Аб’ект .

## Апісанне 
а з юньцзінь (і ў Лейпцыгу, Германія)]]
Воблачная парча ствараецца з шоўку і нітак золата і срэбра; таксама могуць выкарыстоўвацца іншыя матэрыялы — напрыклад, валокны з паўлінавага пяра. Стракаты ўзор на парчы нагадвае пёрыстыя аблокі, што асвятляюцца ўзыходзячым сонцам, што і паслужыла крыніцай яе назвы. Адной з характэрных асаблівасцяў Нанкінскай парчы з’яўляецца тое, што адценні ўзору пад рознымі вугламі гледжання ўспрымаюцца па-рознаму.

Станок для вырабу юньцзінь мае даўжыню , шырыня  і вышыню , за ім адначасова працуе двое ткачоў. Тэхналагічныя асаблівасці вытворчасці дазваляюць выпускаць на адным станку толькі парадку  палатна за працоўны дзень. Шырыня палатна складае , пры гэтым для яго пляцення патрабуецца . Працэс вырабу парчы пачынаецца са стварэння макета на лістку паперы, на якім, акрамя ўзору, пазначаецца будучае размяшчэнне нітак. Затым па створаным макеце пераплятаюць баваўняную нітку асновы з шаўковымі ніткамі ўтка, а таксама дадаюць залатыя і афарбаваныя ў розныя колеры ніткі для стварэння ўзору. Пасля ўсталявання ў XII стагоддзі мангольскай дынастыі Юань у афармленні тканіны стала мацней запатрабавана золата, і тады на аснове каляровай парчы (), якая існавала да гэтага, з’явілася юньцзінь або таксама — «тры знакамітыя парчы» ().

Катэгорыя:Кітайскі шоўк
Катэгорыя:Нанкін
Санта-Круз

**Са́нта-Крус**, **Са́нта-Круз** ( — «Святы Крыж») — складовая частка тапонімаў і антрапонімаў іспанскага паходжання.
* Санта-Круз (востраў)
* Санта-Крус — дэпартамент Балівіі
* Санта-Крус — аргенцінская правінцыя
* Санта-Крус — рака ў аднайменнай аргенцінскай правінцыі
* Санта-Крус — горад і кантон Коста-Рыкі
* Санта-Крус — чылійскі горад і камуна
* Санта-Круз — горад у Каліфорніі (ЗША)
* Санта-Круз (акруга, Каліфорнія)
**Санта-Крус** ёсць складоваю часткай іншых назоваў населеных пунктаў і адміністрацыйных адзінак:

* Санта-Крус-дэ-эль-Сейба — горада, адміністрацыйны цэнтр дамініканскай правінцыі Сейба
* Санта-Крус-дэ-Хувенціна-Росас — горад у Мексіцы
* Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ — горад на Канарскіх астравах (Іспанія)
* Санта-Крус-дэ-ла-Пальма — горад на Канарскіх астравах (Іспанія)
* Санта-Крус-дэ-ла-Сьера — горад у Балівіі
* Паўночны Санта-Крус — раён Кубы
* Паўднёвы Санта-Крус — раён Кубы

Выбітныя асобы, якія маюць імя альбо прозвішча **Санта-Крус**:
* Андрэс Санта-Крус — балівійскі ваенны і палітык.
* Франсіска-Эўхеніа дэ Санта-Крус-і-Эспеха — эквадорскі медык, палітык і пісьменнік
* Роке Санта-Крус — парагвайскі футбаліст
* Роке Гансалес дэ Санта-Крус — каталіцкі балеснік
Маскоўска-беларускі слоўнік

**«Маскоўска-беларускі слоўнік»** — перакладны слоўнік, складзены М. Гарэцкім і Г. Гарэцкім. Выдадзены ў 1918 годзе ў Смаленску, другое, дапрацаванае выданне выдадзена ў 1921 годзе ў Вільні. Змяшчае каля 4,5 тысяч слоўнікавых артыкулаў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1918 года
Катэгорыя:Кнігі 1921 года
Катэгорыя:Перакладныя слоўнікі
Катэгорыя:Гаўрыла Гарэцкі
Катэгорыя:Максім Гарэцкі
Тубіфера

**Тубіфера** (*Tubifera*) — род прасцейшых з класу Myxogastrea сямейства . Віды роду распаўсюджаныя пераважна ў лясных экасістэмах; назіраюцца на мёртвай драўніне і лісцевай падсцілцы. Насяляюць ва ўмеранай, трапічнай і экватарыяльнай зонах, выяўленыя на ўсіх кантынентах, акрамя Антарктыды. Споранашэнні роду адрозніваюцца даволі буйнымі памерамі (0,5 — 5 см), і добра прыкметныя няўзброеным вокам, асабліва ў маладым стане, калі яны маюць ярка-ружовую, цялесную або крэмавую афарбоўку. У англійскай мове вядома народная назва "mullbery slime mold " — «малінавы слізявік».

## Жыццёвы цыкл 
Як і іншыя міксаміцэты, прадстаўнікі роду маюць складаны жыццёвы цыкл. Споры прарастаюць з вызваленнем амёбоідных клетак, якія развіваюцца з утварэннем шмат’ядравага плазмодыю. Па дасягненні крытычнай масы, плазмодый пераўтвараецца ў пладовае цела — спорафор.

## Спасылкі 
* Neubert H., Nowotny W., Baumann K., Marx H. Die Myxomyceten Deutschlands und des angrenzenden Alpenraumes unter besonderer Berücksichtigung Österreichs. Bd. 1-3, Karlheinz Baumann Verlag, Gomaringen, 1993—2000.
* George W. Martin, Constantine John Alexopoulos, Marie Leonore Farr:The genera of Myxomycetes, Iowa City, 1983, ISBN 0-87745-124-9
* Henry Stempen, Steven L. Stevenson. Myxomycetes. A Handbook of Slime Molds. Timber Press, 1994, ISBN 0-88192-439-3.

Катэгорыя:Рэтыкулярыевыя
Невялічкі беларуска-маскоўскі слоўнік

**«Невялічкі беларуска-маскоўскі слоўнік»** — перакладны слоўнік, складзены Максімам Гарэцкім. Выдадзены ў 1919 годзе ў Вільні, другое, дапрацаванае выданне выдадзена ў 1921 годзе. Змяшчае каля 9 тысяч слоўнікавых артыкулаў.

## Бібліяграфія 
* Невялічкі беларуска-маскоўскі слоўнік / Максім Гарэцкі; рэдакцыя Янкі Станкеўчыка. — Вільня : Беларускае выдавецкае т-ва «Крыніца», 1919 (Друкарня «Віленскага выдавецтва»). — 261, [3] с. ; 14 см. — 7 марак
* Невялічкі беларуска-маскоўскі слоўнік / Рэд. Янкі Станкеўчыка. — 2-е выд.,стэр. — Вільня : Друк. «Віленскага выд-ва», 1921. — 264 с.

## Спасылкі 
* Невялічкі беларуска-маскоўскі слоўнік (першае выданне 1919)
* Невялічкі беларуска-маскоўскі слоўнік (другое выданне 1921)

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1919 года
Катэгорыя:Кнігі 1921 года
Катэгорыя:Перакладныя слоўнікі
Катэгорыя:Максім Гарэцкі
Беларуска-расійскі слоўнічак Каспяровіча

**«Беларуска-расійскі слоўнічак»** — перакладны слоўнік, складзены краязнаўцам Мікалаем Каспяровічам. Выдадзены ў 1925 годзе ў Віцебску Віцебскім акруговым таварыствам краязнаўства тыражом 2500 асобнікаў.

Побач з агульнаўжывальнымі беларускімі літаратурнымі словамі даволі часта сустракаюцца і навуковыя тэрміны штучнага ўтварэння, і вузкамясцовыя дыялектызмы.

## Бібліяграфія 
* Беларуска-расійскі слоўнічак / М. І. Каспяровіч. — Віцебск : выданне Віцебскага акруговага таварыства краязнаўства, 1925. — 55, [1] с. ; 18 см. — 2500 экз.

## Літаратура 
* Іван Германовіч. Мікола Каспяровіч. Жыццё і дзейнасць // Пра час «Узвышша». Матэрыялы навуковых канферэнцый, узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 1999—2002) / Рдкал.: Г. В. Запартыка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелНДІДАС. 2002 — С. 53—58. — 167 с.

## Спасылкі 
* Беларуска-расійскі слоўнічак Каспяровіча
* 

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1925 года
Катэгорыя:Перакладныя слоўнікі
Катэгорыя:Мікалай Каспяровіч
Беларуска-расійскі слоўнічак Гарэцкага

**«Беларуска-расійскі слоўнічак»** — перакладны слоўнік, складзены Максімам Гарэцкім. Выдадзены ў 1925 годзе ў Менску ў Дзяржаўным выдавецтве Беларусі. Трэцяе, пераробленае выданне ранейшага «Невялікага беларуска-маскоўскага слоўніка» (1919, 1921 год, Вільня). Выдаваўся як часовая падмога ў справе беларусізацыі БССР, да выхаду з друку больш поўнага слоўніка М. Байкова. Выданне Гарэцкага было папулярным, выйшла 15 тысяч асобнікаў. А кішэнны фармат быў зручны ў карыстанні.

## Бібліяграфія 
* Беларуска-расійскі слоўнічак = Белорусско-русский словарик / Максім Гарэцкі. — Выд. 3-е (пераробленае). — Менск [Мінск] : Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1925. — 175 с. ; 15 см. — 15000 экз. — 40 к.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1925 года
Катэгорыя:Перакладныя слоўнікі
Катэгорыя:Максім Гарэцкі
Санівейл (Каліфорнія)

**Санівейл** () — горад у акрузе Санта-Клара штата Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва — 140 081 чалавек (2010). Адзін з буйных гарадоў Крамянёвай даліны. Санівейл мяжуе з залівам Сан-Францыска з поўначы, з горадам Маўнтын-Ую на захадзе, з гарадамі Санта-Клара і Сан-Хасэ на ўсходзе і з горадам Купертына з поўдня.

Паўднёвая частка Санівейла, раёны мяжуюць з гарадамі Купертына і Лос-Альтас.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Краёвы слоўнік Чэрвеншчыны

**«Краёвы слоўнік Чэрвеншчыны»** — дыялектны слоўнік, складзены краязнаўцам Мікалаем Шатэрнікам. Выдадзены ў 1929 годзе ў Менску. Змяшчае каля 9 тысыч слоўнікавых артыкулаў, уключае агульнанародны і рэгіянальны лексічны матэрыял з 35 населеных пунктаў Пухавіцкага, Смілавіцкага і Шацкага раёнаў. Пераважная большасць слоў (прыкладна 90 %) зафіксавана ў вёсцы Старына, дзе нарадзіўся і вырас аўтар.

Мікраструктура слоўніка мае шмат агульнага з арганізацыяй слоўнікавых артыкулаў у «Віцебскім краёвым слоўніку». Рэестравыя словы фіксуюцца, як правіла, у зыходных формах. Пасля ў дужках з адпаведнай паметай нярэдка прыводзяцца і некаторыя іншыя іх формы: пры назоўніках — формы роднага склону адзіночнага ліку (або множнага, калі назоўнік pluralia tantum); павелічальныя, памяншальныя і ласкальныя формы пры якасных прыметніках:

: **Клець**, і, *ж.* — небольшой амбар для хранения зерна и разн. продуктов. Прынясі сала с клеці. *В. Старына*. Кладзі гной на поле густа, то ў клеці ня будзе пуста. *Прык. В. Дайнава, Пух. р.*
: **Клешч**, а, м. (Acarus L.) — клещ. Сабака ўсё трэцца: мусіць кляшчэ ў яго ё. *В. Старына*.

## Бібліяграфія 
* Краёвы слоўнік Чэрвеншчыны / улажыў [і аўтар прадмовы] М. В. Шатэрнік; пад рэдакцыяй М. Я. Байкова і Б. І. Эпімаха-Шыпілы ; Беларуская акадэмія навук, Аддзел гуманітарных навук, Камісія для ўкладання слоўніка жывой беларускай мовы. — Менск : Выданне Беларускай акадэміі навук, 1929. — 317, [9] с. ; 26 см. — 2000 экз.

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1929 года
Катэгорыя:Перакладныя слоўнікі
Катэгорыя:Мікалай Шатэрнік
Куперціна

**Куперціна** () — горад у акрузе Санта-Клара штата Каліфорнія, ЗША, размешчаны прыблізна за 20 км ад Сан-Хасэ і за 75 км ад Сан-Францыска. Насельніцтва — 61 000 чалавек (2019). Горад Крамянёвай даліны. Куперціна мяжуе з Санівейлам з поўначы, Санта-Кларай — з паўночнага ўсходу, з Сан-Хасэ — з усходу і паўднёвага ўсходу, з Саратогай — з поўдня і з узгоркамі Санта-Круз — з паўднёвага захаду.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Сан-Хуан-Капістрана

**Сан-Хуан-Капістрана** () — горад у акрузе Орындж, штат Каліфорнія, ЗША. Плошча — 37,024 км² (36,559 км ² — суша, 0,466 км² — вада), насельніцтва — 34593 чалавека (перапіс 2010 года). Шчыльнасць насельніцтва — 930 чал/км².

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Сан-Хуан-Батыста (Каліфорнія)

**Сан-Хуан-Батыста**, або **Сан-Хуан-Баўтыста** () — горад у акрузе Сан-Беніта, штат Каліфорнія (ЗША).Насельніцтва — 1862 чалавек (перапіс 2010 года). Горад Сан-Хуан-Баўтыста быў названы ў гонар місіі Сан-Хуан-Баўтыста. Сан-Хуан — цэнтр сельскагаспадарчага раёна.

Дом Хуана Баўтыста дэ Анза, дом генерала Хасэ Кастра і гістарычны раён Пласа-дэ-Сан-Хуан-Баўтыста з’яўляюцца нацыянальнымі гістарычнымі славутасцямі. У горадзе знаходзіцца Эль Тэатра Кампесіна.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Сан-Беніта (акруга)

**Сан-Беніта** () — акруга ў штаце Каліфорнія. Насельніцтва — 53 234 чалавекі (перапіс 2000 года). Акруговы цэнтр — горад Холістэр. Акруга Сан-Беніта была сфарміравана з частак акругі Мантэрэй у 1874 годзе.

Акруга названа ў гонар даліны Сан-Беніта. Плошча акругі — 3602,0 км², з якіх 3 597,6 км² (99,88 %) — суша і 4,4 км² (0,12 %) — вада.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Каліфорніі
Падручны беларуска-польскі слоўнік

**Падручны беларуска-польскі слоўнік** — першы беларуска-польскі слоўнік, складзены лексікографам Баляславам Друцкім-Падбярэскім. Выдадзены ў 1929 годзе ў Вільні:

:'*дармав*і*на*' [darmaw*i*na] otrzymane darmo;
:'*дараж*ы*цца*' [daraž*y*cca] drożyć;
:'*тад*ы*шні*' [tad*y*šni] ówczesny.

Беларуская частка рэестра створана на аснове найбольш папулярных у той час лексікаграфічных выданняў М. Гарэцкага, В. Ластоўскага, М. Байкова і С. Некрашэвіча.

## Бібліяграфія 
* Падручны беларуска-польскі слоўнік : (15.000 беларускіх слоў гражданкай і лацінкай) = Podręczny białorusko-polski słownik : (15.000 białoruskich słów cyrylicą i łacińskiemi literami) / Б.Друцкі-Падбярэскі; пад рэдакцыяй В. Грышкевіча. — Вільня : Віленскае выдавецтва Б.Клёцкіна, 1929. — [16], 294, [14] с. ; 18 см.

## Спасылкі 
* Падручны беларуска-польскі слоўнік

Катэгорыя:Кнігі 1929 года
Катэгорыя:Выданні Клецкіна
Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Слоўнікі польскай мовы
Катэгорыя:Беларуская лацінка
Сан-Фернанда (Каліфорнія)

**Сан-Фернанда** () — горад у даліне Сан-Фернанда, на паўночным захадзе акругі Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва - 23 564 чалавекі (перапіс 2000 года). Горад быў названы ў гонар найбліжэйшага паселішча «Mission San Fernando Rey de España», і з'яўляецца часткай ранча Каліфорнія ў «Rancho Ex-Mission San Fernando». У 1874 годзе Чарльз Мак-Лей, заснавальнік Сан-Фернанда, купіў 56000 акраў зямлі ранча.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Сан-Фернанда (даліна)

**Даліна Сан-Фернанда** () — урбанізаваная даліна ў паўднёвай частцы Каліфорніі. Акружана групай гор пад назвай "Папярочныя хрыбты". Насельніцтва - 1,76 мільёна чалавек. У даліне размешчаны больш за палову горада Лос-Анджэлес, а таксама гарады Бербанк, Глендэйл, Сан-Фернанда, Хідэн-Хілс і Калабасас.
Катэгорыя:Даліны Каліфорніі
Сан-Раман (Каліфорнія)

**Сан-Раман** () — горад у штаце Каліфорнія (ЗША). Уваходзіць у «вобласць заліва Сан-Францыска». Насельніцтва павялічылася з 22356 чалавек у 1980 годзе да 51027 у 2005.

У горадзе знаходзяцца штаб-кватэры кампаній AT&T і Chevron.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Сан-Матэа (Каліфорнія)

**Сан-Матэа** () — горад у акрузе Сан-Матэа штата Каліфорнія (ЗША). Адзін з найбуйнейшых прыгарадаў на паўвостраве Сан-Францыска. Насельніцтва — 105 661 чалавек (2020).

## Гісторыя 
У пачатку 1850-х гадоў заможныя жыхары Сан-Францыска пачалі будаваць летнія і пастаянныя дамы ў сярэдняй частцы паўвострава, якая мела больш мяккі клімат. На месцы двух ранча XVIII стагоддзя — Rancho de las Pulgas і Rancho San Mateo — утварылася паселішча, якое атрымала назву Сан-Матэа і атрымала 4 верасня 1894 статус горада.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Acherontia

**Acherontia** — род матылёў з сямейства .

## Агульная характарыстыка 
Буйныя матылі з размахам крылаў 105—135 мм. Адметнай асаблівасцю прадстаўнікоў роду з’яўляюцца грудзі з малюнкам, якія нагадваюць сабою чалавечы чэрап. Варыябельнасць афарбоўкі пярэдніх крылаў — яснасці і інтэнсіўнасці, наяўнасці цёмных палос. Заднія крылы вохрыста-жоўтыя з двума чорнымі папярочнымі палосамі. Брушка жоўтае з чорнымі кольцамі; уздоўж якіх ідзе шырокая сінявата-шэрая паласа. Хабаток кароткі.

## Віды 
Род уключае 3 віды:

* 
* 
** *Acherontia styx medusa*
* 

Файл:Acherontia_atropos_MHNT_dos.jpg|*Acherontia atropos*
Файл:Acherontia_lachesis_0202.JPG|*Acherontia lachesis*
Файл:Acherontia_styx_styx_MHNT_Female_Dos.jpg|*Acherontia styx*

## Філагенія і сістэматыка 
Першае навуковае апісанне бражніка мёртвая галава было зроблена Карлам Лінеем у яго працы «Systema naturæ», пад назвай *Sphinx atropos*. Пазней, у 1809, нямецкі энтамолаг  перанёс матылька ў створаны ім род *Acherontia*.

Род *Acherontia* вылучаюць у трыбу *Acherontiini* (*Boisduval*, 1875). Сваяцтва паміж відамі ў межах трыбы цалкам не даследавана, тым не менш, род *Acherontia* найбольш роднасны з родам , разам з якім ён і ўтварае дадзеную роднасную групу. Пры гэтым 3 віды роду *Acherontia* марфалагічна выразна адмежаваны ад роду *Coelonia*.

## Арэал 
*Acherontia atropos* — Паўднёвая, часткова і Цэнтральная Еўропа, Азорскія астравы, Афрыка, Мадагаскар, Блізкі Усход, Сірыя, Турцыя, Паўночны Іран.

*Acherontia styx* — Саудаўская Аравія, Усходняя Індыя, Усходні Аман.

*Acherontia lachesis* — Японія (астравы Хансю, Сікоку, Кюсю, Цусіма), паўвостраў Карэя, Кітай, Тайвань, Індыя, В’етнам, Шры-Ланка, Малайзія, Інданезія, Філіпіны, Непал. Вельмі рэдка сустракаецца ў межах Расіі — на поўдні Прымор’я, у Хасанскім раёне. Так, эпідэмію 1733 года народ прыпісваў з’яўленню гэтага матыля. У Іль-дэ-Франс да гэтага часу вераць, што лускавінка з крылаў гэтага матыля, трапіўшы ў вока, прычыняе слепату і магчымую хуткую гібель.
* У кінематографе гэты від матылькоў упершыню з’явіўся ў фільме Луіса Буньюэля і Сальвадора Далі — Андалузскі сабака — як адзін з сімвалаў.
* Пэўную ролю адыгрывае мёртвая галава ў фільме рэжысёра Джонатана Дэмі «Маўчанне ягнят», знятым па матывах аднайменнага рамана . Маньяк -забойца кладзе кукалку гэтага матыля ў рот сваім ахвярам. Для злачынцы яны былі сімвалам перараджэння — ён хацеў ператварыцца ў жанчыну, як кукалка ў матылька. У арыгінальным рамане злачынец выкарыстаў кукалак выгляду *Acherontia styx*, але ў кінаверсіі рамана фігуруюць кукалкі бражніка мёртвая галава .
* Міма выявы гэтага матыля не прайшлі пісьменнікі, у тым ліку і амерыканскі пісьменнік Эдгар По . Выдатны і жудаснаваты матылёк апісаны ім у аповядзе «Сфінкс». Матылёк поўзаў па павуціне на акне, а герою апавядання здавалася, што істота рухаецца па далёкіх схілах узгоркаў.
* Выдуманы гіганцкі від матыля з дадзенага роду таксама згадваецца ў фантастычным аповядзе Аляксандра Бяляева «Мёртвая галава».

## Спасылкі 
* Sphingidae of the Western Palaearctic

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Бражнікі
Сан-Матэа

**Сан-Матэа**:
* Сан-Матэа (акруга)
* Сан-Матэа (Ансаатэгі)
* Сан-Матэа (Арагуа)
* Сан-Матэа (Каліфорнія)
* Сан-Матэа (Калумбія)
* Сан-Матэа (кантон)
Сан-Матэа (акруга)

**Сан-Матэа** () — акруга ў штаце Каліфорнія (ЗША). Адміністрацыйны цэнтр — горад Рэдвуд-Сіці. Акруга ўтворана ў 1856 годзе. У яго ўвайшлі часткі тэрыторый акруг Сан-Францыска і Санта-Круз.

## Геаграфія 
Акруга Сан-Матэа размешчаны на паўвостраве Сан-Францыска на поўдзень ад горада Сан-Францыска. У паўночнай частцы акругі знаходзіцца міжнародны аэрапорт Сан-Францыска, які адміністрацыйна адносіцца да акругі Сан-Францыска, а ў паўднёвай пачынаецца Крамянёвая даліна.

Паводле дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША, агульная плошча акругі — 1919,2 км².

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Каліфорніі
Краёвы слоўнік Мазырскай акругі

**«Краёвы слоўнік Мазырскай акругі»** — нявыдадзены слоўнік, падрыхтаваны этнографам А. Крукоўскім у 1927 годзе. Быў страчаны ў гады Другой сусветнай вайны.

## Гісторыя 
Працу па збіранню вуснай народнай творчасці і матэрыялаў для геаграфічных і дыялектных слоўнікаў А. I. Крукоўскі пачаў у канцы 1926 г. Ён склаў інструкцыю па збіранні матэрыялаў для геаграфічнага слоўніка «Мазыршчына», якая была разаслана ва ўсе раённыя краязнаўчыя таварыствы. Слоўнік павінен быў зафіксаваць і даць поўнае апісанне ўсіх паселішчаў на тэрыторыі Мазырскай акругі, урочышчаў, пагоркаў, нізін, рэк, азёр, сажалак, майстэрняў, лесапільняў, помнікаў і г. д. Праўленне таварыства атрымала 320 апрацаваных у адпаведнасці з інструкцыяй картак, праз год — яшчэ 362. Яшчэ больш масавы характар набыло збіранне матэрыялаў для дыялектнага слоўніка. Пад канец 1927 г. праўленне таварыства мела картатэку, у якую было ўнесена 20 135 дыялектных слоў. А. I. Крукоўскі прыступіў да складання і ў лістападзе 1928 г. слоўнік Мазыршчыны на 10 тысяч слоў паступіў у Слоўнікавую камісію Інстытута беларускай культуры. Друкаванне яго было адкладзена, а рукапіс згубіўся ў час Вялікай Айчыннай вайны.

Катэгорыя:Літаратурныя творы 1927 года
Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Мазырская акруга
Катэгорыя:Дыялектныя слоўнікі
Physarum psittacinum

**Physarum psittacinum** — від слізевікоў сямейства . Жыве сапратрофна на драўніне іглічных дрэў і кустоў.

## Апісанне 
Споры памерам (7-) 8-10 мікрон.

Катэгорыя:Фізарум
Аблога Троі

**Аблога Троі**, **Разбурэнне Іліёна** () — старажытнагрэчаская паэма, частка эпічнага цыклу пра падзеі Траянскай вайны. Аўтарства прыпісваецца паэту Арктыну (VIII ст. да н. э.) 

## Гісторыя 
Паэма «Аблога Троі» не дайшла да нашага часу. Захавалася не болей за 10 кароткіх фрагментаў і пераказаў. Найбольш змястоўны належыць Еўтыхію Проклу (II ст. н. э.). Ён прыпісаў аўтарства Арктыну з Мілета, які жыў у VIII ст. да н. э. Сярод навукоўцаў XIX — XX стст. высоўвалася думка, што паэма была складзена пазней, у VII ст. да н. э. Яна складалася з 2 частак і завяршала апісанне падзей Траянскай вайны, але не сам «Эпічны цыкл», куды ўваходзіла. Наступныя паэмы «Вяртанні», «Адысея» і «Тэлегонія» былі прысвечаны лёсу ўдзельнікаў пасля вайны.

## Змест 
Траянцы спрачаюцца з-за Траянскага каня, пакінутага грэкамі, і вырашаюць прысвяціць яго Афіне ў гонар сваёй перамогі. Пасейдон насылае двух марскіх змеяў, якія забіваюць Лаакоана з сынамі. Эней з паплечнікамі прымае гэта за знак хуткага падзення Троі і пакідае яе. 

З наступленнем ночы грэчаскія воіны на чале Менелая і Адысея выходзяць з Траянскага каня, адчыняюць браму грэчаскай арміі, і тая ўрываецца ў горад. Троя палае. Неапталем забівае Прыяма, які хаваецца за алтаром Зеўса. Аякс Малы выцягвае з-за алтара Афіны Касандру, але гэта выклікае абурэнне яго паплечнікаў, і ён сам вымушаны хавацца за алтаром. Менелай і Адысей урываюцца ў дом Дэіфоба і забіваюць яго. Менелай знявечыць цела, а потым забірае Алену Прыгожую. Адысей забівае маленькага сына Гектара, а Неапталем палоніць Андрамаху. Грэкі прыносяць ў ахвяру Паліксену каля магільні Ахіла. Афіна заклікае багоў да помсты грэкам падчас іх вяртання.

## Спасылкі 
* THE SACK OF ILIUM (fragments) 
* Sack of Troy
* Evanthia Tsitsibakou-Vasalos Stesichorus’ Ἰλιου Περσις and the Epic Tradition

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Траянская вайна
Катэгорыя:Вершаваныя творы
Катэгорыя:Эпасы
Катэгорыя:Літаратурныя творы па сюжэтах грэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Паэзія Старажытнай Грэцыі
Краёвы слоўнік усходняй Магілёўшчыны

**«Краёвы слоўнік усходняй Магілёўшчыны»** — слоўнік, складзены I. Бялькевічам. Матэрыял для слоўніка збіраўся і апрацоўваўся ў 1925 — 1930-я гг., першапачатковая назва — **«Краёвы слоўнік Калініншчыны»**. Аднак сам слоўнік быў апублікаваны толькі ў 1970 годзе ў Мінску. Змяшчае больш за 20 тысяч слоўнікавых артыкулаў.

Адлюстроўвае лексіку гаворак жыхароў Мсціслаўскага, Крычаўскага, Клімавіцкага, Касцюковіцкага, Хоцімскага, Краснапольскага, Быхаўскага, Чэрыкаўскага, Чавускага і іншых раёнаў.

Словы і фразеалагізмы падаюцца ў алфавітным парадку з захаваннем іх гучання ў мясцовых гаворках. Пры тлумачэнні дыялектных слоў выкарыстоўваюцца звычайна літаратурныя адпаведнікі. Спецыфічна мясцовыя назвы прадметаў і з’яў тлумачацца апісальна. Пасля дэфініцыі падаюцца ілюстрацыі.

: КВАСЕ́Ц, -сца, *м. бат.* Кісліца, заячая капуста. *Які смачны квасец, мо таму і зайцы яго любяць есьці.* Ушакі Чэрык.
: КЫБЫЗОМ, *прысл.* Вытыркнуўшыся. *Ні ў голавы, ні пад бок — тырчыць кыбызом.* Палуж Краснап.
: МАКЫЎКУ ЗЬДЗЕ́ЛЫЦЬ. Акунуцца ў ваду. *Макыўку зьдзелый і вылазь з рэчкі.* Хвёдараўка Краснап.

Слоўнік I. Бялькевіча добра адлюстроўвае лексічнае багацце беларускай мовы. Напрыклад, толькі на літару А ў ім зафіксавана некалькі дзясяткаў слоў з семай «пабіць»: *аббізу́ніць, абдзяўжу́ліць, абжарыць, абсцёбаць, адбізу́ніць, адбуксы́рыць, аддубас́іць, аджву́чыць, аддзя́жыць, адпе́таваць, адпра́жыць, адпаласава́ць, адсцяга́ць, адшабасава́ць, адвазі́ць, адваля́ць, адкалату́шыць, адлупцава́ць, адпе́таць, адпру́дзіць, адпу́дзіць, адсвіста́ць, адсцёбаць, адсцяга́ць, адту́заць, адтусава́ць, адхлёпаць, адхлопаць, адхламазда́ць, адхляста́ць, адцяга́ць, адчуба́сіць, адчаса́ць, адшколіць, адшпа́рыць, атадра́ць, адця́ць.*

## Бібліяграфія 
* Краёвы слоўнік усходняй Магілёўшчыны : [больш 20 тысяч слоў з тлумачэннем іх значэння і ілюстрацыямі] / І. К. Бялькевіч ; [рэдактары, аўтары прадмовы: М. В. Бірыла, А. А. Крывіцкі ; уступны артыкул: І. К. Германовіч, Б. С. Лапаў] ; Акадэмія навук Беларускай ССР, Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа. — Мінск : Навука і тэхніка, 1970. — 509, [2] с. : карта ; 27 см.

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1970 года
Катэгорыя:Дыялектныя слоўнікі
Ірына Пятроўна Мірашнічэнка

**Ірына Пятроўна Мірашнічэнка** (; , , РСФСР — , , Расія) — савецкая і расійская актрыса, спявачка, педагог; народная артыстка РСФСР (1988).

## Біяграфія 
Нарадзілася 24 ліпеня 1942 года ў Барнауле, куды ў пачатку Вялікай Айчыннай вайны яе бацька, малодшы палітрук Пётр Ісаевіч Вайнштэйн, быў накіраваны з Масквы ў складзе 22-га запаснога стралковага палка Сібірскай ваеннай акругі. У 1944 годзе вярнулася з маці ў Маскву (бацька быў пераведзены ў штаб Сібірскай ваеннай акругі і далучыўся да сям’і пасля дэмабілізацыі ў жніўні 1945 года).

З 6 да 8 гадоў вучылася ў школе пры вучылішчы імя Гнесіных іграць на скрыпцы. Вучачыся ў школе, займалася ў студыі пры тэатры Ленінскага камсамола. Там пазнаёмілася з драматургам Міхаілам Шатровым, які быў старэйшы за яе на дзевяць гадоў. У 1960 годзе яны пажаніліся.

У 1961 годзе паступіла ў Школу-студыю МХАТ (курс В. П. Маркава). На трэцім курсе дэбютавала ў кіно ў фільме Георгія Данелія «Я крочу па Маскве».

Пасля заканчэння школы-студыі Ірыну прынялі ў МХАТ. Ролі актрысы — Маша ў спектаклі «Чайка», місіс Чыўлі ў «Ідэальным мужы», Жэня ў спектаклі «Валянцін і Валянціна», Маша ў спектаклі «Тры сястры», Даша ў «Сола для гадзін з боем», Ася ва «Удаўцы», Інга ў «Першым дні свабоды», Серафіна дэла Роза ў «Татуяванай ружы», Аркадзіна ў «Чайцы», Ранеўская ў «Вішнёвым садзе» А. П. Чэхава і многія іншыя.

Першай вялікай працай актрысы ў кіно стала роля разведчыцы Галіны Артынскай у фільме «Іх ведалі толькі ў твар» (1966). У «Андрэі Рублёве» А. А. Таркоўскага Ірына Мірашнічэнка сыграла ролю Марыі Магдаліны. Таксама знялася ў фільмах «Дзядзька Ваня», «Крамлёўскія куранты», «Прыйшоў салдат з фронту», «…І іншыя афіцыйныя асобы», «Вам і не снілася…», «Рыжы, сумленны, закаханы», «Таямніцы мадам Вонг», «Зімовая вішня» (2 і 3 часткі), «Журавіны ў цукры».

У 1972 годзе на здымках фільма «Гэта салодкае слова — свабода!» пазнаёмілася з рэжысёрам Вітаўтасам Жалакявічусам, які стаў яе другім мужам. Шлюб пратрымаўся шэсць месяцаў. Праз некалькі гадоў пачаліся адносіны з калегам па тэатры Ігарам Васільевым, праз пяць гадоў яны разышліся. Была праваслаўнай верніцай. Дзяцей не мела.

## Фільмаграфія 
* Андрэй Рублёў (1966) — *Марыя Магдаліна*
Эхінастэліум

**Эхінастэ́ліум** (*Echinostelium*)&nbsp;— род слізевікоў сямейства . Субстрат: кара жывых дрэў і кустоўя, раслінныя рэшткі.

## Апісанне 
Спарафоры ў эхінастэліума — гэта згуртаваныя або рассеяныя спарангіі на ножках (шарападобныя, белыя, крэмавыя, ружавата-карычневыя). Дыяметр каля 50 мкм, вышыня 20–1500 мкм. Перыдый тонкі, практычна цалкам знікае, але можа захоўвацца ў выглядзе невялікага «каўнерыка» каля асновы спарангія. Зрэдку бывае шчыльным і тады доўга не знікае. Ножка шылападобная, звужаная ў верхняй частцы, пашыраная каля асновы, дробнамаршчыністая, напаўпразрыстая, жоўтая, крэмавая, карычневая і запоўненая гранулярным матэрыялам. Калонка валакністая, цыліндрычная, канічная, шарападобная, сподкападобная або можа адсутнічаць. Капіліцый у выглядзе тонкай пакручастай празрыстай ніці, якая часам утварае рэдкую перыферычную сетку. Капіліцый можа адсутнічаць. Споры ў згуртаванні белыя, ледзьве ружовыя.

## Класіфікацыя 
Назва ўпершыню апублікавана ў 1873 годзе. 

Да роду *Echinostelium* адносяць 18 відаў:

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Rostafinsky, J.T. 1873. Versuch eines Systems der Mycetozoen. :1-21 — P.7

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Міксаміцэты
Дзень усынаўлення (Украіна)

**Дзень усынаўлення** () — свята Украіны, якое штогод прыпадае на 17 верасня і супадае з днём хрысціянскага свята Веры, Надзеі, Любові і іх маці Сафіі.

## Гісторыя 
Свята ўстаноўлена ва Украіне ''«...з улікам сацыяльнай значнасці ўсынаўлення ў забеспячэнні права кожнага дзіцяці на выхаванне ў сям'і, з мэтай падтрымкі і развіцця нацыянальнага ўсынаўлення...»'' у адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Украіны «Аб Дні ўсынаўлення» ад 27 лістапада 2008 г. № 1088/2008.

Аб заснаванні свята было абвешчана на Усеўкраінскім форуме ўсынавіцеляў, які прайшоў 27 лістапада 2008 года ў Кіеве.

### Змена даты 
У сувязі з рэформай царкоўнага календара ва Украіне з 2023 года 17 верасня будзе адзначацца дзень хрысціянскага свята Веры, Надзеі, Любові і маці іх Сафіі. 28 ліпеня 2023 года прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі падпісаў адпаведны ўказ аб пераносе Дня ўсынаўлення з 30 верасня на 17 верасня.

## Гл. таксама 
* Дзень памяці і перамогі над нацызмам у Другой сусветнай вайне 1939 – 1945
* Дзень Еўропы
* Дзень Канстытуцыі Украіны
* Дзень украінскай дзяржаўнасці
* Дзень незалежнасці Украіны
* Дзень абаронцаў Украіны

## Зноскі 
Катэгорыя:Святы Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 2008 годзе
Катэгорыя:Святы 17 верасня
Катэгорыя:Святы паводле алфавіта
Gymnadenia nigra

**Gymnadenia nigra** — від невысокіх архідэй.

## Апісанне 
Відавы эпітэт атрымаў з-за насычанага цёмна-чырвонага колеру. Суквецце рознакаляровае і шчыльнае, з дробнымі кветкамі з прыемным водарам. У вышыню сцябло дасягае ад 5 да 30 см і пакрыта голымі лісцем.

## Размнажэнне 
Расліна апыляецца рознымі насякомымі, многія з якіх належаць да атраду *лускакрылых* . Перыяд цвіцення — з чэрвеня па жнівень.

Катэгорыя:Ядрушка
Rusavskia elegans

**Rusavskia elegans** — лішайнік сямейства , від роду .

## Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Апісанне 
Слаявіна прыціснутая да субстрату, больш ці менш разеткападобная, да 5 см у дыяметры, рэдка больш, светла-аранжавая да цёмна-чырванавата-аранжавага, голая, без налёту, знізу светлая, прымацоўваецца ніжняй паверхняй, з выяўленай паражнінай ў сярэдзіне. Лопасці вузкія, да 1 мм шырынёй, даволі аддаленыя адна ад адной, выпуклыя да моцна ўздутых, вілкава або няправільна разгалінаваныя. Апатэцыі размешчаны ў цэнтральнай частцы слаявіны, звычайна шматлікія, да 22 мм у дыяметры, з месцамі, пры аснове звужаныя, часта сціснутыя, прыўзнятыя, плоскія з пастаянным суцэльным краем. Парафізы больш-менш разгалінаваныя, членістыя. Сумка з 8 спорамі аднолькавых памераў. Споры 9(11)-16 × (5,5)6-8(8,5) мкм, эліпсоідныя або яйцападобныя.

Фотабіёнт — зялёная водарасць з роду .

### Хімічны склад 
Характарызуецца хемасіндромам A, г. зн. пераважае парыецін, прысутнічаць целасхісцін, фалацынал, парыецінавая кіслата і эмадзін.

## Асяроддзе пражывання і распаўсюджанне 
На розных камянях, але галоўным чынам на сілікатных горных пародах ў гарах і ў палярных шыротах, рэдка на раўніне; шырока распаўсюджаны від, звычайны ў арктычных і антарктычных рэгіёнах, а таксама ў альпійскім поясе.

Від распаўсюджаны ў Еўропе, Азіі, Афрыцы, Канарскіх астравах, Паўночнай, Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы, Аўстраліі, Новай Зеландыі, Грэнландыі, Антарктыцы.

У Расіі сустракаецца паўсюдна.

## Ахоўны статус 
Від занесены ў Чырвоную кнігу Самарскай вобласці.

## Лішайнік і космас 
У 2008 годзе праводзіўся эксперымент на МКС, у рамках якога кантэйнер з рознымі мікраарганізмамі на працягу 18 месяцаў знаходзіўся ў адкрытым космасе, у беспаветранай прасторы і падвяргаўся ўздзеянню ультрафіялету і рэнтгенаўскага выпраменьвання Сонца. *Xanthoria elegans* перажыла эксперымент лепш за ўсіх: «У космасе яна запала ў спячку, чакаючы больш спрыяльных умоў, а, вярнуўшыся на Зямлю, зноў стала расці. Ва ўмовах вакууму вада ў ёй адразу ж выпарылася, яе не забіў смяротны ўльтрафіялет Сонца, і нават рэнтгенаўскае і гама-выпраменьванне касмічных прамянёў, якія разбураюць ДНК і ўносяць у яго мноства мутацый, не прынеслі ёй бачнай шкоды».
, Краснаярск.]]

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Botany Photo of the Day: *Xanthoria elegans*

Катэгорыя:Целасхіставыя
Dysauxes famula

**Dysauxes famula**&nbsp;— від матылёў з сямейства .

## Распаўсюджанне 
Від распаўсюджаны ў Паўднёвай і Цэнтральнай Еўропе, Малой Азіі, на Блізкім Усходзе, Каўказе, у Іране, Сярэдняй Азіі ды на Далёкім Усходзе.

## Падвіды 
* *Dysauxes famula famula*
* *Dysauxes famula gravis* Ignatyev & Zolotuhin, 2006 (Далёкі Усход)

## Спасылкі 
* Lepiforum.de

Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1836 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Матылі
Лакавіца ліловая

**Лакавіца ліловая** (*Laccaria amethystina*) — від грыбоў сямейства . Расце ў лясах на вільготнай глебе.

## Біялагічнае апісанне 
Капялюшык 2-5 см дыяметрам, у маладосці паўшарападобны, пазней становіцца плоскім. Афарбоўка спачатку ліловага колеру, затым, з узростам, выліньвае.

Пласцінкі тоўстыя, вельмі рэдкія, ліловага колеру, у сталым узросце бялёса-сопкія, спускаюцца па ножцы.

Ножка 5-7 см даўжыні, ліловая, падоўжна паласатая, жорсткая, поўная.

Мякаць светла-фіялетавая, вадзяністая, на смак саладкаватая.

Споравы парашок белы.

Споры шарападобныя, шыпаватыя.

## Ядомасць 
Грыб ядомы, чацвёртай катэгорыі. У ежу ўжываюць толькі капялюшыкі ў свежым выглядзе.

## Літаратура 
* 
* *Ф. В. Фёдоров* Грибы (издание третье) 1990

## Спасылкі 
* 
* Index Fungorum

Катэгорыя:Агарыкальныя
Катэгорыя:Ядомыя грыбы
Уладзімір Фёдаравіч Каласкоў

**Уладзімір Фёдаравіч Каласкоў** (нар. , Пермская вобласць, РСФСР — ) — расійскі баскетбольны трэнер. Заслужаны трэнер Расіі.

## Біяграфія 
У 1976 годзе скончыў Сібірскі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры і спорту. У 1983 годзе пераехаў з Цюмені ў Свярдлоўск, дзе пачаў трэнерскую кар’еру ў камандзе «Уралмаш».

У студзені 2014 года падпісаў кантракт з жаночай камандай «Мінск-2006». Каманда з ім стала чэмпіёнам Беларусі ў сезоне 2013/14.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Владимир Колосков: «Если тренер кричит во время матча, значит, он молчал на тренировке» 

Катэгорыя:Баскетбольныя трэнеры Расіі
Катэгорыя:Трэнеры ЖБК «Цмокі-Мінск»
Катэгорыя:Заслужаныя трэнеры Расіі
Катэгорыя:Трэнеры УГМК Екацярынбург
Катэгорыя:Трэнеры «Надзежды» Арэнбург
Катэгорыя:Трэнеры ЖБК «Дынама» Новасібірск
Катэгорыя:Трэнеры ЖБК «Казаначка» Казань
Катэгорыя:Выпускнікі Сібірскага дзяржаўнага ўніверсітэта фізічнай культуры і спорту
Taxi Maxim

Кампанія Максім з'яўляецца адной з вядучых сусветных службаў заказу паездак.  

З 2003 года Максім распрацоўвае інавацыйныя тэхналогіі для замовы паездак, грузаперавозак, пакупкі і дастаўкі, дапамогі на дарозе.

Па стане на 2022 год Maxim працуе больш чым у тысячы гарадоў у 18 краінах свету. Канпур у Індыі стаў тысячным горадам аперацыі Maxim.

## Зноскі
Ярыгіна

**Ярыгіна** — жаночая форма прозвішча *Ярыгін*, тапонім.

## Вядомыя носьбіты 
* Антаніна Васілеўна Ярыгіна, савецкая ўкраінская балерына, балетмайстар і педагог

## Тапонім 
### Беларусь 
* Ярыгіна (Гарадоцкі раён)
### Расія 
* Ярыгіна (Сычоўскі раён)
Фердынанд Раймунд

**Фердынанд Раймунд** (, сапраўднае імя **Фердынанд Якаб Райман** (; ,  — , Потэнштайн) — аўстрыйскі акцёр, тэатральны рэжысёр і драматург.

## Біяграфія 
Фердынанд Раймунд — сын багемскага токара. Пасля смерці бацькі ў 1804 годзе праходзіў навучанне ў прыдворнай кандытарскай (сучасны Дэмель) і там завёў першыя знаёмствы ў тэатральных колах, а затым кінуў працу, каб стаць акцёрам. У 1808 годзе ён далучыўся да трупы вандроўных камедыянтаў і разам з імі гастраляваў па правінцыі. У 1814 годзе Раймунд вярнуўся ў Вену і з поспехам гуляў у Тэатры ў Ёзэфштаце, дзе выканаў ролю Франца Маора ў «Разбойніках» Шылера. У 1817 годзе перайшоў у трупу Леапольдштацкага тэатра, а ў 1828—1830 гадах кіраваў гэтым тэатрам і паспрабаваў сябе ў якасці рэжысёра.

У 1823 годзе адбылася прэм’ера яго першай п’есы «Майстар барометраў на чароўным востраве». Раймунд таксама вядомы дзякуючы п’есам «Дыямент каралеўскага прывіда» (ням.: Der Diamant des Geisterkönigs, 1824), «Дзяўчына з краіны фей, або Селянін-мільянер» (ням.: Das Mädchen aus der Feenwelt oder Der Bauer als Millionä Альпаў, або Чалавеканенавіснік" (ням.: Der Alpenkönig und der Menschenfeind, 1828) і «Раставальнік» (ням.: Der Verschwender, 1834), напісанымі ў традыцыях аўстрыйскага народнага тэатра.

У ноч з 29 на 30 жніўня 1836 гады, пасля ўкусу сабакі, якую ён памылкова палічыў шалёнай, пусціў сабе кулю ў рот, аднак памёр не адразу, а толькі 5 верасня.

Быў зяцем драматурга і пісьменніка Іозефа Алоіса Глейха.

Катэгорыя:Акцёры Аўстрыі
Катэгорыя:Акцёры XIX стагоддзя
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Аўстрыі
Катэгорыя:Драматургі Аўстрыі
Катэгорыя:Драматургі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Застрэліліся
У Чжэнь

**У Чжэнь** (1280 — 1354) — вядомы кітайскі мастак часоў дынастыі Юань.

## Біяграфія 
Паходзіў з нашчадкавай чыноўніцкай сям’і У. Нарадзіўся ў мястэчку Вейтан блізу г. Цзясіна ў сучаснай правінцыі Чжэцзян. Атрымаў добрую адукацыю, у прыватнасці вучыўся ў вядомага тагачаснага філосафа Лю Тяньцзы. Зрэшты адмовіўся ад афіцыйнай кар’еры, што тлумачылася яго непрыманнем мангольскага рэжыму. Пасяліўшыся ў г. Улін, што размяшчаўся на месцы сталіцы дынастыі Паўднёвая Сун, захопленай і спустошанай мангольскай арміяй. Пасля вяртаецца ў родны горад, дзе жыў адасоблена, займаючыся чытаннем кніг і жывапісам. Памёр у 1354 годзе.

## Творчасць 
Спадчыну У Чжэня складаюць каля 15 работ. Працаваў у жанрах шань-шуй (山水, «Жывапіс і малюнак гор і вод») і «жывапісу бамбука» (мо-чжу 墨竹).

Як пейзажыст У Чжэнь лічыцца паслядоўнікам знакамітых майстроў Х стагоддзя  і , уплыў якіх прасочваецца ў шэрагу яго прац, у прыватнасці ў скрутках «Вясновы світанак над празрыстай ракой» і «Змёрзлыя гусі сярод трыснягу».

Мастак выкарыстаў альтэрнатыўныя схемы пабудовы сцэн і асаблівыя жывапісныя прыёмы, спалучэнні якіх дазвалялі перадаць розны настрой, як гэта можна зразумець на прыкладзе параўнання трох яго гарызантальных скруткаў у манахромнай тэхніцы на паперы, вядомых пад агульнай назвай «Рыбалка» або іншая назва «Лоўля рыбы».

Да ліку найбольш вядомых твораў У Чжэня, выкананых у жанры «Жывапіс бамбука», адносіцца скрутак «Бамбук і нахільны камень» і і альбомны ліст «Бамбук», якія пацвярджаюць справядлівасць характарыстыкі гэтага майстра як яркага спадчынніка Вэнь Туна, заснавальніка «класічнага» варыянту дадзенага кірунку. Пры гэтым у жывапісе У Чжэня канчаткова зацвердзілася адна са стандартных у далейшым кампазіцый мо-чжу — спалучэнне бамбука і камянёў.

## Літаратура 
* Cahill J. Hills Beyond a River, Chinese Paintings of the Yuan Dynasty 1279—1368. N.Y., 1974

Катэгорыя:Мастакі Кітая
Катэгорыя:Юаньскія мастакі
УГМК Екацярынбург

**УГМК** — расійскі жаночы баскетбольны клуб з Екацярынбурга, Расія.

## Гісторыя 
У 1938 году бала прынята пастанова пра стварэнне жаночай баскетбольнай каманды пры Уральскім заводзе цяжкага машынабудавання. Каманда атрымала назву «Зеніт».

## Назвы 
* Зеніт (1938—1958)
* Труд (1958—1960)
* Уралмаш (1960—2000)
* Уралмаш-УГМК (2000—2001)
* УГМК (з 2001)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Расіі**
*  **Чэмпіён (16)**: 2002, 2003, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2023.
*  **Сярэбраны прызёр (7)**: 1997, 1999, 2000, 2001, 2004, 2006, 2022.
*  **Бронзавы прызёр (6)**: 1994, 1996, 1998, 2005, 2007, 2008.

**Кубак Расіі**
*  **Уладальнік (10)**: 2005, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2017, 2019, 2023.
*  **Фіналіст (3)**: 2004, 2006, 2008.

**Суперкубак Расіі**
*  **Уладальнік (2)**: 2021, 2022.

## Трэнеры 
* Уладзімір Фёдаравіч Каласкоў (1983—1985, 1986—1988, 1992—1994, 1996—2002, 2004—2006)

## Легіянеры 
*  Вольга Падабед (2004—2005)
*  Алена Леўчанка (2011—2012)
*  Сью Бёрд (2012—2014)
*  Брытні Грайнер (2015—2022)
*  Яна Галякова (2021)
*  Александрыя Бэнтлі (з 2021)
*  Марыя Адашчык (2022)
Філактэт

**Філактэт** () — герой старажытнагрэчаскай міфалогіі, выхадзец з Фесаліі. 

Філактэт з'яўляўся паплечнікам Геракла і ўзвёў для яго вогнішча, калі той вырашыў растацца з жыццём. За гэта Геракл падараваў яму свой лук с атручанымі стрэламі, які не меў промахаў. 

Філактэт няўдала сватаўся да Алены Прыгожай, і пасля яе выкрадання Парысам падтрымаў Менелая. Адплыў у Трою для ўдзела ў вайне з 7 караблямі. Аднак па дарозе падчас ахвярапрынашэння Апалону на востраве Тэнедас быў укушаны змяёю. Яго высадзілі на Лемнасе, дзе ён працягваў пакутваць ад раны. 

На 10 год Траянскай вайны грэкі атрымалі прароцтва, быццам бы здолеюць перамагчы, калі вярнуць Філактэта. Адысей і Дыямед адправіліся за ім на Лемнас. Філактэт апынуўся ў глыбокім сне, падчас якога быў загоены Махаонам. Каля Троі ён забіў Парыса. 

Пасля заканчэння Траянскай вайны трапіў у паўднёвую Італію, дзе яму прыпісвалі заснаванне некалькіх калоній.   

## Спасылкі 
* Philoctetes
* PHILOCTETES IN GREEK MYTHOLOGY

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Удзельнікі Траянскай вайны
Надзежда Арэнбург

**Надзежда** — расійскі жаночы баскетбольны клуб з Арэнбурга, Расія.

## Гісторыя 
Клуб быў заснаваны ў 1994 годзе і пачаў выступ у Першай лізе чэмпіянату Расіі. У 2000 годзе арэнбургская «Надзежда» увайшла ў эліту расійскага баскетбола і стала ўдзельнікам чэмпіянату Суперлігі.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Расіі**
*  **Сярэбраны прызёр (3)**: 2014, 2015, 2016.
*  **Бронзавы прызёр (8)**: 2010, 2011, 2012, 2013, 2017, 2018, 2019, 2020.

**Кубак Расіі**
*  **Уладальнік**: 2021.
*  **Фіналіст (3)**: 2011, 2012, 2014.

**Суперкубак Расіі**
*  **Фіналіст**: 2021.

## Трэнеры 
* Уладзімір Фёдаравіч Каласкоў (2003—2004, 2008—2011)

## Легіянеры 
*  Алена Рынкевіч
*  Жанна Гарадзецкая (2004—2010)
*  Юлія Рыцікава (2005—2007)
*  Анастасія Верамеенка (2005—2012, 2020)
*  Вольга Масілёнене (2005—2006, 2007—2008)
*  Алена Новікава (2006—2007)
*  Таццяна Троіна (2009—2010)
*  Кацярына Сныціна (2009—2011)
*  Александрыя Бэнтлі (2017—2018)
*  Марыя Крыжаноўская (з 2023)
Паліксена

**Паліксе́на** () — гераіня Эпічнага цыкла, прысвечанага Траянскай вайне. Дачка траянскага валадара Прыяма.

У пачатку вайны Паліксена і яе брат Троіл трапілі ў засаду Ахіла. Троіл схаваўся ў храме Апалона, але быў знойдзены і забіты. Паліксена выратавалася. 

На дзесяты год вайны, пасля канфлікта Ахіла з Агамемнанам, Паліксена прапанавала Ахілу сустрэчу ў храме, дзе загінуў яе брат. Ахіл быў зацікаўлены дзяўчынай і пагадзіўся. Падчас перамоваў ён прызнаўся ёй, што можа быць забіты ў пяту. Гэта падслухаў Парыс, які стрэліў у Ахіла з лука і смяротна параніў у пяту.

Дух Ахіла звярнуўся да яго сына Неапталема з патрабаваннем прынесці Паліксену ў ахвяру. Пасля падзення Троі яна была забіта па адной версіі — на магіле Ахіла, па другой версіі — на ўзбярэжжы Фракіі.  

## Спасылкі 
* Polyxena  

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Удзельнікі Траянскай вайны
Дынама Новасібірск (жаночы баскетбольны клуб)

**Дынама** — расійскі жаночы баскетбольны клуб з Новасібірска, Расія. Быў заснаваны Генрыхам Прыматавым на базе Новасібірскага электратэхнічнага інстытута (НЭТІ).

## Назвы 
* зборная НЭТІ (1955—1959)
* «Буравеснік» (1960—1962)
* «Сібірачка» (1962—1966)
* «Дынама» (1966—2001)
* «Дынама-Энергія» (2001—2008)
* «Дынама-ГУУС» (2008—2015)
* «Дынама» (з 2015)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Расіі**
*  **Сярэбраны прызёр (2)**: 1993, 1994.
*  **Бронзавы прызёр (3)**: 1999, 2001, 2003.

## Трэнеры 
* Уладзімір Фёдаравіч Каласкоў (2011—2012)

## Легіянеры 
*  Вольга Падабед (2005—2006)
*  Кацярына Сныціна (2006—2007)
*  Наталля Марчанка (2006—2008)
*  Джыліян Алейн (2020—2021)