Валерыян Харкевіч

**Валерыян Харкевіч** (Walerian Charkiewicz, нар. 1890 у Вільні, памёр 24 чэрвеня 1950 у Лондане) — польскі (віленскі) гісторык, палітычны журналіст, паэт, афіцэр запаса медыцынскай службы Войска Польскага.

## Біяграфія 
Валерыян Харкевіч нарадзіўся ў Вільні і быў выпускніком Віленскага ўніверсітэта (на той час - Універсітэт Стэфана Баторыя), дзе вывучаў філалогію. У 1928 годзе ён атрымаў доктарскую ступень пад кіраўніцтвам Казімежа Хадыніцкага. Палітычна быў звязаны з кансерватыўным колам віленскай газеты «Słowo», для якой пісаў у міжваенны перыяд, і ў рэшце рэшт стаў — разам з Мар'янам Здзяхоўскім, Вінцэнтам Лютаслаўскім, Уладзіславам Студніцкім, Канстанцінам Шыхоўскім і Зыгмунтам Юндзілам — адным з галоўных калумністаў, якія вызначалі кансерватыўную лінію газеты. У «Слове» В. Харкевіч публікаваў свае крытычныя і літаратурныя калонкі, прысвечаныя ў асноўным творчасці Адама Міцкевіча. Гэтая газета таксама публікавала серыйнымі часткамі "Віленскі крымінальны раман", напісаны Юзафам Мацкевічам, Ежы Вышамірскім і Валерыянам Харкевічам пад зборным псеўданімам "Феліцыя Раманоўская", які быў сатырай на бягучыя падзеі ў міжваеннай Вільні. Гэты раман быў апублікаваны таксама ў выглядзе кнігі ў Вільні ў 1933 годзе. У 1939 годзе Харкевіч працаваў у Ваенна-гістарычным бюро ў якасці цывільнага чыноўніка, які атрымліваў аплату з матэрыяльных пазык. Узначальваў Навуковую майстэрню ў Вільні  .

Удзельнічаў у Вераснёўскай кампаніі 1939 года. Затым знаходзіўся ў савецкім палоне — з 1939 года ў лагеры ў Казельску, а з 1940 года ў лагеры для ваеннапалонных НКУС у Гразаўцы. З 17 снежня 1941 года служыў у Камандаванні Польскіх узброеных сіл у СССР начальнікам Асобнага гістарычнага аддзела, а пасля эвакуацыі арміі Андэрса з СССР — на той жа пасадзе ў Камандаванні Войска Польскага на Усходзе. У кастрычніку 1944 года, у выніку рэарганізацыі архіўна-гістарычнай службы, стаў начальнікам Архіва і Палявога музея № 1, які знаходзіўся ў Кейсарыі (падмандатная Палестына), а пазней у Неапалі. На гэтай пасадзе ён заставаўся да восені 1946 года.

Пасля вайны эміграваў у Вялікабрытанію. Быў першым рэдактарам штотыднёвіка «Od A do Z». Як гісторык, у даваенны перыяд ён засяроджваўся на рэлігійных адносінах у Вялікім княстве Літоўскім у XVI і XVII стагоддзях, па гісторыі ліквідацыі Уніі ў XIX стагоддзі, гісторыі Слонімшчыны, пазней на  польскай ваеннай гісторыі падчас Другой сусветнай вайны. Ягоныя біяграфічныя нарысы (напрыклад, пра Плацыда Янкоўскага, Міхала Баброўскага) адзначаюцца глыбокім псіхалагізмам, дакладным упісаннем лёсу даследаванай асобы ў кантэкст гістарычнай эпохі. Яго творчасць дагэтуль адносна слаба запатрабаваная ў Польшчы, бо пераважна датычыць гісторыі Беларусі і Усходняй Літвы, і амаль зусім невядомая ў Беларусі.

## Выбраныя творы 
** *Placyd Jankowski = (John of Dycalp) : życie i twórczość,* Wilno 1928.
** *Bez steru i busoli: sylwetka ks. prof. Michała Bobrowskiego,* Wilno 1929.
** *Scypion ruski. Konstanty Iwanowicz Ostrogski*, 1929.
** *O mistrzu Andrzeju i Matce Makrynie*,  1935.
** *Ostatnie lata alumnatu papieskiego w Wilnie*, Wilno 1929.
** *U grobu unji kościelnej*, Kraków 1926.
** *Zmierzch unji kościelnej na Litwie i Białorusi*, Wilno 1929.
** *Wileńska powieść kryminalna*, Wilno 1933.

## Ордэны і ўзнагароды 
* Залаты Крыж Заслугі (11 лістапада 1937 г.) 

## Глядзіце таксама 
Катэгорыя:Вайскоўцы Арміі Андэрса
Катэгорыя:Памерлі ў 1950 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1890 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі абароны Польшчы ў 1939 годзе
Катэгорыя:Публіцысты Польшчы
Катэгорыя:Паэты Польшчы
Катэгорыя:Выпускнікі Універсітэта Стэфана Баторыя