open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Помнікі ахвярам Халакоста

**Помнікі ахвярам Халакоста** — мемарыяльныя збудаванні, устаноўленыя ў памяць ахвяр Халакоста — яўрэяў, цыган і іншых меншасцей, якія падвяргаліся пераследу і знішчэнню з боку нацыстаў іх саюзнікаў і калабарацыяністаў у гады Другой сусветнай вайны.

Існуюць тысячы помнікаў, прысвечаныя ахвярам нацысцкіх пераследаў і масавых забойстваў. Новыя помнікі з'яўляюцца штогод. Навукоўцы абагульняюць звесткі пра помнікі ахвярам Халакоста з канца 1960-х гадоў.

## Гісторыя 
Самыя першыя помнікі (напрыклад, у Майданаку ў 1953 годзе і ў памяць паўстання ў Варшаўскім гета ў 1948 годзе) сімвалізавалі супраціў генацыду. Другая хваля стварэння мемарыялаў была прысвечана ахвярам канцэнтрацыйных лагераў, напрыклад у Польшчы ў Асвенціме, у Бельгіі ў Брэендонку і ў Чэхаславакіі ў Тэразіне. У гэтым выпадку ініцыятары сутыкнуліся з праблемай захавання аўтэнтычных аб'ектаў, паколькі многія лагеры былі разбураны ці перабудаваны.

Новы этап, прыкладам якога з'яўляецца мемарыял у Дахау, створаны ў 1950-я гады, характарызуецца тым, што выжылыя працавалі ў цесным кантакце з дзяржаўнымі арганізацыямі і шляхам міжнародных конкурсаў шукалі найлепшыя формы ўвасаблення. Фактычна менавіта ў гэты перыяд былі закладзены асновы падыходу да адлюстравання Халакоста ў мемарыяльных збудаваннях.

Першы мемарыял Халакоста быў створаны ў траўні 1943 года на тэрыторыі канцлагера Майданак. Яўрэйская сімволіка амаль не выкарыстоўвалася ў мемарыялах у канцлагерах да 1960 года, калі маштабы генацыду сталі публічна абмяркоўвацца. Першыя сімвалы былі ўзятыя з пазначэнняў, што прымяняліся ў канцлагерах: калючы дрот, каравульныя вышкі, знакі сегрэгацыі зняволеных. Пасля дадаліся сімвалы больш звязаныя канкрэтна з Халакост: напрыклад, вагоны і рэйкі, якія абазначаюць дэпартацыю, жоўтая зорка, менора і іншыя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Sybil Milton. In Fitting Memory: The Art and Politics of Holocaust Memorials / ed. Ira Nowinski. — Wayne State University Press, 1991. — 341 p. — ISBN 9780814320662.
* James Edward Young. The Texture of Memory: Holocaust Memorials and Meaning. — Yale University Press, 1993. — 398 p. — ISBN 9780300059915.
Лілія Станіславаўна Ананіч

**Лíлія Станіслáваўна Анáніч**, народжаная **Яцэвіч** (нар. , в. Леванова, , Мінская вобласць, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Міністр інфармацыі Беларусі (2014—2017).

## Біяграфія 
Нарадзілася 2 студзеня 1960 года ў вёсцы Леванова Барысаўскага раёна Мінскай вобласці. Бацька, Станіслаў Іосіфавіч Яцэвіч, працаваў дырэктарам школы. Маці, Вольга Гаўрылаўна Яцэвіч, працавала ў гэтай жа школе настаўніцай беларускай мовы і літаратуры. Акрамя Ліліі, у сям’і было яшчэ трое дзяцей.

Да сёмага класа вучылася ў сярэдняй школе ў в. Леванова. У 1983 годзе скончыла факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Журналістыка», у 2000 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзелавое адміністраванне».

У 1983-1984 гадах працавала фотакарэспандэнтам мінскай раённай газеты «Шлях камунiзму».

У 1984-1992 гадах — рэдактар, старшы рэдактар Навукова-даследчага інстытута сродкаў аўтаматызацыі (г.Мінск). У 1992-1996 гадах — рэдактар, галоўны спецыяліст, намеснік начальніка ўпраўлення сродкаў масавай інфармацыі Міністэрства культуры і друку Беларусі.

У 1996-2001 гадах была намеснікам начальніка, начальнікам інфармацыйна-аналітычнага ўпраўлення Дзяржаўнага камітэта Беларусі па друку.

У 2001-2003 гадах — намеснік міністра інфармацыі Беларусі, з 2003 года — першы намеснік міністра інфармацыі.
 
У чэрвені 2014 года назначана міністрам інфармацыі Рэспублікі Беларусь.

16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склала свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджана на пасадзе міністра.

28 верасня 2017 года вызвалена ад пасады міністра інфармацыі Беларусі.

У 2019 годзе абрана дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання ад Барысаўскай сельскай акругі № 63. З’яўляецца намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па правах чалавека, нацыянальных адносінах і сродках масавай інфармацыі.

## Крытыка 
У 2017 годзе палітолаг Вольф Рубінчык заўважыў, што ў 2003 годзе Л. Ананіч «прыбудавалася» ў якасці сааўтаркі да кнігі кандыдата філалагічных навук В. Вараб'ёва, прысвечанай СМІ ў Беларусі, не ўнёсшы дастатковага творчага ўкладу: «здаецца, тагачасная намміністра... лоўка скарыстала сваё службовае становішча».

## Погляды і выказванні 
У пачатку лістапада 2021 года Лілія Ананіч у эфіры ток-шоу «Будні» на «Альфа-Радыё» заявіла, што *«публікацыі, у якіх пад выглядам навуковых разваг фарміруецца пэўная думка і пункт гледжання»* патрэбна адносіць да экстрэмісцкіх матэрыялаў.

## Сям’я 
* Муж — Пётр Ананіч, скончыў фізіка-­матэматычны факультэт БДУ.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Міністры інфармацыі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза жанчын
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Сяргей Пятровіч Папкоў (нар. 1957)

**Сяргей Пятровіч Папкоў** (, в. Расна , БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь (2014—2018).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1957 годзе ў вёсцы Расна Горацкага раёна Магілёўскай вобласці. У 1983 годзе скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут, у 1999 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Спецыяльнасць па адукацыі — аўтаматычная электрасувязь; эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве.

У 1975—1977 гадах служыў у радах Савецкай Арміі.

У 1983—1988 гадах — інжынер, старэйшы інжынер, начальнік станцыйнага ўчастка Заводскага лінейна-станцыйнага цэха Мінскай гарадской тэлефоннай сеткі.

У 1988—1996 гадах працаваў намеснікам начальніка Фрунзенскага лінейна- станцыйнага цэха Мінскай гарадской тэлефоннай сеткі, у 1996—1997 гадах — намеснікам начальніка сеткі Мінскай гарадской тэлефоннай сеткі рэспубліканскага дзяржаўнага аб’яднання «Белтэлекам».

З 1997 па 2008 год — галоўны інжынер Мінскай гарадской тэлефоннай сеткі «Белтэлекам».

З 2008 па 2011 год — дырэктар філіяла «Мінская гарадская тэлефонная сетка» Рэспубліканскага унітарнага прадпрыемства электрасувязі «Белетелекам».

З 2011 года да 21 лютага 2014 года з’яўляўся генеральным дырэктарам РУП «Белтэлекам».

21 лютага 2014 года прызначаны міністрам сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра.

## Узнагароды 
* Медаль «За працоўныя заслугі»
* Ганаровае званне «Заслужаны сувязіст Рэспублікі Беларусь» (Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 4 лютага 2014 г. № 65).

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Міністры сувязі Рэспублікі Беларусь
Акно (возера)

**Акно** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 23 км на паўночны захад ад горада Полацк, за 2 км на ўсход ад вёскі Балдышы, у басейне ракі Званіца.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,15 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,32 км.

Схілы катлавіны вышынёй да 3 м, на паўночным усходзе 5—7 м, парослыя лесам. Выцякае ручай у раку Званіца.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Басейн Званіцы
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Крэніца

**Крэніца** — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 22 км на паўночны захад ад горада Полацк, за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Уладычына, у басейне ракі Званіца.

Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,16 км. Даўжыня берагавой лініі 0,65 км.

Схілы катлавіны возера вышынёй 5—7 м, пад лесам і хмызняком, на ўсходзе і поўначы луг.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Басейн Званіцы
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Асканія-Нова

**Асканія-Нова** — біясферны запаведнік «Асканія-Нова» імя Ф. Э. Фальц-Фейна Нацыянальнай акадэміі аграрных навук Украіны, размешчаны ў Херсонскай вобласці Украіны, паблізу пасёлка гарадскога тыпу Асканія-Нава, за 60 км на паўднёвы ўсход ад Кахоўкі.

## Галерэя 

Файл:Askania.jpg|Юбілейная манета Украіны
Файл:The Soviet Union 1968 CPA 3677 stamp (American Bison and Zebra (Askania-Nova)).jpg|Паштовая марка СССР, 1968 год.  Бізон. Зебра.
Файл:The Soviet Union 1968 CPA 3678 stamp (Ostrich and Golden Pheasant (Askania-Nova)).jpg|Паштовая марка СССР, 1968 год.  Страус. Залаты фазан.
Файл:The Soviet Union 1968 CPA 3679 stamp (Eland and Guanaco (Askania-Nova)).jpg|Паштовая марка СССР, 1968 год.  Канна і гуанака.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі Украіны
Катэгорыя:Біясферныя запаведнікі
Катэгорыя:Херсонская вобласць
Катэгорыя:Аб’екты на манетах
Колпіна (возера, басейн Тураўлянкі)

**Колпіна** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 11 км на поўдзень ад горада Полацк, за 0,5 км на захад ад вёскі Міжлессе, у басейне ракі Тураўлянка.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,36 км, найбольшая шырыня 0,19 км. Даўжыня берагавой лініі 0,85 км.

Схілы катлавіны вышынёй да 5 м, зверху парослыя лесам. Вакол возера забалочаны выган (шырыня 50—170 м). На поўдні выцякае ручай у возера Суя. Возера істотна зарастае.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Маркоцінец

**Маркоцінец** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 10 км на поўдзень ад горада Полацк, за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Заазер’е, у басейне ракі Сомніца.

Плошча паверхні 0,002 км². Даўжыня 0,06 км, найбольшая шырыня 0,05 км. Даўжыня берагавой лініі 0,2 км.

Схілы катлавіны вышынёй да 2 м, спадзістыя, параслі лесам. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй 25—100 м. Істотна зарастае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Алёшава

**Алёшава** — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 14 км на поўдзень ад горада Полацк, за 1,3 км на поўдзень ад вёскі Мяжно 2, у басейне ракі Тураўлянка.

Плошча паверхні 0,002 км². Даўжыня 0,05 км, найбольшая шырыня 0,03 км. Даўжыня берагавой лініі 0,15 км.

Размешчана сярод лесу. Схілы катлавіны невыразныя. На поўначы ўпадае ручай.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Тураўлянкі
Уклеенка (возера)

**Уклеенка** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на поўдзень ад горада Полацк, за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Гаравыя Гомельскага сельсавета, за 1,5 км на захад ад возера Гомель, у басейне ракі Крашанка.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,23 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,65 км.

Размешчана сярод лесу. Схілы катлавіны невыразныя, на поўдні вышынёй да 10 м. Злучана ручаём з возерам Доўгае.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Уклеенка

Назву **Уклеенка** маюць:

## Населеныя пункты 
* Уклеенка — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці

## Азёры 
* Уклеенка — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Крашанка
Ракуціна

**Ракуціна** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 23 км на паўднёвы захад ад горада Полацк, за 0,6 км на паўночны захад ад вёскі Мураўшчына, на поўнач ад возера Боканькі, у басейне ракі Нача.

Плошча паверхні 0,014 км². Даўжыня 0,27 км, найбольшая шырыня 0,07 км. Даўжыня берагавой лініі 0,55 км.

Размешчана сярод марэнных узгоркаў вышынёй 5—8 м, парослых хмызняком. На поўдні злучана ручаём з возерам Боканькі. Па даліне ручая забалочаная пойма.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Каралеўская капэла ў Дро

**Каралеўская капэла Дро** () — капэла-пахавальня Арлеанскага каралеўскага дому, размешчаная ў Дро, Францыя. Дом Арлеанаў () быў заснаваны Філіпам Французскім, герцагам Арлеанскім — малодшым братам караля Францыі Людовіка XIV. Дом заняў значнае становішча ў перыяд Французскай рэвалюцыі і яшчэ раз у перыяд кіравання Луі-Філіпа Французскага.

## Гісторыя 
Дом Бурбон-Пенцьеўр быў адным з самых вялікіх сямействаў, якія валодалі землямі ў Францыі, перад Французскай рэвалюцыяй. У 1775 годзе землі графства дэ Дро былі падараваны герцагу дэ Пенцьеўру яго кузенам Людовікам XVI.

У 1783 годзе герцаг прадаў свой дамен Рамбуе Людовіку XVI. 25 лістапада таго ж года, у доўгай рэлігійнай працэсіі, Пенцьеўр перанёс гэтыя дзевяць трун, якія змяшчалі рэшткі яго бацькоў: графа і графіні Тулузскіх; яго жонкі: прынцэсы Марыі Тэрэзы Модэнскай, і шасці з сямі іх дзяцей, з маленькай сярэдневяковай вясковай царквы каля замка ў Рамбуе, у калегіяльную капэлу Сан-Эцьен дэ Дро.

Герцаг дэ Пенцьеўр памёр у сакавіку 1793 года, і яго цела было пахавана ў склепе каля яго бацькоў. 21 лістапада гэтага ж года, падчас Французскай рэвалюцыі, натоўп апаганіў склеп і выкінуў гэтыя дзесяць целаў у агульную магілу на могілках Шананес калегіяльнай капэлы Сан-Эцьен.

У 1816 годзе дачка герцага Пенцьеўра — герцагіня Арлеанская, пабудавала новую капэлу, заснаваную на ўчастку агульнай магілы могілак Шананес, як апошняе месца спачыну яе сям'і. У 1830 годзе Луі-Філіп I — кароль французаў, сын герцагіні Арлеанскай, упрыгожыў і павялічыў капэлу, якая была пераназвана **Каралеўскую капэлу дэ Дро**, цяпер пахавальню Арлеанскага каралеўскага сямейства.

## Пахаваныя ў капэле 
Сярод сямідзесяці пяці членаў Арлеанскай дынастыі, пахаваных у нова капліцы з'яўляюцца:
# Луі-Аляксандр дэ Бурбон, граф Тулузскі (1678-1737);
# Марыя-Вікторыя дэ Наай, графіня Тулузская (1688-1766) — жонка папярэдняга;
# Луі-Жан-Мары дэ Бурбон, герцаг Панцьеўр (1725-1793);
# Прынцэса Модэнская Марыя Тэрэза Феліцыта д’Эстэ (1726-1754) — жонка папярэдняга;
# Луі-Мары дэ Бурбон, герцаг Рамбуе (1746-1749);
# Луі-Аляксандр дэ Бурбон, прынц Ламбаль (1747-1768).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Капліцы-пахавальні
*
Катэгорыя:1816 год у Еўропе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1816 годзе
Катэгорыя:Збудаванні ў неагатычным стылі
Марыя Амалія Неапалітанская

**Марыя Амелі Тэрэза дэ Бурбон** (; 26 красавіка 1782, Казерта, Італія — 24 сакавіка 1866, Клермант-хаус, Англія) — прынцэса Неапаля і Сіцыліі, герцагіня Арлеанская. Жонка Луі-Філіпа I, каралева Францыі ў 1830—1848 гг.

## Жыццё 
Дачка караля Неапаля і Сіцыліі Фердынанда IV і Марыі Караліны Аўстрыйскай.

Калі Марыя Амалія нарадзілася, сястра яе маці, Марыя-Антуанэта, была каралевай Францыі.

Італьянская прынцэса атрымала выхаванне ў каталіцкай традыцыі. Яшчэ дзіцем была заручана з сынам Марыі-Антуанэты — Луі-Жазефам, які павінен быў стаць наступным каралём Францыі, але памёр у 1789 годзе ад сухот.

У 18 гадоў была вымушана пакінуць родны дом у выніку падзей у Італіі.

25 лістапада 1809 года ў Палерма яна выйшла замуж за герцага Шартрскага Луі-Філіпа Арлеанскага (1773—1850), старэйшага сына пакаранага смерцю Філіпа Эгалітэ і Марыі-Адэлаіды дэ Бурбон, дачкі герцага Пенцьеўра і праўнучкі караля Людовіка XIV па лініі бастардаў.

У 1830 годзе ў выніку так званай Ліпеньскай рэвалюцыі Луі-Філіп стаў каралём Францыі, а яго жонка Марыя Амалія — каралевай. Марыя Амалія не адыгрывала актыўнай ролі ў палітыцы, свядома абыходзячы ад яе.

Пасля падзей рэвалюцыі 1848 года каралеўская сям’я пераехала ў Англію. Праз два гады памёр Луі-Філіп I. Пасля смерці мужа Марыя Амалія жыла ў Англіі.

## Дзеці 
* Фердынанд Філіп (1810—1842), герцаг Арлеанскі, у шлюбе з Аленай Мекленбург-Шверынскай;
* Луіза Марыя (1812—1850), у шлюбе з каралём Бельгіі Леапольдам I;
* Марыя (1813—1839), у шлюбе з Аляксандрам, герцагам Вюртэмбергскім;
* Луі Шарль Філіп (1814—1896), герцаг дэ Немур, у шлюбе з Вікторыяй Саксен-Кобург-Кохары;
* Франчэска (1816—1818);
* Клеменціна (1817—1907), у шлюбе з Аўгустам Саксен-Кобург-Кохары, маці цара Балгарыі Фердынанда I;
* Франсуа (1818—1900), прынц дэ Жуанвіль, у шлюбе з Франчэскай, прынцэсай Бразільскай, дачкой імператара Педру II;
* Шарль (1820—1828);
* Генрых (1822—1897), герцаг Амальскі, у шлюбе з Марыяй Каралінай Бурбон-Сіцылійскай;
* Антуан (1824—1890), герцаг дэ Манпансье, у шлюбе з Луізай Фернандай Іспанскай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Каралевы і імператрыцы Францыі
Катэгорыя:Французскія прынцэсы
Катэгорыя:Сіцылійскія Бурбоны
Катэгорыя:Арлеанскі дом
Катэгорыя:Французскія герцагіні
Дом дэ Дро

200 px|thumb|right|Герб дому дэ Дро

**Дом дэ Дро** () — знатны род французскага паходжання, галіна французскага каралеўскага дому Капетынгаў.

## Гісторыя 
Родапачынальнікам роду быў адзін з сыноў караля Францыі Людовіка VI Талстога — Роберт I (1123—1188), які атрымаў у якасці апанажа графства Дро. Яго сын і спадчыннік, Роберт II (1154—1218) атрымаў у спадчыну ад маці яшчэ і графства Брэн.

Ад сыноў Роберта II пайшлі 2 галіны роду.

Старэйшы сын, Роберт III, які атрымаў у спадчыну радавыя ўладанні, стаў родапачынальнікам старэйшай галіны роду, якая згасла ў 1345 годзе па мужчынскай лініі са смерцю графа П'ера I (1298—1345) і ў 1355 годзе па жаночай са смерцю графіні Жанны II (1345—1346), сястры П'ера I. Ад старэйшай галіны аддзяліліся таксама лінія сеньёраў Бё, родапачынальнікам якой стаў другі сын Роберта III дэ Дро, Роберт I дэ Бё (1217—1264), сеньёр дэ Бё і віконт дэ Шатадзён (загасла ў 1398 годзе са смерцю Роберта VI дэ Бё), і лінія сеньёраў Басар, родапачынальнікам якой быў другі сын Роберта II дэ Бё (1265—1306), Жан I, сеньёр дэ Басар (загасла ў 1590 годзе са смерцю Жана IV дэ Басар, сеньёра дэ Марэнвіль).

Найбольшую вядомасць атрымала малодшая галіна дому, родапачынальнікам якой стаў другі сын Роберта II дэ Дро — П'ер I Маклерк (1191—1250), які ажаніўся са спадчынніцай герцагства Брэтань. Яго нашчадкі кіравалі ў Брэтані да 1514 года. Апошняй прадстаўніцай галіны стала Ганна Брэтонская (1477—1514), якая паслядоўна была жонкай французскіх каралёў Карла VIII і Людовіка XII. Аднак працягвалася пабочная лінія д’Эвангур, родапачынальнікам якой стаў Франсуа I д’Эвангур (1462 — пасля 1494), незаконны сын герцага Франсуа II. Таксама існавала лінія сеньёраў дэ Машэкуль, родапачынальнікам якой стаў малодшы сын П'ера I, Аліўе I дэ Машэкуль (1231—1279). Лінія загасла ў 1464 годзе са смерцю Маргарыты дэ Машэкуль (1374—1464), дамы дэ В'еілевінь.

## Літаратура 
* *Семёнов И. С.* Христианские династии Европы. Династии, сохранившие статус владетельных. Генеалогический справочник / Научный редактор Е. И. Куксина. Предисловие О. Н. Наумов. — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2002. — 494 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-224-02516-8.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Капетынгі
*
Катэгорыя:Кіраўнікі Брэтані
Катэгорыя:Графы дэ Дро
Чалонак

**Чало́нак** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 22 км на паўночны захад ад горада Полацк, каля вёскі Лагуны, у басейне ракі Званіца.

Плошча паверхні 0,043 км². Даўжыня 0,41 км, найбольшая шырыня 0,14 км. Найбольшая глыбіня 18,5 м, сярэдняя — 6,3 м. Даўжыня берагавой лініі 0,98 км. Аб’ём вады ў возеры 0,27 млн м³.

На захадзе злучана ручаём з возерам Чорнае.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Святое возера (возера, Рагачоўскі раён, басейн Дняпра)

**Святое** — возера ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Дняпро, за 11 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад Рагачова, за 0,4 км на захад ад вёскі Турск.

Плошча паерхні возера 0,14 км², даўжыня 0,65 км, найбольшая шырыня 0,37 км, найбольшая глыбіня 2,4 м, даўжыня берагавой лініі 1,4 км, аб’ём вады каля 0,27 млн м³.
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй да 120.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Иванов-Смрленский В. Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Том. 5.

Катэгорыя:Азёры Рагачоўскага раёна
Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Катэгорыя:Басейн Дняпра
Бітва пры Арэ

**Бітва пры Арэ** (, ) — адна з ключавых бітваў Стагадовай вайны паміж Англіяй і Францыяй пад горадам Арэ.

Бітве папярэднічала аблога горада англійскімі войскамі пад камандваннем герцага Брэтонскага Жана V Доблеснага пасля правалу мірных перамоў у 1364 годзе. Англійскія войскі ўвайшлі ў горад і аблажылі замак, блакаваны з моры англійскім флотам. Пазбаўленыя правіянта абложаныя былі гатовыя капітуляваць ужо 29 верасня пры ўмове, што да гэтага часу да абаронцаў замка не падаспее падмога.

27 верасня войскі Карла дэ Блуа знаходзіліся каля абацтва непадалёк ад горада. 28 верасня французскія войскі высадзіліся на левым беразе ракі, заняўшы пазіцыю насупраць замка. Асцерагаючыся акружэння, Жан з войскамі пакінуў горад і размясціўся на схілах правага берага ракі. 29 верасня пасля бясплодных перамоў французскія войскі пераправіліся цераз раку і размясціліся фронтам на поўдні, заняўшы вельмі няўдалую пазіцыю на багністай раўніне на поўнач ад замка. Англійскія войскі выстраіліся насупраць, чакаючы нападу французаў.

Бітва пачалася з кароткай перастрэлкі англійскіх лучнікаў і французскіх арбалетчыкаў. Затым у бой уступілі галоўныя сілы. Французы шмат разоў наносілі ўдары па пазіцыях англійскіх войскаў, але пакінутыя Іаанам рэзервы выратавалі становішча. Бітва была неверагодна бязлітаснай, з таго і з іншага боку не бралі палонных. Правае крыло французскай арміі было неўзабаве контратакавана і адкінута англічанамі, уцёкамі французаў завяршыўся і англійскі напад левага флангу французскіх войскаў. Французскі камандуючы Карл дэ Блуа, паранены дзідай у бітве, быў дабіты англійскім воінам. Англічане атрымалі ўпэўненую перамогу.

Перамога ў бітве спыніла вайну за Брэтонскую спадчыну, якая завяршылася дагаворам 1365 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы Стагадовай вайны
Катэгорыя:Бітвы Англіі
Катэгорыя:Бітвы Францыі
Катэгорыя:Бітвы XIV стагоддзя
Катэгорыя:1364 год у Еўропе
Катэгорыя:Верасень 1364 года
Катэгорыя:Падзеі 29 верасня
Цімафей Георгіевіч Нікулін

**Цімафей Георгіевіч Нікулін** (; , вёска Мармыжы, Льгоўскі павет, Курская губерня — , ) — савецкі вучоны ў галіне ветэрынарыі. Доктар ветэрынарных навук, прафесар (1971). Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1974). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Ц. Г. Нікулін нарадзіўся ў вёсцы Мармыжы Курскай губерні (зараз у Курскай вобласці). У 1936 годзе скончыў ветэрынарны тэхнікум у Арле, працаваў галоўным ветэрынарным ўрачом у Акшынскім раёне Бураціі. З 1939 г. на службе ў Чырвонай Арміі. Удзельнік баявых дзеянняў ў гады Вялікай Айчыннай вайны са жніўня 1942 г. У 1948 годзе скончыў Маскоўскую ветэрынарную акадэмію. У 1948—1949 гг. ардынатар кафедры паразіталогіі Маскоўскай ветэрынарнай акадэміі, у 1949—1952 гг. у аспірантуры пры кафедры паразіталогіі. З 1952 г. Ц. Г. Нікулін у Віцебскім ветэрынарным інстытуце (сучасная Віцебская ордэна «Знак пашаны» дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны) — асістэнт на кафедры паразіталогіі, дацэнт, загадчык (з 1970 г.), прафесар (з 1990 г.) кафедры паразіталогіі.

## Навуковая дзейнасць 
Ц. Г. Нікулін займаўся вывучэннем гельмінтозаў вадаплаўных птушак Беларусі і распрацоўкай мерапрыемстваў па аздараўленню іх ад гельмінтозаў.

Сярод публікацый:
* Основные инвазионные болезни домашних птиц / Т. Г. Никулин. — Мн.: Гос. изд-во с.-х. лит. БССР, 1962.
* Безозерное выращивание водоплавающей птицы — верный путь девастации их гельминтозов / Т. Г. Никулин // Вопросы теории и практики ветеринарии и зоотехнии : учёные записки / Витебский ветеринарный институт. — Минск, 1970. — Т. 23.
* Осложнения у животных при противопаразитарных обработках / Т. Г. Никулин, А. А. Шевцов. — Минск: Ураджай, 1984.
* Личиночные цестодозы животных / Н. Ф. Карасев, Т. Г. Никулин, Н. К. Слепнев — Мн.: Ураджай, 1989.

## Узнагароды і званні 
* Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Юбілейны медаль «Дваццаць гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Юбілейны медаль «Трыццаць гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Юбілейны медаль «Сорак гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Юбілейны медаль «50 гадоў Узброеных Сіл СССР»
* Знак «Выдатнік сельскай гаспадаркі Беларусі»
* Знак «Пераможца сацыялістычнага спадорнітва»
і інш.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Сайт Віцебскай ордэна «Знак пашаны» дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны 

Катэгорыя:Ветэрынары Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Вайна за брэтонскую спадчыну

**Вайна за брэтонскую спадчыну** () або **вайна дзвюх Жанн** () — другарадны ваенны канфлікт, які выбухнуў падчас Стагадовай вайны ў 1341—1364 гг. паміж Домам Блуа і Домам Манфор за кантроль над герцагствам Брэтань.

Вайна пачалася пасля смерці герцага Жана III Брэтонскага, які не пакінуў спадкаемцаў. Жанна дэ Пенцьеўр і Жанна Фландрская аспрэчвалі адна ў адной спадчыннае права і, у рэшце рэшт, падштурхнулі сваіх мужоў, Жана дэ Манфора і Карла дэ Блуа заявіць свае правы на герцагства. У тыя часы Англія і Францыя ўжо некалькі год знаходзіліся ў стане канфлікту (Стагадовая вайна пачалася ў 1337 годзе). Эдуард III абвясціў сябе каралём Францыі, і Жан дэ Манфор прынёс яму амаж. А Карл дэ Блуа пакляўся ў адданасці свайму дзядзьку, Філіпу VI.

У 1341 годзе французы ўзялі ў палон Жана дэ Манфора і аддалі герцагства Карлу дэ Блуа, але ў 1342 годзе Эдуард III высадзіўся ў Брэсце. Жана дэ Манфора кінулі ў турму, Жанна Фландрская звар’яцела. У 1343 годзе было заключана перамір’е.

Status quo саблюдаўся аж да да паражэння французаў у бітве пры Арэ ў 1364 годзе. Перамога праанглійскай партыі дазволіла ў 1365 годзе заключыць першую Герандскі дагавор, якая зрабіла законным спадкаемцам Жана IV Брэтонскага. Жан у сваю чаргу падпісаў саюзны дагавор з Англіяй.

## Літаратура 
* Michael C. E. Jones: *The Breton Civil War*; in: John Joseph Norman Palmer (Hrsg.): *Froissart: historian*; Woodbridge: 1981; ISBN 0-8476-7029-5lt. Amazon: The Boydell Press, 1980; ISBN 978-0-85115-146-5
* Jean-Christophe Cassard: *La guerre de Succession de Bretagne*, Coop Breizh, Spézet, 2006, 354 p.
* Jean-Pierre Leguay & Hervé Martin, *Fastes et malheurs de la Bretagne ducale 1213—1532*, Rennes, Ouest-France, 1982, (ISBN 285882309X)
* Arthur de La Borderie, Barthélémy Pocquet, *Histoire de Bretagne, tome IV* : 1364—1515, Rennes, Librairie générale de J. Plihon et L. Hommay, 1906.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Войны XIV стагоддзя
Катэгорыя:Войны Англіі
Катэгорыя:Войны Францыі
Катэгорыя:Гісторыя Брэтані
Катэгорыя:Стагадовая вайна
Брэтонская
Боканькі

**Боканькі** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 22 км на паўднёвы захад ад горада Полацк, на поўнач ад вёскі Мураўшчына, у басейне ракі Нача.

Плошча паверхні 0,08 км². Даўжыня 0,51 км, найбольшая шырыня 0,19 км. Даўжыня берагавой лініі 1,2 км.

Размешчана сярод марэнных узгоркаў вышынёй 5—8 м, разарных у верхняй частцы. Уздоўж урэзу вады расце хмызняк, на захадзе — забалочаная пойма шырынёй 3 м. Злучана ручаём з возерам Ракуціна.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
БелХард

**Група кампаній «БелХард»** () — буйны беларускі холдынг, з 1994 года прадстаўляе сусветны рынак больш за 30 кірункаў дзейнасці ў сектары ІКТ.

Холдынг аб’ядноўвае 9 юрыдычных асоб і з’яўляецца ІТ-інтэгратарам, адным з лідараў усходнееўрапейскага рынку вытворчасці праграмнага забеспячэння, прадстаўленага некалькімі брэндамі. Кампанія ЗАТ «БелХард Груп» уваходзіць у першую тройку членаў Асацыяцыі распрацоўшчыкаў інфармацыйных тэхналогій Нацыянальнага інфапарка са снежня 2002 года. ЗАТ «БелХард Груп» — членам Беларускай гандлёва-прамысловай палаты са снежня 2002 года. ТАА «БелХард Дэвелапмент» з’яўляецца рэзідэнтам Парка высокіх тэхналогій з лютага 2007 года. БелХард — сталы ўдзельнік міжнародных канферэнцый па праблемах развіцця ІТ-сектара (у сферы інтарэсаў знаходзяцца ў т.л. прыкладныя даследаванні), робіць уклад у развіццё адукацыі ў сферы ІТ, мае досвед арганізацыі алімпіяды для папулярызацыі ІТ, іншых мерапрыемстваў, накіраваных на дабрабыт грамадства агулам. БелХард з’яўляецца аўтарам праекта «ІТ-краіна» і многіх іншых, накіраваных на рост якасці жыцця і інтэлектуальнай рэалізацыі суб’ектаў гаспадарання. У складзе ЗАТ «БелХард Груп» адукацыйны кірунак прадстаўляе ІТ-Акадэмія БелХард.

## Спасылкі 
* belhard.com — афіцыйны сайт групы кампаній Белхард
* СМІ Камп’ютарныя Весткі www.kv.by
* http://itmentor.by/articles/top-50-person-v-belorusskom-it-2017
* https://ej.by/rating/business2016/mamonenko.html 
* https://www.kp.by/daily/217173/4275480/
* https://dev.by/news/igor-mamonenko-lyudi-kotorye-rabotayut-v-it-zhivut-v-drugom-mire
* http://www.moyby.com/news/371645/

Катэгорыя:ІТ-кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Вытворцы праграмнага забеспячэння Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1994 годзе
Катэгорыя:1994 год у Мінску
Зборная Азербайджана па шахматах

**Зборная Азербайджана па шахматах** — асноўная зборная краіны. Прадстаўляе Азербайджан на міжнародных спаборніцтвах па шахматах. Кіруецца Федэрацыяй шахмат Азербайджана. Упершыню была сабрана ў 1992 годзе. У камандным табелі аб рангах ФІДЭ, на красавік 2009 года, зборная Азербайджана сярод 153 краін свету дзяліла 4-5 месца са зборнай Ізраіля. У 2013 годзе была прызнана камандай года ў Азербайджане прэміяй Міністэрства моладзі і спорту Азербайджана «Zəfər 2013» (Перамога 2013).
thumb|270px|Зборная Азербайджана на чэмпіянаце Еўропы 2007

## Склад зборнай Азербайджана 
*Склад зборнай па стане на май 2015.*

## Дасягненні 
* 2007 — Бронзавы прызер чэмпіянату Еўропы. (Востраў Крыт, Грэцыя). Склад каманды: Шахрыяр Мамед'яраў, Тэймур Раджабаў, Вугар Гашымаў, Гадыр Гусейнаў і Раўф Мамедаў.
* 2009 — Чэмпіён Еўропы. (Нові-Сад, Сербія). Склад каманды: Шахрыяр Мамед'яраў, Тэймур Раджабаў, Вугар Гашымаў, Гадыр Гусейнаў і Раўф Мамедаў.
* 2011 — Віцэ-чэмпіён Еўропы. (Сітан, Грэцыя). Склад каманды: Шахрыяр Мамед'яраў, Вугар Гашымаў, Тэймур Раджабаў, Гадыр Гусейнаў і Эльтадж Сафарлі.
* 2013 — Пераможца чэмпіянату Еўропы ў Польшчы. Склад каманды: Шахрыяр Мамед'яраў, Тэймур Раджабаў, Эльтадж Сафарлі, Раўф Мамедаў і Гадыр Гусейнаў.

## Гл. таксама 
* Шахматы ў Азербайджане

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Федэрацыі Шахмат Азербайджана  

Катэгорыя:Шахматы ў Азербайджане
Будынак Белпобыттэхпраекта

**Будынак інстытута Белпобыттэхпраекта** — дваццаціпавярховы будынак у Мінску, размешчаны па адрасе вул. Мельнікайтэ № 2. Вышынная дамінанта Юбілейнай плошчы.

Пабудаваны ў 1976—1982 гг. паводле практа архітэктураў П. Кракалёва і В. Алейнікавай у ансамблі з шасціпавярховым Домам мод-2 (вул. Мельнікайтэ № 4), з якім аб'яднаны на ўзроўні трэцяга паверху крылом.

Будынак інстытута Белпобыттэхпраекта пабудаваны на каркаснай аснове з выкарыстаннем керамзітабетонных панелей у выглядзе кесонаў, якія ўзбагачаюць пластыку фасадаў. На ўзроўні дзявятага паверху рытм аконных праёмаў перарваны стужкай балконаў. Памяшканні аб'яднаныя калідорам, у цэнтры якога ліфтавы вузел. На другім паверсе ўваход у круглую ў плане канферэнц-залу, вырашаную амфітэатрам.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Вуліца Мельнікайтэ (Мінск)
Катэгорыя:1982 год у Мінску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Паўла Кракалёва
Катэгорыя:Ракаўская вуліца (Мінск)
Сушына

Назву **Су́шына** маюць:

## Населеныя пункты 
* Сушына — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці

## Азёры 
* Сушына — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, каля вёскі Мамонава, у басейне ракі Нача
* Сушына — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, каля вёскі Падазер’е, у басейне ракі Нача
Сушына (возера, басейн Начы, каля вёскі Мамонава)

**Су́шына** — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 26 км на паўднёвы захад ад горада Полацк, каля вёскі Мамонава, у басейне ракі Нача.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,36 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 0,82 км.

Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй да 5 м (на ўсходзе да 7 м), на поўначы і ўсходзе разараныя. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй 20—70 м, на поўдні пад хмызняком.

## Літаратура 
* 
*  — С. 46.
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Начы (прыток Заходняй Дзвіны)
Дом мод-2

**Дом мод-2** — шасціпавярховы будынак у Мінску, размешчаны па адрасе вул. Мельнікайтэ № 4.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1976—1982 гг. паводле праекта архітэктараў П. Кракалёва, А. Муладжанавай, Ю. Аўсянога у ансамблі з будынкам інстытута Белпобыттэхпраекта (вул. Мельнікайтэ № 2), з якім аб’яднаны на ўзроўні трэцяга паверху крылом.

Даўгала. Фрагмент вітража «Свята зямлі беларускай» 1.jpg
Даўгала. Фрагмент вітража «Свята зямлі беларускай» 3.jpg
Даўгала. Фрагмент вітража «Свята зямлі беларускай» 2.jpg

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Вуліца Мельнікайтэ (Мінск)
Катэгорыя:1982 год у Мінску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Паўла Кракалёва
Жужаль

**Жужаль** — возера ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, за 24 км на паўночны захад ад горада Віцебск, за 0,7 км на ўсход ад вёскі Іванава, у басейне ракі Шэвінка.

Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 0,62 км.

Вакол возера забалочаны лес.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Віцебскага раёна
Іванец

**Іване́ц** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 40 км на паўднёвы захад ад горада Полацк, за 4 км на паўднёвы захад ад вёскі Рабчонкі, у басейне ракі Нача.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,31 км, найбольшая шырыня 0,27 км. Даўжыня берагавой лініі 0,75 км.

Размешчана за 800 м на поўнач ад возера Каравайна, сярод лесу. Праз возера цячэ рака Быстрыца (злучае яго з возерам Каравайна).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Жабніца

**Жабніца** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 9 км на паўднёвы захад ад горада Гарадок, за 1,7 км на поўдзень ад вёскі Сілкі, у басейне ракі Гаражанская.

Плошча паверхні 0,006 км². Даўжыня 0,16 км, найбольшая шырыня 0,04 км. Даўжыня берагавой лініі 0,36 км.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёна
Бяздоннае (возера, Віцебскі раён)

**Бяздоннае** — возера ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, за 14 км на захад ад горада Віцебск, за 1 км на паўночны захад ад вёскі Навасёлкі, у басейне ракі Заходняя Дзвіна.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,18 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,42 км.

Размешчана сярод лесу. На поўдні ўзвышанай градой аддзелена ад возера Белае.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Віцебскага раёна
Вялічкаўскае возера

**Вялі́чкаўскае** — возера ў Беларусі, у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці, у басейне ракі Лідзея, за 12 км на паўднёвы ўсход ад горада Ліда, каля вёскі Вялічкі.

## Назва 
Назва возера на сёння падаецца ад назвы вёскі Вялічкі. Паводле вопісу парафій Лідскага дэканата (1784 г.) вядома старажытная назва гэтага возера Мятліца.

## Апісанне 
Плошча паверхні возера 0,15 км², даўжыня 0,6 км, найбольшая шырыня 0,3 км. Даўжыня берагавой лініі 1,2 км. 

Возера бяссцёкавае. Размяшчаецца на водна-ледавіковай раўніне, сярод камавых пакладаў, недалёка ад Дакудаўскага балота.

Берагі возера пакрыты зараснікамі алешыны, лазы і балотным разнатраўем. Прыбярэжныя ўчасткі параслі воднай расліннасцю. Вада ў возеры карычневага колеру, без смаку і паху.

На паўночным беразе Вялічкаўскага возера, паблізу р. Лідзея, на пясчаным узгорку размешчана паселішча эпохі бронзы і прасочваюцца сляды другога паселішча.

## Літаратура 
* Вялічкаўскае возера // Блакітная кніга Беларусі: Энцыкл. — Мн.: БелЭн, 1994. — С. 116.
*  — С. 521.

## Спасылкі 
* Легенда пра возера

Катэгорыя:Азёры Лідскага раёна
Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Герман Міхайлавіч Пранішнікаў

**Герман Міхайлавіч Пранішнікаў** ( — ) — беларускі мастак

## Біяграфія 
* 1942—1944 — служба ў Савецкай арміі
* 1944—1948 — Іркуцкае мастацкае вучылішча

Завочна скончыў аддзяленне жывапісу і графікі Маскоўскага народнага універсітэта мастацтваў.

У Беларусі — з 1962 года. Жыў і працаваў у Светлагорску.

Ім створаны партрэты Джардана Бруна, Сакрата, Томаса Мора, Аляксандра Неўскага, Еўфрасінні Полацкай, Рагнеды. Амаль 15 гадоў працаваў над манументальным палатном «Паядынак Перасвета з Чалубеем».

Пры жыцці адбылося некалькі выставак мастака: у краязнаўчым музеі Светлагорска, у зале Гомельскага аддзялення Беларускага саюза мастакоў, у мінскім Музеі Вялікай Айчыннай вайны, у Светлагорскай карціннай галерэі «Традыцыя».

Герман Пранішнікаў быў адным з асноўных ініцыятараў стварэння карціннай галерэі ў Светлагорску (1992), прымаў актыўны ўдзел у працы галерэі. У лістападзе 1993 года трагічна загінуў.

У чэрвені 1995 года рашэннем Светлагорскага выканкама карціннай галерэі «Традыцыя» было прысвоена яго імя.

## Выстаўкі 
*  17.04.2012 — 17.05.2012, ДК Чыгуначнікаў, Гомель

## Спасылкі 
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза мастакоў
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Светлагорска
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Піраміда Аменемхета I

**Піраміда Аменемхета I** была пабудавана ў Старажытным Егіпце як пахавальня для фараона Аменемхета I і размешчана на заходнім беразе Ніла, каля горада Сакары і прыкладна ў 50 км на поўдзень ад Каіра, тут размяшчалася старажытная рэзідэнцыя і некропаль першых двух кіраўнікоў XII дынастыі. Аменемхет I заснаваў новую рэзідэнцыю, недалёка ад сучаснай вёскі Лішт. У перыяд ранняга сярэдняга царства сталіца была перанесена з Мемфіса у Фівы, да першага фараона з XII дынастыі.

Французскі егіптолаг Масперо першым вывучыў піраміду Аменемхета I у 1882, некропаль у далейшым вывучаўся французскім Інстытутам Усходняй археалогіі ў 1884—1885 гадах. У пачатку 20-га стагоддзя тут жа праводзіліся раскопкі амерыканскай экспедыцыяй Метраполітэн-музея Нью-Ёрка, які працягвае праводзіць іх і ў наш час.

Археалагічныя звесткі сведчаць пра тое, што Аменемхет I пачаў будаваць сваю піраміду ў Фівах, але па невядомых прычынах змяніў месца будаўніцтва і перанёс яго непадалёк ад сучаснай вёскі Лішт. Піраміда пасля завяршэння будаўніцтва паднялася на вышыню 55 м, з даўжынёй асновы 83 м і нахілам у 54 градусы. Ядро піраміды было зроблена з невялікіх грубых блокаў мясцовага вапняку з рыхлай засыпкай з пяску, смецця, гразі і цэглы. Некаторыя з блокаў вапняку, знойдзеных у пірамідзе, былі ўзяты з іншых пірамід: Хуфу, Хефрэна, Унаса і Пепі II (ці, магчыма, Пепі I). Унутры піраміды маецца нахілены ход з гранітных блокаў і пахаванне на ўзроўні зямлі. У цэлым будаўніцтва піраміды было простым, і ад яе мала што засталося на сённяшні дзень.

Ніводнай з экспедыцый не ўдалося паспяхова даследаваць унутраныя праходы піраміды з-за затаплення грунтавымі водамі.

## Літаратура 
* Pyramid of Amenemhet I at el-Lisht

## Спасылкі 
Катэгорыя:Егіпецкія піраміды
Катэгорыя:Аменемхет I
Катэгорыя:XX стагоддзе да н.э.
Гарасянец

**Гарасяне́ц** — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 3 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, на паўночнай ускраіне вёскі Ціханяты, у басейне ракі Крашанка.

Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,21 км. Найбольшая глыбіня 8,4 м, сярэдняя — 4,0 м. Даўжыня берагавой лініі 0,7 км. Аб’ём вады ў возеры 0,124 млн м³.

Схілы катлавіны вышынёй 3—5 м, разараныя. Выцякае ручай у раку Крашанка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ушачы
Астравенскае

**Астравенскае** — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 8 км у напрамку на поўнач ад гарадскога пасёлка Ушачы, каля вёскі Астравенец, у басейне ракі Ушача.

Плошча паверхні 0,15 км². Даўжыня 0,74 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Найбольшая глыбіня 4,1 м, сярэдняя — 2,6 м. Даўжыня берагавой лініі 1,53 км. Аб’ём вады ў возеры 0,39 млн м³. Плошча вадазбору 0,66 км².

Схілы катлавіны вышынёй 6—8 м, на захадзе і поўдні пад лесам. Берагі зліваюцца са схіламі катлавіны, месцамі забалочаныя, на поўначы сплавінныя. Дно плоскае, сапрапелістае, мелкаводдзе пясчанае. Выцякае ручай у раку Ушача.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-34. Выданне 1987 года. Стан мясцовасці на 1984 год.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Ушачы
Чаравечае

**Чаравечае** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, на заходняй ускраіне гарадскога пасёлка Ушачы, у басейне ракі Ушача.

Плошча паверхні 0,033 км². Даўжыня 0,26 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Найбольшая глыбіня 6,8 м, сярэдняя — 3,2 м. Даўжыня берагавой лініі 0,74 км. Аб’ём вады ў возеры 0,11 млн м³.

На поўначы і захадзе забалочаная пойма шырынёй 50—70 м.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Уладыка

**Уладыка** — прозвішча. Таксама сінонім тытула *епіскапа*.

## Вядомыя асобы 
* Івашка Яцкевіч Уладыка (XV ст. — пасля 1504) — пісар гаспадарскі, вялікалітоўскі дыпламат.
Садок

**Садок** — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 30 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, каля вёскі Салаўёўка, у басейне ракі Заходняя Дзвіна.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,2 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,48 км.

Размешчана ў балоцістым паніжэнні. На поўначы ад возера хмызняк, на захадзе вылучаюцца схілы вышынёй 6 м.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Ушацкага раёна
Хаім Майсеевіч Ліўшыц

**Хаім Майсеевіч Ліўшыц** (; , , Расійская імперыя — , , ЗША) — беларускі савецкі мастак-жывапісец, педагог, член Союза мастакоў (1946—1991), дацэнт кафедры жывапісу БДТМІ (1968—1979). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1991 годзе эмігрыраваў у ЗША.

## Біяграфія 
Хаім Ліўшыц нарадзіўся 10 (23 кастрычніка) 1912 года ў Віцебску, у мнагадзетнай яўрэйскай сям’і. Бацька яго займаўся крухмала-патачнай прамысловасцю. Дом іх знаходзіўся на вуліцы Малая Пакроўская, дзе праз некалькі дамоў жыў Марк Шагал. Хаім Ліўшыц успамінаў, што да іх часта прыходзіў мастак Віктар Меклер, які паказваў яго дзіцячыя малюнкі Марку Шагалу.

## Вучоба 
Захоплены маляваннем, Хаім Ліўшыц паступіў у 1927 годзе ў Віцебскі мастацкі тэхнікум, дзе вучыўся па 1930 год. Настаўнікамі яго былі Уладзімір Хрусталёў, Міхаіл Эндэ, Фёдар Фогт. Таксама вучыўся ў майстэрні Юдэля Пэна, паслядоўніка Паўла Чысцякова.

У 1930 годзе Х. Ліўшыц прыехаў у Ленінград і пачаў знаёміцца з мастацкім жыццём горада. Ён стаў наведвальнікам студыі Паўла Філонава, заснавальніка школы аналітычнага мастацтва.

З 1932 года Ліўшыц прыступіў за заняткаў на аддзяленні жывапісу ЛІЖСА імя І. Я. Рэпіна, дзе займаўся ў А. І. Савінава, І. І. Бродскага, Б. В. Іагансона, С. Абугава, А. Карова, Р. Р. Фрэнца, К. Ф. Юона. Яго аднакурснікамі былі вядомыя ў будучыні мастакі Ю. М. Няпрынцаў, А. І. Лакціёнаў, Т. Ксенафонтаў, П. Сідараў, Д. Альхоўскі.

## Творчасць 
Вядомы, як аўтар сюжэтна-тэматычных карцін і майстар псіхалагічнага партрэта. Таксама пісаў пейзажы і нацюрморты. Сярод карцін мастака:
* На малочнай ферме, 1938
* Партрэт кампазітара М. М. Чуркіна, 1949
* Апаратны цэх тонкасуконнага камбіната, 1950
* Янка Купала і Кузьма Чорны ў Печышчах ў 1942 годзе, 1963
* Гулянне ў Пільніцы, 1968
* Атрыбуты мастацтва, 1970
* Кухня. Нацюрморт, 1970

У рэспубліканскіх выстаўках удзельнічаў з 1939 года. Персанальныя выстаўкі Х. Ліўшыца адбыліся ў г. Мінску у 1964 і 1975 гадах.

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, фондзе Беларускага саюза мастакоў, Дзяржаўным літаратурным музеі Янкі Купалы, прыватных зборах у Беларусі і замежжа.

## Спасылкі 
* Сайт мастака Хаіма Ліўшыца 
* 
* Единый реестр художников Российской империи, СССР, «русского зарубежья», Российской Федерации и республик бывшего Советского Союза (XVII—XXI вв.) // Профессиональный союз художников России 

Катэгорыя:Вучні Юдаля Пэна
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Члены Саюза мастакоў БССР
Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Выкладчыкі Мінскага дзяржаўнага мастацкага каледжа імя А. К. Глебава
Катэгорыя:Яўрэйскія мастакі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны