Паўправадніковы дыёд

**Паўправадніковы дыёд** — электронная паўправадніковая прылада, якая пераўтварае электрычны ток праз p-n-пераход. Прасцейшы дыёд складаецца з двух паўправаднікоў, адзін з якіх называецца *паўправадніком p-тыпу* (ад ), а другі — *паўправадніком n-тыпу* (ад ). Такія назвы абумоўлены тым, што ў першым паўправадніку ёсць вялікая колькасць свабодных носьбітаў зараду — дзірак (так называюць «месца» ў электронным воблаку атама, дзе няма электрона), а ў другім — электронаў. Паўправадніковы дыёд мае два выхады, якія яшчэ называюцца электродамі (той, які злучаецца з паўправадніком p-тыпу называюць *анодам*, а з паўправадніком n-тыпу — *катодам*).

У паўправадніковым дыёдзе ток можа цячы толькі ў адным кірунку — ад аноду к катоду, што абумоўлена p-n-пераходам. Самыя распаўсюджаныя матэрыялы паўправадніковых дыёдаў — крэмній і германій.

Увогуле, дыёды дзеляцца на дзве групы − *паўправадніковыя* і *непаўправадніковыя*. Першыя, як ужо было напісана вышэй, выкарыстоўваюць p-n-пераход − дыёд складаецца з двух паўправаднікоў p-тыпу і n-тыпу, кожны з якіх мае вялікую колькасць свабодных носьбітаў зарада — дзірак і электронаў. Пры іх шчыльным злучэнні, на месцы кантакту ўзнікае вобласць, дзе пад дзеяннем дыфузійнага току зарады выраўніваюцца. На канцах гэтай вобласці ўзнікаюць зарады — адмоўны ў p-тыпу і дадатны ў n-тыпу (праз электроны і «дзіркі»).

Прыклад непаўправадніковага дыёда — лямпавыя (электравакуўмныя) дыёды — электронныя прылады, якія складаюцца з двух электродаў, адзін з якіх награваецца накальвальнай ніткай. Гэты электрод называюць катодам: з яго на анод электроны рухаюцца праз вакуум. Калі паспрабаваць падаць ток на халодны анод, то электроны, з прычыны адсутнасці цеплавога разгону, не будуць рухацца — ток праз дыёд не пацячэ. Акрамя іх, непаўправадніковымі дыёдамі з’яўляюцца газанапоўненыя дыёды — у іх, замест вакууму знаходзіцца інэртны газ, які лепш за вакуум праводзіць электрычны ток. Прыклад газанапоўненага дыёда — дыёд з дугавым зарадам, які абмежавана выкарыстоўваецца і цяпер. Нягледзячы на гэта, у сучасным свеце іменна паўправадніковыя дыёды самыя запатрабаваныя для прамысловасці, бо маюць невялікія габарыты і значна танней за непаўправадніковыя.

## Асноўныя характарыстыкі і параметры дыёдаў 
* Вольт-амперная характарыстыка
* Максімальна дапушчальная пастаяннае зваротнае напружанне
* Максімальна дапушчальнае імпульснае адваротнае напружанне
* Максімальна дапушчальны пастаянны прамы ток
* Максімальна дапушчальны імпульсны прамы ток
* Намінальны пастаянны прамы ток
* Прамое пастаяннае напружанне на дыёдзе пры намінальным току (т. зв. «Падзенне напружання»)
* Пастаянны зваротны ток, паказваецца пры максімальна дапушчальным зваротным напружанні
* Дыяпазон рабочых частот
* Ёмістасць
* Прабіўную напружанне (для ахоўных дыёдаў і стабілітронаў)
* Цеплавы супраціў корпуса пры розных варыянтах мантажу
* Максімальна дапушчальная магутнасць рассейвання

## Класіфікацыя дыёдаў 
### Тыпы дыёдаў па прызначэнні 
* * выпроствальныя * дыёды прызначаныя для пераўтварэння пераменнага току ў пастаянны.
* * Імпульсныя * дыёды маюць малую працягласць пераходных працэсаў, прызначаныя для ўжывання ў імпульсных рэжымах працы.
* * Дэтэктарныя * дыёды прызначаныя для дэтэктавання сігналу
* * Змешвальныя * дыёды прызначаныя для пераўтварэння высокачастотных сігналаў у сігнал прамежкавай частоты.
* * Переключательные * дыёды прызначаныя для ўжывання ў прыладах кіравання узроўнем сверхвысокочастотных магутнасці.
* * Параметрычныя *
* * Абмежавальныя * дыёды прызначаныя для абароны радыё і бытавой апаратуры ад павышэння сеткавага напружання.
* * Памнажальныя *
* * Наладкавымі *
* * Генератарных *

### Тыпы дыёдаў па частотным дыяпазоне 
* *Нізкачастотныя*
* *Высокачастотныя*
* *ЗВЧ*

### Тыпы дыёдаў па памеры пераходу 
* Плоскасныя
* Кропкавыя

### Тыпы дыёдаў па канструкцыі 
* Дыёды Шоткі
* ЗВЧ-дыёды
* Стабілітроны
* Стабістары
* Варыкапаўы
* Святлодыёды
* Фотадыёды
* Pin дыёд
* Лавіна дыёд
* Лавіна-пралётныя дыёд
* Дыёд Ганна
* Тунэльныя дыёды
* Звернутыя дыёды

### Іншыя тыпы 
* Селенавы выпрамнік (вентыль)
* Медна-закісны выпрамнік (вентыль)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* [Http://offer-shem.narod.ru/index/poluprovodnikovyj_diod/0-41 Паўправадніковы дыёд. Базавыя звесткі.]
* [Http://www.155la3.ru/selen.htm селенавы выпрамнікі (агульная інфармацыя)]

Дыёд