Янотападобны сабака ў Беларусі

]]
**Янотападобны сабака** для Беларусі — від сысуноў сямейства , адзін з двух інтрадукаваных відаў драпежнікаў у Беларусі.

## Гісторыя 
]]

Акліматызаваны від. У Беларусь 100 янотападобных сабак былі завезеныя ў 1936 годзе і выпушчаныя ў Парыцкім, Любанскім і Чачэрскім раёнах. Але ўжо да гэтага часу на тэрыторыі рэспублікі сустракаліся адзінкавыя асобіны янотападобнага сабакі, якія заходзілі з суседніх абласцей РСФСР (Калінінскай, Пскоўскай і Смаленскай), у якіх іх выпуск быў праведзены раней. Для звяроў былі збудаваныя штучныя норы, і першы час іх падкормлівалі мясам і рыбай. Яны хутка прывыклі да падкорму і доўгі час не выходзілі з нор на пошукі ежы. Звяры, выпушчаныя ў Парыцкім раёне, добра прыжыліся і ў 1940 годзе ўжо сустракаліся ў 14 прылеглых раёнах.

## Сучасная папуляцыя 
На 2013 год колькасць янотападобных сабак у рэспубліцы была даволі высокай.

### Дынаміка адгульнай колькасці 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:800 height:150
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:20000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:20000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:2010 text:2010
  bar:2011 text:2011 
  bar:2012 text:2012 
  bar:2013 text:2013 
  bar:2014 text:2014 
  bar:2015 text:2015 
  bar:2016 text:2016 
  bar:2017 text:2017 
  bar:2018 text:2018 
  bar:2019 text:2019 
  bar:2020 text:2020 
  bar:2021 text:2021
  bar:2022 text:2022
  bar:2023 text:2023
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:2010 from:0 till: 0
  bar:2011 from:0 till: 0
  bar:2012 from:0 till: 0
  bar:2013 from:0 till: 0
  bar:2014 from:0 till: 0
  bar:2015 from:0 till: 14930
  bar:2016 from:0 till: 0
  bar:2017 from:0 till: 0
  bar:2018 from:0 till: 0
  bar:2019 from:0 till: 13629
  bar:2020 from:0 till: 14525
  bar:2021 from:0 till: 14002
  bar:2022 from:0 till: 14467
  bar:2023 from:0 till: 14979
PlotData=
  bar:2010 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2012 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2013 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2015 at: 14930 fontsize:S text: 14930 shift:(-10,5)
  bar:2016 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2017 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2018 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2019 at: 13629 fontsize:S text: 13629 shift:(-10,5)
  bar:2020 at: 14525 fontsize:S text: 14525 shift:(-10,5)
  bar:2021 at: 14002 fontsize:S text: 14002 shift:(-10,5)
  bar:2022 at: 14467 fontsize:S text: 14467 shift:(-10,5)
  bar:2023 at: 14979 fontsize:S text: 14979 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:10px pos:(60,130)
  text:Колькасць здабытых паляўнічымі янотападобных сабак у Беларусі (асобін)

### Дынаміка здабычы 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:800 height:150
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:10000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:2010 text:2010
  bar:2011 text:2011 
  bar:2012 text:2012 
  bar:2013 text:2013 
  bar:2014 text:2014 
  bar:2015 text:2015 
  bar:2016 text:2016 
  bar:2017 text:2017 
  bar:2018 text:2018 
  bar:2019 text:2019 
  bar:2020 text:2020 
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:2010 from:0 till: 0
  bar:2011 from:0 till: 0
  bar:2012 from:0 till: 0
  bar:2013 from:0 till: 5954
  bar:2014 from:0 till: 0
  bar:2015 from:0 till: 7133
  bar:2016 from:0 till: 0
  bar:2017 from:0 till: 0
  bar:2018 from:0 till: 0
  bar:2019 from:0 till: 0
  bar:2020 from:0 till: 0
PlotData=
  bar:2010 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2012 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2013 at: 5954 fontsize:S text: 5954 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2015 at: 7133 fontsize:S text: 7133 shift:(-10,5)
  bar:2016 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2017 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2018 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2019 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
  bar:2020 at: 0 fontsize:S text: н/зв shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:10px pos:(60,130)
  text:Колькасць здабытых паляўнічымі янотападобных сабак у Беларусі (асобін)

### Утрыманне ў няволі 
]]
Янотападобныя сабакі жывуць у Гродзенскім, Віцебскім і Мінскім заапарках, у Магілёўскім заасадзе.

## Біялогія 
У Беларусі янотападобны сабака аддае перавагу шырокалісцевым і змешаным лясам, невялікім пералескам, якія мяжуюць з балотамі, рэкамі, азёрамі і іншымі вадаёмамі. Насяляе яна таксама ў пойменных астраўных лясах, зарасніках хмызняку і трыснягу па берагах рэк і азёр. З раёнаў, дзе праводзяцца меліярацыйныя работы і знікаюць натуральныя вадаёмы, звяры звычайна сыходзяць.

## Ахова 
Аховы не патрабуе. У Беларусі з 1950 года дазволены яго адстрэл. Здабываецца ў асноўным для атрымання футра. У паляўнічай гаспадарцы гэты звер можа наносіць страты, руйнуючы гнёзды наземна-гняздуючых паляўнічых птушак. Асабліва шкодны ён ў плаўнях і узбярэжжах ліманаў, дзе есць шмат яек і птушанят вадаплаўных птушак. Менавіта з-за спусташэння птушыных гнёздаў у вясновы час янотападобны сабака лічыцца шкодным для паляўнічай гаспадаркі відам, і паляванне на яго дазволена круглы год. Месцамі небяспечы як пераносчык віруса шаленства. У цяперашні час, згодна з Правіламі палявання ў РБ, прызнаны шкодным для паляўнічай гаспадаркі вім. Аднак ацэньваць шкодную або карысную дзейнасць янотападобнага сабакі неабходна для кожнага канкрэтнага рэгіёну. Правільным ці няправільным было рашэнне акліматызацыі гэтага віду на тэрыторыі краіны — зараз пытанне гісторыі. Від стаў складнікам часткай фаўны Беларусі.

## Літаратура 
* Дунин В. Ф. «Енотовидная собака» // Звери: Популярный энциклопедический справочник (Животный мир Беларуси). — Минск, 2003. — С. 120—124.
* Гричик В. В., Бурко Л. Д. «Животный мир Беларуси. Позвоночные : учеб. пособие». — Минск, 2013. −399 с.
* Быкова Н. К., Лях Ю. Г., Пальчевская К. И., Ермолаева И. А., Янута Г. Г. «Животный мир» // Состояние природной среды Беларуси. Экологический бюллетень за 2013 год. — Минск, 2014. — C. 272—305.
* Сержанин И. Н. «Млекопитающие Белоруссии». Издание 2-е. — Минск, 1961. − 321с.
* Савицкий Б. П. Кучмель С. В., Бурко Л. Д. «Млекопитающие Беларуси». — Минск, 2005. − 319с.
* Дерябина Т. Г. «Питание енотовидной собаки (Nyctereutes procyonoides) в Полесском государственном радиационноэкологическом заповеднике при депрессии численности мелких грызунов» // Современные проблемы природопользования, охотоведения и звероводства. Материалы Международной научно-практической конференции, посвященной 85-летию ВНИИОЗ. Киров, 2007. — С. 116—117.
* Карасёў М. П. Да вывучэння гельмінтафауны янотападобнага сабакі ў Бярэзінскім дзяржзапаведніку / Н. П. Карасёў //Веснік Акадэміі навук Беларускай ССР. Серыя біялагічных навук. — 1965 — № 1. — С. 124—127
* Анисимова Е. И. Особенности формирования гельминтоценоза енотовидной собаки (Nyctereutes procyonoides), натурализовавшейся в Беларуси / Е. И. Анисимова // Веснік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі/ Серыя біялагічных навук/ — 2008. — № 2. — С. 80 — 82

## Спасылкі 
* Ресурсы охотничьей фауны  
* Ресурсы охотничьей фауны 2015 

Катэгорыя:Сабачыя
Катэгорыя:Сысуны Беларусі