open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дзяржаўны ўніверсітэт Дэльты

**Дзяржаўны ўніверсітэт Дэльты** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Кліўленд у штаце Місісіпі.

## Агульная характарыстыка 
Назва вучэльні паходзіць ад назвы гісторыка-геаграфічнага рэгіёна — дэльты ракі Місісіпі на паўночным захадзе штата Місісіпі, які звычайна называюць скарочана проста Дэльтай.

Кампус размешчаны на 1,34 км2 у паўночна-заходнім раёне Кліўленда. Каля 30% студэнтаў пражываюць на тэрыторыі кампуса. Университэт прадастаўляе як мужчынскія, так і жаночыя інтэрнаты, а таксама кватэры для сямейных студэнтаў.

Універсітэт прапануе атрыманне 12 ступеняў бакалаўра па 42 спецыяльнасцях. Універсітэт таксама рыхтуе студэнтаў па 8 праграмах для атрымання ступеняў магістра, ступені спецыяліста ў галіне адукацыі і ступені доктара ў галіне педагагічных навук.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыи
* Школа медсястрынства

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Місісіпі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Місісіпі
Алкорнскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Алкорнскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў акрузе Джэферсан у штаце Місісіпі.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.

Заканадаўчы сход штата Місісіпі, у якім дамініравалі рэспубліканцы ў часы Рэканструкцыі Поўдня, якія сімпатызавалі справе адукацыі былых рабоў, быў створаны на месцы былога Оклендскага каледжа, які перастаў існаваць з-за Грамадзянскай вайны. У перыяд 1878-1974 вучэльня называлася Алкорнскім сельскагаспадарчым і механічным каледжам.

Спачатку вучэльня была выключна для чарнаскурых мужчын, але ў 1895 годзе былі прыняты першыя жанчыны. У 2022 годзе першакурснікі ўніверсітэта уключалі 339 жанчын і 159 мужчын.

## Структура 
* Школа сельскай гаспадаркі і прыкладных навук
* Школа мастацтваў і навук
* Школа бізнесу
* Школа адукацыі і псіхалогіі
* Школа медсястрынства

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Місісіпі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Місісіпі
Вілейскі бой

**Вілейскі бой** — бой 1-й антыфашысцкай партызанскай брыгады супраць нямецка-фашысцкіх акупантаў у горадзе Вілейка 31 кастрычніка — 1 лістапада 1943 года.

## Перадумовы 
Фашысцкі гарнізон у Вілейцы налічваў 3 тысячы салдат і афіцэраў, некалькі артылерыйскіх і мінамётных узводаў, на заходняй ускраіне горада знаходзілася паліцэйская школа, з поўдня і ўсхода Вілейка была ахавана сістэмай дзотаў. Гарнізон прымаў актыўны ўдзел у карных аперацыях. У горадзе размяшчаліся больш за 10 складоў з прадуктамі, боепрыпасамі, ваеннай амуніцыяй. Партызаны планавалі раптоўным ударам нанесці праціўніку страты ў жывой сіле і тэхніцы, аслабіць яго карныя дзеянні.

## Бой 
27—30 кастрычніка брыгада скрытна сканцэнтравалася ў раёне вёсак Сутокі, Хадасы, Харкі. 31 кастрычніка ў 23 гадзіны стралковыя атрады адначасова з пачаткам артпадрыхтоўкі перайшлі ў наступленне. У вулічных баях яны знішчылі станцыйныя збудаванні, лесапільны завод, млын, воданапорную вежу, 3 трактары, 4 цыстэрны з гаручым, 10 розных складоў, узарвалі 4 чыгуначныя і 4 шашэйныя масты. Праціўнік страціў у баі 120 чалавек забітымі, у партызан 18 чалавек былі забіты і 52 паранены.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1943 года
Катэгорыя:Кастрычнік 1943 года
Катэгорыя:Лістапад 1943 года
Катэгорыя:Гісторыя Вілейкі
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Апалацкі дзяржаўны ўніверсітэт

**Апалацкі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Бун у штаце Паўночная Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны як педагагічны каледж у 1899 годзе, універсітэце сёння прапануе больш за 150 праграм на атрыманне ступені бакалаўра і 70 праграм паслядыпломнай адукацыі, у тым ліку дзве праграмы аспірантуры.

Назва вучэльні паходзіць ад Апалацкіх гор. Размешчаны на хрыбце Блу-Рыдж на паўночным захадзе штата, Апалацкі дзяржаўны ўніверсітэт з'яўляецца адным з самых высакагорных сярод усіх універсітэтаў ЗША на ўсход ад ракі Місісіпі з вышынёю ў 1016 метраў.

Галоўны кампус універсітэта знаходзіцца ў цэнтры горада Бун, насельніцтва якога амаль такое ж, як і колькасць студэнтаў ва ўніверсітэце — каля 20 тыс. Кампус ахоплівае 5,3 км2, у тым ліку галоўны кампус плошчай 1,7 км2 з 20 інтэрнатамі, 3 сталовымі, 30 навучальнымі будынкамі і 11 рэкрэацыйнымі і спартыўнымі аб'ектамі.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж выяўленчага і прыкладнога мастацтва
* Каледж навук пра здароўе
* Школа музыкі
* Каледж адукацыі
* Каледж бізнесу
* Школа аспірантуры
* Ганаровы каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўночная Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Караліны
Феетвілскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Феетвілскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Феетвіл у штаце Паўночная Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.

Таксама гэта другая старэйшая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова штата.

Універсітэт прапануе ступені бакалаўра па 43 напрамках навучання, ступені магістра па 23 напрамках і адну праграму аспірантуры па менеджменту адукацыі.

## Структура 
* Каледж бізнесу і эканомікі
* Каледж адукацыі
* Каледж здароўя, навукі і тэхналогій
* Каледж гуманітарных і сацыяльных навук

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўночная Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Караліны
Дзяржаўны ўніверсітэт даліны Місісіпі

**Дзяржаўны ўніверсітэт даліны Місісіпі** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта, якая месціцца каля горада Іта-Бена ў штаце Місісіпі.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы. Створаны ў 1950 годзе як прафесійны каледж для афраамерыканцаў, ён па задуме ўладаў павінен быў зменшыць паток абітурыентаў-афраамерыканцаў у традыцыйна "белыя" навучальныя ўстановы штата: Місісіпскі ўніверсітэт, Місісіпскі дзяржаўны ўніверсітэт і інш.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж прафесійных студый
* Каледж адукацыі
* Школа аспірантуры

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Місісіпі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Місісіпі
Дзяржаўны ўніверсітэт у Элізабэт-Сіці

**Дзяржаўны ўніверсітэт у Элізабэт-Сіці** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Элізабэт-Сіці у штаце Паўночная Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.

Кампус і шэсць навакольных будынкаў уключаны ў гістарычную акругу, занесеную ў Нацыянальны рэестр гістарычных месцаў у 1994 годзе.

## Структура 
* Дэпартамент авіяцыі і кіравання надзвычайнымі сітуацыямі
* Дэпартамент бізнесу, бухгалтарскага ўліку і спартыўнага менеджменту
* Дэпартамент адукацыі
* Дэпартамент англійскай мовы і лічбавых медыяў
* Дэпартамент здароўя і чалавеказнаўства
* Дэпартамент матэматыкі, інфарматыкі і інжынерных тэхналогій
* Дэпартамент ваеннай навукі
* Дэпартамент музыкі і выяўленчага мастацтва
* Дэпартамент прыродазнаўства
* Дэпартамент сацыяльных навук

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўночная Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Караліны
Уінстан-Сейлемскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Уінстан-Сейлемскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Уінстан-Сейлем у штаце Паўночная Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.

Універсітэт быў заснаваны як Сейлемская індустрыяльная акадэмія 28 верасня 1892 года. Яна пачалася з 25 вучняў і аднаго выкладчыка ў адным пакоі. У 1895 годзе вучэльня была прызнана штатам Паўночная Караліна. У 1925 годзе генеральная асамблея Паўночнай Караліны перайменавала вучэльню ў педагагічны каледж, а дзяржаўны савет па адукацыі Паўночнай Караліны дазволіў яму прысвойваць дыпломы настаўнікаў пачатковых класаў.

Універсітэт займае 7-е месца ў Злучаных Штатах па рэйтынгу ВНУ па індэксе сацыяльнай мабільнасці.

## Структура 
* Каледж мастацтваў, навукі, бізнесу і адукацыі
* Школа навук пра здароўе
* Аспірантура і прафесійныя праграмы
* Універсітэцкі каледж бесперапыннай адукацыі

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўночная Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Караліны
Эдуард Мікалаевіч Арцем’еў

**Эдуард Мікалаевіч Арцем’еў** (; 30 лістапада 1937, г. Новасібірск — 29 снежня 2022) — рускі кампазітар. Заслужаны дзеяч мастацтваў Расіі (1985).

## Творчасць 
Скончыў Маскоўскую кансерваторыю (1960). У творчасці шырока выкарыстоўвае серыйную тэхніку, алеаторыку, электронную музыку. Сярод твораў: араторыя «Я забіты пад Ржэвам» на словы А. Твардоўскага (1963), кантата «Рытуал» (1980), сімфонія «Пілігрымы» (1985); электронная музыка — «Мазаіка Венецыі», «Варыяцыі на адзін тэмбр», «Сем варот у свет Саторый»; вакальна-інструментальны цыкл «Цяпло зямлі»; музыка да кінафільмаў (больш за 80).

## Прэміі і ўзнагароды 
Дзяржаўная прэмія Расіі імя братоў Васільевых, 1988.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кампазітары Расіі
Андрэй Паўлавіч Пятроў

**Андрэй Паўлавіч Пятроў** (; 2 верасня 1930, Ленінград — 15 лютага 2006) — расійскі кампазітар, музычны і грамадскі дзеяч. Народны артыст СССР (1980).

## Творчасць 
Скончыў Ленінградскую кансерваторыю (1954).

У творчасці побач з сучаснай тэматыкай звяртаецца да гістарычных, легендарных і класічных сюжэтаў. У сімфанічнай музыцы 1990-х гадоў дамінуе рэлігійная тэматыка.

Сярод твораў: оперы «Пётр Першы» (паст. 1975), «Маякоўскі пачынаецца» (паст. 1983); балеты «Станцыйны наглядчык» (паводле А. Пушкіна, паст. 1956), «Бераг надзеі» (паст. 1959), «Стварэнне свету» (паст. 1971); вакальна-харэаграфічная сімфонія «Пушкін» (паст. 1979); аперэты «Мы хочам танцаваць» («У рытме сэрца», паст. 1967), «Аб бедным гусары…» (паст. 1986); для аркестраў: сімфанічная паэма «Рада і Лойка» (паводле М. Горкага, 1954), сімфанічны цыкл «Песні нашых дзён» (1964), «Паэма памяці загінуўшых у гады блакады Ленінграда» (1966), сімфонія-фантазія «Майстар і Маргарыта» (паводле М. Булгакава, 1986), сімфонія «Час Хрыста» (1995) і інш.

Аўтар песень, музыкі да драматычных спектакляў, кінафільмаў (больш за 50), у т.л. «Я крочу па Маскве», «Сцеражыся аўтамабіля», «Службовы раман», «Жорсткі раманс», «Старыя клячы», тэлесерыял «Пецярбургскія тайны».

Аўтар кніг «Дыялог пра кінамузыку» (1982, з Н. Калеснікавай), «Час. Музыка. Музыканты» (1987).

## Прэміі і ўзнагароды 
Дзяржаўныя прэміі СССР 1967, 1976.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кампазітары Расіі
Катэгорыя:Народныя артысты СССР
Культурная экспансія

**Культурная экспансія** — працэс пашырэння сферы ўплыву дамінуючай (нацыянальнай) культуры за першапачатковыя межы або дзяржаўныя граніцы.

Катэгорыя:Каланіялізм
Катэгорыя:Палітычная геаграфія
Еўжэніу Дога

**Еўжэніу Дога**, таксама **Яўген Дзмітрыевіч Дога** (; ) — савецкі, малдаўскі і расійскі кампазітар, педагог і грамадскі дзеяч. Народны артыст Малдовы (1982), народны артыст СССР (1987).

Дога напісаў балеты «Лучафэрул», «Венансія» і «Каралева Марго», оперу «Дыялогі кахання», больш за 100 інструментальных і харавых твораў, шэраг сімфоній, 6 квартэтаў, рэквіем і іншую царкоўную музыку. Ён таксама напісаў музыку да 13 п’ес, шэрагу радыёперадач і больш за 200 кінастужак. Яму належыць аўтарства больш за 260 песень і рамансаў, больш чым 70 вальсаў. Ён таксама пісаў творы для дзяцей і стварыў музыку для цырымоній адкрыцця і закрыцця Летніх Алімпійскіх гульняў 1980 года ў Маскве.

На працягу сваёй кар’еры зрабіў значны ўнёсак у розныя формы музыкі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 сакавіка 1937 года ў с. Мокра Рыбацкага раёна.

Скончыў Кішынёўскую кансерваторыю па класах віяланчэлі (1960) і кампазіцыі (1965). У 1957—62 артыст аркестра Малдаўскага радыё і тэлебачання. У 1963—67 выкладаў у Кішынёўскім музычным вучылішчы.

Акрамя кампазітарскай творчасці займаўся канцэртнай і грамадскай дзейнасцю.

22 кастрычніка 1998 года атрымаў грамадзянства Расійскай Федэрацыі. Жыў з сям’ёй у Маскве ў раёне Крылацкае і Кішынёве.

Памёр 3 чэрвеня 2025 года.

## Творчасць 
Яго творчасць, пераважна песенная, цесна звязана з малдаўскім музычным фальклорам. Сярод твораў: балет «Лучафэрул» (1983); кантаты, сімфоніі, уверцюры, струнныя квартэты, 9 хароў на вершы Я. Гукава, рамансы, песні, музыка да спектакляў драматычнага тэатра, тэле- і кінафільмаў (больш за 100), у т.л. «Паўтары» (1972), «Табар адыходзіць у неба» (1976), «Мой ласкавы і пяшчотны звер» (1978). «Марыя, Мірабеля» (1982).

## Прэміі і ўзнагароды 
* Дзяржаўная прэмія Малдовы (1980),
* прэмія Румыніі (1982),
* Народны артыст Малдовы (1982),
* Дзяржаўная прэмія СССР (1984),
* Народны артыст СССР (1987).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кампазітары СССР
Катэгорыя:Кампазітары Малдовы
Катэгорыя:Народныя артысты СССР
Катэгорыя:Выпускнікі Кішынёўскага інстытута мастацтваў
Паўднёва-Місісіпскі ўніверсітэт

**Паўднёва-Місісіпскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Хацісберг у штаце Місісіпі.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт акрэдытаваны Паўднёвай асацыяцыяй каледжаў і школ ЗША для атрымання ступеняў бакалаўра, магістра, спецыяліста і доктара. Заснаваны 30 сакавіка 1910 года. Галоўны кампус знаходзіцца ў Хацісберзе, а іншы вялікі кампус — у Лонг-Біч. Універсітэт таксама ае пяць дадатковых вучэбна-даследчых цэнтраў, у тым ліку касмічны цэнтр імя Джона С. Стэніса і даследчую лабараторыю ўзбярэжжа Мексіканскага заліва.

## Структура 
* Каледж бізнесу і эканамічнага развіцця
* Каледж адукацыі і гуманітарных навуках
* Каледж медсястрынства і медыцынскіх прафесій
* Каледж мастацтваў і навук

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Місісіпі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Місісіпі
Алена Пятроўна Ювалава

**Але́на Пятро́ўна Юва́лава** (7 верасня 1937 — 31 снежня 2011) — савецкі і расійскі -медыевіст, кандыдат мастацтвазнаўства, вядучы навуковы супрацоўнік Дзяржаўнага інстытута мастацтвазнаўства. Адзін з аўтараў Вялікай савецкай энцыклапедыі.

## Біяграфія 
Скончыла аддзяленне мастацтвазнаўства МДУ імя М. В. Ламаносава (1962). Кандыдацкая дысертацыя: «Скульптурны ансамбль у заходнім хоры Наўмбургскага сабора і праблемы высокай готыкі ў нямецкай скульптуры» (1972).

Выкладала ў Акадэміі жывапісу, скульптуры і дойлідства і Праваслаўным Свята-Ціханаўскім універсітэце (прафесар кафедры Гісторыі і тэорыі хрысціянскага мастацтва факультэта Царкоўных мастацтваў, курс: Заходнееўрапейскае мастацтва сярэднявечча).

## Бібліяграфія 
### Абраныя працы 
* Синтез архитектуры и скульптуры в западном хоре собора в Наумбурге // Искусство Запада: Живопись. Скульптура. Театр. Музыка: сборник статей: [посвящ. памяти Б. Р. Виппера] / АН СССР, Ин-т истории искусств Мин-ва культуры СССР; Редкол.: *М. Я. Либман* и др. — М.: Наука, 1971. — С. 33—46.
* Готика // БСЭ. — 3-e изд. — Т. 7. — М.: Советская энциклопедия, 1972.
* Статуи наумбургского круга в Мейсенском соборе // Классическое искусство Запада / АН СССР, Ин-т истории искусств Мин-ва культуры СССР; Отв. ред. *Н. М. Гершензон-Чегодаева*. — М.: Наука, 1973.
* Романский стиль // БСЭ. — 3-e изд. — Т. 22. — М.: Советская энциклопедия, 1975.
* О некоторых интерпретациях ранней и высокой готики в современном искусствознании // Современное искусствознание Запада: О классическом искусстве XIII—XVII вв. / Ред. *Чегодаев А. Д.* — М.: Наука, 1977. — С. 30—54.
* Королевский портал Шартрского собора // Античность. Средние века. Новое время: Проблемы искусства / Отв. ред. *Либман М. Я.* — М.: Наука, 1977. — С. 18—33.
* Немецкая скульптура 1200—1270. — М.: Искусство, 1983 (Серия: Из истории мирового искусства). — 352 с.
* Переход от романики к готике во французском искусстве: Характер процесса // Эпохальные рубежи в истории искусства Запада / Под ред.*Е. И. Ротенберга*. — М.: Гос. ин-т искусствознания, 1996. — С. 47—61.
* Чешская готика эпохи расцвета: 1350—1420. — М.: Наука, 2000. — 375 с. — ISBN 5-02-011339-5
* Сложение готики во Франции. — СПб.: Дмитрий Буланин, 2001. — 303 с. — ISBN 5-86007-156-6
* Гротеск в изобразительном искусстве готики // Из истории классического искусства Запада: Сб. статей по материалам конференции, приуроченной к 80-летию *Е. И. Ротенберга*. — М.: Эпифания, 2003. — С. 52—73. — ISBN 5-86170-054-0
* Сочетание сакральных образов и знаков с внеконфессиональными мотивами в книге из Дарроу // Культура, эпоха и стиль: Классическое искусство Запада: сб. ст. в честь 70-летия М. И. Свидерской / Гос. ин-т искусствознания. — М.: ГАЛАРТ, 2010. — С. 94—104. — ISBN 978-5-269-01095-3
* Працавала над манаграфіяй на тэму гратэска ў сярэдневяковым мастацтве Захаду.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* А. П. Ювалава на сайце Асацыяцыі мастацтвазнаўцаў. 
* А. П. Ювалава на сайце ПСЦГУ. 
* Некралог на сайце ПСЦГУ. 

Катэгорыя:Медыявісты
Катэгорыя:Аўтары энцыклапедый і слоўнікаў
Мовы Казахстана

**Казахстан** — шматмоўная дзяржава. Згодна з Канстытуцыяй, дзяржаўнай мовай з’яўляецца казахская, афіцыйнай — руская. Таксама ў краіне распаўсюджана некалькі дзясяткаў моваў нацыянальных меншасцей.

## Сучаснасць 
7 кастрычніка 2023 года Міністр культуры і інфармацыі Казахстана Аіда Балаева заявіла, што дзяржава плануе павялічыць долю тэле- і радыёвяшчання на казахскай мове да 70%.
Уладзімір Дзмітрыевіч Станкевіч

**Уладзімір Дзмітрыевіч Станке́віч** (, Менск— ) — беларускі рэжысёр.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Менску. У 1949 годзе скончыў Беларускі тэатральны інстытут. З 1950 года працаваў у Рэспубліканскім Доме народнай творчасці. З 1956 года рэжысёр, у 1959—1981 гадах галоўны рэжысёр на Рэспубліканскай студыі тэлебачання.

Член Беларускага саюза кінематаграфістаў з 1963 года, член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1959 года.

## Творчасць 
Сярод рэжысёрскіх прац У. Д. Станкевіча тэлевізійныя спектаклі «Свой хлеб» Л. Арцішчава (1959), «Слова пра паэта» (1960) і «Ля сіняй бухты» (1976) Б. Бур’яна, «У хоры» Г. Леберэхта (1960), «Выпадковыя сустрэчы» Р. Назарава (1961), «Толькі б кахаць» Р. Раманава (1966), «Машэка» Е. Міровіча (1984), «На вастрыі» К. Крапівы (1984); дакументальныя тэлевізійныя фільмы «Знаёмцеся, Беларусь» (1967), «Біяграфія маёй рэспублікі» (5-я серыя, 1968); тэлевізійны мастацкі фільм «Мы — хлопцы жывучыя» (1974, паводле аповесці і па сцэнарыю І. Сяркова).

Таксама Уладзімір Станкевіч стварыў шэраг тэлевізійных перадач з серыі «Творчыя партрэты», музычных перадач «Блакітны агеньчык», рэпартажаў, трансляцый грамадска-палітычных падзей ў краіне.

## Узнагароды 
Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1964).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (1949—2004) / А. А. Каляда. — Мінск, 2005. — С. 81.

## Спасылкі 
* Станкевич Владимир Дмитриевич // Праект «Память народа»

Катэгорыя:Рэжысёры СССР
Катэгорыя:Рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Усходне-Каралінскі ўніверсітэт

**Усходне-Каралінскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Грынвіл у штаце Паўночная Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Гэта чацвёрты па велічыні ўніверсітэт у Паўночнай Караліне. Заснаваная 8 сакавіка 1907 года як педагагічная школа, вучэльня вырасла з першапачатковых 17 га да амаль 647 га сёння. Акадэмічныя аб'екты ўніверсітэта размешчаны на шасці пляцоўках. Усе спецыяльнасці, якія не звязаны са здароўем, размешчаны ў галоўным кампусе.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж сумежных навук пра здароўе
* Каледж бізнесу
* Каледж адукацыі
* Каледж інжынерыі і тэхналогій
* Каледж прыгожых мастацтваў і камунікацый
* Каледж здароўя і чалавеказнаўства
* Каледж медсястрынства
* Школа стаматалагічнай медыцыны
* Школа медыцыны
* Школа прадпрымальніцтва
* Школа мастацтваў і дызайну
* Школа камунікацый
* Школа лідарства гасціннасці
* Школа музыкі
* Школа сацыяльнай работы
* Школа тэатру і танцаў
* Ганаровы каледж
* Аспірантура
* Інтэграваныя прыбярэжныя праграмы

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўночная Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Караліны
Паўночна-Каралінскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Паўночна-Каралінскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Ролі ў штаце Паўночная Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1887 годзе. Уваходзіць у сістэму Паўночна-Каралінскага ўніверсітэта. Гэта буйнейшы ўніверсітэт у штаце. 7 сакавіка 1887 года Генеральная асамблея Паўночнай Караліны заснавала Каледж сельскай гаспадаркі і механікі. Каледж зведаў некалькі змяненняў у назве і ў 1965 годзе афіцыйна стаў універсітэтам.

## Структура 
* Каледж сельскай гаспадаркі і навук аб жыцці
* Каледж дызайну
* Каледж адукацыі
* Каледж інжынерыі
* Каледж гуманітарных і сацыяльных навук
* Каледж прыродных рэсурсаў
* Каледж менеджменту
* Каледж навук
* Каледж тэкстылю
* Каледж ветэрынарнай медыцыны
* Аспірантура
* Універсітэцкі каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўночная Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Караліны
Паўночна-Каралінскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны ўніверсітэт

**Паўночна-Каралінскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Грынсбара ў штаце Паўночная Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы. Заснаваны Генеральнай асамблеяй Паўночнай Караліны 9 сакавіка 1891 года як сельскагаспадарчы і механічны каледж для каляровых людзей, гэта быў другі каледж, заснаваны ў адпаведнасці з палажэннямі Закона Морыла 1890 года, а таксама першы для каляровых людзей у штаце. Першапачаткова каледж прапаноўваў навучанне сельскай гаспадарцы, англійскай мове, садаводству і матэматыцы. У 1967 годзе каледж быў прызначаны рэгіянальным універсітэтам Генеральнай асамблеяй Паўночнай Караліны і перайменаваны. Універсітэт з'яўляецца буйнейшым гістарычна "чорным" універсітэтам у Злучаных Штатах з 2014 года. Інжынерны каледж універсітэта выпускае больш афраамерыканскіх інжынераў, чым любы іншы кампус у краіне; яго каледж сельскагаспадарчых і экалагічных навук выпускае больш афраамерыканскіх выпускнікоў у галіне сельскай гаспадаркі, чым любы іншы ўніверсітэт. Універсітэт прапануе 54 праграмы бакалаўрыяту, 29 магістарскіх і 9 доктарскіх праграм у васьмі каледжах і школах; універсітэт выдае больш за 2,5 тыс. дыпломаў штогод і мае базу выпускнікоў каля 65 тыс.

## Структура 
* Каледж мастацтваў, гуманітарных і сацыяльных навук
* Каледж інжынерыі
* Каледж сельскай гаспадаркі і экалагічных навук
* Каледж адукацыі
* Каледж аховы здароўя і навук аб чалавеку
* Каледж бізнесу і эканомікі
* Каледж тэхналогій
* Школа нананавукі і нанаінжынерыі
* Каледж аспірантуры

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўночная Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Караліны
Паўночна-Каралінскі цэнтральны ўніверсітэт

**Паўночна-Каралінскі цэнтральны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Дарэм у штаце Паўночная Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.

Кампус размешчаны прыкладна ў мілі на поўдзень ад цэнтра горада Дарэм і прыкладна ў трох мілях на ўсход ад Універсітэта Дзюка. Адзінаццаць будынкаў, пабудаваных да 1940 года, уключаныя ў нацыянальны гістарычны раён. Усе будынкі, за выключэннем трох, з'яўляюцца будынкамі ў стылі Геаргіанскага Адраджэння. Кампус быў унесены ў Нацыянальны рэестр гістарычных месцаў у 1986 годзе.

## Структура 
* Школа бізнесу
* Школа адукацыі
* Школа права
* Школа бібліятэчных і інфармацыйных навук
* Каледж здароўя і навук
* Каледж мастацтваў, сацыяльных і гуманітарных навук
* Школа аспірантуры

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўночная Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Караліны
Аксана Андрэеўна Даўгарукава

**Аксана Андрэеўна Даўгарукава**, па нараджэнні **Дубойская** (нар. , Мінск, БССР, СССР) — беларуская баскетбалістка. Цяжкі форвард. Выступала за зборную Беларусі. Сястра баскетбалісткі Анжэлы Дубойскай. Майстар спорту СССР па баскетболе.

## Біяграфія 
Выхаванка СзДЮШАР «Гарызонт». Першы трэнер — Марыя Іванаўна Сялюніна. 

Выступала за клубы  Беларусі, Расіі і Польшчы. У 2002 годзе падпісала кантракт з маскоўскім «Дынама».

Выступала за жаночую зборную Беларусі ў 1995—2005 гадах.

## Кар’ера 
* 1991—1996 — Гарызонт (Мінск)
* 1996—1998 — СКА (Самара, Расія)
* 1998—2000 — АЗС (Торунь, Польшча)
* 2000—2002 — Меблатап (Люблін, Польшча)
* 2002—2003 — Дынама (Масква, Расія)
* 2003—2004 — Меблатап (Люблін, Польшча)
* 2004—2005 — Шэлен (Краснаярск, Расія)
* 2006—2007 — Бярэзіна-БДУФК (Барысаў)
* 2007—2009 — Бярэзіна-РЦАР (Барысаў)
* 2009—2010 — БрДУ ЦАР Вікторыя (Брэст)
* 2010—2011 — Барысфен (Магілёў)
* 2011—2012 — Бярэзіна-РЦАР (Барысаў)

## Дасягненні 
*  Чэмпіёнка Беларусі (5): 1992/1993, 1993/1994, 1994/1995, 1995/1996, 2007/2008.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (2): 2005/2006, 2008/2009.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2006/2007.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (1): 2008.
*  Бронзавы прызёр Балтыйскай лігі (1): 1995/1996.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце РФБ
* Профіль на сайце fiba.com
* Aksana DAUHARUKAVA

Катэгорыя:Баскетбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Майстры спорту СССР
Докшыцка-Крулеўшчынская аперацыя

**Докшыцка-Крулеўшчынская аперацыя** — баі па разгрому нямецка-фашысцкіх захопнікаў у горадзе Докшыцы і на чыгуначнай станцыі Крулеўшчына (на лініі Маладзечна — Полацк) 16—17 жніўня 1943 года. Праведзена 1-й антыфашысцкай партызанскай брыгадай ва ўзаемадзеянні з партызанскай брыгадай «Жалязняк» Мінскай вобласці.

## Бой 
Вечарам 16 жніўня партызаны акружылі Докшыцы і сіламі аднаго батальёна ачапілі ўсе ваенныя аб’екты гарнізона і ўнтэрафіцэрскую школу. У 6 гадзін раніцы 17 жніўня нечакана для ворага штурмавыя групы абяззброілі і ў кароткай перастрэлцы на асобных участках вулічнага бою знішчылі 38 і ўзялі ў палон 60 гітлераўцаў. Потым 1-я антыфашысцкая брыгада зрабіла пераход да станцыі Крулеўшчына. Яе з флангаў і тылу прыкрывала брыгада «Жалязняк», якая, каб адцягнуць увагу ворага пачала дзеянні на ўчастку чыгункі ў раёне станцыі Параф’янава і паміж Крулеўшчынай і Глыбокім. Да вечара 17 жніўня Докшыцы і станцыя Крулеўшчына былі поўнасцю ачышчаны ад праціўніка. У выніку бою на подступах да станцыі Крулеўшчына і ў размяшчэнні гарнізона было знішчана больш за 500 гітлераўцаў, разбураны ўсе станцыйныя збудаванні, узарвана 4 масты, паравознае дэпо з 4 цягнікамі, 35 вагонаў, нафтабаза, склад з боепрыпасамі, гараж з аўтамашынамі, захоплена 2 пераносныя радыёстанцыі, вялікая колькасць харчавання, ваеннай амуніцыі, боепрыпасаў і ўзбраення, у тым ліку 3 гарматы, 20 кулямётаў, вінтоўкі. У выніку бою ўчастак чыгункі Крулеўшчына — Параф’янава быў выведзены на суткі. Партызаны страцілі каля 40 чалавек забітымі і параненымі.

## Памяць 
У Крулеўшчыне ў гонар баявой аперацыі партызан у 1964 годзе пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1943 года
Катэгорыя:Жнівень 1943 года
Катэгорыя:Гісторыя Докшыцкага раёна
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Геаргіянская архітэктура

**Геаргіянская архітэктура** () — гэта назва, якая ўжываецца ў большасці англамоўных краін для характарыстыкі архітэктурных стыляў, якія былі папулярнымі паміж 1714 і 1830 гадамі. Назва паходзіць ад імён першых чатырох брытанскіх манархаў з Гановерскай дынастыі: Георга I, Георга II, Георга III і Георга IV, якія кіравалі са жніўня 1714 па чэрвень 1830 года. 

Так званымі Вялікімі геаргіянскімі гарадамі на Брытанскіх астравах былі Эдынбург, Дублін і Лондан і ў меншай ступені Ёрк і Брысталь. 

Стыль быў адроджаны ў канцы ХІХ стагоддзя ў ЗША як архітэктура Каланіяльнага адраджэння і ў пачатку ХХ стагоддзя ў Вялікабрытаніі як неагеаргіянская архітэктура. У абодвух краінах гэта таксама называецца **архітэктурай Геаргіянскага Адраджэння**. У Злучаных Штатах тэрмін «геаргіянскі» звычайна выкарыстоўваецца для апісання ўсіх будынкаў таго перыяду, незалежна ад стылю. У Вялікабрытаніі гэты тэрмін звычайна абмяжоўваецца будынкамі, якія з'яўляюцца «архітэктурнымі па задуме» і маюць стылістычныя характарыстыкі, характэрныя для таго перыяду, хоць гэта ахоплівае даволі шырокі дыяпазон.

Геаргіянскі стыль адрозніваецца вялікай разнастайнасцю, але адрозніваецца сіметрыяй і прапорцыямі, заснаванымі на класічнай архітэктуры Грэцыі і Рыма, узноўленай у архітэктуры эпохі Адраджэння. Арнамент таксама звычайна ў класічных традыцыях, але, як правіла, стрыманы, а часам і амаль зусім адсутнічае на экстэр'еры. Гэты перыяд прыўнёс элементы класічнай архітэктуры ў меншыя і больш сціплыя будынкі, чым гэта было раней, замяніўшы англійскую народную архітэктуру (або стаўшы новым народным стылем) для амаль усіх новых дамоў сярэдняга класа і грамадскіх будынкаў.

Геаргіянская архітэктура характарызуецца сваёй суразмернасцю і ўраўнаважанасцю; простыя матэматычныя суадносіны выкарыстоўваліся для вызначэння вышыні акна ў адносінах да яго шырыні або формы пакоя ў выглядзе падвойнага куба. Рэгулярнасць, як і ў выпадку з каменнай кладкай з ашалёўкі (аднастайнай агранкі), была рашуча ўхвалена, напаўняючы сіметрыю і прыхільнасць класічным правілам: адсутнасць сіметрыі, калі геаргіянскія дапаўненні дадаваліся да больш ранніх структур, якія заставаліся бачнымі, глыбока адчувалася як недахоп. Рэгулярнасць фасадаў уздоўж вуліцы была жаданай рысай тагачаснага горадабудаўніцтва. Да пачатку ХІХ стагоддзя геаргіянскія ўзоры звычайна ляжалі ў межах класічных парадкаў архітэктуры і выкарыстоўвалі дэкаратыўны набор, які паходзіць са старажытнага Рыма ці Грэцыі.

 
Выява:Georgian houses on Bartholomew Street, Exeter - geograph.org.uk - 167397.jpg|Геаргіянскія дамы ў Эксетэры, Англія
Выява:Massachusetts Hall, Harvard University.JPG|Масачусетс-хол Гарвардскага ўніверсітэта, 1718-1720 гг.
Выява:WestoverPlantationSEGL.jpg|Геаргіянскі загарадны дом на плантацыі ў Вірджыніі
Выява:Dublin - Georgian building near Merrion Square - geograph.org.uk - 1573726.jpg|Геаргіянскі дом у Дубліне

## Гл. таксама 
* Віктарыянская архітэктура

## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктура Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Культура Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Архітэктура ЗША
Катэгорыя:Культура ЗША
Докшыцкі бой

**Докшыцкі бой** — бой паміж партызанскай брыгадай «Жалязняк» і нямецка-фашысцкімі захопнікі ў горадзе Докшыцы ў лютым 1943 года.

## Перадумовы 
Докшыцы, якія знаходзіліся на подступах да чыгункі Маладзечна — Полацк, выкарыстоўваліся ворагам як перавалачная база забеспячэння войск на фронце. Тут размяшчаўся буйны гарнізон, тылавыя армейскія ўстановы, унтэрафіцэрская школа. Сюды часта адводзіліся на адпачынак ваенныя часці гітлераўцаў.

## Бой 
Перад пачаткам аперацыі партызаны перакрылі засадамі ўсе дарогі на Докшыцы. 1-ы атрад брыгады наступаў з паўднёвага захаду, 2-і з паўднёвага ўсходу, 3-і з паўночнага усходу, 4-ы прыкрываў наступаўшых з паўночнага захаду ад чыгуначнай лініі Параф’янава — Крулеўшчына. 6 падрыўных груп павінны былі дыверсіямі на чыгунцы адцягнуць шматлікія фашысцкія гарнізоны, якія размяшчаліся ўздоўж камунікацыі Маладзечна — Полацк. Наступленне пачалося ў ноч на 3 лютага. Партызаны бясшумна знялі ахову на подступах да гарнізона, знянацку напалі на ворага. Партызанскія батарэі нанеслі ўдар па цэнтры горада, дзе размяшчаліся ўсе установы акупантаў. Партызаны раніцай пакінулі Докшыцы, захапіўшы вялікую колькасць маёмасці са складоў праціўніка, а таксама жывёлу, якую акупанты нарабавалі ў насельніцтва.

19 і 20 лютага партызаны зноў нанеслі раптоўны ўдар па Докшыцкім гарнізоне, выкарыстаўшы ў баі сваю артылерыю. Вораг пацярпеў страты ў жывой сіле і тэхніцы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1943 года
Катэгорыя:Люты 1943 года
Катэгорыя:Гісторыя Докшыцкага раёна
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Паўночна-Каралінскі ўніверсітэт у Шарлаце

**Паўночна-Каралінскі ўніверсітэт у Шарлаце** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Шарлат у штаце Паўночная Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт прапануе 24 доктарскія праграмы, 66 магістарскіх і 79 бакалаўрскіх праграм у 9 акадэмічных каледжах.

Галоўны кампус размешчаны на 1000 акрах лясістай зямлі з прыблізна 85 будынкамі за 13 км ад верхняй часткі горада Шарлат.

Forbes паставіў універсітэт на 252 месца ў рэйтынгу з 498 амерыканскіх ВНУ.

## Структура 
* Каледж вольных мастацтваў і навук
* Каледж мастацтваў і архітэктуры
* Каледж адукацыі
* Каледж здароўя і сацыяльных паслуг
* Каледж інжынерыі
* Каледж вылічальнай тэхнікі і інфарматыкі
* Каледж бізнесу
* Універсітэцкі каледж
* Каледж з адзнакай
* Аспірантура

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўночная Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Караліны
Мемнан (міфалогія)

**Ме́мнан** () — валадар эфіопаў у старажытнагрэчаскай міфалогіі. Удзельнічаў у Траянскай вайне на баку траянцаў.

## Паходжанне 
Мемнан лічыўся родным сынам багіні світанку Эас і Тыфана, выхадца з Троі. Выхоўваўся Гесперыдамі. Падобна Ахілу, меў даспехі, зробленыя Гефестам, якія рабілі яго фактычна недатыкальным для ворагаў. 

У Эфіяпідзе і Адысее, творах Эпічнага цыклу, Мемнан называўся валадаром Эфіопіі. Герадот вызначаў Сузы як горад Мемнана. Але ў эліністычны і рымскі перыяды гэты герой атаесамляўся з афрыканскай Эфіопіяй, а таму часцяком маляваўся як негр. Філастрат з Лемнасу нават пісаў, што грэкі баяліся валадара эфіопаў, паколькі дагэтуль не бачылі чорных людзей. 

Манефон лічыў, што Мемнан быў егіпецкім фараонам. Паўсаній паведамляў, што за выяву Мемнана прымаюць адну з паўразбураных статуй у Фіванскім некропалі. Вядома, што рымляне вылучалі дзве фіванскія статуі Аменхатэпа III як калосы Мемнана. 

## Траянская вайна 
Мемнан прыбыў на дапамогу траянцам з вялікай арміяй, якая не ўмяшчалася ў горадзе і была вымушана стаць лагерам каля яго муроў. Фетыда папярэдзіла Ахіла, каб ён не ўступаў у бой з Мемнанам, паколькі іх сілы роўныя, а смерць Мемнана можа прадвесціць пра яго асабістую смерць. Таму эліны выйшлі на бітву з эфіопамі без свайго лепшага героя. 

Мемнан забіў некалькіх ахейскіх герояў, у тым ліку Антылоха, сына Нестара і блізкага сябра Ахіла, і вымусіў грэчаскую армію адступіць да караблёў. Нестар кінуў забойцы сына выклік, але Мемнан адхіліў яго, каб не біцца са старым чалавекам. Як і ў выпадку з Патроклам, Ахіл быў раз'юшаны весткай пра смерць Антылоха і насуперак папярэджанням маці ўступіў у бой. На класічных грэчаскіх пасудзінах гэты момант часцяком суправаджаецца выявай вагаў, быццам бы багі ўзважвалі, хто з іх павінен перамагчы. У выніку Ахіл прабіў шчыт Мемнана ўдарам дзіды і працяў яму бок. Убачыўшы падзенне свайго валадара з калясніцы, эфіопскія воіны кінуліся на ўцёкі.

Еўтыхій Прокл, пераказчык старажытнай эпічнай паэмы Эфіяпіда, пісаў, што Эас дамаглася ад Зеўса неўміручасці для свайго сына, такім чынам ён выжыў пасля бітвы. Але ў іншых міфах паведамлялася пра тое, што багі ператварылі кроў забітага Мемнана ў раку, што ў гадавіну яго смерці набывала непрыемны пах, або пра тое, што ён быў пахаваны эфіопамі, а самі яны ператварыліся ў птушак.

## Спасылкі 
* MEMNON IN GREEK MYTHOLOGY
* Memnon: the Mythical King of the Ethiopians 
* Aethiopis

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Удзельнікі Траянскай вайны
Фёдар Іванавіч Добыш

**Фёдар Іванавіч До́быш** (5 сакавіка 1906 — вёска Коханаў, Крычаўскі раён — 29 лістапада, 1980) — генерал-палкоўнік (1960).

## Біяграфія 
Член КПСС з 1929. У Чырвонай Арміі з 1928. Скончыў ваенную акадэмію Генштаба ў 1951 годзе. Удзельнік Савецка-фінляндскай вайны (1939—1940). У Айчынную вайну з 1941 года на Заходнім, Калінінскім, Волхаўскім, Паўночна-Заходнім, Варонежскім, Стэпавым, 2-м, 1-м Украінскім франтах: камандзір бамбардзіровачнага авіяпалка, дывізіі. Удзельнік абароны Ленінграда, вызвалення Украіны, Польшчы, Румыніі, Чэхаславакіі, Берлінскай аперацыі. Да 1972 года ў Савецкай Арміі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Картэсы Мадрыгала

**Картэсы Мадрыгала** () — гэта гістарычная назва пасяджэнняў Картэсаў Кастыліі, якія праходзілі ў горадзе Мадрыгал-дэ-лас-Альтас-Торэс, які сёння знаходзіцца ў правінцыі Авіла.

Усяго было 4 сходы картэсаў Мадрыгала, у 1435, 1438, 1447, 1476 гадах.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыя Іспаніі
Катэгорыя:Авіла (правінцыя)
Катэгорыя:Кастылія
Рычманд (Каліфорнія)

**Рычманд** () — горад у акрузе Контра-Коста (штат Каліфорнія, ЗША). Насельніцтва — 103 701 чалавек (перапіс 2010 года). Плошча — 135 км², з якіх 77,876 км² займае зямля і 58,047 км² — вада. Плошча водных рэсурсаў складае 42,7 % ад усёй яго плошчы.

Горад Рычманд размешчаны на вышыні 14 метраў над узроўнем мора.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Паўночна-Каралінскі ўніверсітэт у Эшвіле

**Паўночна-Каралінскі ўніверсітэт у Эшвіле** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Эшвіл у штаце Паўночная Караліна.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1927 годзе як малодшы каледж.

Гэта быў першы дзяржаўны каледж з бясплатным навучаннем у Злучаных Штатах.

Падчас Вялікай дэпрэсіі каледж пачаў спаганяць плату за навучанне.

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Паўночная Караліна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Паўночнай Караліны
Рыпан (Каліфорнія)

**Рыпан** () — горад у акрузе Сан-Хаакін, Каліфорнія. Рыпан, раней вядомы як Станіслаўс-Сіці, быў перайменаваны ў гонар аднайменнага горада ў штаце Вісконсін. Эканоміка горада ў асноўным заснавана на вытворчасці міндаля.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Сан-Хаакін

**Сан-Хаакін**:
* Сан-Хаакін (акруга)
* Сан-Хаакін (Калумбія)
* Сан-Хаакін (рака)
* Сан-Хаакін (Чылі)
Сан-Хаакін (акруга)

**Сан-Хаакін** () — акруга ў Каліфарнійскай даліне, на ўсход ад вобласці заліва Сан-Францыска, Каліфорнія. Насельніцтва — 620 000 чалавек (перапіс 2006 года). Акруговы цэнтр — горад Стоктан.

## Гісторыя 
Акруга была ўтворана ў 1850 годзе, пасля ўзнікнення штата Каліфорнія. Сваю назву бярэ ад ракі Сан-Хаакін. У пачатку XIX стагоддзя лейтэнант Габрыэль Марага, камандзір экспедыцыі ў Каліфарнійскую даліну, даў імя Сан-Хаакін ручаю, які выцякае з Сьера-Невады і ўпадае ў возера Буэна-Віста. Паміж 1843 і 1846 гадамі, у эпоху калі Каліфорнія была правінцыяй Мексікі, пяць мексіканскіх грантаў зямлі былі аб’яднаны ў тое, што зараз з’яўляецца акругай: ранча Кампа дэ лос Франсэсэс, ранча Пескадэра (Граймс), ранча Пескадэра (Піка), ранча Макелумнес і ранча Томпсан.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Каліфорніі
Алена Рынкевіч

**Алена Рынкевіч** (нар. , Крычаў, Беларусь) — беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.

## Біяграфія 
У 2007 годзе падпісала кантракт з пензенскай «Спартай».

У 2002 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.

## Спасылкі 
* Rynkevich Alena
* Alena Rynkevich

Катэгорыя:Баскетбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Юнасць» Пенза
Розвіл (Каліфорнія)

**Розвіл** () — горад і буйны транспартны вузел у Каліфорніі. Насельніцтва — звыш 115 тысяч чалавек (2009). Уваходзіць у гарадскую агламерацыю Сакрамента. Розвіл размешчаны ў акрузе Пласер, на поўнач ад Сакрамента, сталіцы штата Каліфорнія, за 164 км на паўночны ўсход ад Сан-Францыска і 652 км на поўнач ад Лос-Анджэлеса. Плошча — 79 км², сярэдняя вышыня над узроўнем мора 50 метраў. Горад размяшчаецца на ўсходняй мяжы даліны Сакрамента-Велі (частка Каліфарнійскай даліны), ля падножжа горнай сістэмы Сьера-Невада.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Самер Сандэрс, амерыканская плыўчыха, алімпійская чэмпіёнка

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Рэдонда-Біч (Каліфорнія)

**Рэдонда-Біч** () — прыбярэжны горад у акрузе Лос-Анджэлес, штат Каліфорнія (ЗША). Насельніцтва - 66748 чалавек (перапіс 2010 года).

Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША горад мае агульную плошчу ў 16,08 км ². 0,03 км ² займае вада. Горад мае незвычайную форму з-за ўключаных у яго склад пляжаў. Асноўныя славутасці - гарадскі прычал і пясчаныя пляжы. У паўночнай частцы горада знаходзіцца заходні тэрмінал зялёнай веткі метро Лос-Анджэлеса. Паліцэйскі ўчастак, пажарная станцыя, дзве бібліятэкі, 15 паркаў, порт, мастацкі цэнтр.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Рэдлендс (Каліфорнія)

**Рэдлендс** () — горад у акрузе Сан-Бернардына ў штаце Каліфорнія (ЗША). Насельніцтва - 68747 жыхароў (перапіс 2010 года). Горад размешчаны прыблізна за 16 км на ўсход ад цэнтра горада Сан-Бернардына. Плошча 92,5 км².

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Усевалад Пятровіч Свентахоўскі

**Усевалад Пятровіч Свентахоўскі** () — беларускі мастак-графік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Мінску ў сям’і мастакоў Пятра і Валянціны Свентахоўскіх. Скончыў у 1986 годзе Мінскае мастацкае вучылішча імя А. Глебава, у 1993 годзе — Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў. Вучыўся ў Аляксея Зінчука, Вячаслава Семянько, Паўла Семчанкі, Уладзіміра Васюка.

Сябар Беларускага саюза мастакоў з 1995 года.

Педагагічнай дзейнасцю займаўся з 1995 года. Дацэнт кафедры тэорыі і гісторыі дызайну, дэкан факультэта дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. Жыў у Мінску.

## Творчасць 
Працаваў у галіне графічнага дызайну, кніжнай графікі, каліграфічнага мастацтва.

У мастацкіх выстаўках удзельнічаў з 1993 года. Творы экспанаваліся на выстаўках у Беларусі (1999—2016), Расіі (Масква, 2008, 2012; Санкт-Пецярбург, 2008), Сербіі (2012, 2013), Польшчы (Торунь, 2012), Літве (Клайпеда, 2014).

Творы захоўваюцца ў фондах Музея сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску.

## Узнагароды 
Атрымаў Гран-пры на LII Нацыянальным конкурсе «Мастацтва кнігі» ў намінацыі «Майстэрства» (2013), дыплом імя Францішка Скарыны за дызайн-канцэпцыю i мастацкае афармленне кнігі «Полацак. 1150» (2013). На LV Нацыянальным конкурсе «Мастацтва кнігі» ўзнагароджаны дыпломам імя Францішка Скарыны за дызайн-канцэпцыю і мастацкае афармленне кнігі «Уладзімір Мулявін. Сэрцам і думамі» (2016).

## Выстаўкі 
* Рэспубліканская выстаўка «ЛітАрт», Мінск, 1999 г.
* Рэспубліканская выстаўка «ЛітАрт», Мінск, 2000 г.
* Рэспубліканская выстаўка «ЛітАрт», Мінск, 2003 г.
* Рэспубліканская выстаўка прысвечаная 120 гадавіне з дня нараджэння М. Багдановіча, Мінск, 2011 г.
* Міжнародная выстаўка каліграфіі, Масква, 2008 г.
* Міжнародная выстаўка каліграфіі, С.-Пецярбург, 2008 г.
* Міжнародная выстаўка каліграфіі, Масква, 2012 г.
* Рэспубліканская выстаўка «ЛітАрт», Мінск, 2012 г.
* Міжнародны фестываль плакату і тыпаграфікі, г. Торунь, Польша, 2012 г.
* Міжнародная выстаўка каліграфіі, г. Бялград, Сербія, 2012 г.
* Выстава каліграфіі ў Нацыянальнай Бібліятэцы РБ, г. Мінск, 2013 г.
* Міжнародная выстаўка каліграфіі, г. Белград, Сербія, 2013 г.
* Выстава «Графічны эксперымент», Музей сучаснага мастацтва, г. Мінск, 2013 г.
* 5 Літоўская выстава каліграфіі (Lithuanian exhibition of calligraphy & art of penmanship) г. Клайпеда, Літва, 2014 г.
* «Беларускі АРТ-алфавіт: ад руны да літары», Палац мастацтва, Мінск, 2015 г.
* 2 беларуская трыенале графічнага дызайну, Палац мастацтва, Мінск, 2015 г.
* Рэспубліканская мастацкая выстава «Паланэз», Палац мастацтва, Мінск, 2015 г.
* Мастацкая выстава «Велопередвіжнікі», Музей сучаснага мастацтва, Мінск, 2016 г.
* Персанальная мастацкая выстава «Словы і літары», галерэя «Акадэмія», БДАМ, Мінск, 2017 г.
* Грамадскі творчы конкурс «КУРАПАТЫ — НАРОДНЫ МЭМАРЫЯЛ», Мінск, 2017 г.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Каліграфы Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Катэгорыя:Графічны дызайн
Рэдынг (Каліфорнія)

**Рэдынг** () — горад на поўначы штата Каліфорнія, ЗША. Адміністрацыйны цэнтр акругі Шаста. Плошча горада - 158,4 км², з іх 154,5 км ² - суша і 3,9 км² (2,5%) - адкрытыя водныя прасторы. Рэдынг размешчаны на крайнім паўночным захадзе даліны Сакрамента; паўночныя прыгарады адносяцца да перадгор'яў Каскадных гор. Горад акружаны гарамі на поўначы, захадзе і ўсходзе; на поўдні да яго прымыкае ўрадлівая раўніна. Праз Рэдынг працякае рака Сакрамента.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Шаста (акруга)

**Ша́ста** () — акруга на поўначы штата Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва акругі — 177 223 чалавекі (перапіс 2010 года). Адміністрацыйны цэнтр — горад Рэдынг.

## Гісторыя 
Шаста — адна з акруг, утвораных першапачаткова пры стварэнні штата Каліфорнія ў 1850 годзе. У 1852 годзе частка тэрыторыі акругі была аддзелена і ўтварыла новую акругу — Сіскію; у 1956 годзе ад Шасты аддзялілася акруга Ціхама. Акруга была названа па назве гары Шаста (цяпер знаходзіцца ў межах акругі Сіскію).

## Геаграфія 
Агульная плошча — 9960 км², з якіх 9780 км² — суша і 190 км² (1,9 %) — водныя паверхні. Горы атачаюць акругу з захаду, поўначы і ўсходу. Рака Сакрамента сцякае з гор на поўначы і перасякае цэнтральную частку акругі, накіроўваючыся да даліны Сакрамента на поўдні. На тэрыторыі акругі часткова размешчаны нацыянальны лес Шаста-Трыніці і нацыянальны парк Ласен-Ваўканік. Акрамя таго, у межах акругі знаходзіцца буйное вадасховішча Шаста.

У акрузе Шаста размешчаны 3 гарады: Андэрсан, Рэдынг і Шаста-Лэйк.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акругі Каліфорніі
Алена Хэніг

**Алена Хэніг, па нараджэнні Шычко** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.

## Біяграфія 
У 1997 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.

## Спасылкі 
* Beim 15. sächsischen Hochschulsportfest in Mittweida waren Gastgeber erfolgreich — gelungene Fernseh-Liveübetragung inklusive

Катэгорыя:Баскетбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Лейпцыг»
Шычко

**Шычко** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Хэніг, па нараджэнні Шычко (нар. 1973) — беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
* Генадзь Андрэевіч Шычко (1922—1986) — фізіёлаг, кандыдат біялагічных навук.
Ramadasa pavo

**Ramadasa pavo** — від молей сямейства , упершыню апісаная  у 1856 годзе. Сустракаецца ў Паўднёва-Усходняй Азіі. У тым ліку на астравах Суматра, Калімантан, Сабах, Сулавесі, у Тайландзе, Шры-Ланцы, Індыі і Кітаі.

## Апісанне 
Размах крылаў 45&nbsp;мм у самцоў і 50&nbsp;мм у самак. Пярэдняе крыло самца з загнутымі ў аснове жылкамі 3, 4 і 5. Галава і грудзі пакрыты шэра-карычневай стракатай лускай. Лоб апярэджаны аранжавым і сінім чорным колерам. Брушка аранжавае. Пярэднія крылы з шараватай прыкаранёвай зонай, з карычневымі плямамі. Коста аранжавая, з пяццю сіне-чорнымі плямамі. Па вонкавым краі медыяльнай касой чорная лінія з бардовым налётам. Вонкавая зона бледна-каштанавая. Заднія крылы аранжавыя.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Соўкі