Мотавела

«**Мотавела**» — найбуйнейшы ў Беларусі матацыклетна-веласіпедны завод, заснаваны ў Мінску ў 1945 годзе ў якасці веласіпеднага завода.

## Гісторыя 
У снежні 1945 г. пачалася ўстаноўка абсталявання з заводу  (, DKW) у Чопау (Савецкая зона акупацыі Германіі; цяпер , зямля Саксонія, Германія). У маі 1946 года пусцілі першы цэх — рамонтна-механічны. Затым — электратэхнічны цэх. Увосень вырабілі першыя дэталі для веласіпеда. У чэрвені 1947 года сабралі першыя 10 веласіпедаў. У верасні, пасля выпрабаванняў і дапрацовак, веласіпед В-16 пусцілі ў серыйную вытворчасць. Да канца года вырабілі 6580 веласіпедаў . У 1950 г. прадалі 100-тысячны веласіпед. Тады ж пачаўся выпуск падлеткавых веласіпедаў «Арлёнак».

З 1951 года прадпрыемства атрымала назву Мінскі матацыклетны і веласіпедны завод (ММВЗ), бо пасля ліпеня пачало выраб 125-кубовых матацыклаў пад таварным знакам «Мінск» (M1A). У 1955 годзе прадалі звыш за 400 тыс. веласіпедаў. У 1963 годзе пачаўся экспарт веласіпедаў за мяжу. З 1956 года Мінскі мотавелязавод асвоіў выраб матацыкла М1М. На 1967 год за 20 гадоў прадалі звыш за 8 млн веласіпедаў «Бусел». У 1970—1980 гадах прадпрыемства перабудавалі. У 1977 годзе пачаўся выпуск веласіпедаў са складной рамай на 20-цалёвых колах. У 1983 годзе збылі 18-мільённы веласіпед.

У 1990 годзе выпусцілі 220 тыс. матацыклаў. У 1992 годзе пачаўся выраб гульнявых . З 1993 года завод стаў калектыўным прадпрыемствам. На 1999 год вырабляў дарожныя матацыклы, горныя, гульнявыя і дарожныя веласіпеды з адкрытай, закрытай і складной рамамі для дарослых і падлеткаў, інвалідныя каляскі. Па выніках года прадпрыемства апынулася стратным у выніку павышэння мыта на веласіпеды ў В’етнаме да 40 %. На 2005 год асноўнымі рынкамі збыту былі Расія, Украіна, Таджыкістан, Кыргызстан, Афганістан і Нігерыя. 30 снежня 2005 года А. Лукашэнка Указам № 645 перавёў завод у дзяржаўную ўласнасць (97 % акцый) за кошт падатковай запазычанасці ў 2,105 млрд рублёў ($976 тыс.) і запазычанасці ў $4,903 млн за электрычнасць і абагрэў (90,75 %; перад «Мінскэнерга»), водазабеспячэнне і водаадвядзенне (9,25 %; перад «Мінскводаканалам»). Таксама паводле Указу, Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь мела пазычыць заводу 14,6 млрд руб ($6,803 млн) у 2006 г. і 3,7 млрд руб ($1,722 млн) у 2007 г. пад 3 % гадавых да 30 снежня 2012 года. Выканаўчы камітэт Мінску меў укласці ў перааснашчэнне заводу 8,7 млрд руб ($4,054 млн) у 2006 г. і 8,6 млрд руб ($4,002 млн) у 2007-ым.

На 2007 г. за 60 гадоў прадалі звыш за 55 млн веласіпедаў «Бусел». Пачаўся выпуск квадрацыклаў і снегаходаў. 26 ліпеня 2007 года А. Лукашэнка Указам № 354 прадаў «Мотавела» (99,72 % акцый) за 15,635 млрд рублёў ($7,276 млн) аўстрыйскаму холдынгу «АТЭК» (ням. ATEC) Аляксандра Мураўёва (нар. 1966), заснаванаму 25 верасня 2006 года ў Вене. Аплата мела ажыццяўляцца штогод з 1 студзеня 2008 г. роўнымі долямі па 3,127 млрд руб (1/5). На кастрычнік новы ўласнік перавёў на рахунак заводу $5 млн для сплаты запазычанасці і пачаў распродаж 5-месячнага складскога запасу веласіпедаў (165 тыс.). У 2008 г. пачаўся выраб 200-кубовага матацыкла М4 200. На 2010 года паставілі звыш за 6,5 млн матацыклаў «Мінск» у 45 краін. У 2011 годзе завод меў звыш за 1000 супрацоўнікаў і вырабіў звыш за 150 тыс. веласіпедаў.

6 верасня 2013 года Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка наведаў завод і запатрабаваў безумоўнага выканання планаў па развіцці «Мотавела», сярод якіх было абяцанне ўкласці ў развіццё кампаніі прынамсі 20 млн долараў і да 2012 года наладзіць выпуск 500 тысяч веласіпедаў і 30 тысяч матацыклаў у год. У тым жа годзе дзяржорганы палічылі, што ўмовы выкананы, і разблакавалі акцыі «Мотавела», якімі аўстрыйская кампанія да гэтага распараджацца не магла. У тым жа годзе ATEC Holding прадала свой пакет акцый ATEC Investment.

29 красавіка 2015 года Мінгарвыканкам прызначыў у наглядальны савет «Мотавела» прадстаўніка дзяржавы. Па інфармацыі прэс-службы КДК, ATEC Holding не толькі не выканаў свае абавязацельствы па развіцці завода, але і на шкоду прадпрыемству ліквідаваў існуючыя вытворчыя магутнасці. Колькасць працаўнікоў паменшылася з 2300 да 400 чалавек. Амаль 70 % плошчаў завода апынуліся закладзены пад крэдытныя абавязацельствы старонніх фірмаў, падкантрольных аўстрыйскаму інвестару, які не разлічваюцца па даўгах, і велазавод як гарант вяртання даўгоў мог страціць усе вытворчыя карпусы.

26 студзеня 2017 года эканамічны суд Мінска пачаў разглядаць іск аўстрыйскай кампаніі ATEC Investment, якая дагэтуль валодае каля 80 % акцый прадпрыемства і жадае прызнаць несапраўднымі ўсе рашэнні наглядсавета «Мотавела» ад 5 чэрвеня 2015 года, у тым ліку прызначэнне новага гендырэктара.

20 красавіка 2018 года Эканамічны суд Мінска прызнаў ААТ «Мотавела» банкрутам і пачаў ліквідацыю. Працэдура павінна быць завершана да 20 снежня 2018 года. У рамках яе на продаж плануецца выставіць маёмасць ААТ «Мотавела» як маёмаснага комплексу

## Спасылкі 
* Веласіпеды «Бусел» 
* Матацыклы «Мінск» 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:Вытворцы Беларусі
Катэгорыя:Вытворцы веласіпедаў
Катэгорыя:Вытворцы матацыклаў
Катэгорыя:Партызанскі праспект (Мінск)
Катэгорыя:1945 год у Мінску