Волма (Дзяржынскі раён)

**Во́лма** () — аграгарадок у Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Волма. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета. Насельніцтва — 177 чалавек (2004). Знаходзіцца за 30 кіламетраў ад Дзяржынска, за 32 кіламетры ад чыгуначнай станцыі Койданава; каля шашы Дзяржынск — Івянец.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню Волма згадваецца ў другой палове XV стагоддзя як уладанне Войцеха Манівіда. У 1472 годзе тут існаваў касцёл, які адносіўся да Віленскага біскупства. У 1563 годзе Волма знаходзілася ва ўладанні Альберта Гаштольда. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясцовасць увайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства.

thumb|злева|140px|Касцёл Спачыну Найсв. Дзевы Марыі

У 1581 годзе Волма атрымала статус мястэчка. Станам на 1620 год тут было 55 двароў. Цягам XVII—XIX стагоддзяў Волма знаходзілася ва ўладанні Валадковічаў, Філіповічаў, Ваньковічаў. У 1751 годзе ў мястэчку збудавалі новы драўляны касцёл.

### У складзе Расійскай імперыі 
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Волма апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Мінскім павеце Мінскай губерні. У пачатку XIX стагоддзя на паўночнай ускраіне мястэчка, на беразе ракі Валмянка сфарміравалася сядзіба з паркам, што належала Ваньковічам. У 1864 годзе адкрылася прыходская школа (13 вучняў — 10 хлопчыкаў, 3 дзяўчынкі). Станам на 1861—1866 гады — 14 двароў, на 1886 год — 4 двары. Па здушэнні нацыянальна-вызваленчага паўстання (1863—1864) расійскія ўлады гвалтоўна перарабілі тутэйшы касцёл у царкву Маскоўскага патрыярхату.

### Найноўшы час 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Волма абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Волма апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Стаўбцоўскага павета Навагрудскага ваяводства.

У 1939 годзе Волма ўвайшла ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 года зрабілася цэнтрам сельсавета ў Івянецкім, з 25 снежня 1962 года — у Стаўбцоўскім, з 6 студзеня 1965 года — у Валожынскім, з 12 жніўня 1970 года — у Дзяржынскім раёнах. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1970 год тут было 102 двары, на 1992 год — 113 двароў, на 1 студзеня 2004 года — 76 двароў.

23 сакавіка 2010 года вёска атрымала статус аграгарадка. 18 сакавіка 2011 года ў межы аграгарадка ўключана вёска Зуёўка. Да 28 мая 2013 года аграгарадок уваходзіў у склад і з’яўляўся адміністрацыйным цэнтрам Волменскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1865 — 93 чал.; 1886 — 36 чал.
* **XX стагоддзе**: 1921 — 298 чал.; 1970 — 277 чал.; 1992 — 354 чал.
* **XXI стагоддзе**: 1 студзеня 2004 — 115 чал.

## Інфраструктура 
У Волме працуюць сярэдняя школа, бальніца, дом культуры, бібліятэка, пошта. Апроч таго, тут размяшчаецца філіял Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага ўніверсітэта імя А. Дз. Сахарава.

## Славутасці 
* Сядзібна-паркавы комплекс Ваньковічаў (XIX ст.)
* Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (2003)

### Страчаная спадчына 
* Касцёл Спачыну Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1751; захаваліся падмуркі)

## Вядомыя асобы 
* Станіслаў Сцяпанавіч Рудовіч (нар. 1959) — беларускі гісторык.

## Галерэя 

Выява:Волма. Палац Ваньковічаў.jpg|Палац Ваньковічаў
Выява:Сhurch of St. John in Vołma (2008).jpg|Касцёл Св. Яна
Выява:Vołma. Волма (2008).jpg|Цэнтральная плошча
Выява:Vołma. Волма (06.2008).jpg|Панарама
Выява:Landscape with the big windmill near Vołma (2008).jpg|Вятрак

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 

Катэгорыя:Путчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дзяржынскага раёна
Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства