open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Макс Эбонг

**Макс Эбонг** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца казахстанскага клуба «Астана» і нацыянальнай зборнай Беларусі. Футбаліст года Беларусі (2023).

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у Віцебску, аднак у юнацкім узросце трапіў у структуру салігорскага «Шахцёра». У лістападзе 2016 года падпісаў першы прафесійны кантракт з клубам. У сезоне 2017 выступаў за дубліруючы склад «Шахцёра», дзе хутка замацаваўся, гуляў таксама ў Юнацкай лізе УЕФА.

Да сезона 2018 рыхтаваўся разам з асноўнай камандай «Шахцёра». Дэбютаваў за клуб 11 сакавіка 2018 года ў чвэрцьфінале Кубка Беларусі супраць магілёўскага «Дняпра» (3:1), адгуляўшы ўсе 90 хвілін. 23 красавіка таго ж года ў матчы з тым жа «Дняпром» (1:1) дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме, а ў маі замацаваўся ў стартавым складзе. У жніўні 2018 года не гуляў з-за траўмы, пасля аднаўлення стаў нерэгулярна з’яўляцца на полі. У пачатку сезона 2019 быў іграком ратацыі, а з мая замацаваўся ў аснове, пераважна выхадзіў у стартавым складзе.

У студзені 2020 года перайшоў у «Астану». У сезоне 2022 разам з клубам стаў чэмпіёнам Казахстана, а ў 2023 годзе дабраўся да групавога этапу Лігі канферэнцый УЕФА. Па выніках сезона 2023 быў прызнаны футбалістам года Беларусі.

## Міжнародная кар’ера 
5 чэрвеня 2018 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць Албаніі (2:3). У далейшым стаў асноўным іграком моладзевай зборнай.

9 верасня 2019 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі, адгуляўшы другі тайм таварыскага матча супраць Уэльса (0:1).

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2018
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2019
*  Уладальнік Кубка Беларусі: 2019
*   Чэмпіён Казахстана: 2022
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Казахстана (2): 2021, 2023
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Казахстана: 2020
*  Уладальнік Суперкубка Казахстана (2): 2020, 2023
*  Футбаліст года Беларусі: 2023

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Астана
Астэраскапіа

**Астэраскапіа** ( — абсерваторыя) — раён Афін, утвораны вакол . Ахоплівае пагорак Астэраскапіа насупраць Акропаля.

Раён перасякае вуліца Святога Паўла (οδός Αποστόλου Παύλου), цяпер пешаходная, мяжуе з раёнам Тысіа. Забудова Астэраскапіа пачалася ў перадваенныя гады, і тут да гэтага часу захаваліся некалькі дзясяткаў дамоў у неакласічным стылі.

## Спасылкі 
* Χαρτης της Αθηνας 

Катэгорыя:Раёны Афін
Карасор

**Карасор** — тапонім:

## Казахстан 
* Карасор — сяло ў Акмолінскай вобласці
* Карасор — сяло ў Паўладарскай вобласці
* Карасор — возера ў Карагандзінскай вобласці
Павел Уладзіміравіч Кляньё

**Павел Кляньё** (нар. , ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Орша».

## Клубная кар’ера 
Нарадзіўся ў Мінску, з 1-га класа пачаў займацца футболам у СДЮШАР-5. Калі школа займела фінансавыя праблемы, выхаванцы перайшлі пад крыло футбольнага клуба «Мінск», выступаў за юнацкія каманды. У пачатку 2017 года быў заяўлены за дубліруючы склад «Мінска», але так і не згуляў за яго, і ў жніўні таго ж года далучыўся да клуба Першай лігі «Нёман-Агра» са Стоўбцаў. У складзе «Нёмана-Агра» замацаваўся ў аснове, але не здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Другую лігу.

У лютым 2018 года пасля прагляду падпісаў кантракт з мінскім «Тарпеда». Сезон 2018 пачынаў у дубліруючым складзе тарпедаўцаў. 13 мая 2018 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць БАТЭ (0:2). У далейшым стаў трывала з’яўляцца ў асноўнай камандзе, пераважна выходзячы на замену. У ліпені 2019 года ў сувязі з фінансавымі праблемамі пакінуў каманду.

У жніўні 2019 года стаў іграком «Гомеля», аднак выступаў у гомельскім клубе толькі за дубль, у асноўнай камандзе заставаўся на лаўцы запасных. У студзені 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Гомель». Неўзабаве адправіўся на прагляд у жодзінскае «Тарпеда-БелАЗ», але не падышоў, і ў лютым далучыўся да гомельскага «Лакаматыва». Замацаваўся ў аснове чыгуначнікаў і стаў адным з асноўных бамбардзіраў каманды, забіўшы за сезон 10 галоў у Першай лізе.

У студзені 2021 года адправіўся на прагляд у жодзінскае «Тарпеда-БелАЗ» і ў лютым падпісаў двухгадовы кантракт з клубам. У першай палове сезона 2021 рэгулярна з’яўляўся на полі, пераважна выходзячы на замену, а са жніўня страціў месца ў складзе, толькі заставаўся на лаўцы запасных. У студзені 2022 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з «Тарпеда-БелАЗ». Хутка стаў трэніравацца з «Мінскам» і ў лютым падпісаў кантракт. Не здолеў замацавацца ў складзе сталічнага клуба, толькі часам выхадзіў на замену.

У ліпені 2022 года перайшоў у рагачоўскі «Макслайн». Замацаваўся ў стартавым складзе каманды. У сакавіку 2023 года падоўжыў кантракт з клубам, які пераехаў у Віцебск. У снежні 2023 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Макслайн», аднак у студзені 2024 года зноў стаў трэніравацца з клубам і ў лютым падпісаў новае пагадненне. Пакінуў клуб у ліпені 2024 года.

У жніўні 2024 года стаў іграком «Оршы».

## Міжнародная кар’ера 
8 чэрвеня 2019 года правёў сваю адзіную сустрэчу за моладзевую зборную Беларусі, калі выйшаў на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Еўропы супраць Гібралтара (10:0) і паспеў адзначыцца хет-трыкам.

## Статыстыка выступленняў 
## Грамадзянская пазіцыя 
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Нёман-Агра Стоўбцы
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Тарпеда-БелАЗ
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Макслайн
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Карасор (возера)

**Карасо́р** () — горка-салёнае возера ў Каркаралінскім раёне Карагадзінскай вобласці Казахстана, ва ўсходняй частцы Казахскага драбнасопачніка, за 140 км у напрамку на ўсход ад горада Караганда, за 45 км на поўнач ад горада Каркаралінск км² (вагаецца да 250 км²). Даўжыня возера 43,5 км, найбольшая шырыня 7,3 км. Глыбіні да 5 м (да 2,5 м, сезонныя ваганні да 0,5 м). Аб’ём вады 0,13 км³. Плошча вадазбору 8740 км². Берагі возера высокія, месцамі пакатыя, пясчана-галечныя, гліністыя, пясчаныя, месцамі скалістыя. На скалістых участках вышыня берагоў дасягае 25 м. На возеры два востравы — Жумырткалы і Аралтабэ. У возера ўпадаюць 14 рэк і ручаёў, у тым ліку рэкі Карасу і Талды. Дно возера высцілае іл з утрыманнем серавадароду. Замярзае ў лістападзе, вызваляецца ад лёду ў красавіку.

Рапа і іл з возера выкарыстоўваюцца ў медыцынскіх мэтах.

## Літаратура 
* 
* Словарь современных географических названий / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.

## Спасылкі 
* Озеро Карасор // База данных АСБК
* Словарь современных географических названий / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.

Катэгорыя:Азёры Казахстана
Катэгорыя:Салёныя азёры
Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
2018 год у гісторыі музыкі

**2018** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
* 1 і 2 чэрвеня — XII Рэспубліканскі фестываль нацыянальных культур у Гродне.
* 23 і 24 чэрвеня — планаваўся фестываль «Grodno Jazz 2018» у Гродне.
* 30 чэрвеня — першы рок-фестываль «Наш дзень».
* 30 чэрвеня — 2 ліпеня — другі фестываль «Магутны Фэст».
* 3 і 4 жніўня — фестываль «Viva Braslav openair 2018».
* — прэзентаваны рэйтынг Шэсцьдзясят беларускамоўных хітоў сучаснасці.

## Альбомы 
* «Drezden» — альбом гурта «Drezden».
* «Equinoxe Infinity» — альбом Жана-Мішэля Жара.
* «Lito» — альбом гурта «Vuraj».
* «Беларускія народныя танцы для забавы і навучання» — музычны альбом капэлы «На таку».
* «Даліна ценяў» — саўндтрэк Збігнева Прайснера.
* «Зялён явар, дуброва. Музыка Полаччыны» — дэбютны студыйны альбом ансамбля «Варган».
* «Карняплоды любві» — альбом гурта «Разбітае сэрца пацана».
* «Цар-агонь» — альбом гурта «Троіца».

## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
* Drezden

### Распаліся 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 9 лютага — Ёхан Ёхансан, ісландскі кампазітар, аўтар музыкі для тэатра, танцаў, тэлебачання і кіно (нар. 1969).
* 6 чэрвеня — Эдуард Зарыцкі, кампазітар, народны артыст Рэспублікі Беларусь (нар. 1946).
* 4 жніўня — Аляксандр Кулінковіч, беларускі рок-музыкант, журналіст, паэт, заснавальнік і вакаліст гурта Neuro Dubel (нар. 1972).
* 1 кастрычніка — Шарль Азнавур, французскі спявак, кампазітар, паэт, пісьменнік, акцёр (нар. 1924).
* 6 кастрычніка — Мантсерат Кабалье, іспанская оперная спявачка (нар. 1933).
* 12 лістапада — Ігар Лучанок, беларускі кампазітар і педагог (нар. 1938).
* 19 снежня — Кім Цесакоў, беларускі кампазітар і педагог (нар. 19).

## Спасылкі 

Катэгорыя:Гады ў музыцы
Камемарацыйная марка

]]
**Камемарацыйная ма́рка** ці **камемаратыў** (ад  — *як* і  — *памяць*), таксама **па́мятная ма́рка**, **юбіле́йная ма́рка**, — памятная паштовая марка, якую выпускаюць у памяць падзеі, знамянальнай даты ці юбілею выбітнай асобы.

## Апісанне 
Памятныя (юбілейныя, камемарацыйныя) маркі прысвечаны тым ці іншым падзеям і ўшаноўваюць вядомых людзей. Яны ўваходзяць у групу *маркі агульнага карыстання*.

У адрозненне ад стандартных марак, у асаблівасці класічнага перыяду, з іх, як правіла, аднастайным афармленнем і строгай кампазіцыяй, камемарацыйныя маркі з’яўляюцца мастацкай мініяцюрай, якая адлюстроўвае падзею, у гонар якой яна надрукавана.

## Заўвагі 
## Літаратура 
* *Раеўскі Б.* Камемарацыйныя маркі СССР // Савецкі калекцыянер. — 1925. — № 22.  
* *Чачиков А.* Што такое камемаратывы?  // Вакол свету. — 1929. — № 21 (8 верасня 2009).  

## Спасылкі 
* Памятный выпуск.  .
* «Земская пошта»  — раздзел з электроннай кнігі «Мір філатэліі»  Ст. А. http://filatelist.narod.ru/Навасёлава (Смаленск) на сайте Саюза філатэлістаў Расіі «Мір м@рок» 
* «Пошта Расіі» — электронная кніга Н. І. Уладзінца на сайце «Філатэлістычная літаратура, геаграфія»

Катэгорыя:Паштовыя маркі
Катэгорыя:Паштовыя маркі паводле тэм
Скабары

**Скабары** () — абагульненая назва жыхароў Пскоўшчыны, асобнымі даследчыкамі і мясцовымі актывістамі лічыцца субэтнічнай групай у складзе рускага народа. Прынята лічыць, што большасць сучаснага насельніцтва Пскоўскай вобласці паходзіць ад старажытнага племя крывічоў. Дыялекты рэгіёну належаць да пераходных паміж рускай і беларускай мовамі.

## Літаратура 
* *Алексеев Ф. Г.* Скобари. Непризнанный субэтнос в составе русского народа // Малые языки. 2016. № 2. С. 3—8.
* *Манаков А. Г.* На стыке цивилизаций: этнокультурная география Запада России и стран Балтии. Псков: Изд-во ПГПИ, 2004. 296 с.

Катэгорыя:Народы Расіі
Катэгорыя:Народы Еўропы
Катэгорыя:Рускія
Здзітаўская абарона

**Здзітаўская абарона** — баі партызанскіх брыгад імя Ф. Э. Дзяржынскага, «Савецкая Беларусь» і 345-га партызанскага атрада супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў 3 — 11 красавіка 1944 года каля вёскі Здзітава Бярозаўскага раёна.

## Перадумовы 
Непадалёку ад вёскі Здзітава базіраваліся партызанскія фарміраванні, штаб Брэсцкага партызанскага злучэння, Брэсцкі падпольны абком КП(б)Б. У пачатку красавіка 1944 гітлераўцы сканцэнтравалі ў гэтым раёне атрады СС, 10 артылерыйскіх і мінамётных батарэй, танкі, машыны, бамбардзіроўшчыкі. Партызанскія брыгады і атрады, пад аховай якіх знаходзілася 10 000 мірных жыхароў, апынуліся ў акружэнні.

## Бітва 
З красавіка пачалося наступленне на пазіцыі брыгады імя Дзяржынскага і 345-га партызанскага атрада. Толькі на трэці дзень карнікам удалося ўклініцца ў абарону партызан. На дапамогу абаронцам прыйшоў атрад імя Будзённага. Страціўшы на гэтым участку 57 салдат і афіцэраў, карнікі адступілі і кінулі асноўныя сілы супраць брыгады «Савецкая Беларусь», якая займала абарону ўздоўж ракі Дарагабуж і прыкрывала асноўныя партызанскія базы. Некалькі дзён карнікі беспаспяхова атакавалі, бамбілі і абстрэльвалі з гармат партызанскія ўмацаванні. У партызан канчаліся боепрыпасы. У начы 11 красавіка паводле загаду камандавання яны перайшлі на другую лінію абароны паміж вёскамі Здзітава і Спорава. Другі ўзвод трэцяй роты атрада імя Суворава, які прыкрываў адыход, шэсць гадзін утрымліваў пераправу. Толькі на сёмы дзень карнікі увайшлі ў вёскі Здзітава і Спорава, але другую лінію абароны штурмаваць так і не адважыліся.

## Памяць 
На месцы баёў у вёсцы Здзітава ў 1975 годзе збудаваны мемарыяльны комплекс.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1944 года
Катэгорыя:Красавік 1944 года
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Здзітава (Бярозаўскі раён)
Знакі паштовай аплаты Украіны (1998)

**Зна́кі пашто́вай апла́ты Украі́ны (1998)** — пералік (каталог) знакаў паштовай аплаты (паштовых марак), уведзеных у абарачэнне поштай Украіны ў 1998 годзе.

Паштовыя маркі № 188—193 і 202—208 надрукаваныя банкнотна-манетным дваром Нацыянальнага банка Украіны, а № 183—187, 194—201 і 209—234 — надрукаваныя дзяржаўным прадпрыемствам «Паліграфічны камбінат „Украіна“».

## Спіс камемарацыйных марак 
Парадак прытрымлівання элементаў у табліцы адпавядае нумару па каталогу марак Украіны на афіцыйным сайце Укрпошта ().

## Каментарыі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1998 год ва Украіне
Дзяніс Ільіч Туркоў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Дзяніс Ільіч Туркоў
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 23.08.1904
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 28.09.1943
|месца смерці     = 
|выява            = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1926—1929, 1941—1943
|званне           = 
|род войскаў      = інжынерныя войскі
|пасада           = 
|частка           = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{

}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Дзяніс Ільіч Туркоў** (1904—1943) — старшыня Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Дзяніс Туркоў нарадзіўся 23 жніўня 1904 года ў вёсцы Броўкіна (цяпер — Вяземскі раён Смаленскай вобласці). Пасля заканчэння чатырох класаў школы працаваў брыгадзірам цесляроў. У 1926—1929 гадах служыў у Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, скончыў палкавую школу. У чэрвені 1941 года Туркоў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Са жніўня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У баях быў паранены.

Да верасня 1943 года гвардыі старшына Дзяніс Туркоў быў памочнікам камандзіра сапёрнага ўзвода 221-га гвардзейскага стралковага палка 77-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. У канцы верасня 1943 года Туркоў арганізаваў працу па зборы переправочных сродкаў — плытоў, лодак, парома. У час пераправы праз Днепр у раёне вёскі Галкі Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР Туркоў замяніў сабой выбылага са строю камандзіра ўзвода і паспяхова дастаўляў на плацдарм на заходнім беразе ракі падмацаванне і боепрыпасы, эвакуіраваў параненых. 28 верасня 1943 года ён загінуў у баі. Пахаваны ў брацкай магіле у вёсцы Неданчычы Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украіны. Таксама быў узнагароджаны ордэнам Леніна і шэрагам медалёў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Сапёры Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Пахаваныя ў Чарнігаўскай вобласці
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вяземскім раёне (Смаленская вобласць)
Марцін Кліжан

**Марцін Кліжан** (; нар. ) — прафесійны славацкі тэнісіст. Пераможца пяці турніраў серыі ATP, у тым ліку турніру ў Ротэрдаме 2016 года і турніру ў Гамбургу 2016 года з «Серыі ATP 500». Удзельнік 1/8 фіналу адкрытага чэмпіянату ЗША 2012 года. Былы 24-ы нумар сусветнага рэйтынгу (2015).

## Спасылкі 
* Профіль на сайте ATP

Катэгорыя:Тэнісісты Славакіі
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Бертран Барэр

'''Бертран Барэр дэ В'ёзак''' (; , , — , там жа) — французскі палітык, адвакат, дзеяч Вялікай французскай рэвалюцыі, дэпутат Устаноўчага сходу і Нацыянальнага канвента.

## Біяграфія 
У 1789 годзе Бертран Барэр быў абраны ў Генеральныя штаты. Дзякуючы свайму такту і красамоўству Барэр быў абраны ў Канвент, дзе заняў уплывовае становішча. У час судовага працэсу над Людовікам XVI старшынстваваў у Канвенце. Пад уплывам пагрозлівага становішча парыжскага насельніцтва і якабінцаў, прагаласаваў за неадкладнае пакаранне смерцю караля Францыі. Барэру таксама належыць зварот да французаў аб гэтым працэсе.

Калі пачалася барацьба паміж мантаньярамі і жырандыстамі, Барэр, абраны ў першы Камітэт грамадскага выратавання, імкнуўся быць пасроднікам паміж імі і стаў правадыром цэнтра ў Канвенце. Імкнучыся толькі да панавання, Барэр, бачачы гібель жырандыстаў, далучыўся да партыі Гары і быў абраны ў другі камітэт грамадскага выратавання, дакладчыкам якога Барэр быў у Канвенце. У Камітэце грамадскага выратавання займаўся пытаннямі знешняй палітыкі і народнай адукацыі. З'яўляючыся членам камітэта, супрацоўнічаў з Ж. Ж. Дантонам, затым з М. Рабесп'ерам. У дні Тэрмідора (27—28 ліпеня 1794 года) выступіў супраць Рабесп'ера. Нягледзячы на тое, што Барэр спрыяў падзенню апошняга, ён усё ж быў абвінавачаны ў саўдзеле з ім і 1 красавіка 1795 года прысуджаны да выгнання ў Французскую Гвіяну. Пакаранне не было прыведзена ў выкананне і пасля 18 брумера Барэр патрапіў пад агульную амністыю.

Прыняты непрыхільна Банапартам, Барэр прысвяціў сябе літаратуры. Пасля другой рэстаўрацыі Барэр быў выгнаны, як забойца караля (24 чэрвеня 1815 года). Жыў у Бруселі, а пасля Ліпеньскай рэвалюцыі вярнуўся ў Францыю, дзе ў 1831—1840 гадах быў прэфектам у дэпартаменце Верхніх Пірэнеяў. На момант сваёй смерці, заставаўся апошнім жывым членам "Камітэта грамадскага выратавання".

## Сачыненні 
Яго «Memoires» у 4 тамах выдадзена Іпалітам Карнj ў Парыжы ў 1842 годзе.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Палітыкі Францыі
Катэгорыя:Дэпутаты Нацыянальнага сходу ад трэцяга саслоўя (1789—1791)
Катэгорыя:Члены Нацыянальнага Канвента
Катэгорыя:Адвакаты паводле алфавіта
Катэгорыя:Адвакаты Францыі
Валерый Аляксандравіч Сянько

**Валерый Сянько** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Іслач».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у родных Баранавічах, а ва ўзросце 12 гадоў трапіў у структуру салігорскага «Шахцёра». З 2014 года пачаў выступаць за дубліруючы склад салігорцаў, на наступны год замацаваўся ў камандзе. У 2017 годзе стаў часам прыцягвацца да асноўнай каманды, аднак так і не згуляў за яе.

Са студзеня 2018 года праходзіў прагляд у мінскім «Промні» і ў лютым быў арандаваны сталічным клубам да канца сезона 2018. Сезон 2018 пачынаў у дублі «Промня». 14 мая 2018 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы ў стартавым складзе ў матчы супраць мінскага «Дынама» (1:3). У далейшым працягваў часам з’яўляцца ў асноўнай камандзе, пераважна выходзяы на замену. У снежні 2018 года вярнуўся з арэнды ў Салігорск, аднак у студзені 2019 года пакінуў каманду.

Са студзеня 2019 года знаходзіўся на праглядзе ў мазырскай «Славіі» і ў лютым падпісаў кантракт. Сезон 2019 пачынаў у дублі, а ў чэрвені 2019 года выбыў з-за траўмы да канца сезона. У 2020 годзе стаў гуляць за асноўную каманду, часцей выходзячы на замену.

У ліпені 2020 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт са «Славіяй» і неўзабаве далучыўся да дзяржынскага «Арсенала». У студзені 2021 года падоўжыў кантракт з дзяржынскім клубам. Па выніказ сезона 2021 дапамог «Арсеналу» выйсці ў Вышэйшую лігу. У сезоне 2022 працягваў рэгулярна з’яўляцца ў асноўным складзе дзяржынскага клуба ў Вышэйшай лізе.

У студзені 2023 года, пасля таго як «Арсенал» выбыў у Першую лігу, адправіўся на прагляд у «Іслач» і у выніку падпісаў кантракт. У студзені 2024 года падоўжыў пагадненне з клубам.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2021

## Міжнародная кар’ера 
26 сакавіка 2019 года згуляў сваю адзіную сустрэчу за моладзевую зборную Беларусі, калі выйшаў у стартавым складзе ў таварыскім матчы супраць Літвы (1:0).

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Прамень Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Дзяржынск
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Энтані Кідзіс

**Энтані Кідзіс** (; нар. , Гранд-Рапідс, Мічыган) — амерыканскі рок-музыкант літоўскага паходжання. Вакаліст і сузаснавальнік рок-гурта Red Hot Chili Peppers.

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Знакі паштовай аплаты Украіны (2018)

**Знакі паштовай аплаты Украіны (2018)** — пералік (каталог) знакаў паштовай аплаты (паштовых марак), уведзеных у абарачэнне поштай Украіны ў 2018 годзе.

Паштовыя маркі надрукаваныя дзяржаўным прадпрыемствам «Паліграфічны камбінат „Украіна“».

## Спіс камемаратыўных марак 
Парадак прытрымлівання элементаў у табліцы адпавядае нумару па каталогу марак Украіны на афіцыйным сайце Укрпошта (), у дужках прыведзены нумары па каталогу «Міхель» ().

## Дзевяты выпуск стандартных марак 
## Канверты першага дня 
## Каментарыі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:2018 год ва Украіне
Малое Сціклева

**Мало́е Сці́клева** — колішняя вёска, з 1981 года ў складзе Мінска.

## Гісторыя 
Вёска месцілася на рацэ Сціклёўцы, у канцы XX ст. яе вярхоўі перасохлі. У 1897 годзе — 4 двары, 22 жыхары. У 1917 годзе ў вёсцы 9 двароў, 46 жыхароў; у маёнтку 1 двор, 6 жыхароў.

Да 1924 года ў Сеніцкай воласці Мінскага павета, пасля ў Навадворскім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна. З 1931 года ў адміністрацыйным падпарадкаванні Менскага гарсавета, з 1934 года ў Менскім раёне. Указам Прэзідыума Вярхоўнага савета БССР ад 22 кастрычніка 1981 года ўключаная ў межы горада Мінска.

Галоўная вуліца вёскі названа вуліцай Малое Сціклева, заходняя частка вуліцы захавалася. На месцы ўсходняй часткі вёскі пабудавана паліклініка і шматпавярховыя дамы па вуліцах Герасіменкі і Несцерава.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Мінска
Хрома

**Хро́ма** (, ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Рэспубліцы Саха (Якуція).

Даўжыня ракі 685 км. Плошча вадазбору 19 700 км². Сярэдні расход вады ў вусці каля 80. Працякае па Яна-Індыгірскай нізіне. Упадае ў Хромскую губу Усходне-Сібірскага мора. Жыўленне ракі дажджавое і снегавое. Замярзае ў канцы верасня, вызваляецца ад лёду ў канцы мая. У асобных месцах рака перамярзае.

Прытокі: Сююруктээх, Юрунг-Уулаах, Былчайар, Улахан-Кюёль-Сээнэ, Ціігаан-Сээнэ, Кыыл-Бастаах, Фёдар-Сээнэ, Кубалаах-Юрэх, Харгы-Сээн, Сіліір, Хахханнаах, Тэнкэлі, Аартык, Кюргэлээх (Элікчан), Немалак-Арангас, Тэмтэкэн і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* *Алексеевский Н. И.* Хрома // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Якуціі
Катэгорыя:Басейн Усходне-Сібірскага мора
Іван Віктаравіч Васілёнак

**Іван Васілёнак** (нар. , в. Слабада, ) — беларускі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец прыватнай футбольнай школы Віктара Дарміна ў Смалявічах, пачынаў дарослую кар’еру ў складзе дубля барысаўскага БАТЭ, пазней гуляў за дубль «Дарыды». У 2009—2010 гадах гуляў у Другой лізе за «Гарадзею», разам з якой выйграў турнір. Пасля аднаго сезона ў Першай лізе ў складзе «Клечаска» зноў выйграў Другую лігу ў складзе клуба «Смалявічы-СТІ».

У 2014 годзе перайшоў у мазырскую «Славію», якую ўзначальваў былы трэнер смалявіцкай каманды Юрый Пунтус. Дапамог клубу выйсці ў Вышэйшую лігу. У першай палове сезона 2015 выступаў за дубль, пазней стаў трапляць на лаўку запасных асноўнай каманды. У Вышэйшай лізе дэбютаваў 13 верасня 2015 года ў гасцявым матчы супраць «Віцебска», правёўшы на полі ўсе 90 хвілін. Да канца сезона яшчэ 5 разоў згуляў за «Славію» ў элітным дывізіёне, але пасля гэтага пакінуў клуб.

У першай палове 2016 года згуляў у адным матчы ў Другой лізе за «Нёман-Агра», а ў жніўні зноў стаў іграком «Смалявічаў-СТІ». Па выніках сезона 2017 дапамог камандзе выйсці ў Вышэйшую лігу. У снежні 2017 года падоўжыў кантракт з клубам, які змяніў назву на «Смалявічы». У сезоне 2018 з’яўляўся на полі нерэгулярна, часцей заставаўся на лаўцы запасных. У снежні 2018 года падоўжыў кантракт са смалявіцкім клубам. У сезоне 2019 у якасці асноўнага абаронцы дапамог камандзе вярнуць месца ў Вышэйшай лізе. У студзені 2020 года падоўжыў кантракт са «Смалявічамі». Пачатак сезона 2020 прапусціў з-за траўмы, з мая стаў з’яўляцца ў стартавым складзе.

У ліпені 2020 года па пагадненні бакоў пакінуў «Смалявічы» і хутка перайшоў у «Крумкачы», дзе гуляў да канца сезона 2020.

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2010, 2012

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Дарыда
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарадзея
Катэгорыя:Ігракі ФК Клечаск
Катэгорыя:Ігракі ФК Смалявічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Нёман-Агра Стоўбцы
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Рабатызаваная хірургія

-робат «Da Vinci» — рабатызаваная хірургічная сістэма. Выкарыстоўваецца ў уралогіі пры хірургічным лячэнні рака прадсталёвай залозы, нырак, мачавого пузыра і ў гінекалогіі]]
**Рабатызаваная хірургія** — хірургія з выкарыстаннем робата падчас аператыўнага ўмяшання. Выкарыстанне робатаў дазволіла ўсталяваць два унікальных напрамку ў медыцыне:
* першы напрамак — гэта тэлехірургія: хірург кіруе робатам падчас аператыўнага ўмяшання, непасрэдна не кантактуючы з пацыентам;
* другі напрамак — гэта хірургія з мінімальным умяшаннем.

Рабатызаваная хірургія шырока распаўсюджваецца па ўсім свеце, бо выкарыстанне гэтай тэхналогіі можа дазволіць рабіць многія аператыўнага ўмяшання, якія лічыліся раней немагчымымі.

## Перавагі рабатызаванай хірургіі 
Аператыўнае ўмяшанне з дапамогай робата ажыццяўляецца праз вельмі невялікія адтуліны (лапараскапічны доступ) і пакідае толькі некалькі невялікіх метак, якія хутка гояцца. **Пры гэтым робат знаходзіцца пад поўным кантролем хірурга і асістэнтаў**. Рызыка пры апераванні зводзіцца да нуля, а ў пацыента практычна не застаецца пасляаперацыйных шнараў.

## Недахопы рабатызаванай хірургіі 
Асноўны мінус рабатызаванай хірургіі — высокі кошт аператыўнага ўмяшання (абумоўліваецца высокiм коштам робатаў). Эмет Коўл (тэхаскі спецыяліст па рабатызаванай хірургіі) сцвярджае: каб зрабіць апарат «Da Vinci» рэнтабельным, клініцы трэба на працягу шасці гадоў штогод праводзіць 150—300 аператыўных умяшанняў з ужываннем гэтай сістэмы.

## Спасылкі 
* Палепшаная сістэма для рабатызаваных хірургіі падарыла медыкам пачуццё дотыку 
* Intuitive Surgical 
* Анкалагічная хірургія з ужываннем робата  
* Хірургія пры дапамозе робата да Вінчы (da Vinci)  

Катэгорыя:Хірургія
Хірургія
Мсціслаў (унук Ігара Яраславіча)

**Мсціслаў** (1070-я — ) — князь з роду Рурыкавічаў.

Імя бацькі крыніцы не называюць. У летапісах князь Мсціслаў выступае толькі як «унук Ігараў» або разам са сваім дзядзькам князем Давыдам Ігаравічам. На думку Фёдара Успенскага, немагчыма вызначыць, чаму ён атрымаў імя *Мсціслаў*, бо пра родавую лінію вядома дужа мала.

Упершыню ўспамінаецца «Аповесцю мінулых часоў» пад 1084 годам, калі разам з князем Давыдам браў удзел у захопе Уладзімір-Валынскага і ўцёк разам з ім жа перад войскам пасланым вялікім князем кіеўскім Усеваладам. У 1099 годзе зноў з князем Давыдам браў удзел у няўдалай спробе захапіць Уладзімір-Валынскі. Пад 1100 годам «Аповесць мінулых часоў» паведамляе *«выиде Мстислав от Давыда на море месяца июня в 10»*, сэнс паведамлення няпэўны — Васіль Тацішчаў лічыў, каб перахопліваць купцоў, Мікалай Карамзін даваў неакрэсленае «шукаць здабычы і славы». У 1103 годзе браў ўдзел у пераможным паходзе рускіх князёў супраць полаўцаў. Напэўна, князь Мсціслаў меў удзел, але крыніцы яго не называюць. Памёр «Мсціслаў, унук Ігараў» у 1116 годзе.

Валянцін Янін выказаў думку, што «Мсціслаў, унук Ігараў» як князь Мсціслаў-Андрэй Усеваладавіч названы сярод рускіх князёў адной з рэдакцый «Хаджэння ігумена Данілы» і, зыходзячы з разлікаў агульнага старшынства, з 1102—1103 года займаў смаленскі сталец. У адказ Леанід Аляксееў адзначыў, што прынамсі  з канца XI ст. смаленскі сталец трымалі сыны князя Уладзіміра Усеваладавіча. Такая заўвага не бянтэжыла Яніна, ён лічыў, што княжанне ўладзіміравых сыноў магло пачацца ў канцы жыцця князя Мсціслава, калі ён «цяжка хварэў, прыняў схіму і г.д.» і толькі пасля яго смерці Смаленская воласць «як вымарачная» канчаткова трапіла да князя Уладзіміра Усеваладавіча.

Таксама Янін лічыць, што напэўна менавіта «Мсціславу, унуку Ігараву» належала пячатка з грэчаскім надпісам «Мсціслаў, вялікі архонт Росіі» і выявай, магчыма, св. Андрэя Першазваннага, знойдзеная ў кіеўскім Белгарадзе.

На думку Алега Рапава, князь Мсціслаў трымаў, у т.л. на пачатку XII ст., невялікі ўдзел на Валыні, побач уладанняў (або ва ўладаннях) свайго дзядзькі князя Давыда. Рапаў лічыць, што князь Мсціслаў браў удзел у паходзе на полаўцаў у 1103 годзе як прадстаўнік князя Давыда, а таксама магчыма і ў папярэднім з’ездзе на Далобскім возеры, бо летапісец наракае за няўдзел у паходзе князю Алегу Святаславічу і не наракае князю Давыду Ігаравічу.

## Літаратура 
* 
* 
* *Baumgarten N.* Généalogies et mariages occidentaux des Rurikides Russes du X-e au XIII-е siècle // Orientalia Christiana. — Roma, 1927. — Т. 35. — 95 p. — P. 7, 9. Tab. I. № 34, 35.

Катэгорыя:Рурыкавічы
Тымбіша

**Тымбіша** (саманазвы: *Nümü Tümpisattsi*, *Tümpisa Sosoni*) — індзейскі народ, карэнныя жыхары ЗША. У нашы дні насяляюць ўсход Каліфорніі. Агульная колькасць (2010 г.) - 124 чал. 

Тымбіша маюць агульнае паходжанне з заходнімі шашонамі. З X ст. насялялі даліну Смерці, дзе займаліся пераважна вандроўным збіральніцтвам. З 1849 г. мелі сталыя кантакты з амерыканцамі. У пачатку XX ст. вывучаліся Альфрэдам Кроберам.

У 1933 г. на землях, населеных тымбіша, быў створаны нацыянальны парк, а яны самі пераселены ў асобную індзейскую вёску. Толькі ў 1982 г. урад ЗША прызнаў тымбіша ў якасці асобнай нацыі, а іх вёска атрымала статус аўтаномнай рэзервацыі.  

Мова тымбіша належыць да нумійскай групы моў. На ёй размаўляе каля 20 чалавек.  

## Спасылкі 
* Timbisha Shoshone Tribe
* The Timbisha Shoshone of Death Valley and the Shadow of Trump
* Timbisha (Nümü nangkawih / Sosoni nangkawih)
* Native Americans Who Found Life in Death Valley

Катэгорыя:Народы ЗША
Катэгорыя:Індзейцы Паўночнай Амерыкі
Лукаўска-Ратнаўскі горст

**Лукаўска-Ратнаўскі горст**, **Ратнаўскі выступ** — вялікая тэктанічная структура, размешчаная на тэрыторыі Беларусі, Украіны і Польшчы.

Абмяжоўвае з поўдня Падляска-Брэсцкую ўпадзіну і Палескую седлавіну. Распасціраецца з захаду на ўсход больш чым на 350 км, шырыня ад 10 да 40 км. З поўначы і поўдня горст абмежаваны субшыротнымі разломамі. Разбіты на асобныя блокі. Паверхня фундамента ў межах блокаў манаклінальна апускаецца або ўтварае брахіантыклінальныя структуры і залягае на розных гіпсаметрычных узроўнях — ад 0,1 да −1,6 км. Платформавы чахол складзены з верхнепратэразойскіх, мезазойска-кайназойскіх адкладаў.

Асноўную ролю ў фарміраванні Лукаўска-Ратнаўскага горста адыгралі дыз’юнктыўныя дыслакацыі (разломы субшыротнага распасцірання) герцынскага этапа развіцця, якія вызначылі межы горста.

Цэнтральнай частцы Лукаўска-Ратнаўскага горста адпавядае Маларыцкая раўніна.
 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геалогія Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Польшчы
Катэгорыя:Тэктоніка Беларусі
Катэгорыя:Тэктоніка Украіны
Катэгорыя:Усходне-Еўрапейская платформа
Літвякі (Лубэнскі раён)

**Літвякі** () — сяло ў Лубэнскім раёне Палтаўскай вобласці. Насельніцтва складае 822 чалавек. Орган мясцовага самакіравання — Засульская сельская грамада.

## Спасылкі 
* Надвор’е ў Літвяках 

Катэгорыя:Населеныя пункты Палтаўскай вобласці
Сербская аўтаномная вобласць Кнінская Краіна

**Се́рбская аўтано́мная во́бласць Кні́нская Кра́іна** (, ) або **САВ Кні́нская Кра́іна** — абвешчаная сербамі аўтаномная вобласць у СР Харватыі. Яна была створаная ў 1990 годзе і пасля была ператвораная ў САВ Краіна і далучаная да Рэспубліцы Сербская Краіна.

Пасля шматпартыйных выбараў у Харватыі ў 1990 годзе, этнічная напружанасць ўзрасла да такой ступені, што сербы чакалі, што Франьё Туджман плануе пакінуць Югаславію. У жніўні яны стварылі аўтаномны раён вакол места Кнін па назве САВ Кнінская Краіна, якая ў кастрычніку 1990 была пераўтвораная ў САВ Краіна.

## Гл. таксама 
* Кнінская Краіна
* САВ Краіна
* Рэспубліка Сербская Краіна

Катэгорыя:Гісторыя Югаславіі
Катэгорыя:Гісторыя Харватыі
Дзмітрый Віктаравіч Некрашэвіч

**Дзмітрый Некрашэвіч** (нар. , ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Баранавічы».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Іслач», ужо з 2016 года пачаў прыцягвацца да трэніровак асноўнай каманды. Нягледзячы на жаданне галоўнага трэнера «Іслачы» Віталя Жукоўскага задзейнічаць маладога нападніка ў афіцыйных матчах на дарослым узроўні, з-за абмежавання на выступ з 16-гадовага ўзроста пэўны час Некрашэвіч гуляў толькі ў таварыскіх матчах. У пачатку 2017 года трэніраваўся разам з асноўнай камандай «Іслачы» і ў перадсезонных матчах адзначыўся галамі ў брамы мазырскай «Славіі» і бабруйскай «Белшыны».

У верасні 2017 года, неўзабаве пасля 16-годдзя, быў заяўлены за «Іслач» у чэмпіянат Беларусі і стаў выступаць за дубліруючы склад. 26 лістапада 2017 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы апошняга тура супраць «Нафтана» (2:1), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. Такім чынам, ва ўзросце 16 гадоў і 92 дзён стаў наймаладзейшым іграком Вышэйшай лігі ў сезоне. У сезоне 2018 выступаў за дубль, у асноўнай камандзе згуляў у адным матчы.

У сакавіку 2019 года падпісаў новы кантракт з «Іслаччу» на тры гады. У сезонах 2019—2021 працягваў гуляць за дубль, зрэдку прыцягваўся да асноўнай каманды. У лютым 2021 года падоўжыў кантракт з клубам да лютага 2023 года.

Прапусціў першую палову 2022 года, а ў ліпені быў аддадзены ў арэнду ў наваполацкі «Нафтан», разам з якім перамог у Першай лізе. У лістападзе 2022 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў «Іслач», а ў студзені 2023 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з клубам.

У пачатку 2023 года праходзіў прагляд у дзяржынскім «Арсенале» і рагачоўскім «Макслайне», а ў сакавіку папоўніў склад «Слоніма-2017», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У ліпені 2023 года пакінуў слонімскі клуб і неўзабаве папоўніў склад «Астраўца». У снежні 2023 года пакінуў «Астравец».

У студзені 2024 года вярнуўся ў «Слонім-2017». У ліпені 2024 года пакінуў клуб, а ў жніўні далучыўся да «Баранавічаў».

## Дасягненні 
* Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2022

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Астравец
Катэгорыя:Ігракі ФК Баранавічы
Сербская аўтаномная вобласць Краіна

**Се́рбская аўтано́мная во́бласць Кра́іна** () або **САВ Краіна** — самаабвешчаны сербскі аўтаномны край (вобласць) у Харватыі. Існавала між 1990 і 1991, і ў далейшым была ўключаная ў Рэспубліку Сербская Краіна.

16 сакавіка 1991 года сербскае нацыянальнае веча абвясціла незалежнасць Краіны ад Харватыі. 12 мая 1991 года быў праведзены рэферэндум, на якім больш за 99 адсотак грамадзян, якія галасавалі, падтрымалі аб’яднанне з Сербіяй.

## Гісторыя 
У кастрычніку 1990 САВ Кнінская Краіна ахоплівала Супольнасці Муніцыпалітэтаў Паўночнай Далмацыі і Лікі. Асацыяцыя Аўтаномных сербскіх муніцыпалітэтаў неўзабаве пачала ствараць свае ўласныя інстытуты кіравання, уключаючы Сербскую нацыянальную раду — мясцовы парламент.

Спачатку чакалася, што Франьё Туджман зробіць Харватыю нацыянальнай дзяржавай ў рамках Югаславіі пасля дэмакратычных рэформ і дэцэнтралізацыі. Калі чаканні не адбыліся, яны жадалі быць незалежным ад Харватыі і заставацца ў рамках міні-Югаславіі, якая прапануецца ў рамках ініцыятывы Бялграда.

28 лютага 1991, было афіцыйна абвешчаная САВ Краіна. Рэспубліка абвясціла, што яна плануе адлучыцца ад Харватыі, калі Харватыя выйдзе са складу Югаславіі.

Сербскі нацыянальны савет 16 сакавіка 1991 абвясціў Краіну незалежнай ад Харватыі, але ў межах СФРЮ. Некаторыя лідары заяўлялі, што Краіна павінна быць часткай Сербіі. 12 мая 1991 года быў праведзены рэферэндум, на якім больш за 99 адсотак грамадзян, якія галасавалі, падтрымалі аб’яднанне з Сербіяй. Краіна была прызнана незалежнай ад Харватыі, але ў межах СФРЮ. Планавалася далучэнне да Сербіі.

Неўзабаве пачаўся канфлікт паміж сербамі Краіны і харвацкім урадам. Пасля абвяшчэння незалежнасці Славеніі і Харватыі адбылася эскалацыя гвалту, Югаслаўская народная армія (ЮНА) заняла САВ Усходняя Славонія, Бараня і Заходні Срэм і САО Західна Славонія. Кантралюемая сербамі тэрыторыя займала траціну Харватыі.

19 снежня 1991, за ініцыатывай Мілана Бабіча (прэзідэнт САВ Краіна), Луіса Далі (прафесар антрапалогіі і віцэ-прэзідэнт САВ Краіна) і Горана Хаджыча (прэзідэнта САВ Усходняя Славонія, Бараня і Заходні Срэм) абвясцілі аб аб’яднанні адпаведных САВ у Рэспубліку Сербская Краіна. У лютым 1992, рэспубліка абвясціла сваю незалежнасць.

Катэгорыя:Гісторыя Харватыі
Сербская аўтаномная вобласць Заходняя Славонія

**Се́рбская аўтано́мная во́бласць Захо́дняя Славо́нія** ( або **САВ Заходняя Славонія** — самаабвешчаны сербскі аўтаномны край (вобласць) у Харватыі. Была створана 12 жніўня 1991. 5 студзеня 1992 ўвайшла ў склад Рэспублікі Сербская Краіна.

## Гісторыя 
Неўзабаве пасля абвяшчэння САВ Заходняя Славонія, у гэтым рэгіёне адбыліся сутыкненні паміж атрадамі харвацкіх спецвойскаў і сербамі, якія пражываюць у гэтым раёне. Летам 1991 года Харватыя накіравала ў Заходнюю Славонію некалькі сфармаваных армейскіх брыгадаў, а ў верасні яны атакавалі казармы Югаслаўскай Народнай Арміі. Затым армія разгарнула наступленне на Заходнюю Славонію і да кастрычніка здолела заняць Акучаны, Ясэновац і частку Пакраца, дзе большасць насельніцтва складалі сербы. Пры гэтым гэтыя гарады пакінула мноства харватаў. 31 кастрычніка 1991 харвацкія войскі пачалі дзве аперацыі, Аткос 10 — захоп Белагоры і Оркан 91 — захоп Дарувара і большасць сербаў пакінулі занятыя харватамі тэрыторыі. Славонскі праваслаўны цэнтр у Пакраце быў знішчаны. Пры гэтым вайсковыя злачынствы былі здзейсненыя з абодвух бакоў.

## Даруварскае пагадненне 
18 лютага 1993 харвацкія і мясцовыя сербскія лідары падпісалі Даруварскае пагадненне. Пагадненне трымалася ў таямніцы і было накіраванае на нармалізацыю жыцця для мясцовых жыхароў на лініі фронта. Але Кнінскі ўрад даведаўся пра ўгоду і арыштаваў сербаў-падпісантаў.

Заходняя Славонія была занятая харвацкай арміяй ў маі 1995 р., пры гэтым загінула мноства цывільных сербаў, астатнія (ад 15 да 18 тысячаў) былі вымушаныя ратавацца ўцёкамі. У адплату за гэта Мілан Мартыч ажыццявіў ракетны абстрэл Загрэба.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Тэрыторыя Заходняй Славоніі пад аховай Арганізацыі Аб'яднаных Нацый ўключала ў сябе чатыры муніцыпальных утварэнняў: Акучані, Пакрац, Дарувар і Грубішна-Поле. Арміяй Рэспублікі Сербскай Краіны кантраляваліся Акучані і Пакрац.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Карта, што паказвае тэрыторыю Заходняй Славоніі, кантраляваную сербскімі сіламі (зялёны) і тэрыторыю Заходняй Славоніі, пад аховай ААН (памяранцавы)

Катэгорыя:Гісторыя Харватыі
Сербская аўтаномная вобласць Усходняя Славонія, Баранья і Заходні Срэм

**Се́рбская аўтано́мная во́бласць Усхо́дняя Славо́нія, Бара́ня і Захо́дні Срэ́м** () або **САВ Усходняя Славонія, Бараня і Заходні Срэм Краіна** — былая самаабвешчаная сербская аўтаномная вобласць у Харватыі. Адна з трох САВ, якія заснавалі Рэспубліку Сербская Краіна ў 1991 г. САВ Усходняя Славонія, Бараня і Заходні Срэм Краіна ўключала часткі такіх геаграфічных рэгіёнаў: Усходняя Славонія, Бараня і Заходні Срэм.

Аўтаномная вобласць была абвешчаная 25 чэрвеня, а 26 чэрвеня яе першым прэзідэнтам стаў Горан Хаджыч. 26 студзеня 1992 ўвайшла ў склад Рэспублікі Сербская Краіна. Выйшла з Рэспублікі Сербская Краіна ў выніку атакі харвацкіх войскаў падчас аперацыі «Бура» 4 жнівеня — 7 жнівеня 1995.

Насельніцтва гэтага раёна было этнічна змешаным. Перад вайной было 192 163 жыхароў, з іх 90 454 (47 %) харватаў, 61 492 (32 %) сербаў і 40 217 (21 %) прадстаўнікоў іншых народаў (венгры, цыганы, немцы, русіны, славакі і г. д.).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Карта 
* Карта
* Карта 
* Карта 

## Гл. таксама 
* Часовая адміністрацыя Арганізацыі Аб'яднаных Нацый для Усходняй Славоніі, Барані і Заходняга Срэма

Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Сербіі
Катэгорыя:Колішнія непрызнаныя дзяржавы
Вадзім Пятровіч Бальбух

**Вадзім Бальбух** (нар. , Стаханаў, Украіна) — беларускі футбаліст, паўабаронца бабруйскай «Белшыны».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец ДЮСШ бабруйскай «Белшыны», з 2010 года пачаў выступаць за дубль клуба, дзе хутка замацаваўся ў складзе. У 2014 годзе стаў прыцягвацца да асноўнай каманды бабруйчан. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 31 жніўня 2014 года ў матчы супраць «Мінска» (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. Болей у Вышэйшай лізе ў складзе «Белшыны» не згуляў і па заканчэнні сезона 2014 пакінуў каманду.

У сезоне 2015 гуляў Першай лізе за «Слонім», правёў усе 30 матчаў чэмпіянату. У пачатку 2016 года праходзіў прагляд у светлагорскім «Хіміку», аднак сезон пачаў у Другой лізе ў складзе «Асіповічаў», дзе стаў адным з лідараў каманды. У жніўні 2016 года перайшоў у пінскую «Хвалю», разам з якой перамог у Другой лізе. У сезоне 2017 быў адным з асноўных ігракоў «Хвалі» ў Першай лізе.

У лютым 2018 года праходзіў прагляд у сталічных «Крумкачах», аднак не падышоў і неўзабаве падоўжыў кантракт з «Хваляй». У ліпені 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў пінскі клуб і неўзабаве далучыўся да «Смаргоні». Аднак, за «Смаргонь» правёў усяго два матчы, і па заканчэнні сезона ў лістападзе 2018 года пакінуў каманду.

У 2019—2020 гадах гуляў за светлагорскі «Хімік», дзе быў трывалым іграком стартавага складу. У пачатку 2021 года далучыўся да «Оршы», дзе замацаваўся ў аснове, стаў капітанам каманды. У лютым 2023 года падоўжыў кантракт з клубам. У сезоне 2023 з 10 галамі стаў другім бамбардзірам каманды.

У студзені 2024 года стаў іграком бабруйскай «Белшыны».

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2016

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Белшына
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Асіповічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Хваля Пінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Хімік Светлагорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Blanus

**Blanus** — род паўзуноў сямейства , які ўключае 5 відаў.

Прадстаўнікі роду жывуць у Міжземнамор’і.

Прадстаўнікі роду валодаюць шэрагам прымітыўных рыс і даволі моцна адрозніваюцца ад іншых прадстаўнікоў сямейства, таму некаторымі даследчыкамі вылучаюцца ва ўласнае сямейства .

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* The Reptile Database

Катэгорыя:Амфізбены
Чалавек з кінаапаратам

**«Чалавек з кінаапаратам»** — бессюжетны нямы эксперыментальны дакументальны фільм савецкага рэжысёра Дзыгі Вертава, выпушчаны на экраны ў 1929 годзе.

## Спасылкі 
* 
* 
* MacKay, John. «Man with a Movie Camera: An Introduction.» 

Катэгорыя:Фільмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Нямыя фільмы
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Amphisbaenidae

**Amphisbaenidae** — сямейства паўзуноў падатраду амфізбенаў (*Amphisbaenia*). Налічваюць больш за 120 відаў у 17 родах.

Яны сустракаюцца ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, на некаторых астравах Карыбскага басейна, а таксама ў краінах Афрыкі на поўдзень ад Сахары. Прадстаўнікі прымітыўнага і некалькі анамальнага роду  жывуць у Паўднёвай Еўропе, Паўночнай Афрыцы і на Блізкім Усходзе, некаторымі даследчыкамі вылучаюцца ва ўласнае сямейства Blanidae.

## Роды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Reptile Database: *Amphisbaenidae*
*  //  : у 86 т. (82 т. і 4 доп.).  СПб., 1890—1907.

Катэгорыя:Сямействы паўзуноў
Катэгорыя:Амфізбены
Bipes biporus

**Bipes biporus** — від паўзуноў з сямейства *Bipedidae*. Эндэмік Мексікі. Жыве на Каліфарнійскім паўвостраве.

## Апісанне 
Агульная даўжыня дасягае 15-23 см. Галава кароткая, закругленая з маленькімі вачыма. Цела мае чэрвепадобную форму, пакрыта дробнай, гладкай луской. Хвост кароткі, завостраны. Заднія канечнасці рэдукаваны. Пярэднія канечнасці кароткія, з 5 пальцамі, з доўгімі кіпцікамі. Язык раздвоены.

Любіць пясчаныя глебы, паўпустыні. Большую частку жыцця праводзіць пад зямлёй, рыючы свае хады і норы. На паверхні з'яўляецца пасля дажджу. Актыўны ноччу. Харчуецца насякомымі, галоўным чынам мурашкамі і тэрмітамі.

Яйцакладны від. Самка ў ліпені адкладае 1-4 яйкі. Праз 2 месяцы з'яўляюцца маладыя асобіны.

Працягласць жыцця 1—2 гады.

## Літаратура 
* Love, B. 2009. Die Vergessenen. Reptilia (Münster) 14 (4): 83-84

Катэгорыя:Амфізбены
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1817 годзе
Катэгорыя:Паўзуны Паўночнай Амерыкі
Джузэпэ Контэ

**Джузэпэ Контэ** (; нар. 8 жніўня 1964, Вольтурара-Апула, правінцыя Фоджа, Апулія, Італія) — італьянскі юрыст і палітык. Старшыня Савета міністраў Італіі з 1 чэрвеня 2018 года.

## Біяграфія 
У 1988&nbsp;годзе скончыў юрыдычны факультэт Рымскага універсітэта Ла Сапіенца. У 1992—1993&nbsp;гадах Контэ быў стыпендыятам Нацыянальнага навукова-даследчага савета, праходзіў навучанне ў Ельскай школе права, Універсітэце Дзюкейна, Міжнародным інстытуце культуры ў Вене. Пазней ён таксама вучыўся ў Гіртан каледжы (Кембрыдж), Нью-Ёркскім універсітэце і Сарбоне.

Працаваў у Мальтыйскім універсітэце, выкладае прыватнае права у Фларэнційскім універсітэце і Універсітэце імя Гвіда Карлі ў Рыме. Член Камітэта па культуры ў эканамічнай арганізацыі «Конфіндустрыя». У 2013&nbsp;г. Палатай дэпутатаў абраны ў Савет прэзідыума адміністрацыйнай юстыцыі.

Падчас выбарчай кампаніі ў 2018&nbsp;годзе быў прапанаваны на пасаду міністра дзяржаўнага кіравання лідарам «Руху пяці зорак» Луіджы Дзі Маё.

21 мая 2018&nbsp;года стаў кандыдатам у прэм’ер-міністры ад «Руху пяці зорак» і «Лігі Поўначы».. 1 чэрвеня 2018 года быў абраны прэм’ерам.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Італіі
Вазапісец Афрадыты

**Вазапісец Афрадыты** (, ) — ананімны грэчаскі вазапісец і ганчар, працаваў у Пестуме канца IV стагоддзя да н.э. у чырвонафігурнай тэхніцы.

Каля 330 да н.э. вазапісец Афрадыты прыехаў у Пестум з Апуліі і далучыўся да майстэрні пестумскага вазапісу Астэя і Піфона.

## Вядомыя працы 
* імянная ваза — амфара, так званая Ваза Афрадыты
* кратар з выявай Арэста, Электры і бога Апалона, датаваны каля 340—330 да н.э. Цяпер знаходзіцца ў зборы Уільяма Найта Зевадскі.
* амфара, датаваная 340—320 да н.э. На боку А намаляваная фігура аголенага юнака і задрапіраваная ў хітон жаночая постаць, якая трымае фіялу з чарамі. Юнак абапіраецца на палку адной рукой, а другой трымае люстэрка. На шыйным рэгістры вазы намаляваны профіль жаночай галавы. Рэгістры аддзеленыя адзін ад аднаго пальметамі — характэрнымі арнаментальнымі матывамі пестумскага вазапісу.
* вясельны лебес, на боку А якога намаляваны юнак з кубкам і дзяўчына з люстэркам. На боку В — фігуры юнакоў. Ваза належала Артуру Дэйлу Трендалу, цяпер захоўваецца ў Элінскім музеі, Мельбурн. Экспанат LTU 1985,01.

## Літаратура 
* A. D. Trendall, The Red-Figured Vases of Paestum, Hertford, 1987, no. 2/970, pl. 149a-c.

Катэгорыя:Вазапісцы Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Постаці ганчарства
Імянная ваза

thumb|Імянная ваза вазапісца вяселляў — піксіды, *Вяселле Фетыды і Пелея*

**Імянная ваза** — ваза ананімнага стваральніка, па якой можна вылучыць і ідэнтыфікаваць пэўнага майстра. Тады аўтар атрымлівае сваё ўмоўнае імя па назве самой вазы (вазапісец Вялікага Афінскага канфара, вазапісец Лонданскай пелікі), або па назве сцэны (вазапісец Хаэфоры, вазапісец пекла, вазапісец Іліўперса ці вазапісец вяселляў), або фігур, намаляваных на вазе (напрыклад, вазапісец Афрадыты, вазапісец Дарыя, вазапісец Пана і іншыя).

Вылучэнне такіх умоўных імёнаў неабходна, паколькі большасць старажытнагрэчаскіх вазапісцаў і ганчароў не падпісвалі свае працы. Акрамя вышэй прыведзеных крытэрыяў, майстар можа быць названы паводле месца знаходкі імянной вазы (напрыклад, вазапісец Нацана, Кайванскі вазапісец, вазапісец Эрэтрыі), месца захоўвання імянной вазы (Берлінскі вазапісец, Іенскі вазапісец, Бостанскі вазапісец СА, Бруклінска-Будапешцкі вазапісец), паводле формы імянной вазы (вазапісец дынасаў, вазапісец фіял), паводле імя ганчара, які стварыў вазу (вазапісец Амасіса, вазапісец Андокіда), паводле асаблівасцей тэхнікі роспісу (вазапісец белых твараў) ці паводле надпісу «калос» (вазапісец Антыфон).

Для атычных размаляваных ваз большасць умоўных імёнаў вазапісцаў уведзены ў навуковы ўжытак Джонам Бізлі. Ён быў першым даследчыкам, які пачаў вывучаць і супастаўляць іх працы сістэматычна. Для вазапісцаў паўднёва-італьянскага вазапісу (Апулія, Кампанія, Луканія, Пестум і Сіцылія) аналагічную ролю адыграў Артур Дэйл Трэндал.

Катэгорыя:Вазапіс Старажытнай Грэцыі