Бярэзінскі раён

**Бярэ́зінскі раё́н** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — горад Беразіно.

## Геаграфія 
Бярэзінскі раён знаходзіцца на ўсходзе Мінскай вобласці. Мяжуе з Чэрвеньскім, Барысаўскім, Крупскім раёнамі Мінскай вобласці, Бялыніцкім, Клічаўскім і Асіповіцкім раёнамі Магілёўскай вобласці.

Асноўныя рэкі — Бярэзіна, Уса, Клява, Уша.
Іншыя рэкі: Беліца, Жалінка, Кострычка.

## Гісторыя 
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Беразіно. 20 жніўня 1924 года падзелены на 15 сельсаветаў: Арэшкавіцкі, Багушэвіцкі, Белічанскі, Брадзецкі, Бярэзінскі, Валоўніцкі, Высакагорскі, Дзмітравіцкі, Дулебскі, Капланецкі, Мачаскі, Машчаніцкі, Неганіцкі, Пагосцкі, Перавозскі. 21 жніўня 1925 года Валоўніцкі сельсавет перайменаваны ў Каменнаборскі. З 9 чэрвеня 1927 года раён у складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 25 ліпеня 1931 года да раёна далучаны Сялібскі і Якшыцкі сельсаветы скасаванага Свіслацкага раёна. З 20 лютага 1938 года раён у складзе Магілёўскай вобласці. 27 верасня 1938 года Беразіно аднесена да катэгорыі гарадскіх пасёлкаў. З 20 верасня 1944 года раён у складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Арэшкавіцкі, Дулебскі, Перавозскі сельсаветы, Белічанскі сельсавет перайменаваны ў Ляжынскі, Машчаніцкі — ва Ушанскі, Неганіцкі — у Паплаўскі. 25 снежня 1962 года раён скасаваны, гарадскі пасёлак Беразіно, Багушэвіцкі, Брадзецкі, Бярэзінскі, Высакагорскі, Дзмітравіцкі, Каменнаборскі, Капланецкі, Ляжынскі, Мачаскі, Пагосцкі, Паплаўскі, Сялібскі, Ушанскі, Якшыцкі сельсаветы перададзены Чэрвеньскаму раёну.

6 студзеня 1965 года Бярэзінскі раён утвораны зноў у тым жа складзе, што перад скасаваннем. 7 сакавіка 1968 года Беразіно атрымала статус горада раённага падпарадкавання. 20 кастрычніка 1995 года горад Беразіно і Бярэзінскі раён аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 21 снежня 2007 года скасаваны Брадзецкі, Высакагорскі, Каменнаборскі, Ляжынскі і Якшыцкі сельсаветы, 28 мая 2013 года — Мачаскі, Сялібскі і Ушанскі сельсаветы.

## Насельніцтва 
Насельніцтва налічвае каля 23,2 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах (у Беразіно) пражываюць каля 11,4 тыс. чалавек. Статыстыка мінулых гадоў:

: 1992 — 35,6 тыс.
: 2009 — 25,0 тыс.
: 2019 — 23,2 тыс.

Усяго налічваецца 219 населеных пунктаў, з іх 26 знаходзяцца ў зоне, якая падлягае перыядычнаму радыяцыйнаму кантролю; тры населеныя пункты — вёскі Прудок, Бер’е і Карбаўское — знаходзяцца ў зоне з правам на адсяленне.

## Транспарт 
Праз раён праходзяць магістральная аўтамабільная дарога Мінск — Магілёў і трасы на Барысаў, Клічаў і Бабруйск. Чыгуначныя шляхі зносін адсутнічаюць.

## Старшыні райвыканкама 
* 2009 — 2015 — Сяргей Дзмітрыевіч Ленкавец;
* Аляксандр Мікалаевіч Бабічаў;
* 21 снежня 2020 — сакавік 2024 — Дзяніс Ігаравіч Дзішук;
* з 11 сакавіка 2024 — Андрэй Валянцінавіч Сакалоўскі.

## Славутасці 
* Свята-Раства-Багародзіцкая царква (1796) ў в. Масляны
* касцёл (XIX ст.) у в. Багушэвічы
* сядзіба (XIX ст.) ў в. Муравана
* сядзіба Патоцкіх (XIX ст.) у г. Беразіно
* хвоя дыяметрам 2,5 м, знаходзіцца за 2 км ад упадзення р. Уша ў р. Бярэзіну (правы бераг).

## Вядомыя асобы 
* Міхась Скрыпка — беларускі пісьменнік-сатырык.
* Баляслаў Часлававіч Свентаржэцкі
* Роберт Тэнісавіч Вільдфлуш
* Пётр Паўлавіч Ванкевіч
* Сяргей Ільіч Аўсіевіч (1925, в. Ягадка —) — Герой Сацыялістычнай Працы
* Янка Туміловіч (1905, в. Сяліба — 1938) — беларускі паэт
* Якуб Ермаловіч (1910, в. Вяшэўка — 1987) — беларускі празаік
* Іван Мікалаевіч Белічонак (1934, в. Асмолаўка) — Герой Сацыялістычнай Працы
* Рыгор Васілевіч Бельскі (1929, в. Цярэсіна)
* Уладзіслаў Уладзіміравіч Арцёмаў (1954, в. Лысуха) — паэт
* Мікола Равенскі (1886, маёнтак Капланцы — 1953) — кампазітар, аўтар музыкі да гімну «Магутны Божа»
*Мікола Прашковіч (1932, в. Гарадзішча — 1983) — беларускі літаратуразнавец, крытык, перакладчык
*Валянцін Ваньковіч (1800, маёнтак (цяпер вёска) Калюжыцы — 1842) — мастак рамантычнага кірунку

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.
* 

## Спасылкі 
* Бярэзінскі раённы выканаўчы камітэт  (на рускай мове)
* Бярэзінскі раён на сайце Мінскага аблвыканкаму  (на рускай мове)
* Мапы і агульныя звесткі на emaps-online 
* Выдатныя мясціны на партале globustut.by (на рускай мове)
* Фотаздымкі на сайце Radzima.org

{{Навігацыйная табліца з падгрупамі
|navbar       = plain
|state        = {}
|загаловак    = Бярэзінскі раён у гістарычных адміністрацыйных адзінках
|базавы_стыль = background-color: ;
|спіс1        = 
|спіс2        = 
|спіс3        = 
|спіс4        = 
}}


Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 1962 годзе
Катэгорыя:Раёны, утвораныя ў 1965 годзе