open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Васькраэма (прыпыначны пункт)

**Васькраэма** () — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў павеце Пярнумаа. Знаходзіцца ў вёсцы Васькраэма на лініі Леле — Мыйзакюла.

## Гісторыя 
Прыпыначны пункт з’явіўся ў 1896 годзе.

У 1975—1981 гадах замест вузкакалейкі была пабудавана шырокакалейная чыгунка Талін — Пярну — Рыга.

Пасажырскі рух далёкіх зносін спынены ў 1992 годзе, прыгарадны рух спынены пасля 31 студзеня 1996 года. Лінія цалкам закрыта да 2000 года і дэмантавана.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Рыйселля (станцыя)

**Рыйселля** () — былая вузвавая станцыя Эстонскай чыгункі ў павеце Пярнумаа. Знаходзілася ў вёсцы Рыйселля на лініі Леле — Мыйзакюла.

## Гісторыя 
Станцыя з’явілася ў 1896 годзе.

У 1975—1981 гадах замест вузкакалейкі была пабудавана шырокакалейная чыгунка Талін — Пярну — Рыга. Адгалінаванне было дэмантавана. Да 2000 года была таксама дэмантавана асноўная лінія Леле — Мыйзакюла.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Дом дваранскага сходу (Магілёў)

**Дом дваранскага сходу** — колішні будынак у Шклоўскім пасадзе Магілёве, які размяшчаўся на рагу вуліц Першамайскай (былым Дняпроўскім праспекце) і Камсамольскай (былой Дваранскай), на паўночным боку Тэатральнай плошчы.

Будынак дваранскага сходу быў двухпавярховым, першы паверх быў мураваным, другі — драўляным. Першы паверх здаваўся ў арэнду розным крамам, а другі выкарыстоўваў сам дваранскі сход. Там і праходзілі сходы дэпутатаў губернскага дваранства, знаходзілася канцылярыя. У гэтым жа доме і жыў сам прадвадзіцель губернскага дваранства. На першым паверсе былі крамы грамафонаў і швейных машын Х. Лур’е, гадзіннікаў і ювелірная крама Л. Шэфтэля, уздоўж праспекта — бакалея Ф. Ліберманау.

Перад Першай сусветнай вайной дваранскі сход заняў дом № 37 па Вялікай Садовай вуліцы. Службовыя памяшканні дваранскага сходу размясціліся на новым месцы, а на Дняпроўскім праспекце засталіся кватэры для персанала.

Да вайны ў гэтым будынку размяшчаўся аэраклуб. У час Вялікай Айчыннай вайны другі паверх быў разбураны. Пасля вайны будынак быў цалкам знесены, а на яго месцы пабудаваны шматпавярховы дом (Першамайская вуліца, № 9/2).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Магілёва
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Першамайская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:Камсамольская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:Тэатральная плошча (Магілёў)
Сушаніца балотная

**Су́шаніца багнавая**, **сушаніца балотная** см. Каранёвая сістэма мае глыбіню да 18. Святлолюбівая расліна, мезафіт, гіграфіт, алігатроф, мезатроф. Расце на вільготных і забалочаных лугах, узлесках, камяністых россыпах, нізінных балотах, па берагах вадаёмаў, на пашах і агародах, аблогах, пустках, каля жылля і дарог. Цвіце ў чэрвені—ліпені.

## Гаспадарчае значэнне 
Лекавая расліна. Пустазелле на пасевах пераважна азімых культур.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Gnaphalium uliginosum* L. // ИАС «ООПТ России»
* *Gnaphalium uliginosum* L. — Сушеница топяная, сушеница болотная // Агроэкологический атлас России и сопредельных стран: экономически значимые растения, их болезни, вредители и сорные растения

Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Орадзеж (рака)

**Орадзеж** () — рака на паўднёвым захадзе Ленінградскай вобласці Расіі, правы прыток ракі Лугі.

Даўжыня — 192 км пры сярэдніх шырыні рэчышча 25—30 м і глыбіні 1,5—2 м. Плошча вадазборнага басейна — 3220 км². У верхнім цячэнні зарэгулявана карстам і плацінамі былых ГЭС, у ніжнім цячэнні суднаходная. Замярзае ў канцы лістапада — пачатку студзеня, адкрываецца ў красавіку.

Катэгорыя:Прытокі Лугі
Катэгорыя:Рэкі Ленінградскай вобласці
Орадзеж (пасёлак)

**Орадзеж** () — пасёлак у Лужскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Орадзежскага сельскага паселішча. Утвораны пры аднайменнай чыгуначнай станцыі падчас будаўніцтва Маскоўска-Віндава-Рыбінскай чыгункі ў 1897—1898 гадах. Пасёлак размешчаны ва ўсходняй частцы раёна на аўтадарозе Р41 (41А-004), за 32 км ад горада Луга.

У пасёлку знаходзіцца аднайменная чыгуначная станцыя Санкт-Пецярбург — Віцебскага рэгіёна Акцябрскай чыгункі.

На поўнач ад пасёлка знаходзіцца возера Хвойлава і возера Антонава.

Катэгорыя:Населеныя пункты Ленінградскай вобласці
Стальбоўшчынскі сельсавет

**Стальбо́ўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Уздзенскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Стальбоўшчына.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як Стальбоўшчынскі (Стальбоўскі) сельсавет у складзе Уздзенскага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Уздзенскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. 4 лютага 1939 года ў склад Негарэльскага сельсавета Дзяржынскага раёна перададзены вёска Прусінава, пасёлкі Ніва і Пухаўшчына. 21 кастрычніка 1940 года ў склад сельсавета з Негарэльскага сельсавета Дзяржынскага раёна вернута вёска Прусінава. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Магільненскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Уздзенскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Рах’я

**Рах’я** () — пасёлак гарадскога тыпу ва Усевалажскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Цэнтр Рах’інскага гарадскога паселішча. У кастрычніку 1923 года пасёлак Тарфянае быў перайменаваны ў гонар фінскага рэвалюцыянера І. А. Рах’я. Пасёлак размешчаны ва ўсходняй частцы раёна на аўтадарозе 41К-064 «Дарога жыцця» (Санкт-Пецярбург — Мор’е), у нізіне паміж Углоўскім і Ірынаўскім ўзвышшамі на сухадоле тарфянога масіву. За 18 км ад г. Усевалажск. Чыгуначная платформа на лініі Санкт-Пецярбург — Ладажскае Возера.

Катэгорыя:Населеныя пункты Усевалажскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Сінявіна (Ленінградская вобласць)

**Сінявіна** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіраўскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне Сінявінскае гарадское паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Пасёлак размешчаны ў паўночна-заходняй частцы раёна на аўтадарозе Р21 (E 105) (Санкт-Пецярбург — Петразаводск — Мурманск) «Кола». За 8 км ад г.Кіраўск. Адлегласць да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Петракрэпасць — 9 км.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Паўлава (Кіраўскі раён)

**Паўлава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіраўскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Паўлаўскага гарадскога паселішча. Размешчаны ў заходняй частцы раёна на аўтадарозе 41К-121 (Санкт-Пецярбург — Кіраўск) у месцы прымыкання да яе аўтадарогі 41А-004 (Паўлава — Мга — Луга). За 10 км ад г. Кіраўск.

У пасёлку знаходзяцца: чыгуначная станцыя Паўлава-на-Няве (першапачаткова Сілікатная) і платформа Геройская на лініі Ладажскі вакзал — Горы. Адлегласць да станцыі Горы — 4 км. Пасёлак знаходзіцца пры ўпадзенні ракі Мга ў Няву. Прыстань на Няве.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
49-ы батальён дапаможнай паліцыі

**49-ы батальён дапаможнай паліцыі (вартавы)** () — беларускае калабарацыйнае падраздзяленне мясцовай паліцыі.

## Набор у батальён 
У жніўні 1942 года нямецкія паліцыйныя ўлады ў Мінску паралельна з арганізацыяй БСА распачалі арганізацыю беларускага паліцыйнага батальёна, якому далі чарговы нумар чыгуначных батальёнаў 49. У гэты час ужо была зарганізаваная сетка ўладаў БСА, на чале якой, як галоўны камендант, стаяў Ермачэнка. Але немцы не хацелі карыстацца якой-небудзь дапамогай беларусаў-калабарацыяністаў i ўзяліся за арганізацыю батальёна самі. Заданне гэтае яны выканалі проста: нямецкі начальнік на Беларусі даў загад нямецкім акруговым начальнікам паліцыі, каб тыя набралі завялікую ўстаноўленую колькасць маладых беларусаў i пераслалі ix у Астрашыцкі Гарадок, які быў вызначаны месцам фармавання батальёна. Акруговыя начальнікі паліцыі выканалі загад найсумленней: прымусова нахапалі маладых хлопцаў i пад канвоем выслалі ў вызначанае месца.

Такім чынам, у казармы ў Астрашыцкім Гарадку да верасня, паводле ўспамінаў Францішка Кушаля, нагналі 2 000 чалавек. Але там не было ніводнага беларускага камандоўцы. Уся камандная абсада ад камандоўцы батальёну да камандоўцы дружыны складалася з немцаў. Немцы не разумелі нічога па-беларуску, а беларусы нічога па-нямецку. Казармы не былі адпаведна падрыхтаваныя да закватэравання людзей, кухні не ўсе былі здатныя да выкарыстання. Нямецкія афіцэры гутарылі з падначаленымі беларусамі толькі па-нямецку, што не спрыяла ўзаемаразуменню і стварала дадатковыя цяжкасці ў абучэнні. З-за гэтага немцы пачалі збіваць беларускіх жаўнераў, што ў далейшым прывяло да дэзерцірства. Таму паўнавартасна батальён быў зарганізаваны толькі да красавіка 1943 года.

## Літаратура 
* Беларусь пад нямецкай акупацыяй / Юры Туронак.

## Спасылкі 
* Беларускія батальёны Schutzmannschaft 
* Спробы арганізацыі беларускага войска пры нямецкай акупацыі Беларусі
* Пра 49-ы батальён  

Катэгорыя:Беларускія фармаванні шуцманшафта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Катэгорыя:1942 год у Беларусі
Вазнясенне (Ленінградская вобласць)

**Вазнясенне** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Падпарожскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Вазнясенскага гарадскога паселішча. Размешчаны на крайнім паўночным усходзе вобласці, на беразе Анежскага возера. Размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы раёна ля вытока ракі Свір з Анежскага возера. Пасёлак размешчаны на абодвух берагах ракі, звязаных паромнай пераправай.

Праз пасёлак праходзіць аўтадарога 41К-147 (Петразаводск — Ошта). За 91 км ад г. Падпарожжа, за 102 км ад чыгуначнай станцыі Падпарожжа.

Катэгорыя:Населеныя пункты Падпарожскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Апарат штучнай вентыляцыі лёгкіх

thumb|upright |Апарат ШВЛ для нованароджаных «Птушка VIP»
thumb|upright|Мадэль апарата ШВЛ «Усходні Рэдкліф» сярэдзіны XX стагоддзя
**Апарат штучнай вентыляцыі лёгкіх** (**апарат ШВЛ**) — медыцынскае абсталяванне, прызначанае для прымусовай падачы газавай сумесі (кісларод і сціснутае асушанае паветра) у лёгкія з мэтай насычэння крыві кіслародам і выдалення з лёгкіх вуглякіслага газу.

Апарат ШВЛ можа выкарыстоўвацца як для інвазіўнай (праз інтубацыйную трубку, уведзеную ў дыхальныя шляхі пацыента або праз трахеастому), так і для неiнвазiўнай штучнай вентыляцыі лёгкіх — праз маску.

Апарат ШВЛ можа быць як ручным (мяшок Амбу), так і механічным. Сціснутае паветра і кісларод для пнеўмосілкавання механічнага апарата могуць падавацца як з цэнтральнай сістэмы газазабеспячэння медыцынскай установы або балона сціснутага паветра (пры транспарціроўцы), так і ад індывідуальнага мінікампрэсара і кіслароднага канцэнтратара. Пры гэтым сумесь газаў павінна сагравацца і ўвільгатняцца перад падачай пацыенту.

Сучасныя апараты ШВЛ з’яўляюцца вельмі высокатэхналагічным медыцынскім абсталяваннем. Яны забяспечваюць рэспіраторную падтрымку пацыента як па аб’ёме, так і па ціску.

## Класіфікацыя апаратаў ШВЛ 
Класіфікацыя апаратаў штучнай вентыляцыі лёгкіх праведзена ў адпаведнасці з ДАСТ 18856-81.

**Дзяленне апаратаў ШВЛ па шыраце функцыянальных магчымасцяў і ўзросце пацыента**
* *Для дарослых і дзяцей старэй за 6 гадоў*
** 1 група
** 2 група
** 3 група
* * Для дзяцей ва ўзросце да 6 гадоў *
** 4 група
* *Для нованароджаных і немаўлят*
** 5 група

**Дзяленне апаратаў ШВЛ па прывадзе і кіраванні**
* *З электрапрывадам*
** пнеўмамеханічнае кіраванне
** электроннае кіраванне
** ручное кіраванне
* *З пнеўмапрывадам*
** пнеўмамеханічнае кіраванне
** электроннае кіраванне
** ручное кіраванне
* * З ручным прывадам *

**Дзяленне апаратаў ШВЛ па прызначэнні**
* *Апараты ШВЛ агульнага прызначэння*
* *Апараты ШВЛ спецыяльнага прызначэння*

**Апараты ШВЛ агульнага прызначэння**
* *Працяглая або паўторна-кароткачасовая ШВЛ для дарослых і дзяцей старэй за 6 гадоў*
** аддзяленні інтэнсіўнай тэрапіі і рэанімацыі, пасляаперацыйныя аддзяленні і палаты (1, 2, 3 групы)
** аддзяленні інтэнсіўнай тэрапіі і рэанімацыі, пасляаперацыйныя аддзяленні і палаты, амбулаторыі (3 група)
* *Працяглая або паўторна-кароткачасовая ШВЛ для нованароджаных і немаўлят*
** аддзяленні інтэнсіўнай тэрапіі і рэанімацыі, пасляаперацыйныя аддзяленні і палаты, аддзяленні анестэзіялогіі (4, 5 групы)

**Апараты ШВЛ спецыяльнага прызначэння:**
* *Ажыўленне нованароджаных*
** родавыя блокі (5 група)
* *Хуткая дапамога для дарослых і дзяцей*
** транспартныя сродкі, месцы паражэнняў, палявыя ўмовы (3, 4 групы)
* *ШВЛ пры бронхаскапіі*
** аддзяленні эндаскапіі і анестэзіялогіі (3 група)
* *ШВЛ пры наркозе*
** аддзяленні анестэзіялогіі (2, 3 групы).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Медыцынскае абсталяванне
Катэгорыя:Пульманалогія
Катэгорыя:Рэанімацыя
Лябяжжа (Ламаносаўскі раён)

**Лябяжжа** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ламаносаўскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі, цэнтр Лябяжжанскага гарадскога паселішча. Знаходзіцца ў паўночнай частцы раёна на паўднёвым узбярэжжы Фінскага заліва.
Пасёлак размешчаны на аўтадарозе 41А-007 (Санкт-Пецярбург — Руч’і), за 23 км на захад ад горада Ламаносаў.

Праз пасёлак працякае рака Лябяжжа.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Ганус

**Ганус** — шматзначны тэрмін.

* Аляксандр Ганус — фалькларыст-аматар
* народная назва віду
Лесагорскі

**Лесагорскі** (; да 1948 года — *Яскі*) — пасёлак гарадскога тыпу ў Выбаргскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Светлагорскага гарадскога паселішча.

Размешчаны на рацэ Вуокса, паблізу возера Лесагорскае, за 185 км на паўночны захад ад Санкт-Пецярбурга. Чыгуначная станцыя Лесагорскі на лініі да г.Іматра ад станцыі Каменнагорскай на лініі Выбарг — Хійтала.

Насельніцтва — 3208 чал. (2018). Працуе леспрамгас. Паблізу пасёлка — Лесагорская ГЭС, якая ўваходзіць у каскад Вуоксінскіх ГЭС.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Красны Бор (Тосненскі раён)

**Красны Бор** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Тосненскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Краснаборскага гарадскога паселішча. Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы раёна, на ўсход ад аўтадарогі М10 (E 95) «Расія», за 30 км ад горада Тосна. У пасёлку размешчана чыгуначная платформа Папоўка маскоўскага напрамку Санкт-Пецярбургскага аддзялення Акцябрскай чыгункі.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Назія

**Назія** (; ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіраўскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Цэнтр Назіеўскага гарадскога паселішча. Размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы раёна на аўтадарозе 41А-120 (Пад’езд да станцыі Жыхарава), якая злучае яго з федэральнай аўтадарогай Р21 (E 105) «Кола». За 43 км ад г. Кіраўск.

Праз пасёлак праходзіць чыгуначная лінія Мга — Волхаўстрой I. У пасёлку знаходзіцца станцыя Жыхарава. Праз пасёлак працякаюць рэкі Лава і Каўра.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Кузня Раціборска

**Кузня Раціборска** (, ) — горад на поўдні Польшчы. Размешчаны за 340 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 60 км на захад ад Катавіцаў. Уваходзіць у склад Рацібожскага павета Сілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Кузня Раціборска. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 31,75 км². Насельніцтва 5,4 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Ляонас Сямёнавіч Аранаўскас

**Ляонас Сямёнавіч Арана́ўскас** (; ) — савецкі і расійскі архітэктар літоўскага паходжання.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут (1949). Працаваў у Мінску, а з 1956 года — у Маскве ў інстытуце «Маспраект-2».

Аўтар жылых дамоў у Мінску і Маскве (у тым ліку ў раёне Новыя Чаромушкі, 1958), выставачнага будынка на Чырвонай Прэсні (1973). Разам з Барысам Тхорам праектаваў спартыўны комплекс «Алімпійскі» (1980), за стварэнне якога ўдастоены Ленінскай прэміі (1982).

Памёр 25 лютага 2015 года ў Маскве. Пахаваны ў Маскве на Данілаўскіх могілках.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Масквы
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары СССР
Пасёлак імя Свярдлова

**Пасёлак імя Свярдлова** () — пасёлак гарадскога тыпу ва Усевалажскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Свярдлоўскага гарадскога паселішча. Размешчаны на правым беразе Нявы, ніжэй Іванаўскіх парогаў, насупраць вусця ракі Іжора.

Мае агульную адміністрацыйную мяжу з Санкт-Пецярбургам па рацэ Няве. Пасёлак імя Свярдлова мяжуе з унутрыгарадскім муніцыпальным утварэннем Санкт-Пецярбурга Усць-Іжора і ўнутрыгарадскім муніцыпальным утварэннем Санкт-Пецярбурга Пантонны.

Праз пасёлак праходзіць аўтадарога 41К-078 (Санкт-Пецярбург — Усевалажск). За 27 км ад г. Усевалажск.

Катэгорыя:Населеныя пункты Усевалажскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Чырвонаслабодскі вал

**Чырвонаслабодскі вал** — тэктанічная структура ў Салігорскім, Любанскім, Акцябрскім, Петрыкаўскім, Калінкавіцкім і Светлагорскім раёнах Беларусі, у заходняй частцы Маладушынска-Чырвонаслабодскай ступені Прыпяцкага прагіну, у яе паўднёвай прыўзнятай прыразломнай зоне.

Вылучаецца па паверхні саляноснай тоўшчы верхняга дэвону і больш выразна па паверхні галітавай падтоўшчы. Вал шырынёй 4—8 км цягнецца ў паўночна-заходнім напрамку на 150 км, на паўднёвым усходзе яго распасціранне змяняецца на паўночна-ўсходняе. Аб’ядноўвае Старобінскую, Новадуброўскую, Калінаўскую, Чырвонаслабодскую, Хвойненскую, Акцябрскую, Паўночна-Даманавіцкую, Казанскую і Коранеўскую адлюстраваныя прыразломныя, толькі ва ўсходняй частцы слаба ўскладненыя саляной тэктонікай, антыкліналі і брахіантыкліналі. Ва ўсходнім напрамку амплітуда вала і асобных падняццяў павялічваецца ад 50—100 м да 100—1000 м. На ўсходзе вал асіметрычны, яго крутое паўднёвае крыло павернута ў бок разломаў.

Па міжсалявых і падсалявых адкладах валу адпавядае Чырвонаслабодская зона падняццяў. Скляпенні падняццяў ссунуты на 1—2 км на поўдзень ад паднятых частак прыразломных структур па міжсалявых і падсалявых адкладах. Вал адлюстроўваецца і ў надсалявых утварэннях, затухаючы ўверх па разрэзе.

Чырвонаслабодскі вал прыразломны, ва ўсходняй частцы саляны і сфарміраваўся ў выніку блокавых рухаў фундамента, праяўленні салявой тэктонікі ў галітавай падтоўшчы верхняй саляноснай тоўшчы ва ўсходняй частцы ў асноўным належаць да позняга дэвону і карбону.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геалогія Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Геалогія Любанскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Петрыкаўскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Салігорскага раёна
Катэгорыя:Геалогія Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Прыпяцкі прагін
Зерняед гарохавы

**Зерняжэр гарохавы**, **Зерняед гарохавы** (*Bruchus pisorum*) — від лістаедаў сямейства , шкодзіць гароху. 

## Апісанне 
Цела жукоў даўжынёй каля 5 мм, пукатае, круглаватае, вусікі 11-членікавыя, тонкія, пілаватыя. Надкрылы ўкарочаныя, не прыкрываюць брушка.

Лічынкі першага ўзросту рухомыя, з трыма парамі ног, якія рэдукаваны ў тоўстых, мясістых лічынак наступных узростаў. Развіваюцца ў насенні гароху.

## Пашырэнне 
Сустракаецца ў Еўропе  і ўмеранай Азіі (за выключэннем Кітая), Паўночнай Амерыцы.

Развіццё ад яйца да выхаду жука адбываецца ў насенні. На поле жукі трапляюць разам з пасяўным матэрыялам. Лятаюць вясной і ў пачатку лета. Адкладваюць яйцы на паверхні маладых струкоў гароху, пладавітасць самак у сярэднім 130 яец. Праз 6-10 сутак з яйца выходзіць лічынка, якая мініруе створкі струка, а потым пранікае ў гарошыну.

## Меры барацьбы 
Для папярэджання масавага размнажэння шкоднікаў праводзяць аналіз пасяўнога матэрыялу шляхам флатацыі — заражанае насенне ўсплывае. Выкарыстоўваюцца агратэхнічныя і хімічныя меры барацьбы.

## Літаратура 
* 
* Riley, Ed; Clark, S.; Seeno, T. (2003). Catalog of Leaf Beetles of America North of Mexico. Coleopterists Society. ISBN 9780972608718.
* Lobl, I.; Smetana, A., eds. (2013). Catalogue of Palaearctic Coleoptera, Volume 6: Chrysomeloidea. Apollo Books. ISBN 978-90-04-26091-7.

Катэгорыя:Лістаеды
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Сланцаўскі раён

**Сланцаўскі муніцыпальны раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад абласнога падпарадкавання Сланцы.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на паўднёвым захадзе Ленінградскай вобласці ў міжрэччы Нарвы і Лугі. Плошча раёна — 2191,1 км². Мяжуе на поўначы — з Кінгісепскім муніцыпальным раёнам; на паўночным усходзе — з Воласаўскім муніцыпальным раёнам; на ўсходзе — з Лужскім муніцыпальным раёнам; на поўдні — з Пскоўскай вобласцю (Гдоўскім і Плюскім раёнамі); на захадзе — дзяржаўная мяжа з Эстоніяй. Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 175 км.

Катэгорыя:Раёны Ленінградскай вобласці
Уўэмыйза (прыпыначны пункт)

**Уўэмыйза** () — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў павеце Ляэнэмаа. Знаходзіўся каля пасёлка Уўэмыйза на лініі Талін — Хаапсалу.

## Гісторыя 
Прыпыначны пункт адкрыты ў 1920-х гадах. 21 верасня 1995 года праехаў апошні пасажырскі дызель-цягнік са станцыі Хаапсалу ў Талін. Грузавы рух спыніўся праз 5 гадоў. У 2004 годзе лінія разабрана.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Сезар (прэмія, 1995)

**20-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар»** адбылася 25 лютага 1995 года ў Парыжы.

Найлепшым фільмам была прызнана карціна «». Лідарам па колькасці намінацый і ўзнагарод стаў фільм «» — 12 намінацый, 5 узнагарод.

## Пераможцы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 19-я прэмія «Сезар»  на сайце Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа
* 19-я прэмія «Сезар»  на сайце «*AlloCiné*»
* 19-я прэмія «Сезар»  на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінапрэмія «Сезар»
Катэгорыя:Кінапрэміі 1995 года
Катэгорыя:1995 год у Францыі
Катэгорыя:Люты 1995 года
Катэгорыя:Падзеі 25 лютага
Катэгорыя:Падзеі ў Парыжы
Геранім Януш Сангушка

**Геранім Януш Сангушка** ( — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфічныя звесткі 
Сын Паўла Караля Сангушкі. Генерал-паручнік літоўскага войска (1775), мечнік вялікі літоўскі ў 1775 годзе, ваявода валынскі з 1775 года. Выступаў супраць Канстытуцыі 3 мая (1791). Далучыўся да Таргавіцкай канфедэрацыі і атрымаў чын генерал-паручніка расійскай арміі (1793). Удзельнічаў у паўстанні 1794 года, у Гродне прыняў камандаванне над войскам Вялікага Княства Літоўскага і прывёў яго на абарону Варшавы.

## Літаратура 
* 

Геранім Януш
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Ваяводы валынскія
Катэгорыя:Генералы Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Мечнікі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Таргавіцкія канфедэраты
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1794 года
Кірышскі раён

**Кірышскі раён** () — тэрытарыяльнае і муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Кірышы.

## Геаграфія 
Размешчаны на поўдні Ленінградскай вобласці ў басейне ракі Волхаў і яго прытоку Пчоўжы. Плошча раёна 3019,3 км². Адно з азёр раёна — Бабінскае. Мяжуе на поўначы — з Волхаўскім муніцыпальным раёнам; на ўсходзе — з Ціхвінскім муніцыпальным раёнам; на поўдні — з Наўгародскай вобласцю (Любыцінскі, Малавішарскі і Чудаўскі раёны); на захадзе — з Тосненскім муніцыпальным раёнам; на паўночным захадзе — з Кіраўскім муніцыпальным раёнам. Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 176 км.

Катэгорыя:Раёны Ленінградскай вобласці
Волхаўскі раён

**Волхаўскі раён** () — тэрытарыяльнае і муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Волхаў.

## Геаграфія 
Размешчаны ў цэнтральнай частцы Ленінградскай вобласці. Плошча раёна — 5124,4 км². Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 135 км. Мяжуе на паўночным усходзе — з Ладзейнапольскім муніцыпальным раёнам; на паўднёвым усходзе — з Ціхвінскім муніцыпальным раёнам; на поўдні — з Кірышскім муніцыпальным раёнам; на захадзе — з Кіраўскім муніцыпальным раёнам. З поўначы тэрыторыя раёна абмываецца водамі Ладажскага возера.

Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Волхаў, Сясь і Паша.

## Гл. таксама 
Катэгорыя:Раёны Ленінградскай вобласці
Канецпаль

**Канецпаль** () — горад на поўдні Польшчы. Размешчаны за 200 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 50 км на ўсход ад цэнтра Чэнстаховы. Уваходзіць у склад Чэнстахоўскага павета Сілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Канецпаль. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 36,52 км². Насельніцтва 6 тыс. чалавек.

## Гісторыя 
Першапачатковая назва паселішча — Наваполе. З Канецпаля паходзіць магнацкі род Канецпольскіх. Ян Канецпольскі быў канцлерам пры карале і вялікім князе Ягайле і атрымаў для паселішча гарадскія правы ў 1443 годзе. Станіслаў Канецпольскі (1591—1646), кашталян кракаўскі і гетман вялікі каронны, пабудаваў тут у 1642 годзе касцёл.

## Спасылкі
Валкалацкая сядзіба

**Валкалацкая сядзіба** — сядзіба ў аграгарадку Валкалата, Докшыцкі раён, Віцебская вобласць. Захаваліся фрагменты сядзібы канца XIX стагоддзя. Сам сядзібны дом не захаваўся, да нашых дзён дайшло толькі некалькі гаспадарчых пабудоў.

## Гісторыя 
У пачатку ХХ стагоддзя прысядзібным паркам валодалі Васілеўскія. У той час у панскім памесці (фальварку) было 3 дамы. На тэрыторыі, якую займае сучасная бальніца, знаходзіўся панскі будынак. Ён быў абсаджаны ліпамі, што захаваліся да нашых дзён. Захаваліся і некаторыя іншыя пабудовы. Недалёка ад маёнтка знаходзіўся млын. Была кузня.

Парк займаў маляўнічы лагчынападобны схіл, з трох бакоў ахоплены алеямі, якім, верагодна, больш за 2 стагоддзі. Самая велічная (шырыня 8 м) паўночная алея, ліпы якой вышынёй да 26-28 м змыкаюцца кронамі і ўтвараюць зялёны калідор. У 1930-я гады ў парку пабудаваны два свірны. Адзін з іх выдзяляецца паўпаверхам з маленькімі ў выглядзе шчылін вокнамі, мае мансардны дах і галерэю.

## Літаратура 
* Валкалатчына // Докшыцкі край / Ф. А. Палачанін. — Мінск : Беларусь, 2009. — С. 67-72.
* Волколата // Города, местечки и замки Великого княжества Литовского : энциклопедия / редсовет: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2009. — С. 105—106.
* Парк у в. Валкалата // Памяць: Докшыцкі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]; уклад. А. В. Скараход; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : БелЭн, 2004. — С. 680.

Катэгорыя:Славутасці Докшыцкага раёна
Катэгорыя:Валкалата
Катэгорыя:Сядзібы Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Докшыцкага раёна
Lasiosina

**Lasiosina** — род мух сямейства .

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Europe
* Nearctic

Катэгорыя:Злакавыя мухі
Шчырк

**Шчырк** (, ) — горад на поўдні Польшчы, знаходзіцца ў Бяскідах каля вытокаў Віслы. Уваходзіць у склад Бельскага павета Сілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Размешчаны за 380 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Займае плошчу 39,07 км². Насельніцтва 5,7 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Мангольскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Мангольскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — найстарэйшы ўніверсітэт Манголіі, знаходзіцца ў горадзе Улан-Батар.

## Гісторыя 
Мангольскі дзяржаўны ўніверсітэт быў створаны ў 1942 годзе. Універсітэт мае ключавую ролю ў падрыхтоўцы прафесійных кадраў Манголіі.

## Вядомыя выпускнікі 
* Ухнаагійн Хурэлсух
* Чулууны Далай

## Выкладчыкі 
* Эдуард Міхайлавіч Шпілеўскі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт


Катэгорыя:1942 год у Азіі
Нікольскі (Падпарожскі раён)

**Нікольскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Падпарожскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Нікольскага гарадскога паселішча. Размешчаны на аўтадарозе 41К-255 (пад’езд да пас. Нікольскі), у паўночна-заходняй частцы Падпарожскага раёна, на захад ад раённага цэнтра — горада Падпарожжа на паўвостраве, утвораным крутой лукавінай ракі Свір.

Паблізу пасёлка знаходзяцца Падпарожскі порт і буйная чыгуначная станцыя Свір.

Катэгорыя:Населеныя пункты Падпарожскага раёна
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ленінградскай вобласці
Спіс захворванняў морквы

Гэты спіс уключае хваробы морквы (*Daucus carota* subsp. *sativus*).

## Бактэрыяльныя захворванні 
## Грыбковыя захворванні 
## Нематоды, паразітычныя 
## Вірусныя і віроідныя захворванні 

## Фітаплазматычныя і спіраплазматычныя захворванні 
## Захворванні рознага генезу 
## Спасылкі 
* Агульныя назвы хвароб. Амерыканскае фітапаталагічнае таварыства
* Хваробы морквы (інфармацыйныя матэрыялы і інфармацыйныя бюлетэні), вэб-старонка The Cornell Plant Pathology

Морква
Пулі (прыпыначны пункт)

**Пулі** () — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў воласці Торы павета Пярнумаа. Знаходзіўся на лініі Леле — Мыйзакюла.

## Гісторыя 
Прыпыначны пункт быў адкрыты ў 2011 годзе замест закрытага прыпыначнага пункта .

У 2017 годзе ўрад Эстоніі прыняў рашэнне не ўкладваць 17 000 000 еўра ў рамонт 70-кіламетровай чыгуначнай трасы Пярну — Леле. Рэгулярны рух цягнікоў паміж Пярну і Леле быў спынены 8 снежня 2018 года.

Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі Эстоніі
Міхаіл Іванавіч Рукевіч

**Міхаіл Іванавіч Рукевіч** (, в. Гожна (?), Падляшскае ваяводства — , в. Коркіна, Забайкалле, Расійская імперыя) — удзельнік дваранскага рэвалюцыйнага руху пачатку XIX стагоддзя, ініцыятар стварэння «Таварыства ваенных сяброў».

## Біяграфія 
Паходзіў з беларускай шляхты. Сумесна з сёстрамі валодаў домам у Беластоку. У 1812—1814 гадах ваяваў на баку Напалеона ў Літоўскіх войсках (1812). Служыў у 1-м палку гвардыі  фур’ерам. У 1814 годзе трапіў у палон на тэрыторыі Францыі, 23 лютага 1815 года выйшаў у адстаўку па хваробе.

З 1815 года — на радзіме. Скончыў Віленскі ўніверсітэт у ступені кандыдата юрыспрудэнцыі (1820). З 1819 года — член, з сакавіка 1820 года — выканаўца абавязкаў прэзідэнта тайнага Саюза сяброў.

З 1819 года — член-карэспандэнт, з 1820 года — правадзейны член Таварыства філаматаў. Адзін з ініцыятараў стварэння Таварыства прамяністых (1820), для якога напісаў «Малітву прамяністых», выконваў абавязкі «маршалка надворнага».

Удзельнічаў у стварэнні Таварыства філарэтаў. Пасля заканчэння ўніверсітэта займаўся сельскай гаспадаркай у вёсцы Мількаўшчына Ваўкавыскага павета, а з 1823 года — у арандаваным фальварку Завыкі Беластоцкага павета.

У 1820 годзе разам з З. Навіцкім стварыў у Беластоцкай гімназіі таварыства «Згодных братоў» (з 1823 года — «Заране»). У 1823—1824 гадах быў арыштаваны па справе філаматаў і філарэтаў, вызвалены за недастатковасцю доказаў. У 1825 годзе ініцыяваў стварэнне арганізацыі «Ваенныя сябры», быў галоўным натхняльнікам выступлення Літоўскага піянернага батальёна (1825).

У 1826 годзе арыштаваны і прыгавораны да смяротнага пакарання, але па царскай канфірмацыі 1827 года пазбаўлены шляхецтва і высланы на 10 гадоў катаржных работ з наступным пасяленнем у Сібіры. Катаргу адбываў разам з дзекабрыстамі ў Чыце (з 1828) і Пятроўскім заводзе ў Забайкаллі (з 1830). У 1833 годзе пераведзены на пасяленне ў вёску Коркіна Іркуцкай губерні, дзе вёў буйны гандаль вавёркай, хлебам, паркалем, займаўся продажам віна. Там жа і памёр.

## Сям’я 
Грамадзянская жонка — ураджэнка Забайкалля Лізавета Іванаўна Ісакава, у шлюбе з ёй меў двух дзяцей.

Сёстры — Антаніна (у шлюбе — Крамкоўская), Ксаверыя і Карнелія.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Філаматы
Катэгорыя:Філарэты
Катэгорыя:Дзекабрысты
Знак Беларускай вайсковай камісіі

**Знак Белару́скай вайско́вай камі́сіі** — знак і кукарда Беларускай вайсковай камісіі перыяду Беларускай Народнай Рэспублікі і часоў урада БНР у выгнанні.

Дата заснавання знака невядомая, але на фотаздымку пасведчання сябра Беларускай вайсковай камісіі, выдадзенага 6 верасня 1920 года, знак прысутнічае на лацкане пінжака Антона Борыка. Мяркуецца, што дадзены знак выраблены не пазней за май 1920 года.

З лета 1920 года выкарыстоўваўся як адметны знак сябра Беларускай вайсковай камісіі са спецыяльна адціснутай з жоўтага метала авальнай кукардай са шчытом у сярэдзіне, на якім размешчаны герб БНР «Пагоня».

У 1920-я гады знак выкарыстоўваўся навучэнцамі Віленскай беларускай гімназіі.

Асобнік знака (кукарды) Беларускай вайсковай камісіі захоўваецца ў фондах Нацыянальнага гістарычнага музея Украіны, куды ён трапіў пасля Другой сусветнай вайны з Украінскага музея вызваленчай барацьбы.

У 1930-я гады Украінскі музей вызваленчай барацьбы размяшчаўся ў Празе. У гэты момант там жа размяшчаўся Урад БНР у выгнанні. Частка беларусаў па дамоўленасці паміж уладамі Украінскай Народнай Рэспублікі і Беларускай Народнай Рэспублікі вучылася ва ўкраінскіх установах, размешчаных у Чэхаславакіі. Па здагадцы даследчыкаў, знак Беларускай вайсковай камісіі маглі перадаць ва ўкраінскі музей студэнты-беларусы.

Знак БВК №1.png|Аверс
Знак БВК №2.png|Рэверс

У 2017 годзе з’явілася інфармацыя пра тое, што знак БВК быў знойдзены ў раёне вёскі Ігарава, 16 жыхароў якой удзельнічалі ў Слуцкім паўстанні 1920 года ў складзе 2-га Грозаўскага палка. Артэфакт знаходзіцца ў прыватнай калекцыі.

## Спасылкі 
* *Рудиченко А. И.,* Тинченко Я. Ю. Награды и знаки национальных армий и правительств. Украина. Белоруссия. Литва. Учредительные документы. Изготовление. Практика награждений. Типы и разновидности. — Киев : Логос, 2011. — 438 с. — 750 прим. — ISBN 978-966-171-365-8.
* Знойдзена цешка з Пагоняй, якую выкарыстоўвалі слуцкія паўстанцы

Катэгорыя:Узнагароды Беларускай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:Беларуская вайсковая камісія
Джэймс Дзьюар

**Джэймс Дзьюар** (; , Кінкардзін-он-Форт, Шатландыя — , ) — шатландскі фізік і хімік.

## Біяграфія 
У 1861 годзе скончыў Эдынбургскі ўніверсітэт. У 1867—1869 гадах стажыраваўся ў Бонскім універсітэце ў Фрыдрыха Аўгуста Кекуле. З 1869 года працаваў у ветэрынарным каледжы Эдынбурга. У 1875—1923 гадах — прафесар Кембрыджскага ўніверсітэта, у 1877—1923 гадах — лонданскага Каралеўскага інстытута. Прэзідэнт Лонданскага хімічнага таварыства з 1897 па 1899 год.

Узнагароджаны медалямі Румфарда (1894) і Лавуазье (1904).

Катэгорыя:Фізікі Вялікабрытаніі
Падпарожскі раён

**Падпарожскі раён** () — тэрытарыяльнае і муніцыпальнае ўтварэнне ў паўночна-ўсходняй частцы Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Падпарожжа. Быў утвораны ў верасні 1927 годзе. З 1963 па 1965 год уваходзіў у склад Ладзейнапольскага сельскага раёна.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 7,83 тыс. км² (10,46 % плошчы вобласці). Мяжуе на поўначы — з Карэліяй (Алонецкі, Пражынскі і Прыанежскі раёны); на паўднёвым усходзе — з Валагодскай вобласцю (Выцягорскі і Бабаеўскі раёны); на поўдні — з Ціхвінскім муніцыпальным раёнам; на паўднёвым захадзе — з Ладзейнапольскім муніцыпальным раёнам. Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 275 км. З усходу тэрыторыя раёна абмываецца водамі Анежскага возера.

Катэгорыя:Раёны Ленінградскай вобласці
Прыазерскі раён

**Прыазерскі муніцыпальны раён** () — муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Прыазерск.

## Геаграфія 
Плошча — 3597,5 км². Размешчаны ў паўночнай частцы Карэльскага перашыйка, на заходнім беразе Ладажскага возера. Мяжуе на поўначы — з Рэспублікай Карэліяй (Лахдэнпохскі раён); на поўдні — з Усевалажскім муніцыпальным раёнам;
на захадзе — з Выбаргскім муніцыпальным раёнам. З паўночнага ўсходу тэрыторыя раёна абмываецца водамі Ладажскага возера.

Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 145 км.

Катэгорыя:Раёны Ленінградскай вобласці
Кіраўскі раён (Ленінградская вобласць)

**Кіраўскі муніцыпальны раён** () — муніцыпальнае ўтварэнне ў цэнтральнай частцы Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Кіраўск.

## Геаграфія 
Плошча — 2,59 тыс. км² (3,08 % тэрыторыі вобласці) — 15-е месца ў рэгіёне. Мяжуе на ўсходзе з Волхаўскім муніцыпальным раёнам; на паўднёвым усходзе — з Кірышскім муніцыпальным раёнам; на паўднёвым захадзе — з Тосненскім муніцыпальным раёнам;
на захадзе — з горадам федэральнага падпарадкавання Санкт-Пецярбургам; на паўночным захадзе — з Усевалажскім муніцыпальным раёнам.
Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 42 км. З поўначы тэрыторыя раёна абмываецца водамі Ладажскага возера. Клімат умерана кантынентальны, вільготны, сярэдняя тэмпература студзеня −7,7 °C, ліпеня 17,7 °C.

Катэгорыя:Раёны Ленінградскай вобласці
Чэлядзь (горад)

**Чэлядзь** () — горад на поўдні Польшчы, за 280 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 10 км на поўнач ад цэнтра Катавіцаў, частка Верхнесілезскага прамысловага раёна. Уваходзіць у склад Бэндзінскага павета Сілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 33 км². Насельніцтва 35,6 тыс. чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі
Піндушы

**Піндушы** (, , ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Мядзведжагорскім раёне Рэспублікі Карэлія, адміністрацыйны цэнтр Піндушскага гарадскога паселішча. Размешчаны на беразе Анежскага возера (губа Лумбуша), за 7 км на ўсход ад чыгуначнай станцыі Мядзведжая Гара (на лініі Санкт-Пецярбург — Мурманск), за 160 км на поўнач ад Петразаводска. Узнік у 1933 годзе разам з будаўніцтвам суднаверфі як пасёлак пры лагерным аддзяленні Белбалтлага. За 5 км ад пасёлка знаходзяцца могілкі Сандармох.

У раёне пасёлка ў гады Савецка-фінскай вайны (1941—1944) вяліся цяжкія баі.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1950 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Карэліі
Ладзейнапольскі раён

**Ладзейнапольскі муніцыпальны раён** () — муніцыпальнае ўтварэнне ў паўночна-ўсходняй частцы Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ладзейнае Поле. Уключае 2 гарадскіх і 3 сельскіх паселішчы. Утвораны ў верасні 1927 года. Гістарычна яму папярэднічаў Ладзейнапольскі павет Аланецкай губерні.

## Геаграфія 
Мяжуе на поўначы — з Карэліяй (Алонецкі раён); на паўночным усходзе — з Падпарожскім муніцыпальным раёнам; на поўдні — з Ціхвінскім муніцыпальным раёнам; на паўднёвым захадзе — з Волхаўскім муніцыпальным раёнам. З захаду тэрыторыя раёна абмываецца водамі Ладажскага возера. Плошча раёна — 4,91 тыс. км² (6,60 % тэрыторыі вобласці). Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 239 км.

Раўнінны рэльеф, абсалютныя вышыні 0-150 метраў над узроўнем мора. У заходняй частцы раёна знаходзіцца Прыладажская нізіна, у цэнтральнай — Свірская нізіна, ва ўсходняй — Ладзейнапольскае ўзвышша. Адклады торфу.

Клімат раёна умерана кантынентальны. Сярэдняя тэмпература чэрвеня +17 °C, са студзеня −10 °C. Гадавая колькасць ападкаў — 600—800 мм. Абсалютны мінімум тэмператур −48 °C, максімум +34 °C. Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Свір, Аяць, Паша.

У раёне пераважаюць моцнападзолістыя і сярэднепадзолістыя глебы, а ў даліне ракі Свір — алювіяльныя. Таксама маюцца тарфяныя і балотныя глебы.

Катэгорыя:Раёны Ленінградскай вобласці
Зенькавіцкі сельсавет

**Зе́нькавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Уздзенскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Зенькавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як Прысынкаўскі (Прысынацкі) сельсавет у складзе Уздзенскага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Уздзенскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. 4 лютага 1939 года ў склад Дабрынёўскага сельсавета Дзяржынскага раёна перададзены вёска Александрова і хутар Паддуб’е, у склад Станькаўскага сельсавета Дзяржынскага раёна — вёска Ліпавец і хутар Закоссе. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Уздзенскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Уздзенскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Кшанавіцы

**Кшанавіцы** () — горад на поўдні Польшчы на мяжы з Чэхіяй. Размешчаны за 380 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 90 км на паўднёвы захад ад Катавіцаў. Уваходзіць у склад Рацібожскага павета Сілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Кшанавіцы. Займае плошчу 3,19 км². Насельніцтва 2,2 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Струмень (горад)

**Струмень** () — горад на поўдні Польшчы, за 350 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 50 км на поўдзень ад Катавіцаў. Уваходзіць у склад Цяшынскага павета Сілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Струмень. Займае плошчу 6,31 км². Насельніцтва 3,6 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Струмень

**Струмень**:

## Беларусь 
* Струмень — былая вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці.
* Струмень — комплекс археалагічных помнікаў каля былой вёскі Струмень Кармянскага раёна Гомельскай вобласці.

## Польшча 
* Струмень (гміна)
* Струмень (горад)

## Прозвішча 
* Васіль Струмень (1914—1992) — беларускі і ўкраінскі пісьменнік.
1994 год у гісторыі тэлебачання

**1994** год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.

## Падзеі 
## Узнагароды 
## З’явіліся 
### Тэлевізійныя праграмы 
*Акалада
*Усё нармальна, мама

### Тэлевізійныя каналы 
### Серыялы 
## Нарадзіліся 
### БССР 
## Памерлі 
### БССР 
## Спасылкі
Тэлебачанне
Катэгорыя:Гады ў тэлебачанні
Устрань (горад)

**Устрань** () — горад на поўдні Польшчы, за 370 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 70 км на поўдзень ад Катавіцаў. Уваходзіць у склад Цяшынскага павета Сілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Курорт і турыстычная мясцовасць. Займае плошчу 59,03 км². Насельніцтва 16 тыс. чалавек.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Курорты Польшчы
Тэрмаклін

**Термаклін**, або пласт тэмпературнага скачка — пласт вады, у якім градыент тэмпературы рэзка адрозніваецца ад градыентаў слаёў, што знаходзяцца вышэй альбо ніжэй. Узнікае пры наяўнасці неперамяшальных слаёў вады з рознай тэмпературай. Можа мець магутнасць ад некалькіх метраў да дзясяткаў метраў.

Падзяляецца на сезонны і глыбакаводны. Сезонны тэрмаклін узнікае і разбураецца на працягу гадавога ходу тэмпературы, напрыклад, пры раставанні льдоў або павелічэнні сцёку цёплых вод у моры. Звычайна размяшчаецца на глыбінях не больш за 200 метраў. Глыбакаводны існуе пастаянна, ахопліваючы тоўшчу вады да 2000 метраў.

Рэфракцыя гуку ў тэрмакліне прыкметна мяняе свае ўласцівасці. Часта градыент ў ім змяняе знак — і тады вышэй тэрмакліну рэфракцыя з’яўляецца станоўчай, і гукавыя прамяні адхіляюцца да паверхні, а ніжэй яго наадварот — адмоўнай, і гукавыя прамяні адхіляюцца да дна. Сам пласт пры гэтым здольны адлюстроўваць гук, прапускаючы толькі яго малую долю, і такім чынам экранаваць шумлівыя аб’екты (крыніцы гуку).

Апошняя ўласцівасць шырока выкарыстоўваецца ў тактыцы падводных лодак і супрацьлодкавых сіл. Падводная лодка можа хавацца пад тэрмаклінам. У сваю чаргу, супрацьлодкавыя сілы могуць выкарыстоўваць сродкі выяўлення, якія апускаюць пад пласт скачка.

Скачок тэмпературы, як правіла, суправаджаецца скокам шчыльнасці (пікнаклін).

**Металімніён** — пласт воднай тоўшчы невялікага вадаёма паміж эпілімніёнам і гіпалімніёнам, у межах якога адбываецца рэзкае падзенне тэмпературы і падвышэнне шчыльнасці вады з глыбінёй.

Катэгорыя:Акіяналогія
Катэгорыя:Гідралогія
Устрань

**Устрань** — тапонім.

## Беларусь 
* Устрань (Слуцкі раён)

## Польшча 
* Устрань (горад)
Гатчынскі раён

**Гатчынскі муніцыпальны раён** () — муніцыпальнае ўтварэнне ў цэнтральнай частцы Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Гатчына. Быў утвораны ў верасні 1927 года. Гістарычна яму папярэднічаў Гатчынскі павет, створаны ў лістападзе 1922 года і перайменаваны ў 1923 годзе ў Троцкі павет Ленінградскай (раней — Петраградскай) губерні.

## Геаграфія 
Размешчаны на паўночным захадзе еўрапейскай часткі Расіі. Мяжуе на паўночным усходзе — з горадам федэральнага значэння Санкт-Пецярбургам; на ўсходзе — з Тосненскім муніцыпальным раёнам; на поўдні — з Лужскім муніцыпальным раёнам; на захадзе — з Воласаўскім муніцыпальным раёнам; на паўночным захадзе — з Ламаносаўскім муніцыпальным раёнам. Раён займае плошчу 2,94 тыс. км² (3,45 % плошчы вобласці) — 13-е месца ў рэгіёне.

Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 42 км.

Катэгорыя:Раёны Ленінградскай вобласці
Тэрмастат

**Тэрмастат** — прылада для падтрымання пастаяннай тэмпературы ў абмежаваным аб’ёме; металічная, шкляная ці іншая пасудзіна, цеплаізаляваная ад навакольнага асяроддзя. Для забеспячэння пастаяннай тэмпературы выкарыстоўваць стабільнасць тэмператур фазавых пераходаў, напрыклад, тэмпературы плаўлення, тэмпературы кіпення чыстых рэчываў і раўнаважных сумесей, ці спецыяльныя прыстасаванні — тэрмарэгулятары.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Цеплатэхніка
Sarcophaga subvicina

**Sarcophaga subvicina** — від мух сямейства . Сустракаецца ў Палеарктыцы.

## Спасылкі 
* Выявы на BOLD

Катэгорыя:Шэрыя мясныя мухі
Максім Аляксандравіч Клімянок

**Максім Аляксандравіч Клімянок** (, Ніжнія Жары, Брагінскі раён — ) — работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
У маі 1924 года быў прызваны на службу ў Чырвоную Армію. Пасля звальнення ў запас вярнуўся ў родную вёску. У 1928 годзе выбраны старшынёй калгаса імя Кірава, затым калгаса «Рухавік рэвалюцыі» Брагінскага раёна. У час Вялікай Айчыннай вайны быў камісарам партызанскага атрада, потым партызанскай брыгады імя Калініна.

Пасля вызвалення ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў у 1945—1953 гадах быў на гаспадарчай рабоце. Працаваў старшынёй Мёрскага райвыканкама. Пасля заканчэння Горацкай школы аграномаў загадваў Глыбоцкім райсельгасаддзелам.

У 1953—1971 гадах кіраваў калгасам імя Чапаева Глыбоцкага раёна. Пад яго кіраўніцтвам гаспадарка стала адной з вядучых у рэгіёне.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР М. А. Клімянок у 1966 годзе удастоены звання Героя Сацыялістычнай Працы.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1967—1971 гадах.

З 1971 года на пенсіі.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы (1966)
* Залаты медаль «Серп і молат»
* Ордэн Леніна
* Ордэн Чырвонага Сцяга
* Ордэн Айчыннай вайны 2-й ступені
* Ордэн Чырвонай Зоркі

## Літаратура 
* Клименок Максим Александрович // Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник / сост.: И. Н. Кулан, В. И. Козак, Е. Е. Соколов; под общ. ред. А. Н. Новикова. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2014. — С. 115.

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Мёрскага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Міхаіл Васільевіч Лытысаў

**Міхаіл Васільевіч Лытысаў** (, в. Блізяціна, Невельскі раён — ) — работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
З 1925 года кіраваў калгасам на Невельшчыне. У гады Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у партызанскім руху на Беларусі. Пасля заканчэння вайны застаўся працаваць на беларускай зямлі ў Глыбоцкім раёне. У 1946—1967 гадах М. В. Лытысаў быў старшынёй калгаса «Перамога» Глыбоцкага раёна. Паступова ў калгасе павялічыўся ўраджай збожжавых. Былі пабудаваны жывёлагадоўчыя памяшканні, амаль у тры разы павялічылася пагалоўе жывёлы. У 1949 годзе кожны гектар льна-даўгунца даў па 6 цэнтнераў валакна і 7 цэнтнераў насення.

Калгас «Перамога» быў пастаянным удзельнікам усесаюзных і дзяржаўных сельскагаспадарчых выстаў, узнагароджваўся медалямі і дыпломамі. Вопыт перадавых ільноводаў знайшоў шмат паслядоўнікаў.

За атрыманне высокага ўраджаю ільну ў 1950 годзе прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

З 1968 года знаходзіўся на пенсіі.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы
* Залаты медаль «Серп і молат»
* Ордэн Леніна — двойчы
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Ордэн «Знак Пашаны»

## Літаратура 
* Лытысов Михаил Васильевич // Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник / сост.: И. Н. Кулан, В. И. Козак, Е. Е. Соколов; под общ. ред. А. Н. Новикова. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2014. — С. 142.

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Невельскім раёне
Спіс захворванняў вяргіні

Гэты артыкул прадстаўляе сабой **спіс хвароб** вяргіні (*Dahlia* sp.).

## Бактэрыяльныя захворванні 
## Грыбковыя хваробы 
## Вірусныя захворванні 
## Спасылкі 
* Агульныя назвы хвароб. Амерыканскае фітапаталагічнае таварыства

Вяргіня
Катэгорыя:Астравыя
Тошак

**Тошак** (, ) — горад на поўдні Польшчы, за 280 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 50 км на паўночны захад ад Катавіцаў. Уваходзіць у склад Глівіцкага павета Сілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Тошак. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 9,71 км². Насельніцтва 3,6 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Сасніцавіцы

**Сасніцавіцы** (, ) — горад на поўдні Польшчы, за 320 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 40 км на захад ад цэнтра Катавіцаў. Уваходзіць у склад Глівіцкага павета Сілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Сасніцавіцы. Займае плошчу 11,67 км². Насельніцтва 1,9 тыс. чалавек.

## Спасылкі