open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дружына (значэнні)

**Дружына**:
* Дружына — княжацкае войска.
* Дружына — шляхецкі герб.
* Дружына — фарміраванне ў апалчэнні Расійскай імперыі, па колькасці асабовага склада роўнае батальёну рэгулярнай арміі.
* Дружына (*дружина*) — фарміраванне ва ўзброеных сілах Балгарыі ў 1880—1940 гадах.
* Дружына (*Drużyna*) — аддзяленне ва ўзброеных сілах Польшчы.
* Дружына — у 1990-я гады: злачынная група, якая займалася рэкетам.
* «Дружына» — 1-я руская нацыянальная брыгада СС у 1942—1943 гадах.
* «Дружына» — расійскі гістарычны тэлесерыял 2015 года.
* Баявая дружына — група баявікоў-рэвалюцыянераў падчас рэвалюцыі 1905—1907 гадоў у Расіі.
* Добраахвотная народная дружына (ДНД) — у СССР: група грамадзян, накіраваных у дапамогу міліцыі.
* Піянерская дружына — першасная піянерская арганізацыя.
* Дружына — група ўдзельнікаў вяселля

## Тапонім 
* Дружына — пасёлак у Бугурусланскім раёне Арэнбургскай вобласці.
* Дружына — сяло ў Абыйскім улусе Якуціі.

## Прозвішча 
* Міхаіл Афанасьевіч Дружына (1922—2013) — беларускі оперны спявак.
* Паліна Васілеўна Дружына (1927—2000) — беларуская оперная спявачка.
Віктар Леанідавіч Акцістаў

**Віктар Леанідавіч Акцістаў** (нар. 11 мая 2000, Новалукомль) — беларускі палітвязень, абвінавачаны і асуджаны пад час пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.

## Храналогія пераследу 
Віктар Леанідавіч Акцістаў — студэнт 4 курса Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці, вывучаў спецыяльны пераклад на факультэце бізнесу і права.

Быў моцна збіты пры затрыманні 10 жніўня 2020 года. Узяты пад варту 21 верасня 2020 года. Акцістаў быў асуджаны судом Ленінскага раёна 30 снежня 2020 г. на 2,5 гады калоніі па артыкуле 364 Крымінальнага кодэкса за гвалт у дачыненні да супрацоўніка АМАПу 10 жніўня 2020 года.

Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»
Катэгорыя:Палітвязні Беларусі
Аляксандр Сяргеевіч Даргамыжскі

**Аляксандр Сяргеевіч Даргамы́жскі** (, с. Троіцкае, цяпер Тульская вобласць, Расія — ) — рускі кампазітар; адзін з заснавальнікаў рускай класічнай музычнай школы (разам з М. Глінкам). Атрымаў рознабаковую (у т. л. музычную) хатнюю адукацыю.

## Творчасць 
Паслядоўнік М. Глінкі, самабытна развіваў яго традыцыі. Верны аснощным прынцыпам народнасці, нацыянальнай характэрнасці музыкі, Даргамыжскі праклаў новыя шляхі ў рускім музычным мастацтве, абнавіў прыёмы і сродкі музычнай выразнасці.

Яго найбольш вядомы твор — опера «Русалка» (1856) знаменавала нараджэнне новага жанру — народна-бытавой псіхалагічнай музычнай драмы. На аснове меладызаванага рэчытатыву, блізкага да жывых інтанацый гаворкі, стварыў тып рэчытатыўнай оперы («» на тэкст А. С. Пушкіна; скончана Ц. Кюі і М. Рымскім-Корсакавым, 1872). Даргамыжскі ўпершыню ўвасобіў у музыцы тэму сацыяльнай няроўнасці, узбагаціў жанры вакальнай лірыкі: рамансы «Я вас любіў», «Вяселле», «Начны зефір», «I сумна, і нудна», песня «Млынар», драматычная песня «Стары капрал», сатырычна-камічныя песні «Чарвяк», «Тытулярны саветнік». 3 іншых твораў: опера «Эсмеральда» (1847), опера-балет «Трыумф Вакха» (1848); для аркестра: жарт-фантазія «Баба-яга, або 3 Волгі nach Riga» (1862), «Маларасійскі казачок» (1864), «Чухонская фантазія» (1867).

Даргамыжскі акрэсліў новыя шляхі ў оперным і камерна-вакальных жанрах, якія вядуць да творчасці М. Мусаргскага, П. Чайкоўскага і інш. рускіх кампазітараў.

## Літаратура 
* 
* Пекелис М. Даргомыжский и народная песня. М. ; Л., 1951;
* Пекелис М. А.  С.  Даргомыжский и его окружение. Т. 1—3. М., 1966—1983;
* Скудина Г. Даргомыжский — восхождение к правде // Муз. жизнь. 1984. № 5.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Оперныя кампазітары Расіі
Катэгорыя:Аўтары рамансаў
Катэгорыя:Асобы на манетах
Катэгорыя:Асобы на марках
Вера Міхайлаўна Малькова

**Вера Міхайлаўна Малькова** (, г. Тэлаві, цяпер Грузія — ) — беларуская спявачка (лірычнае сапрана). Народны артыст БССР (1949). 

## Біяграфія 
Скончыла ў 1933 годзе Тбіліскую кансерваторыю. З 1933 года ў Грузінскім тэатры оперы і балета. З 1937 года салістка Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі. У 1953—1959 гадах мастацкі кіраўнік Белдзяржэстрады. 

## Творчасць 
Валодала высокім вакальным майстэрствам, прыгожым мяккім голасам цёплага тэмбру. Стварыла шэраг паэтычных вобразаў у нацыянальным рэпертуары: Марфачка («Алеся» Я. Цікоцкага), Надзейка («Кветка шчасця» А. Туранкова), Вольга («Кастусь Каліноўскі» Дз. Лукаса), у творах рускай і замежнай класікі — Таццяна («Яўген Анегін» П. Чайкоўскага), Марфа («» М. Рымскага-Корсакава), Мажэнка («» Б. Сметаны), Мікаэла («Кармэн» Ж. Бізэ), Маргарыта («Фаўст» Ш. Гуно), Чыа-Чыа-сан («» Дж. Пучыні), Неда («» Р. Леанкавала), сучасных кампазітараў (Наталля ў «Ціхім Доне» I. Дзяржынскага).

## Літаратура 
* 
* *Жураўлёў Дз.* Вера Малькова // Слова пра майстроў сцэны. — Мн., 1967.
* 
* Театральная энциклопедия. Том 3. / Глав. ред. П. А. Марков — М.: Советская энциклопедия, 1964. — 1086 стр. с илл., 7 л. илл.

Катэгорыя:Сапрана
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі СССР
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Беларусі
Віктар Максімавіч Чарнабаеў

**Віктар Максімавіч Чарнаба́еў** (, Новарасійск, РСФСР — ) — беларускі спявак (бас). Народны артыст Беларускай ССР (1964).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16 мая 1930 года ў Новарасійску.

З 1950 года працаваў у Ансамблі песні і танца Маскоўскай ваеннай акругі. У 1958—2011 гадах — саліст Нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы Беларусі.

Памёр 15 лістапада 2021 года.

## Творчасць 
Валодаў моцным голасам мяккага тэмбру. Стварыў разнапланавыя вострахарактарныя вобразы. У операх беларускіх кампазітараў выканаў партыі: Даніла («Алеся» Я. Цікоцкага), Гадлеўскі («Яснае світанне» А. Туранкова), Тарас («Калючая ружа» Ю. Семянякі), Пісьмавадзіцель, Паліцэйскі («Джардана Бруна», «Візіт дамы» С. Картэса), Начальнік штаба («Сцежкаю жыцця» Г. Вагнера). Найбольш значныя партыі: Мефістофель («Фаўст» Ш. Гуно), Млынар («Русалка» А. Даргамыжскага), цар Дадон («» М. Рымскага-Корсакава), Дон Базіліо, Дон Бартала («Севільскі цырульнік» Дж. Расіні), Дон Паскуале («» Г. Даніцэці), Уберта («» Дж. Б. Пергалезі), Галіцкі («Князь Ігар» А. Барадзіна), Лепарэла («Дон Жуан» В. А. Моцарта). Сярод інш. работ: Мендоза, Кутузаў («Заручыны ў манастыры», «Вайна і мір» С. Пракоф’ева), Сусанін («Іван Сусанін» М. Глінкі), Філіп II, Рамфіс («Дон Карлас», «Аіда» Дж. Вердзі), Агамемнан («» С. Танеева), Фрол Баеў («» Ц. Хрэннікава), Гарэлаў («Брэсцкая крэпасць» ), Хаванскі, Варлаам («», «Барыс Гадуноў» М. Мусаргскага). Зняўся ў тэлеоперы «Ранак» Вагнера, тэлеварыянце оперы «У пушчах Палесся» А. Багатырова.

## Узнагароды 
* Народны артыст Беларускай ССР (1964).
* Медаль Францыска Скарыны (2001) — *за значны ўклад у развіццё беларускага опернага мастацтва*.
* Прыз «Крыштальная Паўлінка» (2006) 

## Літаратура 
* 
* *Жураўлёў Дз. М.* Віктар Чарнабаеў // Майстры беларускай сцэны. — Мн., 1978. Кн. 3;
* *Первякова Н. А.* А шлях — ён у кожнага свой // Тэатр. — Мінск. 1980. № 3.

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі СССР
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Тамара Барысаўна Варфаламеева

**Тамара Барысаўна Варфаламе́ева** (, в. Малое Сцяпанава, Касалапаўскі раён, Рэспубліка Марый Эл) — беларускі этнамузыколаг. Кандыдат мастацтвазнаўства (1983).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1970 годзе Беларускую кансерваторыю. З 1981 года ў Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі.

Члены Беларускага саюза кампазітараў з 1981 года.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе гісторыю, тэорыю і эстэтыку беларускага музычнага фальклору, яго сістэмную тыпалогію і арэальныя стылявыя характарыстыкі, палеагеаграфію і этнамузычную дыялекталогію. У сферы практычнай фалькларыстыкі выступае па пытаннях экалогіі традыцыйнай культуры.

## Творы 
* Пахаванні. Памінкі. Галашэнні: [Муз. раздзел]. Мн., 1986;
* Северобелорусская свадьба: Обряд, песенно-мелодич. типы. Мн., 1988; Традыцыйныя вяселлі Віцебшчыны. Мн., 1988;
* Вяселле: Мелодыі. Мн., 1990 (у сааўтарстве); Традыцыйнае вяселле Гродзеншчыны. Мн., 1992.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Варфаламеева Т. Б. // ЭТНАЎСЁ — медыятэка па этнаграфіі Беларусі 

Катэгорыя:Музычныя этнографы Беларусі
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы СССР
Аляксандр Фёдаравіч Літвіноўскі

**Аляксандр Фёдаравіч Літвіноўскі** (нар. , Мінск) — беларускі кампазітар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1987 годзе Беларускую кансерваторыю (клас Дз. Смольскага). З 1987 года рэдактар музычнага вяшчання Беларускай тэлерадыёкампаніі.

Член Беларускага саюза кампазітараў з 1991 года.

## Творчасць 
Для яго творчасці характэрны цікавасць да беларускай тэматыкі, жанравая вынаходлівасць, полістылістыка.

Сярод твораў: містэрыя «Францыск» для баса і аркестра (1990; тэкст прадмоў і каментарыяў Ф. Скарыны да «Бібліі»), Грыгарыянская меса (*Missa ordinarium*, 1994), кантаты «Вяселле» (1987) і «Зборная суботка» (1988) на народныя словы, «Да Маці Божай» (1996), «Stabat Mater» (1997), «Песні на Божае нараджэнне» (1998); сімфонія (1986), сімфанічная фрэска «Крэва» (1987), «Concertino bагоссо» для струннага аркестра (1988), п’есы «Zbieg» для флейты, габоя, віяланчэлі і фартэпіяна, «Wir» для 4 валторнаў, «Пастараль» і «Ul» для струннага квінтэта, сюіта «Intavolatura» для гітары; «Filix» для флейты і гітары; цыклы рамансаў на вершы Я. Купалы, А. Пушкіна, С. Ясеніна і інш.; электронныя кампазіцыі; апрацоўкі зборніка інструментальнай музыкі XVII ст. «Віленскія табулатуры» (1991).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Партрэт Якуба Генрыка Флемінга (Нясвіжская партрэтная галерэя)

**Партрэт Якуба Генрыка Флемінга**, дзяржаўнага і вайсковага дзеяча Рэчы Паспалітай і Саксоніі, які атрыбутуецца мастаку Луі дэ Сільвестру. Захоўваецца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь.

Рэстаўрыраваны ў Дзяржаўным мастацкім музеі БССР М. М. Куйчыкам у 1965—1966 гадах у Мінску. Аб тым, што паўдаспех парадны, сведчаць выкладзенае пад шыяй белае карункавае жабо і карункавыя манжэты сарочкі. На плечы накінуты ружовы плашч, прышпілены да даспеха на левым плячы. Правая рука абапіраецца на дзяржанне мяча, які ляжыць на стале каля шлема-шышака.

## Выстаўкі 
* Выстаўка твораў заходнееўрапейскага мастацтва XVII—XX стст. Мінск, 1965
* Другое нараджэнне партрэтаў з Нясвіжа і Гродна. Мінск. 1982
* Партрэты з Нясвіжа і Гродна. Каўнас. Яраслаўль. 1983
* Рэстаўрацыя музейных каштоўнасцей у БССР. Мінск. 1985
* Партрэты ў Вялікім княстве Літоўскім. Вільнюс. 1987
* Партрэты знакамітых постацяў даўняй Рэчы Паспалітай у мінскіх зборах. Кракаў. 1991
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Дзе Усход сустракаецца з Захадам. Варшава. 1993

## Літаратура 
* *Бялявіна, В. М.* Беларускі касцюм / В. М. Бялявіна, Л. В. Ракава. — Мінск : Беларусь, 2017. — 463 с. : іл. ISBN 978-985-01-1241-5
* 

Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Карціны XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Флемінгі
Радзівон Канстанцінавіч Шчадрын

**Радзівон Канстанцінавіч Шчадрын** () — савецкі і расійскі кампазітар, піяніст, музычна-грамадскі дзеяч. Народны артыст СССР (1981). Член-карэспандэнт Баварскай акадэміі прыгожых мастацтваў (1976). Ганаровы член АМ ГДР (1983).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16 снежня 1932 года ў Маскве.

У 1955 годзе скончыў Маскоўскую кансерваторыю па класе кампазіцыі Ю. А. Шапорына і класе фартэпіяна Я. У. Фліера.

## Творчасць 
Працаваў у розных жанрах. Узбагаціў выразныя магчымасці музыкі, стварыў новы тып вакальна-інструментальных твораў, увёў прыёмы народнай манеры спеваў у акадэмічным жанры.

Дасягненні ў галіне музычнага тэатра звязаны з увасабленнем рускай літаратурнай класікі. Сярод твораў: оперы «» (пастаўлены ў 1961), «Мёртвыя душы» (пастаўлены ў 1977), балеты «» (пастаўлены ў 1960), «» (пастаўлены ў 1967, паводле оперы «Кармэн» Ж. Бізэ; у Дзяржаўным тэатры оперы і балета Беларусі паст. 1974), «» (пастаўлены ў 1972), дзве сімфоніі (1958, 1965), «Камерная сюіта» для камернага аркестра (1961; у тэатры оперы і балета Беларусі пастаўлены аднайменны балет, 1974), канцэрты для аркестра, творы для фартэпіяна, хары, музыка да спектакляў драматычнага тэатра, кінафільмаў, у тым ліку «Нармандыя — Нёман», і іншыя.

Выступаў як музычны крытык.

## Узнагароды 
* Дзяржаўная прэмія СССР (1972).
* Ленінская прэмія (1984).
* Дзяржаўная прэмія Расіі (1992).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Тараканов М. Творчество Родиона Щедрина. М., 1980;
* Прохорова Н. Родион Щедрин: Начало пути. М., 1989.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Расіі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты СССР
Катэгорыя:Балетныя кампазітары
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 11-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 9-га склікання
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі РФ у вобласці гуманітарнай дзейнасці
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Авацыя»
Катэгорыя:Мемуарысты Расіі
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад творчых саюзаў
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы СССР
Катэгорыя:Оперныя кампазітары
Катэгорыя:Ганаровыя прафесары МДУ
Георгій Георгіевіч Разанка

**Георгій Георгіевіч Разанка** (, в. Роўбіцк, Пружанскі раён, Брэсцкая вобласць — 25 сакавіка 2021) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 жніўня 1941 года ў вёсцы Роўбіцк Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці.

Працоўную біяграфію пачаў у 1957 годзе рабочым калгаса «Шлях Леніна» Пружанскага раёна. Скончыў у 1962 годзе з адзнакай аддзяленне механізацыі Пружанскага сельгастэхнікума. Пасля адпрацоўкі ў калгасе паступіў і паспяхова скончыў Беларускі інстытут механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі. З 1967 года на працягу пяці гадоў працаваў галоўным інжынерам у калгасе «Шлях Леніна». Потым дзесяць гадоў — старшынёй калгаса «Новая Крыніца».

## Узнагароды 
* ордэн «Знак Пашаны».

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Пружанскага раёна
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанскім раёне
Сяргей Васільевіч Тарасевіч

**Сяргей Васільевіч Тарасевіч** (24 ліпеня 1949, в. Ляўкі, Пружанскі раён — 23 сакавіка 2021) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Працоўную біяграфію ён пачаў у 1968 годзе шафёрам калгаса «Шлях Леніна» Пружанскага раёна.

Удастоены звання «Ганаровы грамадзянін Пружанскага раёна» (2015) за вялікі асабісты ўнёсак у сацыяльна-эканамічнае развіццё раёна.

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Пружанскага раёна
Чэмпіянат Швецыі па футболе сярод жанчын

**Вышэйшая ліга чэмпіянату Швецыі па футболе сярод жанчын** — спаборніцтва паміж лепшымі жаночымі прафесійнымі футбольнымі клубамі Швецыі, якое праводзіцца ў межах чэмпіянату Швецыі па футболе сярод жанчын. Пераможца аб’яўляецца *чэмпіёнам Швецыі па футболе сярод жанчын*. Ліга фактычна заснавана ў 1973 годзе. З 1988 года ліга названа «Дамалсвенскан».

## Спаборніцтва 
У чэмпіянаце ўдзельнічаюць 12 каманд, якія гуляюць паміж сабой па 2 матчы: дома і ў гасцях. За кожную перамогу клубу налічваюцца тры пункты, за нічыю — адзін, за паражэнне — нуль. У канцы кожнага сезона 2 клуба з найменшай колькасцю ачкоў пераходзяць у лігу ніжэй — Элітэн, а з яе такая ж колькасць клубаў пераходзіць у вышэйшую лігу. Дзве лепшыя каманды атрымліваюць права на ўдзел у Лізе чэмпіёнаў УЕФА.

### Удзельнікі сезона 2021 года 
## Пераможцы 
Спіс пераможцаў чэмпіянату Швецыі (1973—1987) і Дамалсвенскана (1988—). З 1988 па 1992 гады існавала сістэма плэй-оф: чатыры лепшыя каманды рэгулярнага першынства гулялі ў паўфіналах і фінале.

## Гл. таксама 
* Кубак Швецыі па футболе сярод жанчын

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Чэмпіянат Швецыі па футболе сярод жанчын
* Шведскі футбольны саюз

Катэгорыя:Жаночы футбол у Швецыі
ЖФК Умеа

**«Умеа»** () — жаночы футбольны клуб з горада Умеа. Утвораны ў 1917 годзе. Хатнія матчы праводзіць на стадыёне «ТЗ-Арэна», Умеа, Швецыя. Колеры клуба — чорна-жоўтыя. У цяперашні час гуляе ў другой па рангу лізе Швецыі — Элітэтан. Сяміразовы пераможца чэмпіянату Швецыі. Двухразовы пераможца і трохразовы фіналіст Лігі чэмпіёнаў УЕФА.

## Вядомыя футбалісткі 
*  Марта
*  Элаіна
*  Мэлін Монстрэм
*  Ганна Юнгберг

## Дасягненні 
### Дамалсвенскан 
*  Чэмпіён (7): 2000, 2001, 2002, 2005, 2006, 2007, 2008
*  Срэбраны прызёр (3): 2003, 2004, 2009
*  Бронзавы прызёр: 1999

### Кубак Швецыі 
*  Уладальнік (4): 2001, 2002, 2003, 2007
*  Фіналіст (5): 2004, 2005, 2006, 2008, 2009

### Суперкубак Швецыі 
*  Уладальнік (2): 2007, 2008

### Ліга чэмпіёнаў УЕФА 
*  Пераможца (2): 2003, 2004
*  Фіналіст (3): 2002, 2007, 2008

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт клуба
Алена Аляксееўна Саламаха

**Алена Аляксееўна Салама́ха** (нар. , Архангельск, РСФСР) — беларускі музыказнавец.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1961 годзе Беларускую кансерваторыю. Працавала ў 1964—1967 гадах на Беларускім радыё, у 1967—1984 гадах у выдавецтве «Беларуская Савецкая Энцыклапедыя», у 1988—1991 гадах у апараце Саюза тэатральных дзеячаў Беларусі. У 1984—1988 і 1991—1996 гадах — загадчык літаратурнай часткі Дзяржаўнага тэатра оперы і балета, у 1996—2000 гадах — Нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы Беларусі. Адзін з арганізатараў (1984) Клуба сяброў оперы.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1986 года.

## Навуковая дзейнасць 
Большасць публікацый звязана з оперным мастацтвам. Сцэнарыст дакументальных фільмаў «Голас» пра М. Грыгорчыка (1994) і «Опера» пра А. Саўчанку (1996).

## Творы 
* В согласии с Брехтом, в полемике с ним… // Советская музыка. 1984. № 4;
* Суждено ли растопить лед равнодушия? (з Н. Юдзеніч) // Там жа. 1988. № 12;
* В студии — только дети // Там жа. 1991. № 8;
* З іспанскага дзённіка // Мастацтва. 1994. № 5.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Музыказнаўцы СССР
Катэгорыя:Музыказнаўцы Беларусі
Антанін Беневіц

**А́нтанін Бе́невіц** (;  — ) — чэшскі скрыпач, дырыжор і музычны педагог.

## Біяграфія 
Сын немца і чэшкі. У 1852 годзе скончыў Пражскую кансерваторыю па класе Морыца Мільднера. У 1852—1861 гадах — скрыпач пражскага Саслоўнага тэатра, адначасова выступаў у розных еўрапейскіх краінах як саліст. У якасці ансамблевага выканаўцы браў удзел у прэм'еры Фартэпіяннага трыа Бедржыха Сметаны Op. 15 3 снежня 1855 года (з віяланчэлістам Юліусам Гольтэрманам і аўтарам у партыі фартэпіяна); у далейшым іграў першую скрыпку ў струнным квартэце Піксіса, змяніўшы за пультам свайго настаўніка Мільднера. Як дырыжор упершыню выканаў, у прыватнасці, сімфанічныя паэмы Антаніна Дворжака «Вадзянік», «Паўдзённіца» і «Залаты калаўрот» у напаўпрыватным канцэрце 3 чэрвеня 1896 года.

З 1865 года — прафесар Пражскай кансерваторыі, а ў 1882—1901 гадах яе дырэктар; афіцыйны сайт Пражскай кансерваторыі называе перыяд кіраўніцтва Беневіца «залатым часам». Ён быў адным з заснавальнікаў Kammermusikverein, чые нацыянальныя ідэалы заахвоцілі Бедржыха Сметану напісаць свой струнны квартэт e-moll «З майго жыцця».

Да вучняў Беневіца належалі найбуйнейшыя чэшскія музыканты мяжы XIX—XX стагоддзяў: Отакар Шэўчык, Франц Легар, Оскар Недбал, Ёзеф Сук, Францішак Ондржычак, Карал Галірж і інш., рускі кампазітар чэшскага паходжання Андрэй Кадлец

## Літаратура 
* Музыкальный энциклопедический словарь / Гл. ред. Г. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 64. — ISBN 5-85270-033-9

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Гарадскога музея Усці-над-Орліцы 

Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Чэхіі
Катэгорыя:Асобы
Ганна Юнгберг

**Ханна Караліна Юнгберг** (; нар. ) — шведская футбалістка, якая выступала на пазіцыі нападніка. Найбольш вядомая па сваім выступам за футбольны клуб «Умеа» і жаночую зборную Швецыі па футболе.

Ханна не з’яўляецца сваяком знакамітага шведскага футбаліста Фрэдрыка Юнгберга.

## Кар’ера 
### Клубная 
Юнгберг выступала за такія клубы, як «Марыехэм», «Сунано», «Умеа». У складзе апошняга ў 2002 годзе стала лепшай шведскай футбалісткай. У гэтым жа сезоне Юнгберг стала лепшым бамбардзірам лігі, забіўшы 39 мячоў. Усяго за «Умеа» Ханна правяла 227 матчаў, забіўшы 196 галоў.

У 2003 годзе мужчынскі футбольны клуб «Перуджа» з італьянскай Серыі A прапаноўваў Ханне кантракт.

17 мая 2007 год Ханна Юнгберг устала ў браму ў матчы Кубка Швецыі з АІКам, замяніўшы на 70-й хвіліне матчу траўмаванага брамніка сваёй каманды Каролу Сёбэрг. На працягу астатка матча Юнгберг не прапусціла мячоў.

У 2012 годзе скончыла Універсітэт Умеа і атрымала дыплом фізіятэрапеўта.

### У зборнай 
Юнгберг дэбютавала ў зборнай ва ўзросце 17 гадоў 6 лютага 1996 у матчы супраць зборнай Іспаніі. Усяго за зборную правела 130 матчаў, забіўшы 72 галоў.

## Дасягненні 
### Індывідуальныя 
* Лепшая футбалістка Швецыі (1): 2001/02
* Лепшы бамбардзір чэмпіянату Швецыі па футболе сярод жанчын (1): 2001/02 (39 галоў)
* Гулец года ФІФА: 3-е месца (2002/03)

### ФК Умео 
* Чэмпіянат Швецыі: сяміразовы чэмпіён (2000/2000, 2001/2001, 2002/2002, 2005/2005, 2006/2006, 2007/2007, 2008/2008)
* Кубак Швецыі: чатырохразовы чэмпіён (2001/2001, 2002/2002, 2003/2003, 2007/2007), двухразовы Фіналіст (2005/2005, 2006/2006).
* Суперкубак Швецыі: двухразовы чэмпіён (2007/2007, 2008/2008), Фіналіст (2009/2009).
* Ліга чэмпіёнаў УЕФА: двухразовы чэмпіён (2002/03, 2003/04), трохразовы Фіналіст (2001/02, 2006/07, 2007/08).

### Зборная Швецыі 
* Чэмпіянат свету: срэбны прызёр (Чэмпіянат свету па футболе сярод жанчын 2003/2003)
* Чэмпіянат Еўропы: срэбны прызёр (Чэмпіянат Еўропы па футболе сярод жанчын 2001/2001), двухразовы бронзавы прызёр (Чэмпіянат Еўропы па футболе сярод жанчын 1997/1997, Чэмпіянат Еўропы па футболе сярод жанчын 2005/2005)
* Кубак Алгарве: чэмпіён (Кубак Алгарве 2001/2001), трохразовы бронзавы прызёр (Кубак Алгарве 2002/2002, Кубак Алгарве 2006/2006, Кубак Алгарве 2007/2007).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* UEFA.com > Чэ сярод жанчын > Гісторыя > 2001 > Залаты гулец > Ханна Юнгберг 
* ТОП-10 найвялікшых жанчын у футболе: 9. Ханна Юнгберг
* «Жаночы футбол»: Ханна Юнгберг

Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Швецыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Умеа
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Сунано
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 1999
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 2007
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 2003
Эльвіра Анатольеўна Алейнікава

**Эльвіра Анатольеўна Але́йнікава** (у дзявоцтве **Нікалаева**; нар. , г. Мінск, БССР) — беларускі музыказнавец, музычны крытык. Кандыдат мастацтвазнаўства (1990), дацэнт (2005).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1980 годзе аддзяленне музыказнаўства Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі імя А. У. Луначарскага па класе Н. Юдзеніч. У 1980—1983 гадах выкладала гістарычна-тэарэтычныя дысцыпліны ў Гродзенскім музычным вучылішчы.

У 1986 годзе скончыў аспірантуру Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя К. Крапівы АН БССР пад кіраўніцтвам Г. Куляшовай. У 1986—1988 гадах навуковы кіраўнік аддзела музычнага мастацтва ІМЭФ АН БССР, у 1988—1991 гадах член рэпертуарнай калегіі, музычны рэдактар Упраўлення па справах мастацтваў Міністэрства БССР; з 1991 года старэйшы выкладчык кафедры гісторыі музыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, з 2005 — загадчыца кафедры гісторыі музыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.

Член Беларускага саюза кампазітараў з 1992 года, член Беларускага саюза музычных дзеячаў з 2006 года.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы ахопліваюць праблемы айчыннай музыкі, сінтэзу мастацтваў, кампаратывістыкі, творчасць рускіх, замежных, сучасных кампазітараў Беларусі і беларускага замежжа. Вывучае сучасныя глабалізацыйныя працэсы, якім супрацьпастаўляе ідэі ўзаемадзеяння і дыялогу культур, сакралізацыі сучаснай культурнай прасторы.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай Мінскага гарадскога савета дэпутатаў (2003), Ганаровымі граматамі Міністэрства культуры Беларусі (2008, 2016), Ганаровым знакам Міністэрства культуры Беларусі (2010), Граматай Міністэрства адукацыі Беларусі (2012), лаўрэат Першай прэміі Спецыяльнага фонду Прэзідэнта РБ па сацыяльнай падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў (2013).

## Спасылкі 
* ОЛЕЙНИКОВА (НИКОЛАЕВА) Эльвира Анатольевна

Катэгорыя:Музыказнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя крытыкі Беларусі
Эма Янсан

**Эма Джэніфер Янсан** (швед. Emma Jennifer Jansson; нар.  г.) — шведская футбалістка, нападаючая жаночага футбольнага клуба «Хаммарбю».

Эма Янсан пачала граць у футбол у васьмігадовым узросце разам са сваім братам. З’яўляецца выхаванкай клуба «Салентуна» з аднайменнай камуны Швецыі. Летам 2012 года дзяўчына перайшла ў «Хамарбю» і 1 жніўня дэбютавала ў новай камандзе, у канцы першага тайма паядынку супраць «Васалундса» выйшла на замену і забіла свой першы гол за «бела-зялёных».

У лістападзе 2015 гады пасля вылету «Хамарбю» з вышэйшага дывізіёна чэмпіянату Швецыі Янсан перайшла ў «Эскільстуна Юнайтэд». У складзе новага клуба яна дэбютавала 17 красавіка 2016 года, правёўшы ўсе 90 хвілін паядынку супраць «Юргардэна». Гуляючы за «Эскільстуна», футбалістка прыняла ўдзел у 4 матчах Лігі чэмпіёнаў УЕФА сезона 2016/2017, аднак пасля паразы ў 1/8 фіналу турніру ад нямецкага «Вольфсбурга» пакінула каманду.

У лістападзе 2016 года Янсан перайшла ў «Эрэбру». Перад стартам сезона 2018 года футбалістка вярнулася ў «Хамарбю», падпісаўшы з клубам двухгадовы кантракт.

Янсан дэбютавала за юніёрскую зборную Швецыі (да 19 гадоў) на чэмпіянаце Еўропы 2015 года, які стаў пераможным для скандынавак.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Эрэбру
Мадлен Яногі

**Мадлен Фаціма Марыя Яногі** (; нар. , Швецыя) — шведская футбалістка, якая выступае на пазіцыі нападаючай «Пітэа», які грае ў чэмпіянаце Германіі.

## Клубная кар’ера 
### Швецыя 
Мадлен Яногі пачынала сваю футбольную кар’еру ў клубе «Фальчэпінг» са свайго роднага горада, які выступаў тады ў другой па значнасці жаночай лігі Швецыі (Элітэтан) у 2010 годзе. Яна забіла свой першы гол 24 жніўня 2011 года ў пераможным матчы (3:0) супраць «Сільса».

У 2014 годзе Яногі перайшла ў «Мальбакен», з якім выйграла Элітэтан у сваім першым сезоне ў клубе. Яна правяла наступныя два гады ў першым дывізіёне Дамалсвенскан у складзе «Мальбакена», а пасля яго вылету з лігі ў канцы 2016 года перайшла ў «Пітэа». Яногі стала чэмпіёнам Швецыі ў 2018 годзе ў яго складзе, для клуба гэты тытул стаў першым у гісторыі.

### «Вольфсбург» 
У снежні 2019 года Яногі падпісаў паўтарагадовы кантракт з абаронцам чэмпіёнаў нямецкай Бундэслігі «Вольфсбургам».

## Кар’ера ў зборнай 
Яногі дэбютавала ў галоўнай жаночай зборнай Швецыі 22 студзеня 2019 года, выйшаўшы на замену на 61-й хвіліне ў безгалявой нічыёй супраць ПАР. Свой першы міжнародны гол яна забіла 31 мая 2019 года ў таварыскім матчы супраць Паўднёвай Карэі, які стаў у ім пераможным і адзіным Яногі была ўключана ў склад каманды Швецыі на чэмпіянаце свету па футболе 2019 года, забіўшы ў самым канцы матчу супраць Чылі, выйшаўшы на замену на 81-й хвіліне і сваім голам давёўшы лік да 2:0. Яна правяла тры гульні на сусветным першынстве 2019 года, ва ўсіх трох выпадках выходзячы на замену.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Швецыі па футболе
Руска-Азіяцкі банк

**Ру́ска-Азія́цкі банк** () — акцыянерны камерцыйны банк, які дзейнічаў у Расійскай імперыі і за мяжой у 1910—1926 гадах.
 ў Гомелі]]
Банк заснаваны ў 1910 годзе ў выніку аб’яднання Руска-Кітайскага і Паўночнага банкаў з удзелам французскіх акцыянераў. Старшынёй праўлення банка стаў А. І. Пуцілаў.

Руска-Азіяцкі банк спецыялізаваўся на крэдытаванні прадпрыемстваў ваеннай, тытунёвай, нафтавай прамысловасці, транспартнага машынабудавання, здабычы золата, гандлю і інш. У 1914 годзе ўласны капітал банка складаў 73 млн рублёў, асноўныя актывы — 678 млн рублёў. У 1917 годзе банк меў 116 аддзяленняў, у тым ліку ў Кітаі, Маньчжурыі, Манголіі, Індыі, Англіі, Францыі, Японіі, і кантраляваў больш за 160 акцыянерных кампаній.

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў снежні 1917 года банк быў нацыяналізваны і ўвайшоў у склад Народнага банка Савецкай рэспублікі. Дзейнасцю замежных філіялаў спрабавала кіраваць Парыжскае аддзяленне на чале з А. Пуцілавым, пераўтворанае ў самастойны Франка-Азіяцкі банк. Сваю дзейнасць Руска-Азіяцкі банк спыніў у 1926 годзе.
 Руска-Азіяцкага банка]]

## Літаратура 
* 
* Русско-Азиатский банк  // Советская историческая энциклопедия. В 16-и т. — М.: Государственное научное издательство «Советская энциклопедия», 1961—1976. — Т. 12. — Кол. 350—351.

## Спасылкі 
* *Петров Ю. А.* Алексей Путилов и Русско-Азиатский банк // Библиотека банковского дела

Катэгорыя:Банкі
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1910 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1926 годзе
Катэгорыя:Эканоміка Расійскай імперыі
Мэй Брыт

**Мэй Брыт** (; ) — шведская актрыса, у 1950-х гадах працавала ў Італіі і пазней у ЗША.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1934 годзе ў Швецыі.

Мэйбрыт Вілкенс адкрылі для экрана італьянскія кінематаграфісты Карла Понці і Марыё Сальдаці ў 1951 годзе, калі яна была яшчэ падлеткам. У той час яна працавала памочнікам фатографа ў Стакгольме. Понці і Сальдаці шукалі ў Швецыі юную бландынку на галоўную ролю ў фільм «Іаланда, Дачка Чорнага карсара» (1952).

Яны прыйшлі ў студыю, дзе яна працавала, для прагляду фатаграфій мадэляў і пасля сустрэчы з Мэйбрыт прапанавалі ролю ёй. Мэй Брыт, ужо пад новым сцэнічным імем, пераехала ў Рым, дзе і адбыўся яе дэбют у ролі Іаланды. У наступныя гады яна знялася ў парадка дзесяці карцінах на студыі Чынечыта, а таксама з’явілася ў эпічнай экранізацыі Талстога «Вайна і мір» 1956 года ў ролі Соні Растовай.

У канцы 1950-х гадоў Брыт перабралася ў Галівуд пасля падпісання кантракту са студыяй 20th Century Fox. Там яна знялася ў некалькіх фільмах, у тым ліку «Маладыя львы» (1958) з Марлонам Брандо і «Murder, Inc» (1960) з Пітэрам Фалькам, а таксама ў раскрытыкаваным рэмейку «Блакітны анёл» (1959), дзе спрабавала паспаборнічаць з легендарнай Марлен Дзітрых, якая выканала ролю Лолы-Лолы ў арыгінальнай карціне 1930 года.

Пасля замужжа Брыт сышла з кіно. У іх з Дэвісам нарадзілася дачка Трэйсі (нар. 5 ліпеня 1961 года), і яны ўсынавілі дваіх хлопчыкаў. Пара развялася ў 1968 годзе пасля таго, як Дэвіс, як паведамляецца, закруціў раман з танцоркай Лолай Фалана. Пасля разводу Брыт зноў стала спарадычна з’яўляцца на ТБ у якасці госця, апошні раз у 1988 годзе.

З тых часоў яна знаходзіцца на пенсіі і ў асноўным займаецца жывапісам. Пражывае ў Каліфорніі.

Памерла ў 2025 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Жанчыны Швецыі
Катэгорыя:Актрысы Швецыі
Сафія Якабсан

**Сафія Якабсан** (; нар. , Эрншэльдсвік, Вестэрнорланд, Швецыя) — шведская футбалістка, якая выступае на пазіцыі нападніка. Лічылася адной з самых перспектыўных маладых футбалістак у Еўропе. Гулец нацыянальнай зборнай Швецыі.

## Клубная кар’ера 
У 2008 годзе перайшла ў адзін з наймацнейшых клубаў Швецыі «Умеа». З 2009 года пастаянна гуляла ў аснове, стаўшы адным з лідараў каманды. Па выніках 2011 года была названая «найлепшым нападаючым» і «прарывам года» ў Швецыі.

У верасні 2011 года падпісала аднагадовы кантракт з «расіянка», каб мець магчымасць выступіць у Лізе Чэмпіёнаў. Разам з новай камандай, забіўшы чатыры галы ў пяці матчах, выйшла ў чвэрцьфінал Лігі Чэмпіёнаў. Восенню 2011 года гуляла толькі ў матчах Лігі чэмпіёнаў, а з 2012 года ўдзельнічала ў матчах чэмпіянату Расіі, дзе за няпоўныя два сезону згуляла 13 матчаў і забіла 9 галоў. Чэмпіёнка Расіі 2012/13, сярэбраны прызёр чэмпіянату 2012/13.

У пачатку 2013 года зноў змяніла клуб, пераехаўшы ў лонданскі «Чэлсі». За англійскі клуб Якабсан правяла ўсяго 11 гульняў, забіўшы 6 галоў, пасля чаго перабралася ў больш моцны нямецкі чэмпіянат, падпісаўшы кантракт з пачаткоўцам Бундэслігі клубам «Клопенбург».

У Германіі Якабсан правяла адзін сезон і ў 2014 годзе перабралася ў французскі «Манпелье». У Францыі правяла пяць сезонаў, забіўшы больш за 50 галоў у чэмпіянаце. Віцэ-чэмпіёнка Францыі 2016/17, фіналістка Кубка Францыі 2014/15, 2015/16.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Расіянка
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Чэлсі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Сан-Дыега Вейв
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Швецыі па футболе
Том Джонс (фільм)

«**Том Джонс**» () — англійская камедыя рэжысёра Тоні Рычардсана. Экранізацыя рамана Генры Філдынга «Гісторыя Тома Джонса, найдёныша» (1749). Адна з найбольш папулярных кінакамедый свайго часу як у гледачоў, так і крытыкаў, лаўрэат чатырох прэмій «Оскар», уключаючы прэмію «Оскар» за найлепшы фільм. Апошні фільм прадзюсара Майкла Бэлкона.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кінакамедыі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — камедыя ці мюзікл
Альба Аўгуст

**Альба Адэль Аўгуст** (; нар. 6 чэрвеня 1993, Капенгаген, Данія) — дацка-шведская актрыса. Атрымала вядомасць праз выкананне роляў у тэлесерыяле «Дождж» і фільме «Быць Астрыд Ліндгрэн».

## Біяграфія 
Бацька Альбы Адэль — вядомы дацкі кінарэжысёр Біле Аўгуст, а маці — шведская актрыса Перніла Аўгуст. У Альбы ёсць сястра Аста, таксама актрыса.

Альба скончыла Дацкую школу выканальніцкіх мастацтваў. Яе акцёрскі дэбют адбыўся ў 2001 годзе ў фільме «Песня для Марціна», дзе яна выканала эпізадычную ролю.

Рэгулярна пачала здымацца ў кіно з 2010 года. У 2013 годзе яна прыняла ўдзел у здымках трох эпізодаў серыяла «Забойства на Сандхамне». У 2017 годзе знялася ў першым сезоне серыяла «У заложніках».

Шырокую вядомасць атрымала ў 2018 годзе пасля выхаду на Netflix тэлесерыяла «Дождж». За роль Сымоны яна была намінавана на прэміі *«Robert prisen»* і *«Zulu Awards»*.

У 2018 годзе выканала ролю Астрыд Ліндгрэн у фільме «Быць Астрыд Ліндгрэн», за якую была намінаваная на прэмію «Залаты жук».

У тым же годзе Альба атрымала узнагароду «EFP Shooting Star» на Берлінскім кінафестывалі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Жанчыны Швецыі
Катэгорыя:Актрысы Швецыі
Петра Юхансан

**Ганна Петра Сафія Юхансан** (; нар. , Бурленгэ, Даларна) — шведская футбалістка, якая выступае на пазіцыі паўабаронцы за клуб Дамалсвенскана «Лінчэпінг». Яна прадстаўляла гэтым клуб на працягу большай часткі сваёй кар’еры, правёўшы сезон 2012/2013 на правах арэнды за аўстралійскі «Мельбурн Віктары».

## Клубная кар’ера 
Петра Ларсан пачынала сваю футбольную кар’еру ў клубе «Лінчэпінг», за які выступала з 2006 2013 год. У сезоне 2012/2013 яна на правах арэнды выступала за аўстралійскі «Мельбурн Віктары», за які правяла 11 матчаў і забіла тры галы. У 2014 годзе Петра гуляла за шведскі «Кварнсведэнс ІК», а ў 2015 годзе — за «Эскільстуна Юнайтэд».

У лістападзе 2016 года Юхансан абвясціла, што вяртаецца ў «Эскільстуна Юнайтэд» пасля года перапынку ў футбольнай кар’еры, на працягу якога яна змяніла прозвішча на Ларсан і нарадзіла дачку Нору.

## Кар’ера ў зборнай 
Петра Ларсан дэбютавала за жаночую зборную Швецыі 19 жніўня 2009 года ў таварыскім матчы супраць Нарвегіі, які праходзіў у Энчэпінгу і завяршыўся перамогай яе каманды з лікам 1:0. Галоўны трэнер зборнай Швецыі Тумас Дэнербю ўключыў яе ў склад каманды на чэмпіянат Еўропы 2009 года, у якасці замены Нілы Фішэр, якая атрымала траўму пяткі.

Пасля пяцігадовага перапынку Петра вярнулася ў нацыянальную зборную, прыняўшы ўдзел у матчы супраць Даніі, які праходзіў у кастрычніку 2015 года ў рамках адборачным турніру чэмпіянату Еўропы 2017 і завяршыўся перамогай шведак з лікам 1:0. У наступным месяцы яна раптам абвясціла аб сваім сыходзе з футбола ва ўзросце 27 гадоў, каб засяродзіцца на сваёй грамадзянскай кар’еры. Гэта рашэнне расчаравала галоўнага трэнера зборнай Піа Сундхагэ, якая планавала задзейнічаць Юхансан для ўдзелу ў адборачным турніры да Алімпійскіх гульняў 2016 года.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мельбурн Віктары
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Швецыі па футболе
Магдалена Эрыксан

**Магдалена Эрыксан** (; нар. , ) — шведская футбалістка, абаронца футбольнага клуба «Чэлсі» і зборнай Швецыі. Здольная выступаць на пазіцыі левай і цэнтральнай абаронцы.

## Клубная кар’ера 
Выхаванка клуба «Энскедэ», бацькі параіў перайсці ў клуб «Хамарбю». Дэбютавала ў 17-гадовым узросце ў чэмпіянаце Швецыі матчам супраць «Умеа». У лістападзе 2011 года перайшла ў стан праціўнікаў «Хамарбю» — «Юргардэна». За 19 гульняў забіла адзін гол ў 2012 годзе, пасля чаго перайшла ў «Лінчэпінг». Правяла там пяць гадоў, пасля чаго перайшла ў англійскі «Чэлсі».

## Кар’ера ў зборнай 
У 2012 годзе Магдалена выйграла чэмпіянат Еўропы сярод дзяўчат не старэйшыя за 19 гадоў. У лістапад 2013 года запрошана на вучэбныя зборы трэнерам зборнай Швецыі Піа Сундхагэ ў Басён. Першы матч правяла 8 лютага 2014 года ў Ам’ене супраць зборнай Францыі (параза 3:0), а ў адным з наступных матчаў атрымала траўму калена, сутыкнуўшыся з варатаром зборнай Швецыі, і выбыла на тры месяцы. У складзе зборнай Швецыі — сярэбраная медалістка Алімпійскіх гульняў у Рыа-дэ-Жанейра.

## Дасягненні 
### Клубныя 
* Чэмпіёнка Швецыі: 2016 (Лінчэпінг)
* Уладальніца Кубка Швецыі: 2013/2014, 2014/2015 (Лінчэпінг)
* Фіналістка Кубка Швецыі: 2015/2016 (Лінчэпінг)
* Фіналістка Суперкубка Швецыі: 2015, 2016 (Лінчэпінг)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Швецыі па футболе
Анэт Норберг

Анэт Норберг (; нар. 12 лістапада 1966, Гэрнёсанд, Швецыя) — шведская кёрлінгістка, скіп нацыянальнай зборнай Швецыі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 і 2010.

Адна з самых тытулаваных кёрлінгістак у гісторыі сусветнага кёрлінгу: двухразовая алімпійская чэмпіёнка (на цяперашні час адзіная з жанчын-скіпаў алімпійскіх чэмпіёнак, якая на дзвюх Алімпіядах выйгравала залатыя медалі ў турнірах жаночых каманд), трохразовая чэмпіёнка свету, сяміразовая чэмпіёнка Еўропы. Трэнер па кёрлінгу.

## Дасягненні 
* *Зімовыя Алімпійскія Гульні:* золата (2006, 2010), срэбра (1988; дэманстрацыйны турнір).
* *Чэмпіянат свету па кёрлінгу сярод жанчын:* золата (2005, 2006, 2011), срэбра (2001, 2009), бронза (1988, 1989, 1991, 2003).
* *Кантынентальны кубак па кёрлінгу (у складзе каманды «мір»)*: золата (2003, 2006, 2008, 2012), срэбра (2004).
* *Чэмпіянат Еўропы па кёрлінгу:* золата (1988, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2007), срэбра (1984, 1987), бронза (1989, 1991).
* *Чэмпіянат Швецыі па кёрлінгу сярод жанчын:* золата (1987, 1989, 1991, 1994, 1998, 2001, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008), срэбра (2012, 2013, 2018), бронза (2009, 2011, 2019).
* *Чэмпіянат Швецыі па кёрлінгу сярод змешаных каманд:* золата (2008), срэбра (2017, 2019).
* *Чэмпіянат Швецыі па кёрлінгу сярод змешаных пар*: бронза (2017).
* *Чэмпіянат Еўропы па кёрлінгу сярод юніёраў:* срэбра (1986, 1987), бронза (1983).
* *Чэмпіянат Швецыі па кёрлінгу сярод юніёраў:* золата (1983, 1986, 1987).

## Прыватнае жыцце 
Замужам, ёсць дачка — Тэрэза Вэстман, таксама кёрлінгістка, чэмпіёнка Швецыі сярод змешаных пар 2018, гуляе ў камандзе маці.

Малодшая сястра Анэт, Катрын Ліндаль — кёрлінгістка і трэнер, таксама неаднаразовая чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў, свету, Еўропы, шмат гадоў гуляла ў камандзе Анэт.

У 2014 Норберг паведаміла прэсе, што ў 2013 ў яе быў дыягнаставана анкалагічнае захворванне лёгкіх. Яна прайшла курс лячэння, які ўключаў хірургічныя аперацыі і хіміятэрапію, пасля чаго сімптомы захворвання не выяўляюцца.

Скончыла Упсальскі ўніверсітэт, дзе вывучала матэматыку.

Катэгорыя:Кёрлінгісткі Швецыі
Катэгорыя:Трэнеры па кёрлінгу Швецыі
Петранела Экрат

**Хільда Петранела Экрат** (; нар. , Аскім, Гётэбарг-Бохус) — шведская футбалістка, якая выступае на пазіцыі абаронцы за жаночы клуб «Хамарбю».

## Клубная кар’ера 
Петранела Экрат пачынала сваю кар’еру футбалісткі ў клубе Дамалсвенскана «Юргардэн». Пасля яна выступала за такія шведскія клубы як «Лінчэпінг», АІК, «Цюрэса», «Джытэкс», «Хамарбю» і зноў за «Юргардэн».

17 ліпеня 2018 года Петранела Экрат падпісала кантракт з італьянскім «Ювентусам». Пасля аднаго года, праведзенага за мяжой, Экрат вярнулася на радзіму, у свой былы клуб «Юргардэн» 10 ліпеня 2019 года.

## Кар’ера ў зборнай 
Экрат прадстаўляла Швецыю, гуляючы за яе моладзевыя зборныя розных узроставых узроўняў, правёўшы ў агульнай складанасці больш за 30 матчаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Каралін Сегер

**Сара Каралін Сегер** (; нар. 19 сакавіка 1985) — шведская футбалістка, паўабаронца Русенгорд і жаночай зборнай Швецыі па футболе. У 2009 і 2019 гадах стала найлепшай шведскай футбалісткай.

## Кар’ера 
### Клубная 
Сегер з 2005 па 2009 гады выступала ў складзе футбольнага клуба «Лінчэпінг». У клубе футбалістка стала капітанам каманды. За ўсе сезоны, праведзеныя Сегер у камандзе, «Лінчэпінг» не апускаўся ніжэй за чацвёртае месца ў «Дамалсвенскане». Найлепшымі вынікамі клуба сталі чэмпіёнства ў сезоне 2009 года і другое месца ў сезоне 2008 года.

У снежні 2009 года Сегер падпісала трохгадовы кантракт з амерыканскім клубам «Філадэльфія Індэпендэнс». Яе першы сезон у складзе новай каманды стартаваў у красавіку 2010 года. У 2011 годзе Сегер перайшла ў іншы амерыканскі клуб «Вестэрн Нью-Ёрк Флэш».

У гэтым жа годзе футбалістка вяртаецца ў Швецыю — пераходзіць у склад клуба «Мальмё». У 2012 годзе перайшла ў ФК «Цюрэсо».

Сегер ажыццявіла свой пераход у французскі ПСЖ у чэрвені 2014 года, падпісаўшы двухгадовы кантракт. Гэты трансфер ажыццявіўся пасля таго, калі «Цюрэсо» пакінуў вышэйшую лігу і вызваліў ўсіх сваіх гульцоў.

2 ліпеня 2016 года французскі Ліён абвясціў аб падпісанні Сегер . З ім Сегер у сезоне 2016/17 выйграла Жаночы дывізіён 1, жаночы Кубак Францыі і Лігу чэмпіёнаў УЕФА сярод жанчын .

У 2017 годзе Сегер вярнулася ў Швецыю, далучыўшыся да Русенгорд ў лізе Дамалсвенскане.

### У зборнай 
У 2016 годзе ў складзе зборнай Швецыі стала срэбраным прызёрам Алімпіяды ў Рыа-дэ-Жанейра.

## Дасягненні 
### Індывідуальныя 
* Лепшая футбалістка Швецыі: 2008/09, 2018/19.

### Лінчэпінг 
* Чэмпіянат Швецыі: чэмпіён 2009.
* Кубак Швецыі: чэмпіён 2006, 2008, 2009.
* Суперкубак Швецыі: чэмпіён 2009.

### Уэстэрн Нью-Ёрк Флэш 
* Чэмпіянат ЗША: чэмпіён 2011.

### Мальмё 
* Чэмпіянат Швецыі: чэмпіён 2011.
* Суперкубак Швецыі: чэмпіён 2011.

### Цюрэсо 
* Чэмпіянат Швецыі: чэмпіён 2012.

### Ліён 
* Чэмпіянат Францыі: чэмпіён 2016/2017.
* Кубак Францыі: чэмпіён 2017.
* Лігу чэмпіёнаў УЕФА сярод жанчын: чэмпіён 2016/2017.

### Зборная Швецыі 
* Чэмпіянат свету: бронзавы прызёр (Чэмпіянат свету па футболе сярод жанчын 2011), (Чэмпіянат свету па футболе сярод жанчын 2019)
* Летнія Алімпійскія гульні: срэбраны прызёр Летнія Алімпійскія гульні 2016.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Швецыі па футболе
Джэніфер Эгельруд

**Джэніфер Эгельруд** (; нар. ) — шведская футбалістка, якая грае на пазіцыі нападаючай ў шведскім жаночым клубе АІК, які выступае ў Дамалсвенскане. Таксама яна прадстаўляла шведскія каманды «Пітэа» і «Цюрэса», апошні аддаваў яе таксама ў арэнду ў клубы «Аланд Юнайтэд» і «Сірыус».

## Кар’ера 
### Клубная 
Джэніфер Эгельрцд дэбютавала за «Цюрэса» ва ўзросце 19 гадоў у матчы супраць «Юргардэна» у красавіку 2010 года. Свой першы гол за клуб яна забіла ў траўні таго ж года падчас матчу супраць АІКа, у якім «Цюрэса» перамог з лікам 2:0. Яна скончыла сезон 2010 года з 19 праведзенымі матчамі, з 13 выхадамі ў стартавым складзе і 3 галамі. У сезоне 2011 года Эгельруд правяла ў Дамальсвенскане 13 матчаў (у шасці выпадках выходзячы ў стартавым складзе), адыграўшы ў агульнай складанасці 546 хвілін. Яна забіла два галы: адзін падчас матчу супраць «Джытэкса» 1 траўня, у якім «Цюрэса» выйграў 2:1, а другі — у пераможным (3:0) матчы над «Юргардэнам» 5 чэрвеня.

У 2012 годзе Эгельруд правяла толькі адзін матч за «Цюрэса» і перайшла на правах арэнды ў фінскі клуб «Аланд Юнайтэд», за які яна правяла чатыры матчы і забіла чатыры галы. Яна вярнулася ў тым жа сезоне 2012 года ў «Цюрэса», у якім яна правяла 29 матчаў (два ў стартавым складзе) у Дамалсвенскане.

Эгельруд за «Цюрэса» згуляла ў сезоне 2013 гады шэсць матчаў да таго, як на правах арэнды перайшла ў шведскі «Сірыус», які выступаў тады ў Элітэтане. У лістападзе 2013 года Эгельруд пагадзілася падпісаць кантракт з супернікамі «Цюрэса» у Дамалсвенскане, клубам «Пітэа».

### У зборнай 
Джэніфер Эгельруд прадстаўляла Швецыю на розных моладзевых узроўнях, у тым ліку каманды дзяўчат да 19, 20 і 23 гадоў. У 2009 годзе яна дапамагла Швецыі заваяваць срэбра на чэмпіянаце Еўропы сярод жанчын да 19 гадоў 2009 года.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Швецыі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Аланд Юнайтэд
Дом па праспекце Незалежнасці, 43

**Дом па праспекце Незалежнасці, 43** — жылы дом у Мінску. Пабудаваны ў 1936—1937 гг. з цэглы па праекце архітэктара Герасіма Якушкі. Архітэктура будынка — прыклад спалучэння элементаў канструктывізму і класіцыстычнай спадчыны.

## Архітэктура 
Кампазіцыя будынка складаецца з 5 розных па памерах і архітэктурным вырашэнні аб’ёмаў. Цэнтральны аб’ём мае сіметрычную будову. Вось сіметрыі падкрэслена лесвічнай клеткай з вертыкальным стужкавым шкленнем. Па баках ад яе пяціпавярховыя секцыі і шасціпавярховыя рызаліты з балконамі; вуглавыя часткі на 2—4-м паверхах вылучаны стылізаваным спрошчаным ордарам. Пры дапамозе аб’ёмаў-звязак да цэнтральцай часткі далучаны амаль сіметрычныя бакавыя аб’ёмы, якія па сваёй структуры і дэкоры нагадваюць цэнтральны. Невысокі левы аб’ём-звязка мае праезд на ўзроўні 1-га паверха. Правы аб’ём-звязка — жылы пяціпавярховы будынак з эркерамі, які значна адрозніваецца ад астатніх частак. 1-ы паверх, дзе размешчаны прадпрыемствы гандлю і майстэрні, апрацаваны рустам, уваходы падкрэслены нішамі. Вокны прамавугольныя, на 6-м паверсе — з паўцыркульным завяршэннем. Планіроўка жылых секцый індывідуальная.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1937 год у Мінску
Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)
Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі канструктывізм
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Герасіма Якушкі
Марыя Роль

**Марыя Крысціна Роль** (; 26 ліпеня 1801, Стакгольм – 5 ліпеня 1875, Клара, Швецыя) — шведская мастачка. 

З'яўляецца аўтарам партрэтаў вялікага ліку вядомых у Швецыі людзей першай паловы ХІХ стагоддзя.

Яе карціны экспануюцца ў Нацыянальным музеі ў Стакгольме. Каралеўская бібліятэка Швецыі мае калекцыю з 1800 партрэтаў працы Роль. Марыя была членам Каралеўскай шведскай акадэміі Мастацтваў (1843) і афіцыйным партрэтыстам каралеўскага двара.

## Біяграфія 
Марыя Роль нарадзілася ў Стакгольме ў заможнай сям'і, але збяднела пасля смерці бацькоў у 1822 годзе. У дзяцінстве марыла стаць гувернанткай, аднак, маючы схільнасці да мастацтва, вучылася жывапісу ў прафесара і гравёра Крысціяна Форсала. У мастака Аляксандра Хамбрэ вучылася рабіць хуткія і рэалістычныя партрэтныя замалёўкі алоўкам.

Яе малюнкі сяброў і членаў сям'і Форсал атрымалі вядомасць. Роль хутка стала моднай у свецкім грамадстве і змагла зарабляць сабе на жыццё як мастачка. Заказчыкамі Марыі, якая практычна заўседы малявала алоўкам, былі небагатыя шведы, якія не маглі заплаціць ёй за працы ў алеі. Сярод іх вялікая колькасць вядомых людзей таго часу, арыстакратаў, акцёраў.

У 1843 годзе яна была прызначаная прыдворнай мастачкай. У 1843-1846 гадах вучылася ў Парыжы ў студыі Лявона Кагніта ў Французскай акадэміі Мастацтваў.

## Галерэя 

File:Cardon Ida.jpg|Іда Кардон Марыя Роль, 1857
File:Esaias Tegnér from Svenska Familj-Journalen 1870.png|Шведскі паэт Тэгнер Ісая, 1829
File:Carl Peter Mazer-1835b.jpg| Карл Петэр Мазэр (1807—1884)
File:56-Vilhelmina Fundin-Svenska Teatern 8.jpg| Вільгельміна Фундзін, 1842
File:Wendela_Hebbe.jpg|Вендэла Хэбэ, 1842
File:Johan Jolin - Röhl 1847.jpg|Юхан Юлін, 1847

## Літаратура 
* Österberg, Carin et al., *Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare*. Lund: Signum 1990. 
ISBN191-87896-03-6
* Nordisk familjebok / Uggleupplagan. 24.
* Ryssläder - Sekretär
* Wingård, Ulrika (2008). ”"Likt utom snedheten!" : nedslag i Kungl. bibliotekets Maria Röhl-samling”. Biblis (Tidskrift) 2008/09(44),: sid. [56]–75. 1403-3313. ISSN 1403-3313. Libris 11301467.

Катэгорыя: Жанчыны Швецыі
Катэгорыя: Мастакі Швецыі