open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Народная плошча (Задар)

**Наро́дная плошча** ()&nbsp;— цэнтральная плошча ў г. Задары (Харватыя).

Сфарміравалася яшчэ у Сярэднявеччы як «Вялікая плошча» (). У XV стагоддзі яна была выбрукаваная цэглай, выкладзенай у выглядзе касцей рыбы, і абрамлена плітамі з белага каменя. З моманту свайго зараджэння яна была цэнтрам грамадскага гарадскога жыцця. Ужо ў гэты час на плошчы існавала ратуша (упершыню згадваецца яшчэ ў 1282 годзе), у той час цэнтральнае месца, дзе вырашаліся пытанні, якія мелі важнае значэнне для функцыянавання горада і рэгулявання адносін паміж жыхарамі горада. З гэтага месца чыталі звароты, тут прымаліся судовыя рашэнні, дзейнічаў трацейскі суд і заключаліся здзелкі.

На працягу стагоддзяў на плошчы былі пабудаваны і іншыя пабудовы грамадскага прызначэння. Сучасны выгляд плошчы з большага вызначыла ўзвядзенне новага будынка мэрыі, пабудаванага ў 1934 годзе, які сваімі габарытамі, размяшчэннем і неадпаведным архітэктурным рашэннем парушыла гарманічныя суадносіны плошчы, якія склаліся гістарычна.

Самая старая пабудова, якая часткова захавалася на плошчы, гэта царква Св. Лоўра (XI стагоддзя), якую закрывае кафэ-рэстаран «Lovro». Унутры трохчастковая прастора завершана купал. Са свайго заходняга боку ў яе быў порцік, над якім узвышалася званіца.

Таксама на плошчы размяшчаюцца гарадская лоджыя (XIII ст. — 1565), палацца Гірардзіні ў раманскім стылі.

## Літаратура 
* Антун Травирка Задар: история, культура, художественное наследие = Zadar: povijest, kultura, umjetnička baština. — Zadar : Forum, 2003. — 76 с. — ISBN 953-179-593-2.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Задара
Катэгорыя:Славутасці Харватыі
Катэгорыя:Задар
Прыморская Харватыя

**Прыморская Харватыя** (, або **Далмацынская Харватыя** (), **Княства Харватыя** () ці **Княства харватаў** ()) — сярэднявечнае харвацкае княства, якое было створана ў былой рымскай правінцыі Далмацыі. На працягу свайго існавання княства мела цэнтры ў Клісе, Соліне, Кніне, Біяці і Ніне, уключала ў сябе прымор’е альбо прыбярэжную частку сучаснай Харватыі і большую частку горнага хінтэрланда. Княства знаходзілася ў цэнтры супрацьстаяння паміж Каралінгскай імперыяй і Візантыйскай імперыяй за панаванне ў гэтай вобласці. У пачатку 9 стагоддзя з’явілася суперніцтва з Венецыяй, а таксама вяліся баі з Балгарскай імперыяй.

Катэгорыя:Дзяржавы ў гісторыі Харватыі
Б’елаварскі сабор

'''Б'елаварскі сабор**, **Сабор Святой Тэрэзы Авільскай''' — каталіцкі сабор у горадзе Б'елавар, Харватыя. Кафедральны сабор епархіі Б'елавар-Крыжэўцы, помнік архітэктуры. Атрымаў статус кафедральнага сабору ў 2009 годзе, пасля стварэння епархіі з цэнтрам у Б'елавары, да гэтага быў прыходскай царквой.

## Гісторыя 
У 1756 годзе ў Б'елавары была пабудавана вялікая крэпасць у рамках фартыфікацыйных работ па стварэнню вайсковай мяжы, што выклікала прыток насельніцтва ў горад. У 1761 годзе па запрашэнню ўладаў Ваеннай Мяжы ў Белавр прыбылі чэскія манахі з ордэна піяраў. Адзіным рэлігійным збудаваннем ў горадзе была невялікая капліца, таму было прынята рашэнне будаваць умяшчальную царкву. 10 красавіка 1765 года быў закладзены першы камень будучага храма. У 1770 годзе будаўніцтва асноўнай часткі царквы было завершана, 15 кастрычніка 1772 года храм быў асвечаны ў гонар Святой Тэрэзы Авільскай. Абранне імя святой Тэрэзы звязаны з тым, што яна была святой апякункай імператрыцы Марыі Тэрэзіі, па загаду якой была ўзведзена Б'елаварская крэпасць. У 1774 годзе было скончана ўзвядзенне калакольні над фасадам. Царква пабудавана ў стылі барока.

Землятрус 1880 года пашкодзіў царкву. У 1888 годзе царква была рэканструявана і перабудавана па праекту архітэктара Германа Боле, у 1896 годзе быў значна абноўлены інтэр'ер храма.

Аж да 1980 года царква св. Тэрэзы была адзінай царквой у Б'елавары і бліжэйшых прыгарадах, яе прыхаджанамі былі ўсе жыхары горада каталіцкага веравызнання, у 1980 годзе была пабудавана яшчэ адна царква — святога Антонія Падуанскага.

29 верасня 1990 года падчас вайны за незалежнасць падчас баёў паміж ЮНА і харватскімі сіламі ў царкву папаў снарад. Выбух забіў трох жанчын, якія маліліся ў той час у храме, і пашкодзіў будынак. Пасля заканчэння вайны царква была адрэстаўравана, у памяць загінуўшых жанчын усталявана мемарыяльная дошка.

5 снежня 2009 года Папа Бенедыкт XVI стварыў епархію Б'елавар-Крыжэўцы, царква святой Тэрэзы Авілскай стала кафедральным саборам новай епархіі.

## Літаратура 
* Vinko Gregur. Posveta crkve sv. Ane, Prosvjeta Bjelovar 1993.

Катэгорыя:Каталіцкія храмы Харватыі
Катэгорыя:Б’елавар
Катэгорыя:Збудаванні Харватыі ў стылі барока
Ка Вай Чунг

**Ка Вай Чунг** — непрафесійны гулец у снукер з Ганконга. Чэмпіён свету 2015 года сярод гульцоў ва ўзросце да 18 гадоў. Удзельнік кваліфікацыі да чэмпіянату свету па снукеры 2016 года.

## Спасылкі 
* Статыстыка Ка Вай Чунга на CueTracker.net  

Катэгорыя:Снукерысты Ганконга
Комптан

**Комптан** () — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Артур Комптан, амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1927)
* Карл Тэйлар Комптан, амерыканскі фізік
* Спенсэр Комптан, прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі

## Тапонім 
* Комптан (Каліфорнія)
Кінг

**Кінг** () — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Білі Джын Кінг (нар. 1943) — амерыканская тэнісістка.
* Дэні Кінг (нар. 1969) — брытанскі пісьменнік.
* Лары Кінг (1933—2021) — амерыканскі тэлежурналіст.
* Лілі Кінг — амерыканская плыўчыха.
* Марк Кінг (нар. 1974) — англійскі снукерыст.
* Марцін Лютэр Кінг (1929—1968) — афраамерыканскі прапаведнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру.
* Мэры-Клэр Кінг (нар. 1946) — амерыканскі генетык.
* Рэджына Кінг (нар. 1971) — амерыканская актрыса і рэжысёр.
* Стывен Кінг (нар. 1947) — амерыканскі пісьменнік.
* 
* Фрэдзі Кінг — блюзавы гітарыст і спявак
* Шон Кінг (нар. 1982) — баскетбаліст, выступаў за нацыянальную зборную Сент-Вінсента і Грэнадзінаў.

## Тапонім 
* Кінг (акруга, Тэхас)
* Кінг (востраў, Аляска)
* Кінг — востраў у штаце Тасманія, Аўстралія.
Брэндан О’Донах’ю

'''Брэндан О'Донах'ю''' (; нар. ) — ірландскі  былы прафесійны гулец у снукер, які цяпер выступае ў якасці аматара.

## Выступы на прафесійных снукерных турнірах
## Спасылкі 
* Статыстыка Брэндана О'Донах'ю на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Ірландыі
Кірк Стывенс

**Кірк Стывенс** (; нар. ) — канадскі былы прафесiйны гулец у снукер.

## Спасылкі 
* Статыстыка Кірка Стывенса на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Канады
Нікала Клюсеў

**Нікола Клюсеў** (; 2 кастрычніка 1927 года, Шціп, Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў — 16 студзеня 2008 года, Скоп’е, Македонія) — македонскі эканаміст і дзяржаўны дзеяч, першы прэм'ер-міністр Рэспублікі Македонія пасля абвяшчэння незалежнасці з 1991 па 1992 год.

## Адукацыя 
У 1953 годзе Клюсеў скончыў Школу эканомікі Бялградскага ўніверсітэта. Тамсама атрымаў ступень доктара эканамічных навук. Тэма доктарскай дысертацыі: "Крытэрыі і метады ацэнкі эканамічнай эфектыўнасці інвестыцый".

## Навуковая дзейнасць 
Акадэмік Нікола Клюсеў пачаў сваю навуковую кар'еру ў 1953 годзе ў якасці асістэнта ў Навукова-даследніцкім інстытуце прамысловасці Македоніі. З 1960 па 1967 год з'яўляўся навуковым супрацоўнікам у Інстытуце эканомікі Македоніі. У 1972 годзе стаў прафесарам эканамічнага факультэта ў Універсітэце Св. Кірыла і Мяфодзія ў Скоп'і. У 1988 быў абраны членам Македонскай акадэміі навук і мастацтваў, у якасці Старшыні Савета па дэмаграфічных даследаваннях. 
Меў цэлы шэраг апублікаваных прац, манаграфій і навуковых даследаванняў, а таксама некалькіх кніг вершаў, эсэ і многае іншае.

## Палітыка 
З 1991 па 1992 год Клюсеў быў першым прэм'ер-міністрам Рэспублікі Македонія пасля яе аддзялення ад Югаславіі. Пад яго кіраўніцтвам была ўведзена новая нацыянальная валюта — дэнар. Апроч таго, ён узначальваў складаныя перамовы па вываду югаслаўскіх войскаў з Македоніі.

Падчас знаходжання на пасадзе прэм'ер-міністра не з'яўляўся членам якой-небудзь палітычнай партыі. Пазней ён уступіў у ВМРО-ДПМНЕ, адну з асноўных палітычных партый Македоніі. У 1997 годзе быў абраны Старшынём Савета ВМРО-ДПМНЕ. 
З 1998 па 2000 год ён ізноў уваходзіў ва ўрад у якасці міністра абароны.

## Спасылкі 
* Почина Никола Кљусев, прв премиер на независна Македонија  

Катэгорыя:Палітыкі Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Выпускнікі Бялградскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Паўночнай Македоніі
Пірынская Македонія

**Пі́рынская Македонія** (**Усходняя Македонія**, або **Балгарская Македонія**) — вобласць на паўднёвым захадзе Балгарыі, якая ўключае горны масіў Пірын, суседнія даліны рэк Струма і Места і частку Радопскіх гор, Рылы, Славянкі, Бяласіцы, Ограждзена і Малешаўскіх гор.

Большая частка гэтай тэрыторыі размешчана на тэрыторыі цяперашняй Благоеўградскай вобласці, невялікая частка вобласці  каля сяла Баракава - у Кюстэндзілскай вобласці.

Вобласць Пірынская Македонія ўвайшла ў склад Балгарыі пасля Першай Балканскай вайны 1912 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Горы Пірын
Катэгорыя:Македонія (гістарычная вобласць)
Катэгорыя:Геаграфія Балгарыі
Македонская літаратура

**Прыгожае пісьменства на македонскай мове** зарадзілася ў 19 ст. і звязана з дзейнасцю асветнікаў Канстанціна і Дзімітра Міладзінавых, ,  і інш. 

## Новая македонская літаратура 
У станаўленні новай македонскай пісьменнасці і літаратуры вялікая роля належыць Крстэ Місіркаву, які даў першы ўзор кадыфікацыі македонскай літаратурнай мовы.

У рэчышчы рэвалюцыйнай і народна-патрыятычнай традыцый развівалася паэзія (, ), рэалістычныя тэндэнцыі выявіліся ў драматургіі (). Першы паэтычны зборнік на македонскай мове — «Белыя досвіткі»  быў выдадзены ў 1939 годзе.

## Сучасная македонская літаратура 
Пасля Другой сусветнай вайны заснаваны  (1946), Таварыства македонскай мовы і літаратуры (1954), пачалі выходзіць літаратурныя перыядычныя выданні. Найбольшага росквіту дасягнула паэзія (, Блажа Конескі, , ) і навелістыка (, , ). Асновы новай драматургіі і заклалі  і . У 1950—1960-я гг. вядучым літаратурным жанрам стаў раман («Вёска за сямю ясенямі» і «І боль, і гнеў» Янеўскага, «Тое, што было небам» і «Ткацкі станок» Малескага, «Пабрацімы» і «Глухія досвіткі» , «Зоркі падаюць самі» ), зарадзілася аповесць (). Асноўныя тэмы твораў — нацыянальна-вызваленчая барацьба, чалавек і рэвалюцыя, антыфашскае супраціўленне, сацыялістычныя пераўтварэнні. У гэтыя гады ў літаратуры адзначыўся т.зв. працэс дэдагматызацыі, адмаўлення ад лініі развіцця, вызначанай савецкімі ўзорамі, сацыялістычным рэалізмам; дэклараваліся ідэйна-эстэтычны плюралізм, разнастайнасць творчай метадалогіі.

У 1970-я гг. ўзмацніліся рэалістычныя тэндэнцыі. Найбольш прыкметныя творчыя здабыткі належалі паэтам Ганэ Тадароўскаму, , , Матэі Матэўскаму, празаікам , , , , драматургам , .

Для сучаснай літаратуры Македоніі характэрна суіснаванне разнастайных ідэйна-эстэтычнага і мастацкага кірункаў.

## Беларускія пераклады 
На беларускай мове выдадзены македонскія казкі ў зборніку «Ці страшны страх?» (1970), «Югаславянскія казкі» (1999) і апавяданні ў зборніку «Югаслаўскія апавяданні» (1975). На беларускую мову паасобныя творы македонскіх пісьменнікаў перакладалі Ніл Гілевіч, П. Кавалёў, М. Паслядовіч, А. Разанаў, М. Ракітны, І. Чарота.

## Літаратура 
* Македонія. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Літаратура паводле моў
Свята-Георгіеўская царква (Косава)

**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у г. Косава Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на заходняй ускраіне горада, на могілках. Пабудавана ў 1871 г. з сасновага бруса.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Адназрубны храм з трохграннай апсідай, над якой агульны двухсхільны дах пераходзіць у 3-вальмавае пакрыццё. Цэнтр даху ўвянчаны цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых дашчаных ліштвах і расчлянёны брусамі-сцяжкамі ў прасценках. Да апсіды з паўднёва-ўсходняга боку далучаецца нізкі прыруб рызніцы.

## Інтэр'ер 
Зала з бэлечнай столлю, адкрытыя зрубныя сцены расчлянёны брусамі-сцяжкамі, падлога цагляная.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Косава (Беларусь)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Івацэвіцкага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святога Георгія
Свята-Успенская царква (Косіна)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Косіна Лагойскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1865 г. з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Храм крыжова-купальны, сіметрычна-восевай кампазіцыі. Да выцягнутага па падоўжнай восі васьміграннага аб'ёму, накрытага шатровым дахам, з 4 бакоў далучаны бабінец, 2 бакавыя прыдзелы і пяцігранная апсіда. У сяродкрыжжы гонтавых дахаў - васьмігранны барабан з шатровым верхам. Над прытворам была трох'ярусная званіца (не захавалася). Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах з сандрыкамі.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры сцены пакрыты шэра-блакітнай тынкоўкай і размалёўкай пад панэлі. Пры ўваходзе ў храм вылучаны невялікія памяшканні тамбура і бакавых клецей.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта 
Катэгорыя:Косіна (Лагойскі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:1865 год у Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Свята-Аляксееўская царква (Крайск)

**Свята-Аляксееўская царква** — праваслаўны храм у в. Крайск Лагойскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Царква пабудавана ў 1897 годзе з цэглы на могілках паміж вёскамі Крайск і Рагозіна.

## Архітэктура 
Архітэктура храма не набыла яскрава вызначанай стылёвай трактоўкі. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам з вальмай над алтарнай часткай і васьмігранным шатровым барабанам па цэнтры. У аб’ёмнай кампазіцыі дамінуе двух’ярусная (васьмярык на чацверыку) прыземістая званіца, таксама завершаная шатром з крыжам. Плоскасныя атынкаваныя і пабеленыя фасады члянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з лапаткамі ў прасценках.

## Літаратура 
* Регионы Беларуси: энциклопедия. В 7 т. Т. 5. Минская область. В 3 кн. Кн. 2. З—Н / редкол.: В. В. Андриевич (гл. ред.) [и др.]. — Минск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2017. — С. 144. — 448 с.: ил. — ISBN 978-985-11-0988-9.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа. — Мінск: БелЭн, 2007. — 653 с. — 2000 экз. — ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Крайск
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1897 годзе
Катэгорыя:1897 год у Беларусі
Брэндан Сэрджант

**Брэндан Сэрджант** (; нар. ) — англійскі непрафесійны гулец у снукер.

## Спасылкі 
* Статыстыка Брэндана Сэрджанта на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Свята-Мікалаеўская царква (Крайск)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Крайск Лагойскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў другой палавіне 19 ст. з цэглы, часткова разбурана ў Вялікую Айчыную вайну, рэканструявана пад клубную пабудову. Адкрыта ў 1990-я гг.

## Архітэктура 
У час рэстаўрацыі ў 1997 — 2000-я гг. (архітэктар Г. Лаўрэцкі) архітэктура храма набыла кананічную кампазіцыю: званіца-прытвор, трапезная, малітоўная зала, паўкруглая апсіда. Асноўны кубападобны аб’ём завершаны шатровым дахам з цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане; плоскасныя фасады члянёны 3 арачнымі праёмамі. У сілуэце будынка пануе двух’ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца, завершаная гранёным шатром з макаўкай. Архітэктурна-дэкаратыўная пластыка абмежавана фрызам-парэбрыкам, кілепадобнымі ліштвамі з калонкамі арачных праёмаў.

## Літаратура 
* Минская область: энциклопедия. В 2 т. Т. 2 / Редкол.: Л. Ф. Крупец, Г. П. Пашков и др. — Минск: БелЭн, 2007. — С. 211. — 784 с.: илл. — ISBN 978-985-11-0399-3.
* Регионы Беларуси: энциклопедия. В 7 т. Т. 5. Минская область. В 3 кн. Кн. 2. З—Н / редкол.: В. В. Андриевич (гл. ред.) [и др.]. — Минск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2017. — С. 144—145. — 448 с.: ил. — ISBN 978-985-11-0988-9.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа. — Мінск: БелЭн, 2007. — 653 с. — 2000 экз. — ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Крайск
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лагойскага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Яўген Генадзевіч Калінін

**Яўген Калінін** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец чашніцкай ДЮСШ, пазней займаўся ў спецыяльным спартыўным класе Лужаснянскай школы-інтэрната. Улетку 2010 года быў запрошаны ў барысаўскі БАТЭ, дзе стаў выступаць за дубль. У сезоне 2011 з 12 галамі стаў найлепшым бамбардзірам дубля БАТЭ і дапамог яму перамагчы ў чэмпіянаце дублёраў. Пазней трапляў у заяўку асноўнай каманды БАТЭ на матчы Кубка Беларусі, але на поле так і не выйшаў. Усяго за дубліруючы склад за тры гады правёў 66 матчаў і забіў 17 галоў.

У сезоне 2013 быў аддадзены ў арэнду «Слуцку», разам з якім выйграў Першую лігу, аднак у асноўным складзе каманды замацавацца не здолеў. У красавіку 2014 года зноў на правах арэнды перайшоў у іншы клуб Першай лігі — «Смаргонь», а ў наступным годзе падпісаў з ім паўнавартасны кантракт. У сезоне 2015 стаў адным з найлепшых ігракоў смаргонскага клуба, забіўшы 10 галоў і аддаўшы 7 галявых перадач.

У студзені 2016 года прыбыў на прагляд у «Віцебск», з якім у лютым падпісаў кантракт. 11 красавіка 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы ў стартавым складзе ў матчы супраць «Белшыны» (1:0). У першай палове сезона 2016 звычайна выступаў у якасці асноўнага нападніка віцяблян. Улетку быў прызваны на зборы ў армію, пасля вяртання ў жніўні стаў выступаць за дубль.

У сакавіку 2017 года на правах арэнды далучыўся да наваполацкага «Нафтана». 15 мая 2017 года забіў гол у браму «Гарадзеі», які прынёс навапалачанам першую перамогу ў сезоне (1:0). У жніўні 2017 года перабраўся ў «Слонім-2017», дзе замацаваўся ў аснове. Па заканчэнні сезона ў снежні 2017 года пакінуў «Віцебск».

У пачатку 2018 года праходзіў прагляд у бабруйскай «Белшыне» і мазырскай «Славіі», але беспаспяхова, і ў выніку ў лютым 2018 года далучыўся да «Оршы», дзе стаў адным з асноўных ігракоў, у Першай лізе ў 13 матчах забіў 5 мячоў. У жніўні 2018 года перайшоў у магілёўскі «Дняпро». За асноўную каманду магіляўчан так і не згуляў, выступаў за дубль, у верасні адсутнічаў з-за траўмы. У снежні 2018 года пакінуў магілёўскі клуб.

У лютым 2019 года стаў іграком гомельскага «Лакаматыва». Аднак, не здолеў замацавацца ў складзе, толькі часам выхадзіў на замену. У ліпені 2019 года пакінуў гомельскую каманду.

У жніўні 2019 года перайшоў у «Смаргонь», дзе стаў рэгулярна з’яўляцца на полі. У лютым 2020 года падпісаў кантракт з «Оршай», дзе таксама быў іграком асновы. Выступаў у клубе да канца сезона 2020.

У красавіку 2021 года далучыўся да рагачоўскага «Макслайна», а ў ліпені 2021 года стаў іграком «Лепеля», дзе выступаў да 2022 года.

## Дасягненні 
* Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2013

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Макслайн
Свята-Аляксандра-Неўская царква (Крапіўна)

**Свята-Аляксандра-Неўская царква** — праваслаўны храм у в. Крапіўна Аршанскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудаваеа ў другой палавіне XIX стагоддзя з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Адносіцца да тыпу крыжова-купальных храмаў. Па падоўжнай восі паслядоўна размешчаны прытвор, трапезная, малітоўная зала з бакавымі прыдзеламі, пяцігранная апсіда з бакавымі гранёнымі рызніцамі. Сяродкрыжжа завершана магутным васьмігранным светлавым барабанам з цыбулепадобным купалам. Фасады апяразаны аркатурнымі фрызамі, прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі. Уваход вылучаны 2-гранным парталам на шырыначных лапатках.

У вуглу муравана-металічнай агароджы пастаўлена мураваная чатырохгранная званіца пад шлемападобным купалам і макаўкай у завяршы.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Аршанскага раёна
Катэгорыя:Крапіўна (Аршанскі раён)
Катэгорыя:Храмы Віцебскай і Аршанскай епархіі
Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы (Краснае)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Краснае Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1889 г. з цэглы і бутавага каменю.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Крыжова-купальны храм з паўкруглай апсідай, бакавымі прыдзеламі, кароткай трапезнай, да якой далучаецца трох'ярусная званіца (2 васьмярыкі на чацверыку) завершана купальным пакрыццём, сяродкрыжжа — васьмігранным светлавым купальным барабанам, грані якога прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі, дэкарыраваны нішамі, паўкалонкамі і прафіляванымі броўкамі. Падобнымі сродкамі вырашаны васьмярык званіцы. Арачны ўваходны праём аформлены кілепадобным парталам. Паліхромная бутавая муроўка спалучаецца з атынкаванымі і пабеленымі злементамі дэкору (вуглавыя лапаткі, ліштвы арачных аконных праёмаў, прафіляваныя карнізы і інш.).

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры пануе падкупальная прастора сяродкрыжжа, вылучаная з 4 бакоў арачнымі прасветамі. Апсіда вылучана драўляным іканастасам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Краснае (Маладзечанскі раён)
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Царква Святога Даната

**Царква́ Свято́га Дана́та** () — царква ў Задары. Адна з самых вялікіх цэркваў сярэдневяковай Далмацыі, у складзе задарскага епіскапальнага комплексу, які існаваў з IV стагоддзя, на месцы старажытнарымскага форума. Царква першапачаткова была прысвечана Св. Тройцы. Паводле падання, храм быў перабудаваны біскупам Данатам Задарскім у пачатку IX стагоддзя і з XV ст. стаў насіць яго імя. Згадваецца ў кнізе «Пра кіраванне імперыяй» візантыйскага імператара Канстанціна Парфірароднага (949).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Задар
Катэгорыя:З’явіліся ў IX стагоддзі
Катэгорыя:Архітэктура Візантыі
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Харватыі
Катэгорыя:Дараманская архітэктура
Катэгорыя:Цэнтрычныя храмы
Катэгорыя:Каталіцкія храмы Харватыі
Іван Лекаў

**Іван Ле́каў** (; , , Княства Балгарыя — ) — балгарскі мовазнавец. Член-карэспандэнт Балгарскай АН (1945), прафесар (1945). Вучыўся ў Сафійскім і Ягелонскім універсітэтах.

## Навуковая дзейнасць 
У працах, прысвечаных параўнальна-гістарычнаму і тыпалагічнаму вывучэнню славянскіх моў, выкарыстоўваў матэрыял беларускай мовы: «Характарыстыка агульных рыс у балгарскай і ўсходне-славянскіх мовах» (1942), «Старая супольнасць і новыя канвергенцыі ў развіцці беларускай і балгарскай моў» (1972), «Супастаўляльны аналіз беларускай і балгарскай моў у рамках роднасных адносін паміж дзвюма мовамі» (1976). Складальнік і рэдактар зборнікаў літаратурных тэкстаў на славянскіх мовах, у якіх упершыню змешчаны ўзоры беларускай мастацкай прозы і паэзіі ў арыгінале для балгарскага чытача, у т.л. вершы Я. Купалы, Я. Коласа, П. Броўкі, А. Куляшова.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Выпускнікі Сафійскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Сафійскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі Ягелонскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Мовазнаўцы Балгарыі
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты Балгарскай АН
Ватрослаў Лісінскі

**Ватрослаў Лісі́нскі** (, сапраўднае імя **Ігнац Фукс** (); , г.  — , г. ) — харвацкі кампазітар; буйнейшы прадстаўнік харвацкай музыкі, звязаны з рухам «ілірызму» — уздыму грамадска-палітычнага і культурнага жыцця Харватыі ў 1830—1840-я гг.). Музыцы вучыўся ў 1847—1850 гадах у Заграбе і Празе.

## Творчасць 
У творчасці апіраўся на нацыянальную народна-песенную аснову. Аўтар першай нацыянальнай рамантычнай оперы «Любоў і злосць» (паст. 1846). Сярод іншых твораў: опера «Порын» (1851, паст. 1897), 7 уверцюр, у т.л. «Югаславенская» (1848) і «Белона» (1849), п'есы для аркестра, для фартэпіяна, вакальныя творы, у т.л. хары a cappella, песні, апрацоўкі народных мелодый.

## Ушаванне памяці 
Імем Лісінскага названа Канцэртная зала імя Ватрослава Лісінскага ў Заграбе.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кампазітары Харватыі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Харватыі
Катэгорыя:Оперныя кампазітары
Іван Мажураніч

**Іван Мажура́ніч** (; , Нові-Вінадольскі, Харватыя — ) — харвацкі паэт. У 1833—1837 гадах вывучаў філасофію і права ў Заграбе і венгерскім Сомбатхеі.

## Творчасць 
Друкаваўся з 1835 года. У 1830—1840-я гг. прымыкаў да ілірызму, ідэямі якога прасякнуты яго патрыятычныя вершы «Продкам славян», «Ілірыя ў вяках», праца «Харваты мадзьярам» (1848). Яго ліра-эпічная паэма «Смерць Смаіл-агі Чэнгііча» (1846) прысвечана барацьбе паўднёвых славян супраць асманскіх заваёўнікаў, услаўленню славянскага адзінства і вольнасці. Падрыхтаваў і выдаў «Нямецка-ілірыйскі слоўнік» (1842, з Ё. Ужаравічам), «Слоўнік „Асмана“ Гундуліча» (1844, з М. Мажуранічам).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Харвацкамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты Харватыі
Катэгорыя:Баны Харватыі
Чатырохевангелле Івана Аляксандра

**Чатыро́хева́нгелле Іва́на Алякса́ндра** () — ілюмінаванае рукапіснае Евангелле, напісанае і ілюстраванае ў 1355—1356 гг. для цара Другога Балгарскага царства Івана Аляксандра. Рукапіс лічыцца адным з найбольш каштоўных літаратурных твораў сярэдневяковай балгарскай культуры.

Манускрыпт, які цяпер захоўваецца ў Брытанскай бібліятэцы, уключае тэкст чатырох Евангелляў і некаторыя іншыя тэксты. Рукапіс змяшчае 366 (або 352 у залежнасці ад групавання) мініяцюр і складаецца з 286 пергаментных фаліянтаў памерам 33 x 24,3 см, пазней пранумараваных алоўкам. Аркуш № 74 быў выразаны і выкрадзены ў пазнейшыя часы; найімаверней на ім была мініяцюра з выяваю Суднага дня.

Мова тэксту ў розных крыніцах апісваецца як балгарская, сярэднебалгарская, славянская, ці царкоўнаславянская.

## Гісторыя 
.]]
Рукапіс быў напісаны манахам Сімяонам у 1355—1356 гадах па загаду цара Івана Аляксандра; імаверна, кніга прызначалася для выкарыстання ў асабістай царскай капліцы. Манах упамінае сваё імя ў калафоне на 275 старонцы. Магчыма, гэта ўратавала рукапіс ад пажару, які цалкам знішчыў манастыр і ўсе яго зборы у канцы XIX стагоддзя.

Пасля Курзанавай смерці ў 1873 годзе яго дачка Дарыя ў 1917 перадала ўсю калекцыю ў Брытанскі музей. З 1973, пасля стварэння Брытанскай бібліятэкі, манускрыпт захоўваецца там.

## Мініяцюры 

File:TetraevangeliaOfIvanAlexanderFol9.jpg|Аркуш 9; ад Матфея 2:3-7, Ірад слухае параду і выклікае трох магаў к сабе
File:TetraevangeliaOfIvanAlexanderFol45.jpg|Аркуш 45; ад Матфея 14:15-31, Насычэнне пяці тысяч людзей і Хаджэнне Ісуса Хрыста па вадзе
File:TetraevangeliaOfIvanAlexanderFol212v.jpg|Аркуш 212v; канец Евангелля ад Лукі. Цар Аляксандр (злева) і евангеліст Лука (справа)
File:TetraevangeliaOfIvanAlexanderFol10detail.jpg|Аркуш 10 — Нараджэнне Хрыстова, з магамі, адлюстраванымі двойчы

## Гл. таксама 
* , 1337
* , каля 1360
* Елісаветградскае Евангелле — копія Чатырохевангелля Івана-Аляксандра, створаная ў канцы XVI — пачатку XVII ст. ў майстэрні малдаўскага мітрапаліта Анастасія (Крымкі)

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Dimitrova, Ekaterina, *The Gospels of Tsar Ivan Alexander*, 1994, British Library, ISBN 0712303499
* Milner-Gulland, R.R. «Review of *The Gospels of Tsar Ivan Alexander* by Ekaterina Dimitrova», *The Slavonic and East European Review*, Vol. 74, No. 2 (Apr., 1996), pp.&nbsp;302–304, Modern Humanities Research Association and University College London, School of Slavonic and East European Studies, JSTOR

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Гара Афон
Катэгорыя:Літаратура Балгарыі
Катэгорыя:Рукапісы Евангелляў
Каліёпі

**Каліёпі** (арум. *Kaliopi Bukle*, ) — вядомая македонская , вакальны перакладчык, кампазітар і аўтар песень. У сябе на Радзіме яе часта завуць «Поп-Дзіва» ці «Каралёва македонскай поп-музыкі». Гэта даволі вядомая спявачка адной з рэспублік былой Югаславіі, хіты якой знаходзіліся ў верхніх радках хіт-парада ў васьмідзясятых. У Паўночнай Македоніі да Каліёпі ставяцца, як да выбітнай спявачкі сусветнага узроўня, якая, нягледзячы на выбітныя вакальныя здольнасці ў рамках поп-музыкі, у свабодны час піша музыку для кіно, тэатра і балета.

Прадстаўніца Македоніі на Еўрабачанні ў 2012 і 2016 гадах.

## Біяграфія 
Нарадзілася 28 снежня 1966 года ў сям’і македонкі і арумына. Пачала спяваць з 10 гадоў, прыняўшы ў 1976 годзе ўдзел на фэсце «Золата Славејче», выканаўшы сваю першую песню «Мојата учителка». Праз два гады юная спявачка ўжо выступала з гастролямі ў Чэхаславакіі, Аўстрыі і Югаславіі. Дэбютны сінгл — «Томи» — Каліёпі выпусціла ў 1984 годзе.

Надалей спявачка, беручы ўдзел у музычных фэстах і выступаючы з гастролямі ў шэрагу краін Еўропы (улучаючы СССР), рабілася ўсё папулярнейшай у Югаславіі. З 1986 па 1989 гг. Каліёпі выступала разам са сваім уласным поп-рок гуртам «Kaliopi», а неўзабаве пераехала ў Швейцарыю са сваім мужам Рамеа Грыл, які быў салістам у яе гурце. Пасля пераезду ў іншую краіну Каліёпі ненадоўга скончыла музычную кар’еру, вярнуўшыся ў шоу-бізнес толькі ў 1996 годзе. У 2000 годзе заснавала свой уласны лэйбл гуказапісу — «Kaliopi Music Production».

Цяпер Каліёпі — адна з найпапулярнейшых македонскіх спявачак. Да цяперашняга моманту на яе рахунку 11 альбомаў, 49 сінглаў, а таксама больш дваццаці ўзнагарод у вобласці музыкі, некаторыя з якіх — дзяржаўнага ўзроўня.

У 2012 годзе Каліёпі Букле была абрана з дапамогай унутранага адбору як прадстаўніца Македоніі на конкурсе песні Еўрабачанне 2012, які адбыўся ў горадзе Баку. 17 студзеня была абрана конкурсная песня **«Црно и бело»**. Варта адзначыць, што гэта другая спроба артысткі скарыць конкурс — у 1996 годзе яна выйграла нацыянальны адбор, і магла б стаць першай прадстаўніцай Македоніі на Еўрабачанні, аднак з-за непраходжання кваліфікацыйнага раўнда яе ўдзел так і не адбыўся.

## Дыскаграфія 
* Калиопи (1986)
* Роџени (1987)
* Обои ме (1999)
* Ако денот ми е ноќ (2001)
* Најмила — Live and Unreleased (2002)
* Не ми го земај времето (2003)
* Ме, Исадора (2005)
* The Best Of (2007)
* Желим ти реци (2008)
* Oblivion (2009)
* Порака (2010)
* Crno I Belo — single (2012)
* Vucica — single (2012)
* Melem — single (2012)
* Melem (альбом) (2013)
* Dona — single (2016)
* Rodjendan — single (2016)
* Presuda — single (2018)
* Hajde da pjevamo — single (2018)
* Znam — single (2023)
* Kad osvane — single (2023)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2012
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2016
Пенка Асенава Кынева

**Пенка Асенава Кы́нева** (; нар. , с. , Велікатырнаўская воблаць, Балгарыя) — балгарская перакладчыца. Скончыла ў 1965 годзе Кіеўскі ўніверсітэт.

## Пераклады 
На балгарскую мову пераклала творы І. Мележа «Подых навальніцы» (1974), В. Быкава «Яго батальён» (1977) і «Пайсці і не вярнуцца» (1980), К. Чорнага «Млечны шлях», У. Караткевіча «Лісце каштанаў» (абодва 1978), «Чорны замак Альшанскі» (1983), апавяданне «Залаты бог» для яго аднатомніка «Паром на бурнай рацэ» (1982), І. Навуменкі «Развітанне ў Кавальцах», Б. Сачанкі «Аксана» (абодва 1978), В. Казько «Высакосны год» і «Цвіце на Палессі груша» (1980), апавяданні Я. Брыля і А. Марціновіча для анталогіі «Пад пошум дубоў» (1981), М. Стральцова, Чорнага і інш. кнігі А. Адамовіча, Брыля і У. Калесніка «Я — з вогненнай вёскі…» (1980).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Перакладчыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі Балгарыі
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на балгарскую мову
Катэгорыя:Выпускнікі Кіеўскага ўніверсітэта
Лілі Марынава Лашкава

**Лілі Марынава Ла́шкава** (; нар. , , Балгарыя - 14 чэрвеня 2013, , Балгарыя) — балгарскі мовазнавец і перакладчык. Кандыдат філалагічных навук (1972). Скончыла ў 1966 годзе Сафійскі ўніверсітэт, дзе працуе на кафедры славянскага мовазнаўства.

## Навуковая дзейнасць 
Удзельніца беларуска-балгарскіх навуковых сімпозіумаў па параўнальным мовазнаўстве ў Мінску (1976, 1982, 1987), Сафіі (1979). Аўтар даследаванняў «Пра некаторыя функцыянальныя адпаведнасці балгарскага азначальнага члена ў беларускай мове» (1976; разам з Л. Куевай-Шверчак), «Да тыпалогіі складаных прыметнікаў у беларускай і балгарскай мовах» (1983) і інш.

## Пераклады 
На балгарскую мову пераклала аповесці «Дрыгва» Я. Коласа, «Найдорф» І. Пташнікава, «Запіскі Занядбаўшы» Б. Саначкі, «Раданіце» А. Кудраўца, асобныя апавяданні Я. Коласа, Л. Гаўрылюка, М. Гіля, Г. Далідовіча, Кудраўца, Пташнікава для анталогіі «Пад пошум дубоў» (1981).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мовазнаўцы Балгарыі
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Катэгорыя:Выпускнікі Сафійскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Сафійскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Перакладчыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі Балгарыі
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на балгарскую мову
Кукер

.]]

**Кукер** - абрад пераапранання на масленіцу ці каляды ў балгар. У міфалогіі паўднёвых слаавян увасабленне ўрадлівасці. Удзельнікі абрада — *кукеры*, .

Абрад уключае гульнёвыя сцэны, яія закліканы паспрыяць дабрабыту, урадлівасці і здароўю навакольных, абараніць сяло ад бяды і няшчасця. Вядомы ва ўсходняй і паўднёвай Фракіі, а таксама ў Радопах, Сарэдняй Гары, асобных рэгіёнах усходняй Балгарыі; мае структурнае і функцыянальнае падабенства з калядна-навагоднімі абыходамі ў заходняй Балгарыі, Македоніі, паўднёва-усходняй Сербіі (наяўнасць разгалінаванай сістэмы роляў; прысутнасць пераапранутых, якія прыкідваюцца жаніхом і нявестай; выкананне гульнявых сцэн з яскрава выяўленай фалічнай сімволікай і г. д.).

Абрад выконваецца выключна мужчынамі, пераважна халастымі, на працягу масленічнага тыдня і ў наступны за нім панядзелак (*Кукеровден, Куковден, Старцовден*). Ва ўбраннях кукераў пераважаюць вопратка са шкур, выкручаных поўсцю вонкі; іх маскі мудрагеліста ўпрыгожаны рознакаляровымі маністамі, люстэркамі, перамі, рогамі. Кукеры абвешаны рознай вялічыні званочкамі, у руках маюць драўляныя шаблі, афарбаваныя на канцы накшталт фаласа ў чырвоны колер.

Кукеры імітуюць грубыя любоўныя дзеі з «жонкамі», таксама пераапранутымі, якія, у сваю чаргу, таксама пад рогат навакольных імітуюць цяжарнасць і роды. Потым здзяйсняецца абрадавае ворыва, высейваецца зярно.

Прызначэнне згаданай дзеі — забяспечыць добры ўраджай, заклікаць да родаў маці-Зямлю.

## Спасылкі 
* Кукер // Энцыклапедыя «Міфы народаў света» 
* http://www.surva-bg.com/ 

Катэгорыя:Славянская міфалогія
Катэгорыя:Балгарскія народныя святы
Катэгорыя:Балгарскія звычаі
Рэлігія ў Сірыі

**Рэлігія ў Сірыі** складаецца з некалькіх канфесій і сект. Сірыя з'яўляецца свецкам дзяржавай. Тым не менш, прыналежнасць да рэлігійнай абшчыны ў Сірыі звычайна вызначаецца па нараджэнні. На аснове статыстычнага аналізу 2006 года, колькасць мусульман склала 90%  ад агульнай колькасці насельніцтва.
З усяго сірыйскага насельніцтва, 74% ), у той час як 13%  афіцыйна суніты, як і туркаманы, якія ахопліваюць 1%.

## Спасылкі
Талерка (значэнні)

* Талерка — прадмет посуду.
* Мікалай Нікандравіч Талерка (1898—1984) — беларускі педагог, культурна-грамадскі дзеяч, паэт.
* *Талерка* — псеўданім Андрэя Азарава, беларускага і расійскага дызайнера.
Нг Он-І

**Нг Он-І** (; , ) — непрафесійная снукерыстка з Ганконга. Чэмпіёнка свету 2015 года сярод жанчын. Удзельніца кваліфікацыі да чэмпіянату свету па снукеры 2016 года.

## Спасылкі 
* Статыстыка Нг Он-І на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Ганконга
Снежны барс

**Снежны барс** (іншая назва **ірбіс**) — драпежнае млекакормячае сямейства каціных падсямейства *Pantherinae*.

## Апісаннне 
Даўжыня цела да 130 см, хваста да 105 см, маса да 40 кг. Колер дымчата-шэры, амаль белы, з кольцаладобнымі цёмнымі плямамі.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў высакагор’ях Сярэдняй і Цэнтральнай Азіі, непальскіх і індыйскіх Гімалаях, на поўдні Алтая і Саян, на ўсходзе ад Тыбецкага плато і на захадзе Паміра, Гіндукуша і Цянь-Шаня. Летам жыве каля лініі снягоў на вышыні да 5500 м, зімой у поясе хвойных лясоў, ніжэй за 1800 м.

Папуляцыя снежных барсаў ў раёне Саньцзян’юань, дзе бяруць пачатак найбуйнейшыя кітайскія рэкі, паводле ацэнак, перавышае 1000 асобін. Гэты раён стаў галоўным арэалам пражывання драпежнікаў.

## Асаблівасці біялогіі 
Асноўны корм — капытныя жывёлы.

У вывадку да 5, звычайна 2—3 кацяняці.

## Ахова 
Занесены у Чырвоную кнігу МСАП. Знаходзіцца пад дзяржаўнай аховай першай катэгорыі ў Кітаі.

## Літаратура 
* *Самусенка Э. Р.* Ірбіс // 

Катэгорыя:Каціныя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Паскрынне 2-е

**Паскры́нне 2-е, Вішнёўка** — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 30 км на ўсход ад горада Паставы, каля вёскі Рудка, у басейне ракі Галбіца.

Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,37 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 0,95 км.

Схілы катлавіны вышынёй 10—15 м, разараныя. На захадзе ўпадае ручай з возера Паскрыннне 1-е, на ўсходзе выцякае ручай у возера Рудзіца.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Пастаўскага раёна
Елісаветградскае Евангелле

**Елісаветградскае Евангелле** — славянскае рукапіснае ілюмінаванае Евангелле-тэтр (Чатырохевангелле), напісанае ў канцы XVI — пачатку XVII стагоддзя ў майстэрні малдаўскага мітрапаліта Анастасія (Крымкі). Захоўваецца ў Расійскай дзяржаўнай бібліятэцы.

Рукапіс быў выяўлены ў канцы XIX стагоддзя ў аднаверскім Пакроўскім манастыры горада Елісаветграда (сучасны Кіраваград, Украіна) ад якога і атрымаў сваю назву. У 1880-я гады Евангелле было вывучана гісторыкам мастацтва М. В. Пакроўскім, які склаў першае падрабязнае апісанне рукапісу. Пасля гэтага рукапіс быў вернуты ў Елісаветград. У горадзе ён знаходзіўся прынамсі да 1914 года, а ў 20-30-я гг. яго лёс становіцца невядомым. У 1963 годзе Елісаветградскае Евангелле было выяўлена ў Дзяржаўнай бібліятэцы імя У. І. Леніна з указаннем, што ў збор яно паступіла ў 1940 годзе ад прыватнай асобы. У 1960-я гады з рукапісам працавала славіст і палеограф Дзяржаўнага гістарычнага музея М. В. Шчэпкіна, якая дапоўніла працу Пакроўскага ў частцы часу стварэння і гісторыі Елісаветградскага Евангелля.

Рукапіс напісаны на пергаменце паўуставам. Елісаветградскае Евангелле капіруе Евангелле балгарскага цара Іаана-Аляксандра, напісанае ў 1356 годзе, і ўпрыгожана скапіраванымі з яго мініяцюрамі ў неавізантыйскім стылі. Захавана мініяцюра з кцітарскім партрэтам цара Іаана-Аляксандра, змешчаная перад Евангеллем паводле Матфея.

У 2009 годзе дабрачынны фонд «Тварыства аматараў старажытнай пісьменнасці», які ўзначальваецца Германам Сцерлігавым, выпусціў факсімільнае выданне Елісаветградскага Евангелля тыражом у 10 000 асобнікаў. Праект атрымаў назву «Старажытныя рукапісы — дзецям Расіі» і выданне было бясплатна распаўсюджана сярод усіх жадаючых пры наяўнасці ў іх дзяцей ва ўзросце да 12 гадоў. Хоць першапачаткова планавалася распаўсюджванне кнігі за грошы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Ілюмінаваныя Евангеллі
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы паводле алфавіта
Катэгорыя:Руская літаратура XVI стагоддзя
Зароўшчына

**Заро́ўшчына** — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 24 км на ўсход ад горада Паставы, за 1 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Варапаева, у басейне ракі Галбіца.

Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,43 км, найбольшая шырыня 0,17 км. Даўжыня берагавой лініі 1 км.

Схілы катлавіны на ўсходзе стромкія, вышынёй 10—12 м, заняты сельгасугоддзямі; на захадзе спадзістыя, вышынёй 5—7 м, пад лесам. На поўначы і поўдні ад возера забалочаны выган.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Пастаўскага раёна
Каменскае

**Ка́менскае** — возера ў Беларусі, у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 18 км на паўднёвы ўсход ад горада Паставы, за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Вароны, у басейне ракі Смычыца.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,26 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 0,68 км.

Размешчана на ўсходнім ускрайку ляснога масіва. На захадзе лугавая нізкая пойма. На паўднёвым усходзе выцякае ручай у раку Смычыца.

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-31. Выданне 1986 года. Стан мясцовасці на 1983 год.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Галбіцы
Даніэл Вулфал

**Дэ́ніэл Берлі Ву́лфал** (; 15 чэрвеня 1852 — 24 кастрычніка 1918) — другі прэзідэнт ФІФА (1906—1918).

## Біяграфія 
Ураджэнец Англіі.

Да таго, як Вулфала абралі прэзідэнтам ФІФА ён быў членам Футбольнай асацыяцыі Англіі ад Блэкберна, пад яго кантролем быў англійскі футбол і частка французскіх клубаў, якія ўваходзілі ў асацыяцыю.

На пасадзе прэзідэнта ФІФА ён займаўся ўніфікацыяй правіл футбола, прымаў удзел у арганізацыі футбольных турніраў Алімпійскіх гульняў 1908 і 1912 гадоў. Акрамя міжнародных правіл футбола ён таксама распрацаваў асноўныя палажэнні дзейнасці ФІФА, частка з якіх ужываецца да цяперашняга часу. Міжнародныя спаборніцтвы былі падзелены на клубныя і нацыянальныя. Удзел членаў ФІФА ў іншых міжнародных камерцыйных турнірах быў забаронены.

Актыўна займаўся распаўсюджваннем уплыву ФІФА і пашырэннем яго геаграфіі. Да 1909 года ў арганізацыі былі толькі еўрапейскія краіны. Намаганнямі Вулфала да міжнароднай федэрацыі далучыліся ПАР (1909), Чылі (1912), Аргенціна (1912) і ЗША (1913).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэзідэнты ФІФА
Малыя Сурвілішкі

**Малы́я Сурві́лішкі** — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на захад ад горада Паставы, каля вёскі Сурвілішкі, у басейне ракі Камайка.

Плошча паверхні 0,29 км². Даўжыня 1,02 км, найбольшая шырыня 0,46 км. Найбольшая глыбіня 2,6 м. Даўжыня берагавой лініі 3,16 км. Аб'ём вады 0,33 млн м³. Плошча вадазбору 135 км².

Схілы катлавіны вышынёй 10—20 м (на ўсходзе 1—2 м), разараныя. Берагі сплавінныя, на ўсходзе пясчаныя. Дно плоскае, ілістае. Поўнасцю зарастае. Праз возера цячэ рака Камайка, якая злучае яго з возерам Вялікія Сурвілішкі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Пастаўскага раёна
Элін Пялін

**Элі́н Пялі́н** (; сапраўднае імя **Дзімітр Іваноў Стаянаў** (); , с. ,  — , , Балгарыя) — балгарскі пісьменнік. Акадэмія Балгарскай АН (1940).

## Біяграфія 
### Дзяцінства і юнацтва 
Элін Пялін нарадзіўся 8 ліпеня 1877 года ў Байлаве, невялікім сяле пад Сафіяй. Пры хрышчэнні атрымаў імя Дзімітр Іваноў Стаянаў. Бацька — Іван Стаянаў, больш вядомы як Ёта Варджыята — земляроб, муляр, цясляр і вынаходнік. Вядомы яго праект вятрака, пазней апісаны ў аднайменным апавяданні яго сына. У сям’і Стаянавых высока шанавалася адукацыя. Пазней Элін Пялін згадваў, што ў той час яго бацька быў адзіным пісьменным чалавекам у сяле. У дзяцінстве ў Эліна Пяліна было шмат кніг: «Пад няволяй» Івана Вазава, а таксама сачыненні Любена Каравелава і Хрысты Боцева. Атрымаў пачатковую адукацыю ў родным сяле, а затым у 1890—1891 гадах вучыўся ў гімназіі ў Софіі, у 1892—1894 гадах у Злаціцы, якую так і не скончыў. У гэтыя гады захапіўся балгарскай і рускай літаратурай. З 1895 па 1896 працаваў настаўнікам у Байлаве. У 1896 годзе спрабаваў паступіць у Рысавальнае вучылішча. Маляванне, нароўні з чытаннем, было адным з яго ўпадабаных заняткаў. Аднак Стаянава не прынялі ў вучылішча, і ён быў вымушаны вярнуцца ў сяло, дзе напісаў свае першыя літаратурныя творы. З восені 1899 года пражывае ў Сафіі, дзе сутыкаецца з фінансавымі праблемамі.

### У Сафіі 
, Стаянаў Д., Балабанаў А., Мітаў Д.]]

У перыяд з 1904 па 1905 Дзімітр Стаянаў выпускае часопіс «Сельская гутарка» ў Самакаве. Дзякуючы хадайніцтву Івана Шышманава атрымлівае месца бібліятэкара ва Універсітэцкай бібліятэцы (1903—1907), у 1906 годзе быў у камандзіроўцы ў Францыі, падчас якой наведаў Парыж і Нансі. У 1905 годзе разам з Аляксандрам Бажынавым Дзімітр Стаянаў на працягу дваццацідзённага тура наведвае Італію — Венецыю і Фларэнцыю. Разам з Пеём Яваравым у перыяд з 1910 па 1916 працуе апекуном сховішча Нацыянальнай бібліятэкі. У 1924 годзе стаў наглядчыкам дому-музея Івана Вазава, дзе прапрацаваў дваццаць гадоў аж да сыходу на пенсію. У кастрычніку 1944 года, пасля перавароту 9 верасня, Станіслаў Вірхаў спрабаваў здзейсніць замах на Эліна Пяліна, прыхільніка манархіі, але замест яго забіў Барыса Руменава. У 1940 годзе стаў членам Балгарскай акадэміі навук. У тым жа годзе ўзначаліў Саюз балгарскіх пісьменнікаў. Дзімітр Стаянаў памёр 3 снежня 1949 года ў Сафіі, ва ўзросце 72 гадоў.

## Творчасць 
Друкаваўся з 1895 года. Зборнік «Апавяданні» (т. 1—2, 1904—1911), аповесці «Геракавы» (1911), «Зямля» (1922) пра сацыяльнае расслаенне вёскі, пратэст сялян супраць прыгнёту. У зборніку вершаў у прозе «Чорныя ружы» (1928), зборнікі апавяданняў «Пад манастырскай лазою», «Я, ты, ён» (абодва 1936) абараняў гуманізм, асуджаў дэкадэнцтва, дэспатызм манарха-фашыстаў. Пісаў для дзяцей.

## Пераклады 
На беларускую мову яго асобныя вершы і апавяданні пераклалі Н. Гілевіч, В. Нікіфаровіч.

## Літаратура 
* 

### Беларускія пераклады 
* у кнізе Скарб. Мн., 1967;
* у кнізе Чарадзейны ліхтарык. Мн., 1968;

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пісьменнікі Балгарыі
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Балгарыі
Катэгорыя:Казачнікі
Катэгорыя:Бібліятэкары Балгарыі
Пеё Явараў

**Пеё Явараў** (, сапраўднае імя **Пеё Тоцеў Крачолаў** (); 1 студзеня 1878, Чырпан, Усходняя Румелія, Асманская імперыя — 29 кастрычніка 1914, Сафія, Царства Балгарыя) — балгарскі паэт. Вучыўся ў 1891—1893 гадах ў гімназіі ў г. Плоўдзіў. Друкаваўся з 1896 года.

## Творчасць 
У першым зборніку «Вершы» (1901) прадоўжыў традыцыі Х. Боцева і І. Базава. Зборнік «Гайдуцкія песні» (1903) і зборнік нарысаў «Гайдуцкія мары» (1908) пра рэвалюцыйна-вызваленчы рух у Македоніі 1902—1903 гадоў. Пад уплывам французскай мадэрнісцкай паэзіі стаў пачынальнікам сімвалізму ў балгарскай літаратуры (зборнік вершаў «Бяссонніца». 1907). Аўтар кніг лірыкі «Услед за ценямі воблакаў» (1910), драм «Ля падножжа Віташы» (1911), «Як замаўкае рэха грому» (1912).

## Пераклады 
На беларускай мову асобныя яго творы пераклалі Н. Гілевіч, А. Разанаў, В. Сахарчук.

## Літаратура 
* 
### Беларускія пераклады 
* Апалавы пярсцёнак: Лірыка. Мн.. 1988;
У кнігах:
* Хай зорыць дзень! Мн.. 1973;
* Сто гадоў, сто паэтаў, сто песень… Мн.. 1978;
* Гілевіч Н. Роднасць. Мн., 1983;

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пісьменнікі Балгарыі
Катэгорыя:Паэты Балгарыі
Катэгорыя:Балгарскамоўныя паэты
Катэгорыя:Балгарскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Сімвалісты
Катэгорыя:Пісьменнікі-самазабойцы
Катэгорыя:Асобы, вядомыя пад літаратурнымі псеўданімамі
Фесалонікі-Бітала (чыгунка)

**Фесалонікі-Бітала** — чыгунка з Фесалонік ў Біталу працягласцю 219 км, якая злучае партовы горад Фесалонікі ў Грэцыі з горадам Бітала ў Паўночнай Македоніі, праз Верыю, Эдэсу, Аміндэа і Фларыну. Лінія была адкрыта ў 1894 годзе, калі рэгіён уваходзіў у склад Асманскай імперыі. Участак ад дзяржаўнай мяжы да Біталы не выкарыстоўваецца, і па стане на 2013 пасажырскія перавозкі абмежаваныя ўчасткам паміж Фесалонікамі і Фларынай. Ўсходні ўчастак лініі, Платы-Салонікі, з’яўляецца часткай важнай сувязі ў напрамку Афін і паўднёвай Грэцыі.

Катэгорыя:Паўночная Македонія