Пекін

**Пекі́н** (, *Бэйцзін* — «паўночная сталіца») — сталіца Кітайскай Народнай Рэспублікі і адзін з самых густанаселеных гарадоў у свеце, з насельніцтвам у 21,707 мільёнаў чалавек станам на канец 2017 года. Горад з’яўляецца палітычным, культурным і адукацыйным цэнтрам краіны, і домам для штаб-кватэр большасці найбуйнейшых дзяржаўных кітайскіх кампаній. Галоўнымі эканамічнымі цэнтрамі краіны, аднак, лічацца Ганконг і Шанхай. Мегаполіс размешчаны ў паўночнай частцы Кітая, межуючы з правінцыяй Хэбэй на поўначы, захадзе, поўдні і невялікім участку на ўсходзе, на паўднёвым-усходзе мяжуе з правінцыяй Цяньцзінь. Знаходзячыся пад непасрэдным кіраўніцтвам нацыянальнага ўрада, Пекін дзеліцца на 14 гарадскіх і прыгарадных раёнаў і два сельскія паветы. Гэта вялікі транспартны вузел, з мноствам чыгуначных шляхоў, аўтамабільных дарог і аўтамагістралей, якія праходзяць праз горад, таксама маецца вялікі аэрапорт. Разам з тым, апошнім часам у Пекіне хутка развіваецца прадпрымальніцкая дзейнасць.

Пекін з’яўляецца адным з чатырох вялікіх старажытных сталіц Кітая. Гэта сэрца гісторыі Кітая на працягу стагоддзяў. Горад славіцца сваімі раскошнымі палацамі, храмамі і велізарнымі каменнымі сценамі і варотамі. Яго скарбы мастацтва і ўніверсітэты ўжо даўно зрабілі яго цэнтрам культуры і мастацтва ў Кітаі. Акрамя таго, у Пекіне жыве і працуе звыш 10 млн рабочых мігрантаў, галоўным чынам, з сельскіх раёнаў, званых міньгунамі ( — літаральна «працоўныя з сялян»), якія жывуць у горадзе незаконна, з-за чаго іх таксама называюць хэйжэнь ( — літаральна «чорныя людзі»). Гэта самая неабароненая і дыскрымінаваная частка грамадства, адначасова крыніца таннай рабочай сілы і злачыннасці. Насельніцтва ўласна гарадской зоны складае каля 7,5 млн чалавек.

На канец 2017 года ў Пекіне колькасць пастаяннага насельніцтва склала 21,707 млн чалавек, скараціўшыся на 22 тыс. або 0,1 % ў параўнанні з паказчыкам у канцы 2016 года. Да канца 2017 года ў кітайскай сталіцы пражывала 2,264 мільёна чалавек ва ўзросце да 14 гадоў, што склала 10,4 % ад агульнай колькасці гарадскога насельніцтва. Пры гэтым колькасць пастаяннага насельніцтва ва ўзросце ад 15 да 59 гадоў склала 15,861 мільёна чалавек (73,1 %), ва ўзросце 60 гадоў і старэй — 3,582 мільёна чалавек (16,5 %). У прыватнасці, 86,5 % з агульнай колькасці пастаяннага насельніцтва Пекіна складаюць жыхары гарадоў (18,766 млн чалавек), колькасць сельскага насельніцтва дасягнула 2,941 мільёна чалавек.

Сярод пекінцаў 95 % складаюць кітайцы. Асноўныя нацыянальныя меншасці складаюць маньчжуры, хуэй, манголы і іншыя. У Пекіне таксама размяшчаецца Тыбецкая сярэдняя школа другой ступені для тыбецкіх дзяцей. У горадзе пражывае значная колькасць іншаземцаў, галоўным чынам прадпрымальнікаў, прадстаўнікоў замежных кампаній і студэнтаў. Большасць іншаземцаў селіцца ў густанаселеных паўночных, паўночна-ўсходніх і ўсходніх раёнах горада. У апошнія гады назіраецца вялікі прыток грамадзян Паўднёвай Карэі, якія ўжо складаюць самую вялікую замежную дыяспару ў Кітаі. Большасць карэйцаў пражывае ў раёнах Ванцзін і Удаокоу.

Дынаміка насельніцтва:

## Эканоміка 
Пекін уваходзіць у лік найбольш развітых гарадоў у Кітаі, з улікам прамысловасці, якая складае 73,2% ад ВУП горада. Пекін з’яўляецца домам для 26 з 500 найвялікшых кампаній свету, займаючы па гэтым паказчыку трэцяе месца ў свеце пасля Токіа і Парыжа, акрамя таго, тут знаходзіцца звыш 100 найбуйнейшых кампаній у Кітаі. Фінансавы сектар з’яўляецца адной з найважнейшых галін эканомікі горада. К канцу 2007 года была зарэгістравана 751 фінансавая арганізацыя ў Пекіне, якія атрымалі прыбытак у 128,6 млн юаняў, 11,6% ад агульнага аб'ёму фінансавых даходаў прамысловасці ўсёй краіны. Гэта таксама складае 13,8% ад ВУП Пекіна, гэта самы высокі працэнт любога кітайскага горада.

У 2010 годзе ў Пекіне намінальны ВУП дасягнуў 1,37 трыльёнаў юаняў. Яго ВУП на душу насельніцтва склаў 78,194 юаняў. У 2009 годзе ў Пекіне намінальны ВУП склаў 11,9 трыльёнаў юаняў ($174 млрд.), паказаўшы рост на 10,1% у параўнанні з папярэднім годам. Пекінскі сектар нерухомасці і рынак аўтамабіляў хутка растуць у апошнія гады. У 2005 годзе ўвогуле было прададзена 28 млн м² жылля, у сумме на 175,88 млн юаняў. Агульная колькасць аўтамабіляў, зарэгістраваных у Пекіне ў 2004 годзе складала 2,146 млн., з якіх 1,54 млн былі прыватнымі, гэта штогадовы прырост на 18,7%.

Пекінскі цэнтральны дзелавы раён (CBD) з’яўляецца домам для розных карпаратыўных рэгіянальных штаб-кватэр, гандлёвых участкаў, і месцам элітнага жылля. Пекінская фінансавая вуліца з'яўляецца традыцыйным фінансавым цэнтрам. Раёны Ванфуцзін і Сідань з’яўляюцца асноўнымі гандлёвымі раёнамі. Чжунгуаньцунь, які атрымаў назву «кітайскай сіліконавай даліны», працягвае заставацца галоўным цэнтрам у галіне электронікі і камп’ютарнай прамысловасці, а таксама месцам фармацэўтычных даследаванняў. Між тым, раён Ічжуан, размешчаны да паўднёвы-ўсход ад гарадской мясцовасці, становіцца новым цэнтрам у галіне фармацэўтыкі, інфармацыйных тэхналогій, матэрыялаў і тэхнікі. Шыцзіншань, на заходняй ускраіне горада, з’яўляецца адным з буйных прамысловых раёнаў.

Сельская гаспадарка вядзецца за межамі гарадской тэрыторыі, з вырошчваннем пшаніцы і кукурузы, як асноўных сельскагаспадарчых культур. Гародніну таксама вырошчваюць бліжэй да гарадской тэрыторыі для забеспячэння горада. Пекін становіцца ўсё больш вядомым сваімі інавацыйнымі прадпрымальнікамі і высокімі тэмпамі росту пачатковых кампаній. Гэта абапіраецца на вялікую супольнасць кітайскіх і замежных венчурных кампаній. Нягледзячы на тое, што Шанхай разглядаецца як эканамічны цэнтр Кітая, гэта, як правіла, звязана з размяшчэннем у ім шматлікіх буйных карпарацый, а не за тое, што гэта цэнтр для прадпрымальніцтва.

Менш законныя прадпрыемствы таксама існуюць у горадзе. Пекін вядомы як цэнтр пірацкай прадукцыі, падробленыя рэчы з апошняга дызайнерскага адзення ці DVD-дыскаў можна знайсці на рынках па ўсім горадзе. Яны часта прадаюцца замежным наведвальнікам. Развіццё Пекіна працягваецца хуткімі тэмпамі, і яго пашырэнне стварыла мноства праблем для горада. Пекін славіцца сваім смогам, а таксама частымі праграмамі энергазберагання заснаваныя ўрадам. Дзеля памяншэння забруджвання паветра, шэраг буйных прадпрыемстваў здолелі скараціць выкіды або пакінулі горад. Жыхары і турысты часта скардзяцца на якасць вады і кошт асноўных паслуг, такіх як электрычнасць і прыродны газ.

На канец 2017 года працягласць дзеючых ліній рэйкавага транспарту ў кітайскай сталіцы перавысіла 600 км. Штодзённы пасажыраабарот складаў у сярэднім звыш 10 млн чалавек.

## Транспарт 
Вузел чыгунак (Пекін-Цэнтральны, Заходні вакзал) і аўтадарог. Міжнародны аэрапорт Шайду, Пекін Дасін.

У Пекіне дзейнічаюць або будуюцца 22 лініі метрапалітэна. Станам на канец 2017 года агульная працягласць ліній Пекінскага метро склала 608 км, а да канца 2018 года яна вырасце да 630 км.

## Спорт 
У жніўні-верасні 2008 года ў Пекіне прайшлі летнія Алімпійскія гульні і летнія Паралімпійскія гульні. Пекінскія летнія Гульні сталі трэцімі на тэрыторыі Азіі пасля Токіа-1964 і Сеула-1988. Затым Пекін быў абраны сталіцай зімовых Алімпійскіх гульняў-2022.

## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт горада 
* Эканамічны прафал горада на HKTDC
* Пекін  на сайце pekin.ru
* Турыстычная карта Пекіна 

Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы

Катэгорыя:Сталіцы Азіі
Катэгорыя:Гарады цэнтральнага падпарадкавання КНР
Катэгорыя:Сталіцы дзяржаў