Ян Налепка

**Ян На́лепка** (; , Сміжані, Спішска-Нова-Вес — , , Жытомірская вобласць, Украінская ССР) — славацкі ваенны, капітан (пасмяротна брыгадны генерал), удзельнік Другой сусветнай вайны, арганізатар і кіраўнік партызанскага атраду на тэрыторыі Беларусі. Адзіны славак, які атрымаў званне Героя Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Славак. Нарадзіўся ў вёсцы Сміжані (раён Спішска-Нова-Вес, Усходняя Славакія) ў сялянскай сям'і. У 1931 скончыў настаўніцкую семінарыю. Працаваў настаўнікам у школах у Марыкавай, Белых Водах, Ступаве і Порубе пад Вігорлатам.

У 1934 прызваны ў чэхаславацкае войска, у 1936 скончыў афіцэрскую школу, атрымаўшы званне падпаручніка, пазней паручніка; служба ў войску адбывалася з перапынкамі. У сакавіку 1939 года мабілізаваны ў славацкае войска; з пачаткам Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у нападзе на Польшчу.

Улетку 1941 урад Славакіі накіраваў 2-ю пяхотную дывізію, у якой служыў Я. Налепка, на савецка-нямецкі фронт, які ўзяў сабе мянушку Рэпкін.

Улетку і ўвосень 1943 года 1-ы чэхаславацкі партызанскі аддзел пад яго камандаваннем неаднакроць вылучаўся ў бітвах з нямецкімі войскамі.

Наконадні 26-й гадавіны Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі (1943) Налепка быў прыняты кандыдатам у сябры ВКП(б).

## Месца пахавання 
Ян Налепка пахаваны ў братэрскай магіле вояў чэхаславацкага корпуса ў горадзе Чарнаўцы. Тут быў узведзены мемарыял савецка-чэшскіх салдат, дзе пахаваныя 58 чалавек. У яго гонар названая таксама вуліца, што падыходзіць да мемарыялу, і сярэдняя школа, размешчаная побач. У ёй у 1970 быў адчынены музей імя Яна Налепкі.

## Узнагароды 
* Герой Савецкага Саюза (2 мая 1945, пасмяротна).
* ордэн Людавіта Штура II ступені з мечамі (31 жніўня 1996, пасмяротна)

7 мая 2004 года быў выдадзены загад прэзідэнта Славацкай Рэспублікі аб наданні Яну Налепку звання брыгаднага генерала (пасмяротна).

## Памяць 
]]
У горадзе Оўруч Яну Налепку пастаўлены помнік, яго імем названыя вуліца і сярэдняя школа.

У 1948 вёска Вандрышаль у раёне Гелніца была перайменавана ў Налепкава.

Імем Яна Налепкі названыя вуліцы ў Ельску і Лельчыцах, у шматлікіх населеных пунктах Славакіі і вуліца ў чэшскім Брне.

У Ельску захаваўся драўляны аднапавярховы дом (вул. Савецкая, дом № 40), у якім у 1942—1943 пражываў Ян Налепка, на ім усталяваная мемарыяльная дошка.

### У культуры і мастацтве 
* «Заўтра будзе позна» () — савецка-чэхаславацкі фільм пра Яна Налепку, зняты ў 1971 годзе.
* карціна «Герой Савецкага Саюза капітан Ян Налепка» (палатно, алей). Мастак Н. Я. Бут, 1979.

## Літаратура 
* 
* Д. Ю. Белинский, М. Б. Погребинский. Подвиг Яна Налепки. М., 1959.
* Viliam Šalgovič. Ján Nálepka. Martin, «Osveta», 1962.
* Mária Jakubovičová. Učitel Nálepka. Banska Bystrica, 1970.
* Viliam Šalgovič. Kapitán Repkin odchádza. 4 vyd. Bratislava, Obzor, 1976. — 234 s.

## Спасылкі 
* Героі краіны 
* Па слядох помнікаў — капітан Ян Налепка  
* Марцін Тапак, Аляксандр Карпаў. «Заўтра будзе позна» (1972)

Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кошыцкім краі
Катэгорыя:Памерлі ў Оўручы
Катэгорыя:Пахаваныя ў Чарнаўцах
Катэгорыя:Военачальнікі Славакіі
Катэгорыя:Военачальнікі Чэхаславакіі
Катэгорыя:Антыфашысты
Катэгорыя:Асобы на марках