open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lampropeltis splendida

**Lampropeltis splendida** — неядавітая змяя сямейства вужовых (*Calubridae*).

## Апісанне 
Агульная даўжыня дасягае 1,2—1,3 м. Галава чорная са светлымі вертыкальнымі палосамі на губных шчытах. Агульны тон афарбоўкі спіны цёмна-карычневы або чорны. Па баках луска з вялікай колькасцю жоўтага. Малюнак складаецца з буйных, больш ці менш выяўленых, чатырохкутных седлападобных цёмных плям, падзеленых 2-3 вузкімі жоўтымі папярочнымі лініямі. Жывот цалкам чорны.

## Распаўсюджанне 
Насяляе ад цэнтральнага і паўднёвага Тэхаса на захадзе на поўдзень Арызоны (ЗША) і поўначы Мексікі.

## Лад жыцця 
Любіць засушлівыя раўніны і перадгор’і, хмызняковыя зараснікі, аддае перавагу трымацца па берагах вадаёмаў. Актыўная ноччу. Харчуецца яшчаркамі, змеямі і земнаводнымі.

Гэта яйцакладная змяя. Самка адкладае да 22 яек.

## Літаратура 
* Pyron, R. Alexander; Frank T. Burbrink 2009. Systematics of the Common Kingsnake (Lampropeltis getula; Serpentes: Colubridae) and the burden of heritage in taxonomy . Zootaxa 2241: 22-32
* Pyron, R. Alexander; Frank T. Burbrink 2009. Lineage diversification in a widespread species: Roles for niche divergence and conservatism in the common kingsnake, Lampropeltis getula. Molecular Ecology 18: 3443-3457
* Словник-довідник із зоології. — К., 2002.
* Baird & Girard, 1853: *Catalogue of North American Reptiles in the Museum of the Smithsonian Institution. Part I. — Serpents*. Smithsonian Institution, Washington, P.
* Lampropeltis splendida: інфармацыя на сайце The Reptile Database

Катэгорыя:Паўзуны Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Вужовыя
Беларуска-бангладэшскія адносіны

**Беларуска-бангладэшскія адносіны** — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Бангладэш. Дыпламатычныя адносіны ўстаноўлены ў 1992 годзе. У лістападзе 2012 годзе адбыўся візіт у Бангладэш Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь.

У ліпені 2013 годзе Беларусь наведала Прэм'ер-міністр Народнай Рэспублікі Бангладэш. Па выніках візітаў на высокім узроўні дасягнуты дамоўленасці актывізаваць эканамічнае ўзаемадзеянне, прамысловую кааперацыю, павялічыць таваразварот.

3 мая 2017 года міністр прамысловасці Рэспублікі Беларусь Віталь Міхайлавіч Воўк прыняў удзел у адкрыцці сервіснага цэнтра холдынгу «Амкадор» у Бангладэш. У рамках афіцыйнага візіту адбылася сустрэча Міністра прамысловасці Рэспублікі Беларусь з Прэм’ер-міністрам Народнай Рэспублікі Бангладэш Шэйх Хасіна.

Беларускі бізнесмен Аляксандр Шакуцін з’яўляецца ганаровым консулам Бангладэш у Беларусі.

Бангладэш
Катэгорыя:Палітыка Бангладэш
Перламутраўка Еўфрасіна

**Перламутраўка Еўфрасіна** (*Boloria euphrosyne*) — від матылькоў з сямейства німфалід.

## Апісанне 
Размах крылаў — 38-46 мм. Аранжавы з чорнымі плямамі на верхнім баку крылаў. На ніжнім маецца шэраг серабрыста-перламутравых пазнак, размешчаных па ўсёй даўжыні аблямоўкі крыла. Самка мае больш цёмныя плямы на абодвух парах крылаў. Вусень чорны з белымі або жоўтымі іголкамі па ўсёй даўжыні яе цела.

## Распаўсюджанне 
Шырока распаўсюджаны на тэрыторыі Еўропы ад Скандынавіі да Іспаніі, і ад Ірландыі да Расіі і Азіі.

## Харчаванне 
Пасля спарвання самка адкладае яйкі на лісце Pteridium aquilinum, калі побач растуць некаторыя віды фіялак (*Viola riviniana*, фіялка сабачая (*Viola canina*) або фіялка балотная (*Viola palustris*)).

Яйкі бледна-жоўтыя, з сярэдзіны мая да канца ліпеня. Стадыя яйка — 10-14 дзён.

## Развіццё 
Адразу ж пасля вылуплення вусень прыступае да паглынання лістоты. Праз 5-6 тыдняў вырастае ў тры разы ад свайго першапачатковага памеру. Кожны вусень перад зімовай спячкай зморшчваецца пад покрывам апалага лісця ля падножжа раслін, звычайна ў канцы ліпеня. Прачнуўшыся з зімовай спячкі, у сакавіку, вусень губляе палову сваёй вагі. Пасля перыяду кармлення і росту, падчас апошняй лінькі папаўняе сваю вагу і гатовы акукліцца.

Час лёту — красавік — ліпень. Гэты від — адзін з самых першых летніх відаў балорый. Харчаванне дарослых складаецца з нектара вясновых раслін, напрыклад, гарлянкі (*Ajuga*), адуванчыка лекавага (*Taraxacum officinale*) і Ficaria verna.

Другі вывадак з’яўляецца ў працягу жніўня.

## Асяроддзе пражывання 
* Высечкі, свежыя лесапасадкі, з вялікай колькасцю орляка у ніжнім ярусе або посцілкаю з апалага лісця дуба (*Quercus*).

## Спасылкі 
* Butterfly Conservation Organisation description 
* UK Butterflies organisation description
* UK BAP website 
* 'Grounded' Devon Wildlife Trust Newsletter 
* Bracken for Butterflies  by Butterfly Conservation

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Німфаліды
Беларуска-кубінскія адносіны

**Беларуска-кубінскія адносіны** — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Кубай. Дыпламатычныя адносіны паміж краінамі ўстаноўлены ў красавіку 1992 года.

У маі 1997 года гандлёвае прадстаўніцтва Кубы ў Беларусі пераўтворана ў Пасольства. У лістападзе 1998 года адкрыта Пасольства Беларусі на Кубе, якое стала першым дыпламатычным прадстаўніцтвам Беларусі ў Лацінскай Амерыцы і Карыбскім басейне.

Куба з'яўляецца стратэгічным партнёрам Беларусі на міжнароднай арэне і адным з найважнейшых саюзнікаў у Заходнім паўшар'і. Беларуска-кубінскія палітычныя адносіны характарызуюцца супадзеннем пазіцый па ключавых міжнародных праблемах. Беларусь і Куба актыўна ўзаемадзейнічаюць і аказваюць падтрымку адзін аднаму ў ААН, Руху недалучэння, іншых міжнародных арганізацыях.

Імпульс развіццю міждзяржаўнага супрацоўніцтва надаў афіцыйны візіт Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкі ў Рэспубліку Куба ў 2000 годзе. Вынікам візіту стала падпісанне Дамовы аб дружалюбных адносінах і супрацоўніцтве.

У верасні 2006 года адбыўся візіт у Рэспубліку Куба Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкі для ўдзелу ў XIV саміце Руху недалучэння.

У чэрвені 2012 года ў рамках афіцыйнага візіту на Кубу Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкі быў падпісаны шэраг двухбаковых пагадненняў і мемарандумаў, якія прадугледжваюць далейшае развіццё супрацоўніцтва ў галіне каранціну і аховы раслін, сельскай гаспадаркі, аховы здароўя, навукі і тэхналогій, а таксама рэалізацыю сумесных праектаў па аднаўленні парка беларускіх трактароў, грузавых аўтамабіляў і кар'ерных самазвалаў.

У чэрвені 2014 года Рэспубліку Куба з афіцыйным візітам наведаў Міністр замежных спраў Рэспублікі Беларусь Уладзімір Макей. Кіраўнік знешнепалітычнага ведамства Беларусі быў прыняты Старшынёй Дзяржаўнага Савета і Савета Міністраў Рэспублікі Куба Раулем Кастра Русам.

У верасні 2015 года ў рамках ўдзелу ў працы 70-й сесіі Генеральнай асамблеі ААН (г. Нью-Ёрк) адбылася сустрэча Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкі са Старшынёй Дзяржаўнага Савета і Савета Міністраў Р.Кастра.

У кастрычніку 2015 года адбыўся чарговы раўнд кансультацый паміж міністэрствамі замежных спраў Беларусі і Кубы.

У чэрвені 2016 года ў ходзе візіту на Кубу намесніка Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь Яўгена Шастакова праведзены двухбаковыя кансультацыі па палітычных пытаннях з Першым намеснікам Міністра замежных спраў Кубы Марселіна Медзіна Гансалесам і па пытаннях гандлёва-эканамічнага супрацоўніцтва з Першым намеснікам Міністра знешняга гандлю і замежных інвестыцый Кубы Антоніа Карыкартэ Каронай.

Куба
Катэгорыя:Знешняя палітыка Кубы
Міхаіл Міхайлавіч Мятлікаў

**Міхаіл Міхайлавіч Мятлікаў** (нар. , Доўск, Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Грузіі (2016—2022).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 лютага 1964 года ў Доўску Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці.

У 1987 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Ліцейная вытворчасць чорных і каляровых металаў», у 2000 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Знешняя палітыка і дыпламатыя».

У 1986—1997 гадах працаваў у моладзевых і грамадскіх арганізацыях. У 1997 годзе — першы намеснік Старшыні Дзяржаўнага камітэта па справах моладзі Рэспублікі Беларусь.

У 2000—2003 гадах — кіраўнік Прадстаўніцтва Арлоўскай вобласці Расійскай Федэрацыі ў Рэспубліцы Беларусь. У 2003—2006 гадах — дырэктар вытворча-гандлёвага прыватнага ўнітарнага прадпрыемства «Белакватрэйдсэрвіс».

У 2006—2007 гадах — галоўны дарадца, намеснік кіраўніка сакратарыята Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь, у 2007—2011 гадах — кіраўнік сакратарыята Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

У 2011—2016 гадах — старшыня Беларускай гандлёва-прамысловай палаты.

З 12 ліпеня 2016 года па 10 лютага 2022 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Грузіі.

З 6 красавіка 2022 года — старшыня Беларускай гандлёва-прамысловай палаты.

## Узнагароды 
* Ордэн Пашаны (2024)
* Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2014)

Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Грузіі
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Сінагога (Узляны)

**Сінагога ва Узлянах** — драўляная сінагога ва Узлянах Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудавана ў другой палове XVII ст. Страчана ў XX ст.

## Архітэктура 
Зроблена з дрэва. Вылучалася чысцінёй і лаканізмам аб'ёмаў. У кампазіцыі дамінаваў высокі стромкі двухсхільны дах. З боку галоўнага фасада была двух'ярусная слупковая галерэя.

## Гл. таксама 
* Храмы Пухавіцкага раёна

## Літаратура 
*  Архитектура европейских синагог / Локотко А.И. - Мн.: Ураджай, 2002. - 156с.

## Спасылкі 
* 
* ДЕРЕВЯННЫЕ СИНАГОГИ БЕЛАРУСИ (ЧАСТЬ 2) 

Катэгорыя:Узляны
Узляны
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Драўляныя сінагогі Беларусі
Беларуска-грузінскія адносіны

**Беларуска-грузінскія адносіны** — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Грузіяй. Дамова аб усталяванні дыпламатычных адносін паміж краінамі падпісана і набыла сілу 6 студзеня 1994 года.

22-24 красавіка 2015 года адбыўся першы афіцыйны візіт Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі ў Грузію, падчас якога падпісана 16 дагаворна-прававых дакументаў па асноўных пытаннях развіцця двухбаковага супрацоўніцтва і прынята рашэнне аб адкрыцці ў г.Тбілісі Пасольства Рэспублікі Беларусь.

У сакавіку 2016 года Рэспубліку Беларусь наведаў з візітам Прэм’ер-міністр Грузіі Георгій Квірыкашвілі.

У снежні 2016 года падчас афіцыйнага візіту Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь Уладзіміра Макея ў Грузію адбылася цырымонія адкрыцця Пасольства Рэспублікі Беларусь у г. Тбілісі (Пасол — Міхаіл Міхайлавіч Мятлікаў).

Беларусь і Грузія падтрымліваюць інтэнсіўныя двухбаковыя адносіны на ўсіх узроўнях.

Ажыццяўляецца рэгулярнае палітычнае ўзаемадзеянне ў рамках штогадовых кансультацый паміж міністэрствамі замежных спраў Рэспублікі Беларусь і Грузіі.

Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь падтрымлівае кантакты з грузінскімі заканадаўцамі. Беларускія і грузінскія парламентарыі ўдзельнічаюць у міжнародным назіранні за выбарамі рознага ўзроўню ў Грузіі і Рэспубліцы Беларусь адпаведна.

17 лістапада 2013 года кіраўніцтва Палаты прадстаўнікоў прыняло ўдзел ва ўрачыстасцях, прысвечаных інаўгурацыі абранага Прэзідэнта Грузіі Георгій Маргвелашвілі.

У верасні 2014 года адбыўся візіт у Грузію парламенцкай дэлегацыі Рэспублікі Беларусь.

У лютым 2016 года Рэспубліку Беларусь наведала парламенцкая дэлегацыя Грузіі на чале з кіраўніком Групы дружбы «Грузія — Рэспубліка Беларусь».

Ганаровым консулам Грузіі ў Беларусі з’яўляецца беларускі бізнесмен Сяргей Цяцерын.

Грузія
Беларусь
Беларуска-славацкія адносіны

**Беларуска-славацкія адносіны** — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Славацкай Рэспублікай. Дыпламатычныя адносіны паміж краінамі ўстаноўлены 14 студзеня 1993 года.

Генеральнае консульства Славакіі ў г. Мінску ў 2000 годзе пераўтворана ў Пасольства Славацкай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь. У 2002 годзе Генконсульства Беларусі ў г. Браціславе пераўтворана ў Пасольства Рэспублікі Беларусь у Славакіі.

13 снежня 2010 года Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Славацкай Рэспубліцы Уладзімір Серпікаў уручыў даверчыя граматы Прэзідэнту Славацкай Рэспублікі Івану Гашпаравічу.

У верасні 2009 г. Міністр замежных спраў Славакіі М. Лайчак наведаў Беларусь. У ходзе візіту кіраўнік славацкага знешнепалітычнага ведамства быў прыняты Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкам.

У 2014 годзе Прэзідэнт Славакіі Андрай Кіска накіраваў персанальнае запрашэнне на імя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкі прыняць удзел ва ўрачыстых мерапрыемствах, прысвечаных 70-годдзю Славацкага нацыянальнага паўстання. У названых мерапрыемствах у жніўні 2014 года у г. Банска-Бістрыца прыняла ўдзел намеснік Міністра замежных спраў Беларусі Алена Купчына.

У красавіку 2015 года ад імя Прэзідэнта Славацкай Рэспублікі ў адрас Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь накіравана віншаванне з нагоды 70-й гадавіны заканчэння Другой сусветнай вайны.

У 2013—2015 гг. у рамках розных міжнародных мерапрыемстваў прайшоў шэраг сустрэч міністраў замежных спраў Беларусі і Славакіі.

14-15 мая 2015 г. у г. Браціславе адбылася рабочая сустрэча міністраў замежных спраў краін Вышаградскай групы і «Усходняга партнёрства», у якой прыняў удзел Міністр замежных спраў Рэспублікі Беларусь Уладзімір Макей. У рамках мерапрыемства адбыліся яго перамовы з кіраўніком славацкага знешнепалітычнага ведамства М.Лайчакам.

У кастрычніку 2013 г. адбыўся візіт Дзяржаўнага сакратара Міністэрства замежных і еўрапейскіх спраў Славацкай Рэспублікі П. Бурыяна ў Беларусь. У 2014 годзе арганізаваны чарговы раўнд беларуска-славацкіх кансультацый паміж МЗС на ўзроўні намеснікаў міністра, кансультацыі паміж консульскімі службамі знешнепалітычных ведамстваў, а таксама па інвентарызацыі дагаворна-прававой базы двухбаковых адносін.

Ганаровым консулам Славакіі ў Беларусі быў беларускі бізнесмен Аляксей Сычоў.

25 лістапада 2016 года прэм’ер-міністр Славакіі Роберт Фіца наведаў Мінск з афіцыйным візітам.

9 мая 2020 года, нягледзячы на распаўсюджванне COVID-19 у Беларусі, пасол Славакіі Ёзэф Мігаш узяў удзел ва ўрачыстасцях у Мінску з нагоды заканчэння Другой сусветнай вайны. У МЗС Славакіі палічылі, што пасол парушыў прынцыпы камунікацыі са штаб-кватэрай, не расказаўшы аб намеры. У выніку Ёзэф Мігаш падаў у адстаўку, якая была прынятая. Пазней Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка назваў здарэнне міжнародным скандалам, а 15 чэрвеня 2020 падпісаў указ аб узнагароджанні дыпламата ордэнам Скарыны.

## Крыніцы 
Славакія
Катэгорыя:Знешняя палітыка Славакіі
Знак прэзідэнта Казахстана

**Нагрудны знак Прэзідэнта Рэспублікі Казахстан** — знак узнагароды прэзідэнта Рэспублікі Казахстан. Месцам пастаяннага захоўвання Знака прэзідэнта вызначаны Музей Першага Прэзідэнта Рэспублікі Казахстан ў горадзе Астане, дзе ён выстаўлены на ўсеагульны агляд у зале дзяржаўных узнагарод, якімі ўзнагароджаны Нурсултан Назарбаеў.

## Апісанне знака 
Знак вырабляецца з золата і плаціны.

Уяўляе з сябе шматпрамянёвую зорку, пучкі якой фармуюць васьмісценнік, пакрытую эмаллю блакітнага колеру, паміж прамянямі инкрустацыя ў выглядзе дробных брыльянтаў. У цэнтры зоркі медальён белай эмалі, па акружнасці якога ідзе надпіс залатымі літарамі: «ҚАЗАҚСТАН ПРЕЗИДЕНТІ». Медальён акружаны залатой стужкай.

Знак пры дапамозе падвескі ў выглядзе дзяржаўнага герба Казахстана злучаецца з ланцугом, яки складаецца з дваццаці звёнаў, злучаных паміж сабой двума ланцужкамі. Звёны ланцуга ўяўляюць трохкутныя элементы эмалі блакітнага колеру з белай акантоўкай, у цэнтры якіх залаты малюнак шанырака.

## Парадак выкарыстання 
Нагрудны знак прэзідэнта Рэспублікі Казахстан можа апранацца па нагоды дзяржаўных святаў, пры ваенных парадах, прыёмах афіцыйных асобаў замежных дзяржаў і міжнародных арганізацый, афіцыйных прыёмах ад імя прэзідэнта рэспублікі, адкрыцці сесіі парламента, уручэнні дзяржаўных узнагарод, а таксама калі прэзідэнт рэспублікі з'яўляецца ганаровым госцем ці прысутнічае на ўрачыстым вечары або канцэрце, дае афіцыйнае тэлевізійнае інтэрв'ю, падчас замежных візітаў у адпаведнасці з пратаколам прымаючага боку.

## Знак першага прэзідэнта 
Для першага прэзідэнта Рэспублікі Казахстан Нурсултана Назарбаева быў выраблены індывідуальны нагрудны знак, дызайн якога трохі адрозніваецца ад апісанага вышэй. У дадзеным знаку ў цэнтральным медальёне намаляваная кручаная манаграма **«НН»**.

## Цікавыя факты 
* Знак ордэна «Першы Прэзідэнт Рэспублікі Казахстан Нурсултан Назарбаеў» сваёй формай паўтарае Нагрудны знак прэзідэнта Рэспублікі Казахстан.

Катэгорыя:Казахстан
Дыфракцыйная рашотка

**Дыфракцыйная рашотка** — аптычны прыбор, дзеянне якога заснавана на выкарыстанні з’явы дыфракцыі святла. Уяўляе сабой сукупнасць рэгулярна размешчаных штрыхоў (шчылін, выступаў), нанесеных на некаторую паверхню. Першае апісанне прыбора стварыў Джэймз Грэгары, які выкарыстоўваў птушыныя пер’і ў якасці рашоткі.

## Віды рашотак 
* *Адбівальныя*: штрыхі нанесены на люстраную паверхню, назіранне вядзецца ў адбітым свеце.
* *Празрыстыя*: штрыхі нанесены на празрыстую паверхню ці выразаны ў выглядзе шчылінак на непразрыстым экране, назіранне вядзецца ў праходзячым свеце.

## Характарыстыкі 
Адной з характарыстык дыфракцыйнай рашоткі з’яўляецца вуглавая дысперсія. Няхай максімум якога-небудзь парадку назіраецца пад вуглом φ для даўжыні хвалі λ і пад вуглом φ + Δφ — для даўжыні хвалі λ + Δλ. Вуглавой дысперсіяй рашоткі называюцца адносіны D = Δφ / Δλ. Выраз для D можна атрымаць, калі прадыферэнцыраваць формулу дыфракцыйнай рашоткі:

D=\frac{\Delta\varphi}{\Delta\lambda}=\frac{\kappa}{d\cos\varphi} .

Такім чынам, вуглавая дысперсія павялічваецца з памяншэннем перыяду рашоткі d і ўзрастаннем парадку спектру k.

Другая характарыстыка дыфракцыйнай рашоткі — адрознівальная здольнасць. Яна абумоўлена вуглавой шырынёй галоўнага максімуму і вызначае магчымасць паасобнага назірання 2 блізкіх спектральных ліній. Пры павелічэнні парадку спектру m узрастае:

R = \frac{\lambda}{\partial  \lambda} = mN .

Таксама існуе яшчэ адна характарыстыка дыфракцыйнай рашоткі — дысперсійнай вобласць. Яна вызначае для кожнага парадку спектральны дыяпазон ад перакрыцця спектраў. Дадзены параметр адваротна-прапарцыйны парадку спектру m:

G = \Delta \lambda=\frac{\lambda}{m} .

## Выраб 
Добрыя рашоткі патрабуюць вельмі высокай дакладнасці вырабу. Калі хоць адна шчыліна з мноства будзе нанесена з памылкай, то рашотка будзе бракаванай. Машына для вырабу рашотак трывала і глыбока ўбудоўваецца ў спецыяльны падмурак. Перад пачаткам непасрэднага вырабу рашотак, машына працуе 5-20 гадзін на халастым ходу для стабілізацыі ўсіх сваіх вузлоў. Наразанне рашоткі доўжыцца да 7 сутак, хоць час нанясення рыскі складае 2-3 секунды.

## Прымяненне 
Дыфракцыйную рашотку ўжываюць у спектральных прыборах, таксама ў якасці аптычных датчыкаў лінейных і кутніх перасоўванняў (вымяральныя дыфракцыйныя рашоткі).

## Апісанне з’явы 
Фронт светлавой хвалі разбіваецца штрыхамі рашоткі на асобныя пучкі кагерэнтнага святла. Гэтыя пучкі перажываюць дыфракцыю на штрыхах і інтэрферыруюць адзін з адным. Так як для розных даўжынь хваль максімумы інтэрферэнцыі аказваюцца пад рознымі вугламі (вызначаюцца рознасцю ходу прамянёў, што інтэрферыруюць), то белы свет раскладваецца ў спектр.

   

## Літаратура 
* Эшелетты // Элоквенция — Яя. —  : Советская энциклопедия, 1957. — С. 293. — (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 49). 
* *Тарасов К. И.* Спектральные приборы, 1968. 

Катэгорыя:Аптычныя прыборы
Катэгорыя:Дыфракцыя
Адвечным шляхам

**«Адве́чным шля́хам»** — філасофскае эсэ, напісанае пад псеўданімам Ігнат Абдзіраловіч у 1921 годзе ў Вільні, у якім глыбока раскрыты драматызм гістарычнага лёсу беларусаў, іх неадольнае імкненне захаваць незалежнасць свайго духу.

## З’яўленне і гісторыя друку 
* 1921 — упершыню быў выдадзены ў Вільні невялікім тыражом, каля шасцідзесяці год праляжаў у сховах спецфондаў.
* У 1988 годзе — тэкст быў надрукаваны ў перакладзе на рускую мову ў часопісе «Нёман» і ў газеце «Супольнасць» (№ 4—5, 1988)
* У 1989 годзе — другое выданне ажыццявіла самвыдавецкая «Супольнасць»
* У 1990 годзе — поўны друк тэксту ў зборніку «Вобраз-90»
* У 1993 годзе — ў выдавецтве Акадэміі навук Беларусі «Навука і тэхніка» пабачыла свет чацвёртае выданне
* У 2007 годзе — парахвія святога Кірылы Тураўскага Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы зрабіла пятае выданне ў Львове з захаваннем асаблівасцей арыгіналу
* У 2021 годзе, адмыслова да 100-годдзя выдання, эсэ было перавыдадзенае ў серыі Gradus выдавецтва «Зміцер Колас» з захаваннем асаблівасцей арыгіналу. У кнізе таксама змяшчаюцца ўсе вядомыя на сёння вершы Ігната Канчэўскага.

## Перадумовы ўзнікнення тэксту 
Варта адзначыць і тое, што час змены парадыгмы ў еўрапейскім мысленні на пачатку 20 стагоддзя супаў з палітычнымі і сацыяльнымі пераўтварэннямі ў Беларусі, дзе ў гэты перыяд адбываецца фарміраванне ўласнай ідэнтычнасці, праяўлянае ў культуры Адраджэннем, а ў палітыцы — імкненнем да пабудовы незалежнай дзяржавы.

Дух часу, пазначанага «пераацэнкай каштоўнасцей» (тэрмін Ніцшэ) і адмаўленнем класічных падыходаў у мысленні, не мог не паўплываць на беларускіх філосафаў, у тым ліку і на Ігната Абдзіраловіча.

Гэта часы вялікай інтэлектуальнай і сацыяльнай актыўнасці. На тле палітычных пераваротаў (рэвалюцыі 1905 і 1917 гадоў), Першай сусветнай і грамадзянскіх войнаў на Беларусі ўтвараюцца пэўныя інтэлектуальныя колы, адбываецца развіццё літаратуры, навукі і мастацтва. У 1918 годзе група беларускіх інтэлектуалаў на чале з Антонам Луцкевічам утварае Беларускую Народную Рэспубліку, якая, праўда, прайснавала нядоўга і не была прызнана ні нямецкім, ні расійскім урадамі. Але гэтая падзея паўплывала на далейшае вырашэнне пытання беларускай дзяржаўнасці, і ў 1919 годзе была ўтворана Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка.

## Жанр і структура тэксту 
Тэкст Ігната Абдзіраловіча **«Адвечным шляхам»** ёсць мастацкім подле сваёй формы (метафарычнасць, значная колькасць эмацыйна-афарбаванай лексікі, апавядальная інтанацыя) і філосафічным подле зместу, што дазваляе вызначыць яго, з прыналежнасці да жанру, як філосафічнае эсэ

## Гл. таксама
* Канцэпцыя прамежкавага становішча Беларусі

## Літаратура 
* Новік І. М. Тэмпаральная семантыка ў эсэ І. Абдзіраловіча «Адвечным шляхам» // Философские исследования. Сборник научных трудов. Выпуск 5. — Мн.: Беларуская навука, 2018. — С. 343—357.

## Спасылкі 
* Таццяна Слінка. Праблема беларускай ідэнтычнасці ў тэксце Ігната Абдзіраловіча «Адвечным шляхам»
* Беларуская Інтэрнэт-бібліятэка. Адвечным шляхам

Катэгорыя:Творы 1921 года
Катэгорыя:Эсэ
Катэгорыя:Творы на беларускай мове
Генры Сальт

**Генры Сальт** () — англійскі падарожнік і мастак.

## Біяграфія 
Некалькі разоў наведаў Абісінію, быў генеральным консулам у Каіры. Адкрыў і выдаў знакаміты аксумскі надпіс.

## Працы 
* Account of a voyage to Abessinia (Лонд., 1814),
* Egypt, a descriptive poem (Александрыя, 1824),
* Essay on young's and Champollion's phonetic System ot hieroglyphics (Лондан, 1824).
Біяграфія і карэспандэнцыя Сальта выдадзеныя ў 1854 годзе ў Лондане.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Егіптолагі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Мастакі Вялікабрытаніі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Вялікабрытаніі XIX стагоддзя
Новая плынь

**Новая плынь** () у гісторыі Латвіі ― масавы левы сацыяльна-палітычны рух, які існаваў падчас Першага латышскага нацыянальнага абуджэння (вядучую ролю ў якім адыгрывалі младалатышы пачынаючы з 1850-х і да 1880-х гадоў), найвышэйшым пунктам развіцця якога была Рэвалюцыя 1905 года. Удзельнікаў руху называлі «новаплынцамі» ().

## Гісторыя 
Зараджэнне Новай плыні звычайна датуецца 1886 годам, калі газета руху ''* («Штодзённы лісток») была заснавана Пятэрысам Бісеніксам, які загадваў Рыжскім саюзам працоўных. , які пасля ўзначаліў латвійскіх бальшавікоў, стаў рэдактарам *Dienas Lapa'' у 1888 годзе. З 1891 па 1896 год рэдактарамі газеты былі Бісенекс і Райніс. Райніс, які стаў адным з выдатных латышскіх літаратурных дзеячаў, таксама стаў адным з галоўных новаплынцаў. У 1896-97 гг. газета звяртаецца да сацыялізму (Стучка зноў становіцца рэдактарам у гэты час). Міністэрства ўнутраных спраў у 1897 годзе закрывае газету, пасля чаго тая займае больш памяркоўныя пазіцыі пад рэдакцыяй філосафа і публіцыста Петэрыса Залітэ паміж 1899 і 1903 гадамі. Нягледзячы на сваю ўмеранасць пры Залітэ, газета зноў не праходзіць цэнзуру. Яна адкрываецца паўторна ў 1905 годзе як газета сацыял-дэмакратычнага кшталту да свайго канчатковага закрыцця.

## Ацэнкі 
Гісторык Арведс Швабе апісвае Новую плынь як «першую арганізацыю, звязаную з палітычным абуджэннем латышскага рабочага класа, якая займалася прапагандай сацыялістычных ідэй».

Урбанізацыя прывяла да росту пралетарыяту, які быў добрай глебай для ідэй заходнееўрапейскага сацыялізму, што супала са стратай папулярнасці младалатышоў, чые ідэі былі блізкія да нацыянальнага рамантызму па свайму духу. У гэты час расла адчужанасць паміж буржуа і беднымі, а вядучыя нацыяналісты той эпохі былі арыштаваны і сасланы. У 1893 годзе Райніс кантрабандай прывёз у багажы нямецкую марксісцкую літаратуру ў Латвію: гэта былі працы Карла Маркса, Фрыдрыха Энгельса і . Гэты «багаж з небяспечным зместам», як яго назваў гісторык Улдзіс Германіс, паслужыў семем для стварэння Латвійскай сацыял-дэмакратычнай партыі.

Катэгорыя:Гісторыя Латвіі
Катэгорыя:Левая ідэя
Катэгорыя:Палітыка Латвіі
Куклы

**«Куклы»** — беларускі музычны гурт, утвораны ў сакавіку 1997 года.

## Гісторыя 
Гурт распачаў сваю дзейнасць у 1997 годзе. У 1999 годзе запісваецца першы неафіцыйны дэма-альбом «Пластилин замедленного действия», які нідзе не выдаваўся і распаўсюджваўся сярод сяброў калектыва. У 2002 годзе выдаецца першы афіцыйны альбом «Производство звукового оружия», які ў 2003 годзе перавыдаецца пад назвай «Звуковое оружие». У перавыданні дадаюцца новыя трэкі, жывыя запісы, відэа. У гэты час музыкі даюць шматлікія канцэрты ў Беларусі, Расіі, Польшчы. У 2004 выдаецца максі-сінгл «Sanki Crew» і пачынаецца праца над новым альбомам, які выходзіць у 2005 годзе пад назвай «Дисциплина хаоса». У 2005 годзе Куклы зладзілі ўласны фэст, які называўся «Sankicrew Fest»
* Звуковое оружие (2003)
* Sanki Crew (2004, максі-сінгл)
* Дисциплина хаоса (2005, West Records)
* Кайф (2008, West Records)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Старонка гурта Вконтакте
* Старонка гурта на сайце Last.fm

Катэгорыя:Музычныя калектывы паводле алфавіта
Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1997 годзе
Канстанцін Мікалаевіч Бачароў

**Канстанцін Мікалаевіч Бачароў** (; больш вядомы, як **Mélovin**; нар. , , Украіна) — украінскі спявак, пераможца шостага сезона ўкраінскага вакальнага шоу «X-Фактар», фіналіст Нацыянальнага адбору Украіны на 62-гі песенны конкурс «Еўрабачанне».

## Жыццяпіс 
### Дзяцінства і юнацтва 
Канстанцін нарадзіўся 11 красавіка 1997 года ў Адэсе ў сям’і Мікалая і Валянціны Бачаровых. З самага дзяцінства ён цікавіўся творчасцю, хоць і марыў быць цырульнікам, поварам або настаўнікам. У школе пастаянна рабіў пастаноўкі, арганізоўваў канцэрты, у якіх сам прымаў удзел. Таксама вучыўся ў музычнай школе, якую пасля пакінуў.

### 2015—2016: «Х-фактар» і пачатак кар’еры 
Канстанцін тройчы прымаў удзел у адборах да ўкраінскага вакальнага шоў «Х-фактар», але ні разу не трапляў на тэлевізійныя кастынгі. У шостым сезоне 2015 года ён, нарэшце, прайшоў да этапу праслухоўвання перад суддзямі, дзе пасля выканання песні «Без бою» групы «Акіян Эльзы» атрымаў пуцёўку ў трэніравальны лагер. Канстанцін з’явіўся ў прамых эфірах шоў і дайшоў да суперфіналу, у якім па выніках глядацкага галасавання стаў пераможцам. Падчас удзелу ў «Х-фактар» (шосты сезон) выконваў песні Стаса Шурынса, Тома Оделла, Адэль, Джамалы, Валерыя Меладзэ, Юрка Юрчанка і гуртоў «Акіян Эльзы», «Muse», «Pianoбой», «MBAND», «The Rasmus» і «Скрабін». Пасля перамогі разам з іншымі ўдзельнікамі шоу Канстанцін паехаў у канцэртны тур па Украіне.

### 2017: «Еўрабачанне» 
У канцы 2016 года Канстанцін вырашыў прыняць удзел у нацыянальным адборы на 62-й песенны конкурс «Еўрабачанне». 17 студзеня 2017 года ў спісе паўфіналістаў было абвешчана і яго імя. Згодна з жараб’ёўкай 18 лютага 2017 года спявак выступіў у трэцім паўфінале, выканаў аўтарскую песню «Wonder». Па выніках галасавання гледачоў і журы, Канстанцін трапіў у фінал нацыянальнага адбору, дзе зноў атрымаў максімальны бал ад гледачоў. У выніку заняў трэцяе месца, саступіўшы спявачцы Tayanna і групе «O.Torvald».

## Дыскаграфія 
* Не одинокая (2016)
* На взлёт (2016)
* Wonder (2016)
* Unbroken (2017)
* Hooligan (2017)
* Шлях (2017)
* Світ в полонi (2017)
* Play This Life (2017)
* Face to face (2017)
* Under The Ladder (2018)
* That’s Your Role (2018)
* З тобою, зі мною, і годі (2018)
* Чудова мить (2018)
* Ты (2019)
* Ти (2019)
* Oh, No (2019)
* Expectations (2019)
* Your Entertainment (2019)
* Want You To Stay (2019)

## Музычныя відэа 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Украіны
Элія Казан

**Эліа Казан** (Казанджаглу) (; , , Асманская імперыя — ) — амерыканскі , , , лаўрэат прэміі «Оскар».

## Фільмаграфія 
* 1951 — Трамвай «Жаданне»
* 1954 — У порце

## Зноскі
Rili Dope

**Rili Dope** — рок-гурт з Мінска, Беларусь. Заснаваны ў 2011 годзе.

Музычны стыль групы Rili Dope складваўся пад уплывам такіх груп і музыкаў, як Korn, Limp Bizkit, Linkin Park, Paul Gilbert, Zakk Wylde, Rage Against The Machine.

## Гісторыя 
У 2012 годзе Rili Dope граюць на адкрыцці канцэрта Limp Bizkit у Маскве, а ў 2015 пасля жорсткага конкурснага адбору выступаюць на разагрэве ў Linkin Park у Мінску.

## Дыскаграфія 
* «Boosted Rooster» (2013)
* «I Think Not» (2015, сінгл)
* «A Place for Us» (2017)

## Спасылкі 
* Электронны прэс-кіт 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы паводле алфавіта
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2011 годзе
Дэні Фор

**Дэні Фор** (; нар. , Кілембэ, Уганда) — палітык, прэзідэнт Сейшэльскіх Астравоў з 16 кастрычніка 2016 года па 26 кастрычніка 2020 года. Раней займаў пасаду віцэ-прэзідэнта (у 2010—2016 гадах), член Народнай партыі.

## Біяграфія 
Дэні Фор нарадзіўся ў горадзе Кілембэ ў Заходняй Угандзе ў сям'і грамадзян рэспублікі Сейшэльскія Астравы. Пачатковую і сярэднюю адукацыю атрымаў на радзіме бацькоў, на Сейшэльскіх астравах. Вучыўся ва ўніверсітэце на Кубе, атрымаў навуковую ступень у паліталогіі.

Катэгорыя:Прэзідэнты Сейшэльскіх Астравоў
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Беларуска-азербайджанскія адносіны

**Беларуска-азербайджанскія адносіны** — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Азербайджанам. Дыпламатычныя адносіны паміж дзяржавамі ўстаноўлены 11 чэрвеня 1993 года.

Дыпламатычныя прадстаўніцтвы Рэспублікі Беларусь і Азербайджанскай Рэспублікі на ўзроўні пасольстваў адкрыты адпаведна ў Баку і Мінску ў 2006 годзе. Пасол Рэспублікі Беларусь у Азербайджанскай Рэспубліцы — Андрэй Раўкоў (з 2020 года), пасол Азербайджанскай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь — Л.Гандзілаў (з 2016 года).

Міжурадавая Беларуска-Азербайджанская камісія па гандлёва-эканамічнаму супрацоўніцтву створана ў 2004 годзе. Сустаршыня з беларускага боку — намеснік Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь Уладзімір Сямашка, з азербайджанскага — Першы намеснік Прэм'ер-міністра Азербайджанскай Рэспублікі Я.Эйюбаў. Дзявятае пасяджэнне камісіі адбылося ў сакавіку 2015 года ў г. Мінску.

Працоўную групу Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з парламентам Азербайджана ўзначальвае старшыня Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па нацыянальнай бяспецы В.Міхневіч, працоўную групу Мілі Меджліса Азербайджанскай Рэспублікі па супрацоўніцтве з парламентам Беларусі — старшыня камісіі па эканамічнай палітыцы З.Самедзадэ.

Найбольш значныя міждзяржаўныя дакументы: Дагавор аб дружбе і супрацоўніцтве паміж Рэспублікай Беларусь і Азербайджанскай Рэспублікай (2007 г.), Дагавор паміж Рэспублікай Беларусь і Азербайджанскай Рэспублікай аб сацыяльна-эканамічным супрацоўніцтве да 2025 года (2015).

Пратакол аб супрацоўніцтве паміж Міністэрствам замежных спраў Рэспублікі Беларусь і Міністэрствам замежных спраў Азербайджанскай Рэспублікі падпісаны ў 2004 года. Чарговыя кансультацыі паміж МЗС па двухбаковых адносінах праведзены ў чэрвені 2014 года ў Баку.

Рэспубліка Беларусь з'яўляецца важным гандлёвым партнёрам Азербайджана. Штогадовы гандлёвы абарот дзвюх рэспублік ў 2013–2018 вагаўся у межах 150–350 млн даляраў з дадатным для Беларусі гандлёвым сальда. Аснову беларускага экспарту ў Азербайджан складае прадукцыя машынабудавання, дрэваапрацоўкі, прадукты харчавання, лекі і інш.. Беларусь імпартуе з Азербайджана палімеры этылену, вуглевадароды ацыклічныя, нафтапрадукты, нечасанае баваўнянае валакно, садавіну і агародніну, сокі, пладовыя кансервы, алкагольныя напоі.

Па дадзеных сумеснага журналісцкага расследавання Бюро, Hetq і OCCRP, падчас другой Карабахскай вайны Азербайджан збіваў армянскія беспілотнікі сістэмай СПА «Пячора-2ТМ», набытай у прыватнага беларускага вытворцы зброі «Тэтраэдр».

## Гл. таксама 
* Беларусь і карабахскі канфлікт
* Ваеннае супрацоўніцтва Беларусі і Азербайджана

Азербайджан
Беларусь
Мун Чжэ Ін

**Мун Джэін** (; нар. 24 студзеня 1953, Коджэ), таксама ў СМІ згадваецца як **Мун Чжэ Ін** — 12-ы прэзідэнт Рэспублікі Карэя, юрыст, палітык, дзяржаўны дзеяч. Быў кандыдатам ад Аб’яднанай дэмакратычнай партыі на пасаду прэзідэнта Карэі ў 2012 годзе, былы лідар Сумеснай дэмакратычнай партыі.

## Біяграфія 
Муі Джэін нарадзіўся 24 снежня 1953 года на востраве Каджэда. Яго бацька быў уцекачом з Паўночнай Карэі, якога эвакуявалі з роднага горада Хамхына ў снежні 1950 года ў час Карэйскай вайны пры адступленні войск ААН пад ударамі кітайскай арміі.

Мун Чжэ Ін вучыўся ў сярэдняй школе Кёнам у Пусане, якая лічыцца адной з найболей прэстыжных школ па-за межамі Сеула. Уладкаваўся ва ўніверсітэт Кёнхі, дзе спецыялізаваўся ў галіне права. Быў арыштаваны і выключаны з універсітэта, калі арганізаваў студэнцкі пратэст супраць канстытуцыі Юсін. Пазней быў закліканы ў войска, у складзе паўднёвакарэйскага спецназа ўдзельнічаў у Інцыдэнце 18 жніўня 1976 года. Пасля звальнення з войска здаў дзяржаўны экзамен на права займацца юрыдычнай дзейнасцю і быў прыняты ў інстытут падрыхтоўкі судовых кадраў. Нягледзячы на тое, што Мун Чжэ Ін быў другім па паспяховасці на сваім курсе, ён не атрымаў дазволу працаваць суддзёй з-за ўдзелу ў арганізацыі студэнцкіх пратэстаў, таму абраў прафесію адваката. Зрабіўшыся адвакатам, супрацоўнічаў з будучым прэзідэнтам Рэспублікі Карэя Но Му Хёнам. Яны зрабіліся сябрамі да смерці Но Мухёна ў 2009 годзе. Быў членам арганізацыі «Юрысты за дэмакратычнае грамадства» і старшынёй камісіі па правах чалавека Саюза юрыстаў Пусана. Апублікаваў мемуары «Лёс Мун Чжэ Іна», якія зрабіліся бестсэлерам.

Быў кандыдатам ад апазіцыі ў час прэзідэнцкіх выбараў 2012 года, але, набраўшы 48 % галасоў, саступіў Пак Кых Хэ, дачцэ былога аўтарытарнага прэзідэнта Пак Чон Хі, якая прадстаўляла на выбарах кіруючую картыю Сэнуры.

Датэрміновыя выбары Прэзідэнта Паўднёвай Карэі пасля імпічмента Пак Кын Хе былі прызначаныя на 9 мая 2017 года. Мун Чжэ Ін прыняў у іх удзел у якасці кандыдата ад Дэмакратычнай партыі Табура. Па дадзеных экзітполаў, ён набірае 41,4 % галасоў выбаршчыкаў.

27 красавіка 2018 падчас саміту з кіраўніком Паўночнай Карэі Кім Чэн Ынам (у дэмілітарызаванай зоне Паўднёвай Карэі) быў выказаны намер падпісаць мірную дамову па выніках вайны 1953 года і пазбавіць Карэйскі паўвостраў ад ядзернай зброі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Паўднёвай Карэі
Беларуска-армянскія адносіны

**Беларуска-армянскія адносіны** — адносіны Рэспублікі Беларусь з Арменіяй. Дыпламатычныя адносіны паміж дзяржавамі ўстаноўлены 11 чэрвеня 1993 года. У верасні 2001 года ў г.Ерэване адкрыта Пасольства Рэспублікі Беларусь. Пасольства Рэспублікі Арменія ў Рэспубліцы Беларусь функцыянуе з 1993 года.
    
У 2001 і 2013 гадах адбыліся афіцыйныя візіты Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у Арменію. Афіцыйны візіт у Беларусь Прэзідэнта Рэспублікі Арменія прайшоў у чэрвені 2002 года. У верасні 2013 г. у рамках правядзення пасяджэння Савета калектыўнай бяспекі АДКБ у г.Сочы прайшла двухбаковая сустрэча прэзідэнтаў Беларусі і Арменіі.
    
У 2000 годзе адбыўся абмен візітамі на ўзроўні кіраўнікоў урадаў. У 2005 і 2011 гадах праведзены афіцыйныя візіты Прэм’ер-міністра Рэспублікі Арменія ў Рэспубліку Беларусь. У кастрычніку 2006 года — афіцыйны візіт Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь у Арменію.

У 2008, 2011 і 2014 гадах адбыліся афіцыйныя візіты ў Рэспубліку Беларусь Міністра замежных спраў Рэспублікі Арменія. У 2009 і 2012 гг. — афіцыйныя візіты Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь у Арменію. Двухбаковыя сустрэчы кіраўнікоў дыпламатычных службаў таксама праводзяцца ў рамках міжнародных форумаў (Ерэван, 2013; Люксембург, 2015).

Дагаворна-прававая база ўзаемаадносін налічвае каля 70 міжнародных дагавораў (на міждзяржаўным, міжурадавым і міжведамасным узроўнях).

Гандлёвы абарот паміж Арменіяй і Беларуссю складае каля 50 млн долараў. Беларускі ўрад плануе павялічыць экспарт у Арменію трактароў і ліфтаў, пасажырскай тэхнікі, малочнай прадукцыі. Арменія пастаўляе на беларускі рынак кветкі, спіртныя напоі, лекі.

12 чэрвеня прэм’ер-міністр Арменіі Нікол Пашынян заявіў у парламенце, што Арменія ў нейкі момант выйдзе з АДКБ і назад не вернецца, пакуль прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка выбачыцца перад Арменіяй ці Беларусь выйдзе з арганізацыі. Пашынян таксама заявіў, што ні ён, ні які-небудзь іншы чыноўнік не наведае Беларусь, бо «адзін з кіраўнікоў АДКБ удзельнічаў у падрыхтоўцы» 40-дзённай вайны супраць Арменіі. 13 чэрвеня пасол Арменіі ў Беларусі Размік Хумаран быў выкліканы ў Ерэван для кансультацый. У адказ Мінск для кансультацый адклікаў свайго пасла з Арменіі. У жніўні, пасля чарговага выказвання Лукашэнкі, група армянскіх актывістаў закідала памідорамі і бульбай будынак беларускай амбасады ў Ерэване.

26 снежня 2024 года падчас пасяджэння Вышэйшага Еўразійскага эканамічнага савета паміж Лукашэнка і прэм’ер-міністрам Арменіі Пашынянам адбылася публічная спрэчка, дзе прэм’ер Арменіі пацвердзіў сваю рашучасць не наведваць афіцыйны Мінск.

## Гл. таксама 
* Беларусь і карабахскі канфлікт

Арменія
Беларусь
Беларуска-румынскія адносіны

**Беларуска-румынскія адносіны** — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Румыніяй. 20 снежня 1991 года Румынія прызнала незалежнасць Рэспублікі Беларусь і 14 лютага 1992 года былі ўсталяваныя дыпламатычныя адносіны паміж дзвюма краінамі.
     
У 1992 годзе Румынія адкрыла пасольства ў Мінску. У 1994 годзе Рэспубліка Беларусь адкрыла ў Бухарэсце генеральнае консульства, якое ў 1995 годзе было пераўтворана ў пасольства.

У ліпені 1992 года адбыўся візіт Прэзідэнта Румыніі ў Мінск; у лютым 1993 года — візіт Міністра замежных спраў Румыніі ў Мінск; у маі 1995 года — візіт Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь у Бухарэст.
У верасні 1997 у Вільнюсе, прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка ў рамках міжнароднай канферэнцыі сустрэўся з румынскім калегам; у лістападзе 1999 сустрэча паўтарылася падчас саміта АБСЕ.

У ХХІ ст. ключавым мерапрыемствам на двухбаковым палітычным трэку стаў афіцыйны візіт у Рэспубліку Беларусь Міністра замежных спраў Румыніі Т. Мелешкану (9-10 лістапада 2017 года), падчас якога ён сустрэўся з кіраўніком беларускага МЗС і Прэм’ер-міністрам. У беларускім парламенце маецца рабочая група па супрацоўніцтве з Румыніяй, якую ўзначальвае Петрашова В. В., аналагічная група ёсць і ў Бухарэсце.

Дагаворна-прававая база двухбаковых адносін, сфарміраваная за перыяд з 1991 года, уключае ў сябе 11 міждзяржаўных і міжурадавых дагавораў і пагадненняў, 6 міжведамасных дагавораў і 21 пагадненне і пратакол, падпісаны на іншым узроўні.

У 2014—2018 гадах штогадовы тавараабарот паміж Румыніяй і Беларуссю складаў 100—150 млн даляраў (у 2018—127,4 млн, экспарт — 80, імпарт — астатняе). Асноўныя тавары беларускага экспарту ў Румынію: трактары; фанера клееная; дрот; лесаматэрыялы падоўжна-распілаваныя. Асноўныя тавары імпарту з Румыніі: лекавыя сродкі, расфасаваныя для рознічнага продажу; мэбля; шыны; горны і печы прамысловыя. У Румыніі дзейнічаюць 9 суб’ектаў гаспадарання, якія прадстаўляюць інтарэсы беларускіх прадпрыемстваў, у тым ліку ААТ «МТЗ», ААТ «МАЗ», ААТ «БелАЗ», ААТ «Белкамунмаш», ААТ «Керамін», ААТ «Белшына».

Беларускі бізнесмен Павел Тапузідзіс з’яўляецца ганаровым консулам Румыніі ў Беларусі.

Румынія
Катэгорыя:Знешняя палітыка Румыніі
Беларуска-харвацкія адносіны

**Беларуска-харвацкія адносіны** — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Харватыяй. Дыпламатычныя адносіны паміж дзяржавамі ўсталяваныя 25 верасня 1992 года.

З красавіка 2009 года Пасол Рэспублікі Харватыя ў Расійскай Федэрацыі акрэдытаваны ў Рэспубліцы Беларусь па сумяшчальніцтву. Пасол Рэспублікі Беларусь у Аўстрыйскай Рэспубліцы акрэдытаваны ў Рэспубліцы Харватыя па сумяшчальніцтве з снежня 2011 года.

Палітычны дыялог паміж Беларуссю і Харватыяй ажыццяўляецца ў фармаце сустрэч кіруючых прадстаўнікоў міністэрстваў замежных спраў, а таксама ў рамках рэгулярных кансультацый паміж знешнепалітычнымі ведамствамі дзвюх краін.

У лістападзе 1998 года ў рамках саміту кіраўнікоў урадаў краін—членаў Цэнтральна-Еўрапейскай Ініцыятывы (ЦЕІ) адбылася сустрэча Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь з Прэм'ер-міністрам Харватыі. У чэрвені 2000 года ў рамках міністэрскай канферэнцыі ЦЕІ адбылася сустрэча Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь з Міністрам замежных спраў Рэспублікі Харватыя.

Дагаворна-прававая база двухбаковых адносін знаходзіцца ў стадыі фарміравання. Падпісаныя і ўступілі ў сілу пагадненні аб садзейнічанні ажыццяўленню і ўзаемнай абароне інвестыцый, аб пазбяганні падвойнага падаткаабкладання і папярэджанні ўхілення ад выплаты падаткаў, аб міжнародных аўтамабільных зносінах, аб супрацоўніцтве ў галіне турызму, а таксама аб гандлёва-эканамічным супрацоўніцтве. Шэраг праектаў двухбаковых пагадненняў знаходзіцца ў стадыі ўзгаднення.

У Мінску функцыянуе офіс Ганаровага консула Харватыі ў Беларусі.

15 мая 2014 года ў г.Заграб адбыліся беларуска-харвацкія кансультацыі паміж МЗС па палітычных пытаннях на ўзроўні намеснікаў міністраў. 23 верасня 2014 г. у г. Мінск адбыліся першыя ў гісторыі двухбаковых адносін беларуска-харвацкія кансультацыі па консульскіх пытаннях.

27 сакавіка 2017 года Пасол Беларусі Алена Купчына ўручыла даверчыя граматы Прэзідэнту Харватыі Каліндзе Грабар-Кітаравіч.

У 2017 годзе ў г. Заграб планавалася прасці чарговыя раўнды кансультацый паміж МЗС па консульскіх і палітычных пытаннях адпаведна, а таксама адкрыць Ганаровае консульства Беларусі ў г. Рыека і правесці шэраг двухбаковых дзелавых форумаў.

Харватыя
Катэгорыя:Знешняя палітыка Харватыі
Аяўскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Аяўскі дзяржаўны ўніверсітэт** (), афіцыйна **Аяўскі дзяржаўны навукова-тэхналагічны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Эймс у штаце Аява, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1858 годзе як сельскагаспадарчы каледж і ўзорная ферма. 4 ліпеня 1959 года каледж быў афіцыйна перайменаваны ў дзяржаўны навукова-тэхналагічны ўніверсітэт. Гэта буйнейшы ўніверсітэт штата па колькасці студэнтаў. У ім прапануецца больш за 100 праграм атрымання ступені бакалаўра, 112 праграм атрымання ступені магістра і 83 праграмы атрымання ступені доктара. Ён класіфікуецца як доктарскі ўніверсітэт з вельмі высокай даследчай актыўнасцю. Універсітэт з'яўляецца сядзібай для адной з дзесяці нацыянальных навукова-даследчых лабараторый Міністэрства энергетыкі ЗША, навукова-даследчай лабараторыі біяаднаўляльных крыніц энергіі, інстытута раслінаводства і розных іншых навукова-даследчых інстытутаў.

## Структура 
* Каледж сельскай гаспадаркі і навук пра жыццё
* Каледж ветэрынарнай медыцыны
* Каледж вольных мастацтваў і навук
* Каледж бізнесу
* Каледж навук аб чалавеку
* Каледж дызайну
* Каледж магістратуры

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Аява

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Аявы
Фердынанд I Справядлівы

**Фернанда I Арагонскі** () таксама празваны «Антэкерскім», «Справядлівым» і «Сумленным» (, Медзіна-дэль-Кампа — , Ігуалада) — кароль Арагона, Валенсіі, Маёркі, Сардзініі, Корсікі (намінальна), Сіцыліі, герцаг Афін і Неапатрыі (намінальна), граф Барселоны, Русільёна і Сердані ў 1412—1416 гадах), рэгент Кастыліі ў 1406—1416 гадах з дынастыі Трастамара.

## Біяграфія 
Фернанда быў сынам караля Хуана I Кастыльскага і Элеаноры Арагонскай.

У 1406 годзе, калі сканаў яго старэйшы брат Энрыке III Кастыльскі, Фернанда адмовіўся ад кастыльскай кароны, а замест гэтага стаў разам з удавой Энрыке — Кацярынай Ланкастэрскай — рэгентам пры малалетнім Хуане II. На гэтай пасадзе праявіліся яго адміністрацыйныя здольнасці ва ўнутраных справах.

Падчас вайны з Гранадскім эміратам у 1410 годзе Фернанда захапіў горад Антэкера, па назве якога атрымаў сваю мянушку.

Калі Марцін I Арагонскі — яго дзядзька па маці — памёр, не пакінуўшы законнага спадчынніка, то ў 1412 годзе, паводле Каспскага кампрамісу, Фернанда стаў каралём Арагона. Яго сапернік, Хаймэ II Урхельскі, выступіў супраць гэтага рашэння, і Фернанда далучыў графства Урхель да Арагонскага каралеўства.

Фернанда I увёў для спадчынніка арагонскай кароны тытул «прынц Жыронскі».

Самым прыкметным дасягненнем яго кароткага кіравання стала яго згода ў 1416 годзе на зняцце антыпапы Бенедыкта XIII, што спрыяла завяршэнню Вялікага заходняга расколу, які раздзіраў рымска-каталіцкую царкву на працягу 40 гадоў.

Фернанда I Арагонскі пахаваны ў манастыры Паблет. Ларэнца Вала напісаў афіцыйную біяграфію Фернанда I — «Historiarum Ferdinandi regis Aragonum libri sex» («Пра дзеянні Фердынанда, караля Арагона»).

## Продкі 
## Сям’я і дзеці 
У 1393 годзе Фернанда ажаніўся з Элеанорай д’Альбукерке, і ў іх было сем дзяцей:
* Альфонса (1396—1458), кароль Арагона, Сіцыліі і Неапаля
* Марыя (1396—1445), першая жонка Хуана II Кастыльскага
* Хуан (1398—1479), кароль Арагона і Навары
* Энрыке (1400—1445), герцаг Віленскі, граф Альбукеркскі і Эмпурэйскі і інш., а таксама магістр Ордэна Сант’яга
* Элеанора (1402—1445), жонка Дуарты I
* Санча Арагонскі (1410—1416)

## Славутасці 
Катэгорыя:Каралі арагонскія
Катэгорыя:Каралі сіцылійскія
Катэгорыя:Графы барселонскія
Катэгорыя:Графы ўрхельскія
Катэгорыя:Кіраўнікі Кастыліі
Катэгорыя:Рэгенты
Катэгорыя:Трастамара
Беларуска-перуанскія адносіны

**Беларуска-перуанскія адносіны** — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Рэспублікай Перу. Дыпламатычныя адносіны паміж дзяржавамі ўсталяваныя 19 лютага 1997 года.

У сакавіку 1998 года адкрыта аддзяленне Пасольства Рэспублікі Перу ў Рэспубліцы Беларусь (у 2003 годзе па рашэнні перуанскага боку было зачынена). Пасол Перу ў Расіі акрэдытаваны ў Беларусі па сумяшчальніцтве. У лютым 2009 года ў Мінску адкрыта Ганаровае консульства Перу.

У чэрвені 2014 года Пасол Беларусі ў Аргенціне акрэдытаваны ў Перу па сумяшчальніцтве.

Міждзяржаўныя кантакты ажыццяўляюцца таксама ў рамках работы міжнародных форумаў. Наладжаны абмен пратакольнымі пасланнямі.

У рамках 53-й сесіі ГА ААН у 1998 годзе адбылася сустрэча міністраў замежных спраў дзвюх краін.

У ходзе пасяджэння Каардынацыйнага бюро міністраў замежных спраў краін-членаў РН у 1998 годзе ў Картахене (Калумбія) адбылася сустрэча першага намесніка Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь з намеснікам Міністра замежных спраў Рэспублікі Перу.

У 1999 годзе Перу наведала беларуская дэлегацыя на чале з Першым намеснікам Міністра замежных спраў. У рамках візіту адбыліся сустрэчы з першым Віцэ-прэзідэнтам Перу і Старшынёй камісіі па знешнепалітычных пытаннях Нацыянальнага кангрэса.

У 1999 годзе ў рамках штогадовага пасяджэння саветаў кіраўнікоў Сусветнага банка і МВФ адбылася сустрэча намесніка Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь з Міністрам рыбалоўства Рэспублікі Перу.

У верасні 2005 года ў Нью-Ёрку ў рамках работы 60-й сесіі ГА ААН адбылася двухбаковая сустрэча Міністра замежных спраў Беларусі з Міністрам замежных спраў Перу, падчас якой кіраўнік перуанскага знешнепалітычнага ведамства прапанаваў разгледзець магчымасць правядзення візіту ў Перу Міністра замежных спраў Беларусі.

У верасні 2014 года прайшоў візіт намесніка Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь А. Я. Гур'янава ў Ліму.

Перу
Катэгорыя:Палітыка Перу