open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сарлык (Карагандзінская вобласць)

**Сарлык** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Амангельдзінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 31 км на захад ад раённага цэнтра, сяла Улытау. Код КАТА — 356049100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 774 чалавекі (400 мужчын і 374 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 524 чалавекі (280 мужчын і 244 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Баздак (Карагандзінская вобласць)

**Баздак** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Амангельдзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356049200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 66 чалавек (34 мужчыны і 32 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 64 чалавекі (44 мужчыны і 20 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Карсакпай

**Карсакпай** () — пасёлак у Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Карсакпайской пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 356051100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 2402 чалавекі (1268 мужчын і 1134 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 1668 чалавек (889 мужчын і 779 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Каргасын

**Каргасын** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Каргасынскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 67 км па поўнач ад раённага цэнтра, сяла Улытау. Код КАТА — 356053100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 687 чалавек (345 мужчын і 342 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 514 чалавек (269 мужчын і 245 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Кулжанбай

**Кулжанбай** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каскольскай сельскай акругі. Код КАТА — 356055400.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 144 чалавекі (79 мужчын і 65 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 109 чалавек (68 мужчын і 41 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Айыртау (Карагандзінская вобласць)

**Айыртау** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр сельскай акругі імя Мукана Іманжанава. Код КАТА — 356063100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 84 чалавекі (38 мужчын і 46 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 81 чалавек (52 мужчыны і 29 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Карасу (Асакараўскі раён)

**Карасу** () — сяло ў Асакараўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Раднікоўскай сельскай акругі. Код КАТА — 355673200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 220 чалавек (106 мужчын і 114 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 126 чалавек (74 мужчыны і 52 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Асакараўскага раёна
Талдысай (Улытаўскі раён)

**Талдысай** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі імя Мукана Іманжанава. Код КАТА — 356063300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 116 чалавек (66 мужчын і 50 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 75 чалавек (38 мужчын і 37 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Бетбулак

**Бетбулак** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Алгабаскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 81 км на ўсход ад раённага цэнтра, сяла Улытау. Код КАТА — 356033100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 778 чалавек (408 мужчын і 370 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 565 чалавек (303 мужчыны і 262 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Цэнтральнае (Асакараўскі раён)

**Цэнтральнае** () — сяло ў Асакараўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Піянерскай сельскай акругі. Код КАТА — 355669300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 633 чалавекі (290 мужчын і 343 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 488 чалавек (233 мужчыны і 255 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Асакараўскага раёна
Жыланды (Улытаўскі раён)

**Жыланды** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Сарысускай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 173 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, сяла Улытау. Код КАТА — 356075100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1209 чалавек (621 мужчына і 588 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 972 чалавекі (517 мужчын і 455 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Цюемайнак

**Цюемайнак** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сарысускай сельскай акругі. Код КАТА — 356075500.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 162 чалавекі (98 мужчын і 64 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 127 чалавек (89 мужчын і 38 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Церсакан

**Церсакан** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Церсаканскай сельскай акругі. Код КАТА — 356079100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 635 чалавек (315 мужчын і 320 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 300 чалавек (157 мужчын і 143 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Аксу-Аюлы

**Аксу-Аюлы** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Аксу-Аюлінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356430100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4522 чалавекі (2244 мужчыны і 2278 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 4586 чалавек (2239 мужчын і 2347 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Аксу (Аксу-Аюлінская сельская акруга)

**Аксу** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Аксу-Аюлінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356430200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 248 чалавек (126 мужчын і 122 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 108 чалавек (54 мужчыны і 54 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Актабэ (Шэцкі раён)

**Актабэ** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Аксу-Аюлінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356430300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 226 чалавек (123 мужчыны і 103 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 157 чалавек (80 мужчын і 77 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Падгасп (Карагандзінская вобласць)

**Падгасп** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Агадырскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 356431105.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 271 чалавек (153 мужчыны і 118 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 53 чалавекі (30 мужчын і 23 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Акжал (Карагандзінская вобласць)

**Акжал** () — пасёлак у Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Акжалскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 116 км на поўдзень ад раённага цэнтра, сяла Аксу-Аюлы. Код КАТА — 356435100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 3374 чалавекі (1648 мужчын і 1726 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 3397 чалавек (1674 мужчыны і 1723 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Акжартас (Карагандзінская вобласць)

**Акжартас** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акжалскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 356435200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 595 чалавек (309 мужчын і 286 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 478 чалавек (290 мужчын і 188 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Акчатау

**Акчатау** () — пасёлак у Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Акчатауской пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 356437100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 2565 чалавек (1238 мужчын і 1327 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 1149 чалавек (558 мужчын і 591 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Жарылгап батыр

**Жарылгап батыр** () — аул у Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Акчатаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 356438100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 603 чалавекі (311 мужчын і 292 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражываў 391 чалавек (206 мужчын і 185 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Кызылтау (Акшакінская сельская акруга)

**Кызылтау** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Акшакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356439100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 640 чалавек (335 мужчын і 305 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 454 чалавекі (238 мужчын і 216 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Акбаўыр

**Акбаўыр** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акшакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356439300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 249 чалавек (129 мужчын і 120 жанчын). Паводле даных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 219 чалавек (115 мужчын і 104 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Басага (Басагінская сельская акруга)

**Басага** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Басагінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 113 км на паўднёвы заход ад раённага цэнтра, сяла Аксу-Аюлы. Код КАТА — 356443100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1233 чалавекі (638 мужчын і 595 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 975 чалавек (523 мужчыны і 452 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Бурма (Карагандзінская вобласць)

**Бурма** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Бурмінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 64 км на захад ад раённага цэнтра, сяла Аксу-Аюлы. Код КАТА — 356445100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1241 чалавек (625 мужчын і 616 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1218 чалавек (618 мужчын і 600 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Мыйбулак

**Мыйбулак** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Мыйбулакскай сельскай акругі. Код КАТА — 356065100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 631 чалавек (316 мужчын і 315 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 698 чалавек (391 мужчына і 307 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Жамбыл (Карагандзінская вобласць)

**Жамбыл** () — пасёлак у Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Жамбылскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 243 км на паўднёвы заход ад раённага цэнтра, сяла Аксу-Аюлы. Код КАТА — 356449100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 464 чалавекі (247 мужчын і 217 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражываў 151 чалавек (90 мужчын і 61 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Нура (Шэцкі раён)

**Нура** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Кеншакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356455100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1108 чалавек (541 мужчына і 567 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 859 чалавек (434 мужчыны і 425 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Талды (Шэцкі раён)

**Талды** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Талдзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356459100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1095 чалавек (559 мужчын і 536 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 864 чалавекі (443 мужчыны і 421 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Берэкешы

**Берэкешы** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Талдзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356459200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 129 чалавек (68 мужчын і 61 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 101 чалавек (49 мужчын і 52 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Мухтар (Карагандзінская вобласць)

**Мухтар** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бурмінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356445300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 364 чалавекі (179 мужчын і 185 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 252 чалавекі (138 мужчын і 114 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Жыланды (Шэцкі раён)

**Жыланды** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кокценкольскай сельскай акругі. Код КАТА — 356461300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 133 чалавекі (70 мужчын і 63 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 103 чалавекі (57 мужчын і 46 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Какцінкалі

**Какцінкалі** () — станцыя в Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кокценкольскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 111 км на захад ад раённага цэнтра, сяла Аксу-Аюлы. Код КАТА — 356461400.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 249 чалавек (128 мужчын і 121 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 229 чалавек (126 мужчын і 103 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Ніжнія Кайракты

**Ніжнія Кайракты** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Ніжнекайракцінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356463100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1041 чалавек (515 мужчын і 526 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 787 чалавек (416 мужчын і 371 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Базтумсык

**Базтумсык** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Каракенгірскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 39 км на ўсход ад раённага цэнтра, сяла Улытау. Код КАТА — 356071100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1325 чалавек (675 мужчын і 650 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 962 чалавекі (525 мужчын і 437 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Красная Паляна (Карагандзінская вобласць)

**Красная Паляна** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Краснапалянскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 72 км на паўночны заход ад раённага цэнтра, сяла Аксу-Аюлы. Код КАТА — 356467100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 786 чалавек (405 мужчын і 381 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 622 чалавекі (301 мужчына і 321 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Дэрыпсал

**Дэрыпсал** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Краснапалянскай сельскай акругі. Код КАТА — 356467300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 170 чалавек (89 мужчын і 81 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 88 чалавек (54 мужчыны і 34 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Акенсе (Карагандзінская вобласць)

**Акенсе** () — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Мыйбулакскай сельскай акругі. Код КАТА — 356065200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 341 чалавек (181 мужчына і 160 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 205 чалавек (123 мужчыны і 82 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Улытаўскага раёна
Кызылтау (аульная акруга Карыма Мынбаева)

**Кызылтау** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт аульнай акругі Карыма Мынбаева. Код КАТА — 356469100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 528 чалавек (261 мужчына і 267 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 352 чалавекі (169 мужчын і 183 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Акбулак (Шэцкі раён)

**Акбулак** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Майынтынскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 356471200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 287 чалавек (153 мужчыны і 134 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 49 чалавек (32 мужчыны і 17 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Акіяк

**Акіяк** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Нураталдзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356473200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 95 чалавек (45 мужчын і 50 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 60 чалавек (34 мужчыны і 26 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Артау

**Артау** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Артаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 113 км на паўднёвы заход ад раённага цэнтра, сяла Аксу-Аюлы. Код КАТА — 356475100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 342 чалавекі (185 мужчын і 157 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 312 чалавек (170 мужчын і 142 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Успенскае (Карагандзінская вобласць)

**Успенскае** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Успенскай сельскай акругі. Код КАТА — 356477100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1335 чалавек (700 мужчын і 635 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1016 чалавек (540 мужчын і 476 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Айгыржал (Карагандзінская вобласць)

**Айгыржал** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Успенскай сельскай акругі. Код КАТА — 356477200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 354 чалавекі (188 мужчын і 166 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 191 чалавек (100 мужчын і 91 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Айса (станцыя)

**Айса** () — станцыя в Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Успенскай сельскай акругі. Код КАТА — 356477300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 142 чалавекі (72 мужчыны і 70 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 166 чалавек (82 мужчыны і 84 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Акой (Карагандзінская вобласць)

**Акой** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Акойскай сельскай акругі. Код КАТА — 356479100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 972 чалавекі (520 мужчын і 452 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 715 чалавек (370 мужчын і 345 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Кійкты

**Кійкты** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Кійкцінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356481100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1020 чалавек (509 мужчын і 511 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 951 чалавек (497 мужчын і 454 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Прыішымскае (Карагандзінская вобласць)

**Прыішымскае** () — сяло ў Асакараўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Піянерскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 32 км на ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Асакараўка. Код КАТА — 355669200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 702 чалавекі (330 мужчын і 372 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 536 чалавек (262 мужчыны і 274 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Асакараўскага раёна
Маінты

**Маінты** () — пасёлак у Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Майынтынскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 356471100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 2636 чалавек (1305 мужчын і 1331 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 2235 чалавек (1145 мужчын і 1090 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Кайтас (Карагандзінская вобласць)

**Кайтас** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Тагылінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356483200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 121 чалавек (64 мужчыны і 57 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 89 чалавек (46 мужчын і 43 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Верхнія Кайракты

**Верхнія Кайракты** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Ніжнекайракцінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356463300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 611 чалавек (317 мужчын і 294 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 244 чалавекі (128 мужчын і 116 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Раднікоўскае (Карагандзінская вобласць)

**Раднікоўскае** () — сяло ў Асакараўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Раднікоўскай сельскай акругі. Код КАТА — 355673100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 846 чалавек (412 мужчын і 434 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 768 чалавек (378 мужчын і 390 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Асакараўскага раёна
Кутыбай

**Кутыбай** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Шэцкай сельскай акругі. Код КАТА — 356487300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 221 чалавек (111 мужчын і 110 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 74 чалавекі (38 мужчын і 36 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Кенгірскае

**Кенгірскае** () — сяло ў Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Адміністрацыйны цэнтр Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2441 чалавек (1303 мужчыны і 1138 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 2393 чалавекі (1200 мужчын і 1193 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты гарадской адміністрацыі Жэзказгана
Жумыскер (Карагандзінская вобласць)

**Жумыскер** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Тагылінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356483100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1007 чалавек (506 мужчын і 501 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 788 чалавек (412 мужчын і 376 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Карганбай

**Карганбай** () — аул у Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 180 чалавек (92 мужчыны і 88 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 105 чалавек (54 мужчыны і 51 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты гарадской адміністрацыі Жэзказгана
Унрэк

**Унрэк** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Шэцкай сельскай акругі. Код КАТА — 356487100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 853 чалавекі (421 мужчына і 432 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 541 чалавек (280 мужчын і 261 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Раз’езд 60

**Раз’езд 60** — раз’езд у Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839300.

## Насельніцтва 
Паводле дадзеных 1999 года, у раз’ездзе не было пастаяннага насельніцтва. Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражываў 51 чалавек (22 мужчыны і 29 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты гарадской адміністрацыі Жэзказгана
Рыбапітомнік (Карагандзінская вобласць)

**Рыбапітомнік** () — сяло ў Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839205.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 23 чалавекі (12 мужчын і 11 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 4 чалавекі (3 мужчыны і 1 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты гарадской адміністрацыі Жэзказгана
Раз’езд 366 км

**Раз’езд 366 км** — раз’езд у Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839580.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 46 чалавек (30 мужчын і 16 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражывалі 32 чалавекі (15 мужчын і 17 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты гарадской адміністрацыі Жэзказгана
Церакты (гарадская адміністрацыя Жэзказгана)

**Церакты** () — станцыя в Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839800.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 582 чалавекі (292 мужчыны і 290 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 428 чалавек (221 мужчына і 207 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты гарадской адміністрацыі Жэзказгана
Кашкарбай (Карагандзінская вобласць)

**Кашкарбай** () — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Нураталдзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356473100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 918 чалавек (455 мужчын і 463 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 819 чалавек (410 мужчын і 409 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шэцкага раёна
Гірча кменалістая

**Гірча́ кменалістая** (*Selinum carvifolia*) — від кветкавых травяністых раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая расліна вышынёй 30—100 см. Сцябло баразнаватае, з вузкімі крылатымі рэбрамі, простае або галінастае ў верхняй частцы. Ніжняе і прыкаранёвае лісце шматразова перыста-рассечанае, на доўгіх чарашках. Верхняе лісце больш дробнае, менш рассечанае і амаль сядзячае. Кветкі белыя або чырванаватыя, у складаных парасоніках. Плод — віслаплоднік (пры высыханні распадаецца на дзве палавінкі).

## Арэал і экалогія 
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы і Азіі. Заносны від на тэрыторыі Паўночнай Амерыкі. Расце на ўзлесках, на лугах, берагах вадаёмаў, у хмызняках. Цвіце ў чэрвені—жніўні, насенне выспявае ў верасні.

## Ахоўны статус 
Гірча кменалістая — даволі рэдкі від. Ахоўваецца на тэрыторыі ўсходняй Фенаскандыі, у Расіі (Рэспубліка Карэлія, Рэспубліка Татарстан, Растоўская, Курганская, Цюменская вобласці), на Украіне (Луганская вобласць).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Гирча тминолистная (Selinum carvifolia (L.) L.) // Праект «Архив природы России»  
* *Selinum carvifolia* в Красной книге Ростовской области // ИАС «ООПТ России»  
* Apiaceae Selinum carvifolia (L.) L. // Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH 

Катэгорыя:Парасонавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1762 годзе
1994 год у гісторыі кіно

**1994** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
## Фільмы 
* «*Кароль Леў*» — рэж. Роджэр Алерс, Роб Мінкоф.
* «*Крымінальнае чытво*» — рэж. Квенцін Таранціна (у ролях: Джон Траволта, Сэмюэл Лерой Джэксан, Ума Турман, Брус Уіліс, Цім Рот).
* «Лагер нідзе» — мастацкі ,  Джонатан Прынц (у ролях: Крыстафер Лойд, Джэсіка Альба, Уінстан Чэрчыль)
* «Пастка для зубра. Ягайла» —  «Тэлефільм»,  Віктар Шавялевіч (у ролях: Віктар Тарасаў, Мікалай Кірычэнка)
* «У тумане» — мастацкі,   Сяргей Гавенка (у ролях: Генадзь Гарбук, Аляксандр Кашпераў)
* «*Уцёкі з Шаўшэнка*» — рэж. Фрэнк Дарабонт (у ролях: Цім Робінс, Морган Фрымэн).
* «*Форэст Гамп*» — рэж. Роберт Земекіс (у ролях: Том Хэнкс, Робін Райт, Гэры Сініз, Майкелці Уільямсан, Салі Філд).
* «Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» —  «Беларусьфільм», рэж. Віктар Тураў (у ролях: Уладзімір Гасцюхін, Данатас Банёніс)
*«Эпілог» — мастацкі,  «Беларусьфільм»,  Ігар Дабралюбаў (у ролях: Эдуард Гарачы, Валянцін Белахвосцік, Аляксандра Клімава).
## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
* 11 чэрвеня — Івана Бакера, каталонская актрыса.

## Памерлі 
## Зноскі
## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
1988 год у гісторыі кіно

**1988** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
* 26 лістапада: 1-я цырымонія прысуджэння Еўрапейскай кінапрэміі за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася ў Заходнім Берліне.

## Фільмы 
*«Голы пісталет» — мастацкі,  «Paramount Pictures»,  Дэвід Цукер (у ролях: Леслі Нільсен).
* «Ігла» — мастацкі,  «Казахфільм», рэж. Рашыд Нугманаў (у ролях: Віктар Цой, Пётр Мамонаў)
* «Кароткі фільм пра забойства» — рэж. Кшыштаф Кеслёўскі (у ролях: Міраслаў Бака, Кшыштаф Глобіш, Ян Тэсаж)
* «Кароткі фільм пра каханне» — рэж. Кшыштаф Кеслёўскі (у ролях: Олаф Любашэнка, Гражына Шапалоўска)
*«Цвёрды арэшак» — мастацкі,  «20th Century Studios»,  Джон Макцірнан (у ролях: Брус Уіліс, Алан Рыкман)
* «Мяне завуць Арлекіна» — «Беларусьфільм», рэжысёр Валерый Рыбараў (у ролях: , )
* «Паром» —  «Тэлефільм»,  В. Бокун (у ролях: Юрый Казючыц)

## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
* 6 лістапада — Эма Стоўн, амерыканская актрыса.

## Памерлі 
## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Спіс прэм’ер-міністраў Арменіі

## Спіс прэм’ер-міністраў Арменіі (з 1990 года па цяперашні час) 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Урада Рэспублікі Арменія
* Афіцыйны сайт прэм’ер-міністра Рэспублікі Арменія


Катэгорыя:Спісы:Арменія
Арменія
Бюлах (акруга)

**Бюлах** () — акруга ў кантоне Цюрых. Цэнтр — горад Бюлах.

## Камуны акругі Бюлах
## Зноскі 
Катэгорыя:Акругі кантона Цюрых
Абайскі раён (Карагандзінская вобласць)

**Аба́йскі раён** ()— адміністрацыйная адзінка ў Карагандзінскай вобласці.

Тэрыторыя раёна складае 6,5 тыс.кв. км. Адлегласць да абласнога цэнтра 30 км. Раённы цэнтр — горад Абай.

Па тэрыторыі раёна праходзяць буйныя рэкі: Шэрубай-Нура і Нура. Ёсць два буйныя вадасховішчы: Жартаскае і Шэрубайнурынскае (Тапарскае вадасховішча), дзе размешчана парадку 19 зон адпачынку. Агульны плошчу вадаёмаў — 7237 га.

На тэрыторыі Абайскага раёна жывуць наступныя віды жывёл: воўк, казуля, лісіца, карсак, тхор, заяц, шэрая курапатка; рэдкія і знікаючыя выгляды: архар, стрэпет, лебедзь клікун, кучаравы пелікан.

Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Абая Кунанбаева
Васіль Кірылавіч Захараў

**Васіль Кірылавіч Заха́раў** (;  — ) — вучоны ў галіне лесаводства, доктар сельскагаспадарчых навук (1948), прафесар (1926). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1956).

## Біяграфія 
В. К. Захараў нарадзіўся ў горадзе Ладзейнае Поле Алонецкай губерні Расійскай імперыі (зараз  Расіі). Першапачатковую адукацыю атрымаў у гарадскім вучылішчы. У 1923 годзе скончыў Ленінградскі лясны інстытут (сучасны Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны лесатэхнічны ўніверсітэт), выкладаў у ім на кафедры лесаўпарадкавання і адначасова працаваў ляснічым вучэбна-вопытнага лясніцтва інстытута. У 1926 годзе абраны прафесарам на кафедры лясной таксацыі і лесаўпарадкавання Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі (БСГА) . У 1930 годзе факультэт БСГА быў пераўтвораны ў самастойны Беларускі лесатэхнічны інстытут, загадчыкам кафедры таксацыі і лесаўпарадкавання быў прызначаны В. К. Захараў. У асобныя перыяды ён займаў пасады дэкана факультэта і намесніка дырэктара па навучальнай і навуковай рабоце. З 1950 года В. К. Захараў прымаў удзел у навуковай рабоце Інстытута лесу Акадэміі навук БССР.

## Навуковая дзейнасць 
А. К. Захараву належаць больш за 50. навуковых прац па актуальным пытанням лясной гаспадаркі, таксацыі лесу, уліку і ўдакладненню метадаў уліку лесу на кораню са складаннем шэрагу табліц.

Сярод апублікаванага:
* Методы прмышленнрой сортиментации леса на корне — 2-е изд.— М., Л., 1957.
* Новое в технике лесной таксации — М., 1966.
* Лесная таксация — 2-е изд. — М., 1967.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Гісторыя кафедры лесаўпарадкавання БДТУ   
* Навуковая школа па інфармацыйных сістэмах і тэхналогіях у лесаўпарадкаванні і лясной гаспадарцы БДТУ   
* Василий Кириллович Захаров (к 45-летию научно-педагогической деятельности и 70-летию со дня рождения // Сборник научных работ по лесному хозяйству. Выпуск VI. / Академия наук Белорусской ССР. Институт леса. — Мн.: Издательство Академии наук БССР, 1955. — С. 239—240. 

Катэгорыя:Лесаводы СССР
Катэгорыя:Лесаводы Беларусі
Катэгорыя:Дэканы БДТУ
Клотэн

**Клотэн** () — горад у Швейцарыі, у акрузе Бюлах кантона Цюрых. На тэрыторыі Клотэна размешчаная большая частка аэрапорта Цюрых.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Швейцарыі
Катэгорыя:Камуны кантона Цюрых
Трыумфальная арка (Магілёў)

**Трыумфальная арка** — збудаванне ў Магілёве, размешчанае ў заходняй частцы горада, у жылым раёне Казіміраўка, на разваротным кольцы вуліцы Грунвальдскай і Мінскай шашы.

Аўтар праекта — архітэктар «Магілёўграмадзянпраекта» Віталь Рагаўцоў, заказчык — «Упраўленне капітальным будаўніцтвам г. Магілёва». Узвядзенне аркі было прымеркавана да 750-годдзя Магілёва, якое адзначалася ў 2017 г., і мусіла стаць завяршальным этапам рэканструкцыі Мінскай шашы. Праект планавалася рэалізаваць за кошт ахвяраванняў магілёўцаў, для чаго быў адкрыты рахунак па зборы сродкаў. Будаўніцтва пачалося ў ліпені 2017 г. Але існуючых грошай не хапіла, і будаўніцтва замарозілі. Адкрыццё вырашылі прымеркаваць па часе да V Форума рэгіёнаў Беларусі і Расіі, які быў запланаваны на кастрычнік 2018 года.

Незалежныя эксперты ў галіне архітэктуры раскрытыкавалі праект аркі «ў сілу яго эклектычнасці», актывісты звярталіся да кіраўніцтва горада з прапановай спыніць будаўніцтва «непатрэбнага аб’екта» і марнаванне сродкаў.

Пад канец мая 2018 г. мясцовыя арганізацыі па даручэнні старшыні гарвыканкама Уладзіміра Цумарава атрымалі ад адміністрацыі Кастрычніцкага раёна лісты з просьбай аказаць спонсарскую дапамогу для будаўніцтва аркі.

На арцы з абодвух бакоў змешчаны надпіс «Стваральнікам Магілёва ў гонар 750-годдзя горада», а таксама копіі двух ордэнаў — Айчыннай вайны і Леніна. Падысці да аркі немагчыма, паколькі адсутнічаюць пешаходныя пераходы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Трыумфальныя аркі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Магілёўграмадзянпраект
Катэгорыя:Казіміраўка (жылы раён)
Малдоўскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт

**Малдоўскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт** — вышэйшая навучальная ўстанова Рэспублікі Малдова, акрэдытаваная дзяржавай. Знаходзіцца ў Кішынёве. Уключае 8 факультэтаў. Праводзіцца навучанне па 23 спецыяльнасцях.

Універсітэт заснаваны ў 1933 годзе.

Навуковая бібліятэка ДАУМ мае фонд звыш 750 тысяч кніг.

## Вядомыя выпускнікі 
* Мірча Снегур — малдаўскі палітык, першы прэзідэнт Малдовы (1991—1996).
* Ігар Дадон — малдаўскі палітык, Прэзідэнт Малдовы з 23 снежня 2016 г.
* Уладзімір Віктаравіч Вайцяховіч — кандыдат тэхнічных навук, дацэнт, Заслужаны педагог і грамадзянін Рэспублікі Малдовы.

## Спасылкі 
* http://www.uasm.md

Катэгорыя:Універсітэты Малдовы
Паўль фон Русдарф

**Па́ўль фон Ру́сдарф** () — 29-ы вялікі магістр Тэўтонскага ордэна (1422-1440).

## Крыніцы 
Русдарф Паўль
Аэрапорт Цюрых

**Аэрапорт Цюрых** () — найбуйнейшы міжнародны аэрапорт Швейцарыі, вузлавы аэрапорт авіякампаній Swiss International Air Lines, Edelweiss Air, Germania Flug і Helvetic Airways. Знаходзіцца за 13 км на поўнач ад цэнтра Цюрыха, у асноўным на тэрыторыі камуны Клотэн.

Катэгорыя:Аэрапорты Швейцарыі
Катэгорыя:Цюрых (кантон)
Бюлах

**Бюлах** () — горад у кантоне Цюрых у Швейцарыі, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Упершыню згадваецца ў 811 як *Pulacha*.

Катэгорыя:Гарады Швейцарыі
Катэгорыя:Камуны кантона Цюрых
Дзякла

**Дзякла** — прадуктовая рэнта за зямельны надзел, якая збіралася на карысць землеўладальніка з сялян у Вялікім Княстве Літоўскім. Выплочвалася збожжам: пераважна жытам і аўсом, радзей ячменем і пшаніцай. Да валочнай памеры 1557 г. адзінкай абкладання былі дворышча і служба, пазней — валока (21,36 гектары) і дым. У склад рэнты таксама ўваходзілі хатняя птушка і жывёла, яйкі, мёд, арэхі, грыбы, ягады, сена, лён і пянька. Найчасцей памер збожжавага дзякла, які залежаў ад ураджайнасці, складаў 1—2 бочкі жыта і аўса (глядзіце Літоўскія меры аб'ёму: бочка = 36 вёдраў = 406 літраў). У адной бочцы змяшчалася 18 пудоў (295 кг) жыта, або 10 пудоў (164 кг) аўса, або 15 пудоў (246 кг) ячменя, або 19 пудоў (311 кг) пшаніцы. У 2-ой палове 16 ст. у маёнтку Нябышын (Ашмянскі павет, Віленскае ваяводства; цяпер Вілейскі раён, Мінская вобласць) сяляне здавалі з валокі 2 бочкі жыта, 2 бочкі аўса і 2 бочкі пшаніцы. Сяляне мелі звезці збожжа на поле землеўладальніка, засеяць і забаранаваць яго (не ў залік паншчыны). Інвентар за 1578 г. вёскі Косценева (Слонімскі павет, Наваградскае ваяводства; цяпер Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць) прадпісваў здаваць «аўса бочак 2 альбо грошай 20 за адвозы, сена воз 1 або грошы 5 за адвозы, за гусь, куры, яйцы, грошы 3 і пул, за невады грошы 2». У 1705 г. уласнік маёнтка Газдзеева (Мінскае ваяводства) прапанаваў сялянам плаціць замест 1/2 бочкі жыта — 10 злотых, замест бочкі аўса — 5 злотых, замест воза сена — 3 злотых. У 2-й палове 18 — 1-й палове 19 ст. выцясняецца працоўнай (паншчына) і грашовай (чынш) рэнтай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Права Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Феадальныя павіннасці
Катэгорыя:Гісторыя падаткаабкладання
Васіль Парфіравіч Трунтаеў

**Васі́ль Парфі́равіч Трунта́еў** (, в. Сасноўка  — *невядома*) — савецкі партыйны дзеяч, член Сакратарыята ЦК КП(б)Б.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і слесара, рускі.

Навучаўся ў тэхнічным чыгуначным вучылішчы.

Далейшы лёс невядомы.

Член бюро ЦК КП(б)Б (1924).

## Спасылкі 
* Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 – 1991 

Катэгорыя:Сакратары ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены Часовага Беларускага бюро ЦК РКП(б)
Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расійскай імперыі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расійскай імперыі
Гантман

**Га́нтман** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Веньямін Раманавіч Гантман (1891—1937) — савецкі партыйны дзеяч
* Міхаіл Фёдаравіч Гантман (1922—2010) — мастак кіно, мастак
Асцёр (горад)

**Асцёр** () — горад у Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны, на сутоках рэчак Дзясна і Асцёр. Насельніцтва 6000 чал. (2024).

Знаходзіцца за 43 км ад чыгуначнай станцыі Бобрык на лініі Кіеў — Бахмач. Прыстань.

## Гісторыя 
* 1098: першыя згадкі ў Аповесці мінулых часоў.
* ХII ст.: фартэцыя Пераяслаўскага княства, зваўся *городцом Вострьским*.
* 1240: пацярпеў ад набегу Арды.
* 1356: увайшоў у склад Вялікага Княства Літоўскага.
* 1471: у Кіеўскім ваяводстве.
* пач. ХVI ст.: перайшоў у валоданне віленскага ваяводы А. Гаштольда, які збудаваў у горадзе магутны замак і шэраг храмаў.
* 1569: згодна з умовамі Люблінскай уніі апынуўся ў Каралеўстве Польскім, цэнтр староства.
* 1635: у Чарнігаўскім ваяводстве.
* 1662: атрымаў Магдэбургскае права.
* 1667: згодна з Андросаўскім перамір’ем трапіў пад уладу Маскоўскай дзяржавы.
* 1802: у Чарнігаўскай губерні.
* 1803: цэнтр павета.

## Насельніцтва 
* 1896 — 4752 чал. (2362 мужчын і 2390 жанчын), з іх паводле стану: шляхты 89, ганаровых грамадзян і купцоў 167, духоўнага стану 21, мяшчан 3791, вайсковага стану 428, сялян 219, іншых станаў 37; паводле вызнання: праваслаўных 3580, раскольнікаў 62, каталікоў 25, пратэстантаў 14, іўдзеяў 1013, магаметан 18, іншых вызнанняў 40.
* 2009 — 6524 чал.

## Памятныя мясціны 
* Гарадзішча.
* Васкрасенская царква (1845—1857).
* Юр’ева бажніца (ХІ ст.).
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Анатоль Мікалаевіч Рэзнік, беларускі гісторык
## Крыніцы 
## Літаратура 
*  S. 667—674
* 

Катэгорыя:Гарады Чарнігаўскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Казэлэцкага раёна
Барыс Іванавіч Стасевіч

**Бары́с Іва́навіч Стасе́віч** (, г. Брэст-Літоўск Гродзенскай губерні — ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, член Сакратарыята ЦК КП(б)Б.

## Біяграфія 
Вучыўся ў духоўнай семінары. З 1914 года у Расійскай арміі. З 1918 года ў Чырвонай Арміі. Удзельнік Грамадзянскай вайны. З 1920 года намеснік начальніка аддзела губхарчкама, намеснік Народнага камісара ўнутраных сіпаў БССР у Мінску. Са снежня 1922 года сакратар Мінскага павятовага камітэта КП(б)Б, загадчык аддзела Слуцкага акруговага камітэта КП(б)Б.
З жніўня 1924 да верасня 1928 года быў адказным сакратаром Аршанскага акруговага камітэта КП(б) Беларусі.

11 верасня 1928 года на пленуме Кампартыі Беларусі быў абраны членам Сакратарыята ЦК КП(б)Б і адначасова на яго былі ўскладзены абавязкі загадчыка Агітацыйна-прапагандысцкім аддзелам ЦК КП(б)Б. Быў вызвалены ад сваіх абавязкаў пленумам 8 верасня 1929 года.

На дзень свайго арышту 21 ліпеня 1937 года працаваў загадчыкам Аддзела культуры прафсаюза рабочых чыгункі імя Ф. Э. Дзяржынскага. Быў абвінавачаны ў стварэнні шпіёнскай-дыверсійнай сеткі ў Беларусі з мэтай паслаблення абараназдольнасці БССР і расстраляны ў той жа дзень.

Рэабілітаваны 26 верасня 1957 года.

Член бюро ЦК КП(б)Б (1928—1929).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Стасевіч Барыс Іванавіч // Брэсцкая цэнтральная гарадская бібліятэка імя А. С. Пушкіна
* Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Сакратары ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены бюро ЦК КПБ
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Во Нгуен Зіяп

**Во Нгуен Зіяп** (в’етн. *Võ Nguyên Giáp*; 25 жніўня 1911 — 4 кастрычніка 2013) — в’етнамскі ваенны і палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 11 жніўня 1911 года ў правінцыі Куан Бінь.

У 1924 годзе паступіў у прэстыжную Нацыянальную акадэмію ў Хюэ. Праз два гады быў выключаны за стварэнне студэнцкай арганізацыі, правёў тры месяцы ў турме за кіраўніцтва дэманстрацыямі. У 1930 годзе быў заключаны ў турму на два гады за прыналежнасць да Камуністычнай партыі Індакітая (КПІ). Выйшаўшы з турмы, паступіў у ліцэй Альбер-Сара ў Ханоі, скончыў яго з дыпломам па праве і палітычнай эканоміі. Быў прафесарам гісторыі ў ліцэі Тан Лон. У 1930-х гадах апублікаваў мноства артыкулаў па сацыяльна-эканамічнаму становішчу ў В’етнаме і міжнародных справах у такіх газетах, як «Голас народа», «Навіны і інфармацыя», «Праца», «Народ» і «Мы». У суаўтарстве з іншым членам кампартыі напісаў кнігу «Сялянскае пытанне».

У 1940 годзе Зіяп сустрэўся з Ха Шы Мінам і неўзабаве стаў адным з яго бліжэйшых паплечнікаў. У 1944 годзе арганізаваў Узброеную прапагандысцкую брыгаду, папярэдніцу В’етнамскай вызваленчай арміі, якая адыграла ключавую ролю ў захопе дзяржаўнай улады падчас жнівеньскай рэвалюцыі 1945. У тым жа годзе стаў адным з чатырох членаў Пастаяннага сакратарыята Цэнтральнага Камітэта партыі, папярэднікі Палітбюро.

Падчас Першай Індакітайскай вайны з’яўляўся галоўнакамандуючым в’етнамскай арміі. Нанёс сур’ёзнае паражэнне французскім сілам у бітве пры Д’енб’енфу.

Падчас вайны ў В’етнаме (1959—1975) кіраваў усімі буйнымі наступальнымі аперацыямі паўночнав’етнамскай арміі. Зіяп арганізаваў Тэцкае (1968), Велікаднёвае (1972) і Вясновае (1975) наступленні.

У 1978 годзе Зіяп выступіў супраць увядзення войскаў у Камбоджу. У сакавіку 1982 годзе быў выведзены са складу Палітбюро, аднак захаваў за сабой пасаду намесніка старшыні савета міністраў па пытаннях навукова-тэхнічнага развіцця. У ліпені 1991 годзе Зіяп быў выведзены са складу Цэнтральнага Камітэта партыі.

Во Нгуен Зіяп памёр 4 кастрычніка 2013 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Во Нгуен Зіяп (палітычная і ваенная дзейнасць) 
* Кароткая біяграфія 
* Н. Ігнацьеў Спадчына генерала Зіяпа 

Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Палітыкі В’етнама
Катэгорыя:Стагадовыя доўгажыхары
Катэгорыя:Генералы В’етнамскай народнай арміі
Катэгорыя:Міністры абароны В’етнама
Ісаак Майсеевіч Разет

**Ісаак Майсеевіч Разет** (псеўданім — *А. І. Розаў*; , , Віцебская вобласць — ) — псіхолаг і педагог.

У 1946 годзе паступіў у Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (тады яшчэ імя У. І. Леніна) на аддзяленне логікі, псіхалогіі і рускай мовы. Пасля заканчэння ўніверсітэта працаваў выкладчыкам логікі і псіхалогіі, затым рускай мовы і літаратуры. У 1964 годзе І. М. Разет перайшоў на працу ў НДІ педагогікі Міністэрства асветы БССР.

Займаўся вывучэннем праблем фантазіі, творчасці, памяці, эрганомікі і сацыяльнага ўзаемадзеяння.

## Работы 
Цягам жыцця І. М. Разета было апублікавана 110 ягоных работ. З трох яго кніг — «Псіхалогія фантазіі», «Што трэба ведаць пра памяць» і «Што такое эўрыстыка» — дзве першыя некалькі разоў перавыдаваліся.

## Спасылкі 
* Шарко А. І. Феномен Розета

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Псіхолагі Беларусі
Віргіліюс Нарэйка

**Віргіліюс-Кястуціс Леона Нарэйка** (; 22 верасня 1935, Шаўлі—3 сакавіка 2018, Вільнюс) — літоўскі оперны спявак (тэнар), педагог. Прафесар. Народны артыст СССР (1970).

## Біяграфія 
Пачаў выступаць у 19-гадовым узросце. У 1958 годзе скончыў кансерваторыю ў Вільнюсе. Ад 1957 года яшчэ не скончыўшы кансерваторыю стаў салістам Літоўскага тэатра оперы і балета (Вільнюс).. Працаваў прафесарам кафедры сольных спеваў Літоўскай акадэміі музыкі.

## Узнагароды і званні 
* Народны артыст СССР (1970)
* Афіцэр ордэна Вялікага князя Літоўскага Гедыміна (1995)
* Рыцар 1 класу ордэна Палярнай зоркі (Швецыя, 1995)
* Кавалер Вялікага крыжа ордэна «За заслугі перад Літвой» (2003)
* Ордэн Белай Зоркі 2 класу (Эстонія, 2004)
* Медаль Пушкіна (2015)

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі
Катэгорыя:Узнагароджаныя ўзнагародамі Літвы
Катэгорыя:Тэнары
Капуас

**Ка́пуас** () — рака ў Інданезіі, у заходняй частцы вострава Калімантан. Самая вялікая рака Інданезіі.

Даўжыня ракі 1143 (1040) км. Плошча вадазбору 97 000 км². Сярэдні расход вады больш за 5000 м³/с. Выток ракі знаходзіцца ў цэнтральнай частцы вострава Калімантан. Спачатку рака працякае ў гарыстай мясцовасці, потым пераважна па забалочанай раўніне. Упадае ў Паўднёва-Кітайскае мора ў раёне горада і порта Пантыянак, утвараючы дэльту. Рака суднаходная на адлегласці 900 км ад вусця.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Borneo, Indonesia, West Kalimantan, a small creek of Kapuas River // Biotope-aquarium.info
* Kapuas River // Encyclopaedia Britannica
* Водные ресурсы Индонезии // Best-Country.org

Катэгорыя:Рэкі Інданезіі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Ціхі акіян
Катэгорыя:Калімантан