open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Арнашт Барт

**Арнашт Барт**, псеўданім — **Брэзічанскі** (, 29 жніўня 1870, вёска Летонь, камуна Кубшыцы, Саксонія, Германія — 15 лютага 1956, вёска Брызінг, Саксонія, Германія) — лужыцкі палітык і грамадскі дзеяч. Адзін з заснавальнікаў лужыцкага культурна-грамадскага таварыства «Домавіна» і яе першы старшыня (1912-1927).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 29 жніўня 1870 года ў сербскай сялянскай сям'і ў лужыцкай вёсцы Летань, камуна Кубшуц. З 1885 па 1888 год навучаўся ў рамесным вучылішчы ў Баўтцэне. Затым здзейсніў падарожжа па Еўропе, сярод іншага наведаў Францыю, Расію і Аўстра-Венгрыю. У 1890 годзе вярнуўся на радзіму і ў гэтым жа годзе ўступіў у лужыцкую асветніцкую арганізацыю «Маціца сербская». Удзельнічаў у культурных і сацыяльных мерапрыемствах сярод сербскага сялянства. У гэты ж час прымаў удзел у палітычнай дзейнасці, падтрымліваючы погляды саксонскіх кансерватараў.

У 1912 годзе быў адным з заснавальнікаў лужыцкай грамадскай арганізацыі «Домавіна». Падчас лістападаўскай рэвалюцыі ў Саксоніі 1918 года стаў заснавальнікам Нацыянальнага сербалужыцкага камітэта. Спасылаючыся на праект мірнага праекта «Чатырнаццаць пунктаў» амерыканскага прэзідэнта Вудра Вільсана, заклікаў надаць лужычанам больш правоў на нацыянальнае самавызначэнне і палітычную аўтаномію. Заклікаў стварыць лужыцкую аўтаномію ў рамках Германскай імперыі або ў створанай Чэхаславацкай Рэспублікі. У снежні 1918 года вёў перамовы з чэхаславацкім урадам аб падтрымцы лужыцкіх інтарэсаў. У сваёй палітычнай барацьбе за лужыцкую аўтаномнасць яму ўдалося прыцягнуць на свой бок некалькіх членаў Нацыянальнага сербскага камітэта. Разам з Янам Брылем выступаў на мірнай канферэнцыі ў Версалі, дзе заклікаў даць незалежнасць Лужыцы.

У студзені 1919 года адправіўся праз Прагу на Парыжскую мірную канферэнцыю. У Празе спрабаваў увайсці ў склад чэхаславацкай дэлегацыі, аднак яму гэта не ўдалося ажыццявіць, пасля чаго ў красавіку 1920 года вярнуўся ў Германію, дзе ён быў арыштаваны за сваю дзейнасць і асуджаны Вярхоўным судом у Лейпцыгу на тры гады пазбаўлення волі. Пасля свайго вызвалення ўдзельнічаў у дзейнасці Народнай лужыцкай партыі.

У 1933 годзе пасля прыходу да ўлады нацыстаў быў арыштаваны і асуджаны на кароткі час. У 1935 годзе быў высланы з Верхняй Лужыцы. З 1944 года па 1945 год знаходзіўся ў зняволенні.

Пасля Другой сусветнай вайны прымаў ва ўдзеле ў аднаўленні лужыцкіх арганізацый. Прытрымліваючыся кансерватыўных поглядаў, удзельнічаў у палітычнай дзейнасці сярод лужычанаў.

У пасляваенныя гады пражываў у вёсцы Брэзінка, ад якой узяў сабе псеўданім «Брэзічанскі». Памёр 15 лютага 1956 года ў вёсцы Брэзінка.

## Літаратура 
* Хартмут Zwahr: Arnost Bart-Brězynčanski. Z dokumentaciju wo cesćenju. 2. Aufl. Bautzen 1981.
* Edmund Pech: Ernst Bart (1870-1956), Sächsische Biografie. Herausgegeben vom Institut für Sächsische Geschichte und Volkskunde, bearb. von Martina Schattkowsky.
* Хартмут Zwahr: Bart, Arnošt. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, s. 37ff.

Катэгорыя:Постаці лужыцкай палітыкі
Катэгорыя:Члены Маціцы серба-лужыцкай
Катэгорыя:Старшыні Домавіны
Панчошка

**Панчошка** — шматзначны тэрмін

* народная назва віду 
* народная назва віду
Заячы баравік

**Заячы баравік**

* народная назва віду 
* народная назва віду
Махавік (значэнні)

**Махавік**

* Махавік — махавае кола

## Грыбы 
*  — род грыбоў
* народная назва віду
Нацыянальны ўніверсітэт «Палтаўская палітэхніка імя Юрыя Кандрацюка»

**Нацыянальны ўніверсітэт «Палтаўская палітэхніка імя Юрыя Кандрацюка»** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова тэхнічнага профілю са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Палтаве.

## Агульная характарыстыка 
Больш за 10 тысяч студэнтаў вучацца на 42 спецыяльнасцях 5 інстытутаў і факультэтаў універсітэта. Адукацыйны працэс ажыццяўляюць больш за 500 выкладчыкаў, з якіх 12 акадэмікаў, 9 членаў Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, 32 доктара навук, 36 прафесары, амаль 400 кандыдатаў навук, дацэнтаў, 16 лаўрэатаў Дзяржаўнай прэміі Украіны ў галіне навукі і тэхнікі.

Універсітэт мае сучасную матэрыяльна-тэхнічную базу: 9 навучальных карпусоў з агульнай плошчай 87 000 м2, бібліятэка налічвае прыкладна 500 тысяч адзінак літаратуры, 5 чытальных залаў з 400 месцамі, 55 навучальных лабараторый і 10 навукова-даследчых лабараторый, 26 камп'ютарных класаў і інш.

Універсітэцкі кампус уключае 5 інтэрнатаў для 2500 студэнтаў. Таксама маецца санаторый-прафілакторый для студэнтаў і выкладчыкаў на 100 месцаў, сталовая, 9 спартыўных залаў і стадыёнаў, 2 новыя палі са штучным пакрыццём. Універсітэт мае вучэбна-аздараўленчы комплекс на беразе ракі Ворскла.

## Структура 
* Інстытут фінансаў, эканомікі і менеджмента
* Інстытут інфармацыйных тэхналогій і механатронікі
* Інстытут нафты і газу
* Інстытут архітэктуры і будаўніцтва
* Гуманітарны факультэт
* Міргарадскі мастацка-прамысловы каледж
* Палтаўскі каледж нафты і газу

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка (укр., англ.) 

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Палтава
Катэгорыя:1930 год ва Украіне
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Украіны
Палтаўскі нацыянальны педагагічны ўніверсітэт імя Уладзіміра Караленкі

**Палтаўскі нацыянальны педагагічны ўніверсітэт імя Уладзіміра Караленкі** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова педагагічнага профілю са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Палтаве. Названы ў гонар Уладзіміра Караленкі, рускага пісьменніка украінска-польскага паходжання.

## Агульная характарыстыка 
Ва ўніверсітэце працуюць 463 выкладчыкі, сярод якіх 34 дактары навук, прафесараў і каля 200 кандыдатаў навук, дацэнтаў. Студэнты навучаюцца па сістэме бакалаўр-магістр. Сёння ўніверсітэт размяшчаецца ў чатырох навучальных карпусах, мае чатыры інтэрнаты на 1300 месцаў, спартыўны комплекс. Пры ўстанове дзейнічаюць уласны батанічны сад, вытворчыя майстэрні, санаторый-прафілакторый, у якім адначасова аздараўляюцца да 50 студэнтаў. Бібліятэка ўніверсітэта налічвае звыш 540 тысяч тамоў і з’яўляецца буйнейшым кнігасховішчам у Палтаўскай вобласці. Ва ўніверсітэце функцыянуюць музеі гісторыі ўніверсітэта, геалагічны музей імя У. Вярнадскага, музей эвалюцыі прыроды, археалагічны музей, музей украінскага рушнікарства, музей народнай артысткі Украіны Раісы Кірычэнка, а таксама мемарыяльныя аўдыторыі У. Караленкі, А. Макаранкі, В. Сухамлінскага, Н. Астраградскага, Ю. Кандрацюка і інш.

## Факультэты 
* Гісторыі і геаграфіі
* Прыродазнаўства
* Псіхолага-педагагічны
* Тэхналогій і дызайну
* Фізіка-матэматычны
* Фізічнага выхавання
* Філалогіі і журналістыкі

## Рэктары 
* 2009—2021 — Мікалай Іванавіч Сцепаненка
* 2021 — Марына Віктараўна Грынёва

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Вышэйшыя педагагічныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Палтава
Катэгорыя:1914 год ва Украіне
Баляславец (значэнні)

**Баляславец**:
* Баляславец 
* Баляславец (гміна, Лодзьскае ваяводства)
* Баляславец (гміна, Ніжнесілезскае ваяводства)
Баляславец

**Баляславец** () — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Балеславецкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Баляславец.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы
Хрушч

**Хрушч**

* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* «Хрушч» — карная аперацыя падчас Вялікай Айчыннай вайны супраць савецкіх партызан і мясцовага насельніцтва ў 1942 годзе
* «Хрушч» — карная аперацыя падчас Вялікай Айчыннай вайны супраць савецкіх партызан і мясцовага насельніцтва ў 1943 годзе
Рамадан (Палтаўская вобласць)

**Рамадан** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Міргарадскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Вузлавая чыгуначная станцыя на лініях Кіеў — Палтава і Крэменчуг — Бахмач. Заснаваны ў 1880-я гг. падчас будаўніцтва чыгункі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Lego City Undercover

**Lego City Undercover** — відэагульня ў жанры action-adventure, распрацаваная «TT Fusion» для «Wii U». Гульня была выпушчана 18 сакавіка 2013 года ў Паўночнай Амерыцы, у Еўропе і Аўстраліі 28 сакавіка 2013 года і ў Японіі — 25 ліпеня 2013 года. Прэквел, «Lego City Undercover: The Chase Begins» быў распрацаваны для «Nintendo 3DS». У адрозненне ад папярэдніх назваў «Lego», распрацаваных «Traveller’s Tales», якія былі заснаваныя на розных ліцэнзіях, гульня заснавана на брэндзе «Lego City» і з’яўляецца першай гульнёй «Lego», якая выйдзе ў «Nintendo». Гэта была і першая гульня «Lego», якая ўпершыню выйшла на «Wii U» і «Nintendo Switch».

4 красавіка 2017 года была выпушчана перабудаваная версія гульні для «Microsoft Windows», «Nintendo Switch», «PlayStation 4» і «Xbox One».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гульні для Windows
Катэгорыя:Гульні Nintendo
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 2013 года
Катэгорыя:Lego
Казэльшчына

**Казэльшчына** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Казэльшчынскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны за 77 км ад Палтавы. Чыгуначная станцыя. Мястэчка заснавана ў пачатку XVIII ст. казакам П. С. Казельскім () — адкуль i паходзіць назва паселішча.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Курачка

**Курачка** — шматзначны тэрмін

## Таксон 
* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў 

## Прозвішча 
* Венядзікт Пятровіч Курачка (1925—1983) — беларускі савецкі геолаг.
Катэльва

**Катэльва** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Катэлеўскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Раённы цэнтр. Паселішча ўзнікла вакол Катэлеўскай крэпасці, пабудаванай у пачатку XVII ст. для абароны ўсходніх межаў Рэчы Паспалітай ад нападаў маскавітаў. У другой палове XVIII ст. Катэльва ператварылася ў адзін з цэнтраў чумацкага промыслу на левабярэжжы Дняпра.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Камышня

**Камышня** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Мыргарадскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Кансервавы завод, школа, дом культуры, раённая бальніца, бібліятэка, пошта і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Машыўка

**Машыўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Машыўскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны за 30 км ад Палтавы. У мястэчку размешчаны прыпыначны пункт «Тагамлык» на чыгуначнай лініі Палтава — Краснаград.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Оржыця

**Оржыця** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Оржыцкім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Раённы цэнтр.

Да паўстання Хмяльніцкага гэтыя землі з’яўляліся ўладаннямі князёў Вішнявецкіх. Потым — гэта соценнае мястэчка Крапівенскага палка Войска Запарожскага, пазней — Лубенскага палка. У 1781-96 гг. Оржыця ў складзе Харольскага павета Кіеўскага намесніцтва, у 1796—1802 гг. — Маларасійскай губерні. Ад 1802 г. Оржыця — у Лубенскім павеце Палтаўскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Наваоржыцкэ

**Наваоржыцкэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Оржыцкім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Паселішча ўзнікла падчас будаўніцтва цукровага заводу ў сярэдзіне 1970-х гг. У пасёлку ёсць дзесяць 60-кватэрных будынкаў, інтэрнат, школа, гатэль, бібліятэка, пошта, чырульня, гандлёвы комплекс, дашкольная навучальная ўстанова, фельдшэрска-акушэрскі пункт і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Ніда (рака)

**Ніда** () — рака на поўдні Польшчы, левы прыток Віслы. На беразе ракі размешчаны ландшафтны парк, які займае плошчу 231,64 км² і ўключае ў сябе 9 запаведнікаў. Даўжыня ракі складае 151 км, плошча басейна — 3865 км². Тыповая нізінная рака з вельмі нізкім падзеннем. У самым вузкім месцы рэчышча ракі мае шырыню 6 м. У самым шырокім месцы пад пасёлкам Маткавіцы шырыня — 79 м. Глыбіня ракі вагаецца ў межах ад 0,4 да 2,6 м. Тэмпература вады летам дасягае + 27 °C.

Катэгорыя:Прытокі Віслы
Катэгорыя:Рэкі Свентакшыскага ваяводства
Цяшанаў

**Цяшанаў** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Любачоўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Цяшанаў. Займае плошчу 15,09 км². Насельніцтва — 1902 чалавека (на 2006 год).

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1590 годзе
Любачаў

**Любачаў** () — горад у паўднёва-ўсходняй Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Любачоўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Любачаў. Размешчаны на Тарнагрудскім плато, у вусці прытоку Любачаўкі, Салотвы, непадалёку ад мяжы Польшчы з Украінай, за 50 км на паўночны ўсход ад Пшэмысля.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Роберт Каржанёўскі — польскі лёгкаатлет, алімпійскі чэмпіён
Чхоў

**Чхоў** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Бжэскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Бжэска. Займае плошчу 14,08 км². Насельніцтва — 2205 чалавек (на 2004 год).
Олькуш

**Олькуш** () — горад на поўдні Польшчы ў гістарычнай вобласці Малая Польшча. Адміністрацыйны цэнтр Алькушскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Олькуш. Займае плошчу 25,63 км². Насельніцтва — 34 000 чалавек (на 2018 год).

## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі
Ніда (значэнні)

**Ніда**:
* Ніда — пасёлак на Куршскай касе ў Літве.
* Ніда — горад у Германіі, у зямлі Гесэн.
* Ніда — рака ў Польшчы.
Пол Блэктарн

**Пол Блэктарн** (; нар. , Велінгтан, Шропшыр) — англійскі .

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Шропшыры, у Англіі, аднак вялікую частку дзяцінства правёў на брытанскіх ваенных базах у Англіі і Германіі. Блэктарн прабіўся ў акцёры, здымаючыся ў рэкламе. Прарывам для яго стала рэклама для кампаніі Virgin Atlantic.

Першай паспяховай роляй на кінаэкранах для Блэктарна была роля капітана Эндру Расэла ў намінаваным на «Оскар» індыйскім фільме «Лагаан: Аднойчы ў Індыі». Ён правёў шэсць месяцаў, вывучаючы хіндзі для ролі.

Здымаўся ў Mindcrime, а таксама ў фільме «Four Corners of Suburbia». Пол здымаўся і ў іншых незалежных карцінах — ён сыграў Брэта Істана ў «This is Not an Exit», таксама здымаўся ў адной з галоўных роляў у брытанскім фільме «The Truth Game». Зняўся ў галоўнай ролі фільма «Дэйзі Уінтэрс» (2017).

Катэгорыя:Фатографы Вялікабрытаніі
Мехаў

**Мехаў**:
* Уладзімір Мехаў — беларускі журналіст, празаік, сцэнарыст
* Мехаў (гміна)
* Мехаў (горад)
* Мехаў (камуна)
Скараходавэ

**Скараходавэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чутаўскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя на лініі Палтава - Люботын. Узнік у 1936 г. вакол цукровага завода імя Арцёма. Да 2016 г. меў назву Артэміўка, якая была зменена ў адпаведнасці з законам Украіны аб дэкамунізацыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Валеры Крус

**Валеры Крус** (, нар. ) — амерыканская тэлевізійная . Крус знялася на рэгулярнай аснове ў першым сезоне серыяла FX «Часткі цела» у 2003 годзе. Таксама знялася ў серыялах «Дасье Дрэздэна» (Syfy, 2007-08) і «Без каардынатаў» (ABC, 2011).

Крус мела другарадныя ролі ў «Тайны Палм-Спрынгс», «Дэкстэр», «Сапраўдная кроў», «Людзі Альфа», «Радзіма» і «Паслядоўнікі». Акрамя таго, Крус з’явілася ў такіх шоў як «Анатомія жарсці», «Закон і парадак: Спецыяльны корпус», «Думаць як злачынец» і «Скандал».

## Узнагароды 
* 2008 — Намінацыя на прэмію «ALMA Awards» у катэгорыі «Найлепшая актрыса ў драматычным серыяле» («Дасье Дрэздэна» на канале SciFi).
* 2009 — Намінацыя на прэмію Гільдыі акцёраў у катэгорыі «Найлепшы акцёрскі склад у драматычным серыяле» («Дэкстэр»).

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
*
Сэмэніўка (Палтаўская вобласць)

**Сэмэніўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Сэмэніўскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Раённы цэнтр. У пасёлку размешчана чыгуначная станцыя «Вэсэлы Падзіл» на лініі Крэменчуг — Ромны.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Пятровіч Назаранка (нар. 1927) — беларускі жывапісец.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Крус

**Крус** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валеры Крус — амерыканская актрыса
* Даўтцэн Крус — нідэрландская фотамадэль
* Пенелопа Крус — іспанская актрыса
Мірск

**Мірск** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Львавэцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Мірск. Займае плошчу 14,65 км². Насельніцтва — 4200 чалавек (на 2004 год).
Уладзімір Пятровіч Самовіч

**Уладзімір Пятровіч Самовіч** (,  — , ) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Ганаровы грамадзянін горада Брэста (1998).

## Біяграфія 
У 1948 годзе паступіў у Брэсцкі педагагічны інстытут. Пасля заканчэння інстытута працаваў першым сакратаром Камянецкага, пазней Івацэвіцкага райкамаў камсамола, з 1952 годзе — сакратар, другі сакратар Брэсцкага абласнога камітэта ЛКСМБ. З 1958 года на партыйнай рабоце. Першы сакратар Брэсцкага гарадскога камітэта КПБ (1971—1985), загадчык аддзела Брэсцкага абкама партыі. Кандыдат гістарычных навук.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 7—10-га скліканняў, абіраўся членам ЦК КПБ, дэпутатам Брэсцкага гарадскога савета. Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Працоўнага Чырвонага Сцяга, двума ордэнамі «Знак Пашаны», пяццю медалямі. На доме, у якім жыў У. П. Самовіч, устаноўлена мемарыяльная дошка.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце Брэсцкага гарвыканкама  
* Профіль на сайце БрДУ 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Брэста
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага гарадскога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Функцыянеры УЛКСМ
Катэгорыя:Першыя сакратары Брэсцкага гаркама КПБ
Hericiaceae

**Hericiaceae** — сямейства грыбоў парадку ).

## Марфалогія 
Пладовыя целы каралападобныя, з шыпаватым гіменафорам.

## Роды і віды 
* 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

* 
** 
** 
** 

* 
** 

* 
** 
** 
** 
** 
** 

Катэгорыя:Сыраежкавыя (парадак)
Катэгорыя:Сямействы грыбоў
Члопа

**Члопа** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Валэцкага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Члопа. Займае плошчу 6,33 км². Насельніцтва — 2400 чалавек (на 2004 год).
Бэнкс

**Бэнкс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Брыяна Бэнкс — амерыканская фотамадэль, порнаактрыса
* Гордан Бэнкс — англійскі футбаліст, брамнік
* Джон Бэнкс — брытанскі вайсковец
* Тайра Бэнкс — амерыканская супермадэль, актрыса, спявачка, прадзюсар
Данута Гюбнер

**Данута Марыя Гюбнер** (; нар. 8 красавіка 1948) — польскі палітык, прафесар эканамічных наук і член Еўрапейскага парламента ад Польшчы.

Катэгорыя:Еўрапейскія камісары
Катэгорыя:Дэпутаты Еўрапарламента ад Польшчы
Катэгорыя:Палітыкі Польшчы
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі
Пеўнік (значэнні)

**Пеўнік** — шматзначны тэрмін.

* Певень — самец курыцы

## Грыбы 
*  — від грыбоў
* народная назва віду грыбоў 

## Рыбы 
*  — від рыб
Чарнухы

**Чарнухы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чарнухынскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Раённы цэнтр.. Адлегласць да Палтавы - 200 км, да Кіева - 180 км.

Чарнухы, як крэпасць для абароны ад печанегаў і полаўцаў, былі заснаваныя яшчэ ў часы Кіеўскай Русі, але ў канцы XIII ст. былі разбураны мангола-татарамі. Уласнасць князёў Вішнявецкіх да 1648 г.

## Нарадзіліся 
* Рыгор Скаварада - украінскі асветнік-гуманіст, філосаф, паэт XVIII ст.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Рагацік язычковы

**Рага́цік язычковы**, **Клаварыядэльфус язычковы** (*Clavariadelphus ligula*) — ядомы базідыяльны грыб з роду  сямейства .

## Апісанне 
Пладовае цела булавападобнае, вышынёй 6—8 см, не галінуецца. Афарбавана ў аранжава-жоўтыя або крэмавыя тоны. Пры высыханні набывае шаравата-бураваты колер. Ножка да асновы звужваецца. Мякаць белая ці крэмавая, без паху. Споры белыя, гладкія.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Таксанамія і апісанне на сайце www.mycobank.org
Катэгорыя:Ядомыя грыбы
Катэгорыя:Рагацікавыя
Катэгорыя:Грыбы Еўразіі
Касцёл Святога Казіміра (Расна)

**Касцёл Святога Казіміра** — мураваны каталіцкі храм у цэнтры аграгарадка Расны Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці, адзін з яскравых прыкладаў класіцызма XIX стагоддзя на тэрыторыі Беларусі.

У 1843 годзе касцёл быў пашкоджаны бурай, у выніку чаго апынуўся зламаным дах будынка. У 1853 годзе ў храме непрацяглы час праводзіліся буйныя рэстаўрацыйныя працы. Па звестках 1849 года, касцёл адносіўся да Чавускага дэканата Магілёўскай архідыяцэзіі. Станам на 1886 год, у парафіі налічвалася 971 вернікаў, дзейнічала капліца ў Забалоцці. Юзафат Жыскар у працы «Nasze kościoły» звяртаў ўвагу, што парафія невялікая, служыў толькі адзін ксёндз, а прыхаджанамі з’яўляліся, у асноўным, дробная шляхта і землеўладальнікі, беларусаў-вернікаў было толькі некалькі чалавек. Сам будынак пры гэтым знаходзіўся ў добрым стане і не патрабаваў рамонту. Каля храма была пастаўлена драўляная званіца з 5 званамі, размяшчаліся цвінтар даўжынёй 14 і шырынёй 13 сажаняў, драўляная плябанія, свіран, лядоўня, стайня, пуня, вазоўня і іншыя пабудовы.

Унутраная прастора падзелена дзвюма шэрагамі з шаснаццаці калон дарычнага ордэру на тры нефы, злучаныя цыліндрычнымі скляпеннямі. Падлога драўляная, з хваёвых дошак. Паводле інфармацыі з «Ведамасцяў аб касцёлах за 1831 год», у інтэр’еры вылучаліся чатыры алтары, а таксама арган. Галоўны алтар змяшчаў абраз Святога Казіміра ў поўны рост, зверху знаходзіўся другі абраз Сэрца Збаўцы. Пад абразом Св. Казіміра вісеў герб ахвярадаўцаў Ельяшэвічаў. Другі алтар, па правым баку, з Укрыжаваным Ісусам Хрыстом, утрымліваў у падножжы 3 абразы: Святога Апостала Пятра, Святой Марыі Магдалены і Найсвяцейшай Дзевы Марыі. Трэці алтар, па левым баку, меў абраз Божай Маці ў срэбранай рызе і абраз-копію Божай Маці Чанстахоўскай. Зверху месцаваўся абраз Бога Саваофа са Збаўцам, які ўскладае карону на галаву Найсвяцейшай Дзевы Марыі. У чацвёртым алтары, па левым баку, былі выяўлены Збаўца і абраз Святога Антонія.

Rasna, Jezuicki. Расна, Езуіцкі (1913).jpg|Касцёл у 1913 годзе
Rasna, Jezuicki. Расна, Езуіцкі (A. Viner, 1939).jpg|Галоўны фасад касцёла, 1939 год	
Рясна. Главный фасад костела. Фото 1950-х гг..jpg|Выгляд касцёла ў 1950-я гады	
Рясна. Костел. 1819 г. Фото 1950-х гг..jpg|Адзін з бакавых фасадаў, 1950-я гады	

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Расна (Дрыбінскі раён)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Ордэн езуітаў на Беларусі
Катэгорыя:1819 год у Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Дрыбінскага раёна
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Магілёўскай вобласці‎
Асінавік (значэнні)

**Асінавік**

* Асінавік — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці
*  — від грыбоў сямейства
Чутавэ

**Чутавэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чутаўскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны за 55 км ад Палтавы. Раённы цэнтр. Да пачатку ХХ ст. уваходзіў у Палтаўскі павет Палтаўскай губерні, быў цэнтрам воласці.

## Нарадзіліся 
* Клара Лучко — актрыса тэатра і кіно, Народная артыстка СССР.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Шышакы

**Шышакы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Мыргарадскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны за 70 км ад Палтавы. Да 2020 года раённы цэнтр Шышацкага раёна.

Упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах 12 жніўня 1399 г. у апісанні бітвы вялікага князя літоўскага Вітаўта з татарскім ханам Цімурам Катлуком. Уваходзіла ў склад Шышацкай воласці Міргарадскага павета Палтаўскай губерні.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Палтаўскай вобласці
Воўчы грыб (значэнні)

**Воўчы грыб**

*  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  — від грыбоў сямейства 

## Гл. таксама 
* Грыб воўчы
Падасінавік (значэнні)

**Падасінавік**

*  — від грыбоў сямейства 
* народная назва віду  сямейства
Міраславец

**Міраславец** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Валэцкага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Міраславец. Да 1945 года — Меркіш Фрыдланд (), Заходняя Прусія. Займае плошчу 2,13 км². Насельніцтва — 2665 чалавек (на 2004 год).
Слімак (значэнні)

**Слімак**

* Слімак — агульнаўжывальная назва бруханогіх малюскаў

## Грыбы 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Паддубнік

**Паддубнік** — шматзначны тэрмін.

* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў 

## Гл. таксама 
* Паддубнікі
Сівуха

**Сіву́ха**

* дрэнна ачышчаная жытняя гарэлка, нізкаякасны моцны алкагольны напой
* назва шапкавага грыба, віду 
* народная назва шапкавага грыба
2013 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**2013** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
## Мерапрыемствы і падзеі 
## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
* 18 сакавіка — «Lego City Undercover» (платформа «Wii U»)
* 13 жніўня — «Geometry Dash» (платформа «Android, iOS»)
* 31 кастрычніка — «Wii Fit U» (платформа «Wii U»)

## Спасылкі
Катэгорыя:2013
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
Ваенны пераварот у Судане (2019)

**Ваенны пераварот у Судане** адбыўся раніцай 11 красавіка 2019 года, у выніку чаго прэзідэнт Судана Амар аль-Башыр, які займаў гэты пост амаль 30 гадоў, быў адхілены ад улады ўзброенымі сіламі краіны пасля хвалі пратэстаў.

## Перадгісторыя 
Пратэсты працягваліся ў Судане з 19 снежня 2018 года, калі ў некалькіх гарадах ўспыхнула серыя дэманстрацый з-за рэзкага росту кошту жыцця і пагаршэння эканамічнага стану. У студзені 2019 года ўвага пратэстуючых пераключылася з эканамічных пытанняў на заклікі да адстаўкі прэзідэнта краіны Амара аль-Башыра.

Да лютага 2019 года аль-Башыр абвясціў першае надзвычайнае становішча ў краіне за апошнія дваццаць гадоў на фоне растучых беспарадкаў, а таксама правёў шэраг перастановак ва ўладзе, якія так і не выправілі сітуацыю.

## Пераварот 
Раніцай 11 красавіка суданскія ваенныя распусцілі кабінет міністраў і Нацыянальны сход, а таксама абвясцілі трохмесячнае надзвычайнае становішча, за якім павінен быў рушыць услед двухгадовы пераходны перыяд. Ахмед Авад ібн Ауф, які адначасова з’яўляўся міністрам абароны Судана і віцэ-прэзідэнтам краіны, абвясціў сябе дэ-факта кіраўніком дзяржавы, а таксама заявіў аб прыпыненні дзеяння канстытуцыі краіны і ўвёў каменданцкі час з 10 гадзін вечара да 4 гадзін раніцы, фактычна забараніўшы пратэстную дзейнасць.

Дзяржаўныя СМІ паведамілі, што ўсе палітычныя зняволеныя, уключаючы лідараў пратэсту супраць аль-Башыра, былі вызваленыя з турмы. Партыя экс-прэзідэнта аль-Башыра «Нацыянальны кангрэс Судана» заявіла, што яны правядуць мітынг у падтрымку зрынутага кіраўніка дзяржавы. У сваю чаргу салдаты здзейснілі налёт на офісы Ісламскага руху, асноўнага ідэалагічнага крыла «Нацыянальнага кангрэса» ў Хартуме.

## Наступныя падзеі 
12 красавіка кіраўнік палітычнага камітэта Ваеннага Савета Умар Зейн аль-Абідзін заявіў, што былы прэзідэнт аль-Башыр не будзе выдадзены Міжнароднаму крымінальнай суду, а будзе асуджаны на радзіме. Ён таксама распавёў, што тэрмін пераходнага перыяду можа быць скарочаны да месяца, калі сітуацыя ў краіне стабілізуецца. У такім выпадку ўлада будзе перададзена грамадзянскаму ўраду.

Вечар таго ж дня з пасады старшыні Пераходнага ваеннага савета сышоў Ахмед Авад ібн Ауф. Ён прызначыў сваім пераемнікам генерал-лейтэнанта Абдэля Фатаха аль-Бурхана, які займаў пасаду генеральнага інспектара ўзброеных сіл. Гэта адбылося пасля пратэстаў з нагоды яго рашэнні не выдаваць аль-Башыра Міжнароднаму крымінальнай суду і так як, на думку пратэстуючых, Ауф з’яўляецца адной з вядучых персон улады экс-прэзідэнта Башыра.

Катэгорыя:Дзяржаўныя перавароты
Катэгорыя:Падзеі 11 красавіка
Катэгорыя:Красавік 2019 года
Катэгорыя:2019 год у палітыцы
Катэгорыя:Суданская рэвалюцыя
Mycena epipterygia

**Mycena epipterygia** — від грыбоў роду . Сучасная бінамінальная назва дадзена ў 1821 годзе.

## Апісанне 
, ЗША]]
Далікатны бледна-карычневы грыб са званочкападобнай слізкай бароздавай па краі шапачкай 1—2 см і стройнай слізкай жаўтлявай ножкай 10 см. Пласціны жаўтлявыя. Споры белыя.

## Жыццёвы цыкл 
Пладовыя целы з’яўляюцца ў верасні—лістападзе.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Расце пад іглічнымі дрэвамі. Падобны на .

## Практычнае выкарыстанне 
Не ядомы.

## Літаратура 
* Mycena epipterygia // Mycobank.org, — CBS-KNAW Fungal Biodiversity Center Utrecht, 2016. — URL
* Gray, S. F. 1821. A natural arrangement of British plants. 1:1-824
* E. Lawrence, S. Harniess Mushroom and other fungi. Identification guides British & European. // Flame tree publishing. London, 2007—384 p. — P. 88

Катэгорыя:Агарыкальныя
Варона (значэнні)

**Варона**

* Варона — аграгарадок у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці
* народная назва віду
Парасонік

**Парасонік**

* Парасонік — суквецце
* народная назва віду
Турак (значэнні)

**Турак** — прадстаўнік цюркскага народу

* Турак — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Турэцкага павета Велікапольскага ваяводства
* народная назва віду
Кабылка

**Кабылка**

* Кабылка — горад у Мазавецкім ваяводстве
* Браян Кабылка — амерыканскі крышталограф, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі
* народная назва віду 
* народная назва віду
Прыбалатуха (значэнні)

**Прыбалатуха**

*  — від грыбоў
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Паганка

**Паганка**

## Грыбы 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Порхаўка

**Порхаўка**

* народная назва роду 
** народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Ямпіль (Сумская вобласць)

**Ямпіль** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Сумской вобласці Украіны. Раённы цэнтр. Чыгуначная станцыя на лініі Канатоп — Хутір Мыхайліўскі. Паселішча адносілася да Ноўгарад-Сіверскага павета Чарнігаўскага ваяводства. З 1648 г. — у Ніжынскім палку Войска Запарожскага, ягонае соценнае мястэчка. Канапляны завод, харчовая прамысловасць, ААТ «Ямпільскі механічны завод».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Ямпільскага раёна (Сумская вобласць)
Віктар Кузьміч Паджараў

**Віктар Кузьміч Паджа́раў** ( — ) — вучоны ў галіне лясной меліярацыі, рэкультывацыі і аховы зямель, доктар сельскагаспадарчых навук (1978), прафесар, Заслужаны лесавод БССР (1980).

## Біяіграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Сташына  БССР (зараз у Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1957 годзе скончыў Беларускі лесатэхнічны інстытут. З 1957 года у Беларускім навукова-даследчым інстытуце лясной гаспадаркі (сучасны Інстытут лесу Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі). У 1958—1963 гг. на пасадзе дырэктара Жорнаўскай лясной доследнай станцыі, з 1967 года — загадчык лабараторыі.

## Навуковая дзейнасць 
В. К. Паджараву належаць навуковыя працы ў галіне меліярацыі і рэкультывацыі зямель. Распрацаваў асновы лесагаспадарчай рэкультывацыі выпрацаваных тарфянікаў і лесамеліярацыйнай аховы асушаных сельскагаспадарчых зямель. Займаўся агратэхнікай увядзення лубіну ў культуры хвоі, вывучэннем лясных экасістэмам пасля аварыі на Чарнобылькай АЭС і інш.

Аўтар 150 навуковых артыкулаў, 10 брашур, 4 манаграфій. Сааўтар (разам з Л. З. Сцерыным) патэнта «Переносной прибор для измерения уровня пьезометрического напора и коэффициента фильтрации жидкости в торфяной залежи».

Сярод апублікаванага:
* Агротехника введения многолетнего люпина в культуру сосны — Минск: Урожай, 1967.
* Защитное лесоразведение в Белоруссии: (Справ. пособие) — Мн., 1980 (разам з У. Б. Арлоўскім і В. Н. Вараб’ёвым)
* Полезащитные лесные полосы на торфяно-болотных почвах. — Мн., 1983.

## Літаратура 
*  — С. 494—495.

## Спасылкі 
* Поджаров, Виктор Кузьмич (доктор сельскохозяйственных наук ; 1925—1998) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Институт леса // Навукова-практычны часопіс «Наука и инновации»
* 

Катэгорыя:Выпускнікі БДТУ
Катэгорыя:Лесаводы СССР
Катэгорыя:Лесаводы Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя лесаводы Беларускай ССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута лесу НАН Беларусі
Зноб-Наўгародскэ

**Зноб-Наўгародскэ** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Сэрэдына-Будскім раёне Сумской вобласці Украіны. Хлебзавод, лясніцтва, дрэваапрацоўчае прадпрыемства, школа, аграрны ліцэй, дом культуры, царква, бібліятэга і інш. Самы паўночны пасёлак гарадскога тыпу ва Украіне.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Сэрэдына-Будскага раёна
Стэпаніўка

**Стэпаніўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Сумскім раёне Сумскай вобласці Украіны на рацэ Сумка. Цукровы камбінат, малочна-таварная ферма, аграпрадпрыемства, упраўленне механізацыі, элеватар і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Сумскага раёна
Тэрны (Сумская вобласць)

**Тэрны** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Нэдрыгайліўскім раёне Сумскай вобласці Украіны на Слабажаншчыне. Дзейнічае цукровы завод.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Мікалаевіч Перасадзька (нар. 1945) — беларускі архітэктар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Нэдрыгайліўскага раёна
Кырыкіўка

**Кырыкіўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Вэлыкапысарыўскім раёне Сумской вобласці Украіны на рацэ Ворскла. Вузлавая чыгуначная станцыя на лініі Сумы — Харкаў. Адносілася да Ахтырскага павета Харкаўскай губерні. З 1939 г. — у Сумской вобласці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Вэлыкапысарыўскага раёна
Ястрабок сценны

**Ястрабок сценны**, **Ястрабок лясны** (*Hieracium murorum*) — від раслін сямейства , распаўсюджаны ў Еўропе, Турцыі, на Каўказе.

## Апісанне 
Расліны дасягаюць вышыні 25-60 см. Сцёблы праксімальна валасатыя (валасінкі 1-3 мм), дыстальна валасатыя і залозістыя. Лісце: базальных лістоў 3-6, сцябловых — (0-)2-3; пласціны (часта пурпурна-плямістыя), эліптычнае, 50-110 × 25-45 мм, даўжыня ў 1.5-3 разы большая за шырыню, асновы ад круглявых да зрэзаных, палі зубчастыя, верхавіны тупыя, паверхні валасатыя. Галоў 5-8. Сямянкі 2.5-3 мм.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе, на захадзе Азіі (Турцыі, Арменіі, Грузіі); натуралізаваны ў Канадзе і ЗША.

## Галерэя 

Hieracium murorum blatt.jpeg|Лісце
Hieracium murorum.jpg|Батанічная ілюстрацыя

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Ястрабок
Стэпаніўка (значэнні)

**Стэпаніўка** () - тапонім ва Украіне.

## Пасёлкі гарадскога тыпу 
* Стэпаніўка - Сумская вобласць

## Сёла 
* Стэпаніўка - Іванкіўскі раён, Кіеўская вобласць
* Стэпаніўка - Васылькіўскі раён, Кіеўская вобласць
* Стэпаніўка - Ямільчынскі раён, Жытомірская вобласць
* Стэпаніўка - Лугынскі раён, Жытомірская вобласць
* Стэпаніўка - Здалбуніўскі раён, Ровенская вобласць
* Стэпаніўка - Мэнскі раён, Чарнігаўская вобласць
* Стэпаніўка - Барзнянскі раён, Чарнігаўская вобласць
Ураджай (выдавецтва)

**«Ураджа́й»** (да 21 жніўня 1963 года — **Сельгасвыд БССР**) — дзяржаўнае кніжнае выдавецтва, якое працавала з 9 мая 1961 года да 2002 года ў Мінску. 

## Гісторыя 
Заснавана 9 мая 1961 года як спецыялізаванае выдавецтва «Сельгасвыд БССР» Мінсельгаса БССР. З 21 жніўня 1963 года мела назву «Ураджай». У 2002 годзе выдавецтва ўвайшло ў склад выдавецтва «Беларусь».

## Дзейнасць 
Выпускала літаратуру для патрэб сельскай гаспадаркі па пытаннях земляробства, раслінаводства, жывёлагадоўлі, эканомікі і кіравання, сельскагаспадарчага будаўніцтва, навукова-тэхнічнага прагрэсу, меліярацыі, вядзення прысядзібнай і фермерскай гаспадаркі, падручнікі, навуковыя і метадычныя дапаможнікі і даведнікі, таксама літаратуру па сумежных галінах навуковай і гаспадарчай дзейнасці (біятэхналогіі, экалогіі, прыродазнаўстве і прыродакарыстанні, генетыцы, селекцыі, лясной, воднай гаспадарцы, медыцыне, машынабудаванні, перапрацоўчай прамысловасці, таваразнаўстве і інш.). Выдавала таксама мастацкую і слоўнікавую літаратуру, працы па беларусазнаўстве. Гістарычная тэматыка самастойнымі раздзеламі ўключалася ў падручнікі, у асобных выданнях асвятлялася гісторыя развіцця розных галін сельскай гаспадаркі, сельскагаспадарчай навукі, адукацыі, устаноў і прадпрыемстваў, эканомікі, змен аграрнай палітыкі, развіцця розных сістэм прыродакарыстання, гісторыя вёскі і сялянскага побыту, народных традыцый, духоўнай спадчыны, роля выдатных асоб у гістарычных працэсах краіны. З сярэдзіны 1990-х гадоў выдавецтва ўдзельнічала ў выданні гісторыка-дакументальных хронік «Памяць», з 1998 года пачало выпуск кніг па гісторыі культуры, мастацтва і архітэктуры, літаратуры, усеагульнай гісторыі.

## Літаратура 
* 
* *Малашэвіч, Я.* «Ураджай» / Яўген Малашэвіч //  — С. 588.
* *Касько, В. К.* «Ураджай» // Республика Беларусь: энциклопедия в 6 т. Т. 7 / Редкол.: Г. П. Пашков (гл. ред.) и др. — Мн.: БелЭн, 2008. — С. 323. — 744 с.: илл. — ISBN 978-985-11-0421-1.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1961 годзе
Катэгорыя:1961 год у Мінску
Катэгорыя:Выдавецтвы Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 2002 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Нэдрыгайліў

**Нэдрыгайліў** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Нэдрыгайліўскім раёне Сумской вобласці Украіны. Раённы цэнтр. Паселішча было заснавана ў 1639 годзе шляхціцам Кшыштафам Шынажацкім.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Нэдрыгайліўскага раёна
Пінгвіны з Мадагаскара

**Пінгві́ны з Мадагаска́ра** () — камедыйны тэлесерыял, створаны сродкамі камп’ютарнай анімацыі, які выпускаецца кампаніяй DreamWorks Animation для тэлеканала Nickelodeon з 2008 года. Складаецца з 76 серый, згрупаваных па 2 эпізодах. Працягласць серыі каля 11 хвілін і дзве серыі з падвойнай працягласцю.

## Сюжэт 
Чатыры пінгвіны — Шкіпер, Кавальскі, Рыка, Радавы з заапарка Цэнтральнага парку Нью-Ёрка — элітны атрад спецыяльнага прызначэння з неперасяжнымі баявымі навыкамі і сакрэтным штабам. Яны павінны сачыць за парадкам у заапарку, спыняць спробы караля Джуліяна аднаасобна панаваць там.

## Персанажы 
У «Мадагаскарскіх пінгвінах» прадстаўлены чатыры персанажы-пінгвіны з франшызы «Мадагаскар», а таксама два шымпанзэ і тры лемуры. Сярод новых персанажаў франшызы — выдра Марлен і наглядчыца заапарка Аліса. Тым Макграт, Джон Дзі Маджыа, Эндзі Рыхтэр і Конрад Вернан агучваюць Шкіпера, Рыка, Морта і Мэйсана адпаведна.

## Стварэнне 
У сярэдзіне 2006 года Nickelodeon і DreamWorks Animation абвясцілі, што будуць супрацоўнічаць у стварэнні шоу, заснаванага на фільмах пра Мадагаскар.

Серыял быў спрадзюсаваны сумесна DreamWorks Animation і анімацыйнай студыяй Nickelodeon у Бербанку. Анімацыйныя паслугі перададзены на аўтсорсінг у Індыю, Новую Зеландыю і Тайвань. Прадзюсары планавалі выпусціць першы сезон з 26 серый, але колькасць серый зменена на 48.

Катэгорыя:Мультсерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2008 года
Дубав’язіўка

**Дубав’язіўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Канатопскім раёне Сумской вобласці Украіны. Аднайменная чыгуначная станцыя размешчана за 8 км ад пасёлка. У пасёлку працуюць: спіртавы завод, хлебазавод, сельскагаспадарчыя прадпрыемствы, царква, медычная амбулаторыя, фельдшарска-акушэрскі пункт, школа, дом культуры, бібліятэка, крамы, паштовае аддзяленне і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Канатопскага раёна
Мыкалаіўка (Білапільскі раён)

**Мыкалаіўка** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Паселішча заснавана ў XVІІ ст. казакамі і сялянамі з Правабярэжнай Украіны. Уваходзіла ў Сумскі слабадскі полк. У пасёлку дзейнічаюць: цукровы завод, аграпрадпрыемствы, малочна-таварная ферма, школа, музычная школа, музей, дом культуры, царква і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Білапільскага раёна
Таджура (Лівія)

**Таджура** () — горад на паўночным захадзе Лівіі, на ўзбярэжжы Міжземнага мора ў 14 км на ўсход ад Трыпалі. 

## Гісторыя 
У 1531 г. Асманская імперыя стварыла базу ў раёне сучаснага гораду. У 1981 г. СССР пабудавала ў горадзе Цэнтр ядзерных даследаванняў, дзе з 1983 г. працаваў ядзерны рэактар магутнасцю 10 МВт і тэрмаядзерная ўстаноўка Т-4М.

Падчас другой Грамадзянскай вайны, 3 ліпеня 2019 г. паветраныя сілы Лівійскай нацыянальнай арміі пад кіраўніцтвам Х. Хафтара нанеслі авіяўдар па Цэнтру ўтрымання мігрантаў і бежанцаў у выніку якога загінула 53 чал., паранена звыш 130.

Катэгорыя:Гарады Лівіі
Нызы

**Нызы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Сумскім раёне Сумскай вобласці Украіны за 20 км ад абласнога цэнтра. Чыгуначная станцыя на лініі Сумы — Люботын.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Сумскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1662 годзе
Смарганец мяккі

**Смарганец мяккі** (*Holcus mollis*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Назва 
Смарганец мяккі, пажарніца палявая, смарганец.

## Апісанне 
Шматгадовая карэнішчавая травяністая расліна, 30—70 (110)&nbsp;см даўжынёй. Лісце 4—20&nbsp;см даўжынёй і да 5&nbsp;мм шырынёй, як і похвы голае або толькі ніжняе рассеяна-валасістае. Каласковыя лускі доўга завостраныя. Мяцёлка да 10&nbsp;см даўжынёй. Асцюк верхняй тычынкавай кветкі трохі звілісты (не сагнуты кручком), на 1,5&nbsp;мм перавышае каласковыя лускі. Пылавікоў 3; 1,6—2,7&nbsp;мм даўжынёй.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе, Паўночнай Афрыцы: Алжыр (пн.), Туніс, Мадэйра; натуралізаваны: ЗША, Аўстралія, Новая Зеландыя.

Ва Украіне расце ў лясах, сярод хмызнякоў, на лугах і маладых пакладах&nbsp;— у лясных раёнах Правабярэжжа, Валынскага лесастэпу і Карпатах, параўнальна часта.

## Галерэя 

Gladde witbol rizomen Holcus mollis.jpg|Карэнішча
Gladde witbol tongetje Holcus mollis.jpg|Лігула
Holcus mollis — Flora Batava — Volume v7.jpg|

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Метлюжковыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1759 годзе
Догмэн

**«До́гмэн»** або **«Саба́чнік»** (*Dogman*) — італьянская крымінальная драма 2018 года, пастаўленая рэжысёрам Матэа Гаронэ.

Прэм’ера фільма адбылася 16 мая 2018 года ў межах асноўнага конкурсу 71-га Канскага кінафестывалю, дзе фільм быў узнагароджаны прэміяй за найлепшую мужчынскую ролю.

## Сюжэт 
Марчэла — маленькі чалавек з вялікім сэрцам і сумнымі вачыма. Ён трымае цырульню для сабак «*Догмэн*» і ўмее ўціхамірыць ласкавым словам і піт-буля, і мясцовага грамілу Сімонэ, які тэрарызуе ўсю акругу. Марчэла марыць адвезці любімую дачку ў далёкае падарожжа, але па дабрыні душэўнай суправаджае Сімонэ ў яго крымінальных вылазках, і аднойчы гэта прыводзіць да катастрофы. Здраджаны сябрам, Марчэла ўпершыню ў жыцці рашаецца аб’явіць сапраўдную вайну.

## Узнагароды і намінацыі 
Катэгорыя:Фільмы Італіі 2018 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2018 года
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы 2018 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Італіі
Катэгорыя:Фільмы Матэа Гаронэ
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра Італію
Катэгорыя:Фільмы пра сабак
Мыкалаіўка

**Мыкалаіўка** () — тапонім ва Украіне.

## Горад 
* Мыкалаіўка — Данецкая вобласць, Славянскі раён

## Пасёлкі гарадскога тыпу 
* Мыкалаіўка — Адэская вобласць, Мыкалаіўскі раён
* Мыкалаіўка — Аўтаномная Рэспубліка Крым, Сімферопальскі раён
* Мыкалаіўка — Данецкая вобласць, Харцызскі гарадскі савет
* Мыкалаіўка — Днепрапятроўская вобласць, Пэтрыкіўскі раён
* Мыкалаіўка — Днепрапятроўская вобласць, Шырокаўскі раён
* Мыкалаіўка — Сумская вобласць, Білапільскі раён

## Сёла 
* Мыкалаіўка — Кіеўская вобласць, Вышгарадскі раён
* Мыкалаіўка — Сумская вобласць, Ахтырскі раён
* Мыкалаіўка — Ровенская вобласць, Млыніўскі раён
* Мыкалаіўка — Жытомірская вобласць, Лугынскі раён
* Мыкалаіўка — Жытомірская вобласць, Ямільчынскі раён
* Мыкалаіўка — Жытомірская вобласць, Наваград-Валынскі раён
* Мыкалаіўка — Чарнігаўская вобласць, Сэмэніўскі раён
* Мыкалаіўка — Чарнігаўская вобласць, Барзнянскі раён
* Мыкалаіўка — Чарнігаўская вобласць, Мэнскі раён
* Мыкалаіўка — Чарнігаўская вобласць, Прылуцкі раён

## Гл. таксама 
* Мікалаеўка
* Нікалаеўка
Вадаперыца балотная

**Вадапе́рыца балотная**, **вадзяны кураслеп** (*Hottonia palustris*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства , распаўсюджаны ў Еўропе і Турцыі.

## Апісанне 
Шматгадовая трава 20—60&nbsp;см даўжынёй. Водная расліна з паўзучым карэнішчам і грабеніста рассечаным лісцем. Кветкі па 3—6 у кольцах, сабраныя ў гронкі на верхавіне бязлісцевай стрэлкі. Долі чашачкі лінейныя, вострыя. Вяночак белы або ружовы, з жоўтым зевам і падоўжанымі тупымі долямі.

Ва Украіне від расце ў стаялай вадзе, на балотах — на Палессі і лесастэпе звычайна; у Закарпацці рэдка; у стэпе ў далінах рэк. На тэрыторыі Беларусі сустракаецца пераважна ў паўднёвых раёнах.

## Галерэя 

HottoniaPalustrisTerrestrial.jpg|Наземныя расліны
HottoniaPalustrisSubmerse.jpg|Падводныя расліны
Hottonia palustris Prague 2012 1.jpg|Лісце
Illustration Hottonia palustris0.jpg|

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Першакветныя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўропы
Эсмань

**Эсмань** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Аднайменная чыгуначная станцыя знаходзіцца за 5 км ад пасёлка. Хлебапекарня, рамонтна-транспартнае прадпрыемства, асфальтавы завод, школа, бальніца і інш. Каля мястэчка знаходзіцца гарадзішча севяран VІІІ—Х стагоддзяў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Глухіўскага раёна
Уграіды

**Уграіды** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Краснапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны на Слабажаншчыне. Цукровы завод, аграпрадпрыемства, школа, музей і інш.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Наталля Георгіеўна Калінічэнка — беларускі архітэктар
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Сумскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснапільскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1652 годзе
Уляніўка (значэнні)

**Уляніўка** () — тапонім ва Украіне.

## Пасёлкі гарадскога тыпу 
* Уляніўка — Сумская вобласць

## Вёскі 
* Уляніўка — Вінніцкая вобласць, Лыпавэцкі раён
* Уляніўка — Жытомірская вобласць, Жытомірскі раён
* Уляніўка — Жытомірская вобласць, Раманіўскі раён
* Уляніўка — Кіеўская вобласць, Пэрэяслаў-Хмэльныцкі раён
* Уляніўка — Кіеўская вобласць, Сквырскі раён
* Уляніўка — Ровенская вобласць, Млыніўскі раён

## Гл. таксама 
* Ульянаўка