open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чарышскі раён

**Чарышскі раён** (, да 1933 — Башчалацкі раён) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) у Алтайскім краі Расіі. У межах арганізацыі мясцовага самакіравання яму адпавядае муніцыпальная акруга Чарышскі раён (з 2003 да 2022 гг. — муніцыпальны раён). Адміністрацыйны цэнтр — сяло Чарышскае, размешчанае за 310 км на поўдзень ад Барнаула.

## Геаграфія 
Плошча — 6910 км². Раён размешчаны на поўдні края. Рэльеф горны: на поўдні і ўсходзе — Цігірэцкі, Башчалацкі, Каксуйскі, Каргонскі хрыбты. Паўночная частка паступова пераходзіць у перадгор’е. Здабываюць жвір, вапняк, пясок, друз, гліна.

Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −17&nbsp;°C, ліпеня +18,3&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 600 мм. Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Чарыш, Тулата, Іня, Сасноўка, Башчалак, Сентэлек. Глебы — паўднёвыя горныя чарназёмы.

Больш за палову тэрыторыі раёна займае тайга. Растуць піхта, звычайная хвоя, сібірскі кедр, асіна, вярба, каліна, чаромха, татарская бружмель, жоўтая акацыя. Насяляюць са звяроў — казуля, мядзведзь, рысь, собаль, норка, ліса, заяц, лось, тхор, воўк, бурундук, вавёрка; з птушак — глушэц, рабчык, цецярук, курапатка, кедроўка; з рыб — таймень, харыус, шчупак, акунь, мянтуз, чабак.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Тальменскі раён

**Тальменскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Тальменка, размешчаны за 84 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на поўначы края, на мяжы з Новасібірскай вобласцю. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня — −19,5&nbsp;°C, ліпеня — +18,8&nbsp;°C. Гадавая норма атмасферных ападкаў 465 мм. Глебы — цёмна-шэрыя лясныя і вышчалачаныя сярэднегумусныя чарназёмы.

Плошча — 3914 км².

Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Чумыш з прытокамі: Тальменка, Кашкарагаіха, Ялоўка; Бараўлянка; азёры Какуйскае, Тэлеуцкае. Карысныя выкапні раёна прадстаўлены будаўнічымі пяскамі, ганчарнымі глінамі, адклады торфу.

Тэрыторыя раёна ўваходзіць у склад лесастэпавай часткі Алтайскага края, 60 % плошчы занята лесастэпам з бярозавымі калкамі. Іглічныя і змешаныя лясы складаюцца з хвоі, бярозы, таполі, асіны, часткова лістоўніцы і елкі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Джэраблус

**Джэраблус** () — горад на поўначы Сірыі, размешчаны на тэрыторыі мухафазы Халеб. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнага раёна.

У старажытнасці ў наваколлях Джэраблуса размяшчаўся горад-дзяржава Каркеміш.

## Геаграфічнае становішча 
Горад знаходзіцца ў паўночнай частцы мухафазы, на правым беразе ракі Еўфрат, паблізу мяжы з Турцыяй. Абсалютная вышыня — 367 метраў над узроўнем мора. Джэраблус размешчаны прыблізна за 95 км на паўночны ўсход ад Халеба, адміністрацыйнага цэнтра правінцыі і за 393 км на паўночны ўсход ад Дамаска, сталіцы краіны.

## Насельніцтва 
Паводле даных афіцыйнага перапісу 2004 года колькасць насельніцтва горада складала 11570 чалавек.

## Статус 
Горад кантралюецца сірыйскай апазіцыяй.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Сірыі
Быстраістоцкі раён

**Быстраістоцкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Быстры Істок, размешчанае за 112 км на поўдзень ад Барнаула.

## Геаграфія 
Раён размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы края па абодвух берагах ракі Об. Левабярэжная частка размешчана ў малалясных і багністых далінах рэк Пясчаная і Ануй. Правабярэжная — на высокім беразе ракі Об у Прыобскім бары. Мяжуе з Занальным і Троіцкім раёнамі края на правым беразе Обі, Смаленскім і Петрапаўлаўскім — на левым і Усць-Прыстанскім раёнам — на абодвух берагах.

### Рэльеф 
Рэльеф уваліста-хвалісты, над поймавай тэрасай рэк — раўнінны. На тэрыторыю раёна выходзіць Калыванская грыва. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −18&nbsp;°C; ліпеня +18,6&nbsp;°C. Гадавая колькасць ападкаў — 470 мм.

### Гідраграфія 
Асноўнай ракой, якая працякае па тэрыторыі раёна, з’яўляецца Об. На левым беразе ў яе ўпадаюць Пясчаная (па якой праходзіць мяжа са Смаленскім раёнам), Ануй і Істок. На правым беразе буйных прытокаў няма. У раку ўпадаюць толькі ручаі, якія вынікаюць з Прыобскага бору. Адзіны вадацёк, якая мае статус ракі, які ўпадае ў Об на правым беразе — Амурка.

На тэрыторыі раёна размешчаны азёры Заўялава, Залатуха, Яроўскае, Казанка (усе на левым беразе).

Значная частка тэрыторый на левым беразе моцна забалочаная. Найбуйнейшыя балоты Воўчае, Істочнае і Ад.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Лажанне на хуткасць

**Лажанне на хуткасць** () — дысцыпліна скалалажання, мэта якой падняцца да канца трасы за мінімальны час. Гэта можа быць індывідуальнае лажанне або парная гонка на час. Лажанне на хуткасць праводзіцца на скалах, сценах і слупах і рэкамендуецца толькі высокакваліфікаваным і дасведчаным альпіністам. Выкарыстоўваюць верхнюю страхоўку.

З 2007 года Міжнародная федэрацыя спартыўнага скалалажання стварыла стандартную сцяну для сусветнага рэкорду. У стандарце ёсць простае правіла: альпіністы спаборнічаюць на адным маршруце бок аб бок, і перамагае той, хто першым дасягае вяршыні. Зачэпы і парадак заўсёды ідэнтычныя, а рэйтынг складанасці складае каля F6b (прыкладна YDS 5.10c), што з’яўляецца ўзроўнем, які можа прайсці большасць скалалазаў-аматараў. Міжнародная федэрацыя спартыўнага скалалажання таксама зацвярджае спаборніцтвы па лажанні на хуткасць і тыя спаборніцтвы, якія цягнуць за сабой спробы ўсталяваць сусветны рэкорд.

Час вызначаецца механіка-электрычным хронаметражам (удзельнік пакідае стартавую пляцоўку і націскае перамыкач у пачатку маршруту). Пры выкарыстанні механіка-электрычнага хронаметражу час набору вышыні адлюстроўваецца з дакладнасцю да адной сотай секунды. У мадыфікацыі правіл 2018 года прыбрана магчымасць выкарыстання ручнога хронаметражу, а механіка-электрычны хронаметраж павінен фіксаваць з дакладнасцю да 1/1000 секунды. Гэтая дакладнасць выкарыстоўваецца толькі для ранжыравання ў выпадку нічыёй. Акрамя таго, сістэма хронаметражу павінна абвясціць аб фальстарце, які лічыцца стартам раней, чым праз 0,1 секунды пасля стартавага сігналу.

Лажанне на хуткасць было адным з трох відаў скалалажання, уключаных у камбінаваны фармат Алімпійскіх гульняў 2020 года ў Токіа, нараўне з лажаннем на складанасць і боўлдэрынгам. Пачынаючы з летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года ў Парыжы, лажанне на хуткасць будзе асобным спаборніцтвам ад камбінаваных спаборніцтваў па лажанні на складанасць і боўлдэрынгу.

Катэгорыя:Скалалажанне
Парк Сяншань

**Сяншань** (кіт. 香山; піньінь: Xiāngshān — літаральна «Пахучая гара») — парк плошчай 1,6 км² ля падножжа гор Сішань на паўночным захадзе Пекіна, дзе размешчана мноства будыйскіх храмаў. Створаны ў 1186 пры дынастыі Цзінь. На тэрыторыі парку размешчаны тыбецкага стылю храм Чжаамяа, пабудаваны ў 1780 годзе ў якасці рэзідэнцыі шостага  падчас яго візітаў да імператара Хунлі.
 40 м вышынёй побач з Чжаамяа]]

## Спасылкі 
* https://web.archive.org/web/20100209073138/http://en.beijing2008.cn/19/70/article211987019.shtml

Катэгорыя:Сады і паркі Пекіна
Юйцюаньшань

**Юйцюаньшань** (, літар. «Гара Нефрытавай крыніцы») — гара ў Пекіне, на захад ад Пекінскага батанічнага саду. На гары Юйцюаньшань знаходзяцца будыйскі  і пагада Юйфэн. У цяперашні час гара з’яўляецца загараднай дачай Цэнтральнай ваеннай камісіі КПК, староннія туды не дапускаюцца.

## Нефрытавая крыніца 
На паўднёвым схіле гары маецца крыніца, які называецца **Юйцюань** (, «Нефрытавая крыніца»).

Калі ў часы дынастыі Мін быў пабудаваны Пекін, то вада з гары Юйцюаньшань была аб’яўлена імператарскай, яе меў права піць толькі імператар. Кожную раніцу вада з крыніцы Юйцюань дастаўлялася праз вароты Січжымэнь да імператарскага палаца.

## Парк Цзінмін 
Пры дынастыі Цын на 19-м годзе кіравання пад дэвізам «Кансі» (1680 год) на паўднёвым схіле гары Юйцюаньшань быў разбіты парк Чэнсіньюань, пасля пераназваны ў парк Цзінмін. Парк Цзінмін і гара Юйцюаньшань ўваходзілі ў спіс «Тры гары і пяць паркаў» імператарскай сям’і.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Славутасці Пекіна
Катэгорыя:Геаграфія Пекіна
Катэгорыя:Горы Кітая
14+: Працяг

**«14+: Працяг»** () — расійскі рамантычны фільм 2023 года, зняты рэжысёрам Андрэем Зайцавым па ўласным сцэнарыі. Галоўныя ролі выканалі , Вольга Азалапіня, Паліна Гухман і Ульяна Васьковіч.

Прэм’ера фільма адбылася 26 красавіка 2023 года на Маскоўскім кінафестывалі, 11 мая карціна выйшла ў шырокі пракат.

## Сюжэт 
Гісторыя сталення Лёшы, якому споўнілася 18 гадоў. Ён сустракае яркую і адкрытую Насцю, якая пераварочвае яго звыклы свет, але ўсё яшчэ ўспамінае сваё першае каханне Віку. Ён становіцца дарослым, а праблемы — больш сур’ёзнымі. Але, як і раней, справіцца з жыццёвымі складанасцямі і адказаць на ўсе пытанні аб каханні, сям’і і абавязку Лёша павінен самастойна.

## Акцёрскі склад 
## Вытворчасць 
Фільм «*14+*» атрымаў вялікую папулярнасць, у тым ліку на платформе YouTube. Калі ў сакавіку 2020 года колькасць праглядаў фільма на гэтым рэсурсе пераадолела мяжу ў 100 мільёнаў, рэжысёр заявіў аб намеры зняць сіквэл.

## Зноскі 
## Спасылкі 
*   (на 20.06.2023)
* 14+: Працяг на сайце «*КиноПоиск*»   (на 20.06.2023)

Катэгорыя:Фільмы Расіі 2023 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2023 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 2023 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Расіі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Расіі
Катэгорыя:Рамантычныя фільмы
Катэгорыя:Моладзевыя фільмы
Катэгорыя:Фільмы-сіквелы
Катэгорыя:Фільмы пра Маскву
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы Андрэя Зайцава
Мікалай Міхайлавіч Рагашчук

**Мікалай Міхайлавіч Рагашчук** (нар. , Пінск, Брэсцкая вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 красавіка 1979 года ў Пінску.

У 2003 годзе скончыў фізіка-матэматычны факультэт Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна па спецыяльнасці «Эканамічная кібернетыка», пазней скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працоўную дзейнасць пачаў рабочым будаўнічай брыгады Пінскай зверагаспадаркі ў в. Малатковічы Пінскага раёна Брэсцкай вобласці. З 2003 года працаваў інжынерам-праграмістам Брэсцкага рэгіянальнага аддзела інфармацыйна-тэхнічнага цэнтра ААТ «Палессетэхінфарматыка» у г. Пінск. У 2003—2013 гадах працаваў на розных пасадах у Брэсцкім абласным тэрытарыяльным фондзе дзяржаўнай маёмасці: спецыялістам першай катэгорыі аддзелаў рэфармавання дзяржаўнай уласнасці і правядзення аўкцыёнаў і конкурсаў; вядучым спецыялістам аддзела ўладальніцкага нагляду, галоўным спецыялістам, намеснікам начальніка аддзела кантролю за выкарыстаннем дзяржаўнай маёмасці; начальнікам аддзела ўліку, аналізу выкарыстання маёмасці і арэндных адносін; першым намеснікам дырэктара фонду.

У 2013—2016 гадах — намеснік дырэктара Мінскага гарадскога тэрытарыяльнага фонду дзяржаўнай маёмасці. У 2016—2018 гадах працаваў старшынёй камітэта эканомікі Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта. У 2018 годзе прызначаны намеснікам старшыні Мінскага абласнога выканаўчага камітэта.

З 5 красавіка 2021 года па 14 верасня 2022 года працаваў памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектарам па Гомельскай вобласці.

14 верасня 2022 года прызначаны намеснікам Кіраўніка справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь з прысваеннем вышэйшага класа дзяржаўнага
служачага.

З’яўляецца старшынёй Мінскага абласнога аддзялення Беларускай федэрацыі баскетбола; да санкцый ЕС далучылася Швейцарыя. У лютым таго ж года Рагашчука дадалі ў санкцыйны спіс Вялікабрытаніі, у лістападзе — ў санкцыйны спіс Канады.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектары па Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Мінскага абласнога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Грузіі
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Пекінскі батанічны сад

ў Пекінскім батанічным садзе]]

**Пекінскі батанічны сад** — батанічны сад, размешчаны на паўночна-заходняй ускраіне Пекіна, паміж паркам Сяншань і гарой Юйцюаньшань у гарах Сішань. Быў заснаваны ў 1955 годзе. Плошча батанічнага саду — 564 000 м².

У садзе знаходзяцца дзесяткі выставачных раёнаў і залаў, такіх як сад дрэў, участкі са шматгадовымі цыбульнымі, ружоўнік, клумбы з півонямі, традыцыйны кітайскі сад лекавых раслін, сад з дзікімі фруктовымі дрэвамі, раён ахоўных раслін, раёны водных раслін і вінаграднікаў, участкі з відамі на мяжы знікнення і выставачныя цяпліцы для трапічных і субтрапічных раслін. Таксама на тэрыторыі саду знаходзяцца некалькі будысцкіх храмаў.

У садзе расце 6000 відаў раслін, уключаючы 2000 відаў дрэў і кустоў, 1620 разнавіднасцяў трапічных і субтрапічных раслін, 500 відаў кветак і 1900 відаў фруктовых дрэў і водных раслін, традыцыйных для Кітая.

Самымі папулярнымі месцамі саду з’яўляюцца:

* Экспазіцыя з прадстаўнікамі вечназялёных відаў і пальмавых.
* Экспазіцыя трапічных водных раслін, уключаючы вадзяныя лілеі і квітнеючыя таро.
* Экспазіцыя культываваных раслін, іх размнажэння і распаўсюду. Тут ёсць прадстаўнікі какава- і кававых дрэў, хрызантэм з салодкім лісцем, якія былі прывезены з іншых краін і інтрадукаваны ў Кітаі.

У садзе ёсць экспазіцыі лекавых раслін, араматычных раслін і сукулентаў. Выстаўка дэкаратыўных раслін з’яўляецца ўражлівай, з незлічоным мноствам сартоў, кветкамі і травой. Толькі разнавіднасцяў архідэй больш, чым 300 відаў.

Акрамя таго, у садзе ёсць цяпліцы, выставачная зала нацыянальных відаў плошчай 11000 квадратных метраў. Будынкі, лабараторыі класіфікацыі раслін, Навукова-даследчыя памяшканні і лекцыйная зала размешчаны вакол унутранага двара і злучаныя аркамі і рашоткамі.

Сад півонь быў адкрыты для публікі ў 1981 годзе. Ён займае плошчу ў 100 000 квадратных метраў і складаецца з трох аддзелаў.

Калекцыя раслін уключае ў сябе мноства рэдкіх відаў. Існуе, напрыклад, Метасеквоя, упершыню выяўленая ў раёнах Хубэй і Сычуань кітайскімі навукоўцамі ў 1940 годзе. Паколькі яна першапачаткова лічылася вымерлай на працягу трацічнага перыяду (65 млн гадоў таму), то выяўленне жывых асобнікаў у Кітаі стала вялізным сюрпрызам для батанікаў.

Сярод іншых раслін саду прадстаўнікі пажадлівых раслін роду .

## Галерэя 

Файл:BeijingBotanical3.jpg
Файл:北京市香山植物园花卉图片.jpg
Файл:Bitaoyuan_at_Beijing_Botanical_Garden.jpg
Файл:Beijingbotanical6.jpg
Файл:Gazania_(beijing).jpg
Файл:Beijingbotanical8.jpg
Файл:Beijingbotanical7.jpg
Файл:Beijingbotanical9.jpg
Файл:Beijingbotanical10.jpg

## Спасылкі 
* Official website (Chinese) Архивная копия ад 23 лістапада 2005 на Wayback Machine
* Beijing Botanical Garden Архивная копия ад 7 верасня 2010 на Wayback Machine

Катэгорыя:Архітэктура Пекіна
Катэгорыя:Славутасці Пекіна
Катэгорыя:Сады і паркі Пекіна
Катэгорыя:Батанічныя сады
Васюк

**Васюк** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Генадзь Уладзіміравіч Васюк — беларускі гісторык-медыявіст.
* Тамара Іванаўна Васюк (нар. 1952) — беларуская мастачка.
* Уладзімір Уладзіміравіч Васюк — беларускі графік.
Сыма Ю

**Сыма Ю** (, 320 — 12 верасня 372) — 12-ы імператар дынастыі Цзінь і 8-ы ўладар эпохі Усходняя Цзінь (372 год).

## Біяграфія 
Паходзіў з імператарскага роду Сыма. Быў сынам імператара Сыма Жуя. У 322 годзе стаў князем Ланье. У 326 годзе імператар Сыма Янь даў яму тытул князя Куайцзі. У 344 годзе, пры кіраванні імператара Сыма Даня, атрымаў пасаду другога канцлера імперыі. З 347 года пачаў барацьбу супраць уплывовага губернатара Хуань Вэня. Сыма Ю рабіў усё для паслаблення ўплыву апошняга, але дарэмна. Яго сілы ў 347—352 гадах пацярпелі паражэнне ў вайне супраць царства Позняя Чжаа, у выніку чаго пазіцыі Сыма Ю пры двары аслабелі.

Зрэшты, ужо ў 353 годзе Сыма Ю стаў адзіным канцлерам. На гэтай пасадзе ён таемна змагаўся супраць Хуань Вэня. У 358 годзе, калі імператар дасягнуў паўналецця, Сыма Ю сышоў у адстаўку. Аднак ужо ў 361 годзе імператар памёр, а новы ўладар Сыма Пі зноў прызначыў Сыма Ю канцлерам. У 363 годзе некаторы час выконваў абавязкі рэгента. У той перыяд Сыма Ю падзяляў уплыў у дзяржаве з военачальнікам Хуань Вэнем.

У 365 годзе, пасля смерці Сыма Пі і прыходу да ўлады Сыма І, Сыма Ю захаваў сваю пасаду. Аднак ужо ў 372 годзе Хуань Вэнь зрынуў імператара, адправіўшы таго ў ссылку, а новым уладаром прымусіў стаць Сыма Ю. Апошні ўзяў імя *Цзяньвэн-Дзі*.

### Валадаранне 
Кіраванне яго было непрацяглым. Увесь час працягвалася супрацьстаянне з Хуань Вэнем, які фактычна кіраваў краінай. Пад ціскам апошняга імператар звальняў і прызначаў міністраў. Зрэшты, ужо 12 верасня у тым жа годзе імператар Цзяньвэнь-дзі памёр.

## Літаратура 
* Wan Yingnan, 1994, Monolog über die Geschichte der Wei, Jin, Südlichen und Nördlichen Dynastien, Kapitel 10, Östliche Jin nach dem Schlacht am Feishui, S. 235.
Шыпуноўскі раён

**Шыпуноўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Шыпунова, размешчанае за 165 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на паўднёвым захадзе края. Рэльеф раўнінны. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −18,1&nbsp;°C, ліпеня +19,7&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 435 мм.

Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Чарыш, Алей, шмат азёр, самае буйное — Зяркальнае. Глебы — чарназёмы, пясчаныя, саланчакі. Растуць хвоя, таполя, бяроза, каліна, шыпшына, вярба, глог. Фаўна — лось, казуля, ліса, барсук, тхор, заяц, воўк; з птушак — гусь, качка, шэрая чапля, бугай, чайка, курапатка, глушэц; з рыб — карась, шчупак, акунь, мянтуз, язь, лешч, чабак, лін, таймень, нельма, харыус.

Плошча раёна — 4256 км².

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Чжаа Мэнцзянь

**Чжаа Мэнцзянь** (趙孟堅, 1199&nbsp;—1295)&nbsp;— кітайскі мастак, дзяржаўны служачы часоў перыяду Паўднёвая Сун.

## Біяграфія 
Паходзіў з імператарскай сям’і Чжаа, якая кіравала Кітаем пад імем дынастыя Сун. Нарадзіўся ў г. Хаян (сучасная правінцыя Чжэцзян). У 1226 годзе здаў імператарскі экзамен і атрымаў вышэйшую навуковую ступень. Першапачаткова служыў у адміністрацыі Хучжоў. Пасля быў прызначаны суддзёй вобласці Яньчжоў, якая ахоплівала сённяшнія тэрыторыі раёнаў Цзяньдэ, Чуньань і Тунлу правінцыі Чжэцзян. На гэтай пасадзе ён заставаўся амаль да канца жыцця. Памёр у 1295 годзе.

## Творчасць 
Ён быў спецыялістам у маляванні нарцысаў, сліў, архідэй, бамбука і скал, але нарцысы ўдаваліся яму лепш за ўсё. Яго адносяць да групы так званых «Трох сяброў зімы»&nbsp;— мастакоў і паэтаў, якія апявалі або малявалі мастацкую кампазіцыю слівы, бамбука і хвоі ў зімовы перыяд. Усе карціны-скруткі напісаны манахромнай тэхнікай з выкарыстаннем чорнай фарбы. Адным з найбольш вядомых твораў Чжаа Мэнцзяня з’яўляецца скрутак «Нарцысы», які захоўваецца ў Цяньцзінскім музеі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* http://www.npm.gov.tw/exh91/3friends/english/infor.htm 

Катэгорыя:Мастакі Кітая
Катэгорыя:Мастакі XIII стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чжэцзяне
Шчорс (фільм)

**«Шчорс»** — кінафільм Аляксандра Даўжэнкі 1939 года. Гісторыка-рэвалюцыйная стужка пра вядомага палкаводца часоў грамадзянскай вайны Мікалая Шчорса.

## Сюжэт 
Дзеянне адбываецца ва Украіне ў 1919 годзе, калі войскі Чырвонай Арміі ішлі да Кіева. Хутка іх чакаюць баі з войскамі Пятлюры і Добраахвотніцкай арміі Драгамірава.

## У ролях 
## Здымачная група 
* аўтар сцэнарыя: Аляксандр Даўжэнка;
* рэжысёры: Аляксандр Даўжэнка, ;
* асістэнт рэжысёра: ;
* кампазітар: Дзмітрый Кабалеўскі;
* мастак-пастаноўшчык: ;
* аператар-пастаноўшчык: .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Щорс // Фильмы Киевской ордена Ленина киностудии им. А. П. Довженко. 1928—1978 / О. Ф. Олейник, Н. А. Филькевич. — : Госкино УССР, 1979. — 114 c. — С. 24—25.
* Э. Косничук. Киноправда *Щорса*
* «Щорс » — мастацкі фільм кіеўскай кінастудыі рэжысёраў Аляксандра Даўжэнкі, Юліі Сонцавай. Анлайн архіў тэлеканала «Культура».

Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы СССР 1939 года
Катэгорыя:Фільмы Аляксандра Даўжэнкі
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі
Катэгорыя:Ваенныя фільмы
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы СССР
Лэн Мэй

**Лэн Мэй** () — кітайскі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Цзяачжоў, правінцыя Шаньдун, працаваў у 1677—1742 (канкрэтныя гады нараджэння і смерці невядомыя). Яго ветлівае імя было Цзічэнь (), а псеўданім Jinmen Waishi, або Jinmen Shushi. Ён быў вучнем Цзяа Бінчжэня. Спецыяльнасцю Лэн Мэя было маляванне чалавечых фігур, асабліва прыдворных дам.

## Працы 
Катэгорыя:Мастакі Кітая XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Кітая XVII стагоддзя
Таа Юаньмін

**Таа Юаньмін** (, 365&nbsp;— 427)&nbsp;— кітайскі паэт і пісьменнік часоў Шасці царстваў.

## Біяграфія 
Паходзіў з высакароднай, але збяднелай сям’і Таа. Нарадзіўся ў г. Чайсане, сучасная правінцыя Цзянсі. Яго сваякі ды і ён сам спачатку служылі дынастыі Усходняя Цзінь, а пасля дынастыі . Пра яго кар’еру мала звестак. У 393—395 гадах быў членам Савета вобласці Пензе. Пасля, з 399 года займаў пасаду служачага, які займаўся садамі і палямі імперыі. Часта ездзіў па краіне. Некаторы час жыў у сталіцы царства Цзіянкані, што была непадалёк ад сучаснага Нанкіна. У 405 годзе сышоў у адстаўку, расчараваўшыся ў палітыцы. Пасля гэтага ўвесь час пражываў у сваім маёнтку, складаючы вершы. Памёр у 427 годзе.

## Творчасць 
Таа Юаньмін — аўтар шматлікіх паэм і невялікіх вершаў, дзе ён апявае сельскае жыццё, усхваляючы арыстакратыю ранейшых часоў, у цэлым прыватнае жыццё, супрацьпастаўляючы яму дзяржаўную службу. Найбольш вядомай паэмай з’яўляецца «Вяртанне ў сады і палі». Даволі цікавай з’яўляецца паэма «Забарона на каханне». Усяго ў актыве Таа Юаньміна каля 160 вершаў.

Таксама склаў зборнік апавяданняў аб дзіўных і незвычайных з’явах пад назвай «Персікавая крыніца». У далейшым такія апавяданні сталі папулярнымі сярод кітайскіх пісьменнікаў.

## Беларускія пераклады 
На беларускую мову перакладаў Мікола Мятліцкі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Helwig Schmidt-Glintzer: Geschichte der chinesischen Literatur, Bern 1990, ISBN 3-406-45337-6

Катэгорыя:Пісьменнікі Кітая
Катэгорыя:Паэты Кітая
Катэгорыя:Кітайскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Кітайскамоўныя паэты
Катэгорыя:Пісьменнікі IV стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі V стагоддзя
Катэгорыя:Паэты IV стагоддзя
Катэгорыя:Паэты V стагоддзя
Катэгорыя:Паэты эпохі Цзінь
Цалінны раён (Калмыкія)

**Цалінны раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэспублікі Калмыкія Расійскай Федэрацыі, у межах якой утвораны муніцыпальны раён Цаліннае раённае муніцыпальнае ўтварэнне. Плошча — 5258 км².

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Троіцкае.

## Геаграфія 
Цалінны раён размяшчаецца ў цэнтральнай частцы Рэспублікі, мае параўнальна выгоднае геаграфічнае становішча. Мяжуе на захадзе з Растоўскай вобласцю, на поўначы з Кетчэнераўскім, на ўсходзе з Яшкульскім, на паўднёвым усходзе з Ікі-Бурульскім раёнамі, на поўдні з Элісцінскай гарадской акругай, на паўднёвым захадзе з Прыютненскім раёнам.

Плошча тэрыторыі раёна — 5258 км². Адлегласць ад раённага цэнтра (сяло Троіцкае) да горада Эліста — 12 км. Праз тэрыторыю раёна праходзяць федэральныя аўтадарогі  (пад’езд да гопда Эліста),  (Астрахань — Эліста — Стаўрапаль), Эліста — Зімоўнікі. Развіта сетка міжпасялковых аўтамабільных дарог (з асфальтавым і друзавым пакрыццём).

### Клімат 
Тэрыторыя Цаліннага раёна характарызуецца вельмі засушлівым кліматам з умерана спякотным летам і ўмерана халоднай зімой. Самы халодны месяц — студзень, сярэдняя тэмпература якога складае −6,7&nbsp;°C; самыя цёплыя ліпень і жнівень (24,2—23,0&nbsp;°C). Сярэднегадавая тэмпература паветра роўная +8,6&nbsp;°C. Амплітуда ваганняў тэмпературы — ад +43&nbsp;°C да −34&nbsp;°C.

Сярэднегадавая колькасць ападкаў складае 315 мм, прычым вялікая іх частка прыпадае на цёплы перыяд — 211 мм. Аднак летнія ападкі носяць кароткачасовы ліўневы характар. Значная частка іх скочваецца ўніз па схілах, не паспеўшы ўвабрацца, таму іх доля ў водным балансе нязначная. Сярэдняя дата ўтварэння ўстойлівага снежнага покрыва — 18 снежня. Вышыня снежнага покрыва на адкрытых палях — 17 см. Сярэдняя глыбіня (з найбольшых) прамярзання глебы за зіму складае 55—60 см.

Асаблівасцю тэрыторыі з’яўляюцца частыя засухі і сухавей. Колькасць дзён з сухавеямі, у сярэднім, складае 100,5 дзён. Для клімату раёна характэрны частыя моцныя вятры, пераважна ўсходніх напрамкаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Калмыкіі
Гунванфу

**Гунванфу** (), **Палац князя Гуна** —  у раёне  Пекін, сталіца КНР. Сёння на яго тэрыторыі знаходзіцца адкрыты для прагулак парк, а таксама дзейнічаюць музей і тэатр.

## Гісторыя Гунванфу 
Палац быў пабудаваны ў 1776 годзе для знакамітага  імператара Цяньлуна (Дынастыя Цын) — усёмагутнага Хэшэня. Гэта быў самы буйны княскі палац таго часу, па сваім маштабе ён саступаў толькі імператарскаму палацу Гугун. Агульная плошча комплексу — 60 тысяч м². На яго тэрыторыі размешчана больш за 30 архітэктурных ансамбляў, выкананых у розных стылях.

Пасля смерці першага ўладальніка палаца яго заступніка-імператара абвінавацілі ў карупцыі і казнакрадстве, палац быў канфіскаваны і перайшоў да Айсіньгёро Юнліня, які насіў тытул «удзельны князь Цын» (庆郡王, Цын-Цзюньван). Калі яго ўнук, Айсіньгёро Ікуан, быў паніжаны ў тытуле да «бэйлэ», то палац быў канфіскаваны унутраным сакратарыятам, і перададзены Айсіньгёро Ісіню, які меў тытул «вялікі князь Гун» (恭亲王, Гун-цыньван). З таго часу рэзідэнцыя і набыла сваю сучасную назву.

У 1982 годзе Гунванфу быў уключаны ў рэестр дзяржаўнай культурнай спадчыны Кітая.

У 1996 годзе для наведвання публікі быў адкрыты парк, а ў 2008 — увесь комплекс.

## Галерэя 

Файл:Gongwangfu2.jpg|Гунванфу
Файл:PrinceGongM4.jpg|Сцены вакол палаца
Файл:PrinceGongM3.jpg|Адна з брам Гунванфу
Файл:PrinceGongM5.jpg|Сажалка вакол палаца

## Музей 
У 2005 было прынята рашэнне аб ператварэнні Гунванфу ў музей княжацкіх палацаў. На той момант у Гунванфу практычна не захаваліся карціны, каліграфічныя працы і іншыя прадметы інтэр’еру з часоў княжацкай рэзідэнцыі. Шмат што было распрададзена за мяжу ў розныя гады, таму для стварэння музея прыйшлося закупляць антыкварныя прадметы. Частка экспанатаў была атрымана ў дар.

Для аднаўлення выгляду палаца былі выкарыстаны захаваныя ў бібліятэцы Політэхнічнага універсітэта Цынхуа матэрыялы і карціны, якія распавядаюць аб планіроўцы рэзідэнцыі Гунванфу. Значная частка гэтых матэрыялаў была складзена вядомым архітэктарам  і яго калегамі.

Адрэстаўраваны палац быў адкрыты як музей 24 жніўня 2008 года.

## Тэатр 
Будынак тэатра знаходзіцца на адной з трох асноўных восяў планіроўкі комплексу — усходняй. Яго плошча складае 685 м². Будаўнічым матэрыялам паслужыла дрэва.

У паўднёвай частцы будынка размешчаны памост, паміж якім і шырмай з самшыту знаходзіцца сцэна. Сцены і столь пакрытыя роспісам з арнаментам гліцыніі, шырма ўпрыгожана гравюрай, падлога пакрыта квадратнымі пліткамі.

Зала разлічана на 200 месцаў. Тут праходзяць спектаклі , выступленні артыстаў кітайскага цырка і іншыя мерапрыемствы. Падчас спектакляў дзяўчыны ў касцюмах, стылізаваных пад часы дынастыі Цын, падносяць гасцям чай, дэсерты, закускі.

## Спасылкі 
Афіцыйны сайт комплексу Гунванфу.

Катэгорыя:Архітэктура Пекіна
Катэгорыя:Палацы Кітая
Катэгорыя:Музеі Пекіна
Стрэмя

ў Нью-Ёрку]]

**Стрэ́мя** — частка сядла, прыстасаванне для ўпору, падтрымкі ног і раўнавагі вершніка пры верхавой яздзе.

Складаецца стрэмя з падножкі, дугі, пятлі або прарэзы для для путлішча, якім мацуецца да сядла. Звычайна мацуюць 2 парных, радзей — 1 або 2 няпарных.

## Гісторыя 
У вучоных не існуе адзінага меркавання ні пра час, ні пра месца з’яўлення стрэмя. Адны даследчыкі лічаць, што страмёны з’явіліся ў пачатку нашай эры ў сарматаў, іншыя называюць раёны, памежныя з Кітаем у эпоху позніх Хань, трэція — поўдзень Сібіры (не пазней III стагоддзя або да V стагоддзя), чацвёртыя аддаюць прыярытэт у гэтым пытанні дзяржаве Кагуро (не пазней IV стагоддзя). Існуюць і іншыя меркаванні.

Папярэднікам стрэмя лічыцца мацаваная да сядла скураная ці вяровачная пятля. Стрэмя з дрэва, у тым ліку акаваныя металам, з’явіліся ў Кітаі не пазней пачатку IV стагоддзя. Там жа страмёны пачалі адліваць з металу. З 2-й паловы VI стагоддзя стрэмя з’явілася ў Еўропе. У славянскіх народаў найбольш раннімі лічацца жалезныя страмёны IX стагоддзя. Сярэдневяковыя страмёны адрозніваліся формай дужак і падножак, памерамі і формай адтуліны пад путлішча. У познім Сярэдневякоўі з’явіліся рыцарскія страмёны з вельмі шырокай падножкай або з закрытым наском, якія паўтаралі форму абутку. Металічныя, драўляныя, касцяныя страмёны часам для бяспекі каня пакрываюцца мяккімі матэрыяламі (скура, гума, сінтэтыка). Страмёны звычайна ўпрыгожваліся інкрустацыяй з каштоўных металаў, мастацкім ліццём, разьбой, цісненнем.

На тэрыторыі Беларусі страмёны ранняга сярэдневякоўя знойдзены Браславе, Брэсце, Навагрудку, на гарадзішчы Маскавічы. Больш познія знаходкі — у Віцебску, Дрысвятах, Крычаве, Мсціславе і іншых месцах.

## Літаратура 
* 
* 
* *Гуревич Д. Я., Рогалев Г. Т.* Словарь-справочник по коневодству и конному спорту: Ок. 1400 единиц. — М.: Госагропромиздат, 1991. — С. 202. — 240 с.: ил. 90 000 экз. — ISBN 5-260-00573-2.
* *Гуревич Д. Я.* Справочник по конному спорту и коневодству. — М.: ЗАО Изд-во Центрополиграф, 2001. — 325 с. — ISBN 5-227-01423-X.
* Стремя, Стремень // Словарь-справочник «Слова о полку Игореве»: в 6 выпусках / АН СССР. Ин-т рус. лит. (Пушкин. Дом); Ин-т рус. яз; Под ред. Б. Л. Богородского, Д. С. Лихачева, О. В. Творогова; Сост. В. Л. Виноградова. — Л.: Наука. Ленингр. отд-ние, 1965—1984.

## Спасылкі 
* 
* *Кызласов И. Л.* О происхождении стремян // Советская археология. — 1973. — № 3. — С. 24—36.
* *Никоноров В. В.* К вопросу о роли стремян в развитии военного дела // Степи Евразии в древности и Средневековье. — Кн. II. — СПб.: Издательство Государственного Эрмитажа, 2003. — С. 263—267.

Катэгорыя:Конская вупраж
Катэгорыя:Кавалерыя
Рыгор Міхайлавіч Козінцаў

**Рыгор Міхайлавіч Козінцаў** (; 9 (22) сакавіка 1905,  — , ) — савецкі рэжысёр тэатра і кіно, сцэнарыст, педагог; народны артыст СССР (1964). Лаўрэат дзвюх Сталінскіх (1941, 1948) і Ленінскай (1965) прэмій.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Вышэйшых мастацкіх майстэрнях АМ у Петраградзе. Адзін з арганізатараў творчай майстэрні «Фабрыка эксцэнтрычнага акцёра» (ФЭКС, 1921). З 1924 года на кінастудыі «Ленфільм». З 1922 года выкладаў у ФЭКС, Ленінградскім інстытуце сцэнічных мастацтваў, у 1941-64 гадах прафесар Усесаюзнага дзяржаўніага інстытута кінематаграфіі.

Імкненнем да пошукаў вострай новай кінематаграфічнай выразнасці вылучаюцца нямыя фільмы «Шынель» (1926, паводле М. Гогаля), «Новы Вавілон» (1929, абодва з Леанідам Траўбергам). Грамадзянскім пафасам прасякнута кінатрылогія «Юнацтва Максіма» (1935), «Вяртанне Максіма» (1937), «Выбаргская старана» (1939, усе з Леанідам Траўбергам).

Ставіў біяграфічныя фільмы: «Пірагоў» (1947), «Бялінскі» (1953). Экранізаваў трагедыі Уільяма Шэкспіра «Гамлет» (1964, Ленінская прэмія 1965) і «Кароль Лір» (1970), раман Мігеля Сервантэса «Дон Кіхот» (1957).

Паставіў у ленінградскіх тэатрах «Кароль Лір» (1941), «Атэла» (1943), «Гамлет» (1954) Шэкспіра. Даследаваў творчасць Шэкспіра, С. Эйзенштэйна, Ч. Чапліна, У. Меерхольда.

## Літаратура 
*
Халімату Айіндэ

**Халімату Айіндэ** (нар. , Кадуна, Нігерыя) — нігерыйская футбалістка, паўабаронца. Выступала за зборную Нігерыі.

## Кар’ера 
15 чэрвеня 2015 года падпісала з амерыканскай камандай «Вэстэрн Нью-Ёрк Флэш», да гэтага іграла ў нігерыйскай камандзе «Дэльта Куінс».

Пазней яна далучылася да футбольнага клуба «Мінск», дзе 2 верасня дэбютавала ў матчы супраць «Бабруйчанкі» з лікам 3:0.

Выступала ў WU-17 (2010—2012), WU-20 (2014). У 2015 годзе дэбютавала за зборную Нігерыі.

## Дасягненні 
*   Чэмпіёнка Беларусі: 2016
*  Уладальніца Кубка Беларусі: 2016

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісткі Нігерыі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Дэльта Куінс
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Русенгард Мальмё
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Асарумс
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Эскільстуна Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Уэстэрн Нью-Ёрк Флэш
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 2015
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 2019
Катэгорыя:Футбалісткі на чэмпіянаце свету 2023
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Нігерыі па футболе
Януш Сяткоўскі

**Януш Сяткоўскі** (, 5 сакавіка 1929, Варшава) — мовазнаўца, славіст.

## Біяграфія 
У 1950—1956 і 1982—1999 гадах навуковы супрацоўнік Варшаўскага ўніверсітэта. У 1993—1999 гадах дырэктар Інстытута славянскай філалогіі). У 1977—1981 гадах дырэктар Інстытута славістыкі Польскай акадэміі навук. З 1972 прафесар; з 1982 года — член Варшаўскага навуковага таварыства.

## Навуковая дзейнасць 
Займаецца ў галіне гістарычнай граматыкі, а таксама польскай і чэшскай дыялекталогіі, гісторыі польскай і чэшскай моў, польска-чэшскіх і польска-нямецкіх моўных кантактаў, балгарскай мовы.

## Грамадская пазіцыя 
23 жніўня 1980 года далучыўся да звароту 64 навукоўцаў, пісьменнікаў і журналістаў да камуністычных уладаў патрабуючы распачаць дыялог са страйкуючымі рабочымі.

## Узнагароды 
20 лютага 1998 года ўзнагароджаны славацкім ордэнам Двайнога Белага Крыжа 3-й ступені, у тым жа годзе атрымаў званне доктара honoris causa Карлавага ўніверсітэта ў Празе.

## Працы 
* *Dialekt czeski okolicy Kudowy* (tom 1-2 1962)
* *Bohemizmy fonetyczne w języku polskim* (tom 1-2 1965—1970)
* *Gesta Romanorum linguae polonicae (1543)* (1986)
* *Slawizmy w utworach śląskich Horsta Bienka* (1995)
* *Czesko-polskie kontakty językowe* (1996)
* *Słownik czesko-polski* (1991, wyd. 2 poprawione 2002, współautor)
* *Obce nazwy geograficzne w języku czeskim i polskim* (2006)
* *Słowiańskie nazwy części ciała w historii i dialektach *(2012)

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варшаве
Катэгорыя:Славісты Польшчы
Катэгорыя:мовазнаўцы Польшчы
Катэгорыя:Члены Варшаўскага навуковага таварыства
Глеб Анатолевіч Панфілаў

**Глеб Анатолевіч Панфілаў** (; , , Чалябінская вобласць - ) — савецкі і расійскі рэжысёр, сцэнарыст; народны артыст РСФСР (1984), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі РСФСР ім. братоў Васільевых (1982). Член КПСС (1961—1991). Акадэмік Нацыянальнай акадэміі кінематаграфічных мастацтваў і навук Расіі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 21 мая 1934 года ў Магнітагорску ў сям’і Анатоля Пятровіча (1912—1996) і Веры Сцяпанаўны Панфілавых. Бацька працаваў журналістам. Пазней Анатоль Панфілаў выкладаў гісторыю партыі ў Вышэйшым тэатральным вучылішчы імя Б. В. Шчукіна.

Скончыў УПІ (1957, хімічны факультэт).З 1959 года — загадчык аддзела прапаганды і агітацыі Свярдлоўскага гаркама УЛКСМ; па яго ініцыятыве ў Свярдлоўску ўзнікла аматарская кінастудыя, дзе Панфілаў разам з сябрамі зняў фільмы «Нейлонавая куртачка» і «Народная міліцыя» (1958).

У 1961 годзе пачаў працаваць на свярдлоўскім тэлебачанні. У тым жа годзе ўступіў у КПСС. На Свярдлоўскім тэлебачанні зняў фільмы «Уставай у наш шыхт» (1959, дакументальны), «Забіты не на вайне», «Ніна Менаўшчыкова» (кароткаметражныя, 1962) і «Справа Курта Клаўзевіца» (1963, мастацкі тэлефільм).

У 1960—1963 гадах завочна навучаўся на аператарскім факультэце УДІКа, затым перайшоў на вочнае навучанне, на аддзяленне рэжысёраў-пастаноўшчыкаў мастацкага фільма Вышэйшых курсаў сцэнарыстаў і рэжысёраў (ВКСР).

У 1966 годзе пачаў працаваць на «Ленфільм», дзе зняў свой першы мастацкі фільм «У агні броду няма» (1967), які некананічна адлюстроўваў Грамадзянскую вайну. Фільмам «У агні броду няма» Г. А. Панфілаў абараніў дыплом на ВКСР. У 1969 годзе «У агні броду няма» атрымаў галоўны прыз МКФ у Лакарна (Швейцарыя) — «Залаты леапард».

У 1970 годзе зняў фільм «Пачатак». Падчас здымак фільма Панфілаў ажаніўся з актрысай Інай Чурыкавай.

Наступны фільм «Прашу слова» (1975) быў удастоены ўзнагароды Міжнароднага кінафестывалю ў Карлавых Варах (1976) і прыза Міжнароднага кінафестывалю ў Барселоне (1977).

У 1977 годзе Панфілаў перайшоў на кінастудыю «Масфільм» і стаў кіраўніком рэжысёрскіх майстэрняў на Вышэйшых курсах сцэнарыстаў і рэжысёраў.

На «Масфільме» Панфілаў зняў фільм «Тэма» (1979), які, у сувязі з закранутай у ім праблемай эміграцыі, праляжаў на паліцы да чэрвеня 1986 года. Выйшаўшы ў міжнародны пракат, фільм атрымаў галоўны прыз Берлінскага МКФ — «Залаты мядзведзь» (1987).

У 1981 годзе экранізаваў п’есу А. В. Вампілава «Мінулым летам у Чулімску», даўшы фільму першапачатковую аўтарскую назву — «Валянціна».

У 1983 годзе паставіў фільм «Васа» паводле п’есы М. Горкага «Васа Жалязнова», за які атрымаў Залаты прыз Міжнароднага кінафестывалю ў Маскве (1983).

У 1986 годзе дэбютаваў як тэатральны рэжысёр у тэатры «Ленком» пастаноўкай «Гамлета», у якой ігралі вядучыя акцёры тэатра: Алег Янкоўскі (Гамлет), Іна Чурыкава (Гертруда), Аляксандра Захарава (Афелія).

У 1990 годзе зняў фільм «Маці» паводле твораў М. Горкага. У тым жа годзе рэжысёр быў узнагароджаны Канскім прызам за мастацкі ўклад у кінематограф.
Салтонскі раён

**Салтонскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Плошча — 3020 км². Утвораны ў 1924 годзе. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Салтон, размешчанае за 260 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на ўсходзе края. Рэльеф уваліста-ўзгорыстае плато Салаірскага кражу. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −17,2&nbsp;°C, ліпеня +18,6&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 580 мм.

Глебы — чарназёмы ападзоленныя і вышчалачаныя, шэрыя лясныя. Разведаны запасы каменнага вугалю. Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Бія, Няня, Салтонка, Соза. Растуць сібірскі кедр, звычайная хвоя, бяроза, елка; багатае разнатраўе, у тым ліку сустракаюцца папараць-арляк, чарэмшына, святаяннік, мацярдушка, баркун, рамонак. Фаўна — вавёрка, бабёр, рысь, лось, выдра, норка, андатра, мядзведзь, воўк.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Омі (тытул)

**Омі** (, *омі*, «хатні слуга» —  старшыняў магутных арыстакратычных родаў японскай дзяржавы . Па сваёй ступені быў роўны тытулу .

Арыстакраты з тытулам *омі* мелі права быць пры двары (доме) яматаскага манарха . Апошні надаваў самаму ўплывоваму *омі* тытул «вялікага омі» — , які станавіўся галоўным саветнікам суверэна і прымаў непасрэдны ўдзел у кіраванні дзяржавай.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыя Японіі
Катэгорыя:Тытулы Японіі
Омі

**Омі** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Юкітака Омі — японскі футбаліст
* Юсукэ Омі — японскі футбаліст

## Іншае 
* Омі — японскі тытул
Нямецкі нацыянальны раён

**Нямецкі нацыянальны раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Гальбштат, размешчанае за 430 км на захад ад Барнаула.

## Геаграфія 
Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы края. Клімат умераны. Сярэдняя тэмпература студзеня −19&nbsp;°C, ліпеня — +22,2&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 220—240 мм. Рэк і азёр на тэрыторыі раёна няма. Глебы — каштанавыя, светла-каштанавыя, лёгкія. Растуць бяроза, таполя, клён, трава — зёлкавыя, кавыль, палын. Рэльеф — раўнінны (Кулундзінскі стэп). Агульная плошча зямель у межах раёна — 143175 га (1432 км²), з іх 134329 га сельскагаспадарчых угоддзяў, у тым ліку раллі 124314 га. Асаблівасцю раёна з’яўляецца вялікая разаранасць тэрыторыі (86,6 %), практычная адсутнасць натуральных сенажацяў і пашы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Катэгорыя:Расійскія немцы
Катэгорыя:Нацыянальная палітыка
Паліна Анціпаўна Стрэпетава

**Паліна (Пелагея) Анціпаўна Стрэ́петава** (;  — ) — руская тэатральная актрыса. Жонка акцёра М. І. Пісарава.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Ніжнім Ноўгарадзе. Імёны бацькоў і дакладная дата нараджэння Паліны Стрэпетавай невядомыя, бо яе дзіцем знайшлі на ганку дома ніжагародскага тэатральнага цырульніка А. Стрэпетава. Прыёмная маці была актрысай. Тэатральную адукацыю Паліна Стрэпетава не атрымала, і з сямі гадоў выходзіла на сцэну Ніжагародскага тэатра ў дзіцячых ролях — актрыса Александрынскага тэатра ў Санкт-Пецярбургу. У 1895—1896 гадах працавала ў тэатры А. С. Суворына.

Апошнія гады жыцця П. А. Стрэпетава правяла ў Санкт-Пецярбургу. Памерла 4 кастрычніка 1903 года і была пахавана на Нікольскіх могілках. У 1936 годзе прах быў перанесены ў Некропаль майстроў мастацтваў Аляксандра-Неўскай лаўры.

## Творчасць 
П. А. Стрэпетава валодала выдатным трагедыйным дараваннем і тэмпераментам. Сярод выкананых роляў: Лізавета («Горкая доля» А. Пісемскага), Кацярына, Мар’яна Андрэеўна, Кручыніна («Навальніца», «Бедная нявеста», «Без віны вінаватыя» А. Астроўскага), Сара («Іванаў» А. Чэхава), Наташа («Русалка» А. С. Пушкіна), Гертруда («Апошні кумір» А. Дадэ), Сцепаніда («Каля грошай» В. Крылова паводле А. Пацехіна), Матрона («Улада цьмы» Л. М. Талстога), Ва­лу­но­а («За­кат» А. І. Южына-Сум­ба­тава) і інш.

## Літаратура 
* 
* 
* Стрепетова Полина (Пелагея) Антипьевна // Энциклопедия Саратовского края: В очерках, событиях, именах / Редкол.: Аврус А. И. и др. — Саратов: Приволж. кн. изд-во, 2002. — С. 555. — 687 с., [70] л. ил., цв. ил.,карт: ил., цв. ил., карт.; 30 см. — ISBN 5-7633-0912-X.
* *Гаевская М. Ю.* Пелагея Стрепетова: роковой талант / М. Ю. Гаевская. — М.: АСТ-Пресс: АСТ-Пресс Книга, 2005 (Киров: ОАО Дом печати — Вятка). — 313, [1] с., [8] л. ил., портр.; 21 см. — (Знак судьбы). — ISBN 5-462-00313-7 (в пер.)
* Современная энциклопедия / Авт.-сост. Гусев Игорь Евгеньевич. — Мн.: Харвест, 1999. — 349, [2] с. : табл.; 21 см. — ISBN 985-433-693-X.

## Спасылкі 
* Стрепетова П. А. // Саратовская областная универсальная научная библиотека
* Пелагея Антильевна Стрепетова // Культура Оренбуржья
* Неистовая Пелагея. За что актрису Стрепетову называли «чудом» и «самородком»? // Санкт-Петербургские ведомости № 196 (6549) от 18.10.2019
* Стрепетова Пелагея Антипьевна // Государственный мемориальный и природный музей-заповедник А. Н. Островского «Щелыково»
* Стрепетова Полина (Пелагея) Антипьевна // Нацыянальны драматычны тэатр Расіі (Александрынскі тэатр)

Катэгорыя:Актрысы XIX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы Расійскай імперыі
Нацыянал-ліберальная партыя

**Нацыянал-ліберальная партыя**:
* Нацыянал-ліберальная партыя (Германія)
* Нацыянал-ліберальная партыя (Румынія)
* 
* 
* 
*
Дон Кіхот

**Дон Кіхот**:
* Дон Кіхот (балет)
* Дон Кіхот (раман)
* Дон Кіхот (фільм, 1957)
Касіхінскі раён

**Касіхінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Касіха, размешчанае за 68 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Плошча — 1877 км². Раён мяжуе з Первамайскім, Зарынскім, Кытманаўскім і Троіцкім раёнамі. Рэльеф — Бійска-Чумышская зона, перасечаны. Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Часнакоўка; Жыліха з прытокамі Юдзіха, Жураўліха; Вялікая Ласіха з прытокамі Кліміха, Селязнюха, Чаурыха, Афаніха, руч. Лісі Лог, Мал. Ласіха (з руч. Ліствянка), Лепяшыха; Тараба; Баброўка з прытокамі Сасноўка, Шыпуніха, Ваўчыха, Мал. Баброўка, Налобіха, Серабранка, азёры (Красілава, Баюноўскае і Круглае). Глебы — ападзоленныя вышчалачаныя чарназёмы, шэрыя лясныя. Расліннасць: бяроза, хвоя, елка, клён, таполя, асіна, парэчка, маліна, каліна, чаромха, глог.

Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −20&nbsp;°C, ліпеня + 21&nbsp;°C. Абсалютны тэмпературны максімум: +38&nbsp;°C, абсалютны мінімум: −52&nbsp;°C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 400—600 мм.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Імператрыца Суйка

**Імператрыца Суйка** (, *Суйка Тэна*; &nbsp;— )&nbsp;— 33-і Імператар Японіі, сінтаісцкае , першая жанчына на імператарскім троне Японіі. Гады кіравання: 15 студзеня 593&nbsp;— 15 красавіка 628.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 『新編　日本史辞典』 (*Нове видання. Словник історії Японії*) / 京大日本史辞典編纂会.&nbsp;— 東京: 東京創元社, 1994.&nbsp;— P.1057—1058.
* 『歴代天皇全史―万世一系を彩る君臨の血脈』 (歴史群像シリーズ (69)) (*Вся історія Імператорів Японії&nbsp;— монархічне генеалогічне дерево безперервної лінії*. Серія «Історичні портрети»).&nbsp;— 東京: 学研, 2003.
* Рубель В. А. *Японська цивілізація: традиційне суспільство і державність*.&nbsp;— Київ: «Аквілон-Прес», 1997.

## Спасылкі 
* Спіс Імператараў Японіі

Катэгорыя:Імператары Японіі
Катэгорыя:Кіраўнікі VI стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі VII стагоддзя
Краснагорскі раён

**Краснагорскі раён**:
* Краснагорскі раён (Алтайскі край)
* Краснагорскі раён (Бранская вобласць)
Краснагорскі раён (Алтайскі край)

**Краснагорскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Краснагорскае, размешчанае за 233 км ад Барнаула.

## Геаграфія 
Краснагорскі раён Алтайскага края размешчаны ў паўднёва-ўсходняй яго частцы, з поўначы мяжуе з Бійскім і Салтонскім раёнамі, з захаду з Савецкім раёнам, а на поўдні і ўсходзе мяжуе з Рэспублікай Алтай. Плошча раёна — 3070 км². Насельніцтва — 18,9 тыс. чалавек. У раёне 35 населеных пунктаў, найбольш буйныя з якіх: Краснагорскае, Быстранка, Усць-Кажа, Усць-Іша, Саўсканіха, Бярозаўка, Навазыкава, Талы.

Краснагорскі раён утвораны ў 1924 годзе, да 1960 года насіў назву Стараардынскі.

Тэрыторыю Краснагорскага раёна займаюць Алтайскія перадгор’і з вышынёй гор да 1000 м, паўднёва-ўсходнюю частку — змяшаная тайга. Краснагорскі раён размясціўся ў міжрэччы Біі і Катуні. Рака Іша, адна з самых цёплых алтайскіх рэк, рассякае раён з усходу на захад. Рэчышча яе вельмі звілістае, працягласць ракі па раёне складае 90 км. Акрамя Біі, Катуні і Ішы, па раёне працякаюць такія рэкі, як Чапша, Кажа, Бардушка.

Райцэнтр звязаны з Бійскам, Горна-Алтайскам, Барнаулам і іншымі гарадамі і раёнамі аўтамабільнымі трасамі; да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі (г. Бійск) — 110 км.

Гара Карагайская Сінюха — самы высокі пункт раёна (вышыня 894 м).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раёны Алтайскага края
Рэформы Тайка

**Рэформы Тайка** (, *тайка но кайсін*, «абнаўленне Тайка») &nbsp;— самыя маштабныя сацыяльна-палітычныя  ў гісторыі старажытнай Японіі, праведзеныя ў VII—VIII стагоддзях пад кіраўніцтвам князя  і яго падначаленага Накатомі-но Каматары. Названыя па дэвізу Імператарскага праўлення «Тайка»&nbsp;— «вялікія пераўтварэнні».

Мэтай рэформаў было будаўніцтва ў Японіі  манархічнай дзяржавы на чале з Імператарам на аснове прымата закона і дзяржаўнай уласнасці на ўзор суседняй кітайскай імперыі дынастыі Тан.

Штуршком да рэформаў паслужыла ліквідацыя ў 645 годзе дыктатуры арыстакратычнага роду  і прыходу да ўлады апазіцыі, выразнікам якой стаў Імператар Котаку. У 646 годзе ён выдаў указы аб замене прыватнай уласнасці на зямлю і насельніцтва дзяржаўнай, аб увядзенні новага адміністрацыйнага падзелу, аб увядзенні сістэмы выдачы дзяржаўнай зямлі для вырошчвання сялянам, аб укараненні ўніфікаваных падаткаў і павіннасцяў, укараненне сістэмы сямейных і падатковых рэестраў, а таксама агульнавайсковай павіннасці. У 701 годзе з прыняццем кодэкса «» ў Японіі была ўкаранёна чыноўніцкая бюракратычная сістэма ўсходнеазіяцкага тыпу.

Рэформы ператварылі Японію ў «», узмацнілі пазіцыі імператара і паменшылі ролю родава-тытулярнай сістэмы кіравання, спрыялі з’яўленню новай прыдворнай арыстакратыі і заклалі асновы сярэднявечнай японскай дзяржаўнасці.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Рубель В. А.* Японська цивілізація: традиційне суспільство і державність.&nbsp;— Київ: Аквілон-Прес, 1997.

Катэгорыя:645
Катэгорыя:Гісторыя Японіі