open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Храм Клімента Папы Рымскага (Масква)

**Храм Свяшчэннапакутніка Клімента, Папы Рымскага** (Царква Клімента Рымскага, Свята-Кліментаўскі храм, храм Спаса Праабражэння) — праваслаўны храм у раёне Замаскварэчча горада Масквы, на скрыжаванні Кліментаўскага завулка і Пятніцкай вуліцы. Адносіцца да Маскварэцкага благачыння Маскоўскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы. Найбуйнейшы храм Замаскварэчча.

Галоўны пасад асвечаны ў гонар Праабражэння Гасподняга, таму другая назва царквы — храм Спаса Праабражэння. Асвечаны ў імя Клімента Рымскага, Пятра Александрыйскага, Мікалая Цудатворца і ў гонар Нараджэння Найсвяцейшай Багародзіцы.

Першы мураваны храм на гэтым месцы датуецца 1657 годам. У 1662 годзе думны дзяк Аляксандр Дураў перабудаваў храм з трыма прыдзеламі: Праабражэння Гасподняга, Знака і Свяціцеля Свяціцеля Мікалая Цудатворца.

Храм быў перабудаваны і асвечаны ў 1720 годзе, затым у 1756—1758 гадах да яго дабавілі трапезную і званіцу. У 1762 годзе прыхаджане атрымалі дазвол на разбурэнне галоўнага аб'ёму старога храма, і да 1769 года на сродкі купца Кузьмы Мацвеева быў завершаны пяцівежавы барочны храм, які дайшоў да нашых дзён. Аўтарства храма не ўстаноўлена.
Марасейка

**Вуліца Марасейка** (, у 1954—1990 гадах — *вуліца Багдана Хмяльніцкага*) — вуліца ў Цэнтральнай адміністрацыйнай акрузе Масквы (Басманны раён). Праходзіць ад плошчы Ільінскія Вароты да вуліцы Пакроўка (скрыжаванне з Армянскім і Старасадскім завулкамі). Нумарацыя дамоў вядзецца ад плошчы Ільінскія Вароты. Акрамя згаданых, на вуліцу выходзяць завулкі: з няцотнага, паўночнага боку — Вялікі Залатавустынскі, а з цотнага — Вялікі Спасаглінішчаўскі і Петравярыгскі.
## Памятныя мясціны 
* Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі
Катэгорыя:Вуліцы Масквы
Казанскі сабор (Масква)

**Сабор Казанскай іконы Божай Маці на Краснай плошчы** (Казанскі сабор) — праваслаўны храм у Маскве, размешчаны перад манетным дваром на рагу Краснай плошчы і Мікольскай вуліцы. Першапачатковы будынак пабудаваны ў 1630-х гадах, знесены ў 1936 годзе падчас сталінскай рэканструкцыі раёна Манежнай плошчы. Храм адноўлены ў 1990—1993 гадах па праекце архітэктараў Алега Журына і Генадзя Макеева.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Масквы
ГУМ

**ГУМ** (абрэвіятура ад  — «Дзяржаўны ўніверсальны магазін», да 1921 года — **Верхнія гандлёвыя рады**) — буйны гандлёвы комплекс (універсальны магазін) у цэнтры Масквы, які займае мясцовасць Кітай-горада і выходзіць галоўным фасадам на Красную плошчу. Пазіцыянуе сябе як галоўная ўніверсальная крама краіны і гандлёвы квартал.

Будынак, пабудаваны ў 1893 годзе ў рускім стылі, з’яўляецца помнікам архітэктуры федэральнага значэння і знаходзіцца ў федэральнай уласнасці.

Знаходзіцца ў арэндзе ў кампаніі Міхаіла Кусніровіча Bosco di Ciliegi да 2059 года.
Д'ябал носіць Prada

**«Д’ябал носіць Prada»** () — амерыканскі фільм у жанры камедыі і драмы, створаны паводле аднайменнай кнігі Лорэн Вайсбергер () у 2006 годзе рэжысёрам Дэвідам Фрэнкелем () і прадзюсарам Вэндзі Файнерманам () пра адваротны бок свету моды. Лічыцца, што прататыпам адной з галоўных гераінь Міранды Прыстлі, якую сыграла Мэрлін Стрып, стала Ганна Вінтур, рэдактарка часопіса Vogue. Выдаткі на касцюмы фільма пабілі рэкорды, дасягнуўшы лічбы блізкай да мільёна даляраў. Фільм быў намінаваны на Оскар у катэгорыях «Найлепшая актрыса» і «Найлепшы дызайн касцюмаў».

Летам 2025 стала вядома пра пачатак здымкаў працягу стужкі, мяркуецца, што «Д’ябал носіць Prada 2» выйдзе ў траўні 2026.

## Сюжэт 
Маладая выпускніца журналісцкага факультэта Андрэа Сакс атрымлівае працу памочніцы галоўнай рэдактаркі вядомага нью-ёркскага моднага часопіса «Подыум» Міранды Прыстлі. Не маючы вопыту ў індустрыі моды, Андрэа сутыкаецца з высокімі патрабаваннямі і жорсткімі правіламі начальніцы. Паступова яна прызвычайваецца да хуткага тэмпу і выканання складаных даручэнняў, але разумее, што прафесійныя поспехі даюцца коштам асабістага жыцця і маральных прынцыпаў.

## У ролях 
* Мэрыл Стрып — Міранда Прыстлі, галоўная рэдактарка часопіса «Подыум».
* Эн Хэтэўэй — Андрэа (Эндзі) Сакс, будучая журналістка, якая выпадкова стала асістэнткай Міранды.
* Эмілі Блант — Эмілі, старэйшая асістэнтка Міранды.
* Стэнлі Тучы — Найдж.л, крэатыўны дырэктар часопіса «Подыум».
* Сайман Бейкер — Крыстыян Томпсан, паспяховы пісьменнік.
* Эдрыян Грэнье — Нэйт Купер, повар, бойфрэнд Эндзі.

## Намінацыі і ўзнагароды 
У 2007 годзе фільм быў намінаваны на Оскар у катэгорыях «Найлепшая актрыса» (Мэрыл Стрып) і «Найлепшы дызайн касцюмаў» (Патрысія Філд).

«Залаты глобус» — «Найлепшы фільм — камедыя або мюзікл», «Найлепшая актрыса — камедыя або мюзікл» (Мэрыл Стрып, перамога), «Найлепшая актрыса другога плана — камедыя або мюзікл» (Эмілі Блант).

Таксама быў намінаваны на прэміі BAFTA, Гільдыі кінаакцёраў, «Выбар крытыкаў», «Юпітэр» і іншыя.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы паводле алфавіта
Высока-Пятроўскі манастыр

**Высока-Пятроўскі манастыр** (Петрапаўлаўскі, Пятроўскі, Пятра мітрапаліта, Пятроўскі Высокі, з пачатку XVIII стагоддзя — Высока-Пятроўскі) — мужчынскі стаўрапігіяльны манастыр Рускай праваслаўнай царквы ў Маскве; размешчаны на вуліцы Пятроўцы.

Верагодна, заснаваны ў 1315 годзе свяціцелем Пятром, мітрапалітам Кіеўскім, Уладзімірскім і ўсёй Русі. Вядомы па пісьмовых крыніцах з 1317 года. Асноўная частка сучаснага архітэктурнага комплексу манастыра збудавана ў XVII—XVIII стагоддзях. У 1929 годзе быў зачынены бальшавікамі. Дзейнасць манастыра адноўлена з 2009 года. У 2015 годзе адзначалася 700-годдзе з дня заснавання.

## Ансамбль манастыра 
Высока-Пятроўскі манастыр — комплекс помнікаў архітэктуры, пабудаваных, па большай частцы, на сродкі баяраў Нарышкіных у канцы XVII — пачатку XVIII стагоддзя. Размешчаны на рагу вуліцы Пятроўкі і Пятроўскага бульвара, дом 28.

Першапачаткова манастыр быў драўляным, у 1514 годзе італьянскім архітэктарам Алевізам Новым быў пабудаваны першы мураваны храм Пятра мітрапаліта і драўляны храм у гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы, разабраны пазней. У пачатку XVII стагоддзя тэрыторыю манастыра абнеслі каменнай сцяной.

У 1952 годзе пачата рэстаўрацыя ансамбля манастыра (архітэктар — Барыс Пракопавіч Дзедушэнка). Была праведзена расчыстка мясцовасці, праведзены раскопкі і складзена хранатапаграфічная шкала развіцця тэрыторыі да пачатку XVIII стагоддзя. Дзядуленка знайшоў сляды драўлянага храма XIV—XV стагоддзяў. Адным з адкрыццяў архітэктара стала вызначэнне даты пабудовы сабора Пятра мітрапаліта (1510-я г.) і вызначэнне майстра — Алевіза Фразіна (Новага).

## Крыніцы 
## Спасылкі
Вуліца Пятроўка

**Вуліца Пятроўка** () — адна з асноўных і самых старых вуліц цэнтра Масквы. Размешчана ў Цэнтральнай адміністрацыйнай акрузе горада на тэрыторыі Цвярскога раёна. Праходзіць ад Тэатральнай плошчы (пачатак нумарацыі хат) да Сярэдняга Карэтнага завулка.

Сваю назву вуліца атрымала ад Высока-Пятроўскага манастыра, заснаванага ў канцы XIV стагоддзя. Назва «Пятроўка» ужываецца з пачатку XVII стагоддзя і з тых часоў ні разу не змянялася, што лічыцца рэдкасцю для гістарычных вуліц цэнтра Масквы. У XVIII стагоддзі вуліца пачала інтэнсіўна забудоўвацца — у другой палове стагоддзя тут з’явіліся асабнякі маскоўскай шляхты. У XIX стагоддзі Пятроўка стала адной з галоўных гандлёвых вуліц Масквы. Нягледзячы на шэраг перабудоў XX стагоддзя, якія змянілі архітэктурны ансамбль вуліцы, на Пятроўцы захавалася шмат адметных гістарычных будынкаў.

Катэгорыя:Вуліцы Масквы
Усходні вакзал

**Усходні вакзал**:
* Усходні вакзал (Берлін)
* Усходні вакзал (Будапешт)
* Усходні вакзал (Лісабон)
* Усходні вакзал (Масква)
* Усходні вакзал (Мюнхен)
* Усходні вакзал (Парыж)
Чары Ашыраў

**Чары́ Ашы́раў** (; ) — туркменскі савецкі паэт, пісьменнік і перакладчык. Народны пісьменнік Туркменскай ССР (1970).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Кешы недалёка ад Ашгабата ў сялянскай сям'і. З 1922 года вучыўся і выхоўваўся ў дзіцячым доме. У 1929 годзе скончыў Ашгабацкі педагагічны тэхнікум, у 1933 годзе — падрыхтоўчае аддзяленне Ашгабацкага навукова-даследчага педагагічнага інстытута. У 1937—1956 гадах працаваў
у Туркменскім дзяржаўным выдавецтве на розных пасадах — перакладчыкам, рэдактарам, старшым рэдактарам, загадчыкам аддзела, галоўным рэдактарам. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1944 года — член ВКП(б). З 1958 года — галоўны рэдактар часопіса «Молат» ().

## Творчасць 
Першая публікацыя ажыццёўлена ў 1928 годзе.

Апублікаваў некалькі зборнікаў лірычных вершаў, паэмы «Крывавы супраціў», «Расстанне» (, 1939), «У тыле ворага» (1941), «Памылка маладога млынара» (, 1957). Найбольш вядомая з іх паэма «Канец крывавага водараздзелу» (, 1948), у якой паэт малюе сацыяльныя працэсы ў туркменскай вёсцы 1920-х гадоў; паводле паэмы стварыў лібрэта аднайменнай оперы Велі Мухатава (1967, пастаўлена ў Туркменскім тэатры оперы і балета).

У сааўтарстве з Д. Зотавым стварыў аповесць «Дарогу адолее той, хто ідзе» (1939). У рамане «Следапыт» (, 1970) апісаў жыццё савецкіх пагранічнікаў.

З 1940-х гадоў перакладаў на туркменскую мову сачыненні рускіх і ўкраінскіх класікаў (у тым ліку Т. Шаўчэнкі).

## Сям'я 
* Бацька — Ашыр Кетджэ.
* Жонка — Агулнабат Ашырава.

## Узнагароды 
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1955)
* Ордэн Дружбы народаў (1980)
* Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі (1990)
* Медаль «За любоў да Айчыны» ()
* Медаль «Руплівасць» ()

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi

Катэгорыя:Туркменскамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты СССР
Гасцініца «Украіна» (Масква)

**Гасцініца «Украіна»** сеткі «Рэдысан Калекшн» — сёмы і апошні з пабудаваных сталінскіх гмахаў у Маскве на Кутузаўскім праспекце ў 1953—1957 гадах па праекце архітэктараў Аркадзя Мардвінава, Вячаслава Алтаржэўскага і галоўнага канструктара Паўла Красільнікава.

Будынак, выкананы ў стылі сталінскі ампір, складаецца з трох карпусоў. Цэнтральны з іх складаецца з 34 паверхаў, яго вышыня — 206 метраў (уключаючы 73-метровы шпіль). У бакавых карпусах дома знаходзяцца 250 кватэр, якія, як мяркуецца, з’явіліся па распараджэнні Мікіты Хрушчова.

Будынак быў прыватызаваны ў 2005 годзе, з 2007 па 2010 у ім ішла рэканструкцыя, пасля якой адкрыўся гатэль «Рэдысан Роял, Масква» — на той момант самы прэстыжны ў горадзе.
Краскава

**Краскава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Маскоўскай вобласці Расіі. Уваходзіць у гарадскую акругу Люберцы. Чыгуначныя платформы (Краскава і Каранёва) за 27 км на паўднёвы ўсход ад Казанскага вакзала па Разанскай і Казанскай лініі адпаведна.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Расіі
Мікольская вуліца (Масква)

**Мікольская вуліца** (; у 1935—1990 гадах — *вуліца 25-га Кастрычніка*) — вуліца ў Цвярскім раёне Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі горада Масквы, адна з галоўных вуліц Кітай-горада. Праходзіць ад Краснай плошчы да Лубянскай плошчы. Нумарацыя дамоў вядзецца ад Краснай плошчы.

Мікольская — адна з найстарэйшых вуліц Масквы. Тут знаходзіліся Друкарскі двор, Мікола-Грэчаскі манастыр (Мікола Стары), Славяна-грэка-лацінская акадэмія, Ваенная калегія Вярхоўнага суда СССР.

Катэгорыя:Вуліцы Масквы
Хіракітыя

**Хіракітыя** () — неалітычнае паселішча VII—IV тысячагоддзяў да н.э. на Кіпры. Адно з найважнейшых дагістарычных помнікаў ва ўсходнім Міжземнамор’і.

Паселішча знойдзена археалагічнай групай  ў 1936 годзе.

## Паселішча 
Паселішча Хіракітыя — гэта каля сотні збудаванняў на ўзгорку, абкружаныя мурам даўжынёй 185 метраў і вышынёй да трох метраў. Пабудовы круглыя, з плоскімі дахамі, арганізованы ў невялікія групы: імаверна да жытла прылягалі гаспадарчыя збудаванні. Паміж групамі былі вузкія брукаваныя праходы. Фундаменты і ніжняя частка сцен зроблены з грубага вапняка і цвёрдых камянёў, а верхняя частка сцен — з цэглы.

## Культура 
Людзі, якія на жылі ў Хіракітыі да канца сёмага тысячагоддзя да н.э., належаць да дакерамічнай культуры Кіпра. Яны былі невялікага росту — 1,6 і 1,5 метры мужчыны і жанчыны адпаведна, і жылі ў сярэднім па 33–35 гадоў.

Мяркуючы па знойдзеных жорнах, малатарнях і крамянёвых сярпах, яны займаліся земляробствам і натуральна паляваннем і рыбалоўствам (знойдзены наканечнікі стрэлаў і рыбалоўныя прылады). На грунце знаходак костках свіней, коз і авечак робяць высновы, што гэтыя жывёлы або былі прыручаныя, або былі здабычай на паляванні.

Судзячы па знойдзеным абвугленым зерні, акрамя мяса і хлеба жыхары Хіракітыі елі бабы, гарох, нут і аліўкі.

Навукоўцаў зацікавілі знойдзеныя на паселішчы лёзы за абсідыяну, бо ён **не сустракаецца** на востраве. Імавернае месца яго паходжання — Анатолія або Левант. Абсідыян на Кіпры — сведчанне далёкіх сувязяў і суднаходства ў эпоху неаліту.
### Пахаванні 
Мёртвых хавалі пад падлогай жылых дамоў і каля ўваходаў. У магілы клалі каменны посуд, зброю і ўпрыгожванні з каштоўных камянёў. 
Файл:Clay female head figurine Khirokitia Cyprus Museum Nicosia.jpg|Гліняная жаночая галава
Файл:Incised stone object Khirokitia Cyprus Museum Nicosia 02.jpg|Загадкавы каменны прадмет з пахавання
Асабліва цікавыя знаходкі ў пахаваннях:  

* Фігурка жаночай галавы з неабпаленай гліны са зробленымі ў рэалістычнай манеры рысамі твару. Такая знаходка сведчыць пра імавернасць існавання культу памерлых сярод жыхароў Хіракітыі і гэта найстарэйшы прыкладам пластычнага мастацтва на востраве.
* Загадкавыя каменныя прадметы з лінейнымі надрэзамі, якія маглі быць сімвалічнымі копіямі жытла, пячаткамі або грузіламі для рыбацкіх сетак

## Галерэя 

Файл:Choirokoitia-excavations.jpg
Файл:Khirokitia near Larnaca 01-2017 img4.jpg
Файл:Khirokitia 3.JPG|Рэканструяваныя ўзоры дамоў
Файл:Hausbestattung Chirokitia.JPG|Рэканструкцыя пахавання ў доме
Файл:Zypern 11 2013 Choirokoitia, insides of reconstructed huts 02.JPG|Рэканструяваная пабудова знутры
Файл:Stone figurine Khirokitia Cyprus Museum Nicosia.jpg|Каменная чалавечая фігурка
Файл:Stone figurine Khirokitia Cyprus Museum Nicosia 02.jpg|Каменная выява чалавечай галавы
Файл:Stone vessel Khirokitia Cyprus Museum Nicosia.jpg|Каменная пасудзіна

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Хіракітыя на сайце Дэпартамента старажытнасцей міністэрства культуры Кіпра

Катэгорыя:Сусветная спадчына паводле алфавіта
Катэгорыя:Неаліт Еўропы
Катэгорыя:Кіпр
Джагдзіп Дханхар

**Джагдзіп Дханхар** (; нар. 18 траўня 1951, Кітхана, Джхунджхуа, індыйскі палітыка і юрыст, губернатар штата Заходняя Бенгалія ў 2019—2022 гадах, віцэ-прэзідэнт Індыі ў 2022—2025 гадах.
Ральф Гансалвіш

**Ральф Эверард Гансалвіш** (; нар. 8 жніўня 1946, Сэнт-Вінсэнт) — прэм’ер-міністр Сент-Вінсент і Грэнадзіны з 29 сакавіка 2001 года.
Байкальская вуліца (Мінск)

**Байкальская вуліца** — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар возера Байкал. Ад скрыжавання з Алтайскай вуліцай да МКАД, дзе адна частка вуліцы пераходзіць у вуліцу Герасіменкі, а другая ідзе да скрыжавання з Партызанскім праспектам.

## Славутасці 
* Дом 35 — дашкольны цэнтр развіцця дзіцяці № 91 (1980, архітэктар М. І. Чаркасава)
* Дом 64 — дзіцячы сад № 449 (1983-84, архітэктар Л. Б. Гельфанд)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Байкальская вуліца на сайце Геадзэн
* Байкальская вуліца на ATO.BY
* Байкальская вуліца ў архітэктурнай базе Рhotobuildings
* Фатаграфіі Байкальскай вуліцы

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)
Арсень Монід

**Арсень Монід** (, в. Хатуцічы, цяпер Маладзечанскі раён — ) —   дзеяч беларускай  эміграцыі ў Францыі і Канадзе. Сябра Рады БНР.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 жніўня 1925 года ў вёсцы Хатуцічы (цяпер Маладзечанскі раён Мінскай вобласці). Падчас нямецкай акупацыі вучыўся ў Маладзечанскай гандлёва-адміністрацыйнай школе.

З лета 1944 года знаходзіўся на эміграцыі. Спачатку жыў у Францыі, дзе ўдзельнічаў у працы Аб’яднання беларускіх работнікаў, быў рэферэнтам Галоўнай управы Беларускай незалежніцкай арганізацыі моладзі. У 1948 годзе Браў удзел у Сусветным з’ездзе беларускай эміграцыі ў Парыжы.

У сярэдзіне 1950-х гадоў перабраўся ў Канаду. Працаваў у кампаніі Massey Ferguson у Брантфардзе, каля Таронта. Быў актывістам Згуртавання беларусаў Канады, абіраўся радным БНР у выгнанні. Ягоны сябар Кастусь Акула ў некролагу адзначыў, што Арсень Монід належаў да «рэдкіх ахвярных беларускіх патрыётаў, якія кіравалі нацыянальным, грамадскім і рэлігійным жыццём у Канадзе».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларусы ў Канадзе
Катэгорыя:Беларусы ў Францыі
Катэгорыя:Постаці беларускай эміграцыі
Ганна Альбертаўна Выганная

**Ганна Альбертаўна Выганная** (нар. , Мінск) — беларуская мастачка, жывапісец.

## Біяграфія 
Нарадзілася 28 чэрвеня 1966 года ў Мінску. У 1985 годзе скончыла Мінскае мастацкае вучылішча, а ў 1991 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. З’яўляецца ўдзельніцай мастацкіх выставаў з 1988 года.

З 1992 года працуе педагогам жывапісу і гісторыі мастацтва ў мастацка-рэстаўрацыйным вучылішчы ў Міры. Член Беларускага саюза мастакоў з 1994 года. Жыве ў Міры Мінскай вобласці.

## Творчасць 
Асноўным кірункам творчасці Выганнай з’яўляецца станковы жывапіс. Мастачка працуе ў жанрах карціны, партрэта і пейзажа. Сярод найбольш вядомых палотнаў: «Заазер’е», «Каляды ў Міры», «Мірскія міражы», «Дзед Ягор», «Стары рыбак», «Дарога ў Ярашэвічах», «Мроіцца», «Здань», «Сіні дах», «Батлейка», «Азёры Ушаччыны», «Urbis et orbis», «Прывіды», «Аўтапартрэт у калядным касцюме».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Выкладчыкі Мірскага дзяржаўнага каледжа
DoS-напад

**DoS-напад** (; напад тыпу «**адмова ў абслугоўванні**») — атака, пры якой адна ці некалькі машын накіроўваюцца на ахвяру і спрабуюць перашкодзіць ёй выконваць карысную працу.

## Размеркаваны DoS-напад 
Калі напад зыходзіць ад мноства машын (ботнэта), часта з выкарыстаннем IoT‑прылад з нізкім узроўнем бяспекі, яго называюць **DDoS-нападам** (, размеркаваны напад тыпу «адмова ў абслугоўванні»). Гэтыя прылады могуць быць скампраметаваныя і злучаныя ў сеткі-ботнэты, якія пазней могуць арандавацца для пэўных нападаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кібервайна
Катэгорыя:Інфармацыйная бяспека
Мірскі дзяржаўны каледж

**Мірскі дзяржаўны каледж** — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Міры Карэліцкага раёна, створаная ў 1988 годзе як адзіная ў Беларусі навучальная ўстанова, якая рыхтавала спецыялістаў па рэстаўрацыі. Выпускнікі маюць магчымасць працягнуць адукацыю ў Віцебскім дзяржаўным тэхналагічным каледжы, Індустрыяльна-педагагічным каледжы і Рэспубліканскім інстытуце прафесійнай адукацыі, з якімі заключаны дагаворы.

1 верасня 1989 года ўстанова атрымала назву *Мірскае прафесійна-тэхнічнае вучылішча № 234 будаўніча-рэстаўрацыйных работ*. Акрамя асноўнай спецыяльнасці «Рэстаўрацыйна-аднаўленчыя работы», рыхтавала спецыялістаў па спецыяльнасцях «Сталярныя, паркетныя і шкляныя працы» і «Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва».

26 чэрвеня 2001 года вучылішча было перайменавана ў *Мірскае дзяржаўнае мастацкае ПТВ № 234 будаўніча-рэстаўрацыйных работ*.

Вучылішча рыхтавала спецыялістаў па наступных кваліфікацыях:

* сталяр; разьбяр па дрэве і бяросты; вытворца мастацкіх элементаў мэблі;
* мастак па роспісе дрэва; інкрустатар саломкай;
* ганчар; вытворца мастацкіх вырабаў з керамікі;
* рэстаўратар помнікаў драўлянага дойлідства;
* рэстаўратар дэкаратыўна-мастацкіх афарбовак; рэстаўратар дэкаратыўных тынковак і ляпніны;
* рэстаўратар помнікаў мураванага дойлідства.

З 2008 года ператворана ў сярэднюю спецыяльную навучальную ўстановы і атрымала новую назву — *Мірскі дзяржаўны мастацкі прафесійна-тэхнічны каледж*. Пачалася падрыхтоўка   спецыялістаў па спецыяльнасцях «Тэхналогія дрэваапрацоўчай вытворчасці» і «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва».

У 2022 годзе навучальная ўстанова атрымала сучасную назву.

## Матэрыяльна-тэхнічная база 
Для вытворчага навучання дзейнічаюць механічны цэх па дрэваапрацоўцы, 13 вучэбна-вытворчых майстэрняў, піларама і сушылка драўніны. Для тэарэтычнай падрыхтоўкі абсталявана 18 аўдыторый, з іх 8 прызначаныя для прафесійных дысцыплін. Для заняткаў фізічнай культурай выкарыстоўваюцца спартыўная і тэнісная залы, пакой атлетычнай гімнастыкі і стадыён.

Інтэрнат на 420 месцаў забяспечвае пражыванне ўсіх іншагародніх навучэнцаў. У вучэбным корпусе працуе сталовая на 180 пасадачных месцаў.

У каледжы дзейнічаюць 7 гурткоў прафесійнай накіраванасці, 3 спартыўныя секцыі, народны тэатр-студыя «Батлейка», вакальны гурток. Ёсць выставачная зала з лепшымі творамі навучэнцаў, пакой баявой славы, а таксама выстава-продаж практычных работ.

## Удзел у рэстаўрацыйных працах 
Будаўніча-рэстаўрацыйнае вучылішча брала ўдзел у рэстаўрацыі Мірскага замка, Нясвіжскага палаца, Лошыцкай сядзібы ў Мінску, царквы святых Пятра і Паўла ў Мінску.

## Кіраўнікі 
* Генадзь Віктаравіч Вахтомаў (1988—2000)
* Уладзімір Альбінавіч Кадлубай (2000—2013)
* Наталля Леанідаўна Кадлубай (з 2013)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Каледжы Беларусі
Катэгорыя:Мір (Карэліцкі раён)
Катэгорыя:1988 год у Беларусі
Катэгорыя:Рэстаўрацыя ў Беларусі
Катэгорыя:Мірскі дзяржаўны каледж
Дзіяна Мікалаеўна Вымаркава

**Дзіяна Мікалаеўна Вымаркава** (нар. , Вельск, Архангельская вобласць, Расія) — беларуская мастачка дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
Нарадзілася 23 лістапада 1948 года ў Вельску Архангельскай вобласці (Расія). У 1976 годзе скончыла мастацка-графічны факультэт Маскоўскага завочнага педагагічнага інстытута. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1963 года.

Персанальныя выставы ў Брэсце адбыліся ў ліпені 1993 года (музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці») і ў кастрычніку 1999 года (выставачная зала камбіната «Мастацтва»). 

З 1994 года з’яўляецца членам Беларускага саюза мастакоў.

Жыве і працуе ў Брэсце.

## Творчасць 
Дзіяна Вымаркава працуе ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, габелена, прамысловай графікі, у тэхніцы ручнога ткацтва, у апошнія гады асвоіла тэхніку фелтынга. Яе вядомыя габелены: «Элегія», «Ціхая затока», «Настальгія», «Русь», «Чаромха цвіце», «Сярэднявечча», «Мінулае», «Вячэрні Талін», «Разгубленасць», «Лугі сенакосныя», «Вясковы нацюрморт», «Восень», «Трыа». Габелены брэсцкай мастачкі ўводзяць у добры і вельмі ўтульны свет. Яе ніткавыя фантазіі лучацца цёплым, спакойным святлом.

Творы мастачкі знаходзяцца ў Брэсцкім краязнаўчым музеі, музеях Кобрына, Харкава, Севастопаля, у прыватных зборах Германіі, Даніі, Швецыі, Ізраіля, ЗША і іншых краін.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Беларусі
Унукава (аэрапорт)

**Аэрапорт Унукава імя А. М. Тупалева** (ІАТА: **VKO**, ІКАО: **UUWW**) — міжнародны аэрапорт федэральнага значэння, адзін з чатырох асноўных аэрапортаў Масквы і Маскоўскай вобласці. З’яўляецца аэрапортам сумеснага базіравання (сумесна з ФСБ Расіі і ФСА Расіі).

Абслугоўвае пераважна рэйсы па Расіі, нізкабюджэтныя і чартарныя рэйсы авіякампаній групы «Аэрафлот» (але не рэйсы самога «Аэрафлота»), а таксама некаторыя міжнародныя рэйсы ў межах Еўропы і СНД. З моманту адкрыцця надзелены правам прымаць паветраныя судны вышэйшых службовых асоб СССР і Расіі, а таксама кіраўнікоў замежных дзяржаў і ўрадаў, якія прыбываюць у краіну.

Размешчаны ў межах аднайменнага маскоўскага раёна за 10 км на паўднёвы захад ад МКАД. Займае трэцяе месца ў Расіі па колькасці абслужаных пасажыраў за год пасля Шарамецьева і Дамадзедава. У 2017 годзе аб’ём пасажырапатоку аэрапорта склаў 18 млн. 139 тыс. чалавек. З’яўляецца базавым і вузлавым аэрапортам для авіякампаній «Газпрам авія», «РусЛайн», «Ютэйр», «Якуція», бюджэтнай авіякампаніі «Перамога», чартарных авіякампаній «Ай флай» і Azur Air.

Аэравакзальны комплекс складаецца з трох пасажырскіх і аднаго грузавога тэрміналаў. Асноўны тэрмінал «Унукава-1» абслугоўвае большасць рэгулярных рэйсаў (у яго ўваходзяць тэрміналы «A», «B» і «D»). Тэрмінал «Унукава-2» (ІКАО: UUWI) выкарыстоўваецца для абслугоўвання вышэйшых асоб дзяржавы. Тэрмінал «Унукава-3» абслугоўвае рэйсы бізнес-авіяцыі.

Аэрапорту прысвоены трэці (найвышэйшы) узровень каардынацыі па класіфікацыі IATA.

У 2018 годзе па выніках усерасійскага конкурсу «Вялікія імёны Расіі» аэрапорту Унукава прысвоена імя вучонага і авіяканструктара Андрэя Мікалаевіча Тупалева.

Катэгорыя:Аэрапорты Маскоўскай вобласці
Вячаслаў Віктаравіч Вярсоцкі

**Вячаслаў Віктаравіч Вярсоцкі** (нар. , Мінск) — беларускі жывапісец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 чэрвеня 1955 года ў Мінску.

З’яўляецца ўдзельнікам мастацкіх выставак з 1972 года. Член Беларускага саюза мастакоў з 1980 года.

Жыве ў Мінску.

## Творчасць 
Працуе пераважна ў жанры пейзажа, нацюрморта і партрэта. Сярод асноўных твораў — «Мінск. Сімфонія восені», «Вясна. Вулічка Верхняга горада», «Спрадвечнае», «Мокрыя дрэвы», «Кветкі», «На Мацея зіма пацее», «Кастрычнік», серыя «Краскі беларускіх пушчаў», «Нацюрморт з чырвонай рэдзькай», «Па дарогах Беларусі», «Мінск салютуе», «Крышталёвы вечар», «Вечар на Браслаўшчыне», партрэты «Маці», «Студэнтка».

Творы мастака захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах БСМ, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, а таксама ў Літаратурным музеі М. Багдановіча.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Беларусі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Беларусі
Катэгорыя:Майстры нацюрморта Беларусі
Абрам Ільіч Вайнштэйн

**Абрам Ільіч Вайнштэйн** (, Мінск — ) — беларускі жывапісец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 7 красавіка 1916 года ў Мінску. У 1931—1934 гадах вучыўся ў Інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры Усерасійскай акадэміі мастацтваў у Ленінградзе, дзе яго настаўнікам быў В. Арэшнікаў.

Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне. З 1951 года — удзельнік мастацкіх выставак.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1959 года.

Памёр 8 лютага 1990 года.

## Творчасць 
Працаваў у галіне станковага жывапісу, пераважна ў жанрах партрэта і карціны. Асноўныя творы: кампазіцыі «У шпіталі», «У вясковай краме»; партрэты рабочага М. Каменскіх, тынкоўшчыка Л. Такарэвіча, артысткі Л. Рачко, Героя Савецкага Саюза С. Харламава, хірурга В. Каляды, чыгуначніка С. Аляксеенкі, групавы партрэт старых бальшавікоў П. Вяршыніна, М. Марцьянава, Т. Каравікова.

Творы мастака захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, а таксама ў фондах БСМ.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Франц Іосіфавіч Валадзько

**Франц Іосіфавіч Валадзько** (нар. , Асвея, Віцебская вобласць) — беларускі мастацтвазнаўца, мастацкі крытык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 3 сакавіка 1922 года ў вёсцы Асвея Віцебскай вобласці. Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне. У 1967 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут.

З 1961 па 1968 год працаваў у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце, у 1968—1975 — намеснікам дырэктара Рэспубліканскага Дома народнай творчасці. З 1964 года друкаваўся ў перыядычнай прэсе, пераважна па праблемах дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1969 года.

## Творчасць 
Даследаваў і крытычна асвятляў пытанні дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Аўтар артыкулаў «Пралікі і здабыткі», «Мастацкія промыслы Беларусі», «Старэйшыя майстры керамікі», «Наваполацк — мастацкі воблік горада-81», «Не толькі дзеля прыгажосці», «Чалавек у інтэр’еры горада», «Дызайн і вытворчасць», «Аблічча вайны і вобраз Перамогі», «Выстаўка: колер ідэі і вобразаў». Пісаў творчыя партрэты мастакоў і нарысы для Беларускай энцыклапедыі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Мастацкія крытыкі Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Калодзішчы (значэнні)

Назву **Калодзішчы** маюць:

## Беларусь 
* Калодзішчы — аграгарадок у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Цэнтр Калодзішчанскага сельсавета.
* Калодзішчы — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Калодзішчы; на лініі Орша-Цэнтральная — Мінск-Пасажырскі, паміж прыпыначным пунктам Садовы і станцыяй Азярышча.
* Калодзішчы — тэлевізійная мачта ў г. п. Калодзішчы.
* Калодзішчы-2 — пасёлак у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Цяпер мікрараён у Партызанскім раёне Мінска.

* Калодзішчы — могілкі ў Мінскім раёне, на якіх вядзецца пахаванне жыхароў Мінска.
Віленская акруга (ГУУЗ)

**Віленская акруга** () — адміністрацыйная адзінка Грамадзянскага ўпраўлення Усходніх зямель, створаная 7 чэрвеня 1919 года.

У склад акругі першапачаткова ўваходзілі паветы: Віленскі, Троцкі, Ашмянскі, Свянцянскі, Лідскі, Гродзенскі і Навагрудскі.

31 кастрычніка 1919 года быў далучаны Браслаўскі павет, 6 лістапада 1919 года — Дзісненскі павет з часовай сядзібай у Глыбокім.

## Дэмаграфія 
Паводле звестак на снежань 1919 года, у акрузе пражывала 1 633 504 чалавекі. Найбуйнейшымі гарадамі былі: Вільня (128 954 жыхары), Гродна (28 165) і Ліда (11 365). Усяго налічвалася 23 497 населеных пунктаў, з якіх:
* 3 — з 5–10 тыс. жыхароў,
* 48 — з 1–5 тыс. жыхароў.

## Асвета 
У 1919/1920 навучальным годзе ў Віленскай акрузе дзейнічала:
* 929 усеагульных школ,
* 26 сярэдніх школ,
* 13 прафесійных школ,
* 4 настаўніцкія семінарыі,
* 56 розных курсаў.

Усяго навучалася 80 481 дзіця, працавала 2 173 настаўнікі. У сакавіку 1920 года функцыянавала:
* 859 школ з навучаннем на польскай мове,
* 968 — на іншых мовах.

## Адміністрацыйны падзел 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Грамадзянскае ўпраўленне Усходніх зямель
Катэгорыя:З’явіліся ў 1919 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1920 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Вільні
Відзы (гміна)

**Гміна Відзы** () — колішняя вясковая гміна, што існавала да 1939 года на тэрыторыі Віленскай зямлі і Віленскага ваяводства (цяпер тэрыторыя Беларусі). Сядзіба размяшчалася ў мястэчку Відзы (856 жыхароў у 1921 годзе).

Першапачаткова тэрыторыя гміны ўваходзіла ў склад Новааляксандраўскага павета Ковенскай губерні. 31 кастрычніка 1919 года гміна ўвайшла ў склад новаўтворанага Браслаўскага павета Віленскай акругі пад кіраўніцтвам Цывільнага ўпраўлення Усходніх зямель.

20 снежня 1920 гміна ўключана ў часовую Навагрудскую акругу, а 19 лютага 1921 года — у Навагрудскае ваяводства. З 13 красавіка 1922 года — у складзе Віленскай зямлі, а з 20 студзеня 1926 — у Віленскім ваяводстве.

У лістападзе 1939 года тэрыторыя гміны ўключана ў склад БССР, скасаваная 15 студзеня 1940 года разам з іншымі гмінамі.

## Дэмаграфія 
Паводле перапісу насельніцтва 1921 года, у гміне пражывала 9 313 чалавек. З іх 7 721 вызнаваў каталіцтва, 105 — праваслаўе, 9 — евангельскую веру, 1 119 — стараверства, 318 — іўдаізм, 41 — іслам.

Па нацыянальнай прыналежнасці 8 585 жыхароў лічылі сябе палякамі, 240 — беларусамі, 6 — немцамі, 184 — яўрэямі, 197 — літоўцамі, 91 — рускімі, 6 — эстонцамі, 3 — чэхамі і 1 — фінам. У гміне было 1 727 жылых дамоў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гміны Браслаўскага павета
Аляксандр Дзмітрыевіч Вярбіцкі

**Аляксандр Дзмітрыевіч Вярбіцкі** (нар. , в. Субаўшчына, Віцебская вобласць) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 24 красавіка 1937 года ў вёсцы Субаўшчына Віцебскай вобласці. У 1965 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, а ў 1972 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, дзе вучыўся ў Л. Гумілеўскага і А. Бембеля.

З 1975 года ўдзельнічае ў мастацкіх выставах. У 1995 годзе стаў членам Беларускага саюза мастакоў.

Жыве і працуе ў Мінску.

## Творчасць 
Аляксандр Вярбіцкі працуе ў галіне манументальнай і станковай скульптуры. Сярод найбольш вядомых твораў: помнік Герою Савецкага Саюза В. Каржу ў Салігорску, «Партрэт сына», «Сталявары», «Партрэт беларускага паэта В. Лукшы», «Апошнія секунды. Хакеісты», «На вызваленай зямлі», «Генерал-маёр М. Зырын», «Герой Савецкага Саюза Л. Шаўцова».

Творы скульптара захоўваюцца ў Бягомльскім краязнаўчым музеі Віцебскай вобласці.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Скульптары Беларусі XX стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары Беларусі XXI стагоддзя
Патрыёт (фільм, 1928)

«**Патрыёт**» () — чорна-белы нямы мастацкі фільм, драма рэжысёра Эрнста Любіча, якая выйшла ў 1928 годзе. Галоўныя ролі выканалі Эміль Янінгс, Флорэнс Відар і Льюіс Стоўн. Экранізацыя аднайменнай п’есы Эшлі Дзюкс. Фільм не захаваўся, цэлымі засталіся толькі некалькі сцэн.

Фільм намінаваўся на прэмію «Оскар» у пяці намінацыях: «Лепшы фільм», «Лепшая рэжысёрская праца» (Эрнст Любіч), «Лепшая мужчынская роля» (Льюіс Стоўн), «Лепшы сцэнар-адаптацыя» (Ханс Крэлі; адзіная перамога) і «Лепшая праца мастака-пастаноўшчыка». Быў адзінай нямой карцінай сярод намінантаў на ўзнагароду за «Лепшы фільм» і апошняй нямой карцінай, намінаванай у гэтай катэгорыі.

Катэгорыя:Страчаныя фільмы
Пакацкая

**Пака́цкая** (, ) — былая вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Мхініцкага сельсавета.

Скасавана 20 снежня 1982 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Плоскае (Быхаўскі раён)

**Пло́скае** (, ) — былая вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Абідавіцкага сельсавета.

Скасавана 16 лютага 1983 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Гарадок-Возера

**Гарадок-Во́зера** (, ) — былы пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Кавалёўскага сельсавета.

Да 20 снежня 1982 года пасёлак уваходзіў у склад Ламбаўскага сельсавета. Скасаваны 21 чэрвеня 1983 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Троцкі павет (Польская Рэспубліка)

**Тро́цкі павет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала ў складзе Грамадзянскага ўпраўлення Усходніх зямель, у 1920—1922 гадах — Сярэдняй Літвы, а пасля — Віленскай зямлі Польскай Рэспублікі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Трокі.

Да Першай сусветнай вайны Троцкі павет уваходзіў у склад Віленскай губерні Расійскай імперыі. 

У 1921 годзе без афіцыйнага акту Троцкі павет быў аб’яднаны з Віленскім паветам у адзін Віленска-Троцкі павет. Аднак яшчэ ва ўрадавых дакументах, у тым ліку ў Законе ад 6 красавіка 1922 года аб далучэнні Віленшчыны да Польшчы, ён фігураваў як самастойная адзінка. Паводле іншых звестак, аб’яднанне адбылося паміж 1923 і 1924 гадамі.

## Дэмаграфія 
У снежні 1919 года ў Троцкім павеце Віленскай акругі Цывільнага ўпраўлення Усходніх зямель пражывала 92 831 чалавек. На яго тэрыторыі знаходзіўся 1231 населены пункт, з якіх 6 мелі звыш 1000 жыхароў. Найбуйнейшым быў горад Трокі з 1886 жыхарамі.

## Адукацыя 
У 1919/1920 навучальным годзе ў Троцкім павеце дзейнічалі 68 усеагульных школ, у якіх навучалася 3920 дзяцей і працавалі 94 настаўнікі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Віленская зямля
Катэгорыя:Паветы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Трокі
Наваполацкі філіял Віцебскграмадзянпраекта

**Наваполацкі філіял «Інстытута Віцебскграмадзянпраект»** — адасобленае структурнае падраздзяленне інстытута «Віцебскграмадзянпраект», створанае ў 1988 годзе ў Наваполацку. Размяшчаецца па адрасе вуліца Алімпійская, 11А. Начальнік філіяла — Віталь Панасюк (на 2025 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка філіяла

Катэгорыя:Арганізацыі Наваполацка
Катэгорыя:Праектныя арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:1988 год у Беларусі
Катэгорыя:Віцебскграмадзянпраект
Надзея Прохараўна Варвановіч

**Надзея Прохараўна Варвановіч** (, Гомель — ) — беларуская мастачка.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў Гомелі. Вучылася ў мастацкіх студыях Растова-на-Доне ў 1935—1937 гадах і пры Доме народнай творчасці ў Мінску ў 1937—1941 гадах, дзе яе настаўнікамі былі В. Волкаў і М. Дучыц.

Удзельнічала ў мастацкіх выставах з 1941 года. Член Беларускага саюза мастакоў з 1956 года.

## Творчасць 
Працавала пераважна ў станковым жывапісе, у жанрах нацюрморта, пейзажа і партрэта. Сярод асноўных твораў — «Нацюрморт з гарлачыкам», «Нацюрморт з кветкамі і ручніком», «Флёксы», «Нацюрморт з беларускай посцілкай», «Сіні лубін з ручніком», «Жоўтыя кветкі на стале», «Півоні светлыя», «Карпы і ракі», «Ружы і вінаград»; лірычныя пейзажы «Зімовы дзень», «Бераг Нарачы», «Мінскае мора», «Зімой у Крыжоўцы»; партрэты М. Дучыца, школьніцы, маці, а таксама аўтапартрэт.

Творы мастачкі захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі і ў фондах БСМ.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастачкі Беларусі XX стагоддзя
Ліліта Озаліня

**Лі́літа Озаліня** (; ,  — , Латвія) — латвійская актрыса тэатра і кіно. Заслужаная артыстка Латвійскай ССР (1983).
## Біяграфія 
Нарадзілася ў Рызе ў сям’і інтэлігентаў. У Ліліты была старэйшая сястра Вія. Бацька быў рэпрэсаваны, а маці з дзвюма дзяўчынкамі дэпартаваная ў Сібір. Падчас пераезду старэйшая сястра Вія, якой было тры гады, загінула.

У 1956 годзе бацьку рэабілітавалі, і Ліліта з маці вярнулася з Сібіры ў Рыгу.

У школьныя гады хацела займацца медыцынай, паралельна з вучобай у сярэдняй школе навучалася ў медыцынскім вучылішчы і практыкавалася ў якасці медсястры ў Рэспубліканскай дзіцячай клінічнай бальніцы ў Рызе, на вул. Віенібас гатвэ.

У дзесяцігадовым узросце спрабавала на ролю пастушкі ў фільме «Рэха», але яе не ўзялі. Па сканчэнні 8 гадоў Ліліта паступіла ў Народную студыю кінаакцёра пры Рыжскай кінастудыі.

З 1966 г. пачала працаваць у Мастацкім тэатры імя Яна Райніса. У 1969 г. Ліліта скончыла студыю кінаакцёра, а ў 1971 г. — акцёрскі факультэт Латвійскай дзяржаўнай кансерваторыі імя Я. Вітола.

Катэгорыя:Афіцэры ордэна Трох зорак
Дарыюш Тарасюк

**Дарыюш Тарасюк** (; ) — польскі гісторык, доктар габілітаваны гуманітарных навук.

Працуе ў Інстытуце гісторыі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры ў Любліне.

## Навуковая дзейнасць 
Даследчык гісторыі палякаў у Расіі ў пачатку XX стагоддзя. Аўтар шматлікіх артыкулаў, прысвечаных лёсу палякаў у Расіі.

## Манаграфіі 
* *Między nadzieją a niepokojem. Działalność społeczno-kulturalna i polityczna Polaków na wschodniej Białorusi w latach 1905—1918* (Люблін, 2007)
* *Polski obóz narodowy w Rosji w latach 1917—1918* (Люблін, 2014)
* разам з М. Мондзікам і М. Карзянёўскім — *Tułaczy los. Uchodźcy polscy w imperium rosyjskim w latach pierwszej wojny światowej* (Люблін, 2007)
* разам з М. Мондзікам, М. Карзянёўскім і К. Латаўцам — *Polacy na wschodniej Ukrainie w latach 1832—1921* (Люблін, 2012, 2014)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на сайце Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры

Катэгорыя:гісторыкі Польшчы
Катэгорыя:Выкладчыкі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры
Навагірэева (раён Масквы)

**Навагірэева** () — раён ва Усходняй адміністрацыйнай акрузе горада Масквы і аднайменнае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне.

Плошча — 445,29 га. Насельніцтва — 99348 чал. (2024). Плошча жылога фонду на 1 студзеня 2010 года склала 1704 тыс. м².

Адрас управы: Зялёны праспект, дом 20.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Навагірэева

**Навагірэева**:
* Навагірэева (платформа)
* Навагірэева (раён Масквы)
* Навагірэева (станцыя метро)
Шаша Энтузіястаў

**Шаша Энтузіястаў** (; да 1919 года *Уладзімірская шаша*, *Уладзімірскі тракт*) — шаша ў Маскве, паміж плошчай Рагожская Застава і МКАД, а таксама ўчасткі магістралі М7 у межах Балашыхі і Нагінска. Да 1919 гады звалася Уладзімірскай, бо з’яўлялася пачаткам дарогі на Уладзімір і далей у Сібір (цяпер федэральная аўтамабільная дарога М-7 Волга).

У 1919 г., па ініцыятыве А. В. Луначарскага, шаша названа імем энтузіястаў у гонар рэвалюцыянераў і палітычных зняволеных, якія былі адпраўленыя царскім урадам у ссылку і ішлі туды па гэтай дарозе.

Уздоўж шашы ў XIX стагоддзі і ў савецкі час былі створаны буйныя прамысловыя прадпрыемствы: «Нафтагаз» (1931), «Электродны завод» (1933), «Радыёпрыбор» (1934), «Пражэктар» (1932), «Маскабель» (1895) са сваімі рабочымі пасёлкамі. Да 1960-х гадоў сэнс перайменавання шматлікімі масквічамі забыўся, назва ўспрымалася як савецкі «гімн аптымізму».

Да значнай часткі шашы прымыкае Ізмайлаўскі лесапарк.

Маскоўская кальцавая аўтамабільная дарога пачынае свой адлік кіламетраў у паўднёвым напрамку ад перасячэння з шашой Энтузіястаў і заканчвае яго на скрыжаванні з шашой з поўначы (па гадзіннікавай стрэлцы).

На шашы Энтузіястаў размяшчаюцца станцыі метро «Шаша Энтузіястаў», «Авіяматорная». Недалёка ад пачатку шашы размяшчаюцца станцыі метро «Плошча Ільіча» і «Рымская».
Катэгорыя:Вуліцы Масквы
Мікалаёва (гміна)

**Гміна Мікалаёва** (, ) — былая вясковая гміна на тэрыторыі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі (цяпер тэрыторыя Беларусі). Сядзіба знаходзілася ў вёсцы Мікалаёва.

## Гісторыя 
Гміна Мікалаёва першапачаткова ў 1921—1922 гадах уваходзіла ў склад Навагрудскага ваяводства, затым перададзена ў Віленскую зямлю, якая 20 студзеня 1926 года была пераўтворана ў Віленскае ваяводства.

11 красавіка 1929 года да гміны далучана частка скасаванай гміны Стэфанполь, а частка тэрыторыі гміны Мікалаёва перададзена ў склад гміны Язна.

У лістападзе 1939 года тэрыторыя гміны ўключана ў склад БССР, скасаваная 15 студзеня 1940 года разам з іншымі гмінамі.

## Дэмаграфія 
Паводле перапісу насельніцтва 1921 года, у гміне пражывала 9 448 чалавек. З іх 2 176 былі каталікамі, 7 166 — праваслаўнымі, 6 — евангелікамі, 36 — стараверамі, 64 — вызнавалі іўдаізм. Паводле нацыянальнай прыналежнасці 5 233 жыхары лічылі сябе палякамі, 4 134 — беларусамі, 12 — рускімі, 9 — яўрэямі і 2 — латышамі. У гміне налічвалася 1 570 жылых дамоў

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гміны Дзісенскага павета
Довід Пінскі

**Довід Пінскі**, Давід Пінскі () — яўрэйскі драматург, празаік, грамадска-палітычны дзеяч. Выдатны мадэрніст. Пісаў на ідышы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і купца, часткова асіміляванай. Вучыўся ў хедары. У 1885 пераехаў з бацькамі ў Маскву, дзе працягнуў рэлігійную адукацыю і вывучаў свецкія веды.

У 1890-91 жыў у Віцебску, далучыўся да сіяністаў, пісаў вершы на ідышы.

У 1892 паехаў у Вену, дзе вывучаў медыцыну ва ўніверсітэце, правёў там нядоўгі час. Па дарозе спыніўся ў Варшаве, каб сустрэцца з кумірам моладзі, пісьменнікам Ісакам Лейбам Перацам, з гэтай сустрэчы пачалася іхняя доўгая дружба. Перац ухваліў першыя творы Пінскага, увёў яго ў асяродак яўрэйскіх літаратараў. Пінскі жыў у Варшаве, тут пасяліліся пасля выгнання з Масквы і яго бацькі. У 1893 годзе дэбютаваў у друку, апублікаваў вершы ў «Варшаўскім яўрэйскім календары» Эпельберга. У 1894 годзе ў зборніку «Хойз-фрайнд» пад рэдакцыяй Спектара змясціў фельетон «У правінцыі». Разам з Перацам і Спектарам выдаваў зборнікі «Ёмтэф блэтлах» (Святочныя старонкі), дзе публікаваў свае апавяданні. У Вільні творы Пінскага выдаваў Горын. Творчасць гэтага часу прасякнута ідэямі сацыялізму.

З 1896 года вучыўся ў Берлінскім універсітэце, пісаў апавяданні для амерыканскай газеты «Абенд блат», заснаваў у Берліне невялікае выдавецтва «Цайтгайст», потым жыў у Швейцарыі, дзе пачаў пісаць драмы.

У 1899 годзе пераехаў у Нью-Ёрк. Вывучаў нямецкую літаратуру ў Калумбійскім універсітэце. Ад 1903 года ў партыі «Паалей-Цыён у ЗША», адзін з яе кіраўнікоў. Адзін з заснавальнікаў Яўрэйскага культурнага кангрэса (1948), першы прэзідэнт яўрэйскага ПЭН-клуба. У 1949 выехаў у Ізраіль.

Рэдагаваў газеты «Абенд блат» (літаратурны аддзел), «Дзі арбэтэр цайтунг», «Ідышэр кэмпэр» (з 1916), «Цайт». Разам з Нігерам і Рогавым рэдагаваў часопіс «Цукунфт» (1941—1949).

## Творчасць 
У Швейцарыі напісана драма «Айзік Шэфталь» і абразок «Есурым» (Пакуты). У Нью-Ёрку стварыў мноства драм: «Дзі мутэр» (Маці, 1901), «Дзі фамілье Цві» (Сям’я Цві, 1903), «Глік фаргэсэне» (1904), «Янкель дэр шмід» (Янкель-каваль, 1906), «Дэр эйбікэр ід» (Вечны жыд, 1906), «Дэр ойцэр» (Скарб, 1906), «Габры ун дзі фроен» («Габрыель і жанчыны», 1910) і іншыя. Аўтар біблійных і гістарычных п’ес, побытавых раманаў «Дэр цэрысэнэр мэнч», «Дос хойз фун Ноях Эдон».

Адчуваў уплыў Аўербаха, Гебеля, фон Кляйста, Людвіга са старэйшых пісьменнікаў, Гаўптмана з маладзейшых.

Яго імя згадвае Вітаўт Кіпель у кнізе «Беларусы ў ЗША». Герхарт Гаўптман высока ацаніў драмы Пінскага. Часам яго лічаць «чацвёртым класікам» пасля Мэндэле, Шолам-Алейхема і Пераца.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Pinski, Dovid (David). congressforjewishculture.org
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Драматургі ЗША
Катэгорыя:Пісьменнікі Ізраіля
Таганская плошча

**Таганская плошча** () — плошча на Садовым кольцы, цэнтр аднайменнага Таганскага раёна Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі горада Масквы. Утворана ў 1963 годзе зліццём раней адасобленых Верхняй і Ніжняй Таганскі плошчаў, злучаных Таганскім праездам (у XIX стагоддзі — вуліца Таганскі Рынак). Верхняя і Ніжняя Таганскія плошчы насілі гэтыя назвы з XVIII стагоддзя, выключаючы перыяд 1918—1922 гадоў, калі Верхняя Таганская плошча называлася Кастрычніцкай. Прастамоўная назва Таганка выкарыстоўваецца як да самой плошчы, так і да прылеглага раёна ўвогуле (у мінулым — Заяўззе).

Плошча злучае вуліцу Земляны Вал з Вялікім Чырванахолмскім мастом. На яе выходзяць: з унутранага боку Верхняя і Ніжняя Радзішчаўская вуліцы, Ганчарная вуліца, Ганчарны праезд; са знешняй вуліца Аляксандра Салжаніцына, Таганская, Марксісцкая, Варанцоўская, Народная вуліцы і вуліца Вялікія Каменшчыкі.
Катэгорыя:Плошчы Масквы
Раман Юркоўскі

**Раман Станіслаў Юркоўскі** (; ) — польскі гісторык, прафесар гуманітарных навук.

## Біяграфія 
У 1979 годзе скончыў магістратуру Гданьскага ўніверсітэта. Доктарскую дысертацыю абараніў у 1999 годзе, хабілітаваўся ў 2010 годзе. Званне прафесара атрымаў у 2017 годзе. Займае пасаду загадчыка кафедры Гісторыі Усходняй Еўропы ў Інстытуце гісторыі і міжнародных адносін Вармінска-Мазурскага ўніверсітэта ў Ольштыне.

З’яўляецца членам Польскага гістарычнага таварыства.

## Навуковая дзейнасць 
Спецыялізуецца на гісторыі Польшчы, Расіі, Літвы і Беларусі XIX—XX стагоддзяў, міжнародных адносінах, а таксама ў сусветнай гісторыі XIX—XX стагоддзяў.

## Узнагароды 
У 2012 годзе быў узнагароджаны сярэбраным крыжам Заслугі. Атрымаў прэмію «Przeglądu Wschodniego» за 2009 год.

## Манаграфіі 
* *Ziemiaństwo polskie Kresów Północno-Wschodnich 1864—1904 : działalność społeczno-gospodarcza* (2001)
* *Sukcesy i porażki : ziemiaństwo polskie Ziem Zabranych w wyborach do Dumy Państwowej i Rady Państwa 1906—1913* (2009)
* *Kowieński marszałek, grodzieński gubernator : kresowe początki kariery politycznej Piotra Stołypina (1889—1903)* (2015)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на сайце Інстытута гісторыі і міжнародных адносін УВМ
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы
Таганскі раён

**Таганскі раён** () — раён Цэнтральнай адміністрацыйнай акругі Масквы. Размешчаны на ўсход і паўднёвы ўсход ад гістарычнага цэнтра горада — Зараддзя і Кітай-горада, па левым (паўночным) беразе ракі Масквы. Раёну адпавядае ўнутрыгарадскае муніцыпальнае ўтварэнне муніцыпальная акруга Таганская.

Тэрыторыя раёна, якая засялялася з захаду на ўсход, пачынаючы з мяжы XIV—XV стагоддзяў, уключае заснаваны ў XIII стагоддзі Круціцкі падворак. У XVII стагоддзі ў раёне склалася сістэма слабод рамеснікаў і хлебаробаў, а ў другой палове XVIII узнік цэнтр стараабрадніцтва — Рагожская слабада.

Назва раёна паходзіць ад Таганнай рамеснай слабады за Яўзай, якая размяшчалася на месцы сучасных Радзішчаўскіх вуліц каля Таганскай плошчы. Яе жыхары, кавалі, выраблялі *таганы* — трыножкі для катлоў, якімі карысталіся ў паходах стральцы.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Катэгорыя:Таганскі раён
Плошча Рэвалюцыі

**Плошча Рэвалюцыі**:

## Куба 
* Плошча Рэвалюцыі (Гавана)

## Расія 
* Плошча Рэвалюцыі (Ніжні Ноўгарад)
* Плошча Рэвалюцыі (Масква)
* Плошча Рэвалюцыі (станцыя метро, Масква)
Рагожская Застава

**Плошча Рагожская Застава** (; у 1923—1955 гадах — *Застава Ільіча*, у 1955—1992 гадах — *плошча Ільіча*) — плошча ў цэнтры Масквы на Камер-Калежскім вале. Размешчана ў Таганскім раёне паміж вуліцамі Сергія Раданежскага, Залатарожскі Вал, Рагожскі Вал, Школьнай, Рабочай і Міжнароднай і бульварам Энтузіястаў. На плошчы знаходзяцца станцыі метро «Рымская» і «Плошча Ільіча».
Катэгорыя:Плошчы Масквы
Плошча Рэвалюцыі (Масква)

**Плошча Рэвалюцыі** (; да сакавіка 1917 года — *Васкрасенская плошча*) — адна з цэнтральных плошчаў Масквы. Размешчана на тэрыторыі Цвярскога раёна паміж Манежнай і Тэатральнай плошчамі.

## Ансамбль плошчы 
* Музей У. І. Леніна і Музей Айчыннай вайны 1812 года (плошча Рэвалюцыі, дом № 2/3);
* Гасцініца «Метраполь» (Тэатральны праезд, дом № 2);
* Гасцініца «Масква» (вуліца Ахотны Рад, дом № 2);
* Расійскі дзяржаўны гуманітарны ўніверсітэт, Гісторыка-архіўны інстытут (Мікольская вуліца, дом № 15);
* Стары манетны двор (Мікольская вуліца, дом № 5/1);
* Музей археалогіі Масквы (Манежная плошча, дом № 1А).
Катэгорыя:Плошчы Масквы