Ала Канстанцінаўна Тарасава

**Ала Канстанцінаўна Тара́сава** (; 25 студзеня (6 лютага) 1898, Кіеў — , Масква) — савецкая актрыса тэатра і кіно, педагог; вучаніца С. Станіслаўскага і У. Неміровіча-Данчанкі. Герой Сацыялістычнай Працы (1973), народная артыстка СССР (1937). Лаўрэат пяці Сталінскіх прэмій (1941, 1946 — двойчы, 1947, 1949). Кавалер трох ордэнаў Леніна (1948, 1967, 1973).
## Біяграфія
Нарадзілася 25 студзеня (6 лютага паводле старога стылю) 1998 года ў сям’і прафесара медыцынскага факультэта Кіеўскага ўніверсітэта Канстанціна Пракоф’евіча Тарасава (1865—1931) і Леанілы Мікалаеўны Тарасавай (1870—1966).

З 1906 па 1910 год вучылася ў Кіева-Пячэрскай жаночай гімназіі, у 1910—1914 гадах — у прыватнай гімназіі на Фундуклееўскай вуіцы.

З 1914 жыла ў Маскве, вучылася ў прыватнай Школе драматычнага мастацтва Масаліцінава, Аляксандрава і Падгорнага, хадзіла на лекцыі Маскоўскім гарадскім народным універсітэце імя Шаняўскага. У 1916 годзе Школу пераўтварылі ў Другую студыю Маскоўскага Мастацкага тэатра.

З 1916 года іграла ў спектаклях ММТ. Падчас Грамадзянскай вайны з 19919 па 1922 года гастралявала з «Качалаўскай групай». Колькі часу жыла ў ЗША. З 1923 года гастралявала з групай за мяжою. З 1925 — у трупе Маскоўскага Мастацкага Акадэмічнага тэатра, дзе праслужыла да канца дзён.

Тарасава праславілася ў васямнаццаць гол, сыграўшы ў п’есе Зінаіды Гіпіус «Зялёнае кальцо». Асаблівы поспех мела ў спектаклях па п’есах А. П. Чэхава.

З 1951 па 1955 года Ала Тарасава — дырэктарка ММАТа, з 1970 па 1973 год — старшыня Савета старэйшын ММАТа.
З 1967 года была педагогам у Школе-студыі ММАТа (з 1968 года — прафесарам).

Член КПСС з 1954 года. . ДЭпутат ВЯрховнага Савета СССР 3—5 скліканняў (1952—1960).

Сканала 5 кастрычніка 1973 года ў Маскве, пахавана на Увядзенскіх могілках.
## Сям’я
Ала Тарасава мела двух братоў — Яўгенія і Геолгія, і дзвюх сясцёр — Алену і Ніну, дачка каторай — Галіна Каліноўская — таксама стала акторкай ММАТ і народнай артысткай РСФСР.
Тарасава тройцы была замужам.  Першы муж — Аляксандр Кузьмін, сын ад іх шлюба — Аляксей Кузьмін-Тарасаў.
Дрцгі муж — Іван Масквін (1874—1946) — актор, тэатральны рэжысёр. Радчас шлюбу абое супругі набылі званне Народнага артыса СССР.
Трэці раз Тарасава была ў шлюбе з генерал-маёрам авіяцыі Аляксандрам Проніным.
## Званні і ўзнагароды
*Герой сацыялістычнай працы(1973)
*Заслужаная артыстка РСФСР (1933)
*Народная артыстка СССР (1937)
*Сталінская прэмія першай ступені (1941) — за выдатныя дасягненні ў сферы тэатральна-драматычнага мастацтва
*Сталінская прэмія першай ступені (1946) — за выкананне ролі Юліі Тугіной у спектаклі *«Последняя жертва»* А. М. Астроўскага
*Сталінская прэмія другой ступені (1946) — за за выкананне ролі Кручынінай у фільме *«Без вины виноватые»* (1945)
*Сталінская прэмія першай ступені (1947) — за выкананне ролі Лізы Мураўёвай у спектаклі *«Победители»* Б. Ф. Чырскова
*Сталінская прэмія першай ступені (1949) — за выкананне ролі Соф’і Раманаўны ў спектаклі *«Зелёная улица»* А. А. Сурава
*Тры ордэны Леніна (1948, 1967, 1973)
*Ордэн Кастрычніцкай рэвалюцыі (1978)
*Ордэн працоўнага чырвонага сцяга (03.05.1937) — за выдатныя заслугі развіцця ў справе рускага тэатральнага мастацтва
*Ордэн «Знак Пошаны» (23.03.1938) — в сувязі з выпускам «выбітных кінафільмаў, што атрымалі аднадушнае адабрэнне гледачоў» —*«Ленин в Октябре»*, *«Петр I»* і *«Богатая невеста»*
*Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
*Медаль «У памяць 800-годдзя Масквы»

### Творчасць
### Роли в театре 
#### Другая студыя Маскоўскага Мастацкага тэатра 
* 1916 — *«Зелёное кольцо»*, паводле Зінаіды Гіпіус, — *Фіначка*

#### Маскоўскі Мастацкі тэатр 
* 1916 — *«Царь Фёдор Иоаннович»*, паводле А. К. Талстога, — *Спадарычна* (Боярышня)

#### Гастролі «Качалаўскай групы» 
* 1919 — *«Вишнёвый сад»*, паводле А. П. Чехова — *Аня*
* 1919 — *«Осенние скрипки»*, паводле Ільі Сургучова, — *Верачка*
* 1921 — *«У жизни в лапах»*, паводле Кнута Гамсуна, — *Фані Норман*
* 1921 — «Гамлет», паводле У. Шэкспіра, — *Афелія*
* 1921 — *«Три сестры»*, паводле А. П. Чэхава, — *Пакаёўка*

#### Масоўскі Мастацкі Акадэмічны тэатр 
* Марыя Сцюарт» (*Мария Стюарт*, анг., ням. *Mary Stuart*), паводле Фрыдрыха Шылера, — *Марыя Сцюарт*
* 1958 — *«Вишнёвый сад»*, паводле Чэхава, — *Ранеўская*
* 1960 — *«Чайка»*, паводле Чэхава, — *Аркадзіна*
* 1961 — *«Цветы живые»*, паводле Мікалая Пагодзіна, — *Серафіма*
* 1963 — *«Без вины виноватые»*, паводле А. М. Астроўскага — *Кручыніна*
* 1964 — *«Кремлёвские куранты»*, паводле М. Пагодзіна — *Забеліна*
* 1965 — *«Чти отца своего»*, паводле В. Лаўрэнцьева, — *Соф’я Іванаўна*
* 1966 — *«Тяжкое обвинение»*, паводле Л. Шэйніна — *Ларыса Лукінічна*
* 1968 — *«Дым отечества»*, паводле Канстанціна Сіманава, — *Маці*
* 1968 — *«Враги»*, паводле Горкага — *Паліна*
* 1969 — *«Царская милость»*, паводле Камена Зідарава, — *Ірына Радзівонава*
* 1971 — *«Валентин и Валентина»*, паводле М. Рошчына, — *Маці Валянціны*

#### Century-Theatre (Нью-Ёрк) 
* 1924 — *«Миракль»*, паводле К. Фалмелера, — *Манахіня*

### Фильмография 
# 1923 —«*Раскольников»*  — *Дуня*
# 1927 — «*Кто ты такой?»* — *Мэры*
# 1928 — «*Василисина победа»* — *Васіліса*
# 1933 — «*Гроза»* — *Кацярына*
# 1934 — «*Мечтатели»* (*«Восстание человека»*) — *Наталья Тварагова*
# 1937—1938 — *«Пётр Первый»* — *Екацярына I*;
# 1940 — *«Бабы»* — *Варвара Кладава*
# 1945 — *«Без вины виноватые»* — *Кручыніна*
# 1966 — *«Долгая счастливая жизнь»* — *Ранеўская (эпізод са спектакля «Вишнёвый сад»)*
## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* *Образцова А. Г.* Тара́сова Алла Константиновна // Театральная энциклопедия. В 5 томах. / Под редакцией С. С. Мокульского (том 1), П. А. Маркова (тома 2—5). — М., Советская энциклопедия, 1961—1967. — Т. 5: Табакова — Яшугин. — М., 1967. — Стб. 57—58. — 1136 стб. с илл., 8 л. илл. — 38 000 экз.

Катэгорыя:Тэатральныя педагогі СССР
Катэгорыя:Тэатральныя педагогі XX стагоддзя