Ляхавічы

**Ля́хавічы**. У 1-й палове XVI ст. цэнтр вялікага маёнтка Гаштольдаў, з 1551 гоада вялікага князя Жыгімонта Аўгуста.

З 1572 годзе Ляхавічамі валодалі Я. Хадкевіч і яго нашчадкі, якія з канца XVI ст. пачалі звацца «графамі на Ляхавічах». У канцы XVI ст. тут збудавалі мураваны замак. У XVII ст. Ляхавічы атрымалі статус мястэчка, уваходзілі ў Наваградскі павет. Узімку 1595—1596 гг. казацкія загоны С. Налівайкі і М. Шавулы беспаспяхова штурмавалі фартыфікацыю. У 1635 г. праз дынастычны шлюб паселішча перайшло да Сапегаў. Станам на 1635 г. тут было 215 дымоў.

У часы Трынаццацігадовай вайны (1654—1667) у 1660 годзе маскоўскі ваявода Хаванскі 6 месяцаў трымаў у аблозе Ляхавіцкі замак, аднак не здолеў яго захапіць. У XVIII ст. мястэчка перайшло ў валоданне Масальскіх. У 1775 годзе сойм Рэчы Паспалітай перавёў Ляхавічы ў дзяржаўны скарб. У 1791 годзе места ўвайшло ў Случарэцкі павет.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Ляхавічы апынуліся ў Расійскай імперыі, дзе з 1795 года сталі цэнтрам воласці Слуцкага павета Мінскай губерні.

Будова лініі Палескіх чыгунак (Сарны — Вільня) у 1880-я гады дала штуршок эканамічнаму развіццю Ляхавічаў. Станам на кан. XIX ст. у мястэчку было 155 двароў, царква, сінагога, 6 яўрэйскіх малітоўных дамоў, школа, бальніца, гаршковы завод, 30 крам, 3 карчмы, 3 кірмашы, праводзіліся штотыднёвыя таргі. На 1900 — мелася паштовая станцыя, працавала 91 дробнае прамысловае прадпрыемства.

Выява:Osada Liahovich 1660.jpg|«Аблога Ляхавіцкага замка», 1660
Выява:Lachowicze1.jpg|Фартыфікацыя, прарысоўка з плану аблогі
Выява:Kasakoŭski Manor in Lachavičy.jpg|Сядзіба Касакоўскіх
Выява:Lachavičy-miačet.jpg|Мячэт

У Першую сусветную вайну Ляхавічы знаходзіліся ў прыфрантавой паласе. 18 лютага 1918 мястэчка занялі нямецкія войскі, увосень таго ж года — бальшавікі, 17 красавіка 1919 — польскія войскі, у ліпені 1920 — зноў бальшавікі.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Ляхавічы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства. 27 чэрвеня 1931 паселішча зноў атрымала статус горад, адначасна да яго далучылі населеныя пункты з аднайменнай гміны — вёску Малая Лотва і чыгуначнаю станцыю Ведзма.

У 1939 Ляхавічы ўвайшлі ў БССР. У Другую сусветную вайну з 24 чэрвеня 1941 да 6 ліпеня 1944 места знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.

Выява:Lachavičy, Uzvyšeńnia Śviatoha Kryža. Ляхавічы, Узвышэньня Сьвятога Крыжа (1928).jpg|Стары касцёл пасля перабудовы ў царкву, знішчаны бальшавікамі ў 1960-я
Выява:Lachavičy, novy kaścioł.jpg|Новы касцёл (цяпер паліклініка)
Выява:Lachavičy, kaścioł.jpg|Новы касцёл, галоўны фасад
Выява:Lachavičy-kaścioł.jpg|Новы касцёл, інтэр’ер

## Клімат 
## Насельніцтва 
## Эканоміка 
Прадпрыемствы дрэваапрацоўчай (ДЛГУ «Ляхавіцкі лясгас»), харчовай (ААТ «Ляхавіцкі кансервавы завод», ПГУП «Ляхавіцкі кааппрам», СААТ «Ляхавіцкі малочны завод»), будаўнічых матэрыялаў прамысловасці, ААТ «Ляхавіцкі льнозавод». Чатыры будаўнічыя арганізацыі. Гасцініца.

## Адукацыя і культура 
3 сярэднія школы, 4 дзіцячыя дашкольныя ўстановы, 5 культурна-асветніцкіх арганізацый, 12 аб’ектаў гісторыка-культурнага прызначэння. Свята-Крыжаўзвіжанская царква (1992). Ляхавіцкі дзяржаўны аграрны каледж.

## Турыстычная інфармацыя 
Спыніцца можна ў гарадскай гасцініцы.

### Славутасці 
* Гістарычная забудова (XIX — пач. XX стст.; фрагменты)
* Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса
* Касцёл Св. Іосіфа (Юзэфа; 1907)
* Могілкі старыя хрысціянскія, капліцы (XIX ст.)
* Сінагога (XIX ст.)
* Свята-Крыжаўзвіжанская царква (1992)

### Страчаная спадчына 
* Гаспадарчы двор Тызенгаўзаў-Патоцкіх (XVIII—XX ст.)
* Замак (XV—XVIII стст.)
* Капліца Св. Ганны (XVI—XX ст.)
* Касцёл Св. Войцеха (XV ст.)
* Касцёл Узвышэння Св. Крыжа (XVII ст.)
* Лецішча Патоцкіх «Рэпіхава» (XIX ст.)
* Мячэць (1815)
* Сінагога «Вялікая» (XVI—XX ст.)
* Сядзіба «Гажэвічы»
* Сядзіба Касакоўскіх (XVIII ст.)
* Сядзіба Бохвіцаў (XVIII ст.)
* Сядзіба Масальскіх (XIX ст.)
* Палац Сапегаў-Ябланоўскіх (XVIII ст.)
* Факторыя «Голдавічы» (XV—XX ст.)

## Вядомыя асобы 
* Джозеф Бройдзі (1877—1937) — кампазітар і дырыжор
* Фёдар Еўлашоўскі (1546—1616) — вялікалітоўскі грамадскі дзеяч, мемуарыст
* Тадэвуш Рэйтан (1740—1780) — вялікалітоўскі грамадска-палітычны дзеяч
* Станіслаў Рэйтан (1781 — пасля 1865) — грамадска-палітычны і вайсковы дзеяч, пісьменнік
* Аляксандр Іванавіч Багданчук (1905—1976) — грамадска-палітычны дзеяч, рэдактар, мемуарыст
* Іосіф Майсеевіч Эпштэйн (1895—1980) — урач, доктар навук, прафесар
* Сяргей Пясецкі (1901—1964) — пісьменнік
* Уладзімір Уладзіміравіч Майсюк (нар. 1949) — беларускі палітык.

## Гл. таксама 
* Гарады Брэсцкай вобласці
* Гарады Беларусі

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Сайт горада Ляхавічы 
* Сайт газеты «Ляхавіцкі веснік» 


Катэгорыя:Мястэчкі Новагародскага ваяводства