Валерый Фёдаравіч Шкаруба

**Валерый Фёдаравіч Шкаруба** (, Барысаў, Мінская вобласць, БССР — , Мінск) — беларускі мастак-жывапісец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 10 снежня 1957 года ў Барысаве. З дзяцінства быў прывучаны да цяжкай сялянскай працы, а яго бацькі і дзяды ўсе моцна былі звязаны з працай на зямлі.

У шэсць гадоў Валерый узяўся маляваць, чым здзівіў сваіх бацькоў, таму што ў іх родзе ніхто такой справай не займаўся. У 1975 г. скончыў сярэднюю школу № 16 горада Барысава.

У 1975—1981 гадах вучыўся і скончыў дызайнерскае аддзяленне Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута ў Мінску.

Валерый Шкаруба пачаў свой творчы шлях як дызайнер ЭВМ у НДІ ЭВМ у Мінску, дзе працаваў дзесяць гадоў: ён распрацоўваў знешні выгляд першых камп’ютараў і меў шэраг прамысловых вынаходніцтваў.

## Сям’я 
 — у Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, фота 27 красавіка 2016 г.]]
Дачка — Вольга Валер'еўна Шкаруба (1990 г. нар.) скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў, таксама стала мастачкай.

## Творчасць 
Валерый Шкаруба працаваў у станковым жывапісе, пераважна ў жанры пейзажа. Пра свой выбар мастак адзначыў: *«Мяне часта пытаюцца, чаму пішу толькі пейзажы. Былі ў маёй творчай біяграфіі і партрэты, і нацюрморты. Але „сціплы“ беларускі краявід бліжэй майму душэўнаму стану, светаадчуванню. Каб зразумець гэта, трэба зазірнуць у дзяцінства. Мне пашчасціла: маленства прайшло на ўскрайку Барысава, у прыватным доме. Я жыў у амаль вясковым асяродку. Побач — Бярэзіна, лес, палі. Шмат і з асалодай пісаў навакольныя краявіды.»*. Галоўныя сюжэты яго карцін — таямнічыя лясы, ціхія рэчкі, заснежаныя палі, вясковыя пралескі, драўляныя хаты на фоне лірычных краявідаў, дарогі Беларусі, якія зафіксаваны на палатне заўсёды бязлюднымі і ў памежныя станы ў прыродзе: восень, вясна, вечар, туман, змярканне, апошні прамень сонца, час перад узыходам сонца і г.д.

Мастак ў 2015 годзе адзначыў пра сваю творчасць: *«Менавіта Барысаўшчына стала для мяне кропкай адліку, якая ператварылася ў доўгую лінію эстэтыкі, заснаванай на пейзажным жывапісу. Мае працы — гэта ціхая песня ў славу Беларусі»*.

Мастацтвазнавец Кацярына Ізафатава ахарактарызавала магію карцін Валерыя Шкарубы так: *«у іх ёсць асаблівая філігранная індывідуальна-непаўторная пластыка, што гіпнатызуе і дзякуючы якой някідкія пейзажныя матывы беларускай зямлі зменьваюцца і ўспрымаюцца як фрагменты Вечнасці. Уменне ствараць „высокую прастату“, здольнасць Малое пераўтварыць у Вялікае, пагрузіць гледача ў глыбіннае ўспрыманне Часу, якое цяжка перадаць словамі, — вось што робіць почырк майстра пазнавальным з першага погляду»*, а таксама ў прыватных калекцыях у ЗША, Францыі, Італіі, Германіі, Бельгіі, Грэцыі, Аўстрыі, Славеніі, Даніі, Польшчы, Турцыі, Кітая, Расіі, Японіі.

У 1997 годзе Мерэт Меер-Грабер, якая з’яўляецца ўнучкай Марка Шагала і віцэ-прэзідэнтам Камітэта Марка Шагала, набыла на выстаўцы ў гонар 40-годдзя Валерыя Шкарубы ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь карціну мастака «Белае змярканне» (1991) і ў 1998 годзе падаравала гэты твор Нацыянальнаму мастацкаму музею Рэспублікі Беларусь, калі даведалася, што ў мастацкім музеі ў Мінску няма ніводнай карціны Валерыя Шкарубы.

## Выстаўкі 
;персанальныя
* 1991 — Палац мастацтваў (Мінск, Беларусь)
* 1997 — Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь (Мінск, Беларусь; да 40-годдзя мастака)
* 2002 — Галерэя «EXMA» (Кальяры, Італія)
* 2004 — Рым, Аоста (Італія)
* 2005 — Палац Медычы (Сан-Лео, Італія)
* 2005 — Галерэя «Берман», (Турын, Італія)
* 2006 — Галерэя «MITSUCOSHI» (Сэндай, Японія)
* 2006 — Палац Хофбург (Вена, Аўстрыя)
* 2007 — Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь
* 2017 — Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

;удзел
* 1990 — Мастацтва Беларусі (ААН, Нью-Ёрк, ЗША)
* 1999 — Вена, Лінц (Аўстрыя)
* 2000 — Еўрапарламент (Брусель, Бельгія)
* 2000 — Галерэя «Брамантэ» (Рым, Італія)
* 2001 — Музей мастацтваў (Пекін, Кітай)
* 2002 — Зала Кардэна (Парыж, Францыя)
* 2003 — Бундэсбанк (Лейпцыг, Германія)
* 2004 — Дзюсельдорф (Германія)
* 2005 — 51-я Міжнародная мастацкая выстаўка «La Biennale di Venezia» (Італія)
* 2008 — Лондан (Вялікабрытанія)
* 2008 — Пекін (Кітай)

File:Exhibition Chernobyl from eyes of Belarusian artists in NATO Headquarters in Brussel 2000 Valery Shkaruba.jpg|Валерый Шкаруба *(першы злева)* на фоне сваёй карціны і Віктар Шматаў *(у цэнтры)* — на выстаўцы «Чарнобыль вачыма беларускіх мастакоў» у Еўрапарламенце і штаб-кватэры НАТО (Брусель), фота 2000 г.
File:Exhibition Chernobyl from eyes of Belarusian artists in NATO Headquarters in Brussel 2000 02.jpg|Валерый Шкаруба *(першы справа)* і Віктар Шматаў *(першы злева)* на выстаўцы «Чарнобыль вачыма беларускіх мастакоў» у Еўрапарламенце і штаб-кватэры НАТО (Брусель), фота 2000 г.
File:Exhibition Chernobyl from eyes of Belarusian artists in NATO Headquarters in Brussel 2000 01.jpg|Валерый Шкаруба *(другі злева)* і Віктар Шматаў *(першы справа)* на выстаўцы «Чарнобыль вачыма беларускіх мастакоў» у Еўрапарламенце і штаб-кватэры НАТО (Брусель), фота 2000 г.
File:Exhibition Chernobyl from eyes of Belarusian artists in NATO Headquarters in Brussel 2000 03.jpg|Валерый Шкаруба *(другі справа)* і Віктар Шматаў *(другі злева)* на выстаўцы «Чарнобыль вачыма беларускіх мастакоў» у Еўрапарламенце і штаб-кватэры НАТО (Брусель), фота 2000 г.
File:Exhibition Alexandr Silvanovich in Minsk Art Gallery Shkaruba.jpg|Валерый Шкаруба *(першы справа)* на адкрыцці юбілейнай выстаўкі Аляксандра Сільвановіча «Неба» у галерэі «Мастацтва» (Мінск, Беларусь), фота 3 верасня 2015 г.

## Узнагароды 
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (2002) — *за серыю пейзажаў «Спрадвечнае», выкананых у 1997—2000 гадах*,
* Ганаровы грамадзянін Мінскай вобласці (2018),
* Ордэн Францыска Скарыны (2020).

## Літаратура 
* Валерый Шкаруба : жывапіс : [альбом] / аўтар уступ. арт. В. І. Жук; пер. на бел. мову С. А. Шукан; пер. на англ. мову Т. А. Сурская; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мінск : Белпрынт, 2007. — 150 с. ISBN 978-985-459-100-1
* *Беразінская, І.* Пра вечнае, пра гармонію сусвету… / І. Беразінская // Новы час. — 2008. — № 43. — С. 30.

## Спасылкі 
* акаунт Валерыя Шкарубы ў сацыяльнай сетцы // facebook.com
* Живопись Валерия Шкарубы  // interfax.by
* *Платтер, О.* Знакомьтесь: художник Валерий Шкарубо  // borisovnews.by
* Валерый Шкаруба // artbelarus.by
* *Рыбчынская, В.* Валерый Шкаруба // minsk.gov.by
* Валерий Фёдорович Шкарубо // bel-art.by
* *Жук, В.* Красамоўства маўчання  // kimpress.by
* *Ізафатава, К.* Магія лістапада ў «Восеньскім святле» Валерыя Шкарубы  / К. Ізафатава // Алеся. — 2015. — № 11.
* [В. Шкарубо. «Осенний свет» (2002)](http://www.artmuseum.by/ru/vyst/50-shedevrov-naczionalnogo-xudozhestvennogo-muzeya/v.-f.-shkarubo.-«osennij-svet»-(2002))  // artmuseum.by
* *Викторова, В.* В Борисове открылась картинная галерея Валерия Шкарубо // ex-press.by
* ХУДОЖНИК ВАЛЕРИЙ ШКАРУБО: «МИНСКУ НЕ ХВАТАЕТ ДУШЕВНЫХ ГОРОДСКИХ СКУЛЬПТУР»  // minsknews.by
* ВАЛЕРИЙ ФЕДОРОВИЧ ШКАРУБО  // sardegnabelarus.it
* В БОРИСОВЕ ОТКРЫВАЕТСЯ КАРТИННАЯ ГАЛЕРЕЯ ВАЛЕРИЯ ШКАРУБО // minsk-region.gov.by

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза мастакоў
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Францыска Скарыны
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Францыска Скарыны
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Мінскай вобласці