open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пётр Іванавіч Фядотаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Пётр Іванавіч Фядотаў
|арыгінал імя     = Пётр Иванович Федотов
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца мерці      = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1941—1975
|званне           = 
|род войскаў      = 
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Пётр Іванавіч Фядотаў** (1922—1996) — камандзір кулямётнага ўзвода 58-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 16-й гвардзейскай Чарнігаўскай кавалерыйскай дывізіі, сфармаванай у снежні 1941 года ў горадзе Уфе, як 112-я Башкірская кавалерыйская дывізія, 7-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса 61-й арміі Цэнтральнага фронту, гвардыі лейтэнант. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 лютага 1922 года на хутары Сінігінаўскі цяпер Шолахаўскага раёна Растоўскай вобласці.

У Чырвонай Арміі з мая 1941 года. У дзеючай арміі з 1943 года.

Вызначыўся пры фарсіраванні ракі Дняпро. У ноч на 27 верасня 1943 года ён у ліку першых пераправіўся на правы бераг ля вёскі Ніўкі Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.

29 верасня 1943 года ў баі за вёску Галкі спусціўся з кулямётам на дно акопа. Варожы танк прайшоў над ім. Адкапаў кулямёт і адкрыў агонь па аўтаматчыкам, якія ішлі за танкам.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за ўзорнае выкананне баявога задання камандавання і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм гвардыі лейтэнанту Фядотаву Пятру Іванавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».

З 1975 года ў запасе. Жыў у Маскве. Памёр 21 студзеня 1996 года. Пахаваны ў Маскве на Траякураўскіх могілках.

## Памяць 
* Мемарыяльная дошка ў памяць аб Фядотаве ўстаноўлена Расійскім ваенна-гістарычным таварыствам на будынку Базкоўскай сярэдняй школы, дзе ён вучыўся.

## Літаратура 
* *Ахмадиев Г. Х.* Башкирская гвардейская кавалерийская. — Уфа, 1999.
* 
* Навечно в сердце народном. — 3-е изд., доп. и испр. — Минск, 1984.
* Они прославили Родину. Книга 2. — Ростов-на-Дону, 1975.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Растоўскай вобласці
1932 год у гісторыі літаратуры

**1932** год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.

## Падзеі 
* 26 лютага — выйшаў першы нумар газеты «Літаратура і мастацтва».
* 24 красавіка — у газеце «Правда» надрукавана Пастанова ЦК УКП(б) *«Аб перабудове літаратурна-мастацкіх арганізацый»*.
* 27 мая — прынята пастанова ЦК КП(б)Б *«Аб перабудове літаратурна-мастацкіх арганізацый БССР»*. Вырашана: 1) ліквідаваць БелАПП; 2) правесці арганізацыю Саюза савецкіх пісьменнікаў БССР. Усе пісьменніцкія арганізацыю падначаліць Аргкамітэту, перадаць у распараджэнне Аргкамітэту літаратурныя часопісы.

## Кнігі 
* Творы. Кн. 2 : Напор ; Нараджэнне чалавека / *Андрэй Александровіч*. — 1932. — 325 с.
* Гута: Сучасная п’еса ў 3-х дз., 14-ці карц. / *Рыгор Кобец*. — Мн. : ДВБ, ЛіМ, 1932. — 109 с.
* Крывавыя знічкі на снезе: паэзія / *Сцяпан Ліхадзіеўскі*. — Мн. : ДВБ, ЛіМ, 1932. — 55 с.
* Стала і мужна: Вершы / *Юрка Лявонны*. — Мн. : ДВБ, 1932. — 74 с.
* Пад націскам хваляў: Раман з яп. жыцця / Кадзуо Като (пер. *Алесь Пальчэўскі*). — Мн. : ДВБ, 1932. — 127 с.
* Налівайся колас: Вершы / *Рыгор Хацкевіч*. — Мн. : ДВБ, ЛіМ, 1932. — 51 с.

## Прэміі 
* Нобелеўская прэмія па літаратуры — Джон Галсуорсі.

## Нарадзіліся 
* 7 жніўня — Адам Мальдзіс (пам. 2022), беларусіст, літаратуразнавец, гісторык, пісьменнік, журналіст.

## Памерлі 
## Спасылкі 

Катэгорыя:Літаратура паводле гадоў
Уайт

**Уайт** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Джэрэмі Ален Уайт — амерыканскі акцёр
* Джымі Уайт — англійскі прафесійны ігрок у снукер
* Дэрык Уайт — амерыканскі баскетбаліст
* Леслі Уайт — амерыканскі культурантраполаг
* Майкл Уайт — валійскі прафесійны ігрок у снукер
* Патрык Уайт — аўстралійскі пісьменнік. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1973)
* Уільям Франклін Уайт — брытанскі батанік
* Хейдэн Уайт — амерыканскі гісторык гістарыяграфіі і культуры
* Шон Уайт — амерыканскі сноўбардыст
* Эдвард Хігінс Уайт — амерыканскі астранаўт
* Элен Уайт — рэфарматар адвентызма
* Эндру Дыксан Уайт — амерыканскі дыпламат і гісторык

## Тапонім 
* Уайт (востраў)
Гурскі

**Гурскі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* 
* Антон Іванавіч Гурскі (1936—2016) — беларускі фалькларыст.
* Барыс Мікалаевіч Гурскі (1934—1994) — беларускі вучоны-геолаг, аўтар прац па геалогіі антрапагену і геамарфалогіі, выдатнік разведкі нетраў СССР, выдатнік асветы СССР, выдатнік народнай адукацыі Беларусі, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1986).
* Васіль Леанідавіч Гурскі (нар. 1971) — беларускі эканаміст, дзяржаўны дзеяч.
* Войцех Гурскі (1739—1818) — каталіцкі прэлат, першы біскуп Кельцаў.
* Дзмітрый Міхайлавіч Гурскі (нар. 1981) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
* Ілья Данілавіч Гурскі (1899—1972) — беларускі пісьменнік, заслужаны дзеяч культуры БССР (1969).
* Канстанцін Гурскі (1826—1898) — польскі ваенны гісторык.
* Леанід Ільіч Гурскі (нар. 1936) — вучоны ў галіне фізікі цвёрдага цела, атамнай фізікі, мікраэлектронікі і матэрыялазнаўства, член-карэспандэнт НАН Беларусі.
* Мікалай Іванавіч Гурскі (1905—1972) — беларускі мовазнавец.
* Міхаіл Адамавіч Гурскі (1890—?) — беларускі тэатральны дзеяч, рэдактар.
Барысаўдрэў

**«Барысаўдрэў»** — дрэваапрацоўчае прадпрыемства ў горадзе Барысаве. Размешчаны па вуліцы 30 год ВЛКСМ, 18, на беразе р. Бярэзіны.

## Гісторыя 
Утворана ў 1971 годзе як вытворчае дрэваапрацоўчае аб’яднанне «Барысаўдрэў» на базе Барысаўскага фанерна-запалкавага камбіната, які дзейнічаў з 1901 як Барысаўская запалкавая фабрыка «Бярэзіна». Уключаў Барысаўскі дрэваапрацоўчы камбінат (да 1991), Барысаўскі леспрамгас (да 1993). З 1998 года адкрытае акцыянернае таварыства «Барысаўдрэў». З 2003 года Барысаўскі леспрамгас у складзе «Барысаўдрэў» на правах цэха.

## Прадукцыя 
Асноўная прадукцыя (2005): запалкі, фанера, драўнянавалакністыя пліты, дзелавая драўніна, піламатэрыялы і інш. Каля 50 % з аб’ёму гатовай прадукцыі ідзе на экспарт у Расію, Германію, Казахстан, Узбекістан, Таджыкістан, Грузію, Малдову, Арменію, Азербайджан, Польшчу, Літву.

Фірменныя магазіны працуюць у Барысаве, Асіповічах і а. Сіняўка Клецкага раёна.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Прадпрыемствы Барысава
Катэгорыя:З’явіліся ў  1971 годзе
Катэгорыя:1971 год у Беларусі
Катэгорыя:Вуліца 30 год ВЛКСМ (Барысаў)
Катэгорыя:Дрэваапрацоўчыя прадпрыемствы
Кламат

**Кламат**:
* Кламат — горны хрыбет на паўночным захадзе Каліфорніі і паўднёвым захадзе Арэгона, ЗША
* Кламат — рака ў Арэгоне і Паўночнай Каліфорніі, ЗША
Кламат (рака)

**Кламат** — рака на паўднёвым захадзе штата Арэгон і поўначы штата Каліфорнія, ЗША.

Даўжыня ракі складае 423 км, плошча яе вадазбору — 40 795 км². Сярэдні расход вады — 482 м³/с. Упадае ў Ціхі акіян. Асноўныя прытокі — Шаста, Скот, Салман і Трыніці. Другая па велічыні рака штата Каліфорнія пасля ракі Сакрамента.

З’яўляецца месцам нерасту ласасёвыя рыб.

Катэгорыя:Рэкі Арэгона
Катэгорыя:Рэкі Каліфорніі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Ціхі акіян
Галаваломка (мультфільм)

**«Галаваломка»** ці **«Вэрхал у галаве»** (, даслоўна ) — камедыйна-драматычны 3D-анімацыйны фільм студыі «Pixar». Прэм’ера адбылася 18 чэрвеня 2015 года на кінафестывалі ў Каннах. Пераможца прэміі «Оскар» (2016) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм».

Фільм па арыгінальнай ідэі Піта Доктэра, рэжысёра фільма, нароўні з Роні дэл Кармэнам і прадзюсарам Ёнасам Рыверай.

## Сюжэт 
Райлі Андэрсан — 11-гадовая школьніца, якая пераязджае са сваімі бацькамі ў Сан-Францыска. Яна спрабуе прыстасавацца да новага жыцця ў шумным мегаполісе, і ў гэтым ёй дапамагаюць пяць галоўных эмоцый, што жывуць унутры яе розуму: Радасць, Страх, Агіда, Гнеў і Маркота (Сум). Кожная з эмоцый лічыць, што менавіта яна лепей ведае, што рабіць у гэтым становішчы, але неўзабаве ў галаве Райлі здараецца сапраўдны вэрхал.

## Беларуская агучка 
Анімацыйны фільм упершыню агучаны па-беларуску ў 2018 годзе студыяй «Gavarun».

Афіцыйны беларускі пераклад быў падрыхтаваны студыяй «Кінаконг» і выйшаў у кастрычніку 2021 года на відэасэрвісе VOKA. Ролі ў ім агучвалі Ясна Глотава (*Райлі*), Святлана Цімохіна (*Радасць*), Наталля Кот-Кузьма (*Смутак*), Аксана Чывялёва (*Агіда*), Сяргей Чэкерэс (*Гнеў*), Уладзімір Глотаў (*Страх*) і Андрэй Градабоеў (*Бін Бон*).

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы ЗША ў 3D
Катэгорыя:Мультфільмы 2015 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску праектам Gavarun by
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску праектам Кінаконг
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Майкл Джакіна
Прэмія «Оскар» за найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм

**Прэмія «Оскар»** за найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм — узнагарода Амерыканскай акадэміі кінамастацтва, якая прысуджаецца штогод з 2002 года. Першым уладальнікам статуэткі стаў мультфільм «Шрэк», выпушчаны студыяй DreamWorks. Да гэтага ў 1992 годзе мультфільм «Прыгажуня і Пачвара» быў намінаваны на Найлепшы фільм года. А «Беласнежка і сем гномаў», «Хто падставіў труса Роджэра» і «Гісторыя цацак» у 1939, 1989 і 1996 гадах адпаведна былі ўдастоены спецыяльных прэмій «Оскар».

Прэмія прысуджаецца, толькі калі ў папярэдні год было выпушчана не менш за 8 анімацыйных поўнаметражных фільмаў (якія былі паказаны у кінатэатрах Лос-Анджэлеса). Вызначэнне «поўнаметражнага фільма» для прэміі — той, які доўжыцца звыш 70 хвілін. Намінавана можа быць ад трох да пяці фільмаў. Калі за год выйшла ад 8 да 15 фільмаў — намінаваны будуць 3 з іх, калі 16 і больш, то намінантаў можа быць ад трох да пяці.

## Спіс пераможцаў і намінацый 
Катэгорыя:Намінацыі прэміі «Оскар»
Оскар
Трып-хоп

**Трып-хоп** () — стыль музыкі, створаны на пачатку 1990-х гадоў у Англіі і дасягнуўшы сталых камерцыйных поспехаў. Узнік як сумесь эксперыментальнага хіп-хопа, джаза, даба, рока, традыцыйнага блюза і некаторых іншых элементаў. Стваральнікамі і першымі выканаўцамі трып-хопа з’яўляліся гурты Massive Attack ды  з Брысталя (адсюль першапачатковая назва стылю: Брыстальская хваля альбо Брыстальскі cаўнд). Назва ж трып-хоп упершыню была выкарыстана ў англійскім часопісе «Mixmag».

У трып-хопе свабодна існуюць разам жывыя музычныя інструменты і сэмплы. Па гуку для яго характэрны: даволі павольны тэмп, прыглушаныя бубны, легатыўная бас-гітара, шырокае выкарыстанне гукаў са старых вінілавых кружэлак (джазавых, блюзавых, эстрадных), старых аналагавых клавішных інструментаў (*Moog*, *Rhrodas*, *Korg SV2*, *Арган Хаманда*), звычайна цёмныя гукавыя фарбы і некаторая дэпрэсіўнасць, абыякавасць у голасе, шмат хто з трып-хопавых выканаўцаў карыстаецца пры звядзенні тэхналогіяй *Lo-Fi* (*Low Fidelity*). Часам у якасці спеваў выкарыстоўваецца рэп, які прамаўляецца амаль што шэптам.

На Беларусі ў стылі трып-хоп працуе калектыў B side.

## Разнавіды 
* **Футурыстычны трып-хоп** (*Futuristic Trip-Hop*) — напрамак трып-хопа дзеля якога характэрна «декляматыўнасць» спеву. Прадстаўнікі футурыстычнага трып-хопа: *Recoil* (стваральнік праекта — Алан Уайлдэр, *ex-Depeche Mode*), *Golden Palominos*.
* **Пост трып-хоп** (*Post Trip-Hop*)
* **Абстрактны хіп-хоп** (*Abstract Hip-Hop*)

## Некаторыя гурты 
* *Air*
* Б’ёрк
* *DJ Krush*
* *DJ Shadow*
* *Laika*
* *Lamb*
* *Massive Attack*
* *Mandalay*
* Morcheeba
* *Nightmares on Wax*
* *Portishead*
* *Sneaker Pimps*
* Tricky
* *U.N.K.L.E.*
* *Wagon Christ*

## Характэрныя альбомы 
* *Dummy* (Portishead, 1994)
* *Portishead* (Portishead, 1997)

## Гл. таксама 
* Тэхна
*
Мафусаіл (дрэва)

**Мафусаіл** — экземпляр дрэва *Pinus longaeva*, адно з самых старажытных дрэў на Зямлі вядомых навуцы. Прыблізная ацэнка часу прарастання насення, з якога яно вырасла, — 2831 год да нашай эры (па стане на 2018 год прыкладны век дрэва, такім чынам, складае 4847 гадоў).

Расце ў Нацыянальным лесе Ініа, на ўсходзе штата Каліфорнія (ЗША). Мясцовасць, дзе расце дрэва, знаходзіцца на вышыні звыш трох тысяч метраў над узроўнем мора, у раёне горнага хрыбта Уайт-Маўнтынс. Каб не дапусціць вандалізму, дакладнае месцазнаходжанне дрэва не выдаецца. Знойдзена ў 1953 годзе батанікам Эдмундам Шульманам. У 1958 годзе аб гэтым быў апублікаваны артыкул у часопісе National Geographic.

Катэгорыя:Дрэвы-помнікі
Катэгорыя:Хвойныя
Барадач (значэнні)

* Барадач — від драпежных птушак
* Барадач — народная назва 
## Прозвішча 
* Уладзімір Віктаравіч Барадач
Алабама (значэнні)

**Алабама**:
* Алабама — штат у ЗША
* Алабама (рака)
* Алабама (індзейцы)
* Alabama (гурт) — мужчынскі кантры-квартэт
Мічыган (значэнні)

**Мічыган**:
* Мічыган — штат у ЗША
* Мічыган — возера ў ЗША, адно з Вялікіх азёраў
* Мічыган — горад у штаце Індыяна, ЗША
* USS Michigan (SSGN-727) — падводная лодка тыпу «Агая»
Арызона (значэнні)

**Арызона**:
* Арызона — штат на паўднёвым захадзе ЗША.
* (793) Арызона — астэроід, адкрыты ў 1907 годзе.
* USS Arizona (BB-39) — амерыканскі лінкор, знішчаны ў бухце Пёрл-Харбар.
Каліфорнія (значэнні)

**Каліфорнія**:

## Геаграфія 
* Каліфорнія (паўвостраў)
* Ніжняя Каліфорнія — штат Мексікі ў паўночнай частцы паўвострава Каліфорнія.
* Паўднёвая Ніжняя Каліфорнія — штат Мексікі ў паўднёвай частцы паўвострава Каліфорнія.
* Каліфорнія — штат ЗША ў паўночнай часткі гістарычнай Каліфорніі.

## Астраномія 
* NGC 1499, таксама туманнасць Каліфорнія
* (341) Каліфорнія, астэроід
Барысаўская жаночая настаўніцкая семінарыя

**Барысаўская жаночая настаўніцкая семінарыя** — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў 1914—1916 у г. Барысаў.

Рыхтавала настаўніц пачатковых народных вучылішчаў. Тэрмін навучання 4 гады. Пры паступленні перавага аддавалася ўраджэнкам Мінскай губерні. Выкладаліся Закон Божы, руская і царкоўна-славянская мовы, руская літаратура, матэматыка, гісторыя, геаграфія, прыродазнаўства, фізіка, педагогіка, рукадзелле, графічнае мастацтва (чыстапісанне, маляванне, чарчэнне), спевы, музыка, фізічныя практыкаванні. Пры семінарыі існавала ўзорнае пачатковае вучылішча, дзе навучэнкі праходзілі практыку. Закрыта ў час Першай сусветнай вайны ў сувязі з набліжэннем лініі фронту.

## Літаратура 
* 
* 
* Сянькевіч, Г. Р. Барысаўская жаночая настаўніцкая семінарыя / Г. Р. Сянькевіч // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка г. Барысава і Барысаўскага раена / гал. рэд. Г. П. Пашкоў [і інш.]; маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1997. — С. 120.

Катэгорыя:Адукацыя ў Барысаве
Катэгорыя:З’явіліся ў 1914  годзе
Катэгорыя:1914 год у Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1916 годзе
Катэгорыя:1916 год у Беларусі
Катэгорыя:Настаўніцкія семінарыі
Підгірці (Бродыўскі раён)

**Підгірці** () — вёска ў Бродыўскім раёне Львоўскай вобласці. Насельніцтва — каля 1 тыс. чалавек.

Размешчана на шашы Золачыў — Броды, за 1,7 км ад трасы Кіеў — Львоў на схілах пагоркаў, што падымаюцца тут да 400 м над узроўнем мора. Адлегласць да раённага цэнтра — 24 км. Сельсавету падпарадкавана таксама сяло Загорцы.

Падгорцы вядомыя старажытнарускім паселішчам — гарадзішчам Пліснеск, Падгорацкім замкам, кляштарам базыльянаў, цудадзейнай крыніцай і Падгорацкім абразом Божай Маці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бродыўскага раёна
Светнік (значэнні)

* Светнік (*Lychnis*) — род раслін
* Светнік — Народная назва 

## Прозвішча 
* Анастасія Сяргееўна Светнік — беларуская валейбалістка
* Сяргей Мацвеевіч Светнік — беларускі баскетбаліст
Папірус (папяровая фабрыка)

**«Папірус»** — колішняе прадпрыемства ў горадзе Барысаве.

## Гісторыя 
Дзейнічала ў 1902—1925 гадах. Вырабляла жоўтую абгортачную паперу. У 1907—1910 гадах былі 3 паравыя рухавікі (200—450 к.с.). Працавала ад 66 (1904) да 100 (1913) рабочых. 3 1925 мела назву «Прафінтэрн».

## Гл. таксама 
* Папяровая фабрыка Дзяржзнака

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Барысава
Катэгорыя:Гісторыя Барысава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1902  годзе
Катэгорыя:1902 год у Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы цэлюлозна-папяровай прамысловасці Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1925 годзе
Катэгорыя:1925 год у Беларусі
Няміга (гурт)

**Гурт «Няміга»** — беларускі гурт, які ўтварыўся ў жніўні 2017 года. Калектыў склаўся з двух музыкаў і двух архітэктараў. Свой жанр характарызуе як акустык-фолк-рок.

У палітры інструментаў выкарыстоўвае як народныя (блокфлейта, джэмба), так і эстрадныя (гітара, сінтэзатар). Галоўны кірунак творчасці гурта — беларускамоўныя глыбокія тэксты і прыемная душэўная музыка, якая здольная крануць сэрца, несці людзям любоў і цяпло.

## Паходжанне назвы 
Назву «Няміга» гурт узяў ад ракі ў Мінску, якая знікла (зараз працякае па трубах), але з ёй звязаны знакавыя падзеі айчыннай гісторыі. Нам здаецца, што гэта нейкая алегорыя нашай мовы і культуры, якую ў сваіх песнях мы стараемся адрадзіць.

## Склад 
* Ксенія Валенда — вакал, гітара
* Савелій Юрчанка  — бас-гітара
* Раман Быстры — перкусія, ударныя

## Дыскаграфія 
## Зноскі
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка гурта ў Instagram
* Афіцыйная старонка гурта ў Facebook
* Афіцыйная суполка гурта ў VK.COM
* Афіцыйны YouTube канал

Катэгорыя:Музычныя калектывы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2017 годзе
Ле Зуан

**Ле Зуан** (; 7 красавіка 1907 — 10 ліпеня 1986) — в’етнамскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1907 годзе ў сям’і вядомага в’етнамскага двараніна. Стаў адным з заснавальнікаў Камуністычнай партыі Індакітая.

Пасля смерці Ха Шы Міна стаў генеральным сакратаром Камуністычнай партыі В’етнама. Пад яго кіраўніцтвам в’етнамскай арміі ўдалося выйсці пераможцам у В’етнамскай вайне.

Падтрымліваў цесныя адносіны з СССР, падтрымліваючы яго антырэвізіянісцкую палітыку. Па гэтай прычыне ў 1970-я ўрад Ле Зуана ўступіў у канфлікт з КНР і Кампучыяй (цяпер Камбоджа), што прывяло да дзвюх войнаў — в’етнама-кампучыйскай (1975—1989) і в’етнама-кітайскай (1979—1990). Абедзве скончыліся для В’етнама поспехам.

Памёр 10 ліпеня 1986 г. у Ханоі.

## Спасылкі 
* Article on Le Duan at the BBC 
* Ле Зуан 

Катэгорыя:Палітыкі В’етнама
Катэгорыя:Постаці В’етнамскай вайны
Барысаўская фабрыка драўляных шавецкіх шпілек і капылоў

**Барысаўская фабрыка драўляных шавецкіх шпілек і капылоў** — колішняе прадпрыемства ў горадзе Барысаве. Дзейнічала ў 1882—1895 гадах. Мела паравую машыну (15 к.с.) і паравы кацёл. У 1885 годзе працавалі 106 рабочых. Вырабляліся драўляныя шавецкія шпількі і капылы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Барысава
Катэгорыя:Гісторыя Барысава
Катэгорыя:З’явіліся ў  1882  годзе
Катэгорыя:1895 год у Беларусі
Катэгорыя:Вытворцы абутку
Катэгорыя:Зніклі ў 1895 годзе
Барысаўскае прадпрыемства музычных інструментаў

**Барысаўскае прадпрыемства музычных інструментаў** — колішняе прадпрыемства ў Барысаве.

## Гісторыя 
Створана ў 1935 годзе як фабрыка піяніна на базе лесазавода. У Вялікую Айчынную вайну была разбурана, адноўлена ў 1944 годзе. У 1944—1965 гадах рэканструявана і пашырана (пабудаваны галоўны вытворчы корпус, цэхі металадэталяў, лесапільны, сушыльны і інш.). У 1976—1997 гадах галаўное прадпрыемства ВА «Белмузпрам». Вядомасць прынесла піяніна маркі «Беларусь», якіх штогод выраблялася да 24 тысяч адзінак. У 1997 ператворана ў ААТ *«Музінструмент-Барысаў»*, з 2001 — ААТ з сучаснай назвай.

У 2000 годзе фабрыка стварыла 1868 піяніна, у 2002 — толькі 688 адзінак. Да 2003 года прадпрыемства стала практычна банкрутам, знешняя запазычанасць перавысіла 1,3 мільёна долараў, утварылася трохмесяцовая запазычанасць па заработнай плаце. Зацікаўленым замежным інвестарам не ўдалося дамовіцца з уладамі Беларусі.

У 2006 годзе на падставе прадпісанняў Барысаўскага гарадскога аддзела Міністэрства па надзвычайных сітуацыях аб аварыйным стане цэхаў вытворчая дзейнасць прадпрыемствабыла спынена. У   2010 годзе прынята рашэнне аб ліквідацыі прадпрыемства.

## Прадукцыя 
 Сола-2 і Бас-1 (1980)]]
Асноўная прадукцыя (2005): піяніна, цымбалы, акустычныя гітары, дзіцячыя музычныя цацкі (цымбалы, ксілафоны і інш.), нарды і інш.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прадпрыемствы Барысава
Катэгорыя:Гісторыя Барысава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1935 годзе
Катэгорыя:1935 год у Беларусі
Катэгорыя:Вуліца 30 год ВЛКСМ (Барысаў)
Катэгорыя:Вытворцы музычных інструментаў
Барымак

**«Барымак»** — прадпрыемства ў Барысаве. Размешчана па адрасе вуліца Заводская, 4.

## Гісторыя 
Створана ў 1931 годзе на базе дражджавога завода як макаронна-мукамольны камбінат. У Вялікую Айчынную вайну разбурана, адноўлена ў 1944 годзе. З 1949 года — макаронная фабрыка імя У. І Леніна. У 1955, 1985 і 1991 гадах рэканструявана і расшырана. У 1971—1993 гадах — у складзе ВА «Барысаўмакаронпрам» (галаўное прадпрыемства), у 1993—1994 гадах — арэнднае прадпрыемства, з 1994 года — адкрытае акцыянернае таварыства «Барымак».

У чэрвені 2006 года ААТ «Барымак» рэарганізавана ў філіял УП «Барысаўскі камбінат хлебапрадуктаў» ААТ «Мінскаблхлебапрадукт».

## Прадукцыя 
Вытворчая магутнасць — 13,21 тыс. т макаронных вырабаў у год. Выпускала каля 20 найменняў макаронных вырабаў якія рэалізаваліся ў Беларусі, Расіі, Латвіі, Літве (па стане на 2005 год).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Барысава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1931 годзе
Катэгорыя:1931 год у Беларусі
Катэгорыя:Заводская вуліца (Барысаў)
Бярэзіна (запалкавая фабрыка)

**«Бярэзіна»** — запалкавая фабрыка ў г. Барысаў.

Створана ў 1901 годзе ў Новабарысаве Ісідорам Берманам. Першая прадукцыя пайшла на экспарт у 1906 годзе. Вырабляла да 60 тыс. карабкоў запалак за год і фанерныя сядзенні для крэслаў. Выкарыстоўваліся паравыя рухавікі ў 15—75 к.с. У 1910 годзе працавалі 399 рабочых.

З прыходам у 1917 годзе савецкай улады «Бярэзіна» была нацыяналізаваная. У 1920 годзе фабрыка ў Новабарысаве атрымала назву «Чырвоная Бярэзіна». Са снежня 1929 года ў Новабарысаве пачала працаваць новая пабудаваная фабрыка «Пралетарская Перамога». У дарэвалюцыйных карпусах размясціўся фанерны завод «Чырвоная Бярэзіна». У 1934 годзе быў забіты сакратар Ленінградскага абкама ВКП(б) Сяргей Кіраў, сярод соцень іншых аб’ектаў у яго гонар была перайменавана і «Пралетарская Перамога», якая з 1935 года стала насіць назву «Фабрыка імя таварыша Кірава».

У 1941 годзе фабрыка была разбурана і прадукцыю не выпускала.

У пачатку 1953 года на базе фабрыкі створаны Барысаўскі фанерна-запалкавы камбінат (цяпер ВА «Барысаўдрэў»).

## Гл. таксама 
* Запалкавая фабрыка «Вікторыя»

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Р. Э. Узбеков. Каталог этикеток спичечной фабрики в городе Новоборисов. Книга первая (1901—1956 гг.)
Катэгорыя:Прадпрыемствы Барысава
Катэгорыя:Гісторыя Барысава
Катэгорыя:З’явіліся ў  1901  годзе
Катэгорыя:1901 год у Беларусі
Катэгорыя:Запалкавыя прадпрыемствы
Барысаўскі дрэваапрацоўчы камбінат

**Барысаўскі дрэваапрацоўчы камбінат** — найбуйнейшае дрэваапрацоўчае прадпрыемства Беларусі, размешчанае ў горадзе Барысаве па адрасе вуліца Заводская, 45.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1912 годзе як лесапільнае прадпрыемства, з 1926 года мэблевы камбінат імя Камінтэрна. У 1930 годзе засвоена вытворчасць гнутай, у 1935 — гарнітурнай мэблі. У 1971—1991 гадах у складзе вытворчага дрэваапрацоўчага аб’яднання «Барысаўдрэў». З 1996 года ААТ з сучаснай назвай.

Уключае (2005): завод па вытворчасці драўнянавалакністых пліт сухім спосабам (адзіны ў Беларусі), дрэваапрацоўчая вытворчасць, участак па вырабе паліўных драўняных гранул (пелетаў).

## Прадукцыя 
Асноўная прадукцыя (2005) — драўнянавалакністыя пліты, піламатэрыялы; пастаўляецца больш як у 30 краін свету.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Прадпрыемствы Барысава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1912 годзе
Катэгорыя:1912 год у Беларусі
Катэгорыя:Заводская вуліца (Барысаў)
Катэгорыя:Дрэваапрацоўчыя прадпрыемствы
Лейрыя

**Лейрыя** () — горад на захадзе Партугаліі. Колькасць насельніцтва — 42,8 тыс. жыхароў (горад), 125,9 тыс. жыхароў (муніцыпалітэт). Горад і муніцыпалітэт ўваходзяць у эканоміка-статыстычны Цэнтральны рэгіён і субрэгіён Піньял-Літарал.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* City Population 

Катэгорыя:Гарады Партугаліі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты акругі Лейрыя
Падгорцы

Назву **Падго́рцы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Падгорцы — былы хутар у Слонімскім раёне
* Мінская вобласць:
** Падгорцы — вёска ў Капыльскім раёне

### Украіна 
* Падгорцы — вёска ў Бродыўскім раёне Львоўскай вобласці
Еўрапейскія гульні

**Еўрапейскія гульні** — рэгіянальныя міжнародныя комплексныя спартыўныя спаборніцтвы сярод атлетаў Еўрапейскага кантынента, якія праводзяцца раз у чатыры гады пад кіраваннем Еўрапейскіх алімпійскіх камітэтаў.
## Спасылкі
Палм-Спрынгс

**Палм-Спрынгс** () — горад у акрузе Рыверсайд, штат Каліфорнія, ЗША. Адзін з дзевяці гарадоў у даліне Каачэлья. Знаходзіцца прыкладна за 89 км на ўсход ад Сан-Бернардына, за 172 км на ўсход ад Лос-Анжэлеса, за 198 км на паўночны ўсход ад Сан-Дыега і за 431 км на захад ад Фінікса (штат Арызона).

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Барысаўскі завод «Аўтагідраўзмацняльнік»

**Барысаўскі завод «Аўтагідраўзмацняльнік»** — прадпрыемства па вытворчасці кампанентаў рулявога кіравання для аўтамабільнай тэхнікі у Барысаве, размешчаны па адрасе вуліца Чапаева, 56. Пры заводзе палітэхнікум, ПТУ металістаў.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1967 годзе як спецыялізаванае прадпрыемства па выпуску асабліва складанай прадукцыі, з 1971 завод «Аўтагідраўзмацняльнік», з 2000 года РУВП з сучаснай назвай.

## Прадукцыя 
Асноўная прадукцыя (2005): рулявыя механізмы з гідраўзмацняльнікамі, помпы гідраўзмацняльнікаў руля, гідрацыліндры, дэталі гідрасістэм для легкавых і грузавых аўтамабіляў, аўтобусаў, тралейбусаў; аўтазапчасткі; розныя штампаваныя вырабы з чорных металаў; слясарна-мантажны інструмент. Прадукцыя пастаўляецца на Мінскі аўтазавод, расійскія прадпрыемствы (Горкаўскі, Ульянаўскі, Камскі, Уральскі, Лікінскі аўтамабільныя заводы, «Паўлаўскі аўтобус»), ва Украіну.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Прадпрыемствы Барысава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1967 годзе
Катэгорыя:1967 год у Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Чапаева (Барысаў)
Абдул Сатар Эдхі

**Абдул Сатар Эдхі** (, Бантва, Гуджарат, Брытанская Індыя — , ) — адзін з самых актыўных філантропаў у Пакістане. Кіраўнік Фонду Эдхі, які базуецца ў Пакістане з філіяламі па ўсім свеце.

Яго жонка Бегум Білкіс Эдхі — кіраўнік фонду Білкіс Эдхі. Яны абодва атрымалі ў 1986 годзе Прэмію Рамона Магсайсая. Лаўрэат Прэміі Бальцана, 2000 года. Лаўрэат Прэміі ЮНЕСКА Манаджыта Сінгха 2009 года за распаўсюд ідэй талерантнасці і ненасілля.

Катэгорыя:Філантропы
Катэгорыя:Пацыфісты
Геаграфія Туніса

200px|thumb|Тапаграфічная карта Туніса

## Геаграфічнае становішча 
Па плошчы Туніс — самая маленькая краіна Магрыба. На поўначы і ўсходзе абмываецца Міжземным морам, узбярэжжа моцна зрэзанае, маюцца тры вялікіх залівы: заліў Туніс, заліў Хамамет і Габес (Малы Сідр). У Тунісе знаходзіцца мыс Бен-Сека — самы паўночны пункт Афрыкі. На захадзе і паўднёвым захадзе Туніс мяжуе з Алжырам (965 км), на паўднёвым усходзе — з Лівіяй (459 км).

Тэрыторыя Туніса размяшчаецца ў часавым поясе пад назвай Цэнтральнаеўрапейскі час (CET) (UTC+1). На летні час Туніс не пераходзіць.

## Прырода 
thumb|left|Шот-эль-Джэрыд
На поўначы рэльеф пераважна горны — з Алжыра заходзяць адрогі ўжо невысокіх тут гор Атлас, мясцовая назва — Дарсал. Тут знаходзіцца самы высокі пункт Туніса — гара Джэбель-Шамбі (1544 м). На поўнач ад Дарсала ляжыць Тэль — край узгоркаў, і нізкагор’яў; на поўдзень — дэпрэсія, занятая шотамі — саланчакамі, буйнейшы з якіх — Шот-эль-Джэрыд. Тут жа знаходзіцца самы нізкі пункт Туніса — Шот-эль-Гарса (17 м ніжэй узроўня мора). Уздоўж усходняга ўзбярэжжа цягнецца раўніна Сахель, На поўдні бягуць узгоркі Гафса вышынёй да 500 м.

Клімат Туніса — субтрапічны міжземнаморскі на поўначы і ўздоўж узбярэжжа, на поўдні і ва ўнутраных раёнах — трапічны пустынны. Сярэднія тэмпературы студзеня +10 °C на поўначы і +21 °C на поўдні, ліпеня +26 °C на поўначы і +33 °C на поўдні. Ападкаў за год выпадае ад 100 мм на поўдні да 1500 мм у горных раёнах, некаторыя пустынныя вобласці наогул не атрымліваюць ападкаў на працягу шматлікіх гадоў запар. Для Туніса характэрны зімовы максімум ападкаў. У пустынных раёнах уначы нярэдкія замаразкі нават увесну і ўвосень, хоць днём тэмпература ў гэты перыяд можа дасягаць +25…+27 °C. Лепшы час для наведвання краіны — верасень-лістапад і сакавік-чэрвень.

Рачная сетка развітая слаба. Буйнейшая рака, а таксама адзіная рака, што не перасыхае — Меджэрда, працякае ў вобласці Тэль. Пачынаецца Меджэрда ў гарах Алжыра і ўпадае ў Туніскі заліў. Найбольш паўнаводная яна ў зімовы перыяд. Усе астатнія рэкі — часовыя вадацёкі (вадзі). Азёры або лагуннага тыпу, або шоты.

Нягледзячы на невялікія памеры, Туніс мае разнастайныя ландшафты, па багаццю яго прырода не саступае алжырскай і мараканскай. Узвышшы поўначы і ніжнія добра ўвільготныя схілы гор адносяцца да зоны міжзмнаморскіх лясоў, якія дзе-нідзе захаваліся. Паўднёвыя схілы гор і частка раўніны Сахель занятыя засушлівымі стэпамі. Поўдзень Туніса — зона трапічных пустынь, што адносяцца да Сахары — Эль Хамра (заходзіць з Лівіі) і Вялікі Эрг (большая частка — у Алжыры).
Шахід Афрыдзі

**Шахід Афрыдзі** (нар.  г., Хайбер) — пакістанскі ігрок у крыкет, былы капітан нацыянальнай зборнай па крыкеце. Пуштун па нацыянальнасці.

## Біяграфія 
У перыяд паміж 1996 і 2012 гадамі Афрыдзі правёў звыш 334 інтэрнацыянальных сустрэч за пакістанскую нацыянальную зборную па крыкеце. Яго дэбют адбыўся 2 кастрычніка 1996 года ў матчы супраць Кеніі.

Шахід Афрыдзі вядомы дзякуючы сваёй агрэсіўнай манерай гульні, яму належыць рэкорд па самай хуткай падачы, а таксама ён з’яўляецца другім па выніковасці іграком у крыкет у свеце.

У траўні 2011 года ён быў зняты з пасады капітана нацыянальнай зборнай, у знак пратэсту Шахід Афрыдзі абвясціў пра свой сыход са спорту. У кастрычніку 2011 года ён змяніў сваё рашэнне і працягнуў выступаць на клубным узроўні. Афрыдзі ўдзельнічае ў акцыях ЮНІСЕФ па барацьбе з поліяміэлітам у Зоне Плямён і Вазірыстане.

Катэгорыя:Спартсмены Пакістана
Катэгорыя:Крыкет
Тэхас (значэнні)

**Тэхас**:
* Тэхас — штат на поўдні ЗША
* Рэспубліка Тэхас — незалежная дзяржава ў 1836—1845 гадах
* USS «Texas» (1892) — эскадраны браняносец II-га класа
* Тэхас — падводная лодка класа «Вірджынія»
Узброеныя сілы Туніса

У адрозненне ад сваіх суседзяў, Алжыра і Лівіі, Туніс мае малаважныя запасы нафты і, як наступства, яго фінансавыя магчымасці абмежаваны. Ваенныя выдаткі ў 90-я гг. складалі 350—400 млн долараў у год. На ўзбраенні знаходзіцца зброя і ваенная тэхніка галоўным чынам заходняй вытворчасці, прычым досыць састарэлая.
Колькасць — 35,000 чалавек (уключаючы ~23,400 тэрміновай службы; працягласць тэрміновай службы — 1 год; заклік выбарчы).

### Ваенна-марскія сілы 
* Колькасць — 4-4,5 тыс. чалавек (уключаючы 700 тэрміновай службы).
* Базаванне — Бізерта, Келібія, Ла Гулет, Сфакс, Сус, Туніс.
* Рамонтныя магутнасці — 4 сухіх дока і 1 сліп (суднапад'ёмны элінг) у Бізерце; 2 пантона і плывучы док у Сфаксе; магчымасць абслугоўваць і рамантаваць усе наяўныя на ўзбраенні катара і судны.

**Карабельны склад**:
* 3 ракетных катары тыпу La Galite (Combattante-III) з 2х4 ПУ ПКР ММ40 Exocet;
* 3 ракетных катары тыпу Bizerte (Р-48) з 8 ПКР SS-12М;
* 3 патрульных катары тыпу Utique (кітайскія «Shanghai II» ці мадэрнізаваны Hinzhui);
* 10 патрульных катараў Ch. Navals de l'Esterel дзвюх мадэляў;
* 5-6 дапаможных судоў;
 
**Берагавая ахова** (у Нацыянальнай гвардыі):
* 5 патрульных катараў тыпу Kondor I — былых ГДР-аўскіх тральшчыкаў;
* 2 патрульных катары тыпу Tazarka (Vosper Thornycroft);
* 5 патрульных катары тыпу Bremse — былых ГДР-аўскіх;
* 11 патрульных катараў тыпу Socomena;
* 4 патрульных катары тыпу Gabes.
Невада (значэнні)

**Невада**:
* Невада — штат на паўднёвым захадзе ЗША
* Невада — вадаспад на тэрыторыі Іасеміцкага нацыянальнага парка ў Каліфорніі, ЗША
* Невада — акруга ў паўночнай частцы штата Каліфорнія, ЗША
* Невада — акруга ў штаце Арканзас, ЗША
* Невада — таўншып у акрузе Моўэр, штата Мінесота, ЗША
Роджэрс

**Роджэрс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Брэндан Роджэрс — паўночнаірландскі футбаліст, трэнер
* Джынджэр Роджэрс — амерыканская актрыса
* Кені Роджэрс — амерыканскі спявак
* Кэмрын Роджэрс — канадская лёгкаатлетка
* Рычард Чарлз Роджэрс — амерыканскі кампазітар
* Уільям Пірс Роджэрс — амерыканскі палітык і дзяржаўны дзеяч
Манчэстэр (значэнні)

**Манчэстэр**:
* Манчэстэр — горад на Паўночна-Захадзе Англіі
* Вялікі Манчэстэр — цырыманіяльнае і метропольное графства на захадзе Англіі
* Манчэстэр (Вермонт)
* Манчэстэр (Канектыкут)
* Манчэстэр (Нью-Гэмпшыр)
* Манчэстэр (Тэнесі)
Барысаўскі завод аўтатрактарнага электраабсталявання

**Барысаўскі завод аўтатрактарнага электраабсталявання** (**БАТЭ**) — прадпрыемства ў горадзе Барысаве. Найбуйнейшае прамысловае прадпрыемства горада, колькасць супрацоўнікаў складае каля 4000 чалавек. З’яўляецца галаўной кампаніяй холдынгу «Аўтакампаненты».

Заснаваны ў 1958 годзе. З 1994 года ААТ з сучаснай назвай.

## Прадукцыя 
Асноўная прадукцыя (2005): старцёры да карбюратарных і дызельных рухавікоў і запасныя часткі да іх (прывады, рэле, якары, трансфарматары, шпулі ўзбуджэння); генератары на інжэктарныя рухавікі Волжскага аўтамабільнага завода і рухавікі Запарожскага маторнага завода; электрарухавікі; тавары народнага спажывання (электракаміны, электрапліткі, электрасокавыціскалкі і інш.). Прадукцыя БАТЭ пастаўляецца на мінскія аўтамабільны і трактарны заводы, расійскія ААТ «Горкаўскі аўтамабільны завод», «Камскі аўтамабільны завод», «Волжскі аўтамабільны завод» і інш.

## Холдынг 
Холдынг «Аўтакампаненты» быў створаны ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 30 жніўня 2011 года № 388 "Аб некаторых пытаннях стварэння і дзейнасці холдынгу «Аўтакампаненты». ААТ «БАТЭ» стала кіруючай кампаніяй холдынгу.

У холдынг ўваходзіць 13 прадпрыемстваў:
* ААТ «БАТЭ», г. Барысаў
* ААТ «Радыёхваля», г. Гродна
* ААТ «Аўтагідраўзмацняльнік», г. Барысаў
* ААТ «Барысаўскі завод агрэгатаў», г. Барысаў
* ААТ «САЛЕА-Кобрын», г. Кобрын
* ААТ «Белкард», г. Гродна
* ААТ «Рэміз», г. Жодзіна
* ААТ «Электравымяральнік», г. Віцебск
* ААТ «Экран», г. Барысаў
* ААТ «Прэма», г. Горкі
* ААТ «Рудзенск», г.п. Рудзенск
* ААТ «Аўтапровад», г. Шчучын
* ААТ «Радыётэхніка», г. Ашмяны

## Дырэктары 
* Мікалай Дзмітрыевіч Бусел (1970—2001)
* Анатоль Анатолевіч Капскі (2005—2018)
* Аляксандр Анатольевіч Марчанка

## Спорт 
Пры прадпрыемстве існуе футбольны клуб «БАТЭ». Каманда была заснавана ў 1973 годзе, адноўлена ў 1996 годзе. З’яўляецца першым беларускім клубам, які выйшаў у групавыя этапы Лігі чэмпіёнаў і Лігі Еўропы. Пераможца першага ў гісторыі розыгрышу Суперкубка Беларусі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Барысава
Катэгорыя:1958 год у Беларусі
Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі Беларусі
Невада (вадаспад)

**Вадаспад Невада** () — буйны вадаспад у верхнім цячэнні ракі Мерсед, які знаходзіцца на тэрыторыі Іасеміцкага нацыянальнага парка ў Каліфорніі (ЗША).

Вышыня падзення вады — 181 м. Верхні пункт вадаспаду знаходзіцца на вышыні 1801 м над узроўнем мора. Вадаспад Невада знаходзіцца ў заходняй частцы невялікай горнай даліны Little Yosemite Valley. З паўночнага (правай па цячэнні ракі) боку над вадаспадам узвышаецца гранітны купал гары Ліберці-Кэп () вышынёй 2157 м.

Ніжэй па цячэнні ракі Мерсед знаходзіцца вадаспад Вернал.

Катэгорыя:Вадаспады
Катэгорыя:Вадаспады ЗША
Катэгорыя:Каліфорнія
Барысаўскі завод агрэгатаў

**Барысаўскі завод агрэгатаў** — прадпрыемства ў горадзе Барысаве. Размешчаны паміж вуліцамі 3-га Інтэрнацыянала, Палка Нармандыя-Нёман, Юрыя Гагарына. На заводзе працуе каля 1500 чалавек.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1878 годзе як лесазавод. У 1919 годзе меў лесапільную, запалкавую, тыпаграфскую, гарбарную, мэблевую вытворчасці, якія пазней сталі самастойнымі прадпрыемствамі. У гады Вялікай Айчыннай вайны быў разбураны. У 1947 годзе адноўлены адзін корпус і ўтворана суднаверф. З 1957 года станкарамонтны завод, з 1958 года на яго базе створаны філіял Мінскага трактарнага завода, з 1969 года завод гідраапаратуры, з 1979 года сучасная назва, з 1983 у ВА «Мінскі маторны завод», з 2001 года РУП з сучаснай назвай. 30 студзеня 2009 года ператвораны ў адкрытае акцыянернае таварыства.

## Прадукцыя 
Асн. прадукцыя (2005): вузлы для рухавікоў (турба- і пнеўмакампрэсары; помпы масленыя, вадзяныя, адпампоўвальны; фільтры масленыя, паліўныя; прывады гідрапомпаў і інш.), тавары народнага спажывання.

## Дырэктары 
* Мікалай Іванавіч Лобач (1989—1999),
* Пётр Мікалаевіч Кацуба.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Прадпрыемствы Барысава
Катэгорыя:1878 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1878 годзе
Катэгорыя:Вуліца 3-га Інтэрнацыянала (Барысаў)
Фрымер

**Фрыме́р** (, паводле *frimas* — шэрань) — 3-і месяц (21/23 лістапада — 20/22 снежня) французскага рэспубліканскага календара, які дзейнічаў з кастрычніка 1793 па 1 студзеня 1806.

Як і ўсе месяцы французскага рэспубліканскага календара, складаўся з 30 дзён, якія падзяляліся на 3 дэкады. Кожны дзень меў назву сельскагаспадарчай расліны, акрамя пятага ды дзясятага дзён, якія мелі назву свойскай жывёлы і сельскагаспадарчай прылады адпаведна.
Metacritic

**Metacritic** — англамоўны сайт-агрэгатар, на якім збіраюцца агляды музычных альбомаў, камп’ютарных гульняў, фільмаў, тэлевізійных праграм і DVD-дыскаў.

## Апісанне 
Для кожнага прадукта вылічваюцца дзве сярэднія лікавыя ацэнкі: стобальная — на аснове аглядаў прафесійных выданняў і дзесяцібальная — на аснове аглядаў карыстальнікаў. Фрагмент з кожнага агляду прадстаўляецца разам з гіперспасылкай на выток. Гэта дазваляе скласці ўяўленне пра агульную запатрабаванасць прадукта сярод рэцэнзентаў і, у меншай ступені, грамадскасці. Часам гэтыя дзве ацэнкі розняцца аж да супрацьлегласці.

Сайт мае падабенства з «*Rotten Tomatoes*», але вынікі часам моцна розняцца, што звязана ў асноўным са спосабам ацэнкі на «*Metacritic*», дзе кожны агляд разглядаюць у працэнтнай суадносіне, перш чым вылічыць сярэдні рэйтынг.

Хаця «*Metacritic*» выкарыстоўваецца таксама і для агляду кніг, іх рэгулярнае асвятленне амаль спынілася, за выключэннем невялікай колькасці буйных выданняў.

## Найлепшыя фільмы 
Паводле рэйтынгу сайта «*Metacritic*» дзясятку найлепшых фільмаў усіх часоў па стане на 21 чэрвеня 2018 года складаюць:

## Гл. таксама 
* Rotten Tomatoes

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Сайт «*Metacritic*»

Катэгорыя:Кінасайты
Катэгорыя:Базы даных фільмаў у Інтэрнэце
Катэгорыя:Сайты, прысвечаныя камп’ютарным гульням
Катэгорыя:Сайты ЗША
Барыс Якаўлевіч Вішкароў

**Барыс Якаўлевіч Вішкаро́ў** (; ,  — ) — савецкі акцёр, рэжысёр, педагог, сцэнарыст. Заслужаны дзеяч культуры БССР (1968).

## Біяграфія 
У 1929 годзе скончыў Дзяржаўныя эксперыментальныя майстэрні пры Маскоўскім камерным тэатры. Працаваў у тэатрах Масквы. У 1944—1947 гг. у Дзяржаўным рускім тэатры БССР. З 1947 года выкладаў у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце. Таксама працаваў на радыё, тэлебачанні ў якасці сцэнарыста і рэжысёра, выступаў у друку па пытаннях драматургіі і тэатра.

## Ролі ў тэатры 
* Вяршынін («Тры сястры» А. Чэхава),
* Серабракоў («Дзядзя Ваня» А. Чэхава),
* Агішкін («Жаніцьба Бялугіна» А. Астроўскага і М. Салаўёва),
* Вагін («Дзеці Сонца» М. Горкага),
* Гульд («Рускае пытанне» К. Сіманава).

## Літаратура 
* *Бутакоў А. І.* Вішкароў Барыс Якаўлевіч // 

## Спасылкі 
* Борис Вишкарёв // Кино-Театр. Ру

Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Рэжысёры СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Постаці Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Максіма Горкага
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы культуры Беларускай ССР
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай акадэміі мастацтваў
Еўрадэнс

**Еўрадэ́нс** (, ад *European* — «еўрапейскі» і *dance* — «танец», літаральна «еўратанец») — кірунак еўрапейскай электроннай танцавальнай музыкі, які з’явіўся ў канцы 1980-х гадоў, у выніку зліцця разнастайных элементаў еўрадыска, італа-дыска, хіп-хопа. Для стылю характэрна перавага сінтэзатара, выкарыстанне рытму з частатой ад 90 да 155 удараў за хвіліну, а таксама меладычных вакальных партый, або іх спалучэнне з хіп-хопам.

## Выканаўцы ў стылі Еўрадэнс 
* 2 Brothers on the 4th Floor (Нідэрланды)
*  (Нідэрланды)
* 666 (Германія)
* 20 Fingers (ЗША)
* Ace of Base (Швецыя)
* Activate (Германія)
* Alcazar (Швецыя)
* Alice Deejay (Нідэрланды)
* ATC (Германія)
* Aqua (Данія)
* Basic Element (Швецыя)
* Cappella (Італія
* Captain Jack (Германія)
* Captain Hollywood Project (Германія)
* Caramell (Швецыя)
* Centory (Германія)
* Crazy Frog (Швецыя)
* Culture Beat (Германія)
*  (Швейцарыя)
* Dj Dado (Італія)
* Dr. Alban (Швецыя)
* Eiffel 65 (Італія)
* E-Rotic (Германія)
*  (Швецыя)
* East 17 (Вялікабрытанія)
* French Affair (Германія)
* Fun Factory (Германія)
* Gala (Італія)
* Gigi D'Agostino (Італія)
* Haddaway (Германія)
* ICE MC (Вялікабрытанія)
*  (Аўстрыя)
* Jam & Spoon (Германія)
* La Bouche (Германія)
* Lasgo (Бельгія)
* Loreen (Швецыя)
* Magic Affair (Германія)
* Masterboy (Германія)
* Maxx (Германія)
* MC Erik & Barbara (Славакія)
* Me & My (Данія)
*  (Італія)
* Mr. President (Германія)
* N-Trance (Вялікабрытанія)
* Pandora (Швецыя)
* Paradisio (Бельгія)
* Pinocchio (Італія)
* Pharao (Германія)
* Rednex (Швецыя)
* Sash! (Германія)
* Scatman John (ЗША)
* Scooter (Германія)
* Snap! (Германія)
* The Free (Германія)
* U96 (Германія)
* Waldo’s People (Фінляндыя)
* X-Perience (Германія)
*  (Швецыя)

## Спасылкі 
*The Eurodance Encyclopedia 
*Eurodance Magazine
Култук (Слюдзянскі раён)

**Ку́лтук** — пасёлак гарадскога тыпу на поўдні Іркуцкай вобласці ў Слюдзянскім раёне, Расія. Размяшчэнне галоўнай управы Култуцкага мясцовага кіравання.

## Геаграфія 
Самы заходні населены пункт на ўзбярэжжы Байкала. Размешчаны на паўднёва-заходнім ускрайку возера, на беразе заліва Култук, пры ўпадзенні рэчак Култучная і Мядлянка. Слова «култук» мае цюркскае паходжанне, якое пазначае «кут, тупік, заліў, губа», і, верагодна, як геаграфічны тэрмін, было прыўнесена рускімі землепраходцамі 17 стагоддзя пры засваенні Сібіры.

## Гісторыя 
Култук — першае рускае паселішча на поўдні Байкала, заснаванае ў месцы качавога тунгускага роду кумкагіраў восенню 1647 года землепраходцамі Іванам Пахабавым, пры яго прасоўванні ад вусця Селенгі ў Тункінскую даліну, як астрог, хоць дакладнае яго месцазнаходжанне невядома і звесткі пра існаванне Култуцкага астрога супярэчлівыя і бедныя. На карце 1701 года Сямёна Рэмезава паселішча пазначана як Култушнае зімоўе, праз якое праходзіў шлях уздоўж Байкала і ў Тунку. У дакуменце 1744 года Култук згадваецца ўжо як вёска: «у вёсцы Култук пражывала тры жанчыны, тры мужчыны і дзевяць дзяцей».
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Сярэдняя агульнаадукацыйная школа, участковая бальніца (маецца фельчар і два педыятры), Дом культуры, два дзіцячыя садкі, два паштовых аддзялення, аддзяленне Ашчадбанка.

## Ураджэнцы 
Самым вядомым ураджэнцам з’яўляецца Сяргей Звераў — мадэльер і спявак.

## Спасылкі 
* 
* Фатаграфіі пгт Култук

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Іркуцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Слюдзянскага раёна
Сяргей Анатольевіч Звераў

**Сяргей Анатольевіч Звераў** (нарадзіўся 19 ліпеня 1963 года, Култук, Іркуцкая вобласць) — расійскі стваральнік прычосак, стыліст, спявак. Вядучы і адзіны ўдзельнік рэаліці-шоў «Поўны фэшн» (Муз-ТБ) і «Зорка ў кубе» (МТБ), «Зоркі ў модзе» (RU.TV).

## Біяграфія 
Сяргей Анатольевіч Звераў нарадзіўся 19 ліпеня 1963 года ў пасёлку Култук недалёка ад Іркуцка ў сям’і чыгуначнага слесара Анатоля Зверава. Пасля трагічнай гібелі бацькі (разбіўся на матацыкле) сям’я з 4-гадовым Сяргеем пераязджае ў г. Усць-Каменагорск (Казахстан). У 1980-х гадах служыў ў шэрагах войска СССР (СПА) у Польшчы, дзе быў намеснікам камандзіра ўзвода, сакратаром камсамольскай арганізацыі і даслужыўся да звання старэйшага сяржанта. Уступіў ў КПСС.

Сяргей Звераў кіруе маскоўскім салонам прыгажосці «Селебрыці» і з’яўляецца дырэктарам салона «Сяргей Звераў».

## Сям’я 
Бацька Анатоль Звераў, разбіўся на матацыкле ў 1967 годзе. Маці Валянціна Цімафееўна працавала тэхнолагам на мясакамбінаце ў маладосці ў пасёлку Култук, Іркуцкай вобласці. Праз паўтара года пасля смерці мужа выйшла замуж за кіроўцу аўтобуса, і з мужам пераехала ў Усць-Каменагорск.

Брат Аляксандр Звераў (1961—1990), памёр ад астмы. Сын ад грамадзянскага шлюбу Сяргея Зверава малодшы (нар. 25 жніўня 1993 года) — дыджэй.

## Асабістае жыццё 
Быў 4 разы афіцыйна жанаты па 2,5 года.

У 1995 годзе ў яго былі непрацяглыя адносіны з Наталляй Вятліцкай. Грамадзянская жонка Саша Проджэкт (Аляксандра Гінсбург) (нар. 26 красавіка 1986) у 2004—2005 гадах. Сустракаўся з колішняй удзельніцай гурта «Бліскучыя», а цяпер з супрацоўніцай музычнага тэлеканала RU.TV Юльянай Лукашовай. Аднак яны рассталіся, бо Сяргей аддаў перавагу спявачцы Паола. У 2010 годзе былі непрацяглыя адносіны з Ірынай Білык.

## Прафесійная дзейнасць 
Першай кліенткай была Таццяна Ведзянеева. У розны час супрацоўнічаў з Алай Пугачовай, Багданам Цітамірам, Ксеніяй Сабчак.

Працаваў у салоне ў Далорэс Кандрашова — трэнера зборнай СССР па цырульніцкім майстэрстве. Сяргей Звераў удзельнічаў у ток-шоў «Вокны» у сюжэце пра незадаволенага бацьку — шахцёра, які абурыўся, што яго сын абраў прафесію стыліста. У 2006 годзе застрахаваў свае рукі 1 мільён долараў ЗША.

## Творчасць 
### Фільмаграфія 
* 2006 — папараць
* 2006—2007 — Мары Алісы
* 2006—2009 — Клуб (усе сезоны) — камэо
* 2007 — У чаканні цуду — камэо
* 2007—2008 — Каханне — не шоў-бізнэс
* 2009 — Як казакі … — стыліст Серж
* 2009 — О, шчасліўчык!
* 2010 — Навагоднія сваты
* 2011 — Самы лепшы фільм 3-ДЭ — селебрыці
* 2012 — Чырвоны капялюш — стыліст-камэо
* 2013 — Сашатаня — камэо

### Тэатр 
Гуляе ў спектаклі Людмілы Гурчанка «Бюро шчасця».

### Музычныя альбомы 
* «Ради тебя» (2006)
* «Звезда в шоке…!!!» (2007)

## Спасылкі 
* С. Звераў у сеціве 
* С. Звераў у твітэры
* С. Звераў у кантакце
* С .Звераў у Ютубе

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Расіі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Тэлевядучыя Расіі
Катэгорыя:Мадэльеры Расіі
Кутлуахмет Кутлугалямавіч Хайбулін

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Кутлуахмет Кутлугалямавіч Хайбулін
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     =
|выява            = 
|шырыня           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1940—1943
|званне           = 
|род войскаў      = кавалерыя
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Кутлуахмет Кутлугаллямович Хайбулін** (29 снежня 1921, в. Сулейманово — 10 лістапада 1943) — камандзір аддзялення процітанкавых ружжаў, гвардыі сяржант, Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Хайбулін Кутлуахмет Кутлугалямававіч нарадзіўся 29 снежня 1921 года ў вёсцы Сулейманава Зіанчурынскага раёна Башкірскай АССР у сям’і селяніна. Башкір. Скончыў 7 класаў школы, працаваў у калгасе.

У Чырвонай Арміі з 1940 года, на фронце ў Вялікую Айчынную вайну з кастрычніка 1941.

Кутлуахмет Кутлугалямавіч вызначыўся ў баях за вызваленне Гомельскай вобласці.

Загінуў у баі 10 лістапада 1943 года. Быў пахаваны ў вёсцы Валакшанка Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці, у 1956 годзе перапахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Уборак.

## Подзвіг 
«Камандзір аддзялення процітанкавых ружжаў гвардыі сяржант к. К. Хайбулін вызначыўся ў баях за вызваленне Гомельскай вобласці. У верасні 1943 г. у ліку першых пераправіўся праз Днепр у Брагінскім раёне, удзельнічаў у рукапашным баі за вёску Галкі, падбіў два танкі праціўніка, знішчыў дэсант аўтаматчыкаў».

## Памяць 
Імем Героя названа піянерская дружына сярэдняй школы на радзіме. У школе, дзе ён вучыўся, усталявана мемарыяльная дошка.

У школе, дзе вучыўся Герой, — мемарыяльная дошка. Вёска, дзе ён нарадзіўся і жыў, і вуліца ў райцэнтры Ісянгулава названыя яго імем.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» Героя Савецкага Саюза (15.01.1944);
* ордэн Леніна (15.01.1944);
* ордэн Чырвонай Зоркі.

## Літаратура 
* Несокрушимые. — Уфа, 1985. / стар 174—204.
* Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1979, кн. 4. / стр. 31-34.
* Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов; т. 7. Ф-Я. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2011. — 624 с.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Башкартастане