open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Flipping Bangers

**«Flipping Bangers»** () — брытанскае , якое вырабляецца і транслюецца з 2018 года на BLAZE. Яе транслюе ў Чэхіі «».

## Спасылкі
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлеперадачы Вялікабрытаніі
Фрэнк Баркер

**Фрэнк Эйклі Баркер-старшы** (; 26 студзеня 1928, Нью-Хэйвен, Канектыкут — 13 чэрвеня 1968, Куангнгай, Паўднёвы В’етнам) — падпалкоўнік арміі ЗША, камандзір аператыўнай групы «Баркер», удзельнік В’етнамскай вайны.

## Біяграфія 
Аб жыцці Баркера вядома мала. Ён нарадзіўся 26 студзеня 1928 г. у горадзе Нью-Хэйвен, штат Канектыкут.

## Сангмі 
У канцы 1960-х гадоў узначаліў аператыўную групу ў складзе некалькіх рот 1-га батальёна 20-й пяхотнай брыгады 23-й пяхотнай дывізіі «Амерыкал».

16 сакавіка 1968 года байцы Баркера зладзілі разню ў вясковай абшчыне Сангмі. Аб гэтым праз некалькі гадзін яму даложыць верталётчык Х’ю Томпсан, які разам з экіпажам спрабаваў самастойна прыпыніць злачынства. Пасля рапарту пілота Баркер неадкладна адклікаў усе сілы з Сангмі.

## Гібель 
13 чэрвеня 1968 года ў правінцыі Куангнгай верталёт, у якім ляцеў Баркер і яшчэ некалькі вайскоўцаў, быў збіты. Усе, хто знаходзіўся на борце, загінулі.

Катэгорыя:Масавае забойства ў Сангмі
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў В’етнаме
Катэгорыя:Ваенныя ЗША
Хартфардшырскі ўніверсітэт

**Хартфардшырскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Хартфард.

## Агульная характарыстыка 
Яго папярэднік, тэхнічны каледж, быў заснаваны ў 1948 годзе і быў вызначаны як адзін з 25 тэхналагічных каледжаў у Злучаным Каралеўстве ў 1959 годзе. У 1992 годзе брытанскі ўрад надаў політэхнічнаму інстытуту статус універсітэта, а затым перайменаваў яго ў Хартфардшырскі ўніверсітэт. Гэта адзін з універсітэтаў, утвораных пасля 1992 года.

Універсітэт у асноўным размешчаны ў двух кампусах. Па стане на 2021 год у ім навучаецца больш за 25 000 студэнтаў, у тым ліку больш за 5 000 замежных студэнтаў, якія прадстаўляюць 100 краін.

Універсітэт з’яўляецца адным з найбуйнейшых працадаўцаў Хартфардшыра з больш чым 2 700 супрацоўнікамі, 800 з якіх з’яўляюцца навуковымі супрацоўнікамі. Яго абарот складае больш за 235 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў.

Ва ўніверсітэце ёсць 9 школ: бізнесу, камп’ютарных навук, творчага мастацтва, адукацыі, аховы здароўя і сацыяльнай працы, гуманітарныя навукі (якая кантралюе сваю праграму CATS), юрыдычная школа Хартфардшыра, жыццё і медыцынскія навукі, фізіка, інжынерыя і камп’ютарных навук і інш.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Хартфард (Хартфардшыр)
A2 – Abenteuer Autobahn

**«A2 — Abenteuer Autobahn»** () —  серыял канала , які закранае розныя тэмы, звязаныя з .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Тэлеперадачы Германіі
2009 год у гісторыі тэлебачання

**2009** год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.

## Падзеі 
## Узнагароды 
## З’явіліся 
### Тэлевізійныя праграмы 
* 26 ліпеня — «Pawn Stars»

### Тэлевізійныя каналы 
### Серыялы 
## Нарадзіліся 
### Беларусь 
## Памерлі 
*20 лістапада ― Раман Трахтэнберг, расійскі шоумен, тэле- і радыёвядучы, акцёр, пісьменнік ( 1968).
### Беларусь 
## Спасылкі
Тэлебачанне
Катэгорыя:Гады ў тэлебачанні
Эксетэрскі ўніверсітэт

**Эксетэрскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Эксетэр.

## Агульная характарыстыка 
Яго папярэднія ўстановы, Каледж Святога Лукі, Эксетэрская школа навук, Эксетэрская школа мастацтваў і Горная школа Камбарна былі створаны ў 1838, 1855, 1863 і 1888 гадах адпаведна. Пазней гэтыя ўстановы ўтварылі Эксетэрскі ўніверсітэт пасля атрымання каралеўскай граматы ў 1955 годзе. 

Універсітэт мае чатыры кампусы. Гадавы даход установы за 2020/2021 навучальны год склаў 503,1 мільёна фунтаў стэрлінгаў, з якіх 94,6 мільёна фунтаў стэрлінгаў прыпадалі на даследчыя гранты і кантракты, а выдаткі склалі 512,8 мільёна фунтаў стэрлінгаў.

Ён з'яўляецца членам Расэлаўскай групы даследчых універсітэтаў Вялікабрытаніі, а таксама з'яўляецца членам Асацыяцыі універсітэтаў Вялікабрытаніі, Еўрапейскай асацыяцыі універсітэтаў і Асацыяцыі універсітэтаў Садружнасці, а таксама акрэдытаванай установай Асацыяцыі MБA.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Эксетэр
Тамара Георгіеўна Караваева

**Тамара Георгіеўна Караваева** (, г. , Татарстан — ) — расійская і беларуская артыстка балета. Заслужаная артыстка БССР (1949).

## Біяграфія 
У 1933 годзе скончыла балетную школу пры Пермскім тэатры оперы і балета.

Працавала ў тэатрах оперы і балета Пярмі, Ерэвана, .

У 1946—1958 — салістка Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі.

Творчай індывідуальнасці артысткі ўласцівы строгая, стрыманая манера выканання, упэўненае валоданне тэхнікай танца, асабліва складанымі вярчэннямі, непасрэднасць і шчырасць у абмалёўцы вобразаў.

На беларускай сцэне выканала шэраг вядучых партый, лепшыя з якіх Цар-дзяўчына («Канёк-Гарбунок» Ц. Пуні) і прынцэса Фларына («Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), адметныя жаноцкай кранальнасцю і паэтычнасцю.

Сярод іншых партый: Надзейка («Князь-возера» В. Залатарова), Адэта — Адылія, Аўрора («Лебядзінае возера», «Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), Кітры («Дон Кіхот» Л. Мінкуса), Ліза («Марная засцярога» П. Л. Гертэля), Марыя («» Б. Асаф’е ва), Тао Хоа («Чырвоны мак» Р. Гліэра).

## Літаратура 
* 
* 
* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.- М.: Советская энциклопедия, 1981.- 623 стр. с илл.

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Сеймур Хэрш

**Сеймур Майран Хэрш** (; нар. 8 красавіка 1937, Чыкага, ЗША) — амерыканскі журналіст, праваабаронца, лаўрэат Пулітцэраўскай прэміі, лаўрэат прэміі «За ўклад у развіццё свабоднай прэсы фонду сродкаў масавай інфармацыі» ў Лейпцыгу, лаўрэат прэміі Рыдэнаура (2005).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям’і, у Чыкага. У Чыкагскім універсітэце атрымаў журналісцкую адукацыю. Міжнародная вядомасць прыйшла да яго падчас вайны ў В’етнаме, калі ён раскрыў учыненую амерыканскімі вайскоўцамі бойню ў Сангмі, пасля чаго стаў лаўрэатам Пулітцэраўскай прэміі. Працаваў у агенцтвах Юпі і АП, у газеце «Нью-Ёрк Таймс», у апошнія гады — аглядальнік штотыднёвіка «Нью-Ёркер». З яго артыкулаў у часопісе «Нью-Ёркер» свет упершыню даведаўся аб жорсткім абыходжанні амерыканскіх ваенных з іракскімі зняволенымі ў турме «Абу-Грэйб». У маі 2015 года выступіў у London Review of Books з артыкулам, у якім падвергнуў сумневу афіцыйную версію ўладаў ЗША аб ліквідацыі Усамы бен Ладэна.
 
Аўтар некалькіх публіцыстычных кніг і дакументальных фільмаў. Лічыцца адным з лепшых амерыканскіх аўтараў, якія працуюць у жанры журналісцкага расследавання.

Катэгорыя:Журналісты ЗША
Эсекскі ўніверсітэт

**Эсекскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта ў Колчэстэры.

## Агульная характарыстыка 
Установа заснавана ў 1963 годзе, прымае студэнтаў з 1964 года, у 1965 годзе атрымала статус універсітэта паводле каралеўскай граматы. Універсітэт складаецца з трох кампусаў — асноўным у парку Вівенха (Колчэстэр), а таксама ў Саўтэнд-он-Сі і Лаўтане.

Універсітэт выпусціў шмат вядомых выпускнікоў у некалькіх галінах, у тым ліку двух лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, кіраўніка дзяржавы, міністраў замежных спраў, дэпутатаў, навукоўцаў, мастакоў, палітыкаў, аўтараў і рэжысёраў.

Атрымаў залаты рэйтынг з 2017 года, названы ўніверсітэтам года паводле «Times Higher Education Awards» у 2018 годзе, займаў 25-е месца ў 2020 годзе, і 27-е месца сярод універсітэтаў Вялікабрытаніі ў 2022 годзе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Колчэстэр
Чычэстэрскі ўніверсітэт

**Чычэстэрскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Чычэстэр.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт размешчаны ў Заходнім Сусексе ў Англіі. Ён стаў універсітэтам у 2005 годзе. Кампусы размешчаны ў горадзе Чычэстэр і суседнім прыбярэжным курорце Богнар-Рэджыс, а таксама кампус для музыкі на востраве Уайт.

Універсітэт мае 14 аддзяленняў са спецыяльнасцямі, уключаючы гуманітарныя навукі, спорт, музычны тэатр і адукацыю. Яго карані цягнуцца ў ХІХ стагоддзе, калі ў 1839 годзе быў створаны Каледж імя біскупа Отэра. 

З 2013 года ў абодвух універсітэцкіх кампусах вядуцца буйныя будаўнічыя работы па пашырэнні за кошт фінансавання Нацыянальнай латарэі і іншых сродкаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Чычэстэр
Антоні Панікоўскі

**Антоні Панікоўскі** (; 21 чэрвеня 1885 — 16 сакавіка 1951 года) — польскі палітык, навуковец, інжынер, рэктар Варшаўскай політэхнікі, прэм'ер-міністр Польшчы.

У 1917 годзе быў членам камітэта па сельскай гаспадарцы Дэпартамента народнай гаспадаркі Часовай дзяржаўнай рады і сябрам Дэпартамента працы. У першым урадзе Каралеўства Польскага з 7 снежня 1917 па 4 лістапада 1918 года займаў пасаду міністра рэлігійных культаў і народнай асветы. У лютым 1918 года яму прапанавалі пасаду прэм’ер-міністра Каралеўства Польскага, на што ён пагадзіўся. З-за кароткага тэрміну паўнамоцтваў (з 27 лютага па 4 красавіка 1918 года) на гэтай пасадзе ён нічым не вызначыўся. З 19 верасня 1921 па 6 чэрвеня 1922 года прэм'ер-міністр Рэспублікі Польшча. Акрамя таго, ён узначальваў Міністэрства народнай асветы і Міністэрства культуры. Яго ўрад сышоў у адстаўку з-за жорсткіх спрэчак з дыктатарскім рэжымам, усталяваным Юзафам Пілсудскім. Пасля адстаўкі займаўся навуковай і выкладчыцкай дзейнасцю, удзельнічаў у шэрагу грамадскіх арганізацый. У 1921 годзе ўзначаліў Варшаўскі політэхнічны ўніверсітэт. У ім ён чытаў лекцыі па гісторыі. У лістападзе 1930 года быў абраны дэпутатам Сейму. У сакавіку 1935 года склаў дэпутацкі мандат і адышоў ад палітычнага жыцця. Пасля Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у дзейнасці навуковых устаноў, у прыватнасці ўзначальваў кафедру геадэзіі Варшаўскага політэхнічнага ўніверсітэта.
Крыж лётных заслуг (ЗША)

**Крыж лётных заслуг** () быў заснаваны 2 ліпеня 1926 года. Першым узнагароджаным стаў Чарлз Ліндберг за палёт над Атлантыкай у 1927 годзе.

З 1 сакавіка 1927 года ўзнагароджанні вырабляліся толькі сярод вайскоўцаў. У цяперашні час узнагароджанні крыжам вырабляюцца за гераізм і адвагу ў паветраным баі.

## Спасылкі 
* 
* The Distinguished Flying Cross Society
* Texas Military Veteran Video Oral Histories Digital Collection&nbsp;— Veterans Awarded the Distinguished Flying Cross&nbsp;— Newton Gresham Library, Sam Houston State University

Катэгорыя:Федэральныя ваенныя ўзнагароды ЗША
Украінская нацыянальная армія

**Украінская нацыянальная армія** (УНА) — украінская вайсковая групоўка Другой сусветнай вайны, створаная 17 сакавіка 1945 года ў Веймары, Германія, і падпарадкаваная Украінскаму нацыянальнаму камітэту.

Катэгорыя:Украінскія калабарацыянісцкія фарміраванні ў Другой сусветнай вайне
Салдацкі медаль (ЗША)

**Салдацкі медаль арміі ЗША** () — ваенная ўзнагарода арміі ЗША.

Заснаваны Актам Кангрэсу, зацверджаным 2 ліпеня 1926 г. Узнагароджанні вырабляюцца пачынаючы з таго ж дня

Аўтар дызайну і скульптар — Гаэтана Чачоры (Gaetano Cecere).

Медаль прызначаны для ўзнагароджання ваеннаслужачых любога воінскага звання, якія здзейснілі гераічны ўчынак у небаявой абстаноўцы.

Медаль уяўляе сабой васьмікутнік 1 3/8 цалі з выявай арла з паднятымі крыламі, які сядзіць на ліктарскіх фасцыях. Паабапал ад арла размяшчаюцца дзве групы зорак у колькасці шасці і сямі штук. Над левай групай з шасці зорак намаляваная тонкая лаўровая галіна.

На рэверсе медалі намаляваны шчыт, апраўлены двума густымі лаўровымі і дубовымі галінамі, на які накладзеныя літары US. У цэнтры літары «US». Па версе васьмігранніка надпіс «SOLDIER'S MEDAL» і ніжэй «FOR VALOR» у ніжняй частцы рэверсу месца для гравіроўкі імя ўзнагароджанага.

Катэгорыя:Ваенныя ўзнагароды ЗША
Катэгорыя:Медалі ЗША
Марына Мсціславаўна Няёлава

**Марына Мсціславаўна Няёлава** (; нар.  года, Ленінград, РСФСР) — савецкая і расійская актрыса; народная артыстка РСФСР (1987), лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола (1976), Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1981), Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя К. С. Станіслаўскага (1990) і Дзяржаўнай прэміі РФ (2001).

Большая частка творчай біяграфіі актрысы прыйшлася на працу ў Маскоўскім тэатры «Сучаснік» (1974 — цяперашні час). У кінематографе найбольш вядомыя ролі сыграла ў такіх савецкіх карцінах, як «Маналог» (1972), «Асенні марафон» (1979), «Фантазіі Фарацьева» (1979) і «Дарагая Алена Сяргееўна» (1988).

У 1994 годзе стала лаўрэатам кінапрэміі «Ніка» ў катэгорыі «Найлепшая жаночая роля» за 1993 год (за ролю Наталлі Анатолеўны ў мастацкім фільме «Ты ў мяне адна» (1993)).
## Фільмаграфія 
* (1979) «Асенні марафон» — Ала Міхайлаўна Ермакова, машыністка, палюбоўніца Бузыкіна
* (2002) «Лэдзі на дзень» — Анні, вулічная гандлярка

## Літаратура 
*
Мост Чанакале 1915 года

**Мост Чанакале 1915 года** (), таксама вядомы як **мост Дарданэлы** () — аўтамабільны падвесны мост у правінцыі Чанакале на паўночным захадзе Турцыі. Размешчаны на поўдзень ад гарадоў Лапсекі і Гелібалу, мост перасякае праліў Дарданэлы прыкладна за  на поўдзень ад Мармуровага мора.

Мост з'яўляецца часткай аўтамагістралі Кыналы-Балыкесір, якая злучае аўтамагістралі O-3 і O-7 ва Усходняй Фракіі з аўтамагістраллю O-5 у Анатоліі. З асноўным пралётам , мост пераўзышоў мост Акасі Кайкё ў Японіі на , стаўшы самым доўгім вісячым мостам у свеце.

Мост быў афіцыйна адкрыты прэзідэнтам Таіпам Эрдаганам 18 сакавіка 2022 года. Гэта чацвёрты мост цераз Турэцкія пралівы.

## Праектаванне 
Мост быў спраектаваны дацкай COWI A/S і паўднёва-карэйскай PEC-Pyunghwa Engineering (кабелі і пад'язныя масты). Arup і AAS Jacobsen удзельнічалі ў праекце ў якасці незалежнага верыфікатара праекта (IDV). Кансультантамі праекта былі Tekfen и T-ingénierie.

Агульная даўжыня моста складае , разам з пад'язнымі пуцеправодамі даўжыня дасягае , што перавышае агульную даўжыню  і яго падходных віядукаў на , робячы мост самым доўгім мостам любога тыпу ў Турцыі.

Агульная вышыня двух пілонаў моста складае  у вышыню (318 м — гэта вышыня пункта скрыжавання асноўнага кабеля, што важна для апорнай здольнасці вантаў, фактычная вышыня пілонаў з улікам верхняй агароджы вежы складае ), што робіць яго другім па вышыні мостам у Турцыі пасля моста Султана Селіма Явуза. Мост з'яўляецца шостым па вышыні мостам у свеце, пераўзыходзячы мост Сутонг у Кітаі. Насціл моста  у вышыню і мае агульную шырыню  і максімальнай таўшчынёй . На палубе праходзяць шэсць палос руху аўтамагістралі (па тры ў кожным кірунку), а таксама дзве дарожкі з кожнага боку для абслугоўвання.

## Гісторыя 
16 мая 2020 года было завершана будаўніцтва другога пілона на баку Галіпалі (узбярэжжа Еўропы). Да 13 лістапада 2021 года ўсе пілоны былі гатовыя. Мост адкрыты для руху 18 сакавіка 2022 года з коштам праезду 200 лір (12,20 еўра).

## Сімвалічныя фігуры 
З мостам звязаны некаторыя сімвалічныя фігуры. Лік 1915 у назве — вышыня пункта скрыжавання асноўнага троса (318 м), і дата закладкі падмурка (18 сакавіка) звязаны з перамогай турэцкага флоту 18 сакавіка 1915 года падчас марскіх аперацый у Галіпалійскай кампаніі. Даўжыня асноўнага пралёта моста складае 2023 метры і адсылае да стагоддзя Турэцкай Рэспублікі ў 2023 годзе.

## Галерэя 

Файл:Çanakkale 1915 Bridge construction March 2020 2.jpg|Заходняя вежа, сакавік 2020 г.
Файл:Çanakkale 1915 Bridge construction March 2020 1.jpg|Краявід азіяцкага боку з еўрапейскага, сакавік 2020 г.
Файл:1915 Çanakkale Bridge, October 2021.png|Мост у 2021 годзе

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Платныя масты Турцыі
Катэгорыя:Вісячыя масты Турцыі
Бася Залманаўна Карпілава

**Бася Залманаўна Карпілава** (дзявочае **Разенблат**; , г.  — ) — беларуская артыстка балета. Заслужаная артыстка БССР (1961).

## Біяграфія 
З сямі гадоў Бася разам з бацькамі пачала наведваць спектаклі Бакінскага опернага тэатра. Дзяўчынцы падабаўся балет, таму ў 1929 годзе яна паступіла ў балетную студыю пры Бакінскім тэатры. У 1934 годзе Народны камісарыят асветы і дырэкцыя тэатра прапанавалі таленавітай дзяўчынцы прадоўжыць вучобу ў Маскве. Юная танцоўшчыца была прынята адразу на пяты курс навучання ў Дзяржаўны маскоўскі харэаграфічны тэхнікум пры ДАВТ.

Пасля сканчэння Маскоўскага харэаграфічнага вучылішча ў 1939 годзе салістка Музычнага тэатра імя Неміровіча-Данчанкі ў Маскве, Ансамбля Каспійскай ваеннай флатыліі.

Падчас вайны Б. Карпілава эвакуіравалася ў родны горад Баку. У 1941—1944 гадах з’яўлялася артысткай джаза, прымала ўдзел у шматлікіх канцэртах у клубах і на ваенных караблях у складзе Ансамбля Каспійскай ваеннай флатыліі, пры Доме ваенна-марскога флоту ў Баку. За працу ў гады Вялікай Айчыннай вайны Бася Залманаўна была ўзнагароджана ордэнам Айчыннай вайны II ступені, медалямі «За абарону Каўказа», «За Перамогу над Германіяй».

Сям’я балерыны заўсёды была звязана з тэатрам. Муж, Савелій Барысавіч Пінхасік, доўгія гады працаваў у калектыве грымёрам. Дачка Люба скончыла Беларускае харэаграфічнае вучылішча, выпускалася з Юрыем Траянам. З 1968 да 1989 год Карпілава-малодшая танцавала ў кардэбалеце, потым працавала касцюмерам.

## Літаратура 
* 
* 
* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.- М.: Советская энциклопедия, 1981.- 623 стр. с илл.

## Спасылкі 
* Легендарную балерину Басю Карпилову вспоминает ее дочь Любовь

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Томас Б’юік

**То́мас Б’юік** (, —) — англійскі мастак, разьбяр па дрэве і гравёр па медзі, які адрадзіў у Англіі палітыпажнае мастацтва, увёўшы ў яго новыя прыёмы.

## Біяграфія 
Томас Б’юік навучаўся гравіраванню на медзі ў Біельбі, а разьбу па дрэве асвоіў практычна самастойна. У апошнім мастацтве ён заявіў сябе ўпершыню ў 1775 годзе выразаным на дрэве паляўнічым сабакам, за які атрымаў прэмію Каралеўскага Лонданскага таварыства мастацтваў.

Стварыў ілюстрацыі да «Агульнай гісторыі чатырохногіх» і двухтомнай «Гісторыі птушак Брытаніі». Акрамя таго, ён выразаў віньеткі да англійскіх класікаў і розныя сцэны з жыцця жывёл. Ім створаны гравюры да вершаў Р. Бёрнса і баяк Эзопа.

Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Графікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гравёры Вялікабрытаніі
Бэр

**Бэр** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Біл Бэр (нар. 1968) — амерыканскі акцёр.
* Джо Бэр (1929—2025) — амерыканская мастачка.
* Карл Эрнст фон Бэр (1792—1876) — расійскі прыродазнавец.
* Мікалай Дзмітрыевіч Бэр (1864—1926) — рускі хормайстар, кампазітар і збіральнік народных песень.

## Тапонім 
* Бэр (акруга)
Уладзімір Андрэевіч (князь берасцейскі)

**Уладзімір Андрэевіч** (?—28.1.1170) — князь берасцейскі, сын пераяслаўскага князя Андрэя Уладзіміравіча, унук кіеўскага князя Уладзіміра Манамаха.

Першы раз згадваецца ў летапісе пад 1149 годам. У 1150 годзе валодаў Белгародскай воласцю, у 1151 — Дарагабужскай, у 1153 — Берасцем (у гэтым годзе дапамагаў кіеўскаму князю Ізяславу Мсціславічу, які ваяваў з галіцкім князем Яраславам Уладзіміравічам). Паводле Тацішчава, Берасце разам з Дарагічынам Уладзімір Андрэевіч атрымаў ад Ізяслава ў 1149 годзе. У другой палове 1150-х гадоў Уладзімір Андрэевіч атрымаў ад Юрыя Даўгарукага Перасопніцу і ўсе гарады па цячэнні Гарыні. У далейшым быў пазбаўлены Берасця, бо ў 1169 годзе дамагаўся вяртання гэтага горада.

## Літаратура 
* Уладзімір Андрэевіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 6. Кніга 1: Пузыны — Усая / Рэдкал.: Г.П. Пашкоў [і інш.]. — Мінск.: БелЭн, 2001. — С. 575.
* *Войтович Л. В.* Князівські династії Східної Європи (кінець IX — початок XVI ст.): склад, суспільна і політична роль. Історико-генеалогічне дослідження. — Львів: Інститут українознавства ім. І. Крип’якевича, 2000. — 649 с.
* *Войтович, Л. В.* Княжа доба на Русі: портрети еліти. — Біла Церква: Вид. О. В. Пшонківський, 2006.

Катэгорыя:Князі дарагабужскія
Катэгорыя:Князі перасопніцкія
Жакоб Бюнель

**Жакоб Бюнель** (—) — французскі жывапісец. Сын і вучань Франсуа Бюнеля, нарадзіўся ў Блуа. Вучыўся ў Рыме пад кіраўніцтвам Федэрыка Цукары, а па вяртанні ў Францыю стаў мастаком да караля і працаваў з Пурбус і Тусэнам дзю Брэем у галерэі Луўра, спаленай у 1661 годзе. Напісаў «Сыходжанне Святога Духа» для капліцы гэтага ордэна ў касцёле Вялікіх Аўгустынаў у Парыжы, а для касцёла Феян — «Унебаўзяцце Багародзіцы», якое цяпер знаходзіцца ў Музеі ў Бардо. Філіп II Іспанскі шанаваў Бюнеля і даручыў яму напісаць для кляштара Эскарыяла сорак карцін, усе з якіх цяпер зніклі. Памёр у Парыжы ў 1614 годзе.

Ён быў братам Франсуа Бюнеля Малодшага і ажаніўся з жывапісцам Маргарыт Бахуш, якая дапамагла яму і Тусэну Дзюбрэйлю з упрыгожваннямі для Малой галерэі Луўра (з моманту рэканструкцыі пасля пажару ў 1661 годзе пад назвай Galerie d’Apollon з музея Луўра). Ён быў настаўнікам Клода Він’ёна.
Уільям Бэзіётс

**Уільям Бэзіётс** (; ,  — , ) — амерыканскі жывапісец Нью-Ёркскай школы абстрактнага экспрэсіянізму, які пачынаў мастацкую кар’еру як сюррэаліст.

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся ў сям’і грэчаскіх эмігрантаў. У 1933—1936 гадах вучыўся ў Нацыянальнай акадэміі дызайну ў Нью-Ёрку. У гэты перыяд мастак яшчэ далёкі ад абстракцыянізму і піша збольшага нацюрморты і пейзажы. У 1936—1941 гадах выкладаў жывапіс у Нью-Ёрку. У 1941 годзе знаёміцца з Робертам Мазервелам, іх сяброўства перарасло ў творчае супрацоўніцтва. Майстар адмаўляецца ад натуралістычнай манеры і звяртаецца да абстракцыянізму. У 1942 годзе ён удзельнічае ў выставе сюррэалістаў у Нью-Ёрку, у 1945 годзе адбылася яго першая персанальная выстава ў галерэі мастацтваў Пегі Гугенхайм. У 1948 годзе ўдзельнічае — сумесна з Р. Мазервелам, Барнетам Ньюменам і Маркам Ротка — у стварэнні мастацкай школы Subjects of the Artist School[6], а пазней — абстракцыянісцкага Клуба. З 1952 года выкладаў жывапіс у Гарадскім універсітэце Нью-Ёрка, у Хантэр-каледжы і ў Нью-Ёркскім універсітэце.

Уільям Бэзіётс жыў са сваёй жонкай Этэль (у шлюбе з 1941) на Манхэтэне, у квартале Морнінгсайд-Хайтс, у Нью-Ёрку. Тут ён і памёр ад раку лёгкіх 6 чэрвеня 1963 ва ўзросце 50 гадоў.

Катэгорыя:Мастакі ЗША XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Мастакі-экспрэсіяністы
Катэгорыя:Памерлі ад раку лёгкага
Аманда Форсберг

**Аманда Форсберг** (, , г.  — ?) — шведская балерына.

## Біяграфія 
У 1863 годзе вучылася ў Шведскім каралеўскім балеце, была вядучай танцоўшчыцай у 1864—1869 гадах.

У 1870—1882 гадах была вядучай танцоўшчыцай Дзяржаўнай оперы Унтэр-дэн-Ліндэн у Берліне. Потым Форсберг пакінула балетную сцэну па стане здароўя.

Сярод яе роляў Фенела ў «Нямым» і настаяцельніца ў «Роберце Нармандскім» і «Карціне мары мастака». Па меркаванні крытыкаў, яе танцу павінны былі быць уласцівыя «рэдкая лёгкасць і вытанчанасць» і «ап’яняльная цнатлівасць». Яе таксама хвалілі за міміку.

Аманда Форсберг увайшла ў лік дзевяці лепшых балерын Каралеўскага балета ў перыяд з 1864 па 1901 год разам з Хільдай Лунд, Амаліяй Полсан, Агнес Крыстэнсан, Гунхільдай Росен, Сесіліяй Фламанд, Джэні Брант, Ганнай Вестберг і Вікторыяй Страндын.

## Літаратура 
* Amanda Nestoria Forsberg i Adolf Lindgren och Nils Personne, Svenskt porträttgalleri (1897), volym XXI. Tonkonstnärer och sceniska artister
* Nordisk familjebok / Uggleupplagan. 8. Feiss — Fruktmögel 

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Швецыі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Перына дэль Вага

**Перына дэль Вага** (іт. Perino del Vaga, уласнае імя П’еро Буанакорсі, ,  — , ) — італьянскі мастак-маньерыст.

## Біяграфія 
Страціў маці ў двухмесячным узросце, выхоўваўся мачахай. Вучыўся ў Рыдольфа Гірландая. Каля 1517 г. прыехаў у Рым, рабіў дробныя працы, дапамагаючы Рафаэлю ў роспісах лоджый Ватыкана. Таксама пісаў па малюнках Рафаэля выявы планет у апартаментах Борджа. Фактычна Перына стаў другім, пасля Джуліа Рамана, памочнікам Рафаэля. Самастойна распісаў палац Бальдасіні, напісаў выяву Маці Божай тужлівай у царкве Санта-Стэфана дэль Кака.

Пасля смерці Рафаэля (1520) і эпідэміі чумы (1523) Пярына вярнуўся ў Фларэнцыю, зблізіўся з Роса Ф’ёрэнціна. У 1527 годзе запрошаны ў Геную. Распісваў там Палаца дэль Прынчыпе ў манеры, блізкай да прац Джуліо Рамана ў мантуанскім Палаца дэль Тэ. Зрабіў некалькі прац у Пізе.

У 1538 вярнуўся ў Рым. Пісаў у царкве Трыніта-дэі-Монці, у Замку Сант-Анджэла, Ватыкане, Сікстынскай капэле.

Пахаваны ў рымскім Пантэоне.
Ян Вагемакер

**Яп Вагемакер** (; , Харлем — ) — нідэрландскі мастак.

Пасля вайны Вагемакер пераехаў у Амстэрдам і атрымаў там студыю на Зомердыйкстраат. Па стылістыцы, як і многія іншыя мастакі тых гадоў, ён адчуваў уплыў Пабла Пікаса. Пасля разводу і другога шлюбу ён разам з жонкай Дзідзі ван дэр Меер пераехаў у Парыж у 1952 годзе. Тут яго захапіла творчасць Жана Дзюбюфэ, Вольса і іншых жывапісцаў. Творчасць італьянца Альберта Буры, які часта ствараў свае творы з гіпсу, і іспанскага мастака Антоні Тапіеса з яго «насценнымі» карцінамі таксама аказалі вялікі ўплыў на Вагемакера і доўгі час заставаліся для яго крыніцай натхнення. У 1958 годзе ён вярнуўся ў Парыж і некаторы час працаваў у майстэрні Карнеліса Бахемена на вуліцы Сантэй, дзе таксама працавалі некалькі мастакоў «Кобры». Тут ён пазнаёміўся з фламандскім жывапісцам матэрыялаў Брамам Богартам.

З 1955 года папулярнасць творчасці Вагемакера ў Нідэрландах расла. Ён рэгулярна выстаўляўся ў музеі Stedelijk ў Амстэрдаме, напрыклад, з персанальнымі выстаўкамі ў 1957 і 1967 гадах, і ў Gemeentemuseum у Гаазе ў 1965 годзе. Яго работы былі прадстаўлены ў Амерыцы Вілемам Сандбергам, сярод іншых, а ў 1962 годзе ён прымаў удзел у прадстаўленне галандскага мастацтва на Венецыянскай біенале. У 1966 годзе Яп Вагемакер атрымаў залаты медаль Фларэнційскай біенале.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі Нідэландаў
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
2016 год у гісторыі тэлебачання

**2016** год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.

## Падзеі 
*31 мая ― скончыў вяшчанне музычны канал «A-One»

## Узнагароды 
## З’явіліся 
### Тэлевізійныя праграмы 
### Тэлевізійныя каналы 
### Серыялы 
## Нарадзіліся 
### Беларусь 
## Памерлі 
### Беларусь 
## Спасылкі
Тэлебачанне
Катэгорыя:Гады ў тэлебачанні
Віктор Вазарэлі

**Вікто́р Вазарэлі́** (фр. Victor Vasarely; —), пры нараджэнні *Дзьёзё Ва́шархеі* (венг. Vásárhelyi Győző) — французскі мастак, графік і скульптар. Сын — мастак Жан-П’ер Івараль.

## Жыццё і творчасць 
У 1925 годзе скончыў школу. У 1927 годзе паступіў у мастацкую акадэмію Польдзіні-Волькман у Будапешце. У 1928 годзе вучоба ў атэлье «Мюхелі» ў Будапешце. У канцы 1920-х — вучыўся ў Баўхаўсе ў Шандора Бортніка і Л. Мохай-Надзя. У 1930 годзе ажаніўся і пераехаў у Парыж. У 1930—1940 гадах працаваў у розных французскіх рэкламных агенцтвах малявальшчыкам і графікам. У 1944 годзе пачаў працаваць у жанры жывапісу. У 1947 годзе мастацкі перыяд «Бель-Іль», майстар працаваў з круглымі і эліпсоіднымі формамі.
У 1948 годзе пераехаў у Горд (дэпартамент Ваклюз), мастацкі перыяд «Горд-Крышталь»; карціны мастака двухзначныя, майстар шмат працаваў над перспектывай і аб’ёмам прасторы.
У 1951 годзе — перыяд «Дэнфер». У 1955 годзе напісаў «Жоўты маніфест» (фактычна, праграма «оп-арта»); кінетычны перыяд творчасці, архітэктанічныя працы, стварыў эскізы для дываноў, удзельнічаў у афармленні ў кінаіндустрыі. У 1961 годзе пераехаў з Аркюля ў Анет-сюр-Марн. У 1969 годзе прысуджана званне прафесара ў Вышэйшай школе прыкладнога мастацтва ў Будапешце. У будапешцкім палацы Зічы працуе музей Віктора Вазарэлі.
Валантэн дэ Булонь

**Валантэн дэ Булонь** (франц. Valentin de Boulogne, , Кулам’е — , ) — французскі мастак эпохі барока, прадстаўнік караваджызму.

## Біяграфія і творчасць 
Француз па нараджэнні, ён у ранняй маладосці прыбыў у Італію, ужо добра валодаючы пэндзлем. У гэты час браты Карачы супрацьдзейнічалі ўплыву нядаўна памерлага Караваджа на жывапіс. Нікала Пусэн, французскі мастак, які жыў тады ў Італіі, стаяў на баку братоў Карачы; але Валантэн, які зрабіўся сябрам Пусэна, адчуваў моцную цягу да жывапісу Караваджа.

Італьянцы лічаць Валантэна лепшым паслядоўнікам Караваджа і залічаюць яго да сваіх мастакоў Рымскай школы. Пусэн не аказаў вялікага ўплыву на Валантэна, але тым не менш рэкамендаваў яго тагачаснаму заступніку мастацтваў у Рыме, кардыналу Барберыні.
Лукас ван Валкенборх

**Лукас ван Валкенборх (Фалькенборх)** (нідэрл. Lucas van Valckenborch, 1535,  — , (пахаваны), Франкфурт-на-Майне) — фламандскі мастак.

## Жыццё і творчасць 
Мастацкую адукацыю атрымаў у Мехелене, быў там членам гільдыі мастакоў Св. Лукі. Настаўнікі Л. ван Валкенборха невядомыя. У 1566 годзе браты Лукас і Мартэн ван Валкенборх, мастакі Ханс Врэдэман дэ Врыс і Хендрык Стэнвейк, усе пратэстанты па веравызнанні, з прычыны рэлігійных прыгнёту пакідаюць каталіцкі Лёвен і з’язджаюць спачатку ў Ахен, а затым у Льеж. У Антверпене Лукас знаёміцца з эрцгерцагам Матыясам, штатгальтарам Іспанскіх Нідэрландаў (пасля імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі), і ў 1579 годзе паступае да яго на службу. Пасля таго, як Матыяс пакідае ў 1581 годзе пост штатгальтара і вяртаецца ў Лінц, Лукас ідзе за ім як прыдворны мастак.

У 1592—1593 гадах Л. ван Валкенборх перакладае сваю майстэрню з Лінца ў Франкфурт-на-Майне, дзе з 1586 года ўжо жыве яго брат Мартэн. У 1594 годзе ён атрымлівае франкфурцкае грамадзянства. У мастацкай майстэрні ван Валкенборха заўсёды навучалася шмат вучняў — сярод іх Георг Флегель і Яспер ван дэр Ліндэн. Брат Лукаса, Мартэн і абодва яго сыны, Гіліс і Фрэдэрык, таксама былі мастакамі.

Лукас ван Валкенборх пісаў пераважна краявіды ў стылі твораў Пітэра Брэйгеля Старэйшага. Часта сустракаюцца ў яго палотны на тэму «Поры года» з выявай сельскагаспадарчых работ і гарадскога побыту. Таксама ствараў карціны па рыначных сцэнках, займаўся партрэтным жывапісам.

Катэгорыя:Мастакі Фландрыі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Аўстрыі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Германіі
Катэгорыя:Мастакі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Прыдворныя мастакі
Джо Бэр

**Джо Бэр** (; ) — амерыканская мастачка, прадстаўніц мінімалізму. Вучылася ў Нью-Ёрку, дзе вынайшла сваю манахромную мінімалістычную тэхніку.

## Біяграфія 
Нарадзілася 7 жніўня 1929 года ў Сіэтле.

У 1977 годзе правяла выставу ў Музеі сучаснага мастацтва ў Оксфардзе, падчас якой пазнаёмілася з брытанскім мастаком Брусам Робінсам. Яны жылі і працавалі разам з 1978 па 1984 год, спачатку ў Ірландыі, а затым з 1982 па 1984 год у Лондане, ствараючы карціны, малюнкі і тэксты.

У 1984 годзе Бэр адна пераехала ў Амстэрдам, дзе жыла з тых часоў. У 1990-я гады карціны Бэр сталі, па яе словах, «больш дэкларатыўнымі» з больш насычанымі колерамі, больш рэзкімі кантрастамі светла-цёмнага і больш амбіцыйнай культурнай і сацыяльнай крытыкай. Разрозненыя вобразы і сімвалы з амерыканскай, еўрапейскай, азіяцкай і класічнай цывілізацый спалучаны з цытатамі з літаратуры і густа напластаванымі алюзіямі на тэмы вайны, сэксуальнасці, разбурэння свету прыроды, прагнасці, несправядлівасці, рэпрэсій, мімалётнасці і смерці.

Памерла 21 студзеня 2025 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі ЗША XX стагоддзя
2014 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**2014** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
## Мерапрыемствы і падзеі 
*18―21 ліпеня ― «The International 2014»

## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
*29 мая — «Mario Kart 8» (платформа «Nintendo Switch»)

## Спасылкі
Катэгорыя:2014
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
2014 год у гісторыі спорту

**2014** год быў адзначаны шэрагам спартыўных падзей.

## Каляндар падзей 
* 7—23 лютага — XXII зімовыя Алімпійскія гульні (Сочы)

## Аўтаспорт 
### Формула-1 
* 16 сакавіка — Гран-Пры Аўстраліі
* 30 сакавіка — Гран-Пры Малайзіі
* 6 красавіка — Гран-Пры Бахрэйна
* 11 мая — Гран-Пры Іспаніі
* 25 мая — Гран-Пры Манака
* 8 чэрвеня — Гран-Пры Канады
* 22 чэрвеня — Гран-Пры Аўстрыі

## Футбол 
* 12 чэрвеня—13 ліпеня — чэмпіянат свету (Бразілія)
## Хакей 
* 9—25 мая — чэмпіянат свету (Мінск)

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 19 мая — Джэк Брэбем, аўстралійскі аўтагоншчык, трохразовы чэмпіён свету па аўтагонках у класе Формула-1.

## Спасылкі
*
Бернар Бюфэ

**Бернар Бюфэ** (франц. Bernard Buffet; ,  — , Туртур) — французскі мастак, шырока прызнаны да дваццаці гадоў за свае працы, якія нясуць хмурны, меланхалічны настрой і адлюстроўваюць атмасферу, якая панавала пасля Другой сусветнай вайны. Вядомы сваім выразна выяўленым замалёвачным стылем. Быў блізкі неарэалістычным тэндэнцыям, аднак крытыка часцей адносіла яго да мізерабілізму — Бюфэ ў гэтыя гады быў ключавой фігурай дадзенай плыні.

## Біяграфія 
Бернар Бюфэ нарадзіўся ў Парыжы, дзе вывучаў мастацтва ў Школе прыгожых мастацтваў (École Nationale Supérieure des Beaux-Arts, 1943—1945). Сярод яго аднакласнікаў былі Марыс Буатэль і Луіс Вуйлермоз.

Працаваў у майстэрні мастака Эжэна Нарбона.

Пры падтрымцы гандляра карцінамі Марыса Гарн’ера Бернар Бюфэ бесперапынна працаваў, ствараючы рэлігійныя карціны, пейзажы, партрэты і нацюрморты. У 1961 годзе мастак піша серыю карцін, якія паказваюць жыццё Хрыста, прызначанага для ўпрыгожвання капліцы замка Арк у муніцыпалітэце Фюво. Праз дзесяць гадоў, па просьбе Папы Рымскага Паўла VI, Бюфэ прапануе гэтыя карціны ў музей Ватыкана, дзе яны выстаўлены ў асобным пакоі.

Штогод праводзілася хаця б адна яго асноўная выстаўка да самагубства 4 кастрычніка 1999 годзе ў сябе дома ў Туртуры на поўдні Францыі. 4 кастрычніка 1999 гады ва ўзросце 71 год Бюфэ, пакутуючы ад хваробы Паркінсона, быў больш не ў стане працаваць так, як яму жадалася. Паліцыя сцвярджае, што Бюфэ памёр каля 4 гадзін вечара, надзеўшы на галаву пластыкавы пакет і замацаваўшы яго клейкай стужкай вакол шыі.

Бернар Бюфэ быў жанаты з пісьменніцай і спявачкай Аннабель Бюфэ. Член журы Канскага кінафестывалю 1958 года. Бюфэ стварыў больш за 8000 карцін, а таксама мноства гравюр.

25 лістапада 1973 года ў камуне Нагаідзумі прэфектуры Сідзуока, Японія, быў адкрыты Музей Бернара Бюфэ, заснаваны Кіічыра Акано (1917—1995). У 1988 годзе музей быў пашыраны. Пасля смерці Бюфэ прах мастака быў развеяны ў садзе музея.

Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Францыі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Францыі
Катэгорыя:Мастакі Францыі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-экспрэсіяністы
Катэгорыя:Мастакі-самазабойцы
Луі Вальта

**Луі Вальта** (фр. Louis Valtat; ,  — , ) — французскі мастак і гравёр. Прадстаўнік постімпрэсіянісцкага кірунку ў мастацтве, адзін з заснавальнікаў фавізму.

## Біяграфія 
Сын багатага суднаўладальніка. Неўзабаве пасля яго нараджэння сям’я пераехала ў прыгарад Парыжа — Версаль, дзе Луі атрымаў адукацыю ў ліцэі Гашэ, а затым — у парыжскай Школе прыгожых мастацтваў, дзе сустрэўся з Гюставам Буланжэ, Жулем Лефеўрам і Ж.-Ж. Бенжаменам-Канстанам.

У 1887 годзе працягнуў навучанне ў Акадэміі Жуліяна. Вучань Жуля Дзюпрэ. Сярод яго аднакурснікаў быў Альбер Андрэ (1869—1954), які стаў яго блізкім сябрам. У 1890 годзе заснаваў сваю ўласную студыю на Rue La Glaciere у Парыжы.

У 1893 годзе Л. Вальта дэбютаваў у Салоне Незалежных і працаваў сумесна з А. Тулузам-Латрэкам над дэкарацыямі для Парыжскага тэатра L’Oeuvre.

Па стылістыцы яго карціны, напісаныя ў гэтыя гады, апярэджвалі плынь, якая ў далейшым атрымала назву «фавізм» (les fauves — фр. дзікія звяры). Апагеем фавізму стала выстава маладых мастакоў, сярод якіх быў і Луі Вальта, якая прайшла ў 1905 г. у Восеньскім Салоне і выклікала шквал крытыкі і абурэння французскай грамадскасці. Вальта экспанаваў свае карціны не толькі ў Францыі, але і ў Бруселі ў 1900 годзе, Вене ў 1903, Дрэздэне ў 1906, Берліне, Будапешце, Празе і ў 1908 у Маскве ў Траццякоўскай галерэі.

Луі Вальта лічыцца ключавой фігурай перыяду стылістычнага пераходу ў жывапісе ад Манэ да Маціса.

На працягу доўгіх гадоў мастак пакутаваў ад туберкулёзу і глаўкомы, што стала прычынай яго размеранага ладу жыцця ў сваёй хаце ў даліне Шэўрэз, маляўнічыя краявіды якой натхнілі яго на стварэнне мноства шэдэўраў. Восеньска-зімовы перыяд ён звычайна праводзіў на ўзбярэжжы Міжземнага мора ў Сен-Трапэ. Пасля 1914 года працаваў у Парыжы і паблізу ад Руана і Версаля.

Сюжэты яго карцін складалі кветкавыя кампазіцыі, краявіды і сцэны сучаснага жыцця.

У старэчым узросце Вальта вельмі рэдка выязджаў куды-небудзь са сваёй студыі на авеню дэ Ваграм у Парыжы, у якой і былі напісаны яго апошнія карціны, датаваныя 1948 годам, калі глаўкома прывяла да страты ім зроку.

Памёр у Парыжы ў 1952 годзе.
Гюстаў Буланжэ

**Гюстаў Кларанс Радольф Буланжэ** (фр. Gustave Clarence Rodolphe Boulanger; ,  — кастрычнік 1888, там жа) — французскі мастак, прадстаўнік салоннага жывапісу і арыенталіст.

## Жыццё і творчасць 
Гюстаў Буланжэ нарадзіўся 25 красавіка 1824 года ў Парыжы. Асірацеў у 14 гадоў. Вывучаў жывапіс у парыжскай Школе прыгожых мастацтваў пад кіраўніцтвам Поля Дэлароша і П’ера-Жуля Жаліва. У 1845 годзе ён упершыню наведаў Алжыр, і гэта выклікала ў яго цікавасць да ўсходняй тэматыкі.

Атрымаўшы першую ўзнагароду за карціну «Адысей, пазнаны Эўрыклеяй», быў адпраўлены ў 1854 годзе за казённы кошт у Італію і здзейсніў двухгадовае навучальнае падарожжа па краіне. Дзякуючы сваёй карціне «Цэзар на Рубіконе» меў у Рыме вялікі поспех, які развіў пасля вяртання ў Парыж сваімі палотнамі «Маэстра Палестрына», «Араб» і «Кабілы ў дарозе».

Эскізы і накіды, створаныя Буланжэ падчас паездкі ў Італію, паслужылі асновай для яго твораў на антычную тэматыку, такіх як «Лукрэцыя», «Лесбія», «Прадаўцы вянкоў у Пампеях» і інш.

Працы Буланжэ блізкія па стылі твораў мастака Жана-Леона Жэрома і прыводзілі ў захапленне імператара Напалеона III, які даў указанне Гюставу Буланжэ ўпрыгожыць свой парыжскі палац у «пампеянскім стылі». Пэндзлі Буланжэ належаць роспісы ў парыжскай Оперы Гарнье.

Пачаў выкладаць у Інстытуце Францыі ў 1882 годзе і быў уплывовым настаўнікам, вядомым сваёй непрыязнасцю да імпрэсіянізму.
Квікборн (Пінеберг)

**Квікборн** () — горад у Германіі, у зямлі Шлезвіг-Гольштэйн. Уваходзіць у склад раёна Пінеберг. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 43,21 км². Афіцыйны код — 01 0 56 041.

Катэгорыя:Гарады Шлезвіг-Гольштэйна
Хузум

**Хузум** (, ) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Шлезвіг-Гольштэйн, на беразе Паўночнага мора. Уваходзіць у склад раёна Паўночная Фрысландыя. Насельніцтва —  чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 25,20 км². Афіцыйны код — 01 0 54 056.

Афіцыйнай мовай у населеным пункце, апроч нямецкай, з’яўляецца паўночнафрызская.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Шлезвіг-Гольштэйна
Уладзімір Давыдавіч (князь чарнігаўскі)

**Уладзімір Давыдавіч** (? — 12 мая 1151) — князь чарнігаўскі.

Сын чарнігаўскага князя Давыда Святаславіча.

Пасля смерці бацькі (1123) атрымаў воласць у Северскай зямлі, з 1139 года княжыў у Чарнігаве.

У 1142 годзе кіеўскі князь Усевалад Ольгавіч даў Уладзіміру Давыдавічу і яго брату Ізяславу гарады Ушчыж, Орміну, Дарагічын і Берасце, каб улагодзіць іх прэтэнзіі ў барацьбе за кіеўскі сталец.

У 1147 годзе Уладзімір Давыдавіч са стрыечным братам Святаславам Ольгавічам, помсцячы кіеўскаму князю Ізяславу Мсціславічу, пасылалі свае дружыны з полаўцамі ваяваць Брагін (першая згадка горада).

## Літаратура 
* 
* *Войтович Л. В.* Князівські династії Східної Європи (кінець IX — початок XVI ст.): склад, суспільна і політична роль. Історико-генеалогічне дослідження. — Львів: Інститут українознавства ім. І. Крип’якевича, 2000. — 649 с.
* *Войтович, Л. В.* Княжа доба на Русі: портрети еліти. — Біла Церква: Вид. О. В. Пшонківський, 2006.
* *Турилов А. А.* Чара великого князя Владимира Давыдовича – памятник русской культуры XIV в. // Московский Кремль XIV столетия. Древние святыни и исторические памятники: Памяти святейшего Патриарха Московского и Всея Руси Алексия II. -- М., 2009. -- С. 393-399.

Катэгорыя:Святаславічы
Катэгорыя:Князі чарнігаўскія
Малая Арменія

**Малая Арменія** (, , ) — гістарычная вобласць у вярхоўях Еўфрата, Ліка (цяпер — Келькіт ) і Галіса.

## Гісторыя 
Уваходзіла ў склад Дзяржавы Ахеменідаў. Пасля была заваявана Аляксандрам Македонскім, але пасля смерці Аляксандра з 322 года да н. э. стала самастойным царствам са сталіцай у Ані-Камаху. Ва II стагоддзі да н.э. увайшла ў дзяржаву цара Понта Мітрыдата VI. Апошні пабудаваў у Малой Арменіі семдзесят пяць умацаваных замкаў. Пасля смерці Мітрыдата тэрыторыя Малой Арменіі перайшла да розных рымскіх кіраўнікоў, змяняліся яе адміністрацыйныя межы. Рымскі імператар Калігула аднавіў залежнае ад Рыма царства Малая Арменія ў 39 годзе н. э., імператар Веспасіян у 71 г. н. э. скасаваў царства Малая Арменія і ўключыў у склад правінцыі Кападокія.У канцы III стагоддзя Дыёклетыян вылучыў яе ў самастойную правінцыю, Феадосій падзяліў Малую Арменію на 2 правінцыі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыя Арменіі
Катэгорыя:Правінцыі Рымскай імперыі
Вітэнбург

**Вітэнбург** () — горад у Германіі, у зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Людвігслюст. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Вітэнбург. Насельніцтва — 4834 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 46,25 км². Афіцыйны код — 13 0 54117.

Катэгорыя:Гарады Мекленбурга-Пярэдняй Памераніі
Яўген Віктаравіч Тарле

**Яўген Віктаравіч Тарле** (27.10(8.11).1875,  — , ) — савецкі гісторык, акадэмік Акадэміі навук СССР (1927).

## Біяграфія 
У 1896 годзе скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Кіеўскага ўніверсітэта. Вучань І. В. Лучыцкага. У 1903—1917 гадах прыват-дацэнт Пецярбургскага ўніверсітэта. У 1913—1918 гадах прафесар Юр’еўскага ўніверсітэта. З 1917 года прафесар Петраградскага ўніверсітэта, затым ЛДУ і МДУ.

## Навуковая і літаратурная дзейнасць 
У гады перад Рэвалюцыяй 1905—1907 гадоў стварыў галерэю гістарычных партрэтаў: Руае-Калара, Дж. Канінга, Ч. Парнела, Л. Гамбеты, А. Розберы і інш. Магістарскую дысертацыю (абаронена ў 1901 годзе ў Кіеве) прысвяціў аналізу «Утопіі» Т. Мора.

У 1911 годзе абараніў доктарскую дысертацыю «Працоўны клас у Францыі ў эпоху рэвалюцыі» (т. 1-2, 1909—1911). У капітальных працах «Кантынентальная блакада» (1913) і «Эканамічнае жыццё каралеўства Італіі ў валадаранне Напалеона I» (1916) упершыню ўвёў у навуковае абарачэнне шматлікія дакументы парыжскіх, лонданскіх, гаагскіх архіваў.

Вялікае навуковае значэнне мелі працы аб рэвалюцыйнай барацьбе французскага працоўнага класа («Працоўны клас у Францыі ў першыя часы машыннай вытворчасці. Ад канца Імперыі да паўстання рабочых у Ліёне», 1928; «Жэрміналь і прэрыяль», 1937). З 1930-х гадоў Тарле вярнуўся да жанру гістарычных партрэтаў («Напалеон», 1936, «Талейран», 1939). Удзельнічаў таксама ў падрыхтоўцы калектыўных прац: «Французская буржуазная рэвалюцыя 1789—1794», «Гісторыя дыпламатыі», падручнікаў для ВНУ і інш. Напярэдадні і ў гады Вялікай Айчыннай вайны 1941-45 Тарле напісаны працы вялікага патрыятычнага значэння пра нашэсце Напалеона, пра Нахімава, Ушакова, Кутузава; скончана даследаванне «Крымская вайна» (т. 1-2, 1941-43). Вялікую даследчую працу Тарле спалучаў з вялікай публіцыстычнай і прапагандысцкай працай (артыкулы ў прэсе, лекцыі). Сталінская прэмія (1942, 1943, 1946).

## Узнагароды 
Узнагароджаны 3 ордэнамі Леніна і 2 іншымі ордэнамі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі XX стагоддзя
2011 год у гісторыі тэлебачання

**2011** год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.

## Падзеі 
*21 верасня ― пачатак вяшчання тэлеканала «Jewish News One».

## Узнагароды 
## З’явіліся 
### Тэлевізійныя праграмы 
*«Неверагодны доктар Пол»
*«Salvage Hunters».

### Тэлевізійныя каналы 
### Серыялы 
## Нарадзіліся 
### Беларусь 
## Памерлі 
### Беларусь 
## Спасылкі
Тэлебачанне
Катэгорыя:Гады ў тэлебачанні
Валеры Славак

**Вале́ры Сла́вак** (; 2 лістапада 1879 — 3 красавіка 1939 года) — польскі палітык, тройчы прэм’ер-міністр Польшчы.

Маршалак Сейма, масон, падпалкоўнік Войска польскага. Сябра Польскай сацыялістычнай партыі і яе баявой арганізацыі, адзін з бліжэйшых паплечнікаў Юзафа Пілсудскага, адзін з лідараў рэжыму Санацыі (так званая група палкоўнікаў), адзін з галоўных аўтараў красавіцкай канстытуцыі 1935 года. Кавалер Ордэна Белага Арла. У канцы жыцця, маргіналізаваны ва ўрадавым санацыйным лагеры, скончыў жыццё самагубствам.
Аскар Узакпаевіч Мамін

**Аска́р Уза́кпаевіч Мамін** (; нар. , Цалінаград, Казахская ССР) — казахстанскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Прэм’ер-міністр Казахстана (2019—2022). Займаў пасады акіма горада Астаны, міністра транспарту і камунікацый Рэспублікі Казахстан (2005—2006), першага намесніка прэм’ер-міністра Рэспублікі Казахстан (2016—2019).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 кастрычніка 1965 года. Паходзіць з роду канжыгалы племя аргын.

Скончыў Цалінаградскі інжынерна-будаўнічы інстытут, Расійскую эканамічную акадэмію імя Г. В. Пляханава па спецыяльнасці «Інжынер-будаўнік, эканаміст». Працоўную дзейнасць пачаў мантажнікам трэста «Цалінцяжбуд». У 1991—1993 гадах — намеснік генеральнага дырэктара Саюза інавацыйных прадпрыемстваў. У 1993—1996 гадах — генеральны дырэктар СП «Інтэр-Ішым». З 1996 па 2008 — першы намеснік акіма горада Астаны, віцэ-міністр транспарту і камунікацый, першы віцэ-міністр індустрыі і гандлю, міністр транспарту і камунікацый Рэспублікі Казахстан, акім горада Астаны.

З красавіка 2008 года па 9 верасня 2016 года — прэзідэнт, з верасня 2016 года — старшыня савета дырэктараў акцыянернага таварыства «Нацыянальная кампанія „Казахстанскія чыгункі“».

9 верасня 2016 года прызначаны першым намеснікам прэм’ер-міністра Рэспублікі Казахстан ва ўрадзе Бакытжана Сагінтаева. 8 студзеня 2018 года першы намеснік прэм’ер-міністра Аскар Мамін увайшоў у раду дырэктараў нацыянальнай кампаніі Kazakh Tourism. 21 лютага 2019 года прызначаны выконваючым абавязкі Прэм’ер-міністра Рэспублікі Казахстан.

25 лютага 2019 года прызначаны Прэм’ер-міністрам Рэспублікі Казахстан. 29 мая 2019 года Савет Еўразійскага банка развіцця абраў Аскара Маміна старшынёй савета ЕАБР. 5 студзеня 2022 года на фоне масавых пратэстаў Прэзідэнт Рэспублікі Казахстан Касым-Жамарт Такаеў прыняў адстаўку ўрада Рэспублікі Казахстан, прызначыўшы в.а. прэм’ера Аліхана Смаілава.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Казахстана
Мія Сяргееўна Міткевіч

**Мія Сяргееўна Міткевіч** (нар. ) — менеджарка ў сацыяльна-культурнай сферы з Мінску, арт-дырэктарка івэнт-агенцтва Nuestro Amor. Палітычная зняволеная, абвінавачаная падчас пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.

## Біяграфія 
Мія Міткевіч нарадзілася 31 снежня 1991. Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў, пазней атрымала другую вышэйшую адукацыю ў Маскоўскім дзяржаўным інстытуце культуры і мастацтваў. Працавала харэографам у адным з фізкультурна-аздараўляльных цэнтраў Мінска, пасля стала займацца арганізацыяй арт-праектаў, заснавала свой бізнес, звязаны з кінавытворчасцю. Мія Міткевіч была аўтарам петыцыі, у якой прасіла звярнуць увагу на справу братоў Косцевых, па якой быў вынесены прысуд у выглядзе смяротнага пакарання, і змяніць смяротнае пакаранне на іншую меру. Піша вершы.

## Палітычны пераслед 
Мія Міткевіч была затрымана 19 студзеня 2021, ёй было прад'яўлена абвінавачванне па артыкуле 130 Крымінальнага кодэксу (Распальванне расавай, нацыянальнай, рэлігійнай альбо іншай сацыяльнай варожасці). Падставай для затрымання сталі тры допісы ў сацсетцы vkontakte. Да суда ўтрымлівалася ў СІЗА г. Мінска на вул.Валадарскага.

21 траўня 2021 Мінскі гарадскі суд (суддзя Алена Мікалаеўна Шылько) асудзіў Мію Міткевіч да трох гадоў калоніі агульнага рэжыму, менавіта столькі запатрабаваў раней пракурор Александр Рамановіч, які падчас спрэчак заявіў, што "Мія Міткевіч з'яўляецца радыкальна настроенай у адносінах да дзеючай улады асобай, гатовай рэзаць, гвалціць і гэтак далей".

27 траўня 2021 шэрагам беларускіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларускі ПЭН-цэнтр, была прызнана палітычнай зняволеннай.

Падчас разгляду апеляцыйнай скаргі была пераведзена ў СІЗА г. Жодзіна. Падчас этапу і пазней у СІЗА Жодзіна сутыкнулася з фізічным гвалтам, дзяўчыне выбілі плячо, білі дручком па нагах, пачаліся праблемы са здароўем.

Вырак адбывала ў папраўчай калоніі №4 у Гомелі.

## Спасылкі 
* Старонка Міі Міткевіч на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»
* Старонка Міі Міткевіч на сайце linkedin

Катэгорыя:Палітвязні Беларусі
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»