Нацыянальны музей эсперанта

**Нацыянальны музей эсперанта** (, ) — музей у Грэ, Францыя. Быў заснаваны ў 1977 годзе Жоржам Жунье, таксама вядомым як Жэа Жунье. Афіцыйнае адкрыццё музея адбылося ў 1987 годзе ў прысутнасці польскага консула, праз сто гадоў пасля стварэння эсперанта. Музей размешчаны на другім паверсе Дома моладзі і культуры (), адрэстаўраванага будынка старажытнага каледжа. У музеі знаходзяцца калекцыі разнастайных рэчаў, якія маюць сувязь з эсперанта: кнігі, плакаты, газеты, маркі, публікацыі і гэтак далей. Каля музея Жэа Жунье ўсталяваў аналематычны сонечны гадзіннік, які нагадвае аб праекце Заменгофа па аб’яднанню ўсіх людзей з дапамогай эсперанта.

## Гісторыя 
Жорж Жунье пазнаёміўся з эсперанта ў 1932 годзе. Натхнёны перспектывамі гэтай мовы, ён пачаў збіраць разнастайныя аб’екты, якія маглі б мець адносіны да гэтай мовы. У 1945 годзе Жунье заснаваў «Культурны цэнтр „Эсперанта“ рэгіёна Грэ» (), мэта якога — навучаць мове і яе практычнаму прымяненню. Да 1973 года, калі Жунье завяршыў сваю кар’еру чыгуначніка, ужо было сабрана шмат рэчаў, якія адносяцца да эсперанта, а культурны цэнтр актыўна развіваўся; менавіта тады пры падтрымцы французскіх эсперанта-арганізацый было прынята рашэнне заснаваць музей. Каля дзесяці гадоў Жэа Жунье абсталёўваў музей, і 16 мая 1987 года, роўна праз сто гадоў пасля стварэння эсперанта, адбылося ўрачыстае адкрыццё музея ў прысутнасці генеральнага консула Польшчы Чэслава Тужаньскага агульнай плошчай 230 м².

Калекцыя ўключае ў сябе каля 6000 кніг і брашур аб эсперанта ці на эсперанта, 1400 старых і сучасных часопісаў і газет. З цягам часу фонд музея павялічваўся за кошт атрымання ў дар архіваў эсперанта-асацыяцый і асабістых калекцый вядомых эсперантыстаў.

У музеі таксама выстаўлены калекцыі розных рэчаў (паштовых марак, паштовак, рэкламных рэчаў, тэхнічных брашур), звязаных з эсперанта.

Файл:Nacia Esperanto Muzeo de Gray (Francio) - arkivo 1.jpg|Архівы музея
Файл:Nacia Esperanto Muzeo de Gray (Francio) - arkivo 2.jpg|Архівы музея
Файл:Nacia Esperanto Muzeo de Gray (Francio) - ekspozicioambro 3.jpg|Выставачная зала
Файл:Nacia Esperanto Muzeo de Gray (Francio) - materialo 1.jpg|Матэрыялы, якія стваральнік музея Жэа Жунье выкарыстоўваў для папулярызацыі эсперанта
Файл:Nacia Esperanto Muzeo de Gray (Francio) - poshtkarto de zamenhof.jpg|Паштоўка са стваральнікам эсперанта Л. Заменгофам

## Аналематычны сонечны гадзіннік 
У пачатку XX стагоддзя астраном і матэматык Луі Жуль Груэ зацікавіўся аналематычнымі сонечнымі гадзіннікамі, у першую чаргу тым, што знаходзіцца ў Дыжоне. Разам са сваім калегам Шарлем Мерэ ён вывучыў гісторыю гэтага гадзінніка і ў 1902 годзе апублікаваў твор пад назвай «Дыжонскі сонечны гадзіннік» (, ). Груэ і Мерэ былі эсперантыстамі, таму гэты твор быў апублікаваны на французскай мове і эсперанта, што робіць яго адным з першых тэхнічных артыкулаў з выкарыстаннем матэматычных формул, напісаных на штучнай мове (не з’яўляецца выпадковым, што Заменгоф размясціў яго ў сваёй «Фундаментальнай граматыке мовы эсперанта»). У наступным годзе ў Расіі выйшаў артыкул С. Палянскага, таксама на эсперанта, у якім ён, адштурхоўваючыся ад публікацыі Груэ, прапанаваў свой спосаб стварэння аналематычнага гадзінніка і ў тым ліку выказаў думку аб тым, што гэты гадзіннік мог бы аднойчы стаць помнікам мове эсперанта.

Таму ў 1986 годзе, калі ўзнікла пытанне аб добраўпарадкаванні тэрыторыі, якая прылягае да музея, Жэа Жунье прапанаваў размясціць на ёй менавіта аналематычны сонечны гадзіннік. Яго цыферблат прадстаўляе сабой эліпс, які ахоплівае планісферу, што сімвалізуе жаданне Заменгофа аб’яднаць людзей з дапамогай адной мовы. Афіцыйнае адкрыццё сонечнага гадзінніка адбылося 25 верасня 1988 года.

Файл:Cadran Analemmatique 2.jpg|Аналематычны сонечны гадзіннік
Файл:Cadran Analemmatique 1.jpg|Лацінскі надпіс на гадзінніку: 

## Гл. таксама 
* Музей эсперанта ў Вене
* Музей эсперанта ў Світаві
* Эсперанта-бібліятэкі

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт музея

Катэгорыя:З’явіліся ў 1977 годзе
Катэгорыя:Бібліятэкі Францыі
Катэгорыя:Музеі Францыі
Катэгорыя:Эсперанта
Катэгорыя:Гісторыя эсперанта