open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бішэр Амін Халіль аль-Раві

**Бішэр Амін Халіль аль-Раві** (; нар. 23 снежня 1960) — грамадзянін Ірака і інфарматар Сакрэтнай разведвальнай службы Вялікабрытаніі, які па падазрэнні ў тэрарыстычнай дзейнасці ўтрымліваўся ў зняволенні ў сакрэтных турмах ЦРУ.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Багдадзе. У 1980-х эміграваў у Вялікабрытанію. Пасяліўся ў Лондане, ажаніўся і стварыў сям’ю.

У лістападзе 2002 года разам з партнёрам Джамілем аль-Бана вылецеў па рабоце ў Гамбію. Аль-Раві павінен быў сустрэць партыю дэталяў машын, але яго арыштавалі аператыўнікі Нацыянальнага разведвальнага ўпраўлення. Затрыманне адбылося па падазрэнні ў меркаваных сувязях з «Аль-Каідай». Мужчыну ўтрымлівалі ў гамбійскай турме, але допыты вялі прадстаўнікі ЦРУ. У канцы снежня Аль-Раві вывезлі з Гамбіі ў афганскую турму Солт-Піт. У сакавіку 2003 года яго перавялі ў Гуантанама.

У красавіку 2006 года выданне «The Guardian» паведаміла, што брытанскае міністэрства замежных спраў афіцыйна запатрабавала вызваліць вязня і вярнуць у Вялікабрытанію. Хоць мужчына абвінавачваўся ў датычнасці да тэрарызму, брытанскія афіцыйныя асобы казалі, што на тое няма дастатковых доказаў. Амерыканскія ўлады ў ходзе канфідэнцыйных перамоваў у чэрвені таго ж года пагадзіліся вярнуць затрыманага, але толькі на строгіх умовах. Як высветліла газета «The Times», спроба Лондана вызваліць Аль-Раві была абумоўлена тым, што той з’яўляўся інфарматарам брытанскай разведкі.

У канцы сакавіка 2007 года брытанскія дыпламаты завяршылі перамовы па пытанні вяртання Аль-Раві, і ўжо ў пачатку красавіка ён пакінуў Гуантанама. Пасля вызвалення былы вязень далучыўся да грамадзянскага пазову Амерыканскага саюза грамадзянскіх свабод супраць уладаў ЗША па абвінавачваннях у правапарушэннях у дачыненні да замежнікаў.

## Спасылкі 
* "UN Secret Detention Report (Part Two): CIA Prisons in Afghanistan and Iraq", Andy Worthington, 16 June 2010
* A letter to the Times re: Moazzam Begg and Amnesty by Bisher al-Rawi, Andy Worthington, 11 February 2010
* "Tortured, humiliated and crying out for some justice", *The Guardian*, 12 January 2005
* "UK's 'forgotten' Cuba detainees", *BBC*, 25 January 2005

Катэгорыя:Затрыманыя прывіды
Катэгорыя:Брытанска-амерыканскія адносіны
Зарубіна

**Зарубіна**:

## Беларусь 
* Зарубіна (археалагічны помнік)
* Зарубіна (Глыбоцкі раён)

## Расія 
* Зарубіна (Прыморскі край)
Зарубіна (Прыморскі край)

**Зару́біна** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Хасанскім раёне Прыморскага края Расіі.

Пасёлак гарадскога тыпу Зарубіна размешчаны на поўдні паўвострава Зарубіна ў заходняй частцы бухты Сёмухі заліва Пасьета заліва Пятра Вялікага. Да Уладзівастока па аўтамабільнай дарозе — 220 км, па моры — 105 км. Пасёлак быў заснаваны 18 кастрычніка 1928 года. Названы ад паўвострава Зарубіна, на якім размешчаны. Паўвостраў жа названы ў гонар механіка шхуны «Усход», падпаручніка корпуса інжынераў-механікаў Івана Іванавіча Зарубіна.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1940 года.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Гарнарэчанскі

**Гарнарэчанскі** () — пасёлак (да 2019 года — пасёлак гарадскога тыпу) у Кавалераўскім раёне Прыморскага края Расіі.

Да 1972 года насіў назву **Кенцухэ**. Гарнарэчанскі размешчаны прыкладна за 2 км на ўсход ад раённага цэнтра Кавалерава, з якім звязаны аўтадарогай Асінаўка — Рудная Прыстань, траса Р447 злучае яго з пасёлкам Ольга, побач з пасёлкам працякае рака Высакагорская, якая недалёка ад Гарнарэчанскага ўпадае ў раку Зеркальная.

Статус пасёлка гарадскога тыпу атрыманы ў 1979 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Прыморскага края
Краскіна

**Краскіна** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Хасанскім раёне Прыморскага края Расіі, цэнтр Краскінскага гарадскога паселішча. Краскіна размешчаны на поўдні Хасанскага раёна Прыморскага края, на паўночным беразе бухты Экспедыцыі заліва Пасьета. Паўночная частка пасёлка размешчана на схілах сопкі Крастовай, вышынёй 145 м. У заходняй частцы пасёлка працякае рака Цуканаўка.

Адлегласць да раённага цэнтра, пасёлка Славянка, па прамой складае 52 км, па трасе — 67 км.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Ліпаўцы (пасёлак гарадскога тыпу, Прыморскі край)

**Ліпаўцы** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Акцябрскім раёне Прыморскага края Расіі. Цэнтр Ліпавецкага гарадскога паселішча, якое ўключае таксама пасёлак Ільічоўка, сяло Уладзіміраўка і аднайменнае сяло Ліпаўцы, размешчанае на поўдзень ад пасёлка. Пасёлак гарадскога тыпу Ліпаўцы размешчаны на аўтатрасе Усурыйск — Пагранічны прыкладна за 25 км на поўнач ад Пакроўкі, раённага цэнтра, і за 50 км на паўночны захад ад Усурыйска. Адлегласць да Уладзівастока каля 158 км.

Па заходняй ускраіне пасёлка працякае рака Ліпаўцы (правы прыток Абрамаўкі). Насельніцтва — 5275 чалавек (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Ліпаўцы

**Ліпаўцы**:

## Беларусь 
* Ліпаўцы (Віцебскі раён)

## Расія 
* Ліпаўцы (пасёлак гарадскога тыпу, Прыморскі край)
Навашахцінскі

**Навашахцінскі** () — пасёлак гарадскога тыпу, другі па колькасці жыхароў населены пункт Міхайлаўскага раёна Прыморскага края Расіі. Насельніцтва — 7119 чал. (2021).

Чыгуначная станцыя Азёрная Падзь на лініі Хабараўск — Уладзівасток, праз якую праходзіць Транссібірская магістраль.

Таксама пасёлак мае выхад на Федэральную аўтамагістраль Хабараўск — Уладзівасток, на ўездзе ўстаноўлена стэла.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Каракуль (футра)

**Кара́куль** — футра, знятае з ягня каракульскай пароды на 1-3 суткі пасля нараджэння, калі іх поўсць адрозніваецца густым, пругкім, шаўкавістым валасяным покрывам, якія ўтвараюць завіткі рознай формы і памераў.

## Этымалогія 
Слова «каракуль» увайшло ў рускую мову ў сярэдзіне XIX стагоддзя. Упершыню зафіксавана ў энцыклапедычным слоўніку  (1878) у форме з дэфісным напісаннем *кара-куль* без указання націску. Назва пайшла лексіка-семантычным шляхам ад узбекскага тапоніму , дзе разводзілася асаблівая парода авечак з чорнай кучаравай поўсцю. Назва горада ў сваю чаргу паходзіць ад найблізкага аднайменнага возера, назва якога паходзіць ад цюркскага слова *kara* — «чорны» і *kul* — «возера».

У заходнееўрапейскіх мовах каракуль называецца «астрахан» (,  або ,  і гэтак далей) па назве галоўнага гандлёвага цэнтра, які займаўся калісьці гандлем каракулем — — цяпер расійскага горада Астрахань.

## Асноўныя звесткі 
Першапачаткова каракулем называліся толькі натуральныя скуркі ягнят каракульскай пароды, выведзенай у старажытнасці ў Сярэдняй Азіі. Аднак у 1960-х гадах каракулем сталі называць і штучнае футра з вельмі кароткім, шчыльна прылеглым да тканіны асновы шаўкавістым ворсам, які ўтварае на паверхні рэльефны . Само слова «каракуль» мае цюркскае паходжанне і даслоўна пазначае «чорнае возера», хоць каракуль можа быць розных колераў (палевы, шэры).

Каракуль з’яўляецца адным з самых папулярных відаў футра на рынку. Прамаці ўсіх відаў цяперашніх каракульскіх авечак лічыцца ўзбекская каракульская авечка. Гэтая парода авечак была вельмі папулярная ў народаў Сярэдняй Азіі дзякуючы сваёй непераборлівасці і выдатнай прыстасоўвальнасці да ўмоў паўпустынь. У сярэднія вякі гандлёвыя караваны вазілі шкуры каракулю з Бухары і Харэзма па ўсім Вялікім шаўковым шляху аж да Міжземнамор’я, адкуль яны разыходзіліся па Еўропе.

Прымяняюцца для вырабу папах, футра і іншых прадуктаў.

Аб’ёмы вытворчасці ў 1920-х гадах ацэньваліся ў 1013—1800 тысяч штук у год, у асноўным ва Узбекістане і Туркменістане. У 2016 годзе ва Узбекістане выраблена 57,6 тыс. тон каракулю (1058,2 тыс. шт.). Таксама вырабляецца ў Казахстане.

Штучны заменнік каракулю рыхтуюць у тым ліку з ніткі капрону.

## Спасылкі 
* 
* ГОСТ 8748-70. Каракуль чистопородный черный невыделанный. Технические условия. 1972

Катэгорыя:Прадукцыя лёгкай прамысловасці
Катэгорыя:Авечкагадоўля
Катэгорыя:Футра
Ольга (Прыморскі край)

**Ольга** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Прыморскім краі Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ольгінскага раёна. Пасёлак Ольга складаецца з цэнтральнай часткі (на беразе бухты Ольга і ў даліне аднайменнай ракі) і жылых дамоў, размешчаных паблізу марскога порта (мясцовая назва Вузкае). Паміж імі — невысокі горны перавал.

Ольга — марскі порт на беразе заліва Ольгі Японскага мора, прыкладна за 240 км на паўночны ўсход ад Находкі. Насельніцтва — 3167 чалавек (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Пасьет

**Пасьет** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Хасанскім раёне Прыморскага края Расіі, разам з сялом Гвоздзева ўтварае Пасьецкае гарадское паселішча.

Насельніцтва — 1646 чал. (2021). Знаходзіцца на паўвостраве Наўгародскі ў заліве Пасьета Японскага мора. Чыгуначная станцыя. Адлегласць да раённага цэнтра, пасёлка Славянка, 74 км, да Уладзівастока — каля 270 км.

Пасьет — адзін з самых паўднёвых населеных пунктаў Далёкага Усходу Расіі і самы паўднёвы порт Расіі.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1860 годзе
Каўнакес

**Каўнакес** ( < ) — адзенне з даўгашэрснага футра, якую з III тысячагоддзя да н. э. насілі шумеры і жыхары Маргіяны. Пазней каўнакесам пачалі называць матэрыю з , які імітуе футра.

Археалагічныя знаходкі складовых  і пячатак-амулетаў з раскопак паселішчаў у Туркменістане сведчаць, што каўнакес быў распаўсюджаны сярод носьбітаў бактра-маргіянскай цывілізацыі. Гэта была прасторная сукенка з шырокімі выразам і рукавамі. Гэтыя сукенкі ці ўпрыгожваліся, або складаліся з доўгіх язычкоў воўны, што ў некалькі шэрагаў бруямі спускаліся ад выраза да падола.

У дачыненні да  каўнакесам называюць ваўняныя альбо тканыя шмат’ярусныя спадніцы, часта аздобленыя махрамі.

У каўнакеса быў цэлы шэраг працягаў. Насцегнавыя пакрывалы з футра вельмі доўга захоўваліся ў царкоўным абрадзе аж да Сярэдневякоўя, а махры да гэтага часу выкарыстоўваюцца ў абавязковым малітоўным яўрэйскім касцюме — .

## Літаратура 
* Л. Кибалова и др. Иллюстрированная энциклопедия моды. Артия. 1986.

## Спасылкі 
* Ткани и Одежды древней МАРГИАНЫ
* Словарь моды

Катэгорыя:Шумер
Катэгорыя:Верхняе адзенне
Катэгорыя:Варсаваныя тканіны
Пластун (Прыморскі край)

**Пластун** () — пасёлак гарадскога тыпу Цярнейскага раёна, на паўночным усходзе Прыморскага края Расіі, порт на беразе аднайменнай бухты Японскага мора. Аўтадарога да яго ідзе на поўнач ад пасёлка Рудная. Прыстань Дальнягорскай гарадской акругі. На паўночны захад ад пасёлка Пластун ідзе дарога да сяла Мельнічнае Краснаармейскага раёна. Аўтадарога праходзіць па паўднёвай мяжы Сіхатэ-Алінскага запаведніка. Да Мельнічнага — каля 130 км, да Новапакроўкі — каля 250 км, да Дальнярэчанска — каля 326 км. Насельніцтва — 4815 чалавек (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Прыморскі

**Прыморскі**:
* Прыморскі (Асінскі раён)
* Прыморскі (Прыморскі край)
Прыморскі (Прыморскі край)

**Прыморскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Хасанскім раёне Прыморскага края Расіі, цэнтр Прыморскага гарадскога паселішча. Пасёлак быў заснаваны карэйцамі ў 1885 годзе. Першапачатковая назва — Усць-Мангугай (спачатку — проста Мангугай — ад назвы ракі). Размешчаны паміж рэк Кедравая і Барабашоўка, за 1 км ад берага Амурскага заліва, насупраць Уладзівастока. Адлегласць па прамой да раённага цэнтра, пасёлка Славянка, 31 км, да Уладзівастока — 22 км. Чыгуначная станцыя на лініі Бараноўскі — Хасан.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Праабражэнне (Прыморскі край)

**Праабражэнне** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Лазоўскім раёне Прыморскага края Расіі. Размешчаны на беразе бухты Праабражэнне Японскага мора. З боку сушы акружаны Лазоўскім дзяржаўным запаведнікам. Адлегласць да Уладзівастока па аўтадарозе — 315 км, па моры — 195 км. Злучана аўтатрасай Р448 з сялом Лазо, адлегласць да раённага цэнтра 80 км.

Бухта Праабражэння, у гонар якой быў названы пасёлак, была адкрыта 19 жніўня 1860 года — у дзень праваслаўнага свята Праабражэння Гасподняга. Сам пасёлак быў заснаваны крыху пазней, у пачатку XX стагоддзя.

Насельніцтва пасёлка — 6529 чал. (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Светлая (Прыморскі край)

**Светлая** () — трэці па велічыні пасёлак гарадскога тыпу ў Цярнейскім раёне Прыморскага края Расіі. Утварае Гарадское паселішча Светлае. Размешчаны на беразе Японскага мора ля мыса Сасунова ў вусці ракі Светлая.

Да сяла Усць-Сабалеўка каля 60 км (на поўдзень па беразе мора), да сяла Ядзінка каля 100 км (на поўнач па беразе мора). Насельніцтва — 479 чалавек (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Голы пісталет

**«Голы пісталет: з архіваў паліцэйскага атрада!»** () — амерыканская камедыя ў жанры пародыя, выпушчаная рэжысёрам Дэвідам Цукерам у 1988 годзе. У галоўнай ролі — Леслі Нільсен. «Голы пісталет» адкрывае трылогію кінакарцін аб працы супрацоўніка «лятучага атрада паліцыі», якая парадыруе «паліцыйныя» серыялы. У ім утрымліваюцца камічныя алюзіі на эпізоды амерыканскага тэлесерыяла «Каломба», цыкла пра Джэймса Бонда, пенталогію пра «Бруднага Гары» (уключаючы аднайменную карціну) і шэраг іншых вядомых фільмаў. Створаны на аснове тэлевізійнага серыяла «Паліцэйскі атрад!».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1988 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 1988 года
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Кісяя

па ўтку,RАб — рапорт па аснове]]

**Кісяя** ( — «раскроеная матэрыя»,  — «від тканіны») — надзвычай лёгкая, празрыстая баваўняная тканіна  (пар. Газавыя тканіны), у якой ніткі асновы значна танчэй нітак утка і парамі ўвінаюць ніткі ўтка, узаемна перакрыжоўваючыся паміж сабой, тады як уточныя ніткі ляжаць асобна і зусім прама. Прызначаецца галоўным чынам для прадметаў жаночага туалета, а таксама ўжываецца для вырабу , фіранак і т. п.

Такая тканіна папулярная для вырабу штор у  з душным і гарачым паўднёвым кліматам, паколькі яны зацяняюць памяшканне, дазваляючы пры гэтым паветру свабодна цыркуляваць скрозь тканіну.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Кисея // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 198. — ISBN 5-86617-030-2.
* Беловинский Л. В. Кисея // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 281. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4.
* Глинкина Л. А. Кисея // Иллюстрированный словарь забытых и трудных слов русского языка: ок. 7000 единиц: более 500 ил. / Л. А. Глинкина; худож. М. М. Салтыков. — М.: Мир энциклопедий Аванта+, 2008. — С. 140. — 432 с. — ISBN 978-5-98986-208-5.
* Кисея // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1957. — Т. III. — Стб. 558—559. — 527 с.

Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Абас Кіярастамі

**Абас Кіярастамі** (; ,  — , ) — іранскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар. Адзін з лідараў іранскай новай хвалі. Лаўрэат мноства кінематаграфічных узнагарод, у тым ліку «Залатой пальмавай галіны» 50-га Канскага кінафестывалю (за фільм «Смак вішні», 1997 — упершыню «Залатая пальмавая галіна» была прысуджана іранскаму фільму). Акрамя таго, Кіярастамі вядомы як дызайнер, фатограф і паэт.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кінарэжысёры паводле алфавіта
Катэгорыя:Кінарэжысёры Ірана
Катэгорыя:Кінарэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты паводле алфавіта
Катэгорыя:Сцэнарысты Ірана
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Паэты Ірана
Катэгорыя:Персідскамоўныя паэты
Катэгорыя:Афіцэры ордэна Ганаровага легіёна
Катэгорыя:Лаўрэаты Імператарскай прэміі Японіі
Смалянінава

**Смалянінава** () — пасёлак гарадскога тыпу, з 24 лістапада 2004 года адміністрацыйны цэнтр Шкотаўскага раёна Прыморскага края Расіі. Адлегласць да Уладзівастока па прамой — 45 км, па аўтадарозе — 73 км. Насельніцтва — 5297 чалавек (2021). Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 27 красавіка 1947 года.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Юрый Уладзіміравіч Якавенка, беларускі мастак-ілюстратар

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Усцінаўка (Прыморскі край)

**Усці́наўка** () — сяло Кавалераўскага раёна Прыморскага края Расіі. Названа ў гонар Аляксея Іванавіча Усцінава, чарцёжніка Прыморскай чарцёжнай майстэрні. Сяло размешчана ў даліне ракі Зеркальная, на дарозе, якая вядзе ад трасы Находка — Кавалерава да сяла Зеркальнае і да аднайменнай бухты. Насельніцтва — 345 чалавек (2010).

Катэгорыя:Населеныя пункты Прыморскага края
Наталля Васільева

**Наталля Васільева** (нар. ) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі. Лепшая футбалістка Рэспублікі Беларусь па міні-футболе па выніках 2020 года.

## Клубная кар’ера 
Выступала ў WU-17 (2013—2014), WU-19 (2014—2016). У 2019 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Наталья Васильева 
* Васильева Наталья Владимировна
* Капитан женской футбольной команды ФК «Витебск» Наталья Васильева: «Иногда мне кажется, что я родилась с футбольным мячом»
* Как женская футбольная команда «Витебск» готовится к сезону: тренировки, набор и финты 
* Студентка ВГТУ — лучшая мини-футболистка Беларуси

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Іслач-РДВАР
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Універсітэт Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Бабруйчанка
Зефір (тканіна)

. 1926]]
**Зефір** () — шчыльная і трывалая баваўняная тканіна з тонкай пражы высокай якасці. Назва тканіны з намёкам на  па ідэі вытворцаў падкрэслівала яе лёгкасць.

Зефір валодае гладкай паверхняй і шаўкавістым бляскам. Выконваецца з тэкстыльным арнаментам у дробную палоску або клетку з каляровых або патоўшчаных нітак асновы або ўтка. Акрамя стракататканага зефіру выпускаўся таксама адбелены і каляровы. Тканіна добра сціраецца. Акрамя таго, зефірам таксама называлі ваўняную тканіну з вышэйшых гатункаў воўны. З баваўнянага зефіру шылі ў асноўным летнія мужчынскія кашулі. Мужчынскія кашулі з ваўнянога зефіру лічыліся самымі якаснымі. Акрамя мужчынскіх кашуль з зефіру шылі жаночыя каўнерыкі, рукаўчыкі і сукенкі.

У М. А. Булгакава ў «Белай гвардыі» ў белую зефірную кашулю з камізэлькай быў апрануты Міхаіл Сямёнавіч. Вызначэнне «зефір» дадавалі да назваў іншых відаў тканін, каб паказаць на іх высокую якасць, напрыклад, драп-зефір.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Зефир // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 176. — ISBN 5-86617-030-2.
* 
* 
* Зефир // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1957. — Т. II. — Стб. 983—985. — 567 с.

Катэгорыя:Шарсцяныя тканіны
Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Ганна Кардзялюк

**Ганна Кардзялюк** (, Маларыта — , Гродна, Беларусь) — беларуская футбалістка. Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт. Пасля шлюбу ўзяла прозвішча Пруднікава.

## Клубная кар’ера 
З 2011 па 2012 год выступала за брэсцкую «Вікторыя-86». Пазней паступіла ў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт і пераехала ў Гродна. Там пачала гуляць за міні-футбольныя каманды «Рэгіён-ГрДУ» і «Ніва». Брала ўдзел у першых трох чэмпіянатах Беларусі.

У 2013—2015 гадах працавала ў Маларыцкай раённай паліклініцы. Потым з 2015 па 2018 год у ДУЗ «ДАКБ МР» у Гродна. З 2018 года пачала працаваць лекарам-траўматолагам-артапедам у Лідскай ЦРБ, Ліда, а з 2019 года — у ДУ «АДСМ» Ліды.

У жніўні 2018 года ўвайшла ў медычнай штаб жаночай зборнай Беларусі першага склікання. Была ўрачом жаночай зборнай Беларусі па міні-футболе.

28 снежня 2021 года ў яе нарадзілася дачка.

18 лютага 2022 года памерла ад наступстваў перанесенай раней каранавіруснай інфекцыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* В Гродно умерла 27-летняя экс-футболистка, которая после завершения карьеры работала врачом
* Кто Анна Корделюк и как умерла
* Памерла 27-гадовая экс-футбалістка і доктарка Ганна Кардзялюк
* От коронавируса умерла 27-летняя экс-футболистка Анна Корделюк

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Вікторыя-86 Брэст
Катэгорыя:Выпускнікі Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Гайтэрбах

**Гайтэрбах** () — горад у Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Карлсруэ. Уваходзіць у склад раёна Кальв. Насельніцтва — 5700 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 28,92 км². Афіцыйны код — 08 2 35 032.

Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Бадэн-Вюртэмберга
Сезон 2019 ЖФК Бабруйчанка

У 2019 годзе жаночы футбольны клуб «Бабруйчанка» з Бабруйска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2019 (5 месца),
* Кубак Беларусі 2019 (паўфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK BOBRUICHANKA BOBRUISK

2019
Бабруйчанка
Катэгорыя:2019 год у Бабруйску
Літературна Україна

**«Літературна Україна»** ― першая літаратурная газета на ўкраінскай мове.

## Гісторыя выдання 
Пачала выходзіць у Кіеве 21 сакавіка 1927 года пад назвай «Літаратурная газета» як орган Усеўкраінскай звязкі пралетарскіх пісьменнікаў, заснаванай у канцы 1926 года. З’явілася першай у СССР газетай, прысвечанай літаратурнаму працэсу.

З 1930 па 1934 год выдавалася ў тагачаснай сталіцы Украіны — Харкаве, затым (да 1941 года) — у Кіеве. У час Вялікай Айчыннай вайны выходзіла пад назвай «Літаратура і мастацтва» у Луганску, Уфе, Маскве, з 1944 года ― у Кіеве. З красавіка 1945 года выдавалася пад ранейшай назвай «Літаратурная газета» у якасці афіцыйнага органа Саюза савецкіх пісьменнікаў Украіны. З лютага 1962 года носіць назву «Літаратурна Украіна».

Публікуе матэрыялы пра творчасць ўкраінскіх пісьменнікаў, водгукі і рэцэнзіі на кнігі, крытычныя артыкулы. Выступае з публіцыстычнымі артыкуламі і нарысамі.

## Узнагароды 
* Ордэн Дружбы народаў (СССР) (1977)
* У 2012 годзе «Літаратурную Украіну» ўнеслі ў Кнігу рэкордаў Украіны як «найстарую ўкраінскую літаратурную газету на ўкраінскай мове».

## Галоўныя рэдактары 
У розныя гады галоўнымі рэдактарамі газеты былі Іван Ле, Павло Усенка, Іван Качарга, Мікола Шамота, Антон Хіжняк, Дмітро Цмокаленка, Павло Заграбельны, Іван Зуб, Анатоль Харунжы, Пятро Перабійнос, Барыс Рагоза, Стяпан Козак.

## Месцазнаходжанне рэдакцыі 
Спачатку рэдакцыя газеты размяшчалася на вуліцы Архітэктара Гарадзецкага, затым — на вуліцах Багдана Хмяльніцкага, Яраславаў Вал; пасля вызвалення Кіева ад нямецкіх акупантаў — на вуліцах Уладзімірская, Яраславаў Вал, Банкавая, бульвары Лесі Украінкі, Міхайла Амельнавіча-Паўленкі.

## Літаратура 
«Літературна Україна» // Енциклопедiя украiнознавства. У 10-х т. / Гол. ред. В. Кубiйович.— Париж; Нью-Йорк: Молоде Життя, 1954—1989. — Т. 4. — С. 1363.

## Спасылкі 
* 
* «Літературна Україна» // &nbsp;— Т.&nbsp;4.&nbsp;— С.&nbsp;1363.

Катэгорыя:Газеты паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1927 годзе
Катэгорыя:Газеты на ўкраінскай мове
Катэгорыя:Газеты Украіны
Валерыя Аляксандраўна Бондарава

**Валерыя Аляксандраўна Бондарава** (нар. ) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Беларусі WU-17 (2020—2022).

## Клубная кар’ера 
З’яўляецца выхаванкай бабруйскай ДЮСШ-1. З 2019 года выступала за каманду «Бабруйчанка». У ліпені 2021 года пакінула бабруйсі клуб і падпісала кантракт з магілёўскім «Дняпром».
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Валерия Бондарева 

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Бабруйчанка
Бондарава

**Бондарава** — жаночая форма прозвішча Бондараў, тапонім.

## Вядомыя асобы 
* Валерыя Аляксандраўна Бондарава (нар. 2003) — беларуская футбалістка
* Вольга Славаміраўна Бондарава (нар. 1982) — прарэжымная і прарасійская актывістка ў Беларусі.
* Ганна Рыгораўна Бондарава (нар. 1980) — беларуская і французская мадэль, актрыса, спявачка, музыкант і пісьменніца
* Ефрасіння Леанідаўна Бондарава (1922—2011) — беларуская кінакрытык
* Надзея Васілеўна Бондарава (1925—1987) — доктар медыцынскіх навук
* Таццяна Пятроўна Бондарава — беларускі вучоны

## Тапонім 
### Беларусь 
* Бондарава (Шумілінскі раён)
### Расія 
* Бондарава (Усвяцкі раён)
Арэол

**Арэо́л** ( ад  — залаты вянок):

* Арэол — неаднастайнае пачарненне на негатыве вакол відарысу блішчастых або надзвычай кантрасных дэталяў аб’ектаў.
* Арэол — светлавы фон вакол відарысу крыніцы аптычнага выпрамянення.
* Арэол — пазалочаны ці залатога колеру дыск, якім акружаны галовы або целы святых.
* «Арэол» — тып савецкіх навукова-даследчых касмічных апаратаў.
* Арэол — выдуманая мегаструктура і суперзброя ў серыі гульняў «Halo».
Нермін Нефтчы

**Хайрые Айшэ Нермін Нефтчы** (;  1924, Канстанцінопаль, Турцыя — 20 жніўня 2003, Бадрум, Мугла, Турцыя) — турэцкі юрыстка і палітык. Міністр культуры Турцыі (1974—1975).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1924 годзе ў Стамбуле. Скончыла юрыдычны факультэт Анкарскага ўніверсітэта.

У 1969 годзе была абрана членам Вялікага Нацыянальнага сходу ад Муша. Стала першай жанчынай, абранай у вялікі нацыянальны сход ад усходніх ілаў Турцыі. Таксама была абраная намеснікам старшыні Вялікага Нацыянальнага сходу. Яна стала першай жанчынай, якая займала гэтую пасаду. Не балатавалася на парламенцкіх выбарах 1973 года, але ўвайшла ва ўрад Садзі Ырмака ў якасці міністра культуры. Займала гэтую пасаду з 17 лістапада 1974 года па 31 сакавіка 1975 года.

Пісала артыкулы і вяла калонкі ў шэрагу перыядычных выданняў. Напісала кнігу пра структуру турэцкай мовы, і фальклор іракскіх туркменаў Кіркука.

Памерла 20 жніўня 2003 года ў Бадруме. У яе было два сыны, Саліх (1947—2009) і Сінан.

Катэгорыя:Міністры культуры Турцыі
Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай народнай партыі (Турцыя)
Аляксандр Канопка

**Аляксандр Канопка** (3 траўня 1787, Скалодычы (зараз напэўна Скоўдзічы) каля Слоніма — 23 красавіка 1831, Пултуск) — літоўскі, польскі і французскі ваенны дзеяч. Прадстаўнік роду Канопак гербу Навіна.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 3 траўня 1787 года ў радавым маёнтку Канопкаў у Скалодычах (зараз напэўна Скоўдзічы) каля Слоніма. Згодна польскага біяграфічнага слоўніка, Аляксандр Канопка быў сынам брыгаднага генерала Яна Канопкі, але ж, сыходзячы з датаў народзінаў абодвух, прыведзеных у тым жа слоўніку, лагічней выказаць здагадку, што Аляксандр прыходзіўся Яну малодшым братом (іначай выходзіць, што Аляксандр нарадзіўся ў сям’і Яна, калі таму было 10 год). Тым болей, ва ўспамінах Юзафа Эмануэля Працлаўскага, ўзгадана, што ў бацькоў Яна, акрамя яго, было 3 сыны і 3 дачкі.

Аляксандр Канопка з наймалодшых год прысвяціў сябе ваеннай службе. Браў удзел у напалеонаўскіх войнах. Адзначыўся ў Іспаніі, дзе даслужыўся да капітана  захапіў два штандара ў бітве  16 траўня 1811 года, за што быў узнагароджаны Ордэнам Ганаровага Легіёна.

Пасля адрачэння імператара Напалеона і ўтварэння Каралеўства Польскага, перайшоў на рускую службу ў польскай арміі як капітан . У 1819 годзе прызначаны маёрам у , у 1830 годзе — падпалкоўнік у тым жа палку, з якім дыслакаваўся спачатку ў Лукаве, пазней у Уладаве Люблінскага ваяводства.

Прытрымліваўся ідэі незалежнасці ад Расійскай Імперыі, належаў да праціўнікаў тыранскіх метадаў, якімі карыстаўся . З выбухам паўстання 1830—1831 гадоў перайшоў разам са сваім палком (неўзабаве прызначаны палкоўнікам) на бок інсургентаў. Аляксандр меў добрыя арганізацыйныя здольнасці, вызначаўся прадбачлівасцю і адвагай, што неўзабаве прадэманстраваў. Падчас бітвы  13 красавіка 1831 года разбіў цэлую брыгаду расійскай кавалерыі, дзе быў лёгка паранены ў галаву і трапіў у пултускі шпіталь. За гэтае сражэнне, 17 красавіка 1831 года ўзнагароджаны Залатым крыжом Virtuti Militari.

Падчас лячэння ў шпіталі захварэў на халеру і памёр 23 красавіка 1831 года. Пахаваны на пултускіх могілках.

## Сям’я 
Аляксандр Канопка быў жанаты з Канстанцыяй Сухадольскай, з якой меў двух дачок: Тэадору, жонку Яна Слівоўскага, і Аляксандру Вінцэнту, жонку Генрыка Асецкага. Сваяк Юліі Канопкі.

## Літаратура 
* Чырвінскі В. Беларусь у войнах Расійскай імперыі. Асобы і падзеі, 2019.
* *Polski Słownik biograficzny* *(PSB), 1967-68. T.XIII, s. 564-565.*

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слонімскім раёне
Каверкот

**Каверкот** — шарсцяная тканіна сярэдняй і цяжкай таўшчыні з тонкай рызінкай і ўзорамі  рознай формы. У аснове выкарыстоўваецца  нітка 33 або 36 тэкс з , уток часам з . Звычайна яго ткуць армаваным атласам з пяці перапляценняў (таксама званым *каверкотавым перапляценнем*) або шматрадковай двухступеньчатай саржай з меншым . Каверкот выкарыстоўваецца для класічных паліто, мужчынскіх касцюмаў, жаночых касцюмаў і (прыкладна да 1960-х) лыжных штаноў.

Каверкот мае некаторае падабенства з габардзінам. Тканіны з камвольнай пражы маюць аздабленне з гладкай паверхняй, вырабы з  часцей за ўсё злёгку начэсваюць.

## З гісторыі каверкоту ў англійскай модзе 
Каверкот з’явіўся на рынку ў канцы XIX стагоддзя з першапачатковым прызначэннем для верхавой язды і палявання. Аднак прыкладна ў 1890 годзе ў моду ўвайшлі элегантныя паліто з каверкоту максімальнай даўжынёй каля 86 см з разрэзамі па баках (10-15 см). Кожны мужчына, які клапаціўся аб сучаснай вопратцы, павінен быў мець у сваім гардэробе каверкот. Тканіна выраблялася толькі ў пэўных каляровых адценнях ад светлага да ярка-жоўта-карычневага. У 1893 годзе пачалі прадаваць каверкоты на 15 см даўжэй, якія насілі як *паліто*. У 1950-я гады ў моду ўвайшлі паліто з адкрытай нагруднай кішэняй.

Каверкотавыя тканіны для паляўнічых паліто першапачаткова былі вельмі тоўстымі, вага дасягала 900 г/м², у XXI стагоддзі яны сталі меншымі прыкладна ўдвая, а каляровыя адценні змяніліся на варыянты ад цёмна-сіняга да бежавага.

Катэгорыя:Шарсцяныя тканіны
Катэгорыя:Верхняе адзенне
Клаке

**Клаке** (ад  — *бурбалка, пухір*) — тканіна з маршчыністай структурай і (часам) з кішэняпадобнымі паражнінамі.

Своеасаблівую структуру тканіны можна стварыць рознымі прыёмамі пераплёту, злучэння дзвюх тканін хімічным спосабам або ўцісканнем у тканіну прафіляваных узораў.

Трыкатаж з падобнай структурай таксама выпускаецца пад назвай клаке.

## Асаблівасці і прымяненне клаке 
Клаке вырабляюць з бавоўны, воўны, шоўку і штучных валокнаў. Тканіны маюць вагу 100—250 г/м² адносна не мнутся, характэрная структура захоўваецца нават пасля мыцця.

Выкарыстанне: блузкі і сукенкі (часта элегантнага крою).

## Віды плеценага клаке 
* Сапраўднае клаке складаецца з асноўнай (гладкай) тканіны, злучанай з адваротнага боку з тканінай з крэпавай асновай і ўтком. Пасля наступнай тэрмічнай апрацоўкі ніткі крэпу сціскаюцца і, у залежнасці ад пляцення, на правым баку падвойнай тканіны ўтвараюцца выемкі і (часам) полыя зморшчыны геаметрычнай або нават няправільнай формы
* Паўклаке складаецца з адной асновы і ўтку з гладкіх і крэпавых нітак. Замест крэпавых нітак таксама выкарыстоўваецца асаджальны сінтэтычны матэрыял, з дапамогай якога можна дамагчыся аналагічнага эфекту. Падобную структуру можна вырабіць на жакардавых машынах з простым утком з эластычнай пражы.
* Фальшывае клаке вырабляецца склейваннем аднатоннай і крэпавай тканіны. Клеенае клаке мае менш выяўленую структуру і менш трывалае.
* Рэльефнае клаке — гэта імітацыя, зробленая з простай тканіны метадам каляндравання з дапамогай цыліндра з выгравіраванымі ўзорамі (гафравання). Гэтыя прадукты могуць валодаць самымі рознымі карыснымі ўласцівасцямі.

## Вязанае клаке 
Вязанае клаке вырабляецца ў выглядзе двухслаёвага эластычнага трыкатажу з гандлёвай назвай *джэрсі клаке*. Выкарыстоўваецца для элегантных блэйзераў і сукенак.

## Літаратура 
* T.Meyer zur Capellen: *Lexikon der Gewebe*, Deutscher Fachverlag, Frankfurt/Main 2001, 
* Denninger/Giese: *Textil- und Modelexikon*, Deutscher Fachverlag Frankfurt/Main 2006, 

Катэгорыя:Тканіны
Сезон 2018 ЖФК Бабруйчанка

У 2018 годзе жаночы футбольны клуб «Бабруйчанка» з Бабруйска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2018 (4 месца),
* Кубак Беларусі 2018 (паўфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK BOBRUICHANKA BOBRUISK

2018
Бабруйчанка
Катэгорыя:2018 год у Бабруйску
Абу аль-Хусейн аль-Хусейні аль-Курашы

**Абу аль-Хусейн Аль-Хусейні Аль-Курашы** (; пам. ) — чацвёрты халіф Ісламскай дзяржавы з 30 лістапада 2022 па 29 красавіка 2023 года.

Далучыўся да групоўкі ў 2013 годзе. Пасля смерці папярэдняга лідара Абу аль-Хасана абвешчаны халіфам.

30 красавіка 2023 года прэзідэнт Турцыі Рэджэп Таіп Эрдаган абвясціў, што напярэдадні, 29 красавіка, Нацыянальная разведвальная арганізацыя Турцыі высачыла і забіла Абу аль-Хусейна. Пазней гэта пацвердзілася.

3 жніўня афіцыйны прадстаўнік Ісламскай дзяржавы Абу Хузейфа аль-Ансары афіцыйна абвясціў пра смерць Аль-Курашы. Новым лідарам баевікоў стаў Абу Хафс аль-Хашымі аль-Курашы.

## Зноскі 
Катэгорыя:Забітыя ў выніку аперацый спецслужбаў
Катэгорыя:Вікіпедыя:Асобы, якія памерлі менш за год таму
Катэгорыя:Члены Ісламскай дзяржавы
MIM-104 Patriot

**MIM-104 Patriot** ( — *патрыёт*; па кадыфікацыі МА ЗША — **MIM-104**) — амерыканскі зенітны ракетны комплекс, які знаходзіцца на ўзбраенні Арміі ЗША і войскаў шэрагу іншых краін.

Вырабляецца групай амерыканскіх кампаній на чале з «Рэйтэон». Комплекс «Пэтрыёт» ствараўся для замены комплексаў «Найк Геркулес» і «Хок» у якасці ўніверсальнага сродку супрацьпаветранай абароны пазіцыйных раёнаў войскаў на сярэдніх і вялікіх вышынях. Акрамя таго, «Пэтрыёт» павінен быў забяспечваць супрацьракетную абарону (СРА) на ўзроўні войска ЗША. У кастрычніку 1980 года быў падпісаны кантракт на вытворчасць серыйнай партыі комплексаў і ракет, у снежні 1981 года пачаліся пастаўкі ў войска. На ўзбраенне прыняты ў 1982 годзе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Супрацьпаветраная абарона
Каленкор

**Каленкор** ( — «паркаль з Калікута») — лёгкая, але жорсткая падкладачная і пракладачная тканіна  з пражы сярэдняй якасці. Можа быць гладкаафарбаваным, белым або каляровым.

На стадыі апрацоўкі каленкор для калянасці моцна крухмалілі або прамакалі клеем, а для гладкасці і бляску — падвяргалі . У расійскіх вёсках з белага каленкору шылі кашулі і падшэўкі для сарафанаў і безрукавак. Мастак-баталіст В. В. Верашчагін успамінаў, што белыя каленкоравыя штонікі, у якіх ён хадзіў у дзяцінстве, былі накрухмалены і шумелі. Каляровы каленкор ішоў на выраб недарагіх сукенак, а таксама  і падшэўкі да верхняга адзення. У Гогаля ў «» Башмачкін абраў на падшэўку дыхтоўнага і шчыльнага каленкору. Каленкор быў шырока распаўсюджаны ў XVIII—XIX стагоддзях, у XX стагоддзі з каленкору ўжо шылі толькі бялізну.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Коленкор // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 202—204. — ISBN 5-86617-030-2.
* Беловинский Л. В. Коленкор // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 294—295. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4.
* Коленкор // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* Коленкор // Краткая энциклопедия домашнего хозяйства / под ред. А. И. Ревина. — М.: Советская энциклопедия, 1960. — Т. 1. — С. 264. — 770 с.
* Коленкор // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1957. — Т. III. — Стб. 889—890.
* 
* Р. М. Кирсанова. Коленкор // Розовая ксандрейка и драдедамовый платок: Костюм — вещь и образ в русской литературе XIX в. / под ред. Э. Б. Кузьминой. — М.: Книга, 1989. — С. 125—127. — 286 с. — 55 000 экз. — ISBN 5-212-00130-7.

Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Бад-Герэнальб

**Бад-Герэнальб** () — горад у Германіі, курорт, размешчаны ў зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Карлсруэ. Уваходзіць у склад раёна Кальв. Насельніцтва — 7330 чалавек (31 снежня 2010 года). Плошча — 33,03 км². Афіцыйны код — 08 2 35 033.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Бадэн-Вюртэмберга
Катэгорыя:Курорты Германіі
Шарсцяная тканіна

**Шарсцяная тканіна** — тэкстыльная тканіна з шарсцяной пражы. Чысташарсцяная тканіна мае да 10 %, паўшарсцяная да 10—80 % іншых валокнаў. Паводле структуры нітак (пражы) шарсцяныя тканіны падзяляюць на *грабенныя (камвольныя)*, *тонка-* і *грубасуконныя*. Грабенную ткуць з гладкай і тонкай пражы грабеннага прадзіва, з добра бачным малюнкам перапляцення. Суконныя атрымліваюць з пухкай і параўнальна тоўстай пражы апаратнага прадзіва.

Шарсцяныя тканіны вызначаюцца ўстойлівасцю да выцірання, дзеяння святла і хімічнай ачысткі, трываласцю, гіграскапічнасцю, высокімі цеплаахоўнымі якасцямі. Дабаўленне да шэрсці сінтэтычных валокнаў павышае зносаўстойлівасць шарсцяных тканін, але зніжае іх гіграскапічнасць і павялічвае здольнасць да пілінгавання (утварэння валакністых камячкоў на паверхні тканін).

З шарсцяных тканін шыюць верхняе адзенне — сукенкі, касцюмы, паліто, выкарыстоўваюць у тэхнічных мэтах.

## Літаратура 
*
Хрустальны

**Хрустальны**:

## Расія 
* Хрустальны (Прыморскі край)

## Украіна 
* Хрустальны (горад)
Хрустальны (Прыморскі край)

**Хрустальны** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кавалераўскім раёне Прыморскага края Расіі. Размешчаны за 7 км ад раённага цэнтра Кавалерава, за 151 км на ўсход ад чыгуначнай станцыі Новачугуеўка. Насельніцтва — 2596 чалавек (2021). Дарога да пас. Хрустальны ідзе ад Кавалерава праз пас. Фабрычны. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1954 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Шкотава

**Шкотава** () — пасёлак гарадскога тыпу, утварае Шкотаўскае гарадское паселішча ў Шкотаўскім раёне Прыморскага края Расіі, на беразе Усурыйскага заліва. Насельніцтва — 4734 чалавекі (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1865 годзе
Цырата

**Цырата** (ад , ад &nbsp;— «нацёрты воскам», «ваксаваны»), часам **кляёнка** (ад ) — тканіна, з аднаго або абодвух бакоў якой нанесена водатрывалае пакрыццё.

## Віды цыратаў 
Воданепранікальнае пакрыццё атрымліваецца з высыхаючых раслінных алеяў (*алейная цырата*), канцэнтраваных высокастэрыльных сінтэтычных латексаў (латэксная цырата) або пластыфікаванага  (полівінілхларыдная цырата). Усе пакрыцці ўтрымліваюць вялікую колькасць напаўняльнікаў. Для цыратаў выкарыстоўваюцца гладкія і варсаваныя тканіны, часам для мяккасці іх дублююць .

## Прызначэнне цыратаў 
Цыраты прызначаны для бытавых патрэб (абрусы, розныя вырабы), паліграфічнай, швейнай, мэблевай прамысловасці, медыцынскіх мэтаў і г. д.

## Уласцівасці цыратаў 
Вага 1 м² цыратавага пакрыцця 300—400 г і больш у залежнасці ад прызначэння. Асноўныя патрабаванні да цыраты: драпіравальнасць, эластычнасць, адсутнасць ліпкасці, воданепранікальнасць.

## Вытворчасць цыраты 
### Вытворчасць алейнай цыраты 
Вытворчасць алейнай цыраты складаецца з наступных аперацый: варэння алею, падрыхтоўкі на яго аснове кааліну (з суспензіі кааліну ў вадзе, эмульгатора і пакосту) і фарбавальных (якія змяшчаюць пігменты) грунтаў і нанясення некалькіх слаёў на папярэдне вычышчаную і прасаваную тканіну з каляндраваннем і сушкай кожнай. Затым наносяць маляўнічы ўзор і пакрываюць цырату . Некаторыя разнавіднасці цыратаў падвяргаюцца цісненню.

### Выраб латэкснай цыраты 
Вытворчасць латэкснай цыраты ўключае ў сябе наступныя аперацыі: падрыхтоўка латэксных грунтоў, апрацоўка імі тканіны ў 4-6 праходаў з прамежкавай сушкай, нанясенне маляўнічага друку, лакіраванне, цісненне і вулканізацыя.

### Вытворчасць полівінілхларыднай цыраты 
Полівінілхларыдную цырату атрымліваюць з эмульсійных і суспензійных тыпаў полівінілхларыду. Эмульсія полівінілхларыду з  ўтварае пасту, у якую ўмешаны напаўняльнікі і пігменты. Пасту размазваюць па тканінах і падвяргаюць тэрмічнай апрацоўцы (да 200 °C). Паўфабрыкат каляндруюць і астуджваюць. Суспензійны полівінілхларыд, змешаны з пластыфікатарамі, ператвараецца ў набраклы парашок, які разам з напаўняльнікамі, пігментамі і стабілізатарамі пераходзіць у пластычную сумесь ва ўмовах тэрмамеханічнай апрацоўкі на цяжкім абсталяванні (змяшальнікі, мікструдэры, вальцы)&nbsp;— пластыкат. Затым пры высокай тэмпературы ўтвараецца плёнка, якая злучаецца з тканінай. Пасля астывання наносіцца каляровы малюнак.

## Гл. таксама 
* Кірза

Катэгорыя:Матэрыялы
Цярней

**Цярней** () — пасёлак гарадскога тыпу на паўночным усходзе Прыморскага края Расіі, адміністрацыйны цэнтр Цярнейскага раёна. Пасёлак Цярней стаіць на правым беразе ракі Серабранка, за 3 км ад упадзення яе ў бухту Серабранка Японскага мора. Насельніцтва — 2933 чалавекі (2021).

Дарога да пас. Цярней ідзе на поўнач ад пас. Пластун, адлегласць да Пластуна каля 58 км. Адлегласць па аўтадарозе да Уладзівастока 665 км, да Хабараўска 640 км.

На поўнач ад пас. Цярней ідзе дарога да сяла Малая Кема, адлегласць да Малой Кемы — 112 км.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1908 годзе
Аксубаева

**Аксубаева** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Аксубаеўскага раёна Рэспублікі Татарстан. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак гарадскога тыпу Аксубаева са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе.

Аксубаева размешчаны на беразе ракі Малая Сульча (басейн Вялікага Чарамшана). Населены пункт заснаваны ў 1771 годзе. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1973 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Татарстана
Аляксееўскае

**Аляксееўскае**:

## Беларусь 
* Аляксееўскае (возера)

## Расія 
* Аляксееўскае (Татарстан)
Актаныш

**Актаны́ш** (,  — «белы знаёмец») — сяло, раённы цэнтр Актанышскага раёна Татарстана. Размешчана ў ніжнім цячэнні ракі Белая, каля мяжы з Башкартастанам, за 381 км на ўсход ад Казані. Усходняя частка выходзіць да возера Старая Белая. Насельніцтва — 9905 чалавек (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстана
Стабна (прыток Дняпра)

**Стабна** (Стабенка) — рака ў Смаленскай вобласці Расіі. 

Даўжыня 27 км. Бярэ пачатак на Духаўшчынскім узвышшы, рэчышча звілістае, даліна амаль не забалочаная. Створаны сажалкі. Стабна ўцякае ў Дняпро ў Смаленску.

## Назва 
Рачная назва Стабна балцкага паходжання, ад балцкага *stabin-* «каменны, камяністы», звязанага з прускім *stabis* «камень».

Тая ж аснова *Stabin-* ў назвах рэк, што вар’іруюцца як Стабна / Стабня / Стабенка / Стабніца (у басейнах дняпроўскай Бярэзіны, дзвінскай Ельшы, неўскай Ловаці, таксама ў самых вярхах Дняпра). Паралельна ловацкай Стабні, што вынесеная дастаткова далёка на поўнач (на памежжа Цвярской і Наўгародскай вобласцяў), амаль на ўсім цячэнні цячэ рака Каменка, што калькіруе балцкую назву.

На ўсходзе старабалцкай тэрыторыі для абазначэння «камяністых» рэк выкарыстоўвалася таксама і балцкая аснова *Asm-*, звязаная з літоўскім *akmen- / ašmen-* «камень». Гэтая аснова ў рачных назвах, якія вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма. Гэтыя рэкі таксама суседнічаюць з рэчкамі з назвамі-калькамі «Каменка»''*.

Рачныя назвы тыпу **Stabinė* i **Asma* зафіксаваныя цераспалосна. Напрыклад, у верхнім цячэнні Дняпра ў яго паслядоўна ўцякаюць Стабна, Восма і яшчэ адна Стабна. Адпаведныя назвы «каменя» ў балцкіх гаворках тут былі ўзаемазамянальныя.

На захадзе старабалцкай тэрыторыі назвы з асновай *Stab-* найперш у старым заходнябалцкім, пруска-яцвяжскім арэале. Такія яцвяжскія назвы *Stabingis* (цяпер польскае *Sztabinki* каля Сейнаў), Стабінава (на левабярэжжы нёманскай ракі Шчары).

У літоўскай мове корань *stab-* таксама ёсць, з семантыкай «стаяць нерухома, аслупянеўшы»: *stabas* «ідал; слуп», *stabaras* «сцябло», *stebti* «здзіўляцца» (< аслупянець). Значэнне «камень» ва ўсходнябалцкіх літоўскай і латышскай мовах выціснутае літ. *akmuo,* лат. *akmens.''

## Спасылкі 
* Стабна/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Смаленскай вобласці
Малая Сульча

**Малая Сульча** (, ) — рака ў Татарстане, правы прыток Вялікай Сульчы. Працякае па тэрыторыі Чарамшанскага, Новашашмінскага і Аксубаеўскага раёнаў. Даўжыня ракі — 67 км, плошча вадазборнага басейна — 796 км². Выток размешчаны ў лясным масіве за 1 км на поўдзень ад вёскі Сульчэ-Баш Новашашмінскага раёна. Вышыня вытоку — 180 м над узроўнем мора. Вусце знаходзіцца за 44 км ад вусця Вялікай Сульчы, паблізу вёскі Караса Аксубаеўскага раёна. Вышыня вусця — 77 м над узроўнем мора.

Найбуйнейшыя населеныя пункты на рацэ: пасёлак Аксубаева, сёлы Старое Ібрайкіна, Новае Ібрайкіна, Старое Ільдзяракава.

Прытокі: Каляй (левы), Кармалы, Чорны Ключ, Малая Уіш, Уіш (усе — правыя), Кісінка, Канаўка (абодва — левыя), Кірэмец, Карасінка (правыя).

Катэгорыя:Рэкі Татарстана
Катэгорыя:Басейн Волгі
Кратон (значэнні)

**Кратон** — шматзначны тэрмін.

* Кратон — кансалідаваны ўчастак зямной кары, няздольны да пераўтварэння пад уплывам альпінатыпнай складкавасці
* Кратон — палімер
Аляксееўскае (Татарстан)

**Аляксееўскае** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Аляксееўскага раёна Рэспублікі Татарстан. Размешчаны на беразе Куйбышаўскага вадасховішча, за 80 км на паўднёвы ўсход ад Казані і за 35 км на захад ад Чыстапаля.

Праз пасёлак праходзіць аўтатраса Р239 (Казань — Альмецьеўск — Арэнбург). У 2002 годзе побач з пасёлкам уведзены ў эксплуатацыю 11-кіламетровы мост цераз камскі заліў вадасховішча. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1965 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Татарстана
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1710 годзе
Апастава

**Апастава** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Апастаўскага раёна Рэспублікі Татарстан. Пасёлак размешчаны за 109 км на паўднёвы захад ад Казані, у даліне ракі Свіяга (за 5 км ад асноўнага рэчышча, на невялікай рэчцы Табарка, прытоку Улемы). Чыгуначная станцыя Каратун размешчана за 11 км на паўночны захад ад пасёлка.

Вядома з 1647 года як Еналеева. Да 1920 года сяло ўваходзіла ў Ільінска-Шангуцкую воласць Цяцюшскага павета Казанскай губерні. З 1920 года знаходзілася ў складзе Цяцюшскага, з 1927 года — Буінскага кантонаў Татарскай АССР. З 10 жніўня 1930 года — цэнтр Апастаўскага раёна, з 1 лютага 1963 года — у складзе Цяцюшскага раёна, з 4 сакавіка 1964 года зноў з’яўляецца раённым цэнтрам.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 9 верасня 2004 года.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Татарстана
Базарныя Матакі

**Базарныя Матакі** (, ) — сяло на поўдні Рэспублікі Татарстан. Адміністрацыйны цэнтр Алькееўскага раёна і Базарна-Матакскага сельскага паселішча. Размешчана каля ракі Актай (басейн Волгі), за 134 км ад Казані. Сяло заснавана ў 1730-х гадах.

Да 1920 года — цэнтр Базарна-Матакскай воласці Спаскага павета Казанскай губерні. З 1920 года ўваходзіла ў склад Спаскага кантона Татарскай АССР. З 10 жніўня 1930 года ў складзе Алькееўскага раёна, з 1 лютага 1963 года — Куйбышаўскага раёна, з 12 студзеня 1965 года — зноў Алькееўскага раёна.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстана
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1730 годзе
Балтасі

**Балтасі** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча пасёлак гарадскога тыпу Балтасі і Балтасінскага раёна Рэспублікі Татарстан. Пасёлак размешчаны на правым беразе ракі Шошма (прыток Вяткі), за 105 км на паўночны ўсход ад Казані.

Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Шэмардан — 25 км, да рачнога порта горада Малмыж Кіраўскай вобласці — 40 км. Насельніцтва — 8180 чалавек (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Татарстана