open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Залаты партыйны знак НСДАП

**Залаты партыйны знак НСДАП** (. Goldenes Ehrenzeichen der NSDAP) — знак узнагароды найстарэйшых сяброў нацысцкай партыі.

## Гісторыя значка 
Афіцыйная назва — Залаты ганаровы знак НСДАП. 9 лістапада 1933 года па наказу Адольфа Гітлера з нагоды адзначэння дзясятай гадавіны Піўнога путчу. Залатым знакам павінны былі быць узнагароджаныя першыя 100 000 сяброў партыі, якія былі ў ёй бесперапынна з 1925 года.

Таксама знакам маглі быць узнагароджаны асобы, якія не з’яўляюцца сябрамі НСДАП, але маюць выдатныя заслугі перад рухам і служаць дасягненню яго мэт. Такім чынам былі ўхваленыя толькі 20,487 мужчын і 1,795 жанчын (не ўлічваючы асоб, узнагароджаных асабіста Гітлерам).

Пры ўзнагароджанні старога сябра партыі («старога змагара») на адваротным боку значка ставіўся партыйны нумар, а пры ўзнагароджанні за асабістыя заслугі (па меркаванні Адольфа Гітлера) на зваротным боку значка ставіліся ініцыялы «A. H.» і дата ўзнагароджання.

Вянок вакол значка зроблены з золата. Знак уручаўся двух памераў: 30,5 мм для ўніформы і ўрачыстых выпадкаў і 24 мм для паўсядзённай адзежы.

У знака таксама мелася мянушка — «Залаты фазан». Пасля таго як Адольф Гітлер прыйшоў да улады ў 1933 годзе, адбыўся наплыў заяў ад насельніцтва ўступіць у шэрагі нацысцкай партыі.

Партыйны знак Адольфа Гітлера меў нумар «1». Ён аддаў яго Магдзе Гебельс у сваім бункеры за некалькі гадзін да самазабойства.

У 2005 годзе копія (па іншых звестках — арыгінал) залатога партыйнага знака А. Гітлера за нумарам «1» была скрадзеная з выстаўкі, прысвечанай 60-й гадавіне сканчэння Другой сусветнай вайны ў Расіі.

## Гл. таксама 
* Стары змагар
* Нямецкі крыж

## Літаратура 
* Angolia, John. For Führer and Fatherland: Political & Civil Awards of the Third Reich. — R. James Bender Publishing, 1989. — .
* Doehle, Heinrich. Medals & Decorations of the Third Reich: Badges, Decorations, Insignia. — Reddick Enterprises, 1995. — .
* Lumsden, R. (2001). Medals and Decorations of Hitler’s Germany. Osceola, Wisconsin: MBI Publishing Company

## Спасылкі 
* Залаты партыйны знак 
* Залаты партыйны знак НСДАП

Катэгорыя:Нацыянал-сацыялістычная нямецкая рабочая партыя
Катэгорыя:Узнагароды Трэцяга Рэйха
Віктар Васілевіч Гарбатко

**Віктар Васілевіч Гарбатко** (, пас. Вянцы-Зара, Краснадарскі край— , ) — савецкі касманаўт.

Генерал-маёр авіяцыі, лётчык-касманаўт СССР № 21, двойчы Герой Савецкага Саюза.

Катэгорыя:Лётчыкі-касманаўты СССР
Катэгорыя:Двойчы Героі Савецкага Саюза
Катэгорыя:Філатэлісты СССР
Катэгорыя:Філатэлісты Расіі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Краснадара
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Караганды
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Ціраспаля
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Байканура
Катэгорыя:Асобы на марках
Нісіномія

**Нісіномія** — адзін з цэнтральных гарадоў Японіі, у прэфектуры Хіёга, на востраве Хонсю, прамысловы прыгарад горада Осака. Чыгункай злучаецца з гарадамі Осака і Кобэ. Плошча горада — 99,96 км², насельніцтва — 487 329 чалавек (1 жніўня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 4.875,24 чал./км². Металаапрацоўчая, тэкстыльная і харчасмакавая прамысловасць, а таксама аптычнае і дакладнае машынабудаванне.

У горадзе размешчаны лясны парк Кабутаяма.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады прэфектуры Хіёга
Катэгорыя:Цэнтральныя гарады Японіі
Калінічэнка

**Калінічэнка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Мікалаеўна Калінічэнка (нар. 1948) — беларускі хімік. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2014), доктар хімічных навук (2000).
* Максім Сяргеевіч Калінічэнка — украінскі футбаліст
* Наталля Георгіеўна Калінічэнка — беларускі архітэктар
Сіняк (Бружмелевыя)

**Сіняк**, **Сукцызела** (*Succisella*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Арэал 
У родзе чатыры ці пяць відаў. Усе яны вядомы ў Еўропе; тры эндэмічныя на Пірэнейскім паўвостраве.

## Віды 
Віды ўключаюць:

* 
* 
* 
* 
* 

## Этымалогія 
*Succisella* верагодна азначае «адрэзана знізу» альбо «якая рэзка сканчаецца».

Катэгорыя:Варсянкавыя
Сверцыя

**Сверцыя**, **Трыпутнік** (*Swertia*) — род травяністых кветкавых раслін сямейства .

## Назва 
Род быў названы Карлам Лінеем у гонар галандскага мастака і садоўніка  (1552—1612).

## Батанічнае апісанне 
Прадстаўнікі роду — карэнішчавыя шматгадовыя травы.

Лісце сабрана ў прыкаранёвую разетку, не знікаючае. Сцябловае лісце звычайна супраціўнае, радзей чарговае.

Кветкі 4-5-членныя, сабраны на канцы парасткаў у гронкападобнае, галоўчатае або парасонікавае суквецце. Вяночак колападобны, пялёсткі амаль свабодныя, афарбаваныя ў белы, жоўты або сіні колер. Тычынкі шырокія, з жаўтлявымі або блакітнаватымі ніцымі пылавікамі. Песцік кароткі, лычык двухраздзельны, слупок можа зусім адсутнічаць. Завязь аднагнёздавая.

Плод — каробачка са шматлікім насеннем, пры паспяванні раскрываюцца двума створкамі. Насенне пляскатае або выпуклае, вуглаватае, у некаторых відаў з крылцам.

## Таксанамія 
### Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Віды 
Род уключае больш за 80 відаў. Некаторыя з іх:

* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* *Аветисян В. Е.* Род 4. Swertia L., Сверция // Флора Армении = Հայաստանի Ֆլորան : в 11 т. / под ред. А. Л. Тахтаджяна. — Ереван : Изд-во АН Арм. ССР, 1980. — Т. 7 : Oleaceae — Boraginaceae. — С. 44—48. — 292 с. — 700 экз.
* *Письяукова, В. В.* Род 678 (8). Сверция — Swertia L. // Флора Таджикской ССР / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. П. Н. Овчинникова; ред. тома А. П. Чукавина. — Л.: «Наука», 1984. — Т. 7. Зонтичные — Вербеновые. — С. 304—314.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Гарычкавыя
Пшэнычнэ (Ныжнягірскі раён)

**Пшэнычнэ** (, ) — вёска ў Ныжнягірскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ныжнягірскага раёна
Сіняк выгнуты

**Сіняк выгнуты** (*Succisella inflexa*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна, 40—60&nbsp;см вышынёй. Абгортачка гарлачыкападобная, з 8 глыбокімі баразёнкамі, чаргаванымі з рэбрамі, уверсе коратка-4-лопасцевая. Унутраная чашачка маленькая, сподачкападобная, пазбаўленая зубчыкаў — шчацінак. Вяночак 4-лопасцевы, бледна-фіялетавы. Плод — арэшак.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Сярэдняй і Усходняй Еўропе і на ўзбярэжжы Грузіі.

Ва Украіне від расце на вільготных і балотных лугах, у лясах, хмызняках, у Закарпацці і Правабярэжным Палессі, рэдка.

## Галерэя 

Succisella inflexa kz05.jpg|Лісце маладых раслін
Succisella inflexa PID869-2.jpg|Суквецце
Suau 001 lvd.jpg|Батанічная ілюстрацыя

## Зноскі 
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Варсянкавыя
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1893 годзе
Трыпутнік (значэнні)

**Трыпутнік**

*  — род кветкавых раслін
* адна з назваў роду
Таёта (горад)

**Таёта** — цэнтральны горад Японіі, знаходзіцца ў прэфектуры Айты, на востраве Хонсю, на ўсход ад Нагоі і на поўнач ад Акадзакі, на беразе ракі. Суседнія прэфектуры: Гіфу і Нагана, а таксама гарады прэфектуры Айты: Акадзакі, Карыя, Андзё, Сето, Нісін, Сінсіра. Плошча горада — 918,47 км², насельніцтва — 419 968 чалавек (1 чэрвеня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 457,25 чал./км².

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады прэфектуры Айты
Катэгорыя:Цэнтральныя гарады Японіі
Наталля Георгіеўна Калінічэнка

**Наталля Георгіеўна Калінічэнка** (, с. Уграіды, Краснапільскі раён, Сумская вобласць, Украіна — , г. Гомель) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1941 годзе Харкаўскі інстытут інжынераў камунальнага будаўніцтва. Інжынер-праектыроўшчык (1944—1947), начальнік праектна-каштарыснага бюро гаржылупраўлення г. Біла Цэрква (1947—1948), архітэктар (1948—1950), старэйшы архітэктар (1950—1955), галоўны архітэктар праектаў (1955—1969), кіраўнік архітэктурна-канструктарскага аддзела (1969—1972) Гомельскага філіяла «Белдзяржпраекта».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1956 года. У 1960-х гадах — старшыня Гомельскага аддзялення Саюза архітэктараў БССР; член упраўлення Саюза архітэктараў БССР (адно скліканне); дэлегат V з’езду Саюза архітэктараў СССР, на якім была членам мандатнай камісіі (1970).

## Творчасць 
Аўтар праектаў аднаўлення і рэканструкцыі шэрагу буйных аб’ектаў жылога, навучальнага і лячэбнага прызначэння г. Гомеля. Асноўныя працы: 30-кватэрны жылы дом Дзяржбанка па вул. Першамайскай (1949-1952), 20-кватэрны жылы дом Дзяржплана па вул. Арцёма (1955-1957), комплекс дамоў упраўлення хлебапрадуктаў па вул. Працоўнай (1952-54), 28-кватэрны жылы дом Мясарыбзбыту па вул. Савецкай (1954-58), 32-кватэрны дом маслазавода па вул. Савецкай (1960-63), рэканструкцыя і прыбудова музвучылішча па вул. Савецкай (1962-65), навучальны, лабараторны і спартыўны карпусы дарожна-будаўнічага тэхнікума на пл. Працы і па вул. Кірава (1955-1958, 1968-1972, у аўтарскім калектыве), рэканструкцыя і прыбудова будынка ваенкамата па вул. Садовай (1963-65), 28-кватэрны жылы дом фабрыкі «Спартак» па вул. Камсамольскай (1958-60), прафілакторый Беларускай чыгункі па вул. Катоўскага (1967-72), праект забудовы дамоў па вул. Галавацкага (1965-69) і інш.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай раённага камітэта Кампартыі Беларусі і выканкама Савета дэпутатаў працоўных Цэнтральнага раёна г. Гомеля (1967); Граматамі Саюза архітэктараў СССР (1967), Гомельскага абласнога камітэта Кампартыі Беларусі і абласнога Савета дэпутатаў працоўных (1969), Саюза архітэктараў БССР (1969); Ганаровымі граматамі Гомельскага філіяла «Белдзяржпраекта» (1970, 1987).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Акадзакі

**Акадзакі** — цэнтральны горад Японіі, размешчаны ў цэнтральнай частцы прэфектуры Айты. Заснаваны ў 1916 годзе шляхам прадастаўлення пасёлку статусу горада. 1 студзеня 2006 года горад паглынуў пасёлак Нуката павета Нуката. Акадзакі — цэнтр тэкстыльнай прамысловасці.

Плошча горада — 21,03 км², насельніцтва — 81 820 чалавек (1 чэрвеня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 3.890,63 чал./км².

Катэгорыя:Гарады прэфектуры Айты
Катэгорыя:Цэнтральныя гарады Японіі
Аксаміткі адхіленыя

**Аксаміткі адхіленыя**, **Аксаміткі распасцёртыя** (*Tagetes patula*)&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства .

## Апісанне 
Аднагадовая травяністыя расліны. Галінастыя сцёблы ўтвараюць шырокія густыя кусты. Лісце пёрыста-рассечанае, лісточкі вузкія, ланцэтныя, вострыя. Кветкавыя кошыкі жоўтыя, бура-аранжавыя. Краявыя Кветкі ў кошыках язычковыя, сярэднія&nbsp;— трубчастыя. Тычынка пяць, песцік з двума лычыкамі і ніжняй завяззю. Плады&nbsp;— лінейныя сямянкі. Ёсць шмат розных сартоў. Вышыня 20-40&nbsp;см. Час цвіцення з чэрвеня па верасень.

## Распаўсюджанне 
Радзіма расліны — Цэнтральная Амерыка. Расце ў Мексіцы і Нікарагуа. Шырока культывуецца ў паркх, садах, кветніках, палісадніках як непатрабавальная, багата квітнеючая расліна.

## Значэнне і выкарыстанне 
Кветкавыя кошыкі ўтрымліваюць эфірны алей і фарбавальнікі. Водны настой кветкавых кошыкаў ужываюць як мачагонны, патагонны і супрацьгліставы сродак.

## Літаратура 
* 
* 
* Бархатцы мелкоцветные (Чернобривці розлогі) — Tagetes patula L. // *Дудченко Л. Г., Козьяков А. С., Кривенко В. В.* Пряно-ароматические и пряно-вкусовые растения: Справочник / Отв. ред. К. М. Сытник. — К.: Наукова думка, 1989. — С. 26. — 304 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-12-000483-0.
* 

## Спасылкі 
* 
* Аксаміткі адхіленыя

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Астравыя
Фадзей Аляксеевіч Браўковіч

**Фадзе́й Аляксе́евіч Браўко́віч** (, в. Слабодка  Віцебскай губерні (цяпер Шклоўскі раён Магілёўскай вобласці) — ) — беларускі савецкі палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыў Аршанскае гарадское вучылішча. Удзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны. Член КПСС з мая 1917 года. З сям’і рабочага. З 1908 года — у Копысі, рабочы кафельнага завода. З 1915 года ў царскай арміі, фельчар, удзельнік Першай сусветнай вайны. З лютага 1918 года ў Чырвонай Арміі: сакратар павятовага ваенкамата, ваенкам павета, З 1921 года — член Рагачоўскага павятовага камітэта партыі, з 1923 — старшыня Рагачоўскага павятовага выканкама. У 1925 годзе — народны камісар фінансаў БССР. У 1926 — 1932 — старшыня Полацкага акружнога выканкама, пастаянны прадстаўнік БССР пры СНК СССР у Маскве, саветнік паўпрэдства СССР у Варшаве. З 1933 года дырэктар Белдзяржвыдавецтва ў Менску, пасля — дырэктар рыбгаса «Волма» (Чэрвеньскі раён). Член ЦК КП(б)Б (1924—1935), член ЦВК БССР (1924—1936). 

Арыштаваны 16 жніўня 1936 года ў Менску. Абвінавачваўся ў «антысавецкай дзейнасці». 17 снежня 1936 года «тройкай» НКУС быў асуджаны да 10 гадоў лагераў і 3 гадоў пазбаўлення правоў з канфіскацыяй маёмасці. Этапаваны ва Ухта-Іжэмскі канцлагер НКВД Комі АССР. Загінуў у канцлагеры 29 сакавіка 1940 года. Пасмяротна рэабілітаваны 24 студзеня 1962 года пленумам Вярхоўнага Суда СССР. Групавая справа № 17387-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Літаратура 
* БРАЎКОВІЧ Фадзей Аляксеевіч // 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шклоўскім раёне
Катэгорыя:Члены ЦВК БССР
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Народныя камісары фінансаў БССР
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены Часовага Беларускага бюро ЦК РКП(б)
Шубарагаш

**Шубарагаш** — тапонім.

## Казахстан 
* Шубарагаш (Акмолінская вобласць)
* Шубарагаш (Усходне-Казахстанская вобласць)
Дрофынэ

**Дрофынэ** (, ) — вёска ў Ныжнягірскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ныжнягірскага раёна
Жураўлёўка

**Жураўлёўка** — тапонім.

## Беларусь 
* Жураўлёўка (Гомельскі раён)

## Казахстан 
* Жураўлёўка (Акмолінская вобласць)
Півоня (значэнні)

**Півоня**

*  — род кветак
* народная назва віду 
* Півоня (карная аперацыя)
Тактамыс

**Тактамыс**:
* Тактамыс (Акмолінская вобласць)
* Тактамыс (Усходне-Казахстанская вобласць)
Міхайлаўскі сельсавет

Назву **Міха́йлаўскі сельсавет** маюць:

* Міхайлаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дунілавіцкага раёна Маладзечанскай вобласці
* Міхайлаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці
Ігнацы Ян Падарэўскі

**Ігнацы Ян Падарэўскі** (; 6 (18) лістапада 1860, сяло Курылоўка, Падолле — 29 чэрвеня 1941, Нью-Ёрк) — польскі , , дзяржаўны і грамадскі дзеяч, дыпламат. Са студзеня па снежань 1919 займаў пасаду прэм’ер-міністра і міністра замежных спраў Польшчы.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Польшчы
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Польшчы
Катэгорыя:Памерлі ад пнеўманіі
Катэгорыя:Оперныя кампазітары
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Варшавы
Катэгорыя:Дыпламаты Польшчы
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Познані
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Львова
Алівія Колман

**Сара Кэралайн Алівія Сінклер** (, у дзявоцтве — Колман (), прафесійна вядомая як Алівія Колман (, нар. 30 студзеня 1974) — англійская . Лаўрэатка прэміі «Оскар», чатырох прэмій BAFTA, дзвюх прэмій «Залаты глобус» і «Кубка Вольпі».

## Зноскі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Камандоры ордэна Брытанскай імперыі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Кубак Вальпі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшую жаночую ролю»
Юнацкі спеўнік

**«Юна́цкі спе́ўнік»** (арыгінал: юнацкі сьпеўнік) — зборнік песень Беларускага саюзу моладзі, які быў выдадзены ў пачатку 1944 года ў Мінску.

## Гісторыя стварэння 
На просьбу Міхася Ганька ў 1943 годзе кампазітарам Міколам Шчагловым-Куліковічам быў падрыхтаваны «Юнацкі сьпеўнік». Там амаль усе песні былі старыя, даўнейшыя. Была вялікая патрэба стварыць новыя. Знайшлося нямала і паэтаў, і кампазітараў, якія працавалі ў гэтым напрамку, і маладзёвых патрыятычных песняў за кароткі час было створана каля дзесяці. У тым ліку «Марш маладых», марш «Зважай», «Беларусь». Гімнам СБМ лічылася песня Альбіна Стэповіча «Беларусь перадусім».

## Змест 
Спеўнік складаецца з 31 старонкі. Да кожнай песні ёсць малюнак. На вокладцы намаляваны герб СБМ. Усяго ў зборніку 20 песень з нотамі да іх. Частка песень былі народнымі, частка былі вершамі, пастаўленымі на музыку, альбо песнямі, напісанымі ўжо падчас вайны.

### Спіс песень 
# Мы выйдзем шчыльнымі радамі (беларускі народны гімн)
# Люблю наш край
# Беларусь наша маці-краіна
# Пагоня
# Беларуская зямліца
# Мы — моладзь
# Пойдзем, пойдзем
# Марш арлянятаў
# Кінь вечны плач
# У гушчарах
# Наша мэта
# Да моладзі
# Беларусь перадусім
# Застольная песня
# Слуцкія ткачыхі
# Купалінка
# А мы ляда капалі
# Чачотачка
# Бульба
# Лявоніха

## Аўтары песень 
### Тэксты 
* Макар Краўцоў
* Максім Багдановіч
* Канстанцыя Буйло
* Наталля Арсеннева
* Аляксандр Пшчолка
* Міхась Кавыль
* В. Э. Н.
* Альбін Стэповіч
* Народны фальклор

### Музыка 
* Уладзімір Тэраўскі
* Мікалай Шчаглоў
* М. Маўсон
* Аляксей Туранкоў
* Альбін Стэповіч
* Мікола Равенскі

### Малюнкі 
На жаль, не вядома, хто маляваў да кнігі.

## Цікавыя факты 
* Экзэмпляр «Юнацкага сьпеўніка» захоўваецца ў Бібліятэцы Францішка Скарыны ў Лондане.
* Частка песень з кнігі былі выкананы аматарамі ў межах праекта «Беларус на варце» і гуртамі «Молат», «P.D. SS. Totenkopf», «N.R.M.», «Унія» і іншымі.

## Спасылкі 
* Юнацкі спеўнік у электронным выглядзе
* Гістарычная даведка пра спеўнік
* 
* 
* Пра праект «Беларус на варце»

Катэгорыя:Музыка Беларусі
Катэгорыя:Саюз беларускай моладзі
Катэгорыя:Кнігі 1944 года
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:1944 год у музыцы
Пупок (значэнні)

**Пупок**

* Пупок — рубец на пярэдняй брушной сценцы, які застаецца пасля выдалення пупавіны ў нованароджанага дзіцяці
* народная назва віду
Цісдайлія

**Цісдайлія** (*Teesdalia*) — род раслін сямейства .

## Арэал 
Прадстаўнікі роду — травяністыя расліны, якія сустракаюцца ў асноўным у Еўропе і ў Міжземнаморскім рэгіёне.

## Віды 
Толькі два віды ў цяперашні час прымаецца праектам The Plant List, хоць некаторыя іншыя маюць «нявызначаны» статус:

* 
* 

Катэгорыя:Капуставыя
Ксёндз (значэнні)

**Ксёндз**

* Ксёндз — рымска-каталіцкі святар у Беларусі, Польшчы і Украіне
* народная назва віду
Залыўнэ (Ныжнягірскі раён)

**Залыўнэ** (, ) — вёска ў Ныжнягірскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ныжнягірскага раёна
Цісдайлія голасцябловая

**Цісдайлія голасцябловая** (*Teesdalia nudicaulis*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна 5—15&nbsp;см вышынёй. Лісце ў разетцы, лірападобна-рассечанае, з тупой няцотнай часціцай. Кветкавых стрэлак некалькі, зусім бязлістых або з 1—2 амаль лінейным лісцем. Пялёсткі белыя, 1,5-5&nbsp;мм даўжынёй. Стручкі 3—3,5&nbsp;мм даўжынёй, круглява-сэрцападобныя, з чоўнападобнымі, кіляватымі створкамі. 2n = 36.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе (акрамя усходу), Марока і на Мадэйры; інтрадукаваны ў Чылі, Брытанскай Калумбіі, на атлантычным і ціхаакіянскім ўзбярэжжы ЗША.

Ва Украіне від расце на пясчаных месцах, вельмі рэдкі. Занесены на ваколіцах Ковеля і Вінніцы.

## Галерэя 

Teesdalia nudicaulis2 W.jpg|Прыкаранёвая разетка
Teesdalia nudicaulis W.jpg|Суквецці са струкамі
Teesdalia nudicaulis seeds tenu 001 php.jpg|Насенне
Teesdalia sp Sturm25.jpg|

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Капуставыя
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Флора Еўропы
Дуброўнік часночны

**Дуброўнік часночны** (*Teucrium scordium*)&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна 25—50&nbsp;см вышынёй. Сцябло прыўзнятае, валасістае. Лісце даўгавата-эліптычнае, у 2—3 разы даўжэй сваёй шырыні, з круглявым або невыразна сэрцападобным аснаваннем, востра-гародкава-зубчастае, каротка-волосістае, сядзячае. Сцябло і лісце часта маюць фіялетавае адценне.
На тэрыторыі Беларусі сустракаецца пераважна ў далінах рэк Прыпяць, Дняпро, Сож, радзей у далінах Нёмана і Заходняй Дзвіны.
Ва Украіне від расце на поймавых лугах, берагах рэк і балот&nbsp;— у лесастэпе, стэпе, зрэдку на Палессі, галоўным чынам на Левабярэжжы.

Цвіце ў ліпені—жніўні.

## Галерэя 

Flora medica, oder, Abbildung der wichtigsten officinellen Pflanzen (Pl. 172) (6032010179).jpg|Батанічная ілюстрацыя

## Літаратура 
*  — С. 231—232.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Дуброўнік (род раслін)
Уільям Джон Ранкін

**Уільям Джон Макуорн Ранкін** (; 5 ліпеня 1820, Эдынбург, Шатландыя — 24 снежня 1872, Глазга) — шатландскі інжынер-механік і фізік, адзін са стваральнікаў тэрмадынамікі.

## Біяграфія 
У 1836 годзе ён пачаў вучыцца ў Эдынбургскім універсітэце, аднак з-за адсутнасці фінансавых рэсурсаў быў вымушаны адмовіцца ад вучобы ў 1838 годзе.

У 1849 годзе яму ўдалося ўсталяваць сувязь паміж ціскам насычанага пара і тэмпературай. У наступным годзе ён выкарыстаў сваю тэорыю для ўсталявання сувязі паміж тэмпературай, ціскам і шчыльнасцю газаў.

У 1859 годзе ён прапанаваў шкалу тэмпературы Ранкіна для інжынерных тэрмадынамічных разлікаў.

Ранкін распрацаваў поўную тэорыю паравога рухавіка, і з дапамогай гэтай тэорыі ён разам з Клаўзіусам распрацаваў ідэальны тэрмадынамічны цыкл паравога рухавіка, які ў цяперашні час вядомы як цыкл Ранкіна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Фізікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Фізікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фізікі Шатландыі
Катэгорыя:Механікі
Пылюшнік светлы

**Пылю́шнік вузкалісты** (*Thalictrum lucidum*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Назва 
Пылюшнік вузкалісты, руцьвянка, балотная мятла, мядуніца, мядуніца лугавая, пажытнік, памошнік, расходнік, сузік, сузіц.

## Апісанне 
Шматгадовая трава 50—140&nbsp;см (да 1,5 м) вышынёй. Лісце чаргаванае, на чаранках, з прылісткамі. Сцябловых лісткоў 7—10. Ліставыя пласціны яйкападобныя, 2—4-пёрыстыя. Ліставыя сегменты ад эліптычных да даўгаватых (самае ніжняе лісце) або лінейных (верхняе лісце), звычайна цэлыя, часам 2—3-зубчастыя на кончыках, верхняя паверхня бліскучая, цёмна-зялёная, ніжняя&nbsp;— светла-зялёная, дробна-валасістая паралельна жылкам.

Суквецце выпрастана-разгалінаванае, досыць разрэджанае. Кветкі радыяльна сіметрычныя, бледна-жоўтыя, каля 1&nbsp;см у папярочніку. Няма пялёсткаў. Чашалісцікаў 4—5, зеленавата-белыя, рана вянуць. Тычачак шмат, бледна-жоўтыя, 2—4&nbsp;мм даўжынёй; пылавікі відавочна карацей. Некалькі песцікаў. Плод&nbsp;— 8—10-хрыбетная, бесчарашковая сямянка. Мезафіт, гіграфіт, мезатроф, эўтроф. Засяляе вільготныя і забалочаныя лугі, нізінныя балоты, берагі вадаёмаў, прыбярэжныя і пойменныя хмызнякі, абочыны дарог і чыгунак. Цвіце ў ліпені—жніўні.

Ва Украіне расце на вільготных і забалочаных лугах — у Карпатах, Палессі і лесастэпе звычайны; у стэпе рэдкі (гарады Дніпро, Мікалаеў).

Ахоўваецца на тэрыторыі Фінляндыі, шэрагу рэгіёнаў Расіі, Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Таксанамія 
### Сінонімы 
* , nom. illeg.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  sensu auct.

## Галерэя 

Thalictrum lucidum sl4.jpg|Сцябло з лісцем
Thalictrum lucidum sl14.jpg|Кветка
Thalictrum lucidum sl21.jpg|Плады

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Thalictrum lucidum* L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Казяльцовыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Пажытнік

**Пажытнік**

*  — род раслін
* народная назва віду 
* народная назва віду
Пылюшнік

**Пылю́шнік**&nbsp;(*Thalictrum*)&nbsp;— род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя карэнішчавыя расліны вышынёй да 2,5 м. Сцябло прамастойнае, голае або аблісцелае. Лісце складанае, чаргаванае. Ніжняе лісце на чаранках, верхняе — сядзячае. Кветкі дробныя, шматлікія, у складаных суквеццях. Колер кветак белы, жоўты, ружовы, светла-бэзавы. Калякветнік складаецца з 4 (5) рана ападаючых лісцікаў.
Формула кветкі: {{Nobr|\ast P_{4}\; A_{\infty}\; G_{\underline{5-8}}}}. Тычынкі шматлікія, даўжэйшыя за лісцікі калякветніка. Плод — шматарэшак.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліны роду распаўсюджаны пераважна на тэрыторыі Паўночнага паўшар’я, таксама сустракаюцца у Паўднёвай Афрыцы. Не патрабавальныя да ўмоў:

*  — Паўночная Еўропа, Каўказ, Сярэдняя Азія, Далёкі Усход, Гімалаі, Манголія, Паўночная Амерыка
*  — Еўрапейская частка Расіі, Сярэдняя і Паўднёвая Еўропа, Балканы, Малая Азія
*  — Гімалаі
*  — Паўночная Амерыка
*  — Заходні Кітай
*  — Паўночная Амерыка
* 
* 
*  — умераная зона Еўразіі
* 
*  — Еўразія
* 
*  — еўрапейская частка Расіі, Сярэдняя і Заходняя Еўропа, Міжземнамор’е, Балканы, Малая Азія
*   — Еўразія, Паўночная Амерыка
*  — Сібір, Далёкі Усход, Сярэдняя Азія, Кітай, Манголія, Японія
* 
* 
*  — Украіна, Беларусь, еўрапейская частка Расіі, Сібір, Далёкі Усход, Сярэдняя Азія
* 
* 
*  — паўднёвы захад Францыі, Іспанія, Японія, Кітай

У базе даных *The Plant List* від  прызнаны сінонімам віду .

## Літаратура 
* 
* 
* 
*  — УДК 582.683.2 (470.1/6)
*  
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Thalictrum // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Казяльцовыя
Свідзіна белая

**Свідзіна белая**, **Свідзіна татарская** (*Cornus alba*)&nbsp;— від раслін сямейства .

## Назва 
У англійскай мове мае назву «татарскае сабачае зелле» ().

## Батанічнае апісанне 
Лістападны куст вышынёй да 3 м. Маладыя парасткі маюць ярка-чырвоны колер зімой, што становяцца амаль зялёнымі вясной. Цвіце невялікімі (5 см) белымі суквеццямі. Лісце авальнае 5-11 см даўжыні. Плады белыя або бела-сінія круглыя.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Расце ў Сібіры, Маньчжурыі, Паўночнай Карэі.

## Таксаномія 
, 1767,  40.

### Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* , nom. inval.
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Практычнае выкарыстанне 
Вырошчваецца як дэкаратыўная расліна, мае культурныя сарты.

## Галерэя 

Cornus_alba_-_WWT_London_Wetland_Centre_3.jpg|Галінкі
Cornus_alba_05_ies.jpg|Кветкі
Cornus_alba_10_ies.jpg|Плады
2.díl_html_5ad74d55.png|Знешні выгляд

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кізілавыя
Свідніца (значэнні)

**Свідніца**

* Свідніца — горад у Польшчы
* народная назва віду
Тэліптэрыс

**Тэліптэрыс** (*Thelypteris*) — род папарацей сямейства  парадку .

## Віды 
Па інфармацыі базы даных *The Plant List* (на ліпень 2016) род уключае 433 віда. Некаторыя з іх:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Мнаганожкі
Пылюшнік просты

**Пылю́шнік просты** (*Thalictrum simplex*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая трава 40—80&nbsp;см (да 1 м) вышынёй. Неразгалінаванае сцябло да суквецця, шчаціністае. Лісце чаргаванае, чарашковае, з прылісткамі. Лісткоў 6—8. Ліставыя пласціны дастаткова эліптычныя, 2—3-пёрыстыя. Ліставыя сегменты ад вузка-зваротнаяйкападобных да яйкападобных (амаль круглых).

Суквецце няшчыльнае, як правіла, з вялікай колькасцю кветак. Кветкі радыяльна сіметрычныя, ад пурпуровых да лаймава-зеленаватых, прыкладна 1&nbsp;см у дыяметры. Няма пялёсткаў. Чашалісцікаў 4—5, рана вянуць. Тычынак шмат, ≈3&nbsp;мм даўжынёй, чырвоныя. Некалькі песцікаў. Плод&nbsp;— 8-храбтовая, вострая, 2—3,5&nbsp;мм даўжынёй, бесчарашковая сямянка.

Расліна ядавітая.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе і ўмеранай Азіі.
Ценевынослівая расліна, мезафіт і мезатроф.
Насяляе ўскрайкі лесу, шыракалістыя лясы, пералескі, берагі, падтопленыя лугі, лугі, прыдарожныя набярэжныя. Цвіце ў чэрвені—ліпені.

Ва Украіне расце на лугах і ў хмызняках — на ўсёй тэрыторыі. На тэрыторыі Беларусі трапляецца рэдка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Thalictrum simplex* L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Казяльцовыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя садовыя расліны
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1767 годзе
Ядранец ільналісты

**Ядранец ільналісты** (*Thesium linophyllon*)&nbsp;— від раслін сямейства , распаўсюджаны ў Еўропе і Турцыі.

## Апісанне 
Шматгадовая расліна, 15-40&nbsp;см. Расліна з паўзучымі падземнымі парасткамі або доўгай падземнай часткай сцябла. Лісце лінейна-ланцэтнае, з 3 жылкамі.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе і Турцыі.

Ва Украіне від расце ў кустах, на схілах&nbsp;— у Карпатах і на Палессе, зрэдку; у лесастэпе і стэпе, звычайны.

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Санталавыя
Анатоль Іванавіч Капцюг

**Анатоль Іванавіч Капцю́г** (, в. Урэчча, Вілейскі раён, Мінская вобласць — , Вілейка) — беларускі архітэктар, мастак.

## Біяграфія 
Сям’я Капцюгоў была праваслаўнай і паходзіла з Бараўцаў. Дзед Грышка быў прымак, у 1899 годзе ажаніўся з Агатай Дзічкевіч, якая была родам з Урэчча. Анатоль нарадзіўся ў сям’і Івана Рыгоравіча Капцюга і Веры Паўлаўны Круцько, якая працавала ў атэлье швачкай. Быў адзіным сынам у сям’і, дзяцінства прай­шло на хутары Урэчча.

Скончыў у 1977 годзе архітэктурны факультэт БПІ на кафедры «Жылыя і грамадскія будынкі». У 1977—1989 гадах архітэктар, старэйшы архітэктар, вядучы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў абласнога праектнага інстытута «Гроднаграмадзянпраект». У 1985 годзе падвышаў кваліфікацыю ў Маскоўскім архітэктурным інстытуце на кафедры «Горадабудаўніцтва». У 1986 годзе ўдхельнічаў у распрацоўцы генпланаў пасёлкаў у Гомельскай вобласці для перасяленцаў пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС. У 1989—1990 гадах галоўны архітэктар праектаў, кіраўнік праектаў рэстаўрацыі праектнага інстытута «Белспецпраектрэстаўрацыя»; у 1990—1992 гадах кіраўнік творчай праектнай майстэрні ўсесаюзнага аб’яднання «Архпраект» пры Саюзе архітэктараў СССР; у 1992—1993 гадах галоўны архітэктар ТПМ «Арніка»; у 1995—1996 гадах галоўны архітэктар ЗАТ «Вант»; у 1996—1997 гадах навуковы кіраўнік рэстаўрацыйна-аднаўленчых прац Уладзімірскай царквы ў Гродне; у 1997—2003 гадах архітэктар-мастак гродзенскага творчага прадпрыемства «Мастацтва» Беларускага саюза мастакоў; у 2007—2012 гадах мастак Вілейскага гісторыка-краязнаўчага музея.

Член Саюза архітэктараў СССР, пасля Беларускага саюза архітэктараў.

Калі бацькі занядужалі, вымушаны быў пакінуць горад, дзе жыў і працаваў, і вярнуцца на радзіму. Жыў адзін у бацькоўскай хаце; мемарыяльны комплекс «Памяці зніклых вёсак» у Вілейскім раёне, памятнага знака воінам-інтэрнацыя­налістам у гарадскім парку, праекта добраўпарадкавання Цэнтральнай плошчы і праекта фантана, прыхадскіх дамоў Крыжаўзвіжанскага касцёла і храма прп. Марыі Егіпецкай у Вілейцы, мастацкага афармлення былой экспазіцыі Вілейскага краязнаўчага музея і іншых ведамасных музеяў.

Займаецца краязнаўчай працай, гісторыяй архітэктурных помнікаў.

## Узнагароды 
За распрацоўку праектаў неаднаразова ўзнагароджваўся дыпламамі Дзяржаўнага камітэта па справах будаўніцтва БССР, ганаровымі граматамі Беларускага саюза архітэктараў.

## Сям’я 
У шлюбе з Таццянай Леанідаўнай з Чарняхоўскіх. Яе продкі з паўночнай Украіны, адкуль калісьці былі высланыя ў Іркуцк. Меў дачку Вольгу, якая працуе кіраўніком групы распрацоўкі камп’ютарных праграм.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Прыцяжэнне Бацькаўшчыны. 30 октября 2012 № 199

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Вілейкі
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Мішэль Уотэрсан

**Мішэль Уотэрсан** (; нар. , Каларада-Спрынгс, ЗША) — амерыканская мадэль і спартсменка тайскага паходжання, якая выступае ў змяшаных адзінаборствах, былая чэмпіёнка Invicta FC у найлягчэйшай вагавай катэгорыі. Мае чорны пояс па каратэ. З 2015 года выступае пад эгідай «UFC». Лічыцца адной з найпрыгажэйшых жанчын у свеце MMA, побач Пэйдж Ванзант ().

## Спасылкі 
* 
* Профіль Мішэль Уотэрсан на сайце Sherdog 

Катэгорыя:Спартсмены ЗША
Катэгорыя:Фотамадэлі ЗША
Катэгорыя:Байцы змяшаных адзінаборстваў
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі (Зембін)

**Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі** — былы рыма-каталіцкі храм у Зембіне Барысаўскага раёна Мінскай вобласці. Аб’ект Дзяржаўнага спісу гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя 
У 1640 годзе ў Зембiне падкаморым ашмянскiм Адамам Саковічам і яго жонкай Марцыянай з Тышкевічаў заснаваны кляштар дамініканцаў, манахам перадалі драўляны Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, збудаваны ў 1609 годзе. Шчодрыя сужэнцы запісалі кляштару і фальварак Паляны з правам лову рыбы ў навакольных азёрах, варэння і продажу мёду, піва і іншага спіртнога. Манахі наладзілі працэс і пускалі бражныя «пэнязi» на ўтрыманне кляштарнай бібліятэкі са школай.

У 1790 годзе драўляны касцёл згарэў і праз 20 гадоў на яго месцы ўзвялі манументальны будынак з цэглы. Пры кляштары была школа і вялікая бібліятэка, знішчаная падчас вайны 1812 года. Па задушэнні паўстання 1830—1831 гадоў у 1833 годзе касцёл канфіскаваны ў скарб Расійскай імперыі, і адноўлены як касцёл у самым пачатку XX ст. Касцёл паспелі адрэстаўраваць, але ў 1932 годзе савецкая ўлада зачыніла яго зноў. З таго часу касцёл паступова руйнаваўся і да 2022 года ад яго заставаліся франтальная сцяна са скульптурай Дзевы Марыі пад крыжам, і горы цэглы паміж рэшткамі сцен усярэдзіне.

У ноч з 9 на 10 красавіка 2022 года частка бакавой сцяны і франтона касцёла абвалілася, узнікла пагроза далейшага разбурэння франтона. 25 лістапада 2022 года аварыйны франтон быў дэмантаваны.

## Святары 
* 1902—1905 — Казімір Ваньковіч;
* 1906 — Браніслаў Юльянавіч Стэфановіч;
* 1906—1907 — Антоній Лазарэвіч;
* 1907—1908 — Адольф Віктаравіч Лясатовіч;
* Юзаф Юзафавіч Гурко;
* 1908—1914 — Ян Вікенцевіч Крукоўскі;
* 1915—18? — Станіслаў Ёнін;
* 1922 — вакацыя;
* 1923—1933? — Адольф Валяр’янавіч Крывіцкі;
* 1928 — Юзаф Станіслававіч Лук’янін

## Галерэя 
### Гістарычныя здымкі 

Zembin, Kaścielnaja, Daminikanski. Зэмбін, Касьцельная, Дамініканскі (1900).jpg|Агульны выгляд, 
Zembin, Kaścielnaja, Daminikanski. Зэмбін, Касьцельная, Дамініканскі (1914).jpg|1914 г.
Zembin, Daminikanski. Зэмбін, Дамініканскі (1914).jpg|Інтэр’ер, 1914 г.
Zembin, Kaścielnaja, Plabanija. Зэмбін, Касьцельная, Плябанія (1914).jpg|Плябанія, 1914 г.

### Сучасныя здымкі 

Руины доминеканского костела 01.jpg|Агульны выгляд
Зембін. Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Мары. Апсіда.JPG|Апсіда
Фото путешествия по Беларуси 066.jpg|Інтэр’ер
Фото путешествия по Беларуси 106.jpg|Фрагмент

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зембін
Катэгорыя:Касцёлы Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:З’явіліся ў 1809 годзе
Катэгорыя:1809 год у Беларусі
Катэгорыя:Дамініканскія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Федэрыка Магерыні

**Федэрыка Магерыні** (; нар. 16 чэрвеня 1973, Рым, Італія) — італьянскі і еўрапейскі палітык.

Міністр замежных спраў Італіі (2014). Вярхоўны прадстаўнік Еўрапейскага саюза па замежных справах і палітыцы бяспекі (2014—2019).

Катэгорыя:Палітыкі Італіі
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі
Катэгорыя:Члены Палаты дэпутатаў Італіі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Італіі
Касцёл Святога Валянціна (Смалявічы)

**Касцёл Святога Валянціна** — мураваны каталіцкі храм у г. Смалявічы Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Першы касцёл існаваў у 1917 годзе і быў зачынены ў 1935 годзе.

Парафія існуе з 1996 года. з 2000 г. будуецца новы касцёльны комплекс. У касцёле нясуць служэнне Браты капуцыны.

## Спасылкі 
* Смалявічы — парафія Св. Валянціна — http://catholic.by/

## Гл. таксама 
* Барысаўскі дэканат

Катэгорыя:Храмы Смалявічаў
Катэгорыя:Касцёлы Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Чэхавэ (Раздольнэнскі раён)

**Чэхавэ** (, ) — вёска ў Раздольнэнскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Раздольнэнскага раёна
Карыяма

**Карыяма** — цэнтральны горад Японіі, размешчаны на ўсходзе вострава Хонсю, у прэфектуры Фукусіма.

Плошча горада — 757,06 км², насельніцтва — 328 698 чалавек (1 жніўня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 434,18 чал./км². Заснаваны 1 красавіка 1924 года, статус цэнтральнага атрымаў 1 красавіка 1997 года. Тэкстыльная, электрамашынабудаўнічая, алюмініевая і харчовая прамысловасць. Буйны транспартны вузел.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады прэфектуры Фукусіма
Катэгорыя:Цэнтральныя гарады Японіі
Тладыянта няпэўная

**Тладыя́нта няпэўная** (*Thladiantha dubia*) — кветкавая расліна роду  сямейства , якая расце на Далёкім Усходзе Расіі і ў Паўночна-Усходнім Кітаі, дзе абмежавана культывуецца ў дэкаратыўных мэтах. Яна таксама інтрадукавана ў краіны Еўропы, ЗША і Канаду.

## Біялагічнае апісанне 
Тладыянта няпэўная — шматгадовая травяністая ўчэпістая двухдомная ліяна з адтапырана-валасістымі сцебламі і з сэрцападобным цэльнакрайнім, з вонкавага боку лямцавым лісцем. Плады, якія памерам і формай нагадваюць дробныя агуркі (3 х 7—8 см), да канца верасня чырванеюць, становяцца мяккімі і вельмі салодкімі. У мякаці заключана 40—100 цёмных насенін з цвердай лупінай.

Жыццё тладыянты няпэўнай цесна звязаная з яе апыляльнікам — маленечкай дзікай пчалой віду . Гэта насякомае з вечара залазіць у раскрыты бутон мужчынскай кветкі. Пераначаваўшы ў цяпле, пчолка на наступную раніцу пералятае да жаночай кветкі і пакідае прынесены пылок на лычык. Гэтая пчолка ніколі не наведвае бахчавыя культуры і, наадварот, свойскія пчолы, а таксама чмялі і восы, якія апыляюць агуркі, дыні і гарбузы, не заўважаюць кветак тладыянты няпэўнай. Мабыць, гэта акалічнасць і прывяла да таго, што ў тладыянты няпэўнай над насенным размнажэннем пераважае вегетатыўнае.

На кожным нізка нахіленым над зямлёй участку надземнага парастка і на ўсіх падземных парастках фармуецца ланцужок клубняў памерам 2—8 см, неядомых. Так як з кожнага клубня наступнай вясной выцягваецца новы парастак і пад зямлёй зноў вырастаюць злучаныя ў выглядзе ланцужкі клубні, то расліна на працягу некалькіх гадоў займае даволі вялікую плошчу (да 10—12 квадратных метраў), утвараючы густую і хутка павялічвальную ў аб’ёме групу.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* Жизнь растений. В 6-ти т. Т. 5. Ч. 2. Цветковые растения / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — М.: Просвещение, 1981

## Спасылкі 
* 
* *Thladiantha dubia* 

Катэгорыя:Гарбузовыя
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1833 годзе
Торбачнік пранізаналісты

**Торбачнік пранізаналісты** (*Thlaspi perfoliatum*) — від аднагадовых травяністых раслін роду  сямейства .

## Экалогія і распаўсюджанне 
Сустракаецца ў Паўночнай Афрыцы, Еўропе, на Блізкім Усходзе і Сярэдняй Азіі. На тэрыторыі Расіі сустракаецца ў еўрапейскай частцы, Перадкаўказзі і Алтайскім краі.

Расце на камяністых схілах, скалах, у дарог, на лугах, сярод кустоў.

## Батанічнае апісанне 
Сцябло звычайна галінастае, голае, шыза-зяленае, вышынёй 5-35 см.

Лісце цэльнакрайняе або невыразна-зубчастае; прыкаранёвае чарашковае, зваротна-авальнае; сцяблае — даўгавата-авальнае, сцеблаабдымнае.

Пялёсткі даўгаватыя, даўжынёй 2,5—3 мм.

Стручкі зваротна-сэрцападобныя, даўжынёй 6-7 мм, шырынёй 4,5—6 мм, гнёзды 2-4-насенныя. Насенне карычневае, даўжынёй каля 1,25 мм, шырынёй да 1 мм.

## Класіфікацыя 
### Прадстаўнікі 
У рамках віду вылучаюць некалькі падвідаў:

* 
* 

### Таксанамічнае становішча 
Від **Торбачнік пранізаналісты** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Торбачнік
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Такасакі

**Такасакі** — цэнтральны горад Японіі, размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы прэфектуры Гуму, у рэгіёне Канто. Плошча горада — 459,41 км², насельніцтва — 375 022 чалавекі (1 ліпеня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 816,31 чал./км².

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Такэсі Аокі — японскі футбаліст
* Ясуа Фукуда — 91-ы прэм’ер-міністр Японіі

Катэгорыя:Гарады прэфектуры Гуму
Катэгорыя:Цэнтральныя гарады Японіі
Кавагоэ

**Кавагоэ** — цэнтральны горад Японіі, размешчаны на востраве Хонсю, у прэфектуры Сайтама. Плошча горада — 109,16 км², насельніцтва — 349 537 чалавек (1 жніўня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 3202,06 чал./км². Пасёлак Кавагоэ быў створаны 1 красавіка 1889 года. Статус горада з 1922 года, статус цэнтральнага горада з 1 красавіка 2003 года.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Кітагава Утамара (1753—1806) — японскі мастак.

## Гарады-пабрацімы 
## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады прэфектуры Сайтама
Катэгорыя:Цэнтральныя гарады Японіі
Аварыя — дачка мянта

**«Аварыя — дачка мянта»** () — вострасюжэтная моладзевая драма рэжысёра Міхаіла Туманішвілі. Фільм зняты па сцэнары Юрыя Караткова на кінастудыі «Масфільм» у 1989 годзе.

## Сюжэт 
Аварыя (Валерыя) — школьніца, тады як яе бацька, Аляксей Нікалаеў — старшы лейтэнант міліцыі, які з аднаго боку вымушаны па абавязку службы адлоўліваць такіх як яна, «нефармалаў», а з другога-выцягваць сваю дачку з аддзела міліцыі, куды яна была дастаўлена за парушэнне грамадскага парадку разам з іншымі прадстаўнікамі моладзевай субкультуры. Канфлікт бацькі і дачкі наканаваны зменай эпох, калі нават школьныя настаўнікі не могуць адказаць вучням, чаму яны яшчэ ўчора казалі адно, а цяпер — іншае. Хвацкая жыццё, у якой знаходзіцца месца і сыходам з хаты, і парэзаным венам, даводзіць Аварыю да групавога згвалтавання бандай мажораў. Няшчасце прымірае бацькі і дачка. Цяпер міліцыянер Нікалаеў помсціць гвалтаўнікам, грэбуючы законам, на варце якога ён заўсёды стаяў. Мажоры гінуць у аўтамабільнай аварыі, Мікалаева тут жа арыштоўваюць калегі. Валерыя просіць прабачэння ў свайго бацькі.

## У ролях 
*  — *Валерыя Нікалаева, «Аварыя»*
* Уладзімір Ільін — *Аляксей Нікалаеў, бацька Валерыі*
* Анастасія Вазнясенская — *Вера Іванаўна Нікалаева, мама Валерыі*
*  — *Іван, дзед Валерыі*
*  — *Андрэй Алегавіч*
* Алег Цароў — *«Дзелавы», хлопец з белай «пяцёркі»*
*  — ''«Лысы», хлопец з белай «пяцёркі»
* Сяргей Вараб'ёў — *Боб, кіроўца белай «пяцёркі»*
* Юрый Шуміла — *Алік, хлопец з белай «пяцёркі»*
* Любоў Сакалова — *Юлія Мікалаеўна, настаўніца гісторыі*
*  — *Мікалай, сяржант міліцыі*
* Аліса Прызнакова — *аднакласніца Валерыі*
*  — *сутэнёр*
* Ігар Букатка — *аднакласнік Валерыі*
* Вера Бурлакова — *пасажырка аўтобуса*
* Марыя Вінаградава — *кантралёр*
* Фёдар Гаўрылаў — *сын рабочага-металіста*
* Ян Пузырэўскі — *прынцыповы аднакласнік*
* Вольга Фядорына — *лекар хуткай дапамогі*
* Ладлена Фецісава — *сяброўка «дзелавога»*
* Барыс Юрчанка— *рабочы-металіст*
* Аляксандр Залдастанаў — *байкер*

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Фільмы студыі «Масфільм»
Катэгорыя:Фільмы-драмы
Катэгорыя:Фільмы 1989 года
Катэгорыя:Фільмы СССР 1989 года
Касцёл Узвышэння Святога Крыжа (Чэрвень)

**Касцёл Узвышэння Святога Крыжа** — мураваны каталіцкі храм у г. Чэрвень Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Парафія ўпершыню згадваецца ў 1669 г. Першы касцёл быў збудаваны ў 1800 годзе і знішчаны ў 1930-я гады.

Парафія адрадзілася ў 1995 годзе і дзякуючы ахвярным намаганням сям’і Радзішэвічаў было разпачата будаўніцтва касцёла.

У касцёле дзейнічае галоўная зала, вымуравана вежа і ўсталяваны крыж. У нядзельнай школе займаюцца дзеці: для ўрокаў адведзены асобны пакой.

Ihumien. Ігумен (2007).jpg|Касцёл у 2007
Červień 20190716 163504.jpg
Чэрвень. Плошча Свабоды.jpg
Чэрвень. Касцёл на плошчы Свабоды (03).jpg
Чэрвень. Крыжаўзвіжанскі касцёл.jpg

## Спасылкі 
* Чэрвень (да 1923 г. Ігумен) — парафія Узвышэння Святога Крыжа — http://catholic.by/

## Гл. таксама 
* Барысаўскі дэканат

Катэгорыя:Чэрвень (горад)
Катэгорыя:Касцёлы Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Чабор Леві

**Чабор Леві** (*Thymus odoratissimus*)&nbsp;— від раслін сямейства , які расце ў Еўропе.

## Апісанне 
Гэтыя паўзучыя (укараняюцца ў вузлах) шматгадовыя расліны дасягаюць вышыні 10-20&nbsp;см. Карані з’яўляюцца другаснымі ад карэнішча. Кеткі сустракаюцца толькі на бакавых галінках, якія тырчаць на парастках. Парасткі з чатырохвугольным папярочным перасекам, паверхня пакрыта доўгімі валасінкамі 0.8-1.0&nbsp;мм. Сядзячае лісце ўздоўж сцябла размешчана процілегла. Форма можа быць строга эліптычнай або ланцэтна-лапаткавай. Суадносіны паміж шырынёй / даўжынёй вагаецца ад 1:3 да 1:3.5. Лісце ўздоўж сцябла больш-менш аднолькавае; паверхня раснічастая са слабымі жылкамі. Суквецці сферычна-яйкападобнай формы ўтвараюцца кветкамі, сабранымі ў кольцы. Прыкветкі суквецця падобныя на лісце. Даўжыня кветак: 4-6&nbsp;мм. Чашачкі і вяночак 5-лісточкавыя. Колер вяночка ад ружовага да фіялетавага. Тычынак чатыры. Цвіце ў маі&nbsp;— жніўні. Плод&nbsp;— схізакарпій, складаецца з 4 сухіх часціц.

## Распаўсюджанне 
Еўропа: Аўстрыя з Ліхтэнштэйнам, Балгарыя, Чэхія, Славакія, Францыя, Швейцарыя, Венгрыя, былая Югаславія, Польшча, Румынія, Украіна.

## Галерэя 

Thymus odoratissimus (7036435049).jpg|
Thymus odoratissimus sl6.jpg|

Катэгорыя:Флора Еўропы
Леві
Чабрэц

**Чабрэц**

* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Наталля Віктараўна Якубіцкая

**Наталля Віктараўна Якубіцкая** (нар. 22 верасня 1971, Смалявічы, Мінская вобласць, Беларуская ССР, СССР) — беларускі палітычны і дзяржаўны дзеяч, старшыня Мінскага абласнога Савета дэпутатаў з 2018 года, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

## Біяграфія 
Нарадзілася 22 верасня 1971 года ў горадзе Смалявічы Мінскай вобласці.

У 2007 годзе скончыла Мінскі інстытут кіравання па спецыяльнасці «Фінансы і крэдыт», у 2014 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне нацыянальнай эканомікай».

27 лютага 2018 года абрана старшынёй Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання.

15 сакавіка 2021 года ўвайшла ў склад Канстытуцыйнай камісіі, якая ў мэтах ажыццяўлення рэзалюцыі шостага Усебеларускага народнага сходу распрацоўвае прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвае іх усенароднае абмеркаванне. Дэлегатка VI і VII Усебеларускіх народных сходаў.

Выбрана ў 2024 годзе членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі 8-га склікання ад Мінскай вобласці (вылучана ад Мядзельскага, Лагойскага і Вілейскага раёнаў). З’яўляецца намесніцай старшыні Пастаяннай камісіі па рэгіянальнай палітыцы і мясцовым самакіраванні.

## Узнагароды 
Узнагароджана ганаровымі граматамі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Міжпарламенцкай асамблеі дзяржаў — удзельніц СНД, Мінскага аблвыканкама, медалём «За бездакорную службу» III ступені, юбілейным медалём «МПА СНД. 30 год».

Мае падзякі Міністра эканомікі, старшыні Смалявіцкага райвыканкама.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старшыня Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 
* Профіль Наталлі Якубіцкай на сайце Савета Рэспублікі

Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання
Катэгорыя:Старшыні мясцовых саветаў Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Смалявіцкага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 28-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Члены Канстытуцыйнай камісіі Беларусі (2021)
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Хірацука

**Хірацука** — асаблівы горад на паўднёвым усходзе Японіі, у прэфектуры Канагава. Плошча горада — 67,83 км², насельніцтва — 257 291 чалавек (1 жніўня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 3793,17 чал./км².

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады прэфектуры Канагава
Катэгорыя:Адмысловыя гарады Японіі
Касцёл Божай Міласэрнасці (Асіповічы)

**Касцёл Божай Міласэрнасці** — каталіцкі храм у горадзе Асіповічах Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
Парафія, заснаваная ў ХХ стагоддзі, у савецкі час была ліквідавана. Існаваў касцёл, спраўляць набажэнствы прыязджалі ксяндзы з Бабруйска, Слуцка і іншых мясцін Беларусі. Апошнім быў ксёндз Малыніч.

Парафія была адроджана толькі ў 90-х гадах XX стагоддзя. Спачатку была пабудавана капліца, а ў 1999 годзе распачалося будаўніцтва новага касцёла. Вялікі ўклад у будаўніцтва касцёла ўнеслі айцы францысканцы.

Касцёл быў адкрыты на Каляды ў 2005 годзе.

## Спасылкі 
* Асіповічы — парафія Божай Міласэрнасці — http://catholic.by/

## Гл. таксама 
* Бабруйскі дэканат

Катэгорыя:Касцёлы Асіповіцкага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:2005 год у Беларусі
Катэгорыя:Касцёлы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:Храмы Асіповічаў