Электра

**Эле́ктра** ( — бурштын) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі дачка Агамемнана і Клітэмнестры, упадабаная гераіня грэчаскіх трагедый. Эпас Гамера не ведае Электры; яе ўпершыню ўвялі ў свае творы лірычныя паэты, якія адпісвалі вобраз Электры трагікам. Разам з Антыгонай яна складае адно з упрыгажэнняў грэчаскай драмы.

, *Электра на магіле Агамемнана*, 1869]]
Дзеючай асобай Электра выведзена ў трагедыі Эсхіла «Хаэфоры», у Сафокла ў трагедыі «Электра», у Еўрыпіда ў трагедыях «Электра» і «Арэст», у Сенекі ў трагедыі «Агамемнан».

## Паводле Сафокла 
Паводле найбольш распаўсюджанага падання (Сафокл), калі Эгісф забіў Агамемнана, Клітэмнестра жадала загубіць і малалетняга Арэста, брата Электры, але Электра выратавала яго і перадала старому дзядзьку, які адвёў хлопчыка да цара Крысы (у Факідзе), Строфія; там Арэст і быў выгадаваны, разам з сынам Строфія, Піладам. Электра засталася ў бацькоўскім доме, дзе ёй прыйшлося весці вельмі цяжкае жыццё: не быўшы ў стане забыцца пра забітага бацьку, яна пралівала ўвесь час слёзы і атручвала спакой злачыннай пары. Клітэмнестра не магла прабачыць Электры таго, што апошняя выратавала Арэста, які пасля мог з’явіцца мсціўцам за Агамемнана. На 8-ы год пасля забіцця Агамемнана ў Мікены вярнуўся Арэст, каб па загадзе дэльфійскага бога Апалона адпомсціць за забітага бацьку. Электра, якая мела цвёрды і моцны характар, заахвоціла нерашучага Арэста прывесці ў выкананне загад бога, і ён, у замяшанні, забіў спачатку Клітэмнестру, а затым і Эгісфа.

## Паводле Еўрыпіда 
У дзяцінстве яна была заручана з Кастарам. Па Еўрыпіду, Эгісф пасля забіцця Агамемнана выдаў Электру за простага селяніна, каб яе дзеці не маглі мець прэтэнзій на прастол Агамемнана, як народжаныя не ад царскай крыві; але муж Электры пакінуў яе дзяўчынай. Праз восем гадоў у халупу Электры прыйшоў Арэст, які вярнуўся з Факіды, і, абмеркаваўшы з сястрой план месці, забіў спярша Эгісфа падчас ахвярапрынашэння, а затым, пасля доўгіх ваганняў, і сваю маці Клітэмнестру ў халупе Электры, куды яе прывяла зманам Электра.

## Далейшае жыццё 
Электра стала жонкай Пілада. Гісторык Геланік паведамляе, што яна нарадзіла Піладу сыноў Медонта і Строфія. Яе магіла ў Мікенах.

У гонар Электры названы астэроід (130) Электра, адкрыты ў 1873 годзе.

## Сюжэт у мастацтве 
, Гермес і Электра. Пеліка працы вазапісца Хаэфоры]]
, 1784, Нямецкі гістарычны музей]]

* *Арэстэя* (458 да н.э.), трылогія Эсхіла
* *Электра* (раней за 409 да н.э.), трагедыя Сафокла
* *Электра* (пасля 413 да н.э.), трагедыя Еўрыпіда
* *Электра* (1558), драма 
* *Арэст у Аргасе* (1685), опера 
* *Электра* (1708), трагедыя 
* *Электра* (1782), опера Андрэ Грэтры
* *Электра* (1787), опера 
* *Электра* (1901), драма Беніта Перэс-Гальдоса
* *Электра* (1904), драма Гуга фон Гофмансталя
* *Электра* (1909), опера Рыхарда Штрауса, па лібрэта Гофмансталя
* *Жалоба — доля Электры* (1931, фільм 1947), трылогія Юджына О’Ніла
* *Электра* (1937), драма Жана Жыраду
* *Мухі* (1943), драма Жана-Поля Сартра
* *Электра* (1944), трагедыя Герхарта Гаўптмана
* *Электра, ці Маскі скінуты*, драма Маргерыт Юрсенар
* *Электра* (1962), фільм Міхаліса Какаяніса (у загалоўнай ролі )
* *Электра* (1962), опера 
* *Жалоба — доля Электры* (1967), опера  па драме О’Ніла
* *Каханне маё, Электра* (1974), фільм Міклаша Янча (у загалоўнай ролі Мары Тэрэчык)
* *Электра* (апубл. 1995), драма Даніла Кіша
* *Электрычнасць* (2005), п’еса амерыканскага драматурга , якая мадэрнізуе сюжэт
* *Зганьбаваная Электра* (2005), п’еса чылійскага драматурга 

## Гл. таксама 
* Комплекс Электры

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы Аргаліды