Іларыён Сямёнавіч Свянціцкі

**Іларыё́н Сямё́навіч Свянц́іцкі** (; , , Галіцыя, Аўстра-Венгрыя, цяпер Львоўская вобласць, Украіна — , , УССР, СССР) — украінскі вучоны, этнограф, доктар філілагічных навук з 1902. Стваральнік і першы дырэктар Нацыянальнага музея ў Львове.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і дырэктара школы Свянціцкага С. Ф. (1842—1926). Па заканчэнні гімназіі паступіў на фізіка-матэматычны факультэт Львоўскага ўніверсітэта імя Яна Казіміра. У 1899 працягвае адукацыю як вольны слухач гісторыка-філалагічнага факультэта Пецярбургскага ўніверсітэта і Археалагічнага інстытута. Настаўнікамі яго былі А. Шахматаў, А. Сабалеўскі, Ф. Корш, У. Ламанскі і іншыя.

Лінгвістычныя веды паглыбляе ў Вене пад кіраўніцтвам В. Ягіча, абараняе доктарскую дысертацыю пра творчасць Максіма Грэка.

З 1913 — прыват-дацэнт кафедры славянскай філалогіі Львоўскага ўніверсітэта. Спраўжны член НТШ з 1914 года.

Быў удзельнікам гурту галіцкіх сацыялістаў. Арганізатар і выкладчык львоўскага таемнага ўніверсітэта 1921—1925. За тую дзейнасць ён быў звольнены з універсітэту Яна Казіміра, але пазней адноўлены там жа на пасадзе прыват-дацэнта.

У 1944—1950 кіраваў кафедрай славянскай філалогіі Львоўскага ўніверсітэта.

З 1944 — загадчык львоўскага аддзела інстытута грамадскіх навук АН УССР.

Цягам 47 гадоў ад 1905 да 1952 Свянціцкі быў першым і нязменным кіраўніком Нацыянальнага музея ў Львове (з 1939 г. — Дзяржаўны музей украінскага мастацтва).

Навуковая дзейнасць Свянціцкага аглядала праблемы мастацтва, мовазнаўства, славістыкі і літаратуразнаўства. Свянціцкі — аўтар шматлікіх прац навуковых, прысвечаных фальклору і этнаграфіі ўкраінцаў. Як літаратуразнавец, вядомы даследваннем творчасці Івана Франко, Уладзіміра Вінічэнкі.

За палову стагоддзя Свянціцкі сабраў вялікую калекцыю — блізка 5000 абразоў, некалькі тысяч узораў дэкаратыўнай апрацоўкі дрэва, дзесяцітысячны збор старадрукаваных і рукапісных кніг, 15000 выяў, зборы нумізматычныя і сфрагістычныя.

Даследаваў усходніх славян, балгараў, сербаў, палякаў. Вывучаў помнікі ўкраінскай пісьменнасці, дыялекты ўкраінскай мовы.

Памёр у Львове, пахаваны на Лычакіўскіх могілках.

## Свянціцкі і Беларусь 
Першая буйная беларусазнаўчая праца вучонага — «Адраджэнне беларускага пісьменства» (1906, Львоў) — была забаронена праз наяўнасць у ёй вершаў Купалы «Што ты спіш?..» і «Там». У 1926 Свянціцкі быў запрошаны да ўдзелу ў Акадэмічнай канферэнцыі па рэформе беларускага правапісу, аднак навуковец яе не наведаў  — там было прачытана толькі яго прывітальнае слова.

## Бібліяграфія 
* Обзор сношений Карпатской Руси с Россией в первую половину XIX&nbsp;в.&nbsp;— 1906
* Бучацьке Євангеліє XIII&nbsp;ст. (1911)
* Основи науки про мову українську (1918),
* Скит Манявський і Богородчанський іконостас (у співавторстві із М. Драганом та В. Пещанським). (1926)
* Мова Галицько-Волинського літопису (1949),
* Опис рукописів народного дому з колекції А. Петрушевича (т.1-3, 1906—1911)
* Початки книгопечатання на землях України (1924)
* Смоленська грамота 1229&nbsp;р. у світлі дослідів чергування напівголосних і голосних у слов'янських мовах XIX—XX ст. // Питання слов'янського мовознавства. Кн.3.&nbsp;— Львів, 1955.&nbsp;— С. 114—122;
* Західноукраїнські грамоти XIV—XV&nbsp;ст. // Питання українського мовознавства. Кн. 2.&nbsp;— С. 3—27 та ін.
* Музеї і музейництво. Нариси і замітки.&nbsp;— Львів, 1920.

Паўнейшы пералік прац — у часопісе «Питання слов'янського мовознавства», кн. 5 (1958).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* НЕСТЕРТІ СЛІДИ. ІЛАРІОН СВЄНЦІЦЬКИЙ — МУЗЕЙНИЙ ДІЯЧ, Львів — 2008*
* Некрополь*

Катэгорыя:Выпускнікі Львоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Львоўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дактары філалагічных навук
Катэгорыя:Гісторыкі Украіны
Катэгорыя:Мовазнаўцы Украіны
Катэгорыя:Этнографы Украіны
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Украіны
Катэгорыя:Перакладчыкі на ўкраінскую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Навуковае таварыства імя Тараса Шаўчэнкі