open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1083

## Падзеі 
* 25 мая: Кароль Альфонса VI Храбры захапіў Таледа, які раней належыў маўрам, і перанёс туды сваю сталіцу.
* 20 жніўня: Грыгорый VII кананізаваў першага венгерскага караля Іштвана I

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 2 лістапада: Мацільда Фландрская, каралева Англіі
1075

## Падзеі 
* Папа Грыгорый VII выдае дакумент Dictatus papae, у якім Папа прэтэндуе на вярхоўную заканадаўчую і судовую ўладу ў хрысціянскім свеце.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1067

## Падзеі 
* 3 сакавіка: Першае ўзгадванне Мінска і Оршы ў летапісах у сувязі з бітвай на Нямізе.
* 10 чэрвеня: Яраславічы захапілі ў палон полацкага князя Усяслава Брачыславіча і двух яго сыноў падчас сустрэчы на Ршы.
* 1 верасня: Бадуэн VI Фландрскі становіцца графам Фландрыі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 25 студзеня: Ін-цзун (дынастыя Сун), імператар
* 3 лютага: Расціслаў Уладзіміравіч, князь тмутараканскі (1064—1067).
* 1 верасня: Бадуэн V Фландрскі, граф Фландрыі (з 1035).
* Цай Сян — кітайскі каліграф, навуковец і паэт (нар. у 1012 годзе).
1074

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
* 12 лютага: Конрад II, кароль Італіі
* Эдгар, кароль Шатландыі
## Памерлі 
*
1077

## Падзеі 
* 25 красавіка: каралём Венгрыі становіцца Ласла I Святы
* Сын Вільгельма Заваёўніка, Роберт III Куртгёз, паўстаў супраць свайго бацькі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1084

## Падзеі 
* Генрых IV пасля  нядоўгай аблогі заняў Рым.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1085

## Падзеі 
* 25 мая: Кароль Альфонса VI Храбры захапіў Таледа, які раней належаў маўрам, і перанёс туды сваю сталіцу.
* 8 кастрычніка: У Венецыі асвечаны Сабор Святога Марка.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 25 мая: Грыгорый VII (Папа Рымскі)
* 17 ліпеня: Роберт Гвіскар — адзін з правадыроў нарманаў (нар. каля 1015)
1081

## Падзеі 
* 4 красавіка: Аляксей I Камнін каранаваны як імператар Візантыі.

## Нарадзіліся 
* 1 снежня: Людовік VI Тоўсты, кароль Францыі (пам. 1.8.1137)

## Памерлі 
* 2 красавіка: Баляслаў II Смелы, князь Польшчы з 1058 года, кароль Польшчы з 1076 года (нар. у 1042)
* 10 снежня: Нікіфар III Ватаніят, візантыйскі імператар (нар. каля 1002)
1088

## Падзеі 
* Заснаваны Балонскі ўніверсітэт
* На востраве Патмас заснаваны манастыр Іаана Багаслова
* Баэмунд I Тарэнцкі заснаваў Княства Таранта

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 6 студзеня: Берэнгар Турскі, французскі філосаф-схаласт, тэолаг (нар. каля 999)
1091

## Падзеі 
* Першая дакументальная згадка пра гарады Бад-Лібенцэль і Шчэцін.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1090

## Падзеі 
* Рэканкіста: Хрысціянскія войскі захапілі Сантарэн, Сінтру і Лісабон.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
1092

## Падзеі 
* Бржэціслаў II Малодшы стаў князем Чэхіі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 6 верасня: Конрад I Брненскі, князь Брненскі, князь чэшскі (нар. каля 1036)
1087

## Падзеі 
* 30 мая: Генрых IV каранаваў свайго 13-гадовага сына Конрада як караля Германіі.
* 9 верасня: Вільгельм II стаў каралём Англіі.

## Нарадзіліся 
* 13 верасня — Іаан II Камнін, візантыйскі імператар (памёр у 1143 годзе)

## Памерлі 
* 16 верасня: Віктар III, Папа Рымскі (нар. 1027)
1086

**1086** — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 1086 год нашай эры, 86 год 2 тысячагоддзя, 86 год XI стагоддзя, 6 год 9-га дзесяцігоддзя XI стагоддзя, 7 год 1080-х гадоў.

## Падзеі 
* 24 мая: Віктар III стаў Папам Рымскім
* Заснаваны горад Хадэрсфілд
* Першае згадванне пра гарады Прэстан, Брэдфард, Барнслі

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 10 ліпеня: Кнуд IV Святы, кароль Даніі (нар. 1043?)
* Ван Аньшы, кітайскі паэт, філосаф
1094

## Падзеі 
* 15 чэрвеня: Іспанскі палкаводзец Сід Кампеадор захапіў Валенсію.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Хокан I Магнусан, кароль Нарвегіі (нар. у 1068)
1089

## Падзеі 
* 14 жніўня: Імператар Генрых IV ажаніўся ў другі раз з Еўпраксіяй Усеваладаўнай, дачкой Усевалада Яраславіча.
* адбылася моцнае землетрасенне ў Брытаніі.
* Пальміра была разбурана землетрасеннем.
* Візантыйская імперыя заваявала Крыт.

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* Цібо I Шампанскі
* Ланфранк
1099

## Падзеі 
* 22 ліпеня: Готфрыд Бульёнскі стаў першым кіраўніком Іерусалімскага Каралеўства. Пры гэтым ён прыняў тытул «Абаронцы Труны Божай».

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* Дональд III, кароль Шатландыі
1098

## Падзеі 
*2 чэрвеня: Крыжакі ўзялі Антыёхію
*У Эдэсе ўтварылася першая дзяржава крыжакоў

## Нарадзіліся 
* 16 верасня — Хільдэгарда Бінгенская

## Памерлі 
*10 сакавіка: Гіта Уэсекская, дачка Гаральда II Годвінсана, жонка Уладзіміра Манамаха
1093

## Падзеі 
* 13 лістапада: Дональд III стаў каралём Шатландыі
* Пачалося будаўніцтва Заграбскага сабора

## Нарадзіліся 
*Конрад III Гогенштаўфен — нямецкі кароль, удзельнік другога крыжовага пахода

## Памерлі 
*
1095

## Падзеі 
*

* З 18 лістапада па 28 лістапада: Адбыўся Клермонскі Сабор, на якім Папа Урбан II адлучыў французскага караля Філіпа I за паўторны шлюб.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 29 ліпеня: Ласла I Святы, кароль Венгрыі
1100

**1100** — высакосны год, пачаўся ў нядзелю. 1100 год нашай эры, 100 год 2-га тысячагоддзя, 100 год XI стагоддзя, 10 год 10-га дзесяцігоддзя XI стагоддзя, 1 год 1100-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* 3 жніўня: Генрых I Баклерк стаў каралём Англіі. Каранацыя адбылася 5 жніўня.

## Нарадзіліся 
* 23 лютага: Цынь-цзун (дынастыя Сун), 9-ы кітайскі імператар імперыі Паўночная Сун
* 19 мая: Юдзіф Баварская (герцагіня Швабіі)
* Альбрэхт Мядзведзь

## Памерлі 
* 18 ліпеня: Готфрыд Бульёнскі, адзін з кіраўнікоў першага крыжовага пахода
* 2 жніўня: Вільгельм II, кароль Англіі
1096

## Падзеі 
* Пачатак першага крыжовага паходу.

## Нарадзіліся 
* Ігар Ольгавіч
* Кнуд Лавард
* Стэфан (кароль Англіі)

## Памерлі 
*
1097

## Падзеі 
* Першы пісьмовы ўспамін пра Пінск.
* Адбыўся Любецкі з'езд
* Заснавана Ноўгарад-Северскае княства
* Эдгар стаў каралём Шатландыі

## Нарадзіліся 
* Ізяслаў Мсціславіч — старажытнарускі князь (пам. 18.11.1154)
## Памерлі 
*
Сузор’е

**Сузор’і** — участкі зорнага неба, на якія яно ўмоўна падзелена дзеля зручнасці арыентавання на нябеснай сферы. Такі падзел вядомы са старажытнасці, але тады сузор’ямі называлі толькі характэрныя фігуры, утвораныя яркімі зоркамі.

У новыя часы на сузор’і-ўчасткі была падзелена ўся плошча зорнага неба, і, такім чынам, да сузор’я адносяцца як яркія, так і слабыя, нябачныя вокам зоркі. Межы паміж сузор’ямі праводзяцца па нябесных мерыдыянах і паралелях.

Цяперашні падзел на 88 сузор’яў быў зацверджаны Міжнародным астранамічным саюзам у 1922 годзе, папраўлены ў 1930 годзе. Межы сузор'яў гэтай класіфікацыі былі праведзены паводле сеткі каардынат эпохі 1875, таму, у выніку вандравання полюсу свету, яны цяпер не паралельныя з актуальнай сеткай каардынат.

Пераважная частка назваў сузор’яў паходзіць са старажытнагрэчаскай і еўрапейскай сярэдневяковай культурных традыцый, таксама, асабліва ў паўднёвай частцы неба, ёсць назвы часу Асветніцтва. У іншых вялікіх культур, напрыклад, у кітайскай, індыйскай, існавалі свае ўласныя падзелы зорнага неба на сузор’і.

У Беларусі таксама існавалі ўласныя назвы для найбольш характэрных сузор’яў, напрыклад, Вялікі Воз і Малы Воз, Касцы.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Stellarium — Астранамічная праграма
* Рухомая карта зорнага неба


Катэгорыя:Назіральная астраномія
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты
Катэгорыя:Спісы астранамічных аб’ектаў
603

**603** — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 603 год нашай эры, 603 год 1 тысячагоддзя, 3 год VII стагоддзя, 3 год 1-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 4 год 600-х гадоў.

## Падзеі 
* Бітва пад Дегсастанам
*Вітэрых становіцца каралём вестготаў

## Нарадзіліся 
* Пакаль, кіраўнік Баакульскага царства мая

## Памерлі 
* Ліува II, кароль вестготаў
604

## Падзеі 
* 

* 26 мая: Лаўрэнцій становіцца архібіскупам Кентэрберыйскім

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 26 мая: Аўгусцін Кентэрберыйскі, бенедыкцінскі манах, першы архібіскуп Кентэрберыйскі
* 4 лістапада: Іш-Ёль-Ікналь, кіраўніца Паленке
605

**605** — невысакосны год, пачаўся ў пятніцу. 605 год нашай эры, 605 год 1 тысячагоддзя, 5 год VII стагоддзя, 5 год 1-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 6 год 600-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Лангабарды разбурылі Крэмону і працягваюць захоп візантыйскіх зямель.

## Нарадзіліся 
* Гун-дзі (дынастыя Суй), 3-і і апошні імператар дынастыі Суй
* каля 605 — Кубрат

## Памерлі 
* каля 605: Аляксандр Тралійскі, грэчаскі ўрач
606

**606** — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 606 год нашай эры, 606 год 1 тысячагоддзя, 6 год VII стагоддзя, 6 год 1-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 7 год 600-х гадоў.

## Падзеі 
*

## Нарадзіліся 
*
* Фаціма, дачка Мухамеда (пам. 632)

## Памерлі 
* 22 лютага: Сабініян (Папа Рымскі)
* Сэнцань, трэці патрыярх чань-будызму
607

## Падзеі 
*
* 19 лютага: Баніфацый III стаў Папам Рымскім, але прабыў ім толькі 9 месяцаў і памёр 12 лістапада

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 12 лістапада: Баніфацый III, Папа Рымскі
608

**608** — высакосны год, пачаўся ў панядзелак. 608 год нашай эры, 608 год 1 тысячагоддзя, 8 год VII стагоддзя, 8 год 1-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 9 год 600-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* 15 верасня: Баніфацый IV стаў Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Айдан, кароль гэльскага каралеўства Дал Рыяда
609

## Падзеі 
* 

* Рымскі Пантэон быў пераўтвораны ў хрысціянскую царкву

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Зухар - арабскі паэт
610

**610** — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 610 год нашай эры, 610 год 1 тысячагоддзя, 10 год VII стагоддзя, 10 год 1-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 1 год 610-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* 5 кастрычніка: Іраклій I становіцца візантыйскім імператарам

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Вітэрых, кароль вестготаў
* Тасілон I, герцаг Баварыі
* Фока, візантыйскі імператар
611

## Падзеі 
* Рымска-персідскія войны: сасаніды разрабавалі Антыёхію.
*Сасанідскае войска на чале з  уварвалася ў Малую Азію

## Нарадзіліся 
* Леў II, Папа Рымскі

## Памерлі 
* Келвульф, кароль Уэсекса
612

## Падзеі 
* 

* Ірландскі манах Гал пабудаваў малельню, вакол якой потым утварыліся абацтва Святога Гала і горад Санкт-Гален

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* пасля ліпеня: Тэадэберт II, кароль франкаў
* Гундэмар, кароль вестготаў
613

## Падзеі 
* 

* Мухамед пачынае прапаведваць сваё вучэнне

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Брунгільда (каралева франкаў)
* Сігіберт II (кароль франкаў)
* Тэадорых II (кароль Бургундыі)
614

## Падзеі 
* Бітва пад Адрыятам
*Сасаніды захапілі Іерусалім

## Нарадзіліся 
* Фудзівара-но Каматары, японскі палітычны дзеяч перыяду Асука

## Памерлі 
*
616

## Падзеі 
* 

* Вестготы захапілі Сеўту, якая раней належала Візантыі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 24 лютага: Этэльберт I, кароль Кента
615

**615** — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 615 год нашай эры, 615 год 1 тысячагоддзя, 15 год VII стагоддзя, 5 год 2-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 6 год 610-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Крэмона адбудавана пасля разбурэння лангабардамі.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Баніфацый IV (Папа Рымскі)
* Калумбан, ірландскі манах
617

**617** — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 617 год нашай эры, 617 год 1 тысячагоддзя, 17 год VII стагоддзя, 7 год 2-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 8 год 610-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* У Каралеўстве Кент адбылося паганскае паўстанне пад кіраўніцтвам караля Эдбальда. Біскуп Рочэстэра Юст вымушаны ўцякаць да франкаў.

## Нарадзіліся 
* Вонхё, пісьменнік і каментатар ў карэйскай будысцкай традыцыі

## Памерлі 
*
619

## Падзеі 
* Булгарскі хан Кубрат быў хрышчаны ў Канстанцінопалі.

## Нарадзіліся 
*
## Памерлі 
* 2 лютага: Лаўрэнцій Кентэрберыйскі, другі архібіскуп Кентэрберыйскі
618

## Падзеі 
* 18 чэрвеня: Гаацзу абвясціў сябе кітайскім імператарам і заснаваў дынастыю Тан

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 3 чэрвеня: Кевін Гвендалахскі, ірландскі святы
* 8 лістапада: Адэадат I, Папа Рымскі
* Ян-дзі (дынастыя Суй), кітайскі імператар
620

**620** — высакосны год, пачаўся ў аўторак. 620 год нашай эры, 620 год 1 тысячагоддзя, 20 год VII стагоддзя, 10 год 2-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 1 год 620-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Славяне атакавалі Фесалонікі

## Нарадзіліся 
* каля 620: Сед Мерсійскі, святы біскуп з Натумбрыі

## Памерлі 
* Абан (святы)
621

## Падзеі 
* 

* стаў каралём вестготаў

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Рэкарэд II, кароль вестготаў
* Сісебут, кароль вестготаў
622

## Падзеі 
* 

* 9 верасня: Магамет са сваімі прыхільнікамі пакідае Мекку

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 8 красавіка: Сётоку Тайсі, прынц-рэгент Японіі
624

## Падзеі 
* Мусульмане здабылі першую значную перамогу ў Бітве пры Бадры.

## Нарадзіліся 
* Хасан ібн Алі, другі імам шыітаў, унук прарока Мухамеда
## Памерлі 
* 24 красавіка: Меліт, біскуп, першы біскут Лондана
* Абу Джахль, адзін з заўзятых праціўнікаў прарока Мухамеда, курайшыт
625

## Падзеі 
*
* 27 кастрычніка: Ганорый I становіцца Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 25 кастрычніка: Баніфацый V (Папа Рымскі)
627

## Падзеі 
* Паўстанне карлукаў супраць Цюркскага каганата
*Падчас абароны Медыны прыхільнікамі Магамета адбылася .

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
626

## Падзеі 
* 

* з 29 ліпеня па 7 жніўня: Аблога Канстанцінопаля славянамі, аварамі і персамі

## Нарадзіліся 
* Іраклій II, візантыйскі імператар
* Імператар Тэндзі, 38-ы японскі імператар
## Памерлі 
* Адэлоальд, кароль лангабардаў
629

## Падзеі 
* 21 сакавіка: Іраклій I пачынае афіцыйна ўжываць тытул Басілеўс замест Аўгуста.
* Пачатак валадарства Дагаберта I, караля франкаў.
* Сын тыкальскага цара Кініч-Муван-Холя II Балах-Чан-Кавіль пасланы заснаваць новы горад у Дос-Піласе, як аванпост для пашырэння моцы Тыкаля.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 18 кастрычніка: Хлотар II, кароль франкаў
628

**628** — высакосны год, пачаўся ў пятніцу. 628 год нашай эры, 628 год 1 тысячагоддзя, 28 год VII стагоддзя, 8 год 3-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 9 год 620-х гадоў.

## Падзеі 
* Індыйскі мытэматык Брахмагупта выдае сваю галоўную працу Брахма-спхута-сідханта, у якой разглядаў нуль як самастойную лічбу.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Анастасій Персіянін, хрысціянскі святы
* Хасроў II Парвіз, шахіншах з дынастыі Сасанідаў
* Імператрыца Суйка
630

## Падзеі 
* 

* 21 сакавіка: Іраклій I трыумфальна ўваходзіць у Іерусалім і ўносіць у Храм Гроба Гасподняга хрысціянскія рэліквіі, адваяванныя ў персаў

## Нарадзіліся 
* 7 лістапада: Канстант II, візантыйскі імператар

## Памерлі 
*
631

## Падзеі 
* Бітва пад Вагастысбургам
* Каралём вестготаў стаў Сісенанд
*Кароль Аквітаніі Харыберт II падпарадкаваў Баскскія землі

## Нарадзіліся 
* Мухамад ібн Абу Бакр, намеснік халіфа Алі ў Егіпце.
## Памерлі 
*
632

## Падзеі 
* 

* Абу Бакр, цесць Магамета, становіцца першым халіфам мусульман, пасля смерці Магамета

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 8 чэрвеня: Мухамад, прарок, заснавальнік Ісламу (нар. 571?)
634

## Падзеі 
*23 жніўня: Пасля смерці Абу Бакра другім халіфам мусульман становіцца Умар ібн аль-Хатаб
*Упершыню згадваецца горад Бастонь

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 23 жніўня: Абу Бакр, першы мусульманскі халіф
633

## Падзеі 
* 

* Кароль франкаў Дагаберт I заключыў саюз з саксамі супраць славян

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Эдвін Святы, кароль Нартумбрыі
635

## Падзеі 
* 

* Арабы захопліваюць хрысціянскую Сірыю

## Нарадзіліся 
* Бенедыкт II, Папа Рымскі (пам. 8.5.685)

## Памерлі 
* 25 чэрвеня: Гаоцзу, дынастыя Тан, кітайскі імператар
636

## Падзеі 
* 

* Халіф Умар заснаваў горад Басра, які стаў апорным пунктам арабаў у Месапатаміі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 4 красавіка:  Ісідор Севільскі, каталіцкі святы
637

**637** — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 637 год нашай эры, 637 год 1 тысячагоддзя, 37 год VII стагоддзя, 7 год 4-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 8 год 630-х гадоў.

## Падзеі 
*Іерусалім быў захоплены арабамі пасля сямімесячнай аблогі
*Бітва пры Джалуле

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Марыя аль-Кібтыя, жонка прарока Мухамеда
639

## Падзеі 
* 

* Пачатак арабскага заваявання Егіпта

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 19 студзеня: Дагаберт I, кароль франкаў
638

## Падзеі 
* 

* 4 чэрвеня: Візантыйскі імператар Іраклій I робіць свайго сына Іраклія II суправіцелем

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 12 кастрычніка: Ганорый I, Папа Рымскі
640

## Падзеі 
* 

* Кесарыя Палесцінская была захоплена арабамі

## Нарадзіліся 
* каля 640 — Аспарух

## Памерлі 
* 2 жніўня: Севярын, Папа Рымскі
643

## Падзеі 
* 

* Арабы захопліваюць Кірэнаіку

## Нарадзіліся 
* Фацзан, трэці Патрыярх і фактычны заснавальнік будысцкай школы Хуаянь
## Памерлі 
*
641

## Падзеі 
* 

* 11 лютага: Пасля смерці Іраклія I улада перайшла да яго сыноў Канстанціна III і Іраклія II

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 11 лютага: Іраклій I, візантыйскі імператар
* 18 ліпеня: Арнульф Мецкі, франкскі царкоўны дзеяч
644

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 27 ліпеня: Урсмар, каталіцкі святы
## Памерлі 
* 10 кастрычніка: Паўлін Ёркскі, першы біскуп Ёркскі
* 3 лістапада: Умар ібн аль-Хатаб, 2-і мусульманскі прававерны халіф
645

## Падзеі 
* Кітайскі манах Сюаньцзан вяртаецца ў Кітай са свайго падарожжа па Вялікім шаўковым шляху.

## Нарадзіліся 
* Імператрыца Дзіто, японская імператрыца
## Памерлі 
* 10 ліпеня: Сога-но Ірука, японскі дзяржаўны дзеяч
* 11 ліпеня: Сога-но Эмісі, японскі дзяржаўны дзеяч
647

**647** — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 647 год нашай эры, 647 год 1 тысячагоддзя, 47 год VII стагоддзя, 7 год 5-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 8 год 640-х гадоў.

## Падзеі 
*

* Арабы захопліваюць Трыпалітанію

## Нарадзіліся 
* Абас ібн Алі, адзін з шахідаў Кербелы, паплечнік імама Хусейна

## Памерлі 
*
646

**646** — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 646 год нашай эры, 646 год 1 тысячагоддзя, 46 год VII стагоддзя, 6 год 5-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 7 год 640-х гадоў.

## Падзеі 
*

* Быў заснаваны горад Джыда

## Нарадзіліся 
* Абдул-Малік ібн Мерван, 5-ы халіф з дынастыі Амеядаў
## Памерлі 
*
649

## Падзеі 
*
* Марцін I становіцца новым Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 14 мая: Тэадор I, Папа Рымскі
648

**648** — высакосны год, пачаўся ў аўторак. 648 год нашай эры, 648 год 1 тысячагоддзя, 48 год VII стагоддзя, 8 год 5-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 9 год 640-х гадоў.

## Падзеі 
* , кароль Уэсекса, пасля выгнання ва Усходнюю Англію адваяваў сваё каралеўства, захопленае , каралём Мерсіі.

## Нарадзіліся 
* Імператар Кобун

## Памерлі 
*
650

**650** — невысакосны год, які пачынаецца ў пятніцу. 650 год нашай эры, 650 год 1 тысячагоддзя, 50 год VII стагоддзя, 10 год 5-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 1 год 650-х гадоў.
## Падзеі 
* каля 650: Ісламская акупацыя Егіпта прывяла да краху гандлю папіруса з Еўропай.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
651

**651** — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 651 год нашай эры, 651 год 1 тысячагоддзя, 51 год VII стагоддзя, 1 год 6-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 2 год 650-х гадоў.

## Падзеі 
*

* Апошні шахіншах Сасанідаў  быў забіты арабамі

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 31 жніўня: Айдан Ліндысфарнскі, хрысціянскі святы, місіянер
653

## Падзеі 
* 

* 15 чэрвеня: Загадам візантыйскага імператара Канстанта II, арыштаваны Папа Марцін I

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Хіндасвінт, кароль вестготаў
* Ганорый Кентэрберыйскі, 5-ы арцыбіскуп кентэрберыйскі
* Тэўдэлапій, герцаг Салета
601

## Падзеі 
*Візантыя: Перамогі Прыска над аварамі
*Аўгусцін становіцца першым архібіскупам Кентэрберыйскім

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
602

## Падзеі 
* Пачалася персідска-візантыйская вайна.
* 27 лістапада: Візантыйскі імператар Маўрыкій разам з сынамі пакараны загадам Фокі.
* Аўгусцін Кентэрберыйскі сустракаецца з валійскімі біскупамі і пачынае спрэчкі наконт даты святкавання Вялікадня.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 27 лістапада: Флавій Маўрыкій Тыберый Аўгуст,  візантыйскі імператар (нар. у 539)
623

**623** — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 623 год нашай эры, 623 год 1 тысячагоддзя, 23 год VII стагоддзя, 3 год 3-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 4 год 620-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Дагаберт I стаў каралём Аўстразіі

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Цзіцзан, галоўны сістэматызатар вучэння кітайскай будыйскай школы Саньлунь-цзун (школы трох трактатаў)
655

## Падзеі 
* 

* 12 красавіка: Адбылося сонечнае зацьменне ў Іспаніі, паўднёвай Францыі і паўночнай Італіі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 16 верасня: Марцін I, Папа Рымскі
654

## Падзеі 
* 10 жніўня: Пачатак пантыфікату Яўгена І, 75-га папы рымскага.
* 12 верасня: Папа Марцін I стаў перад судом і асуджаны на смерць, але потым прысуд заменены пажыццёвай ссылкай у Херсанес у Крыме.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 24 лістапада: Імператар Котаку
656

**656** — высакосны год, пачаўся ў пятніцу. 656 год нашай эры, 656 год 1 тысячагоддзя, 56 год VII стагоддзя, 6 год 6-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 7 год 650-х гадоў.

## Падзеі 
* Алі ібн Абу Таліб становіцца чацвёртым халіфам.

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 1 ліпеня: Сігіберт III, кароль франкаў
* 17 чэрвеня: Усман ібн Афан, адзін з бліжэйшых паплечнікаў Мухамеда
Зорнае неба

**Зо́рнае неба** — сукупнасць свяцілаў, бачных на начным небе. У ясную ноч, калі няма Месяца, чалавек з добрым зрокам можа ўбачыць простым вокам каля 2,5 тыс. зорак да 6-й зорнай велічыні, з іх большасць размешчана паблізу паласы Млечнага Шляху. Усяго ў абодвух паўшар’ях зорнага неба налічваецца каля 6 тысяч зорак да 6-й зорнай велічыні. Пры інструментальных назіраннях колькасць бачных зорак хутка расце, сягаючы, напрыклад, 32 млн зорак да 15-й зорнай велічыні. Таксама ў лік аб’ектаў зорнага неба, частку з якіх можна назіраць і простым вокам, уваходзяць зорныя скопішчы, зорныя асацыяцыі, галактычныя туманнасці, галактыкі, квазары, скопішчы галактык, планеты, спадарожнікі планет, малыя планеты, каметы, метэоры.

Само начное неба таксама свеціцца з прычын атамных працэсаў у іанасферы.

Выгляд начнога зорнага неба бесперапынна мяняецца з прычыны сутачнага вярчэння Зямлі вакол сваёй восі, гадавога руху Зямлі вакол Сонца, уласнага руху целаў Сонечнай сістэмы. Дзеля зручнасці арыентацыі зорнае неба падзелена на сузор’і.

## Гл. таксама 
* Атлас зорнага неба
* Зорныя каталогі

## Літаратура 
*  С. 109—112.
* Астраномiя: вучэбны дапаможнiк для 11 кл. агул.-адукац. устаноў з беларускай мовай навучання / І. В. Галуза, У. А. Голубеў, А. А. Шымбалеў — 2-е выд. — Мн.: Народная асвета, 2009. — 214 с. ISBN 978-985-03-1084-2
* Астраномія: атлас: вучэбны дапаможнік для 11-га класа ўстаноў агульнай сярэдняй адукацыі з беларускай мовай навучання / А. А. Шымбалёў, І. В. Галуза, У. А. Голубеў; рэд. Г. С. Малышава. — Мн.: Белкартаграфія, 2011. — 31 с. ISBN 978-985-508-114-3

Катэгорыя:Зоркі
Катэгорыя:Зорная астраномія
652

**652** — высакосны год, які пачынаецца ў нядзелю. Гэта 652 год нашай эры, 652 год 1 тысячагоддзя, 52 год VII стагоддзя, 2 год 6-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 3 год 650-х гадоў.
## Падзеі 
* 

* Арабы захопліваюць Арменію

## Нарадзіліся 
* Дагаберт II, кароль франкаў
## Памерлі 
*
662

**662** — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 662 год нашай эры, 662 год 1 тысячагоддзя, 62 год VII стагоддзя, 2 год 7-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 3 год 660-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Пасля смерці Хільдэберта Прыёмнага кароль Хлотар III змог на кароткі час аб'яднаць землі франкаў

## Нарадзіліся 
* 22 чэрвеня: Жуй-цзун (дынастыя Тан), 5-ы кітайскі імператар з дынастыі Тан

## Памерлі 
* 13 жніўня: Максім Спаведнік, хрысціянскі манах, багаслоў
663

**663** — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 663 год нашай эры, 663 год 1 тысячагоддзя, 63 год VII стагоддзя, 3 год 7-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 4 год 660-х гадоў.

## Падзеі 
* 5 ліпеня: Візантыйскі імператар Канстант II стаў першым за два стагоддзі імператарам, які ўвайшоў у Рым.

## Нарадзіліся 
* Прынц Оцу, японскі паэт і сын імператара Тэму

## Памерлі 
* Гуайрэ Айднэ, кароль Конахта (655—663)
659

**659** — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 659 год нашай эры, 659 год 1 тысячагоддзя, 59 год VII стагоддзя, 9 год 6-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 10 год 650-х гадоў.
## Падзеі 
* 

* Дынастыя Тан перамагае заходніх цюркаў і бярэ кантроль над шаўковым шляхам.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
657

## Падзеі 
* Адбылася Сіфінская бітва на Еўфраце паміж арміяй халіфа Алі ібн Абі Таліб і войскамі мяцежнікаў сірыйскага губернатара Муавіі. Бітва працягвалася тры дні, ні адзін з бакоў не здолеў перамагчы.
* Хлотар III становіцца каралём у Нейстрыі і Бургундыі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 2 чэрвеня: Яўген I, Папа Рымскі
665

## Падзеі 
* Англа-саксы прынялі хрысціянства

## Нарадзіліся 
* Сейсіл ап Клідаг — кароль Керэдыгіяна (да 720 года), затым першы кароль Сейсілуга (720—730)

## Памерлі 
* Брахмагупта — індыйскі матэматык і астраном
* Кубрат — протабалгарскі (булгарскі) хан, з роду Дула
667

## Падзеі 
* Першая згадка горада Паланарува на Шры-Ланцы.
* Каўказская Албанія, пад пагрозай хазараў з поўначы і арабаў з поўдня, прызнала сябе васалам Халіфата.
* Арабскі флот прасоўваецца ад Паўночнай Афрыкі на Сіцылію.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Ільдэфонс Таледскі
668

## Падзеі 
* 

* Канстанцін IV становіцца новым візантыйскім імператарам

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 15 верасня: Канстант II, візантыйскі імператар (нар. 7.11.630)
666

**666** — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 666 год нашай эры, 666 год 1 тысячагоддзя, 66 год VII стагоддзя, 6 год 7-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 7 год 660-х гадоў.

## Падзеі 
* 4 верасня: поўнае сонечнае зацьменне ў Іспаніі
*Візантыйскі імператар Канстант II вызваляе царкву ў Равене ад падпарадкавання Папу Рымскаму і робіць яе самастойнай.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Ён Кэсамун, палкаводзец Кагуро
669

## Падзеі 
* 

* Мусульмане былі вымушаны спыніць першую аблогу Канстанцінопаля

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Фудзівара-но Каматары, японскі палітычны дзеяч перыяду Асука
670

**670** — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 670 год нашай эры, 670 год 1 тысячагоддзя, 70 год VII стагоддзя, 10 год 7-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 1 год 670-х гадоў.

## Падзеі 
*

* Тыбет захоплівае тэрыторыю Котана (сёняшні Сіньцзян)

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 15 лютага: Асвіу, кароль Берніцыі, Нартумбрыі
671

**671** — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 671 год нашай эры, 671 год 1 тысячагоддзя, 71 год VII стагоддзя, 1 год 8-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 2 год 670-х гадоў.
## Падзеі 
* 7 снежня: поўнае сонечнае зацьменне
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Грымаальд, кароль лангабардаў
## Крыніцы
673

**673** — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 673 год нашай эры, 673 год 1 тысячагоддзя, 73 год VII стагоддзя, 3 год 8-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 4 год 670-х гадоў.
## Падзеі 
* 

* Пасля смерці франкскага караля Хлотара III пачынаецца барацьба за ўладу паміж яго братамі:  і 

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Хлотар III, кароль франкаў
* Эгберт I, кароль Кента
674

**674** — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 674 год нашай эры, 674 год 1 тысячагоддзя, 74 год VII стагоддзя, 4 год 8-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 5 год 670-х гадоў.
## Падзеі 
* 

* Арабы пачалі шматгадовую аблогу Канстанцінопаля

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Хасан ібн Сабіт, арабскі паэт
675

**675** — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 675 год нашай эры, 675 год 1 тысячагоддзя, 75 год VII стагоддзя, 5 год 8-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 6 год 670-х гадоў.

## Падзеі 
* 

*  становіцца каралём Мерсіі

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 18 лютага: Колман Ліндысфарнскі, біскуп Ліндысфарна
660

## Падзеі 
* 

* Карэйская дзяржава Пэкчэ далучана да Сілы.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 1 снежня: Святы Элігій, святы Рымска-Каталіцкай царквы
676

**676** — высакосны год, пачаўся ў аўторак. 676 год нашай эры, 676 год 1 тысячагоддзя, 76 год VII стагоддзя, 6 год 8-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 7 год 670-х гадоў.

## Падзеі 
* Аўстразійская арыстакратыя вярнула  з выгнання ў Ірландыі і зрабіла каралём Аўстразіі.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 17 чэрвеня: Адэадат II, Папа Рымскі
* Эсквін (кароль Уэсекса)
677

## Падзеі 
* У марской бітве пры Сулаеме візантыйцы разграмілі арабскі флот дзякуючы новастворанай зброі — грэчаскаму агню.
* Урэгуляваны памежны канфлікт паміж Нейстрыяй і Аўстразіяй, які пачаўся ў 675 годзе.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
678

**678** — невысакосны год, пачаўся ў пятніцу. 678 год нашай эры, 678 год 1 тысячагоддзя, 78 год VII стагоддзя, 8 год 8-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 9 год 670-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Арабы спынілі аблогу Канстанцінопаля

## Нарадзіліся 
* Акуль-Мо-Наб III, кіраўнік з Тактан-Лакамхскай дынастыі

## Памерлі 
* 11 красавіка: Домн, Папа Рымскі
679

## Падзеі 
*

* Хан Аспарух заснаваў Першае Балгарскае царства

## Нарадзіліся 
* Захарый, Папа Рымскі (пам. 22.3.752)

## Памерлі 
*
680

**680** — высакосны год, пачаўся ў нядзелю. 680 год нашай эры, 680 год 1 тысячагоддзя, 80 год VII стагоддзя, 10 год 8-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 1 год 680-х гадоў.

## Падзеі 
* У ходзе Кербельскай бітвы салдатамі Язіда ібн Муавіі быў абезгалоўлены імам Хусейн.
* Нейстрыйцы перамагаюць каля Лана Піпіна Герыстальскага

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Бацільда, франкская каралева
* Абас ібн Алі, адзін з шахідаў Кербелы
* Хусейн ібн Алі, другі сын Алі ібн Абу Таліба і Фацімы
681

**681** — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 681 год нашай эры, 681 год 1 тысячагоддзя, 81 год VII стагоддзя, 1 год 9-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 2 год 680-х гадоў.

## Падзеі 
* Першае Балгарскае царства было прызнана Візантыяй як незалежная дзяржава.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Агафон (Папа Рымскі)
682

**682** — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 682 год нашай эры, 682 год 1 тысячагоддзя, 82 год VII стагоддзя, 2 год 9-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 3 год 680-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* 17 жніўня: Леў II 80-м становіцца Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* Умар ібн Абдул-Азіз, амеядскі халіф

## Памерлі 
* Барбат з Беневента, біскуп Беневента
* Кадваладр ап Кадвалан, кароль Гвінеда
* Сунь Сымяа, кітайскі доктар
683

## Падзеі 
* 

* Берберы знішчаюць арабскае войска ў Магрыбе і вымушаюць іх бегчы ў Кірэнаіку

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 3 ліпеня: Леў II, Папа Рымскі
684

**684** — высакосны год, пачаўся ў пятніцу. 684 год нашай эры, 684 год 1 тысячагоддзя, 84 год VII стагоддзя, 4 год 9-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 5 год 680-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* 26 чэрвеня: Бенедыкт II становіцца 81-ым Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* Кюль-тэгін, цюркскі палкаводзец.

## Памерлі 
* Адэльгунда, каталіцкая святая
* Святы Філіберт
685

## Падзеі 
*
* 23 ліпеня: Ян V становіцца новым Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 8 мая: Бенедыкт II, Папа Рымскі
* 10 ліпеня: Канстанцін IV, візантыйскі імператар
686

**686** — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 686 год нашай эры, 686 год 1 тысячагоддзя, 86 год VII стагоддзя, 6 год 9-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 7 год 680-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* 1 кастрычніка: становіцца імператрыцай Японіі

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 2 жніўня: Ян V (Папа Рымскі)
* 1 кастрычніка: Імператар Тэму
* Эдрык (кароль Кента)
688

**688** — высакосны год, пачаўся ў сераду. 688 год нашай эры, 688 год 1 тысячагоддзя, 88 год VII стагоддзя, 8 год 9-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 9 год 680-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Кароль Мерсіі  выкарыстаў свой уплыў, каб зрабіць  каралём Кента

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 9 красавіка: Вальдэтруда, каталіцкая святая
* Бертары (кароль лангабардаў)
672

**672** — высакосны год, пачаўся ў чацвер.672 год нашай эры, 672 год 1 тысячагоддзя, 72 год VII стагоддзя, 2 год 8-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 3 год 670-х гадоў.

## Падзеі 
*

* Пачатак арабскіх паходаў супраць пірэнейскіх партовых гарадоў. З гэтым звязаны напады вестготаў на іўдзеяў, якіх абвінавачвалі ў змовах з арабамі

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 27 студзеня: Віталіян, Папа Рымскі
* 21 жніўня: Імператар Кобун
690

## Падзеі 
* 

* У Цзэцянь узурпавала ўладу ў Кітаі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Батбаян, хан Вялікай Балгарыі
689

**689** — невысакосны год, пачаўся ў пятніцу. 689 год нашай эры, 689 год 1 тысячагоддзя, 89 год VII стагоддзя, 9 год 9-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 10 год 680-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Кіраўнік франкаў Піпін Герыстальскі перамог фрызаў ля Дорэстада і атрымаў заходнюю частку Фрызіі

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 20 красавіка: Кэдвала (кароль Уэсекса)
691

## Падзеі 
* У Канстанцінопалі адбыўся .

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
692

**692** — высакосны год, пачаўся ў панядзелак. 692 год нашай эры, 692 год 1-га тысячагоддзя, 92 год VII стагоддзя, 2 год 10-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 3 год 690-х гадоў.

## Падзеі 
* Арабы захопліваюць Арменію

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Абдулах ібн аз-Зубайр, паплечнік прарока Мухамеда
* Асма бінт Абу Бакр, паплечніца прарока Мухамеда
694

## Падзеі 
* Сталіцай Японіі стала Фудзівара-кьё
*і Свефрэд становяцца каралямі Эсэкса

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
693

## Падзеі 
* Антысеміцкія беспарадкі ў Каралеўстве Вестготаў

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Эрканвальд, біскуп Лонданскі ў 675-693 гадах. Святы заступнік Лондана.
695

## Падзеі 
* Чылдэберт ІІІ стаў каралём франкаў
*Піпін Герыстальскі захоплівае астатнюю частку Фрызіі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
664

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Амр ібн аль-Ас, арабскі ваенаначальнік
*Сюаньцзан, кітайскі будыйскі манах
697

## Падзеі 
* 

* Паала Лучыа Анафеста быў абраны первым дожам Венецыянскай рэспублікі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Ферхар II, кароль Дальрыяды
698

## Падзеі 
* 

* Тыверый III становіцца вызантыйскім імператарам

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
700

## Падзеі 
*

*  становіцца каралём Дал Рыяды

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
699

## Падзеі 
* каля 700 — Хан Балгарыі Тэрвель.
* Дзяржава Кагуро і народ махэ аб'ядналіся ў ваенна-палітычны саюз Бахай.

## Нарадзіліся 
* Дагаберт III, кароль франкаў, з дынастыі Меравінгаў
* 699 ці 701: Ван Вэй, кітайскі мастак, паэт, каліграф

## Памерлі 
* Клаўдзій () — архіепіскап Безансонскі ў 685—692 гг.; святы (дзень памяці — 6 чэрвеня).
696

**696** — высакосны год, пачаўся ў суботу. 696 год нашай эры, 696 год 1 тысячагоддзя, 96 год VII стагоддзя, 6 год 10-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 7 год 690-х гадоў.

## Падзеі 
* Абд аль-Малік увёў у абарот новую валюту ў Амеядскім халіфаце.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Домнал II Карычневы, кароль гэльскага каралеўства Дал Рыяда
702

## Падзеі 
* 702—781 — Імператар Японіі Конін.
* У Дамаску завершана будаўніцтва мячэці Амеядаў
*Танжэр быў захоплены арабамі

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* Чэн Занг, кітайскі паэт і дзяржаўны дзеяч
701

## Падзеі 
* Створаны тэатр бугаку.
*  захапіў уладу ў каралеўстве лангабардаў, але ў тым жа годзе памёр. Улада перайшла да яго сына .
* 30 кастрычніка: пачатак пантыфіката Яна VI.

## Нарадзіліся 
* Лі Бо, кiтайскi паэт (пам. 762)
* 699 ці 701: Ван Вэй, кітайскі мастак, паэт, каліграф

## Памерлі 
* Аспарух
704

## Падзеі 
*  пакінуў сталец Мерсіі і стаў манахам. Каралём Мерсіі стаў яго пляменнік .

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
706

## Падзеі 
* 
## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 15 лютага: Тыверый III, візантыйскі імператар
703

## Падзеі 
* Каля 703 — Пустэльнік прадказаў вяльможы армяніну Вардану імператарскую ўладу. Тыберый загадаў саслаць Вардана ў Кефалінію.
* Далучэнне Туніса да халіфату.
* Арабы душаць народнае паўстанне ў Арменіі.
* Пачатак бунту ў Непале.
* Юстыніян II заключыў царкоўны шлюб з дачкой хана Аспаруха.
* Пачатак .

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
707

## Падзеі 
* 

* становіцца імператрыцай Японіі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 18 кастрычніка: Ян VII, Папа Рымскі
705

## Падзеі 
* 

* 1 сакавіка: Пачатак пантыфікату Яна VII

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 11 студзеня: Ян VI, Папа Рымскі
* кастрычнік: Абдул-Малік ібн Мерван, 5-ы халіф з дынастыі Амеядаў
709

## Падзеі 
* 

* Арабы захопліваюць Сеўту

## Нарадзіліся 
* Імператар Конін, 49-ы імператар Японіі
## Памерлі 
* Вільфрыд Ёркскі, арцыбіскуп Ёркскі
710

## Падзеі 
* У Японіі — Сталіца дзяржавы была перанесена ў **Хейдзьё-кьё** (сучасны горад Нара)
*Арабы ўварваліся ў Тарыфу

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
708

## Падзеі 
* 25 сакавіка: Пачатак пантыфіката Канстанціна.
* Балгары перамаглі візантыйцаў у бітве пры Анхіяла (сённяшняе Паморые)

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
711

## Падзеі 
* Філіпік становіцца візантыйскім імператарам.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
712

## Падзеі 
* Візантыйцы пад кіраўніцтвам імператара Філіпіка атрымліваюць перамогу над балгарамі.

## Нарадзіліся 
* Ду Фу, кітайскі паэт (пам. 770)

## Памерлі 
*
687

**687** — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 687 год нашай эры, 687 год 1 тысячагоддзя, 87 год VII стагоддзя, 7 год 9-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 8 год 680-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Маярдом Аўстразіі Піпін Герыстальскі перамог войска Нейстрыі і быў неўзабаве прызнаны маярдомам усіх франкаў

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 20 сакавіка: Кутберт Ліндысфарнскі, хрысціянскі святы
* 21 верасня: Конан (Папа Рымскі)
* Эрвіг, кароль вестготаў
661

## Падзеі 
* 

* Пачатак Амеядскага халіфату

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 24 студзеня: Алі ібн Абу Таліб, сябра і стрыечны брат прарока Мухамеда
658

**658** — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 658 год нашай эры, 658 год 1 тысячагоддзя, 58 год VII стагоддзя, 8 год 6-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 9 год 650-х гадоў.

## Падзеі 
* Візантыйскі імператар Канстант II прадпрымае паход на Балканы супраць славян.

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* Эрхінаальд, маярдом Нейстрыі
714

## Падзеі 
* 28 студзеня — моцнае землетрасенне ў Сірыі
*Пасля смерці маярдома франкаў Піпіна Герыстальскага пачалася барацьба за ўладу паміж яго ўдавой Плектрудай і пазашлюбным сынам Карлам Мартэлам

## Нарадзіліся 
* Піпін Кароткі, кароль франкаў
* Хільдэрык III, апошні кароль франкаў з дынастыі Меравінгаў

## Памерлі 
* 16 снежня: Піпін Герыстальскі, маярдом Аўстразіі
715

## Падзеі 
*
* 19 мая: Грыгорый II становіцца 89-м Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* Стэфан (II) III, Папа Рымскі

## Памерлі 
* 9 красавіка: Канстанцін I, Папа Рымскі
* паміж 3 верасня і 31 студзеня: Дагаберт III, кароль франкаў, з дынастыі Меравінгаў
716

## Падзеі 
* 

* Маярдом Нейстрыі  і франкскі кароль  выступілі супраць Карла Мартэла. Мартэл атрымаў паразу ў , але перамог у 

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
717

## Падзеі 
*25 сакавіка: Леў III узурпаваў уладу ў Візантыйскай імперыі і даў пачатак Ісаўрыйскай дынастыі
*Падчас араба-візантыйскай вайны пачалася аблога Канстанцінопаля, 717-718

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
718

## Падзеі 
*15 жніўня: Арабы знялі аблогу Канстанцінопаля
*Маўры занялі Пірэнейскі паўвостраў, за выняткам невялікай часткі на поўначы

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
719

## Падзеі 
* Нубійская праваслаўная царква стала падпарадкоўвацца Копцкай царкве
*Маярдом Аўстразіі Карл Мартэл перамог войска Нейстрыі ў бітве каля Суасона

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
720

## Падзеі 
*Маўры ўварваліся ў Галію, занялі Септыманію і Нарбон
* становіцца халіфам Амеядаў

## Нарадзіліся 
* Стэфан III, Папа Рымскі (пам. 24.1.772)

## Памерлі 
*
713

## Падзеі 
*3 чэрвеня: Візантыйскі імператар Філіпік быў звергнуты з улады і аслеплены
*Пачата будаўніцтва самай вялікай скульптуры ў свеце

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
721

## Падзеі 
* 

* Маярдом Карл Мартэл абвясціў Тэадорыха IV каралём франкаў

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
723

## Падзеі 
* 

* Бавары і алеманы паўсталі супраць франкскага маярдома Карла Мартэла

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 15 жніўня: О-но Ясумара, японскі культурны дзеяч
722

## Падзеі 
* 

* Франкскі маярдом Карл Мартэл насільна пакарыў бавараў і алеманаў

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
724

## Падзеі 
* На востраве Райхенау (Бодэнскае возера) заснаваны бенедыктынскі кляштар
*Быў заснаваны горад Фрыцлар

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* Аліберт I, князь бодрычаў
* Тавус ібн Кайсан, ісламскі багаслоў Емена, які здзейсніў 40 паломніцтваў у Мекку
726

## Падзеі 
* Упершыню ўпамянуты горад Антверпен.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
725

## Падзеі 
* 

* Копты паўсталі супраць панавання Амеядаў у Егіпце

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
727

**727** — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 727 год нашай эры, 727 год 1 тысячагоддзя, 27 год VIII стагоддзя, 7 год 3-га дзесяцігоддзя VIII стагоддзя, 8 год 720-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Быў складзены першы варыянт кнігі гісторыі франкаў

## Нарадзіліся 
* 9 студзеня: Дай-цзун (дынастыя Тан)

## Памерлі 
* Святы Губерт
729

## Падзеі 
* 

*  становіцца каралём піктаў

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
728

**728** — высакосны год, пачаўся ў чацвер. 728-ы год нашай эры, 728-ы год 1-га тысячагоддзя, 28-ы год VIII стагоддзя, 8-ы год 3-га дзесяцігоддзя VIII стагоддзя, 9-ы год 720-х гадоў.

## Падзеі 
* 

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Хасан аль-Басры, ісламскі багаслоў
* Домнал мак Келайг, кароль Конахта (723—728)
730

## Падзеі 
* 

* Франкскі маярдом Карл Мартэл прадпрыняў паход супраць алеманаў

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 9 красавіка: Гуга Руанскі, каталіцкі святы
732

## Падзеі 
* Войска франкаў пад кіраўніцтвам Карла Мартэла перамагло ісламскае войска пад Пуацье, пасля чаго ісламская экспансія ў Еўропу была спынена.
* Першы дакументальны ўспамін пра тасканскі горад Лары.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
731

## Падзеі 
*
* 18 сакавіка: Грыгорый III стаў 90-м Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 11 лютага: Рыгор II, Папа Рымскі
* 17 лютага: Кюль-тэгін, цюркскі палкаводзец, суправіцель Другога ўсходнецюрксага каганата.
733

## Падзеі 
* Завяршылася копцкае паўстанне
*Паход франкскага маярдома Карла Мартэла супраць фрызаў

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі
735

## Падзеі 
* 

* Карэйскай дзяржаве Сіла ўдалося выгнаць апошніх кітайскіх салдат са сваёй тэрыторыі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
736

## Падзеі 
* Раджпуты з дынастыі Томар засноўваюць горад-крэпасць Лал-Кот — адзін з Сямі гарадоў Дэлі.
*  становіцца герцагам Баварыі.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
*
737

## Падзеі 
* Пасля смерці франкскага караля Тэадорыха IV, месца караля застаецца вакантным, паколькі маярдом Карл Мартэл пасылае яго сына Хільдэрыка III у манастыр, а сам становіцца адзіным кіраўніком.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
734

## Падзеі 
* 

* Чарговы паспяховы паход франкскага маярдома Карла Мартэла супраць фрызаў. Каралеўства Фрызія ўвайшло ў склад дзяржавы франкаў.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Більгэ-хан, каган Усходне-цюркскага каганата
739

## Падзеі 
* Франкскі маярдом Карл Мартэл з дапамогай лангабардаў змог выгнаць апошніх маўраў з Праванса.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
740

## Падзеі 
* Візантыйскі імператар Леў III Ісаўр са сваім войскам выгнаў арабаў з Малой Азіі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
738

**738** — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 738 год нашай эры, 738 год 1 тысячагоддзя, 38 год VIII стагоддзя, 8 год 4-га дзесяцігоддзя VIII стагоддзя, 9 год 730-х гадоў.

## Падзеі 
* 

* Франкскі маярдом Карл Мартэл пакараў смерцю вялікую колькасць саксаў ля Везеля і прымусіў іх плаціць даніну

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Свефберт (кароль Эсекса)
* Аэд мак Колген, кіраўнік Паўднёвага Лейнстэра
741

## Падзеі 
* 

* Першы успамін пра нямецкія гарады Гайльброн і Міхельштат

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 22 кастрычніка: Карл Мартэл, маярдом франкаў
* 28 лістапада: Рыгор III, Папа Рымскі (нар. у 690)
742

## Падзеі 
* 

* Лі Бо становіцца паэтам пры двары дынастыі Тан

## Нарадзіліся 
*Карл Вялікі — кароль франкаў, лангабардаў, герцаг баварскі, пасля захопу Італіі каранаваны як імператар Рымскай імперыі

## Памерлі 
*
743

## Падзеі 
* Хільдэрык III узведзены на сталец
*Паўстанне ўйгураў супраць цюркаў

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
744

## Падзеі 
* Герцаг Алеманіі  паўстаў супраць Піпіна Кароткага ў Эльзасе. Піпін выгнаў яго і вярнуў кантроль над Эльзасам.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
745

## Падзеі 
* 

* Святы Віргілій становіцца біскупам Зальцбурга

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
746

## Падзеі 
* 

* Землятрус зруйнаваў Капернаум

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
747

## Падзеі 
* 

* Пачатак першага паўстання агузаў супраць уйгураў

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
749

## Падзеі 
* Айстульф стаў каралём лангабардаў

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 4 снежня — Іаан Дамаскін, багаслоў, філосаф і паэт, адзін з айцоў царквы.
748

**748** — высакосны год, пачаўся ў панядзелак. 748 год нашай эры, 748 год 1 тысячагоддзя, 48 год VIII стагоддзя, 8 год 5-га дзесяцігоддзя VIII стагоддзя, 9 год 740-х гадоў.

## Падзеі 
*  становіцца каралём Кента.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* Адылон (герцаг Баварыі)
* Імператрыца Гэнсё
* Эдберт I (кароль Кента)
752

## Падзеі 
*
* 26 сакавіка: Стэфан (II) III становіцца 92-м Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* Ірына, імператрыца Візантыйскай імперыі
## Памерлі 
* Захарый, Папа Рымскі (нар. у 679)
753

## Падзеі 
* Скандынаўскія варагі заснавалі паселішча Ладага на паўночным захадзе сучаснай Расіі.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
754

## Падзеі 
* 5 чэрвеня — натоўпам нямецкіх язычнікаў забіты англійскі хрысціянскі прапаведнік, адзін з Хрысціцеляў Германіі Баніфацый, які стаў адным з самых шанаваных хрысціянскіх святых.
* Св. Вальбурга (каля. 710-777) (сястра св. Вілібальда) стала абатысай бенедзіктынцаў ў Хайденхайме.
*Папа Стэфан III (II) наведаў Піпіна ў Парыжы і каранаваў яго і яго сыноў Карла і Карламана.
* 754-755 — Два паходы Піпіна ў Італію супраць лангабардаў.
*Балгары запатрабавалі ад Канстанціна выплаты даніны і дайшлі да Канстанцінопаля. Канстанцін разбіў іх і ўпарта праследваў. З 500 караблямі ён увайшоў у Дунай і разбурыў балгарскія землі. У крэпасці Маркел ён ізноў разграміў балгараў. Балгары запрасілі міру.
* Канстанцінопальскі (Иерыйскі) сабор. Абвясціў ярэцікамі ўсіх «дрэва-і косцепаклоннікаў». Ганенні на іконапрыхільнікаў, манастыры і манахаў.
* Скліканы так званы «Іконаборскі» сабор у Канстанцінопалі, які абвінаваціў прыхільнікаў ікон у ідалапаклонстве, арыянстве і нестарыянстве і абвясціў анафему іконапаклонцам. Пазней сабор прызнаны нелегітымным, «рабаўніцкім» і яго рашэнні цалкам адменены на VII Сусветным саборы.
* 754-775 — Абу Джафар 'Абдала аль-Мансур.
* Адкрыта першая аптэка ў Багдадзе.
*Корсіка была падпарадкавана франкамі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Баніфацый
* Карламан
755

## Падзеі 
* 

* Піпін Кароткі здзейсніў паход у Італію і вымусіў лангабардаў вярнуць Папе Рымскаму захопленную раней Равену

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Хільдэрык III — кароль франкаў
756

## Падзеі 
* Утворана Папская вобласць

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 4 чэрвеня: імператар Сёму
* 15 чэрвеня: Лотар з Сэ, біскуп Сэ
* Ян-гуйфэй, наложніца танскага імператара Сюань-цзуна. Гераіня паэмы кітайскага паэта Бо Цзюі «Вечны смутак»
757

## Падзеі 
*
* 29 мая: Павел I стаў 93-м Папам Рымскім

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* 26 красавіка: Стэфан (II) III, Папа Рымскі
758

## Падзеі 
* Пад час другога пахода Піпіна Кароткага супраць саксаў ён прымусіў іх даваць франкам штогод 300 коней у якасці даніны.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
*
759

**759** — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 759 год нашай эры, 759 год 1 тысячагоддзя, 59 год VIII стагоддзя, 9 год 6-га дзесяцігоддзя VIII стагоддзя, 10 год 750-х гадоў.

## Падзеі 
*

* Піпін Кароткі адваяваў у маўраў Септыманію і Нарбону

## Нарадзіліся 
* Феадор Студыт, візантыйскі манах

## Памерлі 
* 759 ці 761: Ван Вэй, кітайскі мастак, паэт, каліграф
760

## Падзеі 
* Падчас разні ў Янчжоу кітайскія войскі пад камандаваннем Цянь Шэнгуна забілі тысячы замежных купцоў.
* Фруэла I перамог маўраў і адваяваў Галісію

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
761

**761** — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 761 год нашай эры, 761 год 1 тысячагоддзя, 61 год VIII стагоддзя, 1 год 7-га дзесяцігоддзя VIII стагоддзя, 2 год 760-х гадоў.

## Падзеі 
*

* Заснаванне горада Аўеда

## Нарадзіліся 
*

## Памерлі 
* 18 снежня: Вунібальд, заснавальнік і першы настаяцель манастыра Хайденхайм
* 23 снежня: Гаўбальд Рэгенсбургскі, блажэнны
* 759 ці 761: Ван Вэй, кітайскі мастак, паэт, каліграф
762

## Падзеі 
* Заснавана новая сталіца Арабскага халіфата — Багдад.
* Маніхейства становіцца дзяржаўнай рэлігіяй уйгураў.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* Лі Бо, кiтайскi паэт (нар. 701)
763

## Падзеі 
* 

* 30 чэрвеня: Візантыйцы перамаглі балгараў у бітве пры Анхіяла (сённяшняе Паморые)

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
764

## Падзеі 
* Заснаваны Лоршскі кляштар
*  становіцца дожам Венецыі

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
765

## Падзеі 
* Першыя дакументальныя сведчанні пра гарады Ахен і Бенсгайм.

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
* студзень: Гао Шы, кітайскі паэт
766

## Падзеі 
* 

* Першае дакументальнае згадванне горада Мангейм

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
767

## Падзеі 
* 

* Пасля смерці хана Такту ў Балгарыі пачаўся перыяд безуладдзя, які цягнуўся больш за год

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*
768

## Падзеі 
* 7 жніўня: Пачатак пантыфікату Стэфана ІІІ, 94-га папы рымскага.
* 9 кастрычніка: Сыны Піпіна Кароткага, Карл і Карламан сталі каралямі франкаў пасля смерці бацькі. Карлу адышла тэрыторыя ад паўночнай часткі Пірэнеяў да Цюрынгіі. Карламан атрымаў паўднёвыя Пірэнеі з міжземнаморскім узбярэжжам, а таксама Бургундыю і Алеманію.

## Нарадзіліся 
* 

## Памерлі 
* 24 верасня: Піпін III Кароткі, кароль франкаў.
769

## Падзеі 
* 

* Карл Вялікі зрабіў у Ахене каралеўскі пфальц 

## Нарадзіліся 
* 
## Памерлі 
*