Інда-пакістанскі канфлікт

**Інда-пакістанскай канфлікт** — супрацьстаянне паміж Індыяй і Пакістанам, якое працягваецца з моманту атрымання імі незалежнасці ў 1947 годзе.

## Прычыны 
Галоўнай прычынай канфлікту з’яўляецца спрэчка вакол прыналежнасці рэгіёна Кашмір.

Па выніках вайны 1947—1949 гадоў Індыя атрымала кантроль над прыкладна 2/3 тэрыторыі рэгіёна, астатняя частка адышла Пакістану. Кашмірскі канфлікт прывёў да ўзнікнення напружанасці ў адносінах паміж дзвюма краінамі, якая ў цэлым захоўваецца да цяперашняга часу.

## Гісторыя 
У ходзе канфлікту мелі месца тры буйныя вайны:
* Першая інда-пакістанская вайна (першая кашмірская вайна; 1947—1949)
* Другая інда-пакістанская вайна (другая кашмірская вайна; 1965)
* Трэцяя інда-пакістанская вайна (1971) — звязана з вайной за незалежнасць Бангладэш.

У 1984 годзе пачаўся памежны канфлікт на ледавіку Сіачэн, характэрнай асаблівасцю якога было тое, што асноўную частку страт абодва бакі неслі не ў выніку дзеянняў праціўніка, а ад цяжкіх кліматычных умоў. У 2003 годзе на Сіачэне ўступіў у сілу дагавор аб спыненні агню.

У 1999 годзе Пакістанам была справакавана Каргільская вайна, аднак у адрозненне ад папярэдніх узброеных канфліктаў яна не насіла шырокамаштабнага характару. Пакістан афіцыйна адмаўляе ўдзел сваёй рэгулярнай арміі ў ёй.

У пачатку XXI стагоддзя інда-пакістанскі канфлікт абвастрыўся тым, што абедзве дзяржавы распрацавалі (або атрымалі ад сваіх саюзнікаў) ядзерную зброю. У перыяд халоднай вайны СССР так ці інакш падтрымліваў абодва ваюючыя бакі, больш актыўна Індыю, з якой у СССР было наладжана даўняе ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва, у меншай ступені Пакістан, дзе вяліся праграмы развіцця прадпрыемстваў пакістанскай цяжкай прамысловасці пры ўдзеле савецкіх інжынераў і куды пастаўляліся савецкія танкі, што выклікала заканамерны пратэст індыйскага боку. Актыўна падтрымлівала і падтрымлівае дагэтуль Пакістан зброяй і ваеннай тэхнікай КНР. Сёння ваенныя пастаўкі ў Пакістан ажыццяўляюць ЗША, а ў Індыю — Расія, але пры гэтым Пакістан праяўляе павышаную цікавасць да магчымага ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва з Масквой, у той час як амерыканцы робяць спробы выцесніць расіян з індыйскага рынку ўзбраенняў.

У лютым 2019 года адбылася эскалацыя канфлікту з-за здзейсненага 14 лютага ў Джаму і Кашмір тэракту, у выніку якога загінулі 45 супрацоўнікаў Сіл цэнтральнага рэзерву паліцыі Індыі. У адказ на напад Індыя нанесла авіяўдар па лагеры тэрарыстычнай групоўкі «Джаіш-е-Мухамад» (гэтая групоўка ўзяла на сябе адказнасць за тэракт) на падкантрольнай Пакістану тэрыторыі Кашміра; у адказ пакістанская авіяцыя правяла бамбардзіроўка тэрыторыі каля ваенных аб’ектаў уздоўж лініі кантролю ў Кашміры. Таксама адбыўся паветраны бой (маюцца страты — па адным самалёта з кожнага боку).

У красавіку 2025 года, пасля чарговага тэракту, сітуацыя зноў накалілася.

## Спробы ўрэгулявання 
Выступаючы ў 2002 годзе перад студэнтамі МДІМА, брытанскі намеснік міністра замежных спраў Майкл Джэй паказаў, што Масква і Лондан цесна супрацоўнічаюць для прадухілення вайны паміж двума ядзернымі дзяржавамі — Індыяй і Пакістанам. *«Мы павінны працягваць работу ў гэтым кірунку»*, — падкрэсліў ён, а таксама выказаў сваю ўдзячнасць прэзідэнту РФ Уладзіміру Пуціну за яго дапамогу ў разрадцы напружанасці паміж гэтымі двума краінамі.

1 сакавіка 2019 года Міністр замежных спраў Пакістана Шах Махмуд Курэшы заявіў пра гатоўнасць краіны прыняць прапанову Расіі, якая выступіла з ініцыятывай стаць пасярэднікам ва ўрэгуляванні канфлікту з Індыяй.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Яковлев А. Ю. Индия: террор и антитеррор: монография. М., 2012. — С. 143—156. — 500 экз.
* Пакистано-индийские вооружённые конфликты // Объекты военные — Радиокомпас / [под общ. ред. Н. В. Огаркова]. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1978. — (Советская военная энциклопедия : [в 8 т.] ; 1976—1980, т. 6).

Катэгорыя:Войны XX стагоддзя
Катэгорыя:Войны XXI стагоддзя
Катэгорыя:Войны Індыі
Катэгорыя:Войны Пакістана