open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
БелАЗ-540

**«БелАЗ-540»** — беларускі савецкі кар’ерны самазвал, які выпускаўся Беларускім аўтамабільным заводам з 1965 па 1985 гады. Першы савецкі аўтамабіль, які атрымаў Дзяржаўны знак якасці СССР.

## Гісторыя 
Работа над новым вялікагрузным самазвалам, закліканым замяніць састарэлы МАЗ-525, пачалася ў толькі што створаным КБ Беларускага аўтамабільнага завода ў Жодзіне ў канцы 1950-х гадоў. У гэты час у сусветнай практыцы пачалі з’яўляцца кар’ерныя самазвалы асаблівай кампаноўкі, якія адрозніваліся ад класічных самазвалаў аднамеснай кабінай, ссунутай налева, вялікім маторным адсекам у правай частцы. Такая кампаноўка дазваляла значна павысіць грузападымальнасць такіх машын, павялічыць іх прадукцыйнасць, манеўранасць, а таксама ствараць цэлы шэраг самазвалаў перспектыўнай грузападымальнасцю 75 тон і вышэй.

Аўтар дызайну — Валянцін Кабылінскі. Ён вызначыў аблічча машыны: з аднамеснай асіметрычна пастаўленай кабінай з адмоўным нахілам ветравога шкла і суцэльным капотам. У канцы 1960 года Кабылінскім былі зробленыя эскізы і чарцяжы агульнага выгляду і каркаса для мадэлі, а ў пачатку 1961 года зроблена пластылінавая мадэль у маштабе 1:10. Па ёй і ўдакладненых чарцяжах канструктары-кузаўшчыкі распрацавалі кабіну, абліцоўванне і ўсё апярэнне самазвала.

14 верасня 1961 года быў выраблены першы доследны ўзор БелАЗ-540. Яго адправілі ў Маскву да адкрыцця XXII з’езда КПСС. Пасля гэтага машына на працягу двух месяцаў экспанавалася на ВДНГ СССР. 9 красавіка 1962 года першы доследны ўзор БелАЗ-540 паступіў у доследную эксплуатацыю ў кар’ер Раздольскага сернахімічнага камбіната (Новы Раздзіл). Цягам 1962—1963 гадоў вырабілі яшчэ некалькі доследных адзінак БелАЗ-540, якія праходзілі завадскія выпрабаванні. Самазвалы з нумарамі 6 і 7 былі адпраўлены на прыёмачныя выпрабаванні на Міхайлаўскі руднік (Курская вобласць). Па выніках завадскіх і дзяржаўных выпрабаванняў канструкцыя самазвала была дапрацавана і тэхнічная дакументацыя на яго ў канцы 1963 года выдадзена на падрыхтоўку вытворчасці.

Першы варыянт дызайну меў падвойныя фары, аб’яднаныя прастакутнымі плафонамі. Калі пазней была пастаўлена задача выкарыстоўваць тую ж кабіну і абліцоўванне на буйнейшай «548-й» мадэлі (грузападымальнасцю 40 т), тады ў якасці ўніфікаванага абліцоўвання з’явіўся Г-падобны буфер з убудаванай у яго правай фарай. Гэта вырашыла праблему выкарыстання ўніфікаванай кабіны на аўтамабілях рознай грузападымальнасці.

У 1964 годзе паводле дапрацаванай дакументацыі выраблена прамысловая партыя з 20 самазвалаў, а ў 1965 годзе пачалася серыйная вытворчасць. Спачатку БелАЗ-540 абсталёўваўся рухавіком Д12А-375Б, бо на Яраслаўскім маторным заводзе яшчэ не была асвоена серыйная вытворчасць больш дасканалага рухавіка ЯМЗ-240.

У 1967 годзе пачалі выпускаць **БелАЗ-540А** з рухавіком ЯМЗ-240. Аднак пастаўкі матораў ЯМЗ былі недастатковымі, таму БелАЗ-540 з танкавым рухавіком працягваў выпускацца паралельна з «540А» да 1974 года.

У чэрвені 1967 года атэстацыйная камісія Камітэта стандартаў надала самазвалу БелАЗ-540А «Знак якасці».

17 снежня 1976 года быў выраблены 25-тысячны аўтамабіль.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
*  
*  
*  

## Спасылкі 
* 
* 

540
Іван Іваноў

**Іван Іваноў**:
* Іван Аляксандравіч Іваноў (1898—1937) — савецкі партыйны дзеяч, сакратар ЦК КП(б)Б.
* Іван Рыгоравіч Іваноў (1831—?) — беларускі архітэктар.
Тальтан

**Тальтан** (саманазва *Tā̀łtā̀n*) — атабаскі народ, карэнныя жыхары паўночнага захаду Канады. Агульная колькасць (2020 г.) - 2 600 чал.

Тальтан здаўна насялялі горную мясцовасць на паўночным захадзе Брытанскай Калумбіі, дзе займаліся паляваннем і рыбалоўствам, здабывалі абсідыян. Да кантактаў з еўрапейцамі яны не мелі палітычнай еднасці, падзяляліся на 6 тэрытарыяльных груп, якія ў сваю чаргу ўключалі фратрыі Ваўка і Крумкача і 4 матрылінейных рода. Лічыцца, што адзін з іх узнік у выніку змяшэння з тлінкітамі. Кожны род валодаў пэўнымі землямі, імёнамі, танцамі, песнямі, рытуальнымі грабёнкамі. На чале яго стаяў спадчынны правадыр. Яго ўлада перадавалася па жаночай лініі. Ніжэйшую сацыяльную прыступку займалі рабы. Агульную назву **тальтан** атрымалі ад тлінкітаў па найменню мясцовасці, дзе вёўся абмен паміж плямёнамі. 

У 1838 г. Кампанія Гудзонава заліва заснавала на землях тальтан гандлёвы пост. Значную дапамогу гандлярам і даследчыкам аказала жанчына-правады Нахані. Аднак кантакты з еўрапейцамі прывялі да распаўсюджвання эпідэмічных захворванняў і хуткаму скарачэнню насельніцтва. Тальтан згубілі частку паляўнічых тэрыторый у выніку дзейнасці еўрапейскіх здабытчыкаў золата. У другой палове XIX ст. да тальтан далучыліся прадстаўнікі іншых атабаскаў. Гэта, а таксама дэпапуляцыя, наёмная праца замест звыклых заняткаў, попыт на прамысловыя тавары садзейнічалі разбурэнню традыцыйнага грамадства. З пачатку XX ст. большасць вернікаў прынялі хрысціянства. 

У нашы дні тальтан тэрытарыяльна падзелены на 2 аўтаномныя «першасныя нацыі», якія маюць агульнае кіраванне. Робяцца захады для адраджэння народнай культуры і роднай мовы. Правадыры тальтан удзельнічаюць у экалагічным руху. 

## Спасылкі 
* Tahltan Central Government
* Tahltan — The Canadian Encyclopedia
* Tahltan — First Nations

Катэгорыя:Атабаскі
Катэгорыя:Народы Канады
Анатоль Пятровіч Каралькоў

**Анатоль Пятровіч Каралькоў** (, в. Ціхоўскае, Растоўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Львоўскі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. Працаваў у Дзіпрааргхіме ў г. Рубежнае Варашылаўградскай вобласці, Чувашграмадзянпраекце, з 1963 года — галоўным архітэктарам Белгарада, з 1972 года — загадчык аддзела па справах будаўніцтва і архітэктуры аблвыканкама ў Смаленску, з 1977 года — галоўным архітэктарам Гродна, з 1986 года — загадчыкам аддзела НДІП азотнай прамысловасці ў Гродне.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1962 года. Пражывае ў Гродне.

## Творчасць 
Асноўныя працы: Палац культуры ў Чэбаксарах (1966); у аўтарскім калектыве: мемарыяльны комплекс у гонар 850-годдзя Гродна (1979), вайсковыя могілкі па вул. Белуша (1980) у Гродне. Аўтар артыкулаў па архітэктуры і горадабудаўніцтве.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Корольков Анатолий Петрович 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Белгарада
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Гродна
Катэгорыя:Архітэктары Чэбаксараў
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Дзмітрый Яўгенавіч Сібілёў

**Дзмітрый Сібілёў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Іслач».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец брэсцкага «Дынама», з 2017 года пачаў выступаць за дубль клуба, дзе адразу замацаваўся ў стартавым складзе. 29 ліпеня 2018 года дэбютаваў за «Дынама» ў матчы Кубка Беларусі супраць «Клецка» (2:2, пен. 2:1), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме. У жніўні 2018 года перайшоў у брэсцкі «Рух», дзе стаў гуляць у аснове, чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. Па выніках сезона 2019 дапамог камандзе выйсці ў Вышэйшую лігу.

У 2020 годзе стаў гуляць пераважна за дубль «Руха», у асноўнай камандзе звычайна заставаўся на лаўцы запасных. 28 чэрвеня 2020 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы супраць «Белшыны» (3:0), выйшаўшы на замену ў другім тайме. У ліпені 2020 года быў аддадзены ў арэнду ў «Крумкачы», дзе стаў трывала з’яўляцца на полі.

У студзені 2021 года вярнуўся з арэнды ў «Рух». Неўзабаве стаў трэніравацца з брэсцкім «Дынама» і ў лютым быў арандаваны гэты клубам. У складзе дынамаўцаў звычайна заставаўся на лаўцы запасных, зрэдку выхадзіў на замену ў канцы матча. У ліпені 2021 года на правах арэнды далучыўся да «Смаргоні», дзе стаў часцей выхадзіць у стартавым складзе. У лістападзе 2021 года вярнуўся ў «Рух», аднак у студзені 2022 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з клубам.

У пачатку 2022 года праходзіў прагляд у бабруйскай «Белшыне», а ў сакавіку стаў іграком наваполацкага «Нафтана». Замацаваўся ў стартавым складзе і дапамог камандзе выйсці ў Вышэйшую лігу. Па заканчэнні сезона 2022 пакінуў «Нафтан» і адправіўся на прагляд у «Іслач», у студзені 2023 года падпісаў кантракт з гэтым клубам.

## Міжнародная кар’ера 
26 сакавіка 2019 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў канцы таварыскага матча супраць Літвы (1:0).

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2022
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2018

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Рух Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Іслач
Кіеўскі ўніверсітэт права НАН Украіны

**Кіеўскі ўніверсітэт права НАН Украіны** — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са спецыялізацыяй у галіне правазнаўства, якая знаходзіцца ў Кіеве. 

Універсітэт створаны ў 1995 годзе на базе Інстытута дзяржавы і правы імя У. М. Карэцкага Нацыянальнай акадэміі навук Украіны. Уваходзіць у склад Аддзяленне гісторыі, філасофіі і права НАН Украіны.

## Структура 
### Кафедры 
* Кафедра агульнатэарэтычных прававых і сацыяльна-гуманітарных дысцыплін
* Кафедра крымінальнага права і галіновых прававых дысціплін
* Кафедра міжнароднага права і галіновых прававых дысцыплін

### Інстытуты 
* Ровенскі інстытут 

### Цэнтры 
* Міжнародны цэнтр прававых і гісторыка-палітычных даследаванняў краін Цэнтральна-Усходняй Еўропы (г. Львоў)
* Міжнародны цэнтр прававых і эканоміка-сацыяльных даследаванняў краін Цэнтральна-Усходняй Еўропы (г. Ужгарад)

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Кіева
Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Катэгорыя:1995 год ва Украіне
Святая вада (крыніца, Вілейскі раён)

**Крыніца «Святая вада»** — гідралагічны помнік прыроды мясцовага значэння ля вёскі Губы Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Месціцца ў лесе, на захадзе ад вёскі Губы. Межы помніка прыроды «Крыніца Святая вада» адпавядаюць межам выдзелу 3 квартала 99 (52 па старой нумарацыі) Куранецкага лясніцтва. Плошча ахоўваемай тэрыторыі складае 2,3 гектара.

## Апісанне 
У лесе каля вёскі Губы Вілейскага раёна з-пад гары б’е крыніца, якая дае пачатак рэчцы Ментыні. На плошчы памерам  23 000 м², каля крыніцы забараняюцца любыя змяненні, якія парушаць эстэтычныя якасці і натуральны стан крыніцы: каптацыя выхадаў падземных вод на паверхню металічнымі і бетоннымі кольцамі, драўлянымі зрубамі; збудаванне артэ­зіянскіх свідравін і калодзежаў на прылеглых тэрыторыях для здабычы падземных водаў; будаўніцтва плацін і запрудаў на крынічным участку; змяненне рэчышча крынічных ру­ча­ёў, скід сцёкавых водаў; правядзенне ўсіх відаў меліярацыйных работ; змяненне натуральнага ўзроўню воднага гарызонту і гідралагічнага рэжыму; прагон і выпас жывёлы; загоннае паляванне і інш.

Помнік прыроды мяс­цовага значэння «Кры­ніца Святая вада» створаны для захавання ўнікальнага прыроднага аб’екта — групы крыніц, якія іграюць важную ро­лю ў гідралагічным ба­лансе прылеглай тэры­торыі.

У крынічна-ручаёвым комплексе знойдзеныя ві­­ды беспазваночных жы­вёл, якія раней не сустра­каліся на тэрыторыі Беларусі. Водны клешч *Megapus nodipalpis var. tivdinae* (Sokolow, 1926), і ручайнік *Beraea maura* (Curtis, 1834). Да таго ж у крынічных водах плаваюць віды беспазваночных жывёл, занесеныя ў Чырвоныя кнігі шэрагу Еўрапейскіх дзяржаў (Венгрыі і Польшчы).

На тэрыторыі помнікаў прыроды знойдзены баранец звычайны (*Huperzia selago*), уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі (трэцяе выданне).

Людзі расказваюць, што калісьці ў гэтай крыніцы знаходзілі манеты ХІХ-ХХ стагоддзя. Гісторыя сведчыць, што звычай  ахвяроўваць частку здабытых у ваенных паходах скарбаў (манет, зброі) мелі яшчэ готы (гуды), якія тэрыторыю сучаснай Беларусі засялялі аж у пачатку нашай эры. Гэты звычай на нашай зямлі захоўваецца аж дзве тысячы гадоў. А да нашай эры, у насельніцтва неалітычнай культуры лейкападобных кубкаў, уплывы якой праніклі на захад Беларусі, існавала традыцыя: у якасці ахвя­рапрынашэнняў кідаць у прыродныя вадаёмы гліняны посуд, прылады працы. У асноўным гэта былі каменныя сякеры, бурштынавыя ўпрыгожванні, мяса дзікіх жывёл.

Здаўна мясцовыя жыхары надзялялi крынiчную ваду незвычайнымi здольнасцямi. Казалi, што яна дапамагае ад хвароб вачэй i нават сляпыя станавiлiся вiдушчымi. Месца цяжка даступнае. Крыніца аздоблена драўляным зрубам, над ёй — абраз з ручніком. Вада прэсная, якасць здавальняючая.

## Спасылкі 
* Крыніца «Святая вада» на сайце Родники Беларуси

Катэгорыя:Гідралагічныя помнікі прыроды мясцовага значэння  Мінскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Вілейскага раёна
Катэгорыя:Губы (Вілейскі раён)
Катэгорыя:Славутасці Вілейскага раёна
Катэгорыя:Крыніцы Беларусі
Мужчынская зборная ЗША па баскетболе

**Мужчынская зборная ЗША па баскетболе** — нацыянальная баскетбольная каманда, якая прадстаўляе ЗША на міжнародных спаборніцтвах. Кіруецца Федэрацыяй баскетбола ЗША. Член ФІБА.

Зборная ЗША, як «родапачынальніца» баскетбола, з’яўляецца наймацнейшай і самай тытулаванай зборнай у свеце. За сваю гісторыю ЗША пяць разоў заваёўвалі тытул чэмпіёнаў свету, а таксама выйгравалі медалі на ўсіх Алімпійскіх гульнях, у якіх удзельнічалі, у тым ліку 15 разоў станавіліся алімпійскімі чэмпіёнамі. У рэйтынгу ФІБА займае 1-е месца.

## Дасягненні 
### Алімпійскія гульні 
Алімпійскі чэмпіён — 1936, 1948, 1952, 1956, 1960, 1964 1968, 1976, 1984, 1992, 1996, 2000, 2008, 2012, 2016. Сярэбраны прызёр — 1972, бронзавы — 1988, 2004.

### Чэмпіянаты свету 
Чэмпіён свету — 1954, 1986, 1994, 2010, 2014. Сярэбраны прызёр — 1950, 1959, 1982, бронзавы — 1974, 1990, 1998, 2006.

Баскетбол
Катэгорыя:Баскетбол у ЗША
ЗША
Жырона (баскетбольны клуб)

**«Жырона»** — іспанскі баскетбольны клуб з аднайменнага горада. Гуляў у вышэйшай іспанскай лізе ў 1989—2008 гадах. Найбольшых поспехаў каманда дамаглася ў сезонах лігі 2005/06, 2006/07 і 2007/08, таксама выйграла Кубак Выкліку 2007 года і дайшла да фіналу Кубка УЛЕБ 2008. Пасля гэтага з-за фінансавых праблем клуб зняўся з чэмпіянату і Еўракубка 2008/09 гадоў і быў пераведзены ў 2-ю лігу.

## Трафеі 
* Кубак Выкліку: 2007
* Кубак УЛЕБ: фіналіст 2008
Катэгорыя:Баскетбольныя клубы Іспаніі
Катэгорыя:Жырона
Іспанская федэрацыя баскетбола

**Іспанская федэрацыя баскетбола** або **Федэрацыя баскетбола Іспаніі** () — нацыянальны орган па баскетболе ў Іспаніі. Іспанская федэрацыя баскетбола — член кантынентальнай асацыяцыі ФІБА Еўропа і Міжнароднай федэрацыі баскетбола (ФІБА). Была заснавана 31 ліпеня 1923 года ў Барселоне, яе першым прэзідэнтам стаў Фідэль Брыкал.

Арганізацыя выступае кіраўнічым органам нацыянальных мужчынскіх, жаночых і моладзевых каманд Іспаніі па баскетболе на міжнародных турнірах.

Нацыянальны чэмпіянат сярод мужчынскіх каманд праводзіцца пад эгідай ACB (Асацыяцыя баскетбольных клубаў) з сезона 1983/84, да гэтага з 1956 года яго правядзеннем займалася Іспанская федэрацыя баскетбола. Першы чэмпіянат Іспаніі быў праведзены ў 1956 годзе пад назвай «Ліга Насіёналь», з 1983 года ліга носіць назву «Асацыяцыя баскетбольных клубаў». З 2011 года ліга таксама называецца Лігай Эндэса ад назвы генеральнага спонсара Endesa. Іспанская баскетбольная ліга ACB (Asociación de Clubes de Baloncesto) з’яўляецца адной з наймацнейшых у свеце. Па колькасці перамог у еўрапейскіх клубных турнірах іспанскія клубы саступаюць толькі італьянскім.

Мужчынская зборная Іспаніі — чэмпіён свету 2006 года, сярэбраны прызёр Алімпійскіх Гульняў у Лос-Анджэлесе (1984) і Пекіне (2008), чэмпіён Еўропы (2009, 2011). Акрамя таго, на еўрапейскіх чэмпіянатах іспанцы заваявалі 6 сярэбраных і два бронзавыя медалі.

Чэмпіянат Іспаніі сярод жаночых каманд праводзіцца з 1964 года. Больш за ўсё тытулаў — 14 — на рахунку ў валенсійскага «Рос Касарэс».

Жаночая зборная Іспаніі — чэмпіён Еўропы 1993 года, а таксама віцэ-чэмпіён Эўропы 2007 і 3-разовы ўладальнік бронзы Еўрабаскета (2001, 2003 і 2005).

Катэгорыя:Баскетбольныя арганізацыі
Катэгорыя:Баскетбол у Іспаніі
Мужчынская зборная Літвы па баскетболе

**Зборная Літвы па баскетболе** — нацыянальная баскетбольная каманда, якая прадстаўляе Літву на міжнароднай баскетбольнай арэне. Адна з самых паспяховых зборных у свеце: Літва прымала ўдзел у пяці Алімпійскіх гульнях і заваявала тры бронзавыя медалі. Кіраўнічым органам зборнай выступае Літоўская федэрацыя баскетбола.

Зборная Літвы выйграла два перадваенныя чэмпіянаты Еўропы: 1937 і 1939 гадоў. Да гэтых перамог зборную прывёў Пранас Лубінас (Фрэнк Любін), які дапамог папулярызаваць баскетбол у краіне. Лубінаса называюць «дзедам літоўскага баскетбола».

З 1940 па 1990 год Літва ўваходзіла ў склад СССР, вялікая колькасць гульцоў зборнай Савецкага Саюза складалі гульцы літоўскай школы баскетбола. На Алімпійскіх гульнях 1988 года залатыя медалі ў складзе зборнай СССР выйгралі 4 літоўцы: Вальдэмарас Хомічус, Арвідас Сабоніс, Рымас Курцінайціс, Шарунас Марчулёніс.

З 1992 года зборная Літвы выступае самастойна. У 2003 годзе выйграла чэмпіянат Еўропы.

У 2011 годзе Літва прымала чэмпіянат Еўропы па баскетболе.
Мужчынская зборная Люксембурга па баскетболе

**Зборная Люксембурга па баскетболе** — нацыянальная баскетбольная зборная, якая прадстаўляе Люксембург на міжнароднай баскетбольнай арэне. Кіруецца Люксембургскай баскетбольнай федэрацыяй. У 2013 годзе прымала ўдзел у кваліфікацыі да Еўрабаскета. Зборная Люксембурга тройчы ўдзельнічала ў кантынентальным першынстве. Найвышэйшым дасягненнем з’яўляецца 8-е месца на Еўрабаскеце 1946.

Люксембург
Баскетбол
Партыя свабоды рускага народа

**Партыя свабоды рускага народа** (ПСРН) — адно з першых аб’яднанняў агульнадэмакратычнага характару, якое існавала ў Гомелі з 2 лістапада 1956 года да 9 лютага 1957 года.

## Утварэнне 
Партыя свабоды рускага народа была заснавана 2 лістапада 1956 года на сустрэчы М. Грачухі, памочніка санітарнага лекара абласной санэпідэмстанцыі, з Ф. Казлоўскім, загадчыкам крамы. У прыватнай гутарцы па абмеркаванні працэсаў у Венгрыі і Егіпце знаёмыя прыйшлі да размовы пра неабходнасць заснавання арганізацыі на манер партый, якія існуюць у краінах з дэмакратычнымі традыцыямі. Ініцыятыва сыходзіла ад М. Грачухі. У той жа дзень з гэтай ідэяй быў азнаёмлены прадавец мясакамбіната Г. Віннікаў, які, паводле ўласных слоў, выразіў палкае жаданне далучыцца да незалежнага руху. У тым жа месяцы ў арганізацыю ўступілі электраманцёр Гомельскай ЦЭС М. Дзехцяроў і гравёр фабрыкі «Палесдрук» А. Яткін. Апошні зрабіў пячатку арганізацыі і вынес з фабрыкі шрыфт для вырабу ўлётак і вокладак партбілетаў.

## Дзейнасць 
Прадугледжваліся таксама розныя сродкі барацьбы з камуністычным рэжымам. М. Грачуха адстойваў паступовую і крапатлівую працу па прыцягненні новых сябраў партыі. Ф. Казлоўскі выступаў за больш радыкальныя дзеянні — за збор зброі, выпуск улётак, арганізацыю радыёпрапаганды.

## Пакаранне 
9 лютага 1957 года былі арыштаваныя М. Грачуха, Ф. Казлоўскі, А. Яткін, крыху раней Г. Віннікаў, а 16 лютага 1957 года — М. Дзехцяроў. 16 верасня 1957 года рашэннем Судовай калегіі па крымінальных справах Гомельскага абласнога суда сябры арганізацыі асуджаныя: М. Грачуха, Ф. Казлоўскі на 10 гадоў пазбаўлення волі, Г. Віннікаў на 5 гадоў пазбаўлення волі, А. Яткін на 3 гады, М. Дзехцяроў — 1 год. Усе яны абвінавачваліся ў стварэнні антысавецкай арганізацыі, выпрацоўцы Статута і прысягі, падрыхтоўцы да выпуску ўлётак.

## Склад 
Сярод заснавальнікаў ПСРН былі 2 беларусы, 2 рускія, 1 украінец. Удзельнікамі былі:

* М. Грачуха
* Ф. Казлоўскі
* А. Яткін
* Г. Віннікаў
* М. Дзехцяроў

## Асноўныя пункты праграмы 
На паседжаннях бюро ПСРН (5 і 12 студзеня 1957 года), якія адбываліся на кватэры Ф. Казлоўскага, быў выпрацаваны Часовы статут і некаторыя праграмныя палажэнні партыі. Асноўнымі пунктамі праграмы былі:
* Прызнанне права прыватнай уласнасці на зямлю, вытворчасць і сродкі вытворчасці.
* Будаўніцтва дэмакратычнага грамадства.
* Адмаўленне кіроўнай ролі КПСС.
* Шматпартыйнасць.
* Дэклараванне дружбы народаў Вялікай Расіі і ўсяго свету.

Ад сябраў партыі патрабавалася выкананне задач па паляпшэнні жыцця народа і здзяйснення дэмакратычных асноў.

## Прысяга 
Клянуся перад абліччам свайго народа аддаць усе сілы вызваленню рускага народа ад камуністычнага прыгнёту.

## Спасылкі 
* Беларускія антыкамуністычныя рухі канфесійнай і агульнадэмакратычнай накіраванасці
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік

Катэгорыя:Антысавецкія падпольныя арганізацыі на Беларусі
Катэгорыя:1956 год у Гомелі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1956 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, закрытыя ў 1957 годзе
Медаль Партызана

**Медаль Партызана** — узнагарода рады БНР для ўдзельнікаў беларускага пасляваеннага антысавецкага руху.

## Гісторыя 
Медаль зацверджаны 1 верасня 1949 года дэкрэтам прэзідэнта Рады БНР Міколы Абрамчыка. Ім мусілі ўзнагароджваць «*беларусаў, якія змагаліся ў радох Беларускай Нацыянальнай Партызанкі за Незалежнасьць Беларусі супроць акупантаў: на прапанову партызанцкага штабу*». Статут зацверджаны і пачаў дзейнічаць з 6 жніўня 1951 года. У 1952 годзе права ўзнагароджання Медалём Партызана атрымаў «*начальнік штабу беларускіх партызанаў*».

Пакуль не вядома ці вырабілі медаль або ён застаўся толькі праектам. У беларускай газеце «Бацькаўшчына», якая выдавалася ў Мюнхене, у нумары за 24 лютага 1952 года пададзены толькі малюнак медаля, а таксама статут. У гэтай публікацыі былі таксама і іншыя ўзнагароды БНР.

## Апісанне 
Мае дзве ступені, якія мусілі вырабляць адпаведна ў золаце (I-я ступень) і срэбры (II-я ступень). Стужка — чырвона-зямельна-зялёная. На стужцы I ступені дзве скрыжаваныя стрэльбы. На аверсе медаля стрэльбы, пад імі надпіс «*Б. Н. Р.*». На рэверсе парадкавы нумар. Таксама на рэверсе першай ступені мусіў быць выбіты покліч: «*За Бацькаўшчыну*».

Медаль першай ступені маглі атрымаць камандзіры і начальнікі штабоў партызанскіх атрадаў, а за «*выдатныя баявыя заслугі*» — кожны партызан.

## Ступені 
* Медаль Партызана 1-й ступені
* Медаль Партызана 2-й ступені

## Спасылкі 
* Значкі, жэтоны, мэдалі
* Мазырэц Ц. Узнагароды Беларусі
* Пра ўзнагароды

Катэгорыя:З’явіліся ў 1949 годзе
Катэгорыя:Узнагароды Беларускай Народнай Рэспублікі
Катэгорыя:1949 год у ЗША
Катэгорыя:Беларуская дыяспара
Жараў (горад)

**Жараў** (, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы, размешчаны за 400 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 50 км на паўднёвы захад ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Свідніцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Жараў. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 6,16 км². Насельніцтва 6,9 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Мужчынская зборная Расіі па баскетболе

**Мужчынская зборная Расіі па баскетболе** — нацыянальная баскетбольная каманда, якая прадстаўляе Расію на міжнароднай арэне. Кіраўнічым органам зборнай выступае Расійская федэрацыя баскетбола.

Каманда была ўтворана ў 1992 годзе, з’яўляецца афіцыйнай правапераемніцай зборнай СССР. У 1994 і 1998 гадах выйгравала сярэбраныя медалі чэмпіянатаў свету.

У 2007 годзе каманда пад кіраўніцтвам Дэвіда Блата ўпершыню выйграла чэмпіянат Еўропы. Блат за гэтую перамогу быў удастоены звання заслужанага трэнера Расіі першым з неграмадзян РФ. У 2011 годзе пад кіраўніцтвам Блата каманда таксама выйграла бронзу чэмпіянату Еўропы, а праз год стала трэцяй на Алімпійскіх гульнях у Лондане.

Баскетбол
Катэгорыя:Баскетбол у Расіі
Расія
Гелафора прыкметная

**Гелафора прыкметная** (*Helophora insignis*) — від павукоў сямейства . Ён сустракаецца ў Паўночнай Амерыцы, Еўропе, на Каўказе, ад еўрапейскай часткі Расіі да Далёкага Усходу, і ў Кітаі.

## Апісанне 
Даўжыня самцоў 3,5-4, самак 4-5 мм.

## Экалогія 
Жыве ў мяшаных і лісцевых лясах Палеарктыкі.

Катэгорыя:Лініфіі
Кудонія

**Кудонія** (*Cudonia*) &nbsp; — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1849 годзе.

## Класіфікацыя 
Род *Cudonia налічвае* 19 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* Fries, E.M. 1849. Summa vegetabilium Scandinaviae. 2:259-572 — P.348

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Аскаміцэты
Аварыя на Таймс-сквер (1928)

**Аварыя на Таймс-сквер** () — інцыдэнт на Таймс-сквер, які адбыўся 24 жніўня 1928 года, калі цягнік на лініі Брадвей — Сёмая авеню сышоў з рэек неўзабаве пасля выхаду са станцыі Таймс-сквер. Загінула 16 чалавек на месцы здарэння, двое памерлі пазней, і каля 100 атрымалі раненні. Гэта другая па смяротнасці аварыя ў Нью-Ёркскай падземцы пасля аварыі на Мэлбан-стрыт.

Катэгорыя:Катастрофы 1928 года
Катэгорыя:Нью-Ёркскі метрапалітэн
Катэгорыя:Гісторыя Нью-Ёрка
Катэгорыя:Аварыі і тэракты ў метрапалітэне
Катэгорыя:1928 год у ЗША
Катэгорыя:Падзеі 24 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1928 года
Катэгорыя:Падзеі ў Нью-Ёрку
Аварыя на Юніян-сквер (1991)

**Аварыя на Юніян-сквер** () — аварыя, якая адбылася ў Нью-Ёркскім метро 28 жніўня 1991 года, на маршруце № 4. Гэта была самая страшная аварыя ў метрапалітэне з часоў крушэння цягніка на Таймс-сквер у 1928 годзе. Машыніст быў прызнаны вінаватым у перавышэнні хуткасці, а таксама адбыў тэрмін у турме за ненаўмыснае забойства.

Катэгорыя:Катастрофы 1991 года
Катэгорыя:Нью-Ёркскі метрапалітэн
Катэгорыя:Гісторыя Нью-Ёрка
Катэгорыя:Аварыі і тэракты ў метрапалітэне
Катэгорыя:1991 год у ЗША
Катэгорыя:Падзеі 28 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1991 года
Катэгорыя:Падзеі ў Нью-Ёрку
Міхаіл Ільіч Казакоў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = 
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |Перыяд жыцця     = 
 |выява            = 
 |подпіс           = 
 |герб             = 
 |подпіс герба     = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 
 |званне           = 
 |род войскаў      = 
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = 
 |узнагароды       = { Style = "background:transparent"
 
}
     
**Замежныя ўзнагароды**:

 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Міхаі́л Ільі́ч Казако́ў** (, в.  — , ) — савецкі военачальнік, у гады Вялікай Айчыннай вайны начальнік штаба Бранскага і Варонежскага франтоў, камандуючы 69-й і 10-й гвардзейскай арміямі, камандуючы войскамі Уральскай (1953—1956) і Ленінградскай (1960—1965) ваенных акруг, генерал арміі (1955). Герой Савецкага Саюза (1978).

Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 2-га (1946—1950), 4—7 скліканняў (з 1954). Кандыдат у члены ЦК КПСС у 1961—1971 гадах.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мемуарысты СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Камандуючыя Ленінградскай ваеннай акругай
Катэгорыя:Камандуючыя Уральскай ваеннай акругай
Катэгорыя:Кандыдаты ў члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Камандуючыя арміямі ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Катэгорыя:Удзельнікі Курскай бітвы
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Рыгі
Корыне

**Корыне** (*Coryne*) — род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1817 годзе.

## Класіфікацыя 
Род *Coryne* налічвае 71 від:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Nees von Esenbeck, C.D.G. 1817. System der Pilze und Schwämme. :1-334 — P.157

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Гелоцыевыя
Авілес

**Авілес** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Астурыя. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Авілес. Займае плошчу 26,81 км². Насельніцтва — 80 114 чалавек (на 2016 год).

4 верасня 2011 года тут стартаваў 15-ы этап шматдзённай велагонкі Вуэльта.

У горадзе размешчаны Міжнародны культурны цэнтр Оскара Німеера.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Астурыі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты Астурыі
Вікенцій Іосіфавіч Аўдзей

**Віке́нцій Іо́сіфавіч Аўдзе́й** (1886, паводле іншых звестак 1891, вёска Губы Вілейскага павета — 1916) — беларускі драматург, літаратар.

Яго п’еса «Не розумам сцяміў, а сэрцам», напісаная па-руску, надрукаваная ў часопісе «Крестьянин» у 1909 годзе, была вельмі папулярная сярод сялянства і неаднаразова ставілася беларускімі аматарскімі дружынамі ў вёсках Беларусі.

## Біяграфія 
Закончыў Маладзечанскую настаўніцкую семінарыю (1905), Віленскі настаўніцкі інстытут (1910). Працаваў у гарадскіх вучылішчах Вільні і Вілейкі. Удзельнік Першай сусветнай вайны, скончыў Аляксандраўскае ваеннае вучылішча. Афіцэр расійскай імператарскай арміі: прапаршчык (1 студзеня 1916), падпаручнік (20 лістапада 1916), паручнік 207-га пяхотнага Новабаязецкага палка, загінуў у канцы 1916 года на руска-аўстрыйскім фронце ў Карпатах, па афіцыйным дакументам памёр 8 верасня 1917 года.

## Творчасць 
Пра пачатак літаратурнай дзейнасці звестак не захавалася. Друкавацца пачаў, калі быў студэнтам настаўніцкага інстытута. У часопісе «Крестьянин» змяшчаў вершы, апавяданні, допісы. У 1909 годзе надрукаваў апавяданне «Пустэльнік у свеце», вытрыманае ў духу рэлігійнага павучання і сацыяльна-бытавую драму «Не розумам сцяміў, а сэрцам», прасякнутаю матывамі грамадскай справядлівасці, спагадай да бедных. П’еса была папулярнай, яе часта ставілі самадзейныя тэатры Заходняй Беларусі.

## Ушанаванне памяці 
На радзіме, у вёсцы Губы ўсталяваны памятны знак.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Памяць. Вілейскі раён. // — Мн.: БелТА., 2003. — 704 с. — (Гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі.). — 3000 экз. — ISBN 985-6302-56-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Драматургі Беларусі
Катэгорыя:Драматургі паводле алфавіта
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вілейскім раёне
Катэгорыя:Загінулі ў Першую сусветную вайну
Мужчынская зборная Ісландыі па баскетболе

**Зборная Ісландыі па баскетболе** — нацыянальная баскетбольная зборная, якая прадстаўляе Ісландыю на міжнародных баскетбольных спаборніцтвах. Кіруецца Ісландскай баскетбольнай федэрацыяй.

У 2015 годзе ўпершыню прыняла ўдзел у Еўрабаскеце, на якім заняла 21-е месца, не атрымаўшы ніводнай перамогі.

Баскетбол
Ісландыя
Сабутка

**Сабутка** (, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы, размешчаны за 380 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 35 км на паўднёвы захад ад цэнтра Уроцлава. Уваходзіць у склад Урацлаўскага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Сабутка. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 32,2 км². Насельніцтва 7 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Гельмінтаспорый

**Гельмінтаспорый** (*Helminthosporium*)&nbsp; — род аскамікотавых грыбоў (Ascomycota) сямейства .

## Апісанне 
Існуюць у выглядзе бясполых анаморфаў і выклікаюць плямістасць лісця (гельмінтаспарыёз), асабліва ў збожжавых (кукуруза, авёс) на вільготных месцах, у выніку чаго лісце становяцца шаравата-бурым і ўтварае эліптычныя плямы.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Роды грыбоў
Катэгорыя:Аскаміцэты
Першая авеню (лінія Канарсі, BMT)

**Першая авеню** () — станцыя Нью-Ёркскага метро, размешчаная на лініі Канарсі. Станцыя знаходзіцца на скрыжаванні 14-й вуліцы і 1-й Авеню ў Манхэтэне і абслугоўваецца адзіным маршрутам L, які працуе кругласутачна. Гэтая станцыя — самая ўсходняя ва ўсім Манхэтэне, наступная станцыя лініі размяшчаецца ўжо ў Брукліне.

Катэгорыя:Станцыі Нью-Ёркскага метрапалітэна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1924 годзе
Агульнарасійскае галасаванне па папраўках да Канстытуцыі Расіі

|-
|Крыніца: ЦВК Расіі 
|}
**Агульнарасійскае галасаванне па папраўкам да Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі** () прайшло з 25 чэрвеня па 1 ліпеня 2020 года. Па выніку 77,92 % грамадзян, якія галасавалі, выказаліся «за», 21,27 % — «супраць». Яшчэ 0,81 % галасоў прызнаны несапраўднымі.

У студзені 2020 года прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін прапанаваў змяніць Канстытуцыю краіны і ўнёс у Дзяржаўную думу адпаведны законапраект. Пасля, у сакавіку ён быў прыняты (Закон аб папраўцы ад 2020/03/14 № 1-ФКЗ «Аб удасканаленні рэгулявання асобных пытанняў арганізацыі і функцыянавання публічнай улады»).

Згодна з артыкулам 3 (пункт 5) Закона, карэктывы ўступяць у сілу ў выпадку іх ухвалення на агульнарасійскім галасаванні (калі за іх прагаласуе больш за палову грамадзян, якія прынялі ўдзел у плебісцыце).

На галасаванне вынесена пытанне: *«Вы ўхваляеце змены ў Канстытуцыю Расійскай Федэрацыі?»*.

Усе 206 паправак закраналі главы 3—8 Асноўнага дакумента (аб федэратыўным ладзе, прэзідэнце, парламенце, урадзе, судовай уладзе і пракуратуры, мясцовым самакіраванні). Яны маглі быць зменены прыняццем спецыяльнага закона, які прайшоў праз Федэральны сход, і ўхваленага двума трацінамі рэгіянальных заканадаўчых органаў.

У папраўках замацоўваліся сацыяльныя гарантыі грамадзян. У Канстытуцыі ўпершыню былі згаданыя, напрыклад, шлюб — саюз мужчыны і жанчыны, вера ў Бога, а таксама Дзяржсавет (яго роля ўзмацнілася). Рускі народ названы дзяржаваўтвараючым (па прыкмеце выкарыстання рускай мовы). Умацаваўся інстытут прэзідэнцтва. Са становішча, якое абмяжоўвае час праўлення «двума тэрмінамі запар», выключана слова «запар». Пры гэтым у дачыненні да тэрмінаў дзеючага кіраўніка дзяржавы Уладзіміра Пуціна адбылося «абнуленне», якое дазволіла яму вылучацца на гэтую пасаду яшчэ на два разы і ў выпадку перамогі на наступных выбарах — у 2024 і 2030 гадах — кіраваць краінай да 2036 года, чатыры перыяды адзін за адным. Фіксуецца права Канстуцыйнага суда блакаваць выкананне рашэнняў міжнародных арганізацый па матывах неканстытуцыйнасці такіх рашэнняў (орган валодае дадзеным паўнамоцтвам з 2015 года).

Вочнае галасаванне на ўчастках прайшло з 25 чэрвеня па 1 ліпеня, пры гэта 1 ліпеня аб’яўлена выхадным днём як уласна дата галасавання. Жыхары Масквы і Ніжагародскай вобласці, па прычыне распаўсюджвання ў гэтых рэгіёнах пандэміі каранавіруса, па жаданні маглі ўдзельнічаць у мерапрыемстве дыстанцыйна — з 25 па 30 чэрвеня.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Чэрвень 2020 года
Катэгорыя:Ліпень 2020 года
Катэгорыя:2020 год у Расіі
Катэгорыя:2020 год у палітыцы
Катэгорыя:Рэферэндумы
Катэгорыя:Выбары ў Расіі
Берлезава

**Берлезава** () — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Духаўшчынскага раёна
Андрэа Арнольд

**Андрэ́а Арно́льд** (; нар. 5 красавіка 1961, Дартфард, Кент, Англія) — брытанская кінарэжысёрка, сцэнарыстка і актрыса.

## Біяграфія 
Андрэа Арнольд нарадзілася 5 красавіка 1961 года ў Дартфардзе, графства Кент, Англія. Яна была старэйшай з чатырох дзяцей у сям’і. Яе маці было толькі 16, а бацьку 17, калі Андрэа нарадзілася. Бацькі разышліся, калі яна яшчэ была ў маладым узросце. Яе маці была вымушана самастойна выхоўваць чатырох дзяцей, аб чым Арнольд згадвае ў сваім кароткаметражным фільме «Аса» (2003).

Пасля заканчэння сярэдняй школы ў канцы 1970-х Арнольд працавала на тэлебачанні як танцорка шоу, у прыватнасці ў праекце BBC «Top of the Pops». Андрэа ўпершыню набыла папулярнасць у якасці актрысы і тэлевядучай (разам з Сэндзі Токсвіг, Нікам Стэверсенам і Нілам Б’юкененам) у дзіцячым тэлешоу 1980-х № 73 на ITV. Пасля закрыцця № 73 у 1988 годзе Андрэа Арнольд яшчэ два гады працавала ў камандзе дзіцячай праграмы «Motormouth». У 1990-я Арнольд пісала сцэнарыі для «A Beetle Called Derek», шоу, накіраванага на павышэнне экалагічнай дасведчанасці сярод моладзі.

## Кар’ера ў кіно 
Пасля завяршэння кар’еры на тэлебачанні Андрэа Арнольд вучылася ў прыватнай некамерцыйнай Кансерваторыі пры Амерыканскім інстытуце кінамастацтва ў Лос-Анджэлесе, дзе набыла досвед у кінаіндустрыі і, вярнуўшыся ў Англію, вывучала сцэнарнае майстэрства ў PAL Labs у Кенце. Пасля навучання яна пачала рабіць кароткаметражныя фільмы для тэлебачання.

Трэці кароткаметражны фільм Арнольд «Аса» ў 2004 годзе атрымаў прэмію «Оскар» у катэгорыі найлепшы кароткаметражны фільм.

У 2006 годзе Андрэа Арнольд зняла па ўласным сцэнарыі свой першы поўнаметражны фільм «Чырвоны шлях». Фільм змагаўся за «Залатую пальмавую галіну» ў конкурснай праграме 59-га Канскага міжнароднага кінафестывалю і атрымаў прыз журы. Акрамя гэтага, фільм быў адзначаны прэміяй BAFTA за найлепшы дэбют брытанскага сцэнарыста, рэжысёра альбо прадзюсара, і некалькімі шатландскімі ўзнагародамі BAFTA, у прыватнасці за найлепшую рэжысуру і найлепшы сцэнарый.

Прэм’ера наступнага поўнаметражнага фільма Андрэа Арнольда «Акварыум» (2009) адбылася на 62-м Канскім міжнародным кінафестывалі, дзе ён, як і папярэдні фільм, атрымаў прыз журы фестывалю. «Акварыум» таксама атрымаў прэмію BAFTA за найлепшы брытанскі фільм. У 2011 годзе Арнольд адаптавала для кіно раман Эмілі Бронтэ «Навальнічны перавал». Фільм быў паказаны ў конкурсе 68-га Венецыянскага міжнароднага кінафестывалю ў верасні 2011 года і атрымаў узнагароду «Залатая Азела» за найлепшую аператарскую працу.

Чацвёрты поўнаметражны фільм Арнольд «American Honey» (2016), змагаўся за «Залатую пальму» ў конкурснай праграме 69-га Канскага міжнароднага кінафестывалю і стаў яе трэцім фільмам, які атрымаў ў Канах прыз журы.

## Зноскі 
Катэгорыя:Кінарэжысёры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Сцэнарысты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Актрысы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Тэлевядучыя Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BAFTA
Забойства Рэйшарда Брукса

12 чэрвеня 2020 года ў горадзе Атланта 27-гадовы чорнаскуры амерыканец Рэйшард Брукс прыпаркаваў машыну каля рэстарана Wendy's і стаў у ёй чакаць чэргі, каб зрабіць заказ, не выходзячы з машыны. У машыне Брукс, будучы п’яным, заснуў. Хутка туды прыбылі супрацоўнікі паліцыі, што папрасілі таго ад’ехаць, бо ён замінаў праезду машыну па правілах. Потым Рэйшард прайшоў праверку на алкатэстэр, які пацвердзіў знаходжанне Брукса ў стане алкагольнага ап’янення. Ён стаў супраціўляцца арышту, пасля чаго адзін з паліцэйскіх дастаў тазер. Мужчына выхапіў яго і паспрабаваў прымяніць супраць аднаго з супрацоўнікаў паліцыі, пасля чаго пачаў бегчы. Паліцыянты адкрылі агонь, тройчы стрэліўшы ў яго. Брукс, які атрымаў два агнястрэльных раненні ў спіну, пасля шпіталізацыі памёр ад страты крыві і пашкоджанняў унутраных органаў. Па заключэнні судмедэкспертаў Фултана, смерць была гвалтоўнай.

Відэа інцыдэнту шырока транслявалася і праглядалася ў інтэрнэце. На наступны дзень пасля забойства пратэстоўцы спалілі рэстаран Wendy's і некалькі аўтамабіляў. Для разгону пратэстоўцаў паліцыя ўжыла слёзатачывы газ.

Начальніца паліцыі Атланты Эрыка Шылдс падала ў адстаўку 13 чэрвеня, заявіўшы, што хоча дапамагчы аднавіць давер у грамадстве.

Гарэт Ролф, які страляў у Брукса, быў звольнены з паліцыі горада. Паліцэйскі Дэвін Бронсан, што таксама ўдзельнічаў у затрыманні, адхілены ад аператыўнай работы.

Пракурор акругі Фултан Пол Говард заявіў, што смерць Рэйшарда Брукса ўяўляецца неабгрунтаванай, а гвалт з боку паліцыі — залішнім.

Падзея адбылася на фоне масавых беспарадкаў у ЗША, якія прайшлі пасля гібелі Джорджа Флойда пры яго затрыманні паліцыяй.

Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп назваў сітуацыю з гібеллю Рэйшарда Брукса «жахлівай», паабяцаўшы падпісаць 16 чэрвеня ўказ аб рэформе паліцыі.

17 чэрвеня Гарэту Ролфу прад’явілі ў наўмысным забойстве і яшчэ 10 абвінавачванняў. Дэвіну Бронсану прад’яўлена 3 абвінавачванні. У жніўні 2022 года абвінавачванні з паліцыянтаў былі знятыя.

## Зноскі  
Катэгорыя:Падзеі 12 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 2020 года
Катэгорыя:2020 год у ЗША
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2020 годзе
Катэгорыя:Забойствы ў ЗША
Стрэж (крыніца)

**Крыніца «Стрэж»** — гідралагічны помнік прыроды мясцовага значэння ля вёскі Заброддзе Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Месціцца ў лесе, у 400 м на поўдзень ад вёскі Заброддзе, на землях Нарачанскага лясніцтва квартал 112 (93 па-старому) выдзел 11. Плошча ахоўваемай тэрыторыі складае 1,1 гектара.

Мясцовыя паданні трывала звязваюць назву гэтай мясціны з прозвішчам млынара, які тут жыў раней. Яго імя і захавалася ў назве крыніцы.

## Апісанне 
Уяўляе сабой цэлы комплекс выхадаў падземных вод уздоўж аднайменнага ручая (левы прыток р. Нарач), што захаваўся ў некранутым стане. На выхадах утвараюцца ажалезненыя маты. Большасць выхадаў з’яўляюцца гелакрэнамі, якія фарміруюць розныя па плошчы крэнаполі. Якасць вады крыніц здавальняючая, але для пітных патрэб не ўжываецца.

Вада крыніц адрозніваецца павышаным утрыманнем жалеза. Пры выхадзе падземных вод на дзённую паверхню пад уздзеяннем акісляльна-аднаўленчых працэсаў і жыццядзейнасці мікраарганізмаў утвараюцца ажалезненыя маты, афарбаваныя ў колеры охры. Усе крыніцы помніка прыроды з’яўляюцца спадаючымі, утварэнне іх звязана з разгрузкай верхніх ваданосных гарызонтаў. Агульны аб’ём вады, які паступае на дзённую паверхню (дэбіт), у сярэднім складае каля 4 л/с (па іншым дадзеным — 36 літраў у хвіліну).

У крынічна-ручаёвым комплексе знойдзеныя ві­­ды беспазваночных жы­вёл. Многія з іх нетыповыя для нашай тэрыторыі, паколькі яны насяляюць на поўначы Еўропы ці ў гарах Сярэдняй Еўропы. Усе «рэгіянальныя крэнабіёнты» з’яўляюцца індыкатарамі чыстых вод. Сярод крэнабіёнтаў выяўлены малавывучаныя і рэдкія віды жывёл. Шыцік *Plectrocnemia conspersa* (Curtis, 1834) жыве ў халодных водах ручаёў Еўропы і Перадкаўказзя. Планарыі *Crenobia alpina* (Dana, 1766) раней фіксавалі ў некалькіх крыніцах Мінскай вобласці і крыніцах Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры», бліжэйшыя ж вядомыя месца яе пасялення — горныя ручаі Цэнтральнай Еўропы. Водны клешч *Hygrobates norvegicus* (Thor, 1897) з’яўляецца ледавіковым рэліктам, вядомы ў Скандынавіі і горных сістэмах Сярэдняй Еўропы, у Беларусі засяляе толькі крынічныя экасістэмы. Найбольшую цікавасць уяўляе знаходка воднага кляшча *Lebertia dubia* (Thor, 1899) — новага для фауны Беларусі выгляду. Водны клешч вядомы ў заходняй Еўропе — у Альпах і на Балканах, у Расіі — у крыніцах Ленінградскай вобласці, у Сярэдняй Азіі — у возеры Ісык-Куль.

## Спасылкі 
* Крыніца «Стрэж» на сайце Родники Беларуси

Катэгорыя:Крыніцы Беларусі
Катэгорыя:Гідралагічныя помнікі прыроды мясцовага значэння  Мінскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Вілейскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Вілейскага раёна
Катэгорыя:Заброддзе (Нарачанскі сельсавет)
Цыркуноў

**Цыркуноў** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Аляксандр Іванавіч Цыркуноў (нар. 1948) — мастак, жывапісец, педагог, даследчык гісторыі і культуры.
* Рыгор Арцем’евіч Цыркуноў (1921—2008) — вучоны ў галіне кіравання працэсамі перавозак на чыгуначным транспарце.
* Уладзімір Максімавіч Цыркуноў (нар. 1953) — беларускі ўрач-інфекцыяніст. Доктар медыцынскіх навук (1992), прафесар (1992).
Рыгор Арцем’евіч Цыркуноў

**Рыгор Арцем’евіч Цыркуно́ў** ( — ) — вучоны ў галіне кіравання працэсамі перавозак на чыгуначным транспарце, доктар тэхнічных навук (1994), прафесар (1998).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Сава (сучасны аграгарадок у  Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1941 годзе скончыў Аршанскі тэхнікум чыгуначнага транспарту і быў прызваны ў чыгуначныя войскі. Праходзіў службу дыспетчарам па воінскіх перавозках на чыгуначнай станцыі Саратаў-2, а з 1944 года — намеснік начальніка аддзела воінскіх перавозак ва ўпраўленні Заходняй чыгуначнай дарогі на Смаленск ў Гомелі. З верасня 1961 года па ліпень 1962 года займаў пасаду дэкана факультэта кіравання працэсамі перавозак.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш за 260 навуковых прац па ўдасканаленні тэхналогіі работы і тэхнічнага аснашчэння перагрузачных станцый, перавозачнага працэсу хуткапсавальных грузаў, навукова-метадычных прац для студэнтаў чыгуначных вышэйшых навучальных устаноў. Распрацаваў нарматыўныя дакументы па тэхналагічных працэсах работы чыгуначных вузлоў шматлікіх станцый Беларусі і краін СНД.

Сярод апублікаванага:
* Организация работы станций перегруза. — М., 1957.;
* Взаимодействие и организация процессов на станциях перегруза. — Мн., 1962.

## Узнагароды і званні 
Узнагароджаны ордэнамі і медалямі, а таксама знакамі «За выдатныя поспехі ў працы» Міністэрства вышэйшай адукацыі, «Ганаровы чыгуначнік», Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* ЦЫРКУНОЎ Рыгор Арцем’евіч (1921)  // База даных «Мой край — Магілёўшчына». Магілеўская абласная бібліятэка імя У. І. Леніна.
* Вучоныя Беларусі. Цыркуноў, Рыгор Арцем’евіч (доктар тэхнічных навук; транспарт; 1921—2008) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* История факультета управелния процессами перевозок  // Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту

Катэгорыя:Выпускнікі Аршанскага каледжа БелДУТ
Катэгорыя:Выпускнікі МІІТа
Катэгорыя:Выкладчыкі БелДУТ
Катэгорыя:Ганаровыя чыгуначнікі
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Вучоныя СССР
Катэгорыя:Вучоныя Беларусі
Катэгорыя:Дэканы факультэта кіравання працэсамі перавозак БелДУТ
Black Lives Matter

**Black Lives Matter** (BLM; ) — інтэрнацыянальны рух актывістаў, якія выступаюць супраць гвалту ў дачыненні да прадстаўнікоў негроіднай расы. Займаецца арганізацыяй акцый пратэстаў, дэманстрацыяў у сувязі з забойствамі, якія ажыццяўляюцца паліцэйскімі пры выкананні і расавай дыскрымінацыяй у адносінах да чорнаскурых у прававой сістэме ЗША. Актывісты Black Lives Matter аб’яднаны ідэяй, але не маюць фармальнай іерархіі ці структуры.

Рух узнік улетку 2013 г. з выкарыстаннем хештега #BlackLivesMatter у сацыяльных медыя. Адбылося гэта пасля таго, як быў апраўданы Джордж Цімерман, які забіў афраамерыканскага падлетка Трэйвона Марціна.

BLM стаў масавым у 2014 годзе падчас вулічных дэманстрацый, выкліканых смерцю двух афраамерыканцаў: Майкла Браўна і Эрыка Гарнера. Таксама рух прымаў удзел у маршах пратэсту ў памяць многіх загінулых афраамерыканцаў, у тым ліку Эрыка Харыса, Вальтэра Скота, Джонатана Ферэла, Сандры Бланды і Фрэдзі Грэя.

Улетку 2015 года рух публічна паказаў незадаволенасць палітыкам па пытанні расавай дыскрымінацыі.

У канцы мая 2020 года, пасля гібелі чорнаскурага Джорджа Флойда ад рук белага паліцэйскага Дэрэка Шовіна, рух узначаліў вулічныя дэманстрацыі, якія перараслі ў беспарадкі, а пазней масавыя рабаванні і пагромы.

## Гл. таксама 
* All Lives Matter

Катэгорыя:Антырасізм
Катэгорыя:Правы чалавека ў ЗША
Мужчынская зборная Іспаніі па баскетболе

**Мужчынская зборная Іспаніі па баскетболе** () — каманда, якая прадстаўляе Іспанію ў міжнародных баскетбольных спаборніцтвах сярод мужчын. Кіраўнічым органам зборнай выступае Федэрацыя баскетбола Іспаніі. Займае ў рэйтынгу ФІБА другое месца. Трохразовы віцэ-чэмпіёны Алімпійскіх гульняў (1984, 2008, 2012), чэмпіёны свету 2006 і 2019 года, трохразовы чэмпіёны Еўропы (2009, 2011 і 2015).

Доўгі час на працягу 1960—1990 гадоў зборная Іспаніі ў Еўропе знаходзілася ў цені югаслаўскіх (пазней — сербскіх і харвацкіх), савецкіх (пазней — расійскіх і літоўскіх), грэчаскіх і італьянскіх баскетбалістаў. На 20 чэмпіянатах Еўропы ў 1959—1997 гадах іспанцы здолелі толькі тройчы патрапіць у прызёры (срэбра 1973 і 1983 гадоў, а таксама бронза 1991 года).

Поспехі зборнай Іспаніі пачаліся на мяжы XX і XXI стагоддзя. У зборнай з’явіліся маладыя Хорхэ Гарбахоса, Пау Газоль, Хуан Карлас Навара, Хасэ Мануэль Кальдэрон і іншыя. У 1999, 2001 і 2003 гадах іспанцы тройчы запар станавіліся прызёрамі чэмпіянату Еўропы. У 2006 годзе ў Японіі іспанцы ўпершыню ў сваёй гісторыі выйшлі ў фінал чэмпіянату свету, ва ўпартым паўфінале перайграўшы аргенцінцаў з лікам 75:74. У фінале іспанцы упэўнена разграмілі грэкаў 70:47, Пау Газоль быў прызнаны самым каштоўным гульцом турніру. У 2008 годзе іспанцы выйгралі срэбра на Алімпіядзе ў Пекіне (паражэнне ў фінале ад зборнай ЗША 107:118), а праз 4 гады на Гульнях у Лондане зноў сталі другімі пасля амерыканцаў. У 2009 і 2011 гадах зборная Іспаніі выйгравала чэмпіянат Еўропы (у сімвалічныя зборныя гэтых турніраў траплялі Пау Газоль, Хуан Карлас Навара і Рудзі Фернандэс).

Многія гульцы зборнай Іспаніі ў 2000—2010 гадах сталі прыкметнымі фігурамі ў клубах НБА — Пау Газоль (двухразовы чэмпіён НБА ў складзе «Лэйкерс»), Марк Газоль, Хасэ Мануэль Кальдэрон, Серж Ібака, Рыкі Рубіа і іншыя.

Рэкардсмен зборнай па колькасці матчаў — Хуан Антоніа Сан-Эпіфаніа (239 гульняў).