3-я гарадская клінічная бальніца імя Я. У. Клумава

**3-я гарадская клінічная бальніца імя Я. У. Клумава**, да 1920 года **Мінская яўрэйская бальніца**, да 1941 года **1-я Савецкая бальніца**  — шматпрофільная лячэбна-прафілактычная ўстанова ў Мінску. Размяшчаецца па адрасе вуліца Леніна, 30. Галоўны ўрач — Наталля Іванаўна Саевіч.

У клініцы праводзіцца кансерватыўнае лячэнне пацыентаў з тэрапеўтычнымі (кардыялагічнымі, пульманалагічнымі і гастраэнтэралагічнымі) захворваннямі; выконваюцца мікрахірургічныя і агульнахірургічныя аперацыі з выкарыстаннем лапараскапічнай тэхнікі; праводзіцца лячэнне цяжарных і парадзіх з інфекцыйнымі паталогіямі. Шырока прымяняюцца лячэбныя і дыягнастычныя эндаскапічныя і лазерныя метады.

Адна афіцыйна бальніца на 50 ложкаў па вул. Губернатарскай (цяпер Леніна) была заснавана па распараджэнні Міністра ўнутраных спраў Расійскай імперыі ад 30 верасня 1828 года. Бальніца размяшчалася ў мураваным будынку на ўскраіне горада каля ракі Свіслач, з фруктовым садам. На першым паверсе знаходзілася жаночае аддзяленне, на другім — мужчынскае. У бальніцы былі прыёмнае аддзяленне, аперацыйная і 4 палаты: для хворых з вострымі, хранічнымі, вонкавымі і венерычнымі захворваннямі. На тэрыторыі дзейнічала багадзельня на 15 ложкаў. У 7–8 нумары «Минских врачебных известий» за 1915 г. доктар Сяргей Урванцоў даў станоўчую ацэнку дзейнасці лазарэта: 

«на працягу года мінская яўрэйская грамада ўтрымлівала на свае сродкі ў самым узорным выглядзе арганізаваны ёй лазарэт. Нягледзячы на цяжкія ўмовы апошніх месяцаў, калі вялікая колькасць бежанцаў нахлынула ў Мінск і апека аб іх лягла на мясцовае насельніцтва, вы працягвалі з ранейшай энергіяй і клапатлівасцю лячыць у лазарэце параненых воінаў.»

Аднак, у сувязі з тым, што ўзнікла неабходнасць стварыць у Мінску псіхіятрычны прыёмны пункт Чырвонага Крыжа, Урванцоў папрасіў саступіць будынак лазарэта з усім інвентаром у часовае карыстанне арганізацыі, бо на той момант у Мінску знаходзілася вялікая колькасць лазарэтаў і шпіталяў, якія былі ў стане цалкам задаволіць патрэбы арміі. На нарадзе апекуноў яўрэйскай бальніцы і камітэта лазарэта яўрэйскай грамады было прынята рашэнне перадаць лазарэт з усім інвентаром Чырвонаму Крыжу.

У міжваенны час у бальніцы былі адкрыты новыя клінікі: артапедычная, стаматалагічная, нейрахірургічная, акушэрска-гінекалагічная; арганізаваны інстытут удасканалення (дырэктар – прафесар Уладзімір Марзон), інстытут артапедыі, траўматалогіі і аднаўленчай хірургіі (дырэктар – прафесар Майсей Шапіра). У тыя гады ў бальніцы працавалі буйныя навукоўцы, як прафесары Сямён Камінскі (1861–1939), Яўген Клумаў (1878–1944), Сяргей Мелкіх (1877–1952), Юлій Іргер (1897–1941), Макс Дворжац (1891–1942), Савелій Рубашоў (1883–1957), Міхаіл Сакалоўскі (1887–1977), Лазар Сітэрман (1894–1941) і іншыя.

Актыўная дзейнасць прыцягнула ўвагу нямецкіх акупантаў, які западозрылі прафесара Клумава ў сувязях з партызанамі і пачалі сачыць за бальніцай. Увосень 1943 года Клумава і яго жонку арыштавалі і пасадзілі ў турму, у лютым 1944 года яны былі забітыя ў аўтамабіле-душагубцы па шляху з лагера па вул. Шырокай у Малы Трасцянец.

У час Вялікай Айчынай вайны бальнічны комплекс не меў вялікіх разбурэнняў. Да яго прымыкае двухпавярховы будынак былога псіхіятрычнага аддзялення таксама рэканструяваны. 

У перабудаваным будынку шкарлятынознага аддзялення Мінскай яўрэйскай бальніцы раней пазней размяшчалася лабараторнае аддзяленне, а цяпер адміністрацыйны корпус.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бальніцы Мінска
Катэгорыя:Бальніцы паводле алфавіта
Катэгорыя:З’явіліся ў 1828 годзе
Катэгорыя:1828 год у Мінску
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Мінск)