open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Андрэй Яўгенавіч Кузняцоў

**Андрэй Яўгенавіч Кузняцоў** () — беларускі дзяржаўны дзеяч. Міністр прамысловасці Рэспублікі Беларусь (з 30 чэрвеня 2025 года).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 13 студзеня 1977 года ў Гомелі.

У 2001 годзе скончыў Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога па спецыяльнасці «Тэхналогія, абсталяванне і аўтаматызацыя апрацоўкі матэрыялаў». У 2020 годзе скончыў аспірантуру ў Бранскім дзяржаўным аграрным ўніверсітэце па спецыяльнасці «Тэхналогіі, сродкі механізацыі і энергетычнае абсталяванне ў сельскай, лясной і рыбнай гаспадарцы».

У 2001—2013 гадах працаваў у Рэспубліканскім унітарным прадпрыемстве «Гомельскі завод ліцця і нармалей»: у 2001—2004 гадах — майстар, старшы майстар, начальнік участка; у 2004—2005 гадах — намеснік начальніка зборачнага цэха, начальнік механічнага цэха; у 2005—2009 гадах — начальнік участка зборачнага цэха; у 2009—2011 гадах — начальнік экспартна-здатачнага цэха, начальнік цэха па вытворчасці метызаў; у 2011—2013 гадах — намеснік дырэктара па вытворчасці.

У 2013—2021 гадах працаваў на прадпрыемстве «Брансксельмаш» (г. Бранск): у 2013—2014 гадах — намеснік генеральнага дырэктара па вытворчасці; у 2014—2017 гадах — галоўны інжынер — намеснік генеральнага дырэктара па вытворчасці; у 2017—2019 гадах — галоўны інжынер; у 2019—2021 гадах — генеральны дырэктар.

У 2021—2024 гадах — дырэктар адкрытага акцыянернага таварыства «Гомельскі завод ліцця і нармалей».

З 2024 года па 30 чэрвеня 2025 года — намеснік Міністра прамысловасці Рэспублікі Беларусь.

30 чэрвеня 2025 года прызначаны Міністрам прамысловасці Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Міністры прамысловасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намеснікі міністра прамысловасці Рэспублікі Беларусь
Яўхімія

**Яўхімія** () — жаночае імя, форма мужчынскага імя Яўхім. Варыянты: Яўфімія, Ахім’я, Аўхім’я, Хіма. Было папулярным сярод беларускіх імёнаў у XVI—XIX стагоддзях, аднак практычна выйшла з ужытку ў XX стагоддзі.

## Вядомыя носьбіты 
* Альжбета Яўхімія Вішнявецкая (1628—1663) — дачка маршалка вялікага літоўскага Аляксандра Людвіка Радзівіла.
* Ганна Яўхімія Радзівіл (1569—1596) — прадстаўніца магнацкага і княжацкага роду, вядомая мецэнатка, жонка вялікалітоўскага дзяржаўнага дзеяча Мікалая Крыштафа Радзівіла Сіроткі.

## Крыніцы 
Яўхімія
Яўхім

**Яўхім** — прастамоўная форма мужчынскага імя *Яўхімій*.

На беларускія землі імя прыйшло з Візантыі разам з хрысціянствам. Жаночы аналаг — Яўхімія.

## Вядомыя носьбіты 
* Антоні Яўхім Аскерка (? — пасля 1792) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
* Яўхім Фёдаравіч Карскі (1860—1931) — філолаг-славіст, заснавальнік беларускага навуковага мовазнаўства і літаратуразнаўства.
* Яўхім Яўсеевіч Кіпель (1895—1969) — беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, педагог, публіцыст.

Яўхім
Таццяна Рыгораўна Віткоўская

**Таццяна Рыгораўна Віткоўская** (нар. , Мінск) — беларуская піяністка, канцэртмайстар, музыкантка-ансамблістка.

## Біяграфія 
Нарадзілася  года ў Мінску. Дачка мастачкі Веранікі Віткоўскай, унучка мастака Рыгора Віткоўскага.

Скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі па класе фартэпіяна, а таксама магістратуру гэтай установы (клас дацэнта С. Мікуліка і прафесара У. Дулава). Далей навучалася ў магістратуры РДПУ імя А. І. Герцэна ў Санкт-Пецярбургу (клас прафесара, заслужанай артысткі Расіі Т. Загароўскай). 

## Творчая дзейнасць 
З'яўляецца лаўрэатам шэрагу міжнародных конкурсаў як салістка, канцэртмайстар і ўдзельніца камерных ансамбляў. Лаўрэатка першай прэміі ў намінацыі «Rossini Internazional» на XIV Міжнародным конкурсе «Città di Pesaro» (Пезара, Італія, красавік 2017 года).

Вядзе актыўную канцэртную дзейнасць у краінах СНД і Еўропе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:піяністы Беларусі
Катэгорыя:Канцэртмайстары
Сабор Аляксандра Неўскага (Ніжні Ноўгарад)

**Сабор святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага (Новакірмашовы)** () — праваслаўны храм у гістарычным цэнтры Ніжняга Ноўгарада, на сутоку Волгі і Акі. З 2009 года — кафедральны сабор Ніжагародскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы. Пабудаваны ў 1868—1881 гадах па праекце архітэктара Льва Уладзіміравіча Даля.

У 1880 годзе будаўніцтва храма было скончана. 20 ліпеня 1881 года галоўны прастол храма — у імя святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага — быў урачыста асвечаны ў прысутнасці імператара Аляксандра III, яго жонкі Марыі Фёдараўны і цэсарэвіча Мікалая. Акрамя ікон напісаных маскоўскім іканапісцам Ф. А. Сакаловым, у храм былі дастаўлены некалькі абразоў з ліквідаванага пасля пажару Макар’еўскага манастыра. Храм вылучаўся тым, што ў яго не было сталай парафіі: яго прыхаджане — купцы, якія прыязджалі на кірмаш. Таму асноўнае памяшканне было адчынена толькі падчас кірмашу, а зімой не ацяплялася. Пастаянна дзейнічала толькі ацяпляная зімовая царква Макарыя Жаўтаводскага і Унжанскага. Храм быў месцам сустрэчы ганаровых гасцей горада — царскай сям’і, іерархаў праваслаўнай царквы.

Катэгорыя:Ніжні Ноўгарад
Глеб Сяргеевіч Нікіцін

**Глеб Сяргеевіч Нікіцін** (; нар. , ) — расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Губернатар Ніжагародскай вобласці з 26 верасня 2018 г. (чва 26 верасня 2017 г. — 26 верасня 2018 г.). Сакратар ніжагародскага рэгіянальнага аддзялення партыі «Адзіная Расія» з 14 лістапада 2019 года. Мае федэральны дзяржаўны грамадзянскі класны чын «Сапраўдны дзяржаўны саветнік Расійскай Федэрацыі 1-га класа».

За падтрымку ўварвання Расіі на Украіну і дачыненне да дэпартацыі ўкраінскіх дзяцей знаходзіцца пад санкцыямі краін Еўрасаюза і шэрагу іншых дзяржаў.

Скончыў у 1999 годзе Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт эканомікі і фінансаў па спецыяльнасці «Фінансы і крэдыт» з адзнакай. У 2004 годзе — юрыдычны факультэт Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Юрыспрудэнцыя». У 2008 годзе — Расійскую акадэмію дзяржаўнай службы пры Прэзідэнце Расійскай Федэрацыі па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і муніцыпальнае кіраванне». У 2012 годзе — з адзнакай скончыў праграму MBA бізнес-школы Калумбійскага ўніверсітэта і Лонданскай школы бізнэсу.

Катэгорыя:Губернатары Ніжагародскай вобласці
Валерый Паўлінавіч Шанцаў

**Валерый Паўлінавіч Шанцаў** (; ) — савецкі і расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Губернатар Ніжагародскай вобласці з 8 жніўня 2005 па 26 верасня 2017 г. (часова выконваючы абавязкі губернатара Ніжагародскай вобласці з 30 мая па 24 верасня 2014 г.). З 11 красавіка 2018 па 22 красавіка 2019 г. — генеральны дырэктар хакейнага клуба «Дынама» (Масква).

Віцэ-мэр Масквы (1996—2005).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 29 чэрвеня 1947 года ў с. Сусаніна Сусанінскага раёна Кастрамской вобласці РСФСР. Да 7 гадоў выхоўваўся ў вёсцы ў бабулі, пасля пераехаў у Маскву да бацькоў.

Скончыў 8 класаў школы № 743, пасля чаго паступіў вучыцца ў Маскоўскі авіяцыйны тэхнікум імя М. М. Гадавікава. Пасля скончыў вячэрняе аддзяленне Маскоўскага інстытута радыётэхнікі, электронікі і аўтаматыкі і Акадэмію народнай гаспадаркі.

У 1968 годзе уладкаваўся на абаронны завод «Салют», дзе спачатку быў памочнікам майстра, затым — начальнікам бюро падрыхтоўкі вытворчасці цэха, старшым інжынерам-тэхнолагам. Быў сакратаром камсамольскай арганізацыі завода.

У 1971 годзе ўступіў у КПСС, з 1975 да 1991 года быў на партыйных пасадах. Быў намеснікам сакратара партыйнага камітэта завода «Салют», інструктарам, намеснікам загадчыка прамыслова-транспартнага аддзела Пяроўскага раённага камітэта КПСС, інструктарам, намеснікам загадчыка аддзела машынабудавання Маскоўскага гарадскога камітэта (МГК) КПСС.

## Сям’я 
Удавец, мае дачку і сына.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Губернатары Ніжагародскай вобласці
Сезон 2008/2009 ГК Мяшкоў Брэст

У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «Мяшкоў» з горада Брэст прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (**Срэбраны прызёр **),
* Кубак Беларусі 2009 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
* Андрэй Крайноў (1978)
* Ігар Сакалоўскі (1976)
* Андрэй Мачалаў (1977, Расія)
* Дзяніс Зялінскі (1978, Расія)
* Алег Рагозін (1977, Украіна)
* Марат Гарошка (1988)
* Мікалай Кулікоў (1979, Расія)
* Максім Няхайчык (1974)
* Уладзімір Наганаў (1976)
* Вячаслаў Шумак (1988)
* Уладзімір Хузееў (1980)
* Канстанцін Курыленка (1980, Украіна)
* Андрэй Філіпаў (1980, Расія)
* Рыгор Благанадзеждзін (1981, Расія)
* Дзмітрый Поляк (1982, Украіна)
* Віталь Ряхоўскі (1978, Расія)
* Васіль Астроўскі (1981)
* Канстанцін Якаўлеў (1985)

## Трэнеры каманды 
*  Юрый Карпук (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 ГК Мяшкоў Брэст
* Сезон 2009/2010 ГК Мяшкоў Брэст

## Спасылкі 
* Грядет ли переворот?
2008/2009
БГК імя Мяшкова
Катэгорыя:2008 год у Брэсце
Катэгорыя:2009 год у Брэсце
Вялікая Пакроўская вуліца

**Вялікая Пакроўская вуліца** () — галоўная вуліца Ніжняга Ноўгарада. Размешчана ў гістарычным цэнтры горада. Звязвае 4 плошчы: Мініна і Пажарскага, Тэатральную, Горкага і Лядава. Адна з самых старажытных вуліц. Да 1917 года лічылася шляхецкай. Аформілася як галоўная вуліца горада да канца XVIII стагоддзя. Даўжыня Вялікай Пакроўскай — 2232 метры, 1236 з іх сёння — пешаходныя (ад плошчы Мініна і Пажарскага да вуліцы Малой Пакроўскай).

У 2004 годзе вуліцу цалкам рэканструявалі. Яе забрукавалі, усталявалі бронзавыя скульптуры. Найбольш папулярнымі з’яўляюцца скульптура «Вясёлай казы» насупраць драматычнага тэатра і скульптура гарадавога побач з плошчай Мініна і Пажарскага.

Вуліцу Вялікую Пакроўскую пачалі добраўпарадкоўваць у 2018 годзе, да Чэмпіянату свету па футболе. На ўчастку ад плошчы Мініна і Пажарскага да вуліцы Кастрычніцкай правялі рэканструкцыю: брук замянілі на гранітнае пакрыццё, устанавілі малыя архітэктурныя формы, высадзілі новыя дрэвы.

Увесну 2021 года пачалося добраўпарадкаванне вуліцы на ўчастку ад вуліцы Малой Пакроўскай да вуліцы Кастрычніцкай у межах падрыхтоўкі да 800-годдзя Ніжняга Ноўгарада. Канцэпцыя абнаўлення была распрацавана КБ «Стрэлка» пад куратарствам Інстытута развіцця гарадскога асяроддзя Ніжагародскай вобласці. Асноўнай мэтай было змяніць характар ​​вуліцы з транзіту на цэнтральны праменад.

У 2021 годзе на вуліцы Вялікай Пакроўскай замянілі брукоўку і ліўневую каналізацыю, павялічылі азеляненне.
## Архітэктурныя помнікі 
* Будынак гарадской думы, д.1
Катэгорыя:Вуліцы Ніжняга Ноўгарада
WikiArt

**WikiArt** (раней вядомая як **WikiPaintings**) — гэта вікі-праект пра візуальнае мастацтва, які існуе з 2010 года.

Распрацоўшчыкі знаходзяцца ва Украіне. З 2010 года галоўным рэдактарам WikiArt з’яўляецца ўкраінскі мастацтвазнаўца Ксенія Білаш.

Паводле звестак «Роскомсвободы», у красавіку 2022 года доступ да WikiArt у Расіі быў абмежаваны па запыце Генеральнай пракуратуры.

## Даследаванні штучнага інтэлекту 
WikiArt часта выкарыстоўваецца навукоўцамі, якія вывучаюць штучны інтэлект. Яны навучаюць штучны інтэлект на дадзеных WikiArt, спрабуючы выявіць яго здольнасць распазнаваць, класіфікаваць і ствараць творы мастацтва.

У 2015 годзе спецыялісты па камп’ютарных навуках Бабак Салех і Ахмед Эгамал з Ратгерскага ўніверсітэта выкарысталі выявы з WikiArt для навучання алгарытму, які разглядаў карціны і вызначаў жанр, стыль і мастака. Пазней даследчыкі з Ратгерскага ўніверсітэта, Каледжа Чарльстана і Лабараторыі штучнага інтэлекту Facebook сумесна стварылі генератыўна-спаборніцкую сетку (GAN), навучаючы яе на дадзеных WikiArt адрозніваць твор мастацтва ад фатаграфіі або дыяграмы, а таксама вызначаць розныя стылі мастацтва. Затым яны распрацавалі крэатыўна-спаборніцкую сетку (CAN), таксама навучаную на наборы дадзеных WikiArt, для стварэння новых твораў, якія не адпавядаюць вядомым мастацкім стылям.

У 2016 годзе Чы Сэнг Чан (дацэнт Малайскага ўніверсітэта) і яго калегі навучылі згортачную нейронную сетку (CNN) на наборах дадзеных WikiArt і прадставілі свой артыкул «Ceci n’est pas une pipe: глыбокая згортачная сетка для класіфікацыі мастацкіх карцін». Яны выпусцілі ArtGAN, каб даследаваць магчымасці штучнага інтэлекту ў яго сувязі з мастацтвам. У 2017 годзе было апублікавана новае даследаванне і палепшаны ArtGAN: «Палепшаны ArtGAN для ўмоўнага сінтэзу натуральнага малюнка і твора мастацтва».

У 2018 годзе партрэт Эдмона дэ Беламі, створаны GAN, быў прададзены за 432 500 долараў на аўкцыёне Christie’s . Алгарытм быў навучаны на наборы з 15 000 партрэтаў з WikiArt, якія ахопліваюць перыяд з XIV па XIX стагоддзе.

У 2019 годзе Ева Цэцініч, даследчыца з Інстытута Руджэра Бошкавіча ў Харватыі, і яе калегі выкарысталі выявы з WikiArt для навучання алгарытмаў машыннага навучання, каб даследаваць сувязь паміж эстэтыкай, сентыментальнай каштоўнасцю і запамінальнасцю выяўленчага мастацтва.

У 2020 годзе Панас Ахліоптас, даследчык са Стэнфардскага ўніверсітэта, і яго калегі сабралі 439 121 афектыўную анатацыю, якая ўключае эмацыйныя рэакцыі і іх пісьмовыя тлумачэнні, для 81 тысячы твораў мастацтва WikiArt. У іх даследаванні ўдзельнічалі 6377 чалавек-анатараў, і ў выніку была створана першая дынамічная мадэль на аснове нейронных тэхналогій, якая прадэманстравала нетрывіяльную прадукцыйнасць на тэсце Цьюрынга ў задачах тлумачэння эмоцый.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вікі
King’s Field

— ролевая відэагульня (RPG) ад першай асобы, распрацаваная і выпушчаная кампаніяй FromSoftware для PlayStation у снежні 1994 года. Першая гульня аднайменнай серыі. Паводле сюжэта гульні гулец павінен прайсці падземныя лабірынты, каб выявіць крыніцу ўварвання монстраў.

Гульня стала дэбютам для кампаніі і ўвайшла ў стартавую лінейку гульнявой прыстаўкі PlayStation, аднак першапачаткова планавалася выпусціць гульню на PC. Гульня была распрацавана прыблізна за шэсць месяцаў невялікай камандай. Пасля рэлізу гульня атрымала камерцыйны поспех, хоць і была неадназначна прынятая крытыкамі. King’s Field — адна з самых ранніх вядомых кансольных ролевых гульняў з трохмернай графікай, якая папярэднічае больш вядомым гульням, такім як Final Fantasy VII.

## Сюжэт 
**Пралог.**

Каралеўства Вердыт, Сярэдневякоўе. Зямля тэрарызавалі злыя сілы. З часам зло было пераможана героем, якога празвалі Цмокам. Цмок знік і стаў легендай; у яго гонар у лясах пабудавалі сабор, дзе адбываліся яго подзвігі.

**Асноўныя падзеі.**

На Каралеўства зноў нападаюць дэманы, проста ў сабор. Мясцовыя жыхары спадзяюцца на прароцтва — пра вяртанне Цмока. Спадкаемец прастола *Джон Альфрэд Форэстэр* прыходзіць у пракляты сабор у пошуках свайго бацькі, які прывёў атрад рыцараў на могілкі, але ўсе яны зніклі.

*Форэстэр* прарываецца ў катакомбы, дзе змагаецца з монстрамі. Там ён даведаецца, што кароль Вердыта, Рэйнхард Трэці, здабыў цёмную сілу, атруціў свайго брата, а яго бацька быў забіты Чорным рыцарам-захавальнікам цёмнага караля.

Джон атрымлівае спадчынны меч Цмока і забівае цёмнага чарадзея, які стварыў монстраў. Сустрэўшы эльфа *Мірыю* і яе гаспадара *Гайрой*, яны даюць Альфрэду сілу забіць Рэйнхарда Трэцяга і зачыніць партал, які адкрывае праход монстрам ў Вердыт. Спадкаемец Цмока забівае праклятага караля і становіцца новым каралём.

## Водгукі і крытыка 
Праз складанасць і нетрадыцыйны гульнявы працэс першапачатковая рэакцыя гульцоў і прэсы была стрыманай. Гэта рэакцыя негатыўна адбілася на продажах, але пазней дзякуючы часопіснай рэкламе, продажы гульні выраслі, у выніку чаго яна стала камерцыйным поспехам.

Адзін рэцэнзент быў даволі негатыўна настроены з нагоды якасці графікі, а таксама згадаў пра павольную баёўку.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* * 
Катэгорыя:Камп’ютарныя ролевыя гульні
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні, распрацаваныя ў Японіі
King's Field II

'''King's Field II''' (  )&nbsp;— гэта ролевая відэагульня, распрацаваная кампаніяй FromSoftware для платформы PlayStation у 1995 годзе. Гульня мае сярэдневяковы сэтынг і геймплэй ад першай асобы.

Гульня выйшла ў Японіі 21 ліпеня 1995 года . Гэта другая гульня ў серыі King's Field і першая, выпушчаная на міжнародным узроўні. Паколькі арыгінальная гульня King's Field выйшла толькі ў Японіі, англамоўная версія ''King's Field II* называлася *King's Field'' .

## Сюжэт 
Падзеі гульні адбываюцца на востраве Меланат (). Гулец выконвае ролю прынца Гранітыкі Алефа (, )(альтэрнатыўныя імёны Алеф/Аляксандр), які, як адзін з найбліжэйшых сяброў караля Вердыта (), узяў на сябе адказнасць за пошук святога меча, больш вядомага як Меч Месяцовага Святла (), і вяртанне яго каралю Альфрэду Вердыцкаму. Алефа выкідае на ўзбярэжжа вострава Меланат, адзінага, хто выжыў падчас караблекрушэння ў акіяне. Алеф павінен прасоўвацца ўперад праз востраў Меланат, раскрываючы таямніцы, каб знайсці Меч Месяцовага Святла.

## Ацэнкі і водгукі 
Пасля выпуску гульні, японскі гульнявы часопіс Famitsu ацаніў гульню на 35 пунктаў із 40. Страшны Лары () з GamePro падкрэсліваў негатыўны бок гэтага моманту, падкрэсліваючы, што «Гнацца за монстрамі гэта адна справа, але пераследаваць іх у павольным темпе, пры тым, што яны паскараюцца, каб забіць вас, гэта зусім іншая справа». Ён таксама раскрытыкаваў павольнае аднаўленне шкалы трываласці і візуальнае падабенства ўзроўняў і монстраў, і ў негатыўным ключы параўнаў з гульнёй DeathKeep, іншай RPG гульнёй ад першай асобы з неабходнасцю даследаваць падзямелле, якая выйшла прыблізна ў той самы час для платформы 3DO.
Аглядальнік із Next Generation заўважыў, што бітвы «павольныя і скрупулёзныя, пры нястачы баявых стратэгій уласцівых большасці RPG бітв», але наогул парэкамендаваў гульню. Ён адзначыў графіку, гук і RPG элементы, пры гэтым адзначыўшы, што найлепшых аспектам гульні з'яўляецца магчымасць свабодна перамяшчацца па лакацыі і даследаваць кожы куточак вялізнага 3D свету.

## Заўвагі 

Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні, распрацаваныя ў Японіі
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1995 года
Катэгорыя:Камп’ютарныя ролевыя гульні
Пітэр ван дэр Аа

**Пітэр ван дэр Аа** (1659,  — жнівень , ) — галандскі выдавец і кнігагандляр, спецыялізаваўся на перавыданні старых карт і атласаў.

## Біяграфія 
У 1719 годзе ван дэр Аа выдаў у Амстэрдаме французскі пераклад кнігі Адама Алеарыя «Апісанне падарожжа ў Масковію» (ням.: Beschreibung der muscowitischen und persischen Reise) з ілюстрацыямі Нікалааса Вітсена ў выглядзе гравюр. Сярод іх — малюнак «Горад Масква, сталіца Масковіі».

Галоўная праца ван дэр Аа — 27-томнае выданне Galerie Agréable du Monde («Прыемная галерэя свету»), якое выйшла ў 1729 годзе ў Лейдэне і складаецца з трох тысяч гравюр.

Катэгорыя:Выдаўцы Нідэрландаў
Адам Алеарый

**Адам Алеарый** (; Адам Альшлегель, каля 24 верасня 1599, Ашэрслебен — , замак Готарп, Шлезвіг) — нямецкі падарожнік, географ, арыенталіст, гісторык, матэматык і фізік. Канструктар і куратар стварэння з 1654 па 1664 г. Готарпскага глобуса.

Сапраўднае прозвішча Адама — Альшлегель (Oehlschlegel/Ölschläger). Ён лацінізаваў яе ў Olearius.

Сакратаром пасольства, пасланага шлезвіг-галшцінскім герцагам Фрыдрыхам III да персідскага шаха, запісаў і апублікаваў свае нататкі, сабраныя падчас падарожжа.

Катэгорыя:Дыпламаты Германіі
Ашэрслебен

**Ашэрслебен** () — горад у Германіі, у зямлі Саксонія-Ангальт. Уваходзіць у склад раёна Зальцланд. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Ашэрслебен/Ланд. Плошча — 85,81 км². Афіцыйны код — 15 3 52 002.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Адам Алеарый, нямецкі географ, арыенталіст
* Герд фон Рундштэт, генерал-фельдмаршал

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт
Сезон 2008/2009 ГК СКА Мінск

У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «СКА» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (**3-е месца**).

## Склад каманды 
* Аляксей Жук (1980)
* Аляксей Кішоў (1986)
* Іван Санько (1986)
* Андрэй Кажураў (1988)
* Аляксей Васільеў (1982)
* Сяргей Ісачанка (1986)
* Віталь Мароз (1986)
* Максім Баранаў (1988)
* Дзмітрый Жук (1988)
* Аляксандр Цітоў (1986)
* Сяргей Гоўша (1982)
* Ілья Міцкавец (1983)
* Дзмітрый Чыстабаеў (1986)
* Барыс Пухоўскі (1987)
* Яўгеній Сямёнаў (1986)
* Дзяніс Крыцкі (1988)
* Уладзімір Асін (1989)

## Трэнеры каманды 
*  Спартак Мірановіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 ГК СКА Мінск
* Сезон 2009/2010 ГК СКА Мінск

## Спасылкі 
* Грядет ли переворот?
2008/2009
ГК СКА Мінск
Катэгорыя:2008 год у Мінску
Катэгорыя:2009 год у Мінску
King's Field III

'''King's Field III''' () — ролевая відэагульня ад першай асобы на сярэдневяковую тэматыку, распрацаваная кампаніяй FromSoftware для PlayStation у 1996 годзе. Гэта трэцяя гульня ў серыі King's Field і апошняя для арыгінальнай PlayStation. Гульня выйшла 21 чэрвеня 1996 года ў Японіі і 20 лістапада 1996 года ў Паўночнай Амерыцы. Англамоўная версія была перанумаравана і перайменавана на ''King's Field II'', паколькі арыгінальная King's Field была выпушчана толькі ў Японіі.

## Ацэнкі і водгукі 
Пасля выхаду гульні, японскі гульнявы часопіс Famitsu ацаніў яе на 28 пунктаў з 40. і крытыкавалі павольны рух і бой персанажаў. Пры гэтым ацэнка крытыкаў раздзялілася. З чатырох рэцэнзентаў Electronic Gaming Monthly, Шон Сміт высока ацаніў некаторыя элементы гульні, але прызнаў яе геймплэй занадта нудным, Дэн Хсу і Крыспін Боер рэкамендавалі гульню праз геймплэй ад першай асобы і шматлікія паляпшэнні ў параўнанні з папярэднімі гульнямі серыі, а Sushi-X сцвярджаў, што гульня апярэдзіла свой час, выкарыстоўваючы дызайн і механікі, якія стварылі б добрую будучыню для RPG, але працуе надта павольна на сучасным абсталяванні. Art Angel з GamePro адзначыў паляпшэнне ў параўнанні з King's Field II, але заўважыў, што павольны, незбалансаваны бой застаецца істотным недахопам, адзначаючы, што «усё на экране выглядае так, нібы яно рухаецца пад вадой. Блізкі бой супраць істоты нізкага ўзроўню можа заняць да пяці хвілін». На сканчэнне ён выказаў надзею, што далейшых гульняў у серыі не будзе. Грэг Касавін з GameSpot таксама меркаваў, што паляпшэнне ў параўнанні з King's Field II было недастатковым, але ў першую чаргу таму, што распрацоўшчыкі больш дапрацавалі пачатковую задуму, чым уводзілі новыя механікі. Ён прыйшоў да высновы: «Першая гульня серыі King's Field была цудоўнай гульнёй, а яе працягі сталі яшчэ лепшымі. Гэта захапляльнае, нелінейнае падарожжа, напоўненае да краёў мячамі, чарадзействам і сакрэтамі». Крытык з Next Generation сказаў, што злучэнне жанру экшн і RPG прыводзіць да таго, што гульня з’яўляецца павярхоўнай і нуднай паводле стандартаў абодвух жанраў, хаця ён меркаваў, што гэта ўсё роўна можа быць прымальна для гульцоў, якім падабаецца яе павольны тэмп.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1996 года
Сезон 2008/2009 ГК Машэка Магілёў

У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «Машэка» з горада Магілёў прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (**4-е месца**).

## Склад каманды 
* Мікалай Зянько (1977)
* Станіслаў Закржэўскі (1982)
* Максім Каршакевіч (1983)
* Павел Лакіза (1976)
* Алег Шарэйка (1982)
* Дзмітрый Бразінскі (1984)
* Максім Максімаў (1984, Расія)
* Антон Цярэнька (1982)
* Алег Сямёнаў (1982)
* Уладзімір Клімавец(1976)
* Ігар Сілко(1982)
* Аляксандр Чарнагораў (1979, Расія)
* Раман Каляснёў (1983)
* Дзмітрый Лобач (1984)

## Трэнеры каманды 
*  Леанід Бразінскі (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 ГК Машэка Магілёў
* Сезон 2009/2010 ГК Машэка Магілёў

## Спасылкі 
* Грядет ли переворот?
2008/2009
ГК Машэка Магілёў
Катэгорыя:2008 год у Магілёве
Катэгорыя:2009 год у Магілёве
Будынак гарадской думы (Ніжні Ноўгарад)

**Будынак гарадской Думы** — помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры ў гістарычным цэнтры Ніжняга Ноўгарада. Пабудавана ў 1899—1904 гадах. Аўтар праекта — пецярбургскі архітэктар У. П. Цэйдлер. Дума выбудавана ў ранні перыяд станаўлення мадэрна ў архітэктуры Расіі і спалучае ў сабе рысы як акадэмічнай эклектыкі, так і дэкаратыўнага мадэрна. Адзін з самых вядомых архітэктурных помнікаў горада.

Аб’ект культурнай спадчыны Расійскай Федэрацыі.

## Архітэктура 
Першапачатковыя праекты будынка былі выкананы ў пышных барочна-эклектычных формах Французскага Адраджэння. Канчатковы варыянт будынка быў па сутнасці эклектычным, аднак у ім адчуваўся ўплыў рамантычнага мадэрну, які зараджаўся ў Ніжнім Ноўгарадзе: крывалінейныя формы карніза, парапетаў, велізарных вокнаў вестыбюля і залы пасяджэнняў, наяўнасць эркераў вежаў і вежак, аднолькавая старанная прапрацоўка ўсіх фасадаў. формах, актыўнае прымяненне дрэва ва ўпрыгожванні ўнутраных інтэр’ераў, трохцэнтровыя плыўныя лініі праёмаў. У рашэнні фасадаў прысутнічалі элементы Французскага Адраджэння: высокія востраканцовыя дахі, складанага малюнка парапеты, багаты ляпны дэкор. Будынак спалучыў у сабе рысы акадэмічнай эклектыкі (якая арыентавалася на еўрапейскія архітэктурныя стылі) і рамантычнага мадэрну.
Катэгорыя:З’явіліся ў 1904 годзе
Катэгорыя:Ніжні Ноўгарад
Юрый Аляксандравіч Нагорны

**Юрый Аляксандравіч Нагорны** (, Мондзіна, Навагрудскі раён, БССР — , Селішча, Аршанскі раён, Беларусь) — настаўнік, грамадскі дзеяч, абаронца беларускай мовы і культуры.

## Біяграфія 
Юрый Аляксандравіч Нагорны нарадзіўся ў 1949 годзе на хутары Мондзіна Навагрудскага раёна. У школьныя гады цікавіўся літаратурай — свой першы верш па-беларуску напісаў у пятым класе. Скончыў школу са срэбным медалём.

БДУ скончыў у 1971. Працаваў настаўнікам, потым дырэктарам гімназіі і школы ў Барані.

З 1985 па 1995 займаў пасаду старшыні Баранскага гарадскога выканаўчага камітэта, на пасяджэннях выступаў па-беларуску.

Паспрыяў дэсаветызацыі мясцовых тапонімаў. Напрыклад, у Барані з’явілася вуліца Радзівілаўская, а прадпрыемства «Чырвоны кастрычнік» было пераназвана ў «Лёс».

Нагорны быў адным з арганізатараў Вандроўнага фэсту, прысвечанага 90-годдзю Уладзіміра Караткевіча, быў заснавальнікам літаратурна-этнаграфічнага музея ў школе № 15 горада Барані.

## Асабістае жыццё 
Юрый Нагорны пражыў у Барані амаль 50 гадоў разам з жонкай Тамарай Іванаўнай. Яны выгадавалі двух сыноў. Тамара Іванаўна займалася музейнай справай, стварыла два музеі і марыла пра трэці, прысвечаны свайму роду. Пасля ейнай смерці ў 2017 Нагорны ўвасобіў ейную задуму — заснаваў у вёсцы Селішча Аршанскага раёна музей «Тамарына сядзіба», які быў адкрыты ў 2018.

Апошнія гады жыцця Юрый Нагорны жыў у Селішчы, дзе і памёр 17 ліпеня 2020. Быў пахаваны побач з жонкай на мясцовых могілках.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Педагогі
Катэгорыя:Члены Таварыства беларускай мовы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім раёне
Памела Б’ёркман

**Памела Джэйн Б’ёркман** (, нар. , Портленд, Арэгон, ЗША) — амерыканскі біёлаг, біяхімік і біяфізік, імунолаг, спецыяліст па бялкам.
Вядомая сваёй наватарскай працай па структурных даследаваннях біялагічных макрамалекул.
Імянны прафесар Калтэха, даследчык Медыцынскага інстытута Говарда Х’юза, член Нацыянальнай АН ЗША (2001) і Амерыканскага філасофскага таварыства (2002).

## Біяграфія 
Памела Б’ёркман нарадзілася ў 1956 годзе і вырасла ў Паркроўзе, раёне Портленда, штат Арэгон. У старэйшых класах школы зацікавілася навукай і на працягу года вучылася ва , а затым перавялася ў Арэгонскі ўніверсітэт, дзе атрымала ступень бакалаўра гуманітарных навук па хіміі. Студэнткай бакалаўрыяту займалася лабараторную працай у Лары Чорча ў  і ў О. Хейса Грыфіта ў Арэгонскім універсітэце. спачатку з 3,5Å (запіс PDB 1HLA), а затым удакладнена да 2,6Å (запіс PDB 3HLA).

Б’ёркман працягнула свае постдоктарскія даследаванні ў Стэнфардскім універсітэце ў лабараторыі Марка Дэвіса, дзе вывучала , якія распазнаюць антыгены, прадстаўленыя ў злучальнай баразёнцы бялкоў MHC. Яны распрацавалі мадэль, якая тлумачыць, як працуе гэты механізм распазнавання. У Б’ёркман і Зіна двое дзяцей.

У 1989 годзе Б’ёркман пачала працаваць асістэнтам прафесара факультэта біялогіі Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута. У 1995 годзе атрымала званне дацэнта, а ў 1998 годзе — званне прафесара. З 1989 па 2015 год была даследчыкам . У 2018 годзе стала прафесарам біялогіі і біялагічнай інжынерыі імя Дэвіда Балтымара, а ў 2021 годзе — прафесарам Інстытута Меркіна.

## Узнагароды 
* 1989 — *Pew Scholar in the Biomedical Sciences by the *
* 1993 — Прэмія Уільяма Колі Інстытута даследаванняў раку
* 1994 — Міжнародная прэмія Гайрднера
* 1994 — *James R. Klinenberg Science Award ()*
* 1996 — ''*
* 1997 — James R. Klinenberg Science Award
* 2002 — Прэмія Макса Планка
* 2004 — *Rose Payne Distinguished Scientist Award*
* 2006 — Прэмія L’Oréal — ЮНЕСКА «Для жанчын у навуцы»
* 2010 — *National Institute of Health Director’s Pioneer Award*
* 2020 — Clarivate Citation Laureate
* 2021 — *''
* 2025 — Прэмія Вольфа па медыцыне

## Крыніцы
Б’ёркман

**Б’ёркман** () — шведскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ёнас Б’ёркман (нар. 1972) — былы шведскі прафесійны тэнісіст.
* Карл Б’ёркман (1883—1948) — палітык Аландскіх астравоў.
* Крыстэр Б’ёркман (нар. 1957) — кіраўнік і старшыня журы шведскага музычнага конкурсу «Melodifestivalen».
* Памела Б’ёркман (нар. 1956) — амерыканскі вучоны.
* Хедвіг Б’ёркман (1861—1933) — шведская мастачка.
Карл Б’ёркман

**Карл Б’ёркман** (, , Аба — , Марыехамн) — першы прэм’ер-міністр Аландскіх астравоў (1922—1938).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 лютага 1883 года ў горадзе Аба ў Вялікім княстве Фінляндскім.

Карл Б’ёркман разам з Юліусам Сундбломам з’яўляўся найбольш прыкметнай фігурай руху Аландскіх астравоў за ўз’яднанне са Швецыяй. Пасля абвяшчэння незалежнасці Фінляндыі ў 1917 годзе Б’ёркман стаў адным з вядучых прыхільнікаў вяртання Аландскіх астравоў Швецыі, што прывяло да Аландскага крызісу. Да вырашэння крызісу Б’ёркман разам з Юліусам Сундбламам быў арыштаваны фінскай паліцыяй і правёў некалькі дзён у турме па абвінавачанні ў здрадзе.

У 1922 годзе пры дапамозе Лігі Нацый на Аландскіх астравах была створана аўтаномія і Карл Б’ёркман стаў першым прэм’ерам () *Landskapsstyrelsen* (пазней названага *Landskapsregeringen*), выканаўчай галіны ўлады Аландскіх астравоў, якая была заснавана ў адпаведнасці з Законам аб аўтаноміі Фінляндыі 1920 года ў рамках вырашэння Аландскага крызісу. Займаў пасаду лантрада да 1938 года.

## Крыніцы
Ніканор Зіноўевіч Назаранка

**Ніканор Зіноўевіч Назаранка** () — вучоны-педагог, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Кандыдат педагагічных навук (1939), дацэнт (1940).

## Біяграфія 
Ніарадзіўся ў 1896 годзе ў станіцы Церская ў сям’і казака.

Працаваў загадчыкам пачатковага вучылішча ў сяле Хасаў-Юрт (1914—1918), загадчыкам пачатковага вучылішча станіцы Прахадная (1918—1920), намеснікам старшыні і старшынёй Церскага валаснога камітэта (1920—1921), настаўнікам дзіцячага дома ў горадзе Сергіеў (1922—1923).

Вучыўся ў Маскоўскім інстытуце народнай гаспадаркі (1923—1928), пасля заканчэння якога, працаваў у народнай гаспадарцы СССР.

У 1934 скончыў Вышэйшы камуністычны інстытут асветы і зноў стаў працаваць у сістэме адукацыі. У 1935 годзе атрымаў пасаду дацэнта ў Краснаярскім педагагічным інстытуце.

З верасня 1940 года становіцца дацэнтам, а затым і загадчыкам кафедры педагогікі Магілёўскага педагагічнага інстытута, адначасова яго прызначаюць намеснікам дырэктара Інстытута па вучэбнай і навуковай рабоце.

З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны ў чэрвені 1941 года пайшоў на фронт, служыў у шэрагах савецкай арміі да верасня 1945 года. Пасля заканчэння службы быў прызначаны дацэнтам і загадчыкам кафедры Курскага педагагічнага інстытута.

Са студзеня 1947 года працягвае сваю працоўную дзейнасць у Магілёўскім педагагічным інстытуце ў якасці намесніка дырэктара па навуковай і вучэбнай рабоце (загад № 1153/да ад 22 чэрвеня 1947 г.), дырэктара Магілёўскага дзяржаўнага педагагічнага і настаўніцкага інстытута (загад № 476/да ад 6 жніўня 1949 г.), загадчыка кафедры педагогікі (дазволена загадам № 7 па Міністэрству асветы Беларускай ССР ад 14 сакавіка 1949 г. выконваць абавязкі загадчыка кафедры па сумяшчальніцтве) да 1957 года, дацэнта кафедры педагогікі і псіхалогіі (1957—1961). Будучы загадчыкам кафедры, клапаціўся пра павышэнне якасці вучэбна-выхаваўчага працэсу, прымаў актыўны ўдзел у грамадскім жыцці інстытута, працаваў над доктарскай дысертацыяй «Арганізацыя і развіццё ўсеагульнага навучання ў РСФСР».

## Узнагароды 
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»

## Спасылкі 
* Назаранка Ніканор Зіноўевіч
* Назаренко Никанор Зиновьевич

Катэгорыя:Рэктары Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Сезон 2008/2009 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск

У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «Вікторыя-Рэгія» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (**6-е месца**).

## Склад каманды 
* Канстанцін Грыбаў (1987)
* Мікалай Ладуцька (1985)
* Мікалай Буданаў (1990)
* Віктар Віннік (1986)
* Сяргей Кучура (1988)
* Аляксей Трухановіч (1990)
* Артур Голубеў (1990)
* Андрэй Салав’янчык (1989)
* Віктар Недаліўка (1986)
* Віталь Бавін (1989)
* Міхаіл Міхута (1982)
* Антон Ладуцька (1987)
* Кірыл Булавацкі (1991)
* Валерый Сяміёшкін (1988)
* Сяргей Якаўлеў (1982)
* Вадзім Лісіца (1982)
* Кірыл Пятроўскі (1988)
* Павел Красін (1990)

## Трэнеры каманды 
*  Уладзімір Жук (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск
* Сезон 2009/2010 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск

## Спасылкі 
* Грядет ли переворот?
2008/2009
Вікторыя-Рэгія
Катэгорыя:2008 год у Мінску
Катэгорыя:2009 год у Мінску
Сезон 2008/2009 ГК Аркатрон Мінск

У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «Аркатрон» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (**7-е месца**).

## Склад каманды 
* Сяргей Фурс (1986)
* Уладзімір Жук  (1988)
* Вадзім Котаў (1988)
* Павел Галавач (1988)
* Яўгеній Камароў (1986)
* Іван Юркевіч (1990)
* Юрый Лук'янчук (1990)
* Аляксандр Пацыкайлік (1990)
* Кірыл Скарабагатаў (1990)
* Яўген Несцярэнка (1987)
* Яўген Кавальчук (1990)
* Уладзімір Васілевіч (1991)
* Яўген Сільніцкі (1990)
* Артур Барзенкоў (1987)
* Дзмітрый  Камышык (1990)
* Арцём Чыкун (1990)
* Ілья Дударонак (1990)
* Арцём Красуцкі (1991)
* Эдуард Стралец (1990) 

## Трэнеры каманды 
*  Уладзімір Азоў (галоўны трэнер)
*  Артур Красуцкі (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 ГК Аркатрон-РЦАП Мінск
* Сезон 2004/2005 ГК Аркатрон Мінск

## Спасылкі 
* Грядет ли переворот?
2008/2009
Аркатрон
Катэгорыя:2008 год у Мінску
Катэгорыя:2009 год у Мінску
Сезон 2008/2009 ГК ГГК Гомель

У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «ГГК» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (**5-е месца**).

## Склад каманды 
* Арцём Падасінаў (1989)
* Сяргей Сарокін (1992)
* Павел Ярашук (1992)
* Андрэй Маісееў (1970)
* Антон Андрэеў (1990)
* Юрый Ганчароў (1988)
* Аляксандр Кавалёў (1988)
* Аляксандр Мацвееў (1991)
* Аляксандр Маджараў (1982)
* Сяргей Радзюкоў (1989)
* Дзяніс Валынцаў (1992)
* Аляксандр Бушкоў (1982)
* Юрый Бондараў (1990)
* Аляксандр Железнякоў (1979)
* Яўген Кабленеў (1988)
* Уладзімір Амельянец (1984)
* Анатоль Патароча (1989)
* Дзмітрый Марчанка (1991)
* Аляксандр Ліпінскі (1982)

## Трэнеры каманды 
*  Ігар Чаброў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2007/2008 ГК ГГК Гомель
* Сезон 2009/2010 ГК ГГК Гомель

## Спасылкі 
* Грядет ли переворот?
2008/2009
ГГК Гомель
Катэгорыя:2008 год у Гомелі
Катэгорыя:2009 год у Гомелі
Аляксандр Зіноўевіч Ломскі

**Аляксандр Зіноўевіч Ломскі** () — беларускі дзяржаўны дзеяч. Першы намеснік Міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь (2024—2025). Памочнік Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектар па Брэцкай вобласці (з 30 чэрвеня 2025 года).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 сакавіка 1978 года ў вёсцы Заастравечча Клецкага раёна Мінскай вобласці.

У 2000 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію па спецыяльнасці «Заатэхнія».

Працоўную дзейнасць пачаў галоўным заатэхнікам саўгаса «Лясное» Капыльскага раёна Мінскай вобласці. Далей працаваў у Клецкім раёне. З 2000 года па 2005 год — галоўны заатэхнік калгаса «Праца», з 2005 года па 2008 год — галоўны заатэхнік СВК «Агракамбінат Клецкі», з 2008 года па 2010 год — намеснік дырэктара па жывёлагадоўлі ААТ «Клецкі камбікормавы завод».

З 2010 года па 2019 год працаваў у Клецкім раённым выканаўчым камітэце: прайшоў шлях ад намесніка начальніка ўпраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання да першага намесніка старшыні — начальніка ўпраўлення па сельскай гаспадарцы і харчаванні да старшыні Клецкага райвыканкама.

У 2013 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Кіраванне аграпрамысловым комплексам».

У 2018 годзе быў прызначаны старшынёй Клецкага райвыканкама. Са студзеня 2019 года па 2024 год працаваў старшынёй Нясвіжскага райвыканкама.

У 2024—2025 гадах працаваў першым намеснікам Міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.

30 чэрвеня 2025 года прызначаны памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектарам па Брэцкай вобласці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Намеснікі міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектары па Брэсцкай вобласці
Тэарэтычная інфарматыка

**Тэарэтычная інфарматыка** — раздзел інфарматыкі і матэматыкі, які вывучае абстрактныя і матэматычныя асновы вылічэнняў.

## Гісторыя 
Хоць лагічная выснова і матэматычны доказ існавалі і раней, у 1931 годзе Курт Гёдэль даказаў сваёй тэарэмай аб непаўнаце, што існуюць фундаментальныя абмежаванні на тое, якія сцвярджэнні могуць быць даказаны або абвергнуты.

Тэорыя інфармацыі была дададзеная ў гэтую вобласць у 1948 годзе з матэматычнай тэорыяй камунікацыі Клода Шэнана. У тым жа дзесяцігоддзі Дональд Хеб прапанаваў матэматычную мадэль навучання ў мозгу. З ростам колькасці біялагічных дадзеных, якія пацвярджаюць гэтую гіпотэзу з некаторымі зменамі, былі створаны вобласці нейронавых сетак і паралельнай размеркаванай апрацоўкі. У 1971 годзе Стывен Кук і Леанід Левін даказалі, працуючы незалежна адзін ад аднаго, што існуюць практычна значныя задачы, якія з’яўляюцца NP-поўнымі, што стала знамянальным вынікам у тэорыі складанасці вылічэнняў.

Сучасныя тэарэтычныя даследаванні ў галіне інфарматыкі засноўваюцца на гэтых базавых распрацоўках, але таксама ўключаюць у сябе мноства іншых матэматычных і міждысцыплінарных праблем, якія паказаныя ніжэй::

## Крыніцы 
Катэгорыя:Тэарэтычная інфарматыка
Берагавая Слабада (значэнні)

Назву **Берагавая Слабада** маюць:

## Беларусь 
* Берагавая Слабада — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбаўскага сельсавета.
* Берагавая Слабада — археалагічны помнік: стаянка днепра-дзяснінскай культуры позняга мезаліту на заходняй ускраіне в. Берагавая Слабада (Рэчыцкі раён, Гомельская вобласць), на 2-й надпоймавай тэрасе правага берага р. Дняпро.
Сінавіяльны сустаў

**Сустаў** або **сінавіяльнае злучэнне** () — тып злучэння, для якога характэрна наяўнасць вузкай сустаўнай поласці паміж злучаемымі элементамі. Сустаўная поласць пакрытая сустаўнай капсулай, што складаецца з унутранай сінавіяльнай мембраны і вонкавай фібрознай мембраны.

У месцы злучэння элементы шкілета пакрытыя слоем гладкага гіялінавага храстка, што прадухіляе непасрэдны кантакт паміж імі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Суставы
Форвардар

«Беларус» у Эстоніі, 2021]]
]]

**Форвардар** — лесанарыхтоўчая машына для перавозкі бярвён ад месца валкі лесу да склада ці лесавоза. У адрозненне ад тралёвачнай машыны, якая валачэ бярвёны па зямлі, форвардар пагружае іх цалкам з дапамогай маніпулятара, што дазваляе пазбегнуць пашкоджанняў бярвён і глебы пры перавозцы. Форвардары выпускаюцца з гумавымі шынамі або гусеніцамі. Існуюць як варыянты форвардараў на базе трактароў, так і цалкам спецыялізаваныя машыны.

Звычайна выкарыстоўваюцца разам з харвестарамі для лесанарыхтоўкі па так званай скандынаўскай тэхналогіі, пры якой ссечанае дрэва ператвараецца ў гатовы сартымент ужо на месцы валкі.

Сярод вытворцаў форвардараў — такія кампаніі як Caterpillar, John Deere, Komatsu, Ponsse. У Беларусі вытворчасцю форвардараў займаюцца Амкадор, Мінскі трактарны завод і Мазырскі машынабудаўнічы завод.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Лясная прамысловасць
Катэгорыя:Лесанарыхтоўчая тэхніка
Катэгорыя:Транспартныя сродкі
Катэгорыя:Пад’ёмна-транспартныя машыны
Ёнас Б’ёркман

**Ёнас Ларс Б’ёркман** (, нар. , , Швецыя) — шведскі тэнісіст і трэнер, уладальнік т. н. «кар’ернага Вялікага шлема» у мужчынскім парным разрадзе (усяго дзевяць тытулаў), двухразовы пераможца Выніковага турніру АТР (1994, 2006), трохразовы ўладальнік Кубка Дэвіса (1994, 1997, 1998) і пераможца каманднага чэмпіянату свету (1995) у складзе нацыянальнай зборнай Швецыі. Былая першая ракетка свету ў парным разрадзе і чацвёртая ракетка ў адзіночным разрадзе.

## Крыніцы
Хларыд амонію

**Нашатыр**, **хларыд амонію**, NH4Cl — неарганічнае хімічнае злучэнне, соль; утвараецца ў выніку ўзаемадзеяння аміяку і яго злучэнняў з салянай кіслатой і яе солямі.

Белае крышталічнае рэчыва, або дробнакрышталічны парашок, салёны на смак, не мае паху. Крыху гіграскапічны. Добра раствараецца ў вадзе. Субліміруецца пры 338°C. Зарэгістраваны ў якасці харчовага дадатку E510.

## Хімічныя ўласцівасці 
Рэагуе з шчолачамі з вылучэннем аміяку:
: NH4Cl + KOH -> KCl + H2O + NH3 ^.
З нітратам серабра рэагуе з асаджэннем хларыду серабра:
: NH4Cl + AgNO3 -> AgCl v + NH4NO3.
Рэагуе з нітрытам натрыю пры награванні з утварэннем хларыду натрыю, азоту і вады:
: NH4Cl + NaNO2 -> NaCl + N2 ^ + 2H2O.

## Атрыманне 
У прамысловасці хларыд амонію атрымліваюць як пабочны прадукт атрымання гідракарбаната натрыю па метадзе Сольвэ. Матачны раствор упарваюць да вылучэння крышталёў хларыду амонію.
: NH3 + H2O + CO2 + NaCl -> NaHCO3 + NH4Cl.
У лабараторыі хларыд амонію звычайна атрымліваюць узаемадзеяннем аміяку з салянай кіслатой:
: NH3 + HCl -> NH4Cl.

## Выкарыстанне 
Хларыд амонію выкарыстоўваецца ў якасці азотнага ўгнаення, у лабараторнай практыцы з ільдом дае ахладжальную сумесь, якая можа забяспечыць тэмпературу да -20°C. 
У харчовай прамысловасці ў якасці дадатку Е510 прымяняецца пры вытворчасці мукі як загушчальнік і эмульгатар, пры вытворчасці вінаў, лакрыцы, як прыправа да рыбы.
У медыцыне вядомы як нашатыр, выкарыстоўваецца для ўзмацнення дыўрэтыкаў, як замена нашатырнаму спірту і інш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Хларыды
Хедвіг Б’ёркман

**Хедвіг Б’ёркман** (, поўнае імя *Hedvig Maria Johanna Björkman*; —) — шведская мастачка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 16 снежня 1861 года ў парафіі Мёнстэрас, акруга Кальмар. Дачка генерал-маёра Пера Сэмюэля Вільгельма Б’ёркмана () і яго жонкі Элізабэт аф Понцін ().

Вучылася ў школах мастакоў Густава Седэрстрома і  у Стакгольме ў 1891 годзе і ў Карла Ларсана ў школе жывапісу *Konsthögskolan Valand* у Гётэбаргу ў 1892 годзе.

Стаўшы прафесійнай мастачкай, брала ўдзел у выставах, у тым ліку ў  () 1897 года і Сусветнай выставе ў Парыжы ў 1900 годзе.

У пачатку 1920-х гадоў Б’ёркман выканала серыю насценных карцін на тэкстылі па матывах з гісторыі , якія былі размешчаны ў Павільёне афіцэраў гэтага палка ў горадзе . Таксама стварыла каля 40 віньетак і ілюстрацый для кнігі камандзіра Кальмарскага палка Фольке Рудэліуса () — *«Kalmar regementes chefer 1623—1907»*.

Некаторыя работы Б’ёркман прадстаўлены ў Мастацкім музеі Кальмара.

Памерла 22 сакавіка 1933 года ў Стакгольме.

## Літаратура 
* Svenskt konstnärslexikon del I sid 193, Allhems Förlag, Malmö.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Hedvig Maria Johanna Björkman
Сезон 2008/2009 ГК Дынама Мінск

У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «Дынама» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2008/2009 (**Чэмпіён **),
* Кубак Беларусі 2009 (**Фіналіст**).

## Склад каманды 
* Андрэй Шыпенка (1982, Украіна)
* Ігар Рапавец (1969, Малдова)
* Віталь Кажанеўскі (1985)
* Дзяніс Рутэнка (1986)
* Дзмітрый Пасевіч (1975)
* Мікалай Якімовіч (1978)
* Максім Бабічаў (1986)
* Міхаіл Няжура (1980)
* Аляксандр Барэц (1982, Малдова)
* Лінас Каласаўскас (1982, Літва)
* Аляксандр Касяк (1977, Украіна)
* Сяргей Шыловіч (1986)
* Дзмітрый Нікуленкаў (1984)
* Юрый Хаўха (1976, Украіна)

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Маліноўскі (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 ГК Дынама Мінск

## Спасылкі 
* Грядет ли переворот?
2008/2009
Дынама Мінск
Катэгорыя:2008 год у Мінску
Катэгорыя:2009 год у Мінску
Страбля

**Страбля** () — вёска ў Падляскім ваяводстве Польшчы. Размешчана на чыгуначным маршруце Беласток — Чарэмха, якая раней абслугоўвала маршрут Беласток — Люблін.

## Гісторыя 
Паводле падання, назва паселішча паходзіць ад каралевы Боны, якая, праходзячы праз вёску, выкрыкнула словы: «strada bella» (па-італьянску «прыгожая дарога»), што пасля паланізацыі фразы дало назву *Страбля*. Іншая версія падання звязана з захапленнем каралевы мясцовасцю, якую яна апісала як «страбелла», што ў перакладзе з італьянскай азначае «прыгожая».

Згодна з «Геаграфічным слоўнікам», Жыгімонт I перадаў Страблю прыдворнаму лекару Мацею з Крайна. Пазней ён належаў сям’і Стажэнскіх.

Паводле перапісу насельніцтва 1921 года, у вёсцы (тады хутары) пражывала 113 чалавек, сярод якіх 71 былі рыма-католікамі, 41 праваслаўнымі і 1 — габрэямі. Пры гэтым 87 жыхароў заявілі пра польскую нацыянальную прыналежнасць, а 26 — пра беларускую. Тут было 15 жылых будынкаў.

17 сакавіка 2013 г. мясцовая пачатковая школа атрымала сцяг і атрымала імя апошняга прэзідэнта Польшчы ў выгнанні Рышарда Качароўскі.

У часы Польскай Народнай Рэспублікі Страбля была цэнтрам гміны. У 1975—1998 гадах горад адміністрацыйна належаў да Беластоцкага ваяводства.

## Помнікі 
* Царква Узнясення Гасподняга з 1617 года, заснаваная візнскім эканомам Адамам Тураўскім. Генерал кароннага войска Мацей Маўрыцый граф Старжэнскі гербу «Ліс» (1717—1787), аднавіў царкву пасля разбурэння 19 сакавіка 1766 года, калі фасад царквы абваліўся разам з хорам. Праекціроўшчыкам новага фасада, верагодна, быў Ян Генрык Клем. Цяперашняя царква была асвечана біскупам да 1777 года. Людовік Ігнацій Рыёкура (1700—1777), тытулярны біскуп Пталемаіды. У 1915 годзе быў спалены. Пашкоджаны ў 1941 годзе, рэгістрацыйны нумар:233 ад 25.10.1966.
* Званіца 1779 году, рэгістрацыйны нумар :309 ад 26.11.1966.
* Калона 1774 года на плошчы перад касцёлам (так званы памежны слуп), пабудаваная на фінансаванне графа Мацея Маўрыцыя Стажэнскага.
* Драўляны плябан пабудаваны каля 1920 г.
* Панскі дом Стажэнскіх 1617 года, перабудаваны ў 1780—1785 гадах у стылі позняга барока і ў XIX стагоддзі, рэгістрацыйны нумар. :162(168) ад 20.04.1960.
* Драўляны склад 1792 года, рэгістрацыйны нумар :22(28) ад 23.01.1953.
* Парк з каналам, рэгістрацыйны нумар з 14.06.1975 г.
* Кузня, рэгістрацыйны нумар :308 ад 26.11.1966. .
* Рымска-каталіцкія могілкі з 1-й паловы XIX (не эксплуатуецца), рэгістрацыйны нумар. А-81 ад 15.01.1991 г.

## Нарадзіліся 
* Віктар Вацлаў Стажэнскі (1826—1882 гг.) — беларускі грамадскі дзеяч ліберальнага кірунку 1860-х гадоў, удзельнік паўстання 1863—1864 гг.

## Галерэя 

Файл:Strabla4.jpg|Касцёл Узнясення Гасподня
Файл:Strabla3.jpg|Званіца
Файл:Podlaskie - Wyszki - Strabla - Kolumna.JPG|Калонна 1774 года
Файл:Strabla - dwór.jpg|Маёнтак
Файл:Podlaskie - Wyszki - Strabla - Most - Strabelka.JPG|Парк з каналам
Файл:Mogiła powstańców styczniowych przy drodze Strabla-Mulawicze.jpg|Пахаванне ўдзельнікаў паўстання 1863-1864 гг.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Падляшша
Катэгорыя:Бельскі павет (Падляскае ваяводства)
Катэгорыя:Вышкі (гміна)
Сезон 2003/2004 ГК Друць-Белпак-Універсітэт Бялынічы

У сезоне 2003/2004 жаночы гандбольны клуб «Друць» з горада Бялынічы прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2003/2004 (**4 месца**).

## Склад каманды 
* Ірына Брылёва (1973)	
* Кацярына Драздова (1985)
* Наталля Гайшун (1980)
* Лілія Гаўрушка (1987)
* Вольга Глазкіна (1970)	
* Таццяна Говар (1985)	
* Алеся Гуркова (1979)	
* Алеся Карабова (1980)
* Таццяна Лапушкіна (1984)
* Ала Ліпінская (1981)
* Марыя Мініна (1984)	
* Іна Кусочкіна (1987)	
* Ганна Нікалаенка (1984)
* Алена Падымака (1974)	
* Святлана Пякарская (1973)	
* Алена Палякус (1981)	
* Анжэла Севярына (1986)	
* Алена Скараходава (1981)	
* Валянціна Грыгор’ева (1987)
* Таццяна Юсіпец (1976)
* Таццяна Мілая (1986)
* Галіна Ісарева (1983)
* Кацярына Дагадкіна (1985)
* Таццяна Здрук (1966)
* Лідзія Тамаровіч (1972)
* Алена Цуркова (1980)

## Трэнеры каманды 
*  Віталь Кулік (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2002/2003 ГК Друць-Белпак-Універсітэт Бялынічы
* Сезон 2004/2005 ГК Друць-Белпак-Універсітэт Бялынічы

## Спасылкі 
* Очередь «Друти»
* WOMEN’S EC / CHALLENGE CUP 2004 2003-04 Drut Belpak Belinichi
* Отделение гандбола

2003/2004
Друць
Катэгорыя:2003 год у Бялынічах
Катэгорыя:2004 год у Бялынічах
Сезон 2003/2004 ГК СКА Мінск

У сезоне 2003/2004 гандбольны клуб «СКА» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2003/2004 (**Срэбраны прызёр**).

## Склад каманды 
* Аляксей Жук (1980)
* Станіслаў Закржэўскі (1982)
* Аляксей Васільеў (1982)
* Сяргей Ісачанка (1986)
* Іван Антушэвіч (1981)
* Сяргей Кастрама (1983)
* Аляксандр Цітоў (1986)
* Сяргей Гоўша (1982)
* Аляксей Даманцэвіч (1982)
* Ілья Міцкавец (1983)
* Аляксандр Падасінаў (1984)
* Дзмітрый Чыстабаеў (1986)
* Васіль Астроўскі (1981)

## Трэнеры каманды 
*  Спартак Мірановіч (галоўны трэнер)
*  Васіль Паўленка (трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2002/2003 ГК СКА Мінск
* Сезон 2004/2005 ГК СКА Мінск

## Спасылкі 
* Разъехались, разлетелись
2003/2004
ГК СКА Мінск
Катэгорыя:2003 год у Мінску
Катэгорыя:2004 год у Мінску