Рэнтгенадыягностыка

**Рэнтгенадыягно́стыка** — метад прамянёвай дыягностыкі розных захворванняў з дапамогай рэнтгенаўскіх прамянёў. У цяперашні час яна пераходзіць на лічбавыя тэхналогіі і з’яўляецца самым даступным неінвазійным (без унутранага умяшання) метадам пры выяўленні хвароб.

*Скіялогія* (греч. *skia* — цень) — раздзел рэнтгеналогіі, які вывучае заканамернасці ўтварэння рэнтгенаўскай выявы.

## Методыкі рэнтгеналагічнага даследавання 
### Асноўныя 
* Флюараграфія
* Рэнтгенаграфія
* Рэнтгенаскапія
* Электрарэнтгенаграфія

### Спецыяльныя методыкі рэнтгеналагічнага даследавання 
* Лінейная тамаграфія ці паслойная рэнтгенаграфія
* Камп’ютарная тамаграфія
* Рэнтгенаграфія з прамым павелічэннем выявы
* Ортапантамаграфія ці панарамная тамаграфія (стаматалогія)
* Мамаграфія
* Методыкі з выкарыстаннем штучнага кантраставання
* Дыягнастычны пнеўматоракс
* Пнеўмамедыястынаграфія
* Дыягнастычны пнеўмаперытанеум
* Пнеўмарэтраперытанеум
* Пнеўмарэн
* Бранхаграфія
* Ірыгаскапія
* Халецыстаграфія
* Халангіяграфія
* Экскрэторная ураграфія
* Цыстаграфія
* Урэтраграфія
* Гістэрасальпінгаграфія
* Артэрыяграфія
* Кардыяграфія
* Флебаграфія
* Лімфаграфія
* Фістулаграфія і інш.

## Флюараграфія (ФЛГ) 
**Флюараграфія** (сінонімы: **рэнтгенфлюараграфія**, рэнтгенфатаграфія, радыёфатаграфія) — прафілактычнае рэнтгеналагічнае даследаванне, якое заключаецца ў фатаграфаванні бачнай ценявой выявы са святлівага флуарэсцэнтнага экрана на фотастужку (*плёнкавая флюараграфія* — састарэлая) ці перакладам яе на аблічбаваную выяву (*лічбавая* — сучасная), якая утвараецца ў выніку праходжання рэнтгенаўскіх прамянёў праз цела чалавека, нераўнамернасці паглынання іх больш/менш шчыльнымі тканкамі і адлюстравання выявы на экране. Метад рэнтгенадыягностыкі сухотаў, пнеўманіі, плеўрыту, раку і іншых новаўтварэнняў лёгкіх (таксама фіброзу, склерозу, наяўнасці вадкасцей у анатамічных поласцях), які амаль не шкодзіць здароўю. Узаконены скрынінг (масавае даследаванне) хвароб лёгкіх.
* Гісторыя: Асновы гэтага метаду адразу ж пасля адкрыцця рэнтгенаўскіх прамянёў распрацавалі навукоўцы А. Батэлі і А. Карбаса (Італія) і Дж. М. Блеер (ЗША).
* Выкарыстанне: Найбольш распаўсюджаным дыягнастычным метадам, які выкарыстоўвае прынцып флюараграфіі, з’яўляецца флюараграфія органаў грудной клеткі, малочных залоз, касцявой сістэмы..
* Тыпы: Флюараграфія дае паменшаную выяву аб’екта. Вылучаюць дробнакадравую (напрыклад, 24 × 24 мм або 35 × 35 мм) і буйнакадравую (у прыватнасці, 70 × 70 мм або 100 × 100 мм) методыкі, плёнкавую і лічбавую. Лічбавая дазваляе спрасціць працу з выявай (малюнак можа быць выведзены на экран манітора, раздрукаваны, перададзены па сетцы, захаваны ў медыцынскай базе дадзеных), паменшыць дозы выпраменьвання і выдаткі на дадатковыя матэрыялы (плёнку, праяўляльнік для плёнкі). Некаторы недахоп — большы час атрымання малюнка.
* Апараты: Распрацаваныя як стацыянарныя, так і мабільныя флюараграфічныя апараты..

* Методыка: Пацыента змяшчаюць у кабіну паміж крыніцай рэнтгенаўскага выпраменьвання і экранам, адчувальным да гэтага выпраменьвання. Прамяні, праходзячы праз тканкі чалавека, факусуюцца на экране. Больш шчыльныя тканкі больш затрымліваюць выпраменне, менш шчыльныя — меней. Такім чынам на экране з’яўляецца выява. Гэтая выява фатаграфуецца на стужку ці перакладаецца у лічбавую.
Існуюць два метады сучаснай лічбавай флюараграфіі:
# спосаб паслойнага сканавання органаў хворага з дапамогай лінейнага дэтэктара на рэнтгенаўскіх прамянях. Каб атрымаць малюнак, дэтэктар перасоўваецца каля цела, прасвятляючы яго прамянямі ў выглядзе веера
# спосаб факусіроўкі аптычнага сігналу са святлівага экрана на датчык ПЗС. Датчык ПЗС уяўляе сабой аналагавы прыбор, у якім электрычнасць з’яўляецца ў любым месцы ў залежнасці ад таго, наколькі моцнае святло на яго падае. На якасць малюнка ўплывае разрозненне (памер) экрана на ПЗС-датчыку.

## Рэнтгенаграфія 
**Рэнтгенаграфія** — методыка рэнтгенадыягностыкі паталагічных змяненняў пры падазрэнні на іх, шляхам засвечвання плёнкі (*плёнкавая* — састарэлая) ценявой выявай ад рэнтгенаўскіх прамянёў ці аблічбавання яе ПЗС-матрыцай на камп’ютар (*лічбавая* — сучасная).
* Віды: аглядная (прамая і бакавая) і прыцэльная.

## Рэнтгенаскапія 
**Рэнтгенаскапія** — прасвечванне рэнтгенаўскімі прамянямі анатамічнай зона за флуарэсцэнтным рэнтгенаўскім экранам (*класічная* — састарэлая) ці прасвечванне з дапамагой электронна-аптычнага пераўтваральніка (ЭАП) (*рэнтгенатэлебачанне* — сучасная), якое назіраецца ў першым выпадку на самім экране, а ў другім — на экране кінескопа.

## Тамаграфія 
Тамаграфія — гэта рэнтгеналагічная здымка «у разрэзе» (паслойная). Гэты метад выкарыстоўваецца пры даследаванні лёгкіх, печані, нырак, костак і суставаў.

## Сайты па тэме 
* http://www.tiensmed.ru/news/fluorografiya1.html
* http://zdravo.by/article/5501/vredna-li-flyuorografiya
* http://x-raydoctor.ru/rentgen/grudnaja-kletka/otlichie-ot-flyuorografii.html
* http://smilelink.narod.ru/referati/r_19.html

*