Пешыта

**Пешыта** (, *пшыта* — «простая, агульная, зразумелая, вульгата», часам **Сірыйская Вульгата**) — стандартная версія Бібліі для цэркваў у сірыйскай традыцыі.

Стары Запавет перакладаўся на сірыйскую мову з іўрыту прыкладна ў II стагоддзі н. э. Новы Запавет быў перакладзены з грэчаскай. Гэты Новы Запавет, у якім пачаткова адсутнічалі пэўныя спрэчныя кнігі (2 Пятра, 2 Яна, 3 Яна, да Іўдзеяў, Адкрыццё), стаў стандартам да пачатку V стагоддзя. Пяць выключаных кніг былі дададзены ў Гаркельскай версіі (616) Фамы з Гаркеля. Аднак у 1905 «Пешыта» Аб'яднанага Біблейскага таварыства выкарыстала новыя выданні адсутных кніг, падрыхтаваныя ірландскім сірыязнаўцам .

## Этымалогія 
Назва «Пешыта» паходзіць з сірыйскага ''* (ܡܦܩܬܐ ܦܫܝܛܬܐ), што літаральна перакладаецца як *простая версія*. Магчымы таксама пераклад слова ** як *агульны* (то бок, для ўсіх людзей), альбо *звычайны''. Слова, запісана сірыйскімі літарамі, можа быць транслітаравана ў лацінцы некалькімі спосабамі: Peshitta, Peshittâ, Pshitta, Pšittâ, Pshitto, Fshitto.

## Гісторыя 
Старазапаветныя кнігі Пешыты лічацца найранейшым узорам сіра-арамейскай літаратуры. У адрозненне ад большасці першых Цэркваў, якія грунтавалі свае пераклады Старога Запавету на Септуагінце, сіра-арамейскія цэрквы выкарыстоўвалі пераклад наўпрост з іўрыту. Іўдзейскія тэксты, якія паслужылі крыніцай для перакладу, відавочна, з'яўляліся практычна ідэнтычнымі масарэцкаму тэксту сярэднявечнага і сучаснага варыянтаў Іўдзейскай Бібліі (за выняткам Кнігі Ёва). У цяперашні час страціла падтрымку гіпотэза, паводле якой Пешыта была заснавана на перакладзе арамейскага Таргума. Тым не менш, у тэксце сірыйскага Старога Запавету заўважны элементы ўплыву Таргума (асабліва ў Пяцікніжжы Майсеевым і ў Хроніках) з нязначнымі інтэрпрэтацыямі сірыйскіх рэдактараў. Стыль і ўзровень перакладу старазапаветных кніг Пешыты даволі моцна адрозніваецца ў розных частках пісання. Некаторыя часткі маглі быць перакладзены сірамоўнымі іўдзеямі да з'яўлення хрысціянскай царквы, іншыя ж маглі быць перапрацаваныя першымі пахрышчанымі іўдзеямі. Паколькі сірыйская мова — гэта эдэскі дыялект арамейскай, найбольш верагодна, што пераклад здзяйсняўся менавіта ў рэгіёне горада Эдэса. Разам з тым, не выключана, што Арбела і Адыябена, з іх магутнай іўдзейскай дыяспарай, таксама маглі з'яўляцца радзімай перакладу. Некаторыя даследчыкі таксама паказваюць на пэўныя элементы тэксту, верагодна заходне-арамейскага паходжання, што дазваляе лічыць радзімай перакладу Палесціну або Сірыю.

## Гл. таксама 
* Сірыйскія пераклады Бібліі
* Пераклады Бібліі на арамейскую мову

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Dirksen, P. B. (1993). *La Peshitta dell’Antico Testamento*, Brescia, ISBN 88-394-0494-5
* Flesher, P. V. M. (ed.) (1998). *Targum Studies Volume Two: Targum and Peshitta*. Atlanta.
* Kiraz, George Anton (1996). *Comparative Edition of the Syriac Gospels: Aligning the Old Syriac Sinaiticus, Curetonianus, Peshitta and Harklean Versions*. Brill: Piscataway, NJ: Gorgias Press, 2002 [2nd ed.], 2004 [3rd ed.].
* Pinkerton, J. and R. Kilgour (1920). *The New Testament in Syriac*. London: British and Foreign Bible Society, Oxford University Press.
* Pusey, Philip E. and G. H. Gwilliam (1901). *Tetraevangelium Sanctum iuxta simplicem Syrorum versionem*. Oxford University Press.

## Спасылкі 
* Лічбавая версія Пешыты 
* Арамейская Пешыта
* Новы англійскі пераклад Пешыты 

Катэгорыя:Літаратура на сірыйскай мове
Катэгорыя:Выданні Бібліі