Канстанцін Горскі

**Канстанцін Антоні Горскі** (; ,  — , ) — польскі , скрыпач-віртуоз, , , грамадскі дзеяч, аўтар рамансаў, двух опер і многіх інструментальных твораў.

## Біяграфія 
Агульную адукацыю К. Горскі атрымаў у Віленскай філалагічнай гімназіі. Пасля гімназіі ён паступіў У Варшаўскі музычны інстытут, дзе вучыўся ў выдатнага польскага скрыпача Апалінарыя Концкага. Пасля заканчэння вучобы ў Концкага К. Горскі паступіў у Пецярбургскую кансерваторыю ў клас знакамітага прафесара Леапольда Аўэра. Паралельна вучыўся ў класе кампазіцыі прафесара М. Рымскага-Корсакава. У 1881 годзе скрыпач закончыў кансерваторыю са срэбным медалём і атрымаў дыплом на званне вольнага мастака.

Наступныя пяць гадоў К. Горскі працаваў у Саратаве і Пензе выкладчыкам па класе скрыпкі ў мясцовых аддзяленнях Рускага Музычнага Таварыства. У 1885 годзе па запрашэнні М. Іпалітава-Іванава працаваў канцэртмайстрам аркестра опернага тэатра ў Тыфлісе. У Тыфлісе ж адбылося знаёмства Горскага з П. І. Чайкоўскім, якое перарасло ў сяброўства. У 1890 годзе К. Горскі прыняў запрашэнне з Харкава заняць пасаду выкладчыка па класе скрыпкі.

У Харкаве К. Горскі развіў актыўную дзейнасць: стварыў Польскі і касцельны хор, якія рэгулярна выступалі з канцэртамі, а ў пачатку 1890-х гадоў яшчэ і смычковы квартэт, у якім выконваў партыю першай скрыпкі.

Першая сусветная вайна і расійскія рэвалюцыйныя падзеі «адмянілі» канцэрты, спынілі заняткі з вучнямі… Пры такіх абставінах у 1919 годзе К. Горскі вярнуўся ў Варшаву, дзе спачатку імкнуўся атрымаць пасаду выкладчыка ў кансерваторыі, але безвынікова. Бліскучы канцэртуючы скрыпач, каб не памерці з голаду, ён быў вымушаны зарабляць на жыццё ігрой паміж сеансамі ў варшаўскіх кінатэатрах «Калізей» і «Вадэвіль».

Толькі ў 1922 годзе К. Горскі дамогся працы, дастойнай свайго музыканцкага ўзроўню — атрымаў месца канцэртмайстра аркестра Вялікага тэатра ў Познані. Там адбылася прэм’ера яго оперы «Маргер» (13. 01. 1927), аднак адбылася яна ўжо пасля смерці выдатнага скрыпача і кампазітара, — ён памёр 31 мая 1924 года.

Кампазітарская спадчына Канстанціна Горскага багатая і разнастайная. Ён аўтар шматлікіх скрыпічных мініяцюр (паланезаў, мазурак, канцэртных п’ес), 36-ці эцюдаў для скрыпкі, кадэнцыі да Скрыпічнага канцэрта Л. ван Бетховена, дзвюх мес (Es-dur, a-moll) для салістаў, хору і аркестра, Арганнай фантазіі, сімфанічных паэм «На Алімпе» і «Чарадзейны круг».

К. Горскі аўтар дзвюх опер: «За хлебам» (паводле навэлы Г. Сенкевіча) і «Маргер» на лібрэта В. В. Вальгера (паводле паэмы У. Сыракомлі). Сюжэт апошняй пабудаваны на падставе падзей змагання Вялікага княства Літоўскага з Тэўтонскім ордэнам.

Вялікую ўвагу аддаваў кампазітар камерна-вакальнаму жанру. Усяго К. Горскім напісана болей за 100 рамансаў. У 1914-м годзе выйшаў з друку зборнік «12 песень на словы М. Канапніцкай, У. Сыракомлі, З. Дэмбіцкага і іншых» («12 pieśni do słów M.Konopnickiej, Wł. Syrokomli, Zd. Dębickiego i in. na m-sopran lub tenor z towarzyszeniem fortepianu»).

## Літаратура 
* Р.&nbsp;М.&nbsp;Аладава, *Константин Горский и его опера «Маргер» в контексте белорусской культуры*, Минск 2005.
* Т. Бахмет, Т. Гончаренко, *Польские нотные издания XIX&nbsp;— нач. XX ст. из фонда редких изданий Харьковской городской специализированной музыкально&nbsp;— театральной библиотеки им. К.&nbsp;С.&nbsp;Станиславского*, [w:] *Charków i Polska: ludzie i zdarzenia*, Charków 2006, s. 165—176.
* Andrzej Chylewski, *Przywracanie należnej pamięci. Konstanty Antoni Gorski (1859—1924)*, [w:] «IKS&nbsp;— Poznański Informator Kulturalny, Sportowy i Turystyczny», maj 2009, s. 54.
* Konstanty Gorski, *Utwory odnalezione*, Zebrał i wstępem opatrzył Grzegorz Seroczyński, Charków 2010, ss. 248.
* *Konstanty Gorski (1859—1924). Międzynarodowa Konferencja Naukowa poświęcona 150. rocznicy urodzin Konstantego Gorskiego*, Almanach Polski t. IV, Charków 2009, ss. 248.
* Józef Kański, *Wydobyte z mroku*, [w:] «Ruch Muzyczny» nr 20 (rok LIV), 3 października 2010 r.
* Grzegorz Seroczyński, *Konstanty Antoni Gorski&nbsp;— artysta zapomniany* , [w:] «Gazeta Festiwalowa» nr 1 (34), Białystok 2009.
* Jerzy Szurbak, *K.A. Gorski&nbsp;— «Zriaszcze mia biezgłasna…»* , [w:] «Gazeta Festiwalowa» nr 1 (34), Białystok 2009.
* Татяна Веркина, К 150-летию Константина Горского* , [w:] «Акценти» червень 2009, s. 1-2.
* Edward Wrocki, *Konstanty Gorski. Życie i działalność 1859—1924*, Warszawa 1924.
* *Z polskiej muzyki organowej XIX/XX w.*, red. Feliks Rączkowski i Jerzy Gołos, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Warszawa 1981.
* Michał Żur, Irena Kozeniaszewa, *Okres charkowski w życiu Konstantyna Gorskiego*, [w:] *Diaspora polska w Charkowie. Historia i współczesność*, Charków 2004, s. 130—134.
* Michał Żur, Irena Kozeniaszewa, *Zapomniany kompozytor. Charkowski okres w życiu Konstantego Gorskiego*, [w:] *Znad Wilii'', nr 3 (35), Wilno 2008, s. 115—117.