Чапля шэрая

**Шэ́рая ча́пля** (*Ardea cinerea*) — буйная балотная птушка сямейства чаплевых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 90—105 см, размах крылаў 155—195 см. Самка крыху меншая за самца.

Афарбоўка папяліста-шэрая, з цёмнымі махавымі пёрамі. Галава вузкая з вялікай дзюбай і чорным брывом. На патыліцы маюцца чорныя пер’і, якія звісаюць з галавы. Апярэнне галавы, шыі і ніжняй часткі цела брудна-белага колеру. У гнездавы перыяд з’яўляюцца ўпрыгожваючыя пёры на галаве і грудзях. Лапы жаўтавата-шэрыя. Маладыя больш цёмныя і менш кантрасныя.

Крык птушкі ў палёце і каля гнязда гучны, хрыплы, атрымліваецца штосьці накшталт «фраарк» (асабліва каля гнязда), а таксама выдае разнастайныя хрыплыя гукі.

## Пашырэнне 
 Беларусі, 1996]]
Шэрая чапля мае досыць шырокае распаўсюджанне. Арэал разарваны. Яе можна сустрэць ва ўмераным клімаце Еўропы, Азіі. Водзяцца яны ў асобных рэгіёнах Афрыкі i на Мадагаскары.

Насяляе берагi разнастайных вадаёмаў, у тым ліку рэк, марскіх заток, лагун і дэльт. Узімку таксама лугі і палі. Гнездавы біятоп — старыя дрэвастоі паблізу вялікіх вадаёмаў, рэк, часам прыбярэжныя кусты або зараснікі трыснягу (на зямлі), парослыя дрэвамі астравы.

## Асаблівасці біялогіі 
Сілкуецца птушка пераважна рыбай, бясхвостымі амфібіямі. Спажывае таксама невялікіх грызуноў, насякомых, ракападобных і рэптылій. Шэрая чапля можа гадзінамі стаяць нерухома, прычым як на дзвюх, так і на адной назе. Яе шыя пры гэтым уціснутая ў цела. Толькі галава і дзюба тырчаць з яго. Падобным чынам яна можа і ладзіць паляванне. Сваю здабычу — рыбу заглытвае цалкам галавой наперад.

Пары ў шэрых чапляў утвараюцца толькі на адзін сезон. Самка прылятае да гнязда і пачынае рабіць гучныя рэзкія гукі. Пры гэтым яна прыпадымае свой грабеньчык на патыліцы. Самец адказвае выцягваннем шыі і рухам уперад-назад, пры гэтым прысядаючы на ўзровень гнязда. Пасля таго ён нагінае шыю да ўзроўню лап і гучна трашчыць дзюбай. Самка, каб выклікаць прыхільнасць да яе самца, павінна паказаць свае цярплівыя паводзіны. Калі пара ўтворыцца, самец трашчыць дзюбай 20-40 разоў.

Свае гнёзды шэрыя чаплі ладзяць на высокіх дрэвах. Яны могуць дасягаць 0,8 метра ў дыяметры і 0,6 метра ў вышыню. Будуюць яго з галінак, асакі ці іншага матэрыялу, які маецца ля месца гняздоўя. Унутры гняздо абкладваецца зялёнымі галінкамі, травой або чаротам. Адно гняздо можа выкарыстоўвацца некалькі год запар.

Самка адкладвае ў гняздо 3—5 бледна-блакітных, часам з чырванаватымі плямкамі яек. Прычым робіць гэта па аднаму яйку праз дзень. Інкубацыйны перыяд складае 26 дзён. Выседжваюць яйкі абое бацькоў.

Птушаняты шэрых чапляў нараджаюцца пакрытыя шараватым пухам. Апярэнне пачынае расці ў іх з сёмага—дзявятага дня. Першыя дваццаць дзён адзін з бацькоў увесь час знаходзіцца ў гняздзе разам з птушанятамі. Ён абараняе іх ад сонца, дажджу. Бацькі кормяць птушанят, адрыгваючы ежу са сваёй дзюбы ў іх дзюбы. Лётаць маладыя шэрыя чаплі пачынаюць прыкладна праз 55 дзён.

## Літаратура 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чаплевыя
Катэгорыя:Птушкі Еўразіі
Катэгорыя:Птушкі Афрыкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Птушкі на марках