open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Клімавіцкі павет

**Клімавіцкі павет** () — адміністрацыйная адзінка Магілёўскай губерні Расійскай імперыі і Гомельскай губерні РСФСР з канца 18 ст. да канца 1923 г.

## Гісторыя 
Утвораны ў 1772 г. як Мілаславіцкі павет у складзе Магілёўскай губерні. У 1777 г. правінцыя ліквідавана, цэнтр павета перанесены ў г. Клімавічы з в. Мілаславічы, павет перайменаваны. У 1796 г. — ліквідаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад Беларускай губерні. У 1802 г. адноўлены пры аднаўленні Магілёўскай губерні.

У студзені 1906 г. у асобных маёнтках павета прайшлі забастоўкі падзёншчыкаў, занятых абмалотам збожжа і лесанарыхтоўкамі.

З 1919 г. — у складзе Гомельскай губерні РСФСР. З 1923 г. аб'яднаны з Чэрыкаўскім паветам у Калінінскую акругу з цэнтрам у г. Клімавічы.

## Воласці 
* Бялынкавіцкая
* Бярозкаўская
* Забялышынская
* Загусцінская
* Касцюковіцкая
* горад Клімавічы
* Машэўская
* Мілаславіцкая
* Надзейкавіцкая
* Роднянская
* Хатовіжская
* Хоцімская
* Ціманаўская
* Шумяцкая
## Ураднікі павета 
* Клімавіцкія павятовыя маршалкі

## Спасылкі 
* Клімавіцкі павет. Спіс воласцяў, населеных пунктаў
* Асноўныя рэвізскія казкі па Клімавіцкім павеце Магілёўскай губерні
* Клімавіцкі павет (карта 1790 года) 
* Геаграфічны паказальнік

Катэгорыя:Клімавічы
Катэгорыя:Паветы Магілёўскай губерні
Катэгорыя:Паветы Гомельскай губерні
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2012

**Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2012** — 76-ы чэмпіянат свету, які праходзіў у Фінляндыі і Швецыі з 4 па 20 мая на Хартвал-Арэне ў Хельсінкі і Глобэн-Арэне ў Стакгольме.

## Выбар месца правядзення
Фінляндыя, Швецыя, Чэхія і Венгрыя на з'ездзе ў Маскве ў 2007 годзе падалі заяўкі на правядзенне чэмпіянату свету 2012 года. На кангрэсе Міжнароднай федэрацыі хакея (ІІХФ) у Берне, дзе праходзіў Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2009 года было абвешчана, што Фінляндыя і Швецыя будуць сумесна прымаць чэмпіянат у 2012 і 2013 гадах.

## Арэны 

## Службовыя асобы
### Суддзі
## Удзельнікі 
;Азія
*  Казахстан^
;Еўропа
*  Беларусь*
*  Германія*
*  Данія*
*  Італія^
*  Латвія*
*  Нарвегія*
*  Расія*

*  Славакія*
*  Фінляндыя*
*  Францыя*
*  Чэхія°
*  Швейцарыя*
*  Швецыя*

;Паўночная Амерыка
*  ЗША*
*  Канада*

: * = Аўтаматычна кваліфікаваліся заняўшы першыя 14 месцаў на Чэмпіянаце свету 2011*
: * = Кваліфікаваліся пасля выйгрышу Дывізіёна I*
: * = Зборная-гаспадыня*
### Склады каманд 
Склад кожнай каманды на Чэмпіянаце свету па хакеі ў 2012 годзе складаецца з не менш як 15 хакеістаў (форварды і абаронцы) і 2 брамнікаў, і не больш за 20 хакеістаў і 3 брамнікаў.

## Папярэдні этап 
### Група H (Хельсінкі) 
### Група S (Стакгольм) 
## Плэй-оф 
### Чвэрцьфіналы 
### Паўфіналы 
### Матч за 3-е месца 
### Фінал 
## Чэмпіён 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэмпіянаты свету па хакеі з шайбай
Катэгорыя:2012 год у хакеі
Катэгорыя:Май 2012 года
Катэгорыя:2012 год у Фінляндыі
Катэгорыя:2012 год у Швецыі
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Фінляндыі
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Швецыі
Эрнст Юліус Эпік

**Эрнст Юліус Эпік** (; , Кунда — , Бангар) — эстонскі астраном.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Маскоўскім універсітэце. У 1919 года працуе ў абсерваторыі ў Ташкенце.

З 1921 года — у Эстоніі, працаваў у абсерваторыі Тартускага ўніверсітэта (з перапынкам у 1930—1934 гадах на працу ў Гарвардзе).

У 1944 годзе перад наступам савецкай арміі бег у Гамбург, дзе ў 1945—1947 гадах выкладаў у створаным тут Балтыйскім універсітэце. Адтуль перабраўся ў Вялікабрытанію і правёў астатнія 40 гадоў жыцця ў Паўночнай Ірландыі. У 1948—1981 гадах працаваў у Арманскай абсерваторыі.

У 1950—1981 гадах таксама быў галоўным рэдактарам «Ірландскага астранамічнага часопіса» ().

## Навуковая дзейнасць 
Сваю першую кнігу, «Сонца паводле найноўшых даследаванняў», Эпік апублікаваў па-руску яшчэ ў 1919 годзе ў Маскве. У 1922 годзе ён зрабіў прагноз адносна шчыльнасці кратараў на паверхні Марса, пацверджаны назіраннямі са штучных спадарожнікаў Марса праз паўстагоддзі. У 1922 годзе ён ацаніў адлегласць да туманнасці Андрамеды і зрабіў гэта раней і дакладней за Хабла. Аднак асноўны ўнёсак Эпік унёс у даследаванне малых аб'ектаў Сонечнай сістэмы — у прыватнасці, астэроідаў і камет. У 1932 годзе ён высунуў гіпотэзу пра паходжанне камет Сонечнай сістэмы з воблака малых аб'ектаў, які абарачаецца вакол Сонца па аддаленай арбіце, — у 1950-я гады гэту гіпотэзу развіў Ян Хендрык Оарт, і гэта з'ява атрымала назву воблага Оарта.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце peoples.ru

Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ Германіі
Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі МДУ
Катэгорыя:Постаці эстонскай астраноміі
Катэгорыя:Астраномы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Кэтрын Брус
Катэгорыя:Узнагароджаныя залатым медалём Каралеўскага астранамічнага таварыства
Свідзерскі

**Свідзерскі** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Вячаслаў Міхайлавіч Свідзерскі — украінскі футбаліст.
* Савелій Аляксеевіч Свідзерскі (1905—1977) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1945).
Балтыйскі ўніверсітэт

**Балтыйскі ўніверсітэт у выгнанні** функцыянаваў у Германіі ў 1946—1949 гадах у лагерах для перамешчаных асоб, дзе пасля заканчэння Другой сусветнай вайны было шмат бежанцаў з Эстоніі, Латвіі і Літвы.

## Гісторыя 
Універсітэт пачаў працаваць 14 сакавіка 1946 года ў Гамбургу ў брытанскай зоне акупацыі Германіі. У канцы першага семестра ў ім было 1025 студэнтаў і 131 выкладчык. Фінансавую і іншую неабходную падтрымку ўніверсітэту аказвалі UNRRA, Сусветная лютэранская федэрацыя і іншыя арганізацыі. У пачатку 1947 года ўніверсітэт пераехаў у памяшканне былой школы люфтвафэ ў Пінебергу і стаў называцца *Навучальны цэнтр для перамешчаных асоб*. Першым рэктарам Балтыйскага ўніверсітэта стаў эстонскі астраном Эрнст Эпік пазней яго змяніў літоўскі археолаг Ёнас Пузінас . Універсітэт быў закрыты ў верасні 1949 года паколькі да гэтага часу большасць студэнтаў і выкладчыкаў універсітэта з’ехалі з Германіі на пастаяннае месца жыхарства ў іншыя краіны. 

Агулам 76 студэнтаў скончылі Балтыйскі ўніверсітэт, з іх 53 латышы, 16 літоўцаў і 7 эстонцаў. Многія іншыя працягнулі сваю адукацыю ў іншых універсітэтах.

Балтыйскі ўніверсітэт для перамешчаных асоб з прыблізна 170 штатнымі прафесарамі і 1200 студэнтамі на васьмі факультэтах і 13 падраздзяленнях працаваў на працягу трох семестраў.

## Структура ўніверсітэта 
Узначальвалі ўніверсітэт прэзідэнт і віцэ-прэзідэнт а таксама тры рэктары — па адным ад кожнай з краін для бежанцаў, з якіх універсітэт і быў створаны.
Былі створаны факультэты:
* Філасофіі і філалогіі
* Эканомікі і правы
* Сельскай гаспадаркі
* Матэматыка і прыродазнаўчых навук
* Хімія
* Механікі
* Архітэктуры і інжынернай справы
* Медыцынскі

## Літаратура 
* Baltijas universitāte, 1946—1949: rakstu un fotografiju krājums, sakārtojis Arnolds Grāmatin̦š, Minsterē: Latvija, 1989. 
* Järvesoo, Elmar., Koobas, Leo. Balti Ülikool Saksamaal 1945—1949. Baltic University in Germany 1945—1949, Balti Ülikool, 1991, Balti Ülikooli Eesti Seltsi toimetis (Toronto) ISBN 0-921178-12-3
* A journalist Helga Merits is working on a Project of a film about te Baltic University. Teaser could be
found at: https://www.youtube.com/watch?v=QMo5PqGKRdQ

Катэгорыя:Наступствы Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1949 годзе
Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Катэгорыя:Прыбалтыка
Катэгорыя:Эміграцыя
XX стагоддзе ў літаратуры

Літаратурай 20 стагоддзя называюць сусветную літаратуру, напісаную і выдадзеную ў 20 стагоддзі. У еўра-амерыканскай літаратуры ў гэты перыяд пераважалі мадэрнісцкі і пост-мадэрнісцкі жанры, росквітам якіх былі адрэзкі з 1900-х па 1940-я і з 1960-х па 1990-я адпаведна.

Тэхналагічныя дасягненні 20 стагоддзя зрабілі вытворчасць кніг больш таннай, што прывяло да значнага росту вытворчасці папулярнай і трывіяльнай літаратуры, супастаўнай з развіццём музыкі. Падзел літаратуру на «папулярную» і «высокую» ў 20-м стагоддзі не ў якім разе не з’яўляецца абсалютным, і розныя жанры, такія як дэтэктывы і навуковая фантастыка, вагаюцца паміж імі. Электронная літаратура развівалася як жанр, дзякуючы развіццю гіпертэксту, а пазней інтэрнэта.

У 1901 годзе была заснавана Нобелеўская прэмія, якая ўручаецца штогод, у тым ліку і ў галіне літаратуры, і з’яўляецца самай прэстыжнай літаратурнай прэміяй у свеце. З 1942 года Нью-Ёрк Таймс публікуе спісы бестселераў. Найбольшых поспехаў паводле прадажаў у 20-м стагоддзі дасягнулі такія кнігі, як «Цытаты Маа Цзэдуна» (1966; 900 мільёнаў асобнікаў), «Гары Потэр і філасофскі камень» (1997; 120 мільёнаў асобнікаў), «І тады там не было нікога» (1939; 115 мільёнаў асобнікаў) і «Уладар пярсцёнкаў» (1954/1955; 100 мільёнаў асобнікаў).

Катэгорыя:Літаратура XX стагоддзя
Оўк-Парк (штат Ілінойс)

**Оўк-Парк** () — вёска ў ЗША, якая прымыкае да заходняга боку Чыкага ў акрузе Кук, штат Ілінойс. 29-ы муніцыпалітэт у штаце Ілінойс паводле колькасці насельніцтва. 

Катэгорыя:Населеныя пункты Ілінойса
Кетчум (Айдаха)

**Кетчум** () — горад у ЗША, у цэнтры штата Айдаха. У 1961 годзе Эрнэст Хемінгуэй скончыў жыццё самагубствам у гэтым горадзе.

Катэгорыя:Гарады Айдаха
Савелій Аляксеевіч Свідзерскі

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Савелій Аляксеевіч Свідзерскі
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1927—1953
 |званне           = 
 |род войскаў      = кавалерыя, пяхота
 |камандаваў       = 1225-ы стралковы Асавецкі полк
 |частка           = 369-я стралковая дывізія
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
       
-
       
-
 медалі
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Саве́лій Аляксе́евіч Свідзе́рскі** ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Савелій Аляксеевіч Свідзерскі нарадзіўся ў вёсцы Дзяньгубка (сучасны  Мінскай вобласці Беларусі). Скончыў няпоўную сярэднюю школу ў вёсцы Абчуга. Працаваў на шахце ў Чалябінскай вобласці, на заводзе ў Сталінградзе. У верасні 1927 г. прызваны ў Чырвоную Армію. У 1938 годзе скончыў школу малодшых камандзіраў 39-га кавалерыйскага палка 7-й кавалерыйскай дывізіі. Праходзіў службу на пасадах памочніка камандзіра ўзвода, старшыны, камандзіра ўзвода. З лістапада 1937 па май 1938 г. праходзіў навучанне ў школе ўдасканалення каманднага саставу ў Новачаркаску. Да чэрвеня 1941 г. служыў памочнікам начальніка штаба асобнага разведвальнага батальёна 5-й стралковай дывізіі ў Беларускай ваеннай акрузе. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны С. А. Свідзерскі з чэрвеня 1941 г. у дзеючай арміі. Удзельнік баявых дзеянняў на Паўночна-Заходнім, Калінінскім, Заходнім, Цэнтральным, Бранскім, 1-м Беларускім і 2-м Беларускім франтах на пасадах начальніка штаба стралковага палка. З сакавіка 1942 года маёр Свідзерскі на пасадзе камандзіра 1225-га стралковага палка 369-й стралковай дывізіі.

Палкоўнік С. А. Свідзерскі вызначыўся ў красавіку 1945 г. на тэрыторыі Германіі пры фарсіраванні ракі Одэр. У забалочанай пойме паміж рэкамі Ост-Одэр і Вест-Одэр 20 красавіка полк фарсіраваў Одэр у раёне горада Грац і захапіў плацдарм на левым беразе ракі Вест-Одэр, адбіў шматлікія атакі праціўніка і ўтрымаў плацдарм да моманту пераправы асноўных сіл дывізіі.

Пасля вайны да 1948 года С. А. Свідзерскі працягваў ваенную службу ў Групе савецкіх акупацыйных войскаў у Германіі. З 1948 па 1953 год ваенны камісар у горадзе Краматорску Сталінскай (зараз Данецкай) вобласці.

З 1953 г. палкоўнік С. А. Свідзерскі ў запасе. Жыў і працаваў у Краматорску.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна
* 4 ордэны Чырвонага Сцяга
* Ордэн Суворава 1-й ступені
* Ордэн Аляксандра Неўскага
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* медалі

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Герои Крупщины // Крупская районная центральная библиотека им. Я. Купалы

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Крупскім раёне
Мышка

**Мышка** — рака ў Мінску.

Цячэ на захадзе Мінска. Адзіная рака, якая пачынаецца ў межах горада. Выток на тэрыторыі былой вёскі Міхалова, праз некалькі кіламетраў упадае ў раку Лошыцу, якая ў сваю чаргу ўпадае ў Свіслач.

Да 1960-х гадоў Мышка лічылася добрым месцам адпачынку і рыбалкі. Падчас Другой сусветнай вайны побач ракі размяшчалася нямецкая гаспадарка.

У 1960-х гадах пачалося абмяленне з прычыны будаўнічых і воднаінжынерных работ у наваколлі. Даўжыня ракі скарацілася з 7 да 2 км. Рака фактычна пераўтворана ў вадасховішча па аналогіі з ракой Слепняй на ўсходзе Мінска.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Рака Мышка на фотаграфіях  // Минск старый и новый
* Исчезнувшие реки Минска  // Репортаж телеканала СТВ

## Гл. таксама 
* Водна-зялёны дыяметр Мінска

Катэгорыя:Рэкі Мінска
Катэгорыя:Басейн Свіслачы (прыток Бярэзіны)
Дзеразовыя (сямейства)

**Дзеразовыя** (*Lycopodiaceae*) — сямейства споравых раслін.

## Апісанне 
Анатамічная будова сцябла прымітыўная. Маладыя сцяблінкі маюць пратастэлічную, а дарослыя — плектастэлічную будову. Звонку сцябло пакрыта эпідэрмай. Далей ідзе моцная кара. Клеткі ўнутраных слаёў кары маюць тоўстыя сценкі і ўтвараюць механічнае кальцо. Цэнтральная частка сцябла занята канцэнтрычным праводзячым пучком (стэлай). Ксілема ў пучку размяшчаецца ў выглядзе стужак, якія злучаны паміж сабой. Паміж участкамі ксілемы і вакол яе з перыферыі — флаэма. Асяродка няма, камбія ў пучку няма. За флаэмай ідзе слой перыцыкла, далей — эндадэрма, якая аддзяляе пучок ад кары. У кары сцябла ёсць ліставыя сляды — пучкі праводзячай тканкі, якія ідуць да жылак ліста.

Характэрны рысы прымітыўнай арганізацыі: дыхатамічнае разгалінаванне сцяблоў і каранёў; адсутнасць строгай дэтэрмінаванасці пры закладванні парасткаў і каранёў; бакавыя
карані; анатамічнае падабенства ў будове сцяблоў і каранёў; наяўнасць самых прымітыўных тыпаў стэлы ў шэрагу відаў — пратастэлы, плектастэлы і актынастэлы; вялікая працягласць жыцця гаметафітаў; наяўнасць доўгай шыйкі архегонія. Гэта дае падставу разглядаць віды родаў дзеразовых як сапраўды жывых выкапнёвых раслін.

## Значэнне і выкарыстанне 
Дзеразовыя маюць гаспадарчае выкарыстанне. Споры дзеразы ў медыцыне вядомы як дзіцячая прысыпка. Імі таксама перасыпаюць пілюлі. У металургіі пры адліўцы больш дакладных дэталей зямельныя формы пасыпаюць спорамі дзеразы. У сельскай мясцовасці нярэдка дзеразой абвіваюць аркі, партрэты.

## Літаратура 
* *Сапегін Л.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6


Катэгорыя:Сямействы раслін
Магілёўскі павет (Магілёўская губерня)

**Магілёўскі павет** () — адміністрацыйная адзінка Расійскай імперыі ў 1773—1924 гадах. Цэнтр — горад Магілёў.

## Гісторыя 
Павет утвораны пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай на тэрыторыі, якая ўвайшла ў склад Расійскай імперыі. Спачатку ўваходзіў у склад Магілёўскай губерні, у 1796—1802 гадах — у Беларускай губерні, з 1802 года — у Магілёўскай губерні разам с іншымі 12 паветамі. У верасні 1917 года аднесены да Заходняй вобласці, з красавіка 1919 года ў Гомельскай губерні.

У 1924 годзе скасаваны, тэрыторыя падзелена паміж Аршанскай, Калінінскай і Магілёўскай акругамі.

У 1812 годзе каля вёскі Салтанаўка адбылася бітва паміж рускім войскам генерала М. М. Раеўскага і корпусам маршала Луі Даву.

## Гл. таксама 
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Магілёўскага раёна

## Воласці 
* Бялыніцкая
* Вейнянская
* Вендаражская
* Княжыцкая
* Круглянская
* горад Магілёў
* Нежкаўская
* Палыкавіцкая
* Паўлавіцкая
* Таўпечыцкая
* Царкавішчанская
* Цяцерынская
* Чарнаруцкая
* Шклоўская
## Ураднікі павета 
* Магілёўскія павятовыя маршалкі

## Заўвагі 
## Літаратура 
* Опыт описания Могилевской губернии в историческом, физико-географическом, этнографическом, промышленном, сельскохозяйственном, лесном, учебном, медицинском и статистическом отношениях : с двумя картами губернии и 17 резанными на дереве гравюрами видов и типов: в 3 кн. / составлен [с предисловием] и под редакцией А. С. Дембовецкого. ― Могилев на Днепре, 1882―1884.
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Магілёўскі павет. Спіс воласцяў, населеных пунктаў

Катэгорыя:Паветы Магілёўскай губерні
Катэгорыя:Паветы Гомельскай губерні
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2016

**Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2016** — 80-ы чэмпіянат свету ІІХФ, які прайшоў у Расіі: у Маскве і Санкт-Пецярбургу.

## Выбар месца правядзення 
17 верасня 2010 у Славеніі на кангрэсе ІІХФ было павядомлена, што жаданне правесці чэмпіянат выказалі **Расія** (Масква і Санкт-Пецярбург), **Данія** (Капенгаген і Хернінг), **Украіна** (Кіеў) і **Латвія** (Рыга і Вентспілс). Латвія адмовілася падаваць афіцыйную заяўку і вырашыла прэтэндаваць на правядзенне чэмпіянату ў 2017-м годзе.

13 мая 2011 на кангрэсе ІІХФ у Браціславе было прынята рашэнне аб правядзенні 80-га па ліку чэмпіянату свету ў Расіі: у Маскве і Санкт-Пецярбургу. Зацвярджэнне адбылося адразу пасля таго, як іншыя афіцыйныя кандыдаты — Данія і Украіна — адклікалі свае заяўкі .

Запланавана, што матчы чэмпіянату пройдуць на дзвюх арэнах: 
* «» у Маскве; 
*  ў Санкт-Пецярбургу.

## Арэны 

## Удзельнікі 
;Еўропа
*  Беларусь*
*  Венгрыя^
*  Германія*
*  Данія*
*  Латвія*
*  Нарвегія*
*  Расія°
*  Славакія*

*  Фінляндыя*
*  Францыя*
*  Чэхія*
*  Швейцарыя*
*  Швецыя*

;Паўночная Амерыка
*  ЗША*
*  Канада*

;Азія
*  Казахстан^

:* = Аўтаматычна кваліфікаваліся заняўшы першыя 14 месцаў на Чэмпіянаце свету 2015*
: * = Кваліфікаваліся пасля выйгрышу Дывізіёна I*
: * = Зборная-гаспадыня*

### Склады каманд 
Склад кожнай каманды на Чэмпіянаце свету па хакеі ў 2016 годзе складаецца з не менш як 15 хакеістаў (форварды і абаронцы) і 2 брамнікаў, і не больш за 20 хакеістаў і 3 брамнікаў.

## Рэгламент 
У чэмпіянаце будзе ўдзельнічаць 16 краін, якія будуць размеркаваны на 2 групы па рэйтынгу ІІХФ пасля заканчэння чэмпіянату свету 2015. Расія як краіна-гаспадыня, яшчэ 13 каманд па выніках ЧС-2015 і 2 каманды па выніках спаборніцтва першага дывізіёна 2015. Спаборніцтвы ў групе А будуць праходзіць у Маскве, у групе В у Санкт-Пецярбургу. 2 горшыя каманды, якія занялі апошнія месцы ў групах, вылятаюць у першы дывізіён 2017. Калі адно з гэтых месцаў зойме зборная Германіі або Францыі, то яны застануцца ў турніры Топ-дывізіёна (паколькі яны з'яўляюцца краінамі-гаспадынямі ЧС-2017). Замест іх у такім выпадку вылецяць трэція горшыя па ачках зборныя.

## Папярэдні этап 
### Група А (Масква) 
### Група В (Санкт-Пецярбург) 
## Плей-оф 
## Выніковае становішча каманд 
Крыніца: IIHF.com 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэмпіянаты свету па хакеі з шайбай
Катэгорыя:2016 год у хакеі
Катэгорыя:2016 год у Маскве
Катэгорыя:2016 год у Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Май 2016 года
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Расіі
Палушнік

**Палу́шнік** (*Isoetes*), **шыльнік**, **ізает** — род дзеразападобных раслін сямейства .

## Апісанне 
Разнаспоравыя шматгадовыя вечназялёныя травяністыя расліны, цёмна-зялёныя шылападобыя лісты (філоіды) якіх маюць добра выражаны язычок-лігулу. Вышыня каля 8—20 см з укарочаным сцяблом і клубневым карэнішчам.

## Віды і экалогія 
Аб’ядноўвае каля 70 відаў шматгадовых раслін, якія растуць пад вадой, альбо вядуць каляводны спосаб жыцця, толькі нямногія віды жывуць на моцна пераўвільготненай глебе. Распаўсюджаны на ўсіх кантынентах зямнога шара, у Беларусі расце .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Сапегін Л. М.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6
* *Маўрышчаў В. В.* Палушнік //  — С. 18.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Палушнікавыя
Іосіф Вікенцьевіч Свідзінскі

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Іосіф Вікенцьевіч Свідзінскі
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1938—1946
 |званне           = старшына
 |род войскаў      = пяхота
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Савецка-фінляндская вайна, 1939—1940, Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
     
-
   
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Іосіф Вікенцьевіч Свідзі́нскі** (,  — , ) — удзельнік савецка-фінляндскай і Вялікай Айчыннай войнаў. Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
І. В. Свідзінскі нарадзіўся ў Бялынічах (зараз гарадскі пасёлак у Магілёўскай вобласці Беларусі). Скончыў 4 класы школы і курсы машыністаў паравозаў. Працаваў у Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. У Чырвонай Арміі з 1938 года. У час Вялікай Айчыннай вайны з 1941 года на Бранскім, Цэнтральным, 3-м Беларускім, 1-м Украінскім франтах.

Разведчык 177-й асобнай разведвальнай роты (163-я стралковая дывізія, 34-я армія, Паўночна-Заходні фронт) яфрэйтар І. В. Свідзінскі вызначыўся ў 1943 годзе ў час разведкі абароны праціўніка ў раёне горада Кіева. З групай байцоў выявіў агнявыя кропкі праціўніка, падарваў яго штабную машыну і здабыў важныя разведдадзеныя.

У 1946 годзе старшына І. В. Свідзінскі быў дэмабілізаваны. Жыў і працаваў у горадзе Белаазёрск (Брэсцкая вобласць Беларусі).

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка»
* Ордэн Леніна
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* 2 медаля «За адвагу»
* медалі

## Памяць 
* Ганаровы грамадзянін горада Белаазёрск з 26 чэрвеня 1988 г.
* Бюст героя на яго радзіме ў гарадскім пасёлку Бялынічы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Юнгерманіевыя

**Юнгерманіевыя** (*Jungermanniales*) — парадак пячоначных імхоў.

Найбольшы па колькасці відаў парадак пячоначнікаў налічвае звыш 40 сем'яў, больш 200 родаў і каля 5000 відаў. Распаўсюджаны пераважна ў тропіках, галоўным чынам, паўднёвага паўшар'я. У Беларусі юнгерманіевыя налічваюць каля 85 відаў. Сярод іх вядомы як таломныя, так і пераважна лістасцябловыя формы.
 
Антэрыдыі знаходзяцца ў похвах бакавых лістоў паблізу верхавінак парасткаў. Архегоніі развіваюцца на верхавіне галінак з верхавіннай клеткі, і рост парастка спыняецца. Каробачка спарагона ўскрываецца чатырма створкамі, сценкі яе складаюцца з 2–20 слаёў з папярочнымі патаўшчэннямі.

## Сямействы 
* Acrobolbaceae
* Adelanthaceae
* Antheliaceae
* Arnelliaceae
* Balantiopsidaceae
* Blepharidophyllaceae
* Brevianthaceae
* Bryopteridaceae
* Calypogeiaceae
* Cephaloziaceae
* Cephaloziellaceae
* Chonecoleaceae
* Delavayellaceae
* Frullaniaceae
* Geocalycaceae
* Goebeliellaceae

* Grolleaceae
* Gymnomitriaceae
* Gyrothyraceae
* Herbertaceae
* Herzogianthaceae
* Jackiellaceae
* Jamesoniellaceae
* Jubulaceae
* Jubulopsidaceae
* Jungermanniaceae
* Lejeuneaceae
* Lepicoleaceae
* Lepidolaenaceae
* Lepidoziaceae
* Lophocoleaceae
* Mastigophoraceae

* Myliaceae
* Neotrichocoleaceae
* Perssoniellaceae
* Phycolepidoziaceae
* Plagiochilaceae
* Pleuroziaceae
* Porellaceae
* Pseudolepicoleaceae
* Ptilidiaceae
* Radulaceae
* Scapaniaceae
* Schistochilaceae
* Solenostomataceae
* Trichocoleaceae
* Trichotemnomataceae
* Vetaformataceae

## Літаратура 
* *Сапегін Л. М.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6


Катэгорыя:Парадкі раслін
Магілёўскі павет

**Магілёўскі павет**:

* Магілёўскі павет — у Магілёўскай губерні.
* Магілёўскі павет — у Падольскай губерні.
Сяргей Эдуардавіч Налівайка

**Сяргéй Эдуáрдавіч Налівáйка** (нар. 1973, г. , Магілёўская вобласць, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь (2014—2024).

## Біяграфія 
У 1995 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт. У 1995—2003 гадах працаваў на розных пасадах у інспекцыі Міністэрства па падатках і зборах па г. Бабруйску.

У 2003—2005 гадах — намеснік кіраўніка адміністрацыі Ленінскага раёна г. Бабруйска. У 2005 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. У 2005—2010 гадах — начальнік інспекцыі Міністэрства па падатках і зборах па Кастрычніцкім раёне Магілёва.

З 2010 года — першы намеснік міністра па падатках і зборах. З 27 снежня 2014 года — міністр па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь.

16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра.

2 снежня 2024 года прызначаны памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектарам па Магілёўскай вобласці.

## Спасылкі 
* Біяграфія на старонцы Беларускага тэлеграфнага агенцтва

Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектары па Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Міністры па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі БДЭУ
Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь

**Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь** — рэспубліканскі орган дзяржаўнага кіравання Беларусі ў галіне прыродакарыстання і аховы навакольнага асяроддзя, які ажыццяўляе экалагічную палітыку дзяржавы.

## Гісторыя 
Сістэма аховы навакольнага асяроддзя функцыянуе ў рэспубліцы з 1960 года, з моманту ўтварэння Дзяржаўнага камітэта Савета Міністраў БССР па ахове прыроды (пастанова Савета Міністраў БССР ад 29 жніўня 1960 г. № 480).

Дзяржаўны камітэт Савета Міністраў БССР па ахове прыроды утвораны з улікам вялікага дзяржаўнага значэння справы аховы прыроды і рацыянальнага выкарыстання прыродных багаццяў Беларускай ССР.

На Дзяржкамаховыпрыроды былі ўскладзены абавязкі па захаванні, аднаўленню і ўзбагачэнні прыродных рэсурсаў, кантролю за іх рацыянальным выкарыстаннем, ахове і кантролю за рацыянальным выкарыстаннем водных рэсурсаў рэспублікі і перададзеныя наступныя дзяржаўныя структуры:
а) Дзяржаўная інспекцыя па ахове рыбных запасаў і рэгуляванню рыбалоўства пры Савеце народнай гаспадаркі БССР;
б) Упраўленне паляўнічай гаспадаркі і запаведнікаў Галоўнага ўпраўлення лясной гаспадаркі пры Савеце Міністраў БССР;
в) Бярэзінскі дзяржаўны запаведнік, а таксама Валмянскі, Ленінскі, Казянскі, Налібоцкі, Чэрыкаўскі і Чачэрскі паляўнічыя заказнікі).

## Кіраўніцтва 
* Міністр — *вакансія*
* Першы намеснік Міністра — Максім Уладзіміравіч Лысенка
* Намеснікі Міністра:
** Намеснік Міністра — Віктар Анатольевіч Галанаў
** Намеснік Міністра — Аляксей Кірылавіч Стасюкевіч

## Міністры 
* Андрэй Паўлавіч Худык (14 верасня 2017 — 22 красавіка 2024);
* Сяргей Міхайлавіч Масляк (22 красавіка 2024 — 19 сакавіка 2026).

## Крыніцы 
Прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Ахова прыроды ў Беларусі
Катэгорыя:Калектарная вуліца (Мінск)
Петоскі (Мічыган)

**Петоскі** () — горад і прыбярэжны курорт у амерыканскім штаце Мічыган.

Катэгорыя:Гарады Мічыгана
Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь

**Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь** — рэспубліканскі орган дзяржаўнага кіравання Беларусі.

## Гісторыя 
Дзеючае Палажэнне аб Міністэрстве працы і сацыяльнай абароны было зацверджана пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 31 кастрычніка 2001 года № 1589.

## Кіраўніцтва 
* Міністр — Андрэй Валянцінавіч Лабовіч

## Гл. таксама 
* Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт міністэрства 

Працы і сацыяльнай абароны
Радван (герб)

**Радван** () — прыватны шляхецкі герб, якім карысталася больш за 150 родаў Беларусі, Літвы, Польшчы і Украіны.

## Апісанне 
У чырвоным полі залатая царкоўная харугва з трыма канцамі, з махрамі, звісаючымі унізе, зверху размешчаны залаты кавалерскі крыж. Клейнод: над прылбіцай з каронай тры або пяць страусавых пёраў.

## Гісторыя 
Вядомы з пачатку XV стагоддзя.
## Літаратура 
* 

Радван
Кёльнская архідыяцэзія

**Кёльнская архідыяцэзія** () — архідыяцэзія Рымска-Каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Кёльн, Германія. Кёльнская архідыяцэзія з'яўляецца найбуйнейшай каталіцкай архідыяцэзіяй Германіі. У Кёльнскую мітраполію ўваходзяць Ахенская, Лімбургская, Мюнстэрская, Трырская і Эсэнская дыяцэзіі. Кафедральным саборам Кёльнскай архідыяцэзіі з'яўляецца царква Святога Пятра і Святой Марыі.
[210px|left|thumb|[Кёльнскі сабор|Сабор Святога Пятра і Святой Марыі, Кёльн, Германія]]
, Кёльн, самая старая царква ў Германіі (IV стагоддзе)]]

## Гісторыя 
Кёльнская дыяцэзія была ўтворана ў другім стагоддзі. У VIII стагоддзі яна была ўзведзена ў ранг архідыяцэзіі.

1 лістапада 787 года Кёльнская архідыяцэзія перадала частку сваёй тэрыторыі , якая была скасавана ў 1648 годзе. У 1288 годзе, калі Кёльн стаў свабодным горадам, кафедра Кёльнскай архідыяцэзіі была пераведзена ў Бон. У 1357 годзе архібіскуп кёльнскі стаў курфюрстам. Кёльнскае курфюрства было адным з найбуйнейшых царкоўных княстваў Свяшчэннай Рымскі імперыі.

У 1795 годзе частка тэрыторыя Кёльнскага архібіскупства, размешчаная на левым беразе Рэйна, была занята рэвалюцыйнай Францыяй і ў 1801 годзе была канчаткова ёю анексавана. У 1803 годзе пасля Германскай медыятызацыі Кёльнскае княства ўвайшло ў склад княства Гесэн-Дармштат.

У 1824 годзе кафедра архідыяцэзіі была перанесена ў Кёльн.

## Ардынарыі архідыяцэзіі 
* архібіскуп Фердынанд Аўгуст фон Шыгель † (24 снежня 1824 — 2 жніўня 1835);
* архібіскуп Клеменс Аўгуст Дростэ цу Фішэрынг † (1 снежня 1835 — 19 кастрычніка 1845);
* кардынал Іаган фон Гайсель † (19 кастрычніка 1845 — 8 верасня 1864);
* кардынал Паўль Лудальф Мельхерс † (8 студзеня 1866 — 3 ліпеня 1885);
* кардынал Філіп Крэменц † (30 чэрвеня 1885 — 6 мая 1899);
* архібіскуп Губерт Тэафіл Зімар † (24 кастрычніка 1899 — 24 мая 1902);
* кардынал Антон Хуберт Фішэр † (6 лістапада 1902 — 30 ліпеня 1912);
* кардынал Фелікс фон Хартман † (29 кастрычніка 1912 — 11 лістапада 1919);
* кардынал Карл Іозеф Шультэ † (8 сакавіка 1920 — 11 сакавіка 1941);
* кардынал Іозеф Фрынгс † (1 мая 1942 — 10 лютага 1969);
* кардынал Іозеф Хёфнер † (24 лютага 1969— 14 верасня 1987);
* кардынал Іаахім Майснер (20 снежня 1988 — 28 лютага 2014);
* кардынал Райнер Марыя Вёлькі (11 ліпеня 2014 — па цяперашні час).

## Дапаможныя біскупы 
* Манфрэд Мельцэр
* Дамінік Швадерлапп
* Ансгар Пруф

## Крыніца 
* Annuario Pontificio, Ватыкан, 2007

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Інфармацыя 

Катэгорыя:Рымска-каталіцкія дыяцэзіі Германіі
Гамбургская архідыяцэзія

**Гамбургская архідыяцэзія** () — архідыяцэзія Рымска-Каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Гамбург, Германія. У мітраполію Гамбурга ўваходзяць Оснабрукская і Гільдэсгаймская дыяцэзіі. Кафедральным саборам Гамбургскай архідыяцэзіі з'яўляецца царква Найсвяцейшай Дзевы Марыі.

## Гісторыя 
У 831 годзе Папа Рымскі Рыгор IV прызначыў біскупам гамбургскім манаха-бенедыкцінца святога Ансгарыя. У 845—848 гг., пасля заваявання Гамбурга вікінгамі, Гамбургская дыяцэзія была далучана да Брэменскай архідыяцэзіі. У 787 годзе Гамбургская дыяцэзія была далучана да Кёльнскай мітраполіі.

Падчас Рэфармацыі ў Германіі Брэменская дыяцэзія спыніла сваё існаванне. Апошнім біскупам брэменскім быў Георг фон Браўншвайг-Люнебург, які памёр у 1566 годзе.

У 1620 годзе Святы Прастол утварыў апостальскі вікарыят Паўночнай Германіі, у якую ўваходзіў Гамбург. У XVIII стагоддзі апостальскі вікарыят Паўночнай Германіі перадаў частку сваёй тэрыторыі новаму апостальскаму вікарыяту Саксоніі, які ў 1780 годзе быў скасаваны і далучаны да апостальскага вікарыята Швецыі.

17 верасня 1839 года Рымскі Папа Рыгор XVI выдаў брэвэ *Ex pastoralis*, якім перавёў кафедру апостальскага вікарыята Швецыі ў Гамбург.

7 жніўня 1868 года апостальскі вікарыят Швецыі перадаў частку сваёй тэрыторыі новым каталіцкім структурам: апостальскай прэфектуры Даніі (сёння — Капенгагенская дыяцэзія), апостальскай прэфектуры Шлезвіг-Гольштэйна і місіі Sui iuris Нарвегіі (сёння — Ослаўская дыяцэзія). У гэты ж дзень апостальскі вікарыят Швецыі быў пераназваны ў апостальскі вікарыят Паўночнай Германіі.

13 жніўня 1930 года Рымскі Папа Пій XI выдаў булу *Pastoralis officii*, якой перадаў частку тэрыторыі апостальскага вікарыята Паўночнай Германіі новым структурам: Оснабрукскай дыяцэзіі і Падэрборнскай архідыяцэзіі.

23 ліпеня 1973 года Святы Прастол пераўтварыў частку апостальскага вікарыята Паўночнай Германіі ў апостальскую адміністратуру Шверына. 24 кастрычніка 1994 года апостальская адміністратура Шверына была ператворана ў Гамбургскую архідыяцэзію.

## Ардынарыі архідыяцэзіі 
* біскуп Генрых Тайсінг (23.07.1973 — 5.12.1987);
* біскуп Тэадор Хубрых (23.11.1987 — 26.03.1992);
* архібіскуп Людвіг Аверкамп (24.10.1994 — 16.02.2002);
* архібіскуп Вернер Тысен (22.11.2002 — 21.03.2014);
* архібіскуп Стэфан Хесэ (26.01.2015 — па цяперашні час).

## Крыніца 
* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano, 2003, ISBN 88-209-7422-3
* Бреве *Ex iniuncto nobis*, *Bullarum diplomatum et privilegiorum sanctorum Romanorum pontificum Taurinensis editio*, Vol. III, pp. 60-61 
* Бреве *Ex pastoralis*, *Bullarium pontificium Sacrae congregationis de propaganda fide*, V, Romae 1841, p. 183 
* Булла *Pastoralis officii*, AAS 23 (1931), p. 34 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Інфармацыя 

Катэгорыя:Рымска-каталіцкія дыяцэзіі Германіі
Берлінская архідыяцэзія

**Берлінская архідыяцэзія** () — архідыяцэзія Рымска-Каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Берлін, Германія. У Берлінскую мітраполію ўваходзяць Гёрліцкая і Дрэздэнска-Мейсенская дыяцэзіі. Кафедральным саборам Берлінскай архідыяцэзіі з'яўляецца царква святой Ядвігі.
[300px|left|thumb|[Сабор Святой Ядвігі, Берлін, Германія]]

## Гісторыя 
Хрысціянства з'явілася на тэрыторыі сённяшняй Берлінскай архідыяцэзіі ў XII стагоддзі і было непасрэдна звязана з дзейнасцю Святога Ота Бамбергскага.

13 жніўня 1930 года Рымскі Папа Пій XI выдаў булу *Pastoralis officii nostri*, якой пераўтварыў Апостальскую адміністратуру Берліна ў Берлінскую дыяцэзію, перадаўшы ёй частку тэрыторыі Уроцлаўскія архідыяцэзіі.

28 чэрвеня 1972 года Берлінская дыяцэзія перадала частку сваёй тэрыторыі для стварэння новых Шчэцінска-Каменскай, Кашалін-Калобжагскай і Зялёнагурска-Гожаўскай дыяцэзій.

27 чэрвеня 1994 года дыяцэзія Берліна была збудавана ў ранг архідыяцэзіі.

## Ардынарыі дыяцэзіі 
* біскуп Хрысціян Шрайбер (13.08.1930 — 1.09.1933);
* біскуп Нікалаус Барэс (27.10.1933 — 1.03.1935);
* кардынал Конрад фон Прэйзінг Ліхтэнег-Мос (5.07.1935 — 21.12.1950);
* біскуп Вільгельм Вескам (4.06.1951 — 21.08.1956);
* кардынал Юліус Аўгуст Дзёпфнер (15.01.1957 — 3.07.1961) — прызначаны архібіскупам Мюнхена і Фрайзінга;
* кардынал Альфрэд Бенгш (16.08.1961 — 13.12.1979);
* кардынал Іаахім Майснер (22.04.1980 — 20.12.1988) — прызначаны архібіскупам кёльнскім;
* кардынал Георг Максіміліян Штэрцінскі (28.03.1989 — 24.02.2011);
* кардынал Райнер Марыя Вёлькі (2.07.2011 — 11.07.2014) — прызначаны архібіскупам кёльнскім.
** *Sede Vacante*

## Крыніца 
* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Citta del Vaticano, 2003, ISBN 88-209-7422-3
* Була *Pastoralis officii nostri*, AAS 23 (1931), стар. 34 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Інфармацыя 

Катэгорыя:Рымска-каталіцкія дыяцэзіі Германіі
Прэм’ер-міністр Люксембурга

**Прэм’ер-міністр Люксембурга** — назва пасады кіраўніка ўрада Люксембурга з 1989 года. Да 1857 года пасада кіраўніка ўрада афіцыйна называлася *Старшыня Савета міністраў*. Затым, з 1857 па 1989 год, *Старшыня ўрада*, за выключэннем 25-дзённага кіравання Маціяса Манжэны, які выконваў абавязкі старшыні Савета міністраў.

У перыяд нямецкай акупацыі, у 1940—1944 гадах, урад П’ера Дзюпона знаходзіўся ў выгнанні ў Лондане. У Люксембургу дзейнічала падкантрольная нацыстам грамадзянская адміністрацыя гаўляйтара Густава Сімона.

## Спіс прэм’ер-міністраў 
*  (1 жніўня 1848 — 2 снежня 1848)
*  (2 снежня 1848 — 23 верасня 1853)
*  (23 верасня 1853 — 26 верасня 1860)
* барон  (26 верасня 1860 — 3 снежня 1867)
*  (3 снежня 1867 — 26 снежня 1874)
* барон  (26 снежня 1874 — 20 лютага 1885)
*  (20 лютага 1885 — 22 верасня 1888)
*  (22 верасня 1888 — 12 кастрычніка 1915)
*  (12 кастрычніка 1915 — 6 лістапада 1915) (в. а.)
*  (6 лістапада 1915 — 24 лютага 1916)
*  (24 лютага 1916 — 19 чэрвеня 1917)
*  (19 чэрвеня 1917 — 28 верасня 1918)
*  (28 верасня 1918 — 20 сакавіка 1925)
*  (20 сакавіка 1925 — 16 ліпеня 1926)
*  (16 ліпеня 1926 — 5 лістапада 1937)
*  (5 лістапада 1937 — 22 снежня 1953)
*  (29 снежня 1953 — 29 сакавіка 1958)
*  (29 сакавіка 1958 — 23 лютага 1959)
*  (2 сакавіка 1959 — 15 чэрвеня 1974)
* Гастон Торн (15 чэрвеня 1974 — 16 ліпеня 1979)
*  (16 ліпеня 1979 — 20 ліпеня 1984)
*  (20 ліпеня 1984 — 20 студзеня 1995)
* Жан-Клод Юнкер (20 студзеня 1995 — 4 снежня 2013)
* Ксаўе Бетэль (4 снежня 2013 — цяперашні час)

## Гл. таксама 
* Спіс кіраўнікоў Люксембурга

## Спасылкі 
* Спіс прэм’ер-міністраў Люксембурга 
* Спіс прэм’ер-міністраў Люксембурга 

Люксембург
*
Катэгорыя:Спісы:Люксембург
Аласія

(каля XIV-XII стст. да н.э.)]]
**Аласія** (**Алашыя **— назва горада (зманім. Энгамі) і краіны) — важная старажытная дзяржава ва Усходнім Міжземнамор'і, якая займала востраў Кіпр і існавала ў сярэдзіне — канцы II тыс. да н.э. Аласія была найбуйнейшым вытворцам медзі і бронзы. Даследаванні сучасных гісторыкаў паказалі, што гліна, на якой напісаны пасланні кіраўніка Аласіі егіпецкаму фараону, паходзяць з вострава Кіпр, з радовішчаў каля сучасных гарадоў Калавасас і Аласа, таму пераважная большасць сучасных гісторыкаў атаясамляюць Аласію з Кіпрам, дзе ў гэты час існавалі дзяржавы спачатку мінойцаў, затым тэўкраў (і тыя, і іншыя выкарыстоўвалі кіпра-мінойскае пісьмо).

Меркаванне, што Кіпр называўся «Аласіяй», пацвярджаецца надпісам «Апалон Аласіёцкій» ("ΑΠΟΛ(Λ)ΩΝ ΤΩΙ ΑΛΑΣΙΩΤΑΙ"), выяўленым на пастаменце статуі скульптуры Плітаса, якую Апсасамас прысвяціў Апалону з Аласоты.

## Кіраўнікі Аласіі 
З кіраўнікоў Аласіі па імёнах вядомыя толькі двое. Гэта Кушмешуша, сучаснік цара Угарыта Нікмаду III (кан. XIII ст. да н.э.), і Хатыба, якая згадваецца каля 1050 г. да н.э. у справаздачы пра падарожжа па краінах Левантыйскага ўзбярэжжа егіпцяніна Уну-Амона. Царыца (ці прынцэса) Хатыба была сучасніцай кіраўніка Верхняга Егіпта Херыхора і цара Егіпта Смендэса (Несубанебджэда).

## Літаратура 
* **Armstrong, K. M.** 2003 Settlement Hierarchy and The Location of Alashiya on Cyprus. Unpublished MA dissertation, University of Cincinnati.
* **Knapp, A. B.** ed. 1996 Near Eastern and Aegean Texts from the Third to the First Millennia BC. (Translations of all 122 Bronze Age and early Iron Age texts referring to «Alashiya»). ISBN 0-9651704-2-X
* **Knapp, A. B.** 1997 The Archaeology of Late Bronze Age Cypriot Society. ISBN 0-85261-573-6
* **Goren, Y.** 1993 et al. The Location of Alashiya Petrographic analysis of the tablets. American Journal of Archaeology 107:233-255

## Спасылкі 
* Ancient Cyprus 
* Cyprus in the Late Bronze Age 
* Letter from the king of Alasiya 
* The Amarna Letters 

Катэгорыя:Гісторыя Кіпра
Катэгорыя:Народы мора
Армія нацыянальнага вызвалення (Македонія)

**Армія нацыянальнага вызвалення** () — албанскае ўзброенае фарміраванне, якое дзейнічала ў Рэспубліцы Македоніі ў 2001 годзе. Вядомая таксама як *Македонская УЧК*. Нягледзячы на падабенства ў назве з Арміяй вызвалення Косава (), АНВ была асобнай арганізацыяй.

Пасля заканчэння канфлікту ў Рэспубліцы Македоніі ў 2001 годзе АНВ была расфарміравана паводле Охрыдскага пагаднення, якое давала аўтаномію албанскаму насельніцтву Македоніі і пашырала яго правы.

## Гісторыя 
Армія нацыянальнага вызвалення была заснавана і ўзначалена Алі Ахмеці ўвосень 1999 года. Яна была мала вядомая да таго часу, пакуль яе байцы не пачалі адкрытую канфрантацыю з македонскай арміяй і паліцыяй. Абвешчанымі мэтамі Арміі былі роўныя з македонцамі права албанскага насельніцтва ў рамках канфедэратыўнай Македоніі. Адзін з лідараў АНВ сказаў наступнае: «Мы не жадаем падвяргаць небяспецы стабільнасць і тэрытарыяльную цэласнасць Македоніі, але мы будзем ваяваць да таго часу, пакуль не атрымаем свае асноўныя правы». Урад Рэспублікі Македоніі заявіў пра тое, што Армія з'яўляецца тэрарыстычнай арганізацыяй, якая шукае спосаб аддзяліць албанскую меншасць ад Македоніі і аб'яднацца з Албаніяй.

З 22 студзеня 2001 года, АНВ стала здяйсняць свае напады на рэгулярныя часці македонскай арміі. Неўзабаве канфлікт абвастрыўся, а з сакавіка 2001 года Армія нацыянальнага вызвалення атрымала кантроль над паўночнымі і заходнімі раёнамі Македоніі, і была ў 20 кіламетрах ад сталіцы Скоп’е.

У сакавіку 2001 года байцы АНВ кантралявалі ўзгоркі і горы паміж Косавам і Цетавам (сам горад ім узяць не ўдалося). 3 мая 2001 года армія і паліцыя Македоніі пацярпелі паражэнне падчас абарончага бою ў Куманаве. 16 жніўня абодва бакі канфлікту падпісалі Охрыдскае пагадненне, пасля чаго Алі Ахмеці абвясціў пра спыненне ўзброенай барацьбы і пра стварэнне Дэмакратычнага саюза за інтэграцыю.

Пасля роспуску АНВ становішча ў рэгіёне стала спакайнейшым. Аднак, частка баявікоў працягнулі правакацыйную дзейнасць у складзе Албанскай нацыянальнай арміі.

## Гл. таксама 
* Канфлікт у Македоніі (2001)
* Армія вызвалення Косава
* Дэмакратычны саюз за інтэграцыю
* Вялікая Албанія
* Сепаратызм
* Армія вызвалення Чамерыі

Катэгорыя:Гісторыя Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Партызанскія рухі
Катэгорыя:Тэрарыстычныя арганізацыі Еўропы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2001 годзе
Катэгорыя:Албанскі тэрарызм
Емтланд (правінцыя)

**Емтланд** () — гістарычная правінцыя Швецыі, размешчаная ў рэгіёне Норланд.

## Геаграфія 
Емтланд гранічыць на поўначы з Лапландам, на захадзе з Нарвегіяй, на поўдні з Хер'едаленам, а з усходу — з Медэльпадам і Онгерманландам.

## Гісторыя 
Першапачаткова правінцыя належала Нарвегіі, затым у яе складзе адышла к Даніі, якая ў 1645 годзе страціла яе на карысць Швецыі па мірным дагаворы ў Брэмсебры (1645).

Файл:Östersunds rådhus.jpg|Ратуша ў Эстэрсундзе
Файл:20080725IMG 7464BrackeChurch.jpg|Царква ў Брэке
Файл:Tännforsen.jpg|Вадаспад Тэнфорсен 
Файл:Jamtlandvy2.jpg|Возера Он

## Спасылкі 
* Емтланд 

Катэгорыя:Правінцыі Швецыі
Common Intermediate Format

**CIF** (), таксама вядомы як **FCIF** () — гэта фармат, ужываны для стандартызацыі вертыкальнага і гарызантальнага разрознення ў пікселях у YCbCr-паслядоўнасцях у відєасігнале. Пераважна выкарыстощваецца ў сістэмах відэаканферэнцсувязі і ў мабільным тэлебачанні (DVB-H), упершыню быў прапанаваны як стандарт для H.261.

CIF быў спраектаваны для простага канвертавання паміж стандартамі PAL і NTSC, з заяўленым разрозненнем 352 x 288.

## Разнавіднасці фармата 
Табліца ілюструе тыпы гэтага фармату.

## Гл. таксама 
* Source Input Format (SIF)
* H.261
* H.263
* H.264
* DVB
* DVD
* HDTV
* VCD

## Спасылкі 
* ITU-T стандарт H.261 http://www.itu.int/rec/T-REC-H.261-199303-I/en

Катэгорыя:Тэлебачанне высокай выразнасці
Катэгорыя:Стандарты тэлевізійнага вяшчання
Дарыуш Шпопер

**Дарыуш Шпопер** (нар. у 1963, Дрэздэнка, Любушскае ваяводства, Польшча) — польскі адвакат і гісторык, прафесар Гданьскага Універсітэта.

## Біяграфія 
Скончыў юрыдычны факультэт Торуньскага ўніверсітэта імя Мікалая Каперніка. З 1999 доктар юрыдычных навук.

З 2004 навуковы супрацоўнік кафедры польскай дзяржаўнай і прававой гісторыі юрыдычнага факультэта Гданьскага універсітэта. Акрамя таго, настаўнік Дзяржаўнай вышэйшай прафесійнай школьны Эльблёнга.

Спецыялізуецца на палітычных і прававых тэорыях дзяржаўна-прававой гісторыі, а таксама даследуе польска-літоўскія адносіны.

26 лютага 2010 г. атрымаў навуковае званне прафесара юрыдычных навук.

## Бібліяграфія 
* *Sukcesorzy Wielkiego Księstwa. Myśl polityczna i działalność konserwatystów polskich na ziemiach litewsko-białoruskich w latach 1904—1939*, Гданьск 1999
* *Aleksander Meysztowicz. Portret polityczny konserwatysty*, Гданьск 2001 (сааўтар)
* *Pomiędzy caratem a snem o Rzeczypospolitej, Myśl polityczna i działalność konserwatystów polskich w guberniach zachodnich Cesarstwa Rosyjskiego w latach 1855—1862*, Гданьск 2003
* *Dzieje adwokatury gdańskiej*, Гданьск 2005 (сааўтар)
* *Gente Lithuana, Natione Lithuana. Myśl polityczna i działalność Konstancji Skirmuntt*, Гданьск 2009

## Спасылкі 
* Dariusz Szpoper // prawo.ug.edu.pl

Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы
Катэгорыя:Гісторыкі права
Чорны спіс Галівуда

**«Чорны спіс» Галівуда** () — спіс дзеячоў культуры і мастацтва ЗША 1940—1950-х гг., якіх абвінавачвалі у камуністычных поглядах і сімпатыях да камуністаў. Да 1960-х гг. прафесіянальная дзейнасць тых, хто патрапіў у гэты спіс абмяжоўвалася. У спіс траплялі не толькі асобы, камуністычныя погляды якіх былі вядомы, але і тыя, каго падазравалі ў сімпатыях да камуністаў. Звычайна дастатковым доказам лічылася адмова падазронай асобы адказаць на пытанні адносна яе ці яе стасункаў да камуністаў.

## «Галівудская дзясятка» 
У кастрычніку 1947 годзе Камісія па расследаванні антыамерыканскай дзейнасці выклікала на допыт 43 супрацоўніка Галівуда, 10 з якіх адмовіліся адказаць на пытанне «Ці з’яўляецеся Вы або з’яўляліся калі-небудзь членам камуністычнай партыі?» спасылаючыся на 1-ю папраўку да Канстытуцыі. Імёны гэтых 10 дзеячоў культуры склалі першы чорны спіс Галівуда. Таксама гэтых 10 кінематаграфістаў адправілі ў турму на адзін год за знявагу да Кангрэса. Яны сталі вядомы як «Галівудская дзясятка».

## Абнаўленне спіса 
Пасля гэтага «чорны спіс» Галівуда неаднаразова абнаўляўся і ў 1950 годзе выданне «Каўнтэратэк» надрукавала яго апошнюю версію, вядомую як «Чырвоныя каналы» (Red Channels). За гэты час колькасць абвінавачанных у спісе ўзрасла з 10 да 151 чал.

У сярэдзіне 1950-х гадоў палітыка макартызма (абмежавання грамадзянскіх правоў асобы на падставе падазрэнняў у камуністычных поглядах) пачала згортвацца, і спіс больш не абнаўлялі. А ў 1960-х гг. пачалі выходзіць у свабодны пракат фільмы апальных кінематаграфістаў, што стала пачаткам іх рэабілітацыі і адмовы да выкарыстання «чорнага спіса» да дзеячоў культуры ЗША.

## Спасылкі 
* «Чырвоная» пагроза. Частка 3  Аўтар А. Берастоўскі. // Сайт «Гістарычная праўда»
* Тэкст 1-й папраўкі да Канстытуцыі ЗША ў бел. перакладзе // Гісторыя ЗША ў дакументах, Мн.: 2014, с. 40
* «Охота на ведьм» в Голливуде: борьба с коммунистическим кино // РИА Новости, 20 кастрычніка 2007 г.
* Albert Maltz’s HUAC Testimony  transcript of the writer’s testimony (preceded by excerpts of actor Ronald Reagan’s testimony—see below for link to complete Reagan transcript)
* «The Committee of Five: A Contemporary Account of the HUAC in Hollywood» excerpt from *Hollywood on Trial* (1948), by Gordon Kahn
* «Congressional Committees and Unfriendly Witnesses» detailed examination of legal issues involved in HUAC proceedings by historian Ellen Schrecker
* «Monsters, Spys, and Subversives: The Film Industry Responds to the Cold War, 1945—1955» essay by Lawrence L. Murray; reproduced from *Jump Cut* 9 (1975)
* «Reel History and the Cold War»  essay by Ronald Briley; reproduced from *OAH Magazine of History* 8 (winter 1994)
* Ronald Reagan’s HUAC Testimony  transcript of the actor’s testimony of October 23, 1947
* «Seeing Red»  transcript of excerpts from PBS documentary *The Legacy of the Hollywood Blacklist* and interview by *NewsHour* correspondent Elizabeth Farnsworth with two blacklisted artists, writer/producer Paul Jarrico and actress Marsha Hunt
* «When Noir Turned Black»  інтэрв’ю з Жюлям Дасэнам, *Written By* (лістапад 2006 г.)

Катэгорыя:Гісторыя ЗША
Катэгорыя:Правы чалавека
ФК Блэкпул

**«Блэкпул»** () ― англійскі футбольны клуб з аднайменнага горада. Прадстаўляе правінцыю Ланкашыр. Заснаваны ў 1887 годзе. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «Блумфілд Роад» з 1901 года.

Мае шэраг мянушак накшталт *The Seasiders*, *The Pool* і *The Tangerines* (*мандарыны*), апошняя мянушка з’явілася з-за колераў клубнай формы. Дэвіз клуба — «Прагрэс». Клуб мае лакальнае супрацьстаянне з клубам «Прэстан Норт Энд», што мае назва Заходняе Ланкашырскае дэрбі.

Найбольш значным дасягненнем з’яўляецца перамога ў фінале Кубка Англіі ў 1953 годзе ў гульні з «Болтан Уондэрэрс», калі «Блэкпул» прайграваў з лікам 1:3, але здолеў перамагчы 4:3, дзякуючы намаганням Стэнлі Мэцьюза.

## Дасягненні 
* Уладальнікі Кубка Англіі **(1)**: 1953
* Уладальнікі Трафея футбольнай лігі **(2)**: 2002, 2004

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Блэкпул
Блэкпул