open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шэй Гівен

**Шэмус Мак-Гівінь** (), **Шэймус Джон Джэймс Гівен** (; нар. , Ліфард, Ірландыя), больш вядомы як **Шэй Гівен** () — ірландскі футбаліст, брамнік. Бараніў браму нацыянальнай зборнай Ірландыі на працягу 16 гадоў да 2012 года, а пазней ізноў быў выкліканы ў зборную.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт Шэя Гівена  
* 
* Профіль на сайце *ESPN Soccernet* 
* Гивен / Темы / FAPL.ru 
* Шей Гивен. Евро-Футбол 

Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Ірландыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Ірландыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Сток Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Астан Віла
Катэгорыя:Ігракі ФК Мідлсбра
Катэгорыя:Ігракі ФК Манчэстэр Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Ньюкасл Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Блэкберн Роверс
Катэгорыя:Ігракі ФК Сандэрленд
Катэгорыя:Ігракі ФК Суіндан Таўн
Катэгорыя:Ігракі ФК Сэлтык
Крысці

**Крысці**:

## Асобы 
* Агата Крысці, англійская пісьменніца
* Джулі Крысці, брытанская актрыса 
* Сайрус Крысці, англійскі футбаліст

## Іншае 
* Агата Кристи, расійскі рок-гурт
ФК К’ева

**«К’е́ва»** () — італьянскі футбольны клуб з горада Верона. Заснаваны ў 1929 годзе.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

К’ева
ФК Кратонэ

**«Кратонэ»** () — італьянскі футбольны клуб з горада Кратонэ. Заснаваны ў 1910 годзе.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Кратонэ
ФК Мец

**«Мец»** () — французскі футбольны клуб з горада Мец. Двухразовы ўладальнік Кубка Францыі (1984, 1988). Клуб быў утвораны ў 1932 годзе і вялікую частку сваёй гісторыі правёў у Лізе 1, аднак перыяд паміж 2008 і 2014 гадамі правёў у Лізе 2. У красавіку 2014 года «Мец» забяспечыў сабе месца ў Лізе 1 на наступны сезон, перамогшы «Асер». Сезоны 2015/16,  і 2018/19 і 2022/23 зноў праводзіў у Лізе 2, аднак адразу вяртаўся ў Лігу 1. Свае хатнія матчы каманда праводзіць на муніцыпальным стадыёне «Сен-Сімфарыен», які месціцца ў межах горада.

## Гісторыя 
Футбольны клуб «Мец» быў заснаваны ў 1932 годзе ў выніку аб’яднання двух аматарскіх спартыўных клубаў і неўзабаве пасля гэтага набыў прафесійны статус. Ён з’яўляецца адным з найстарэйшых прафесійных футбольных каманд у Францыі. Карані клуба сыходзяць яшчэ далей, у іншы клуб «Мец» (), які быў утвораны ў 1905 годзе, калі горад уваходзіў у склад Германскай імперыі. Той «Мец» гуляў у Весткрайс-лізе да сезона 1913/14, калі з-за пачатку Першай сусветнай вайны ўсе матчы былі спынены. Некаторыя ігракі гэтага клуба былі часткай клуба «Месін» у 1919 годзе, які ў 1932 годзе стаў часткай аб’яднанай каманды «Мец». «Месін» быў вядучым клубам Латаранскага дывізіёна, атрымаўшы чэмпіёнскія тытулы ў 1920, 1921, 1922, 1924, 1926, 1927, 1929 і 1931 гадах.

Клуб «Мец» пачаў выступы ў французскім другім дывізіёне ў паўночнай зоне ў 1933 годзе. Стаўшы чэмпіёнам гэтай лігі ў 1935 годзе, клуб забяспечыў выхад у Лігу 1 у першы раз у гісторыі. Каманда стала клубам сярэдзіны табліцы французскага чэмпіянату і знаходзілася ў гэтым статусе да пачатку Другой сусветнай вайны. Падчас вайны дэпартамент Мозель, у якім знаходзіцца горад Мец, быў анексаваны Германіяй. Клуб змяніў назву на нямецкі варыянт FV Metz і пачаў выступы ў нямецкай Гаўлізе Вестмарк. У трох завершаных сезонах гэтай лігі з 1941 па 1944 гады клуб кожны год займаў выніковае другое месца.

Нягледзясы на тое, што горад быўшы адбіты войскам саюзнікаў увосень 1944 года, клуб не браў удзелу ў французскім чэмпіянаце сезона 1944/45, але вярнуўся да ўдзелу ў Лізе 1 на сезон 1945/46. Сезон для клуба выйшаў няўдалым, бо каманда заняла 17-ы радок з 18 клубаў, аднак, пашырэнне лігі да 20 клубаў дало магчымасць застацца «Мецу» ў найвышэйшым дывізіёне да 1950 года, калі каманда заняла апошняе месца.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Мец
Рыгор Якаўлевіч Кісялёў

**Рыго́р Я́каўлевіч Кісялё́ў** ( г., в. Мікалаеўка  Гомельскай вобласці — ) — беларускі дзяржаўны дзеяч, кандыдат гістарычных навук (1951), заслужаны дзеяч культуры БССР (1963).

## Біяграфія 
Скончыў Гомельскі педагагічны інстытут у 1947, Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС у 1951 годзе.

З 1932 года на педагагічнай працы ў Буда-Кашалёўскім і Касцюковіцкім раёнах. У 1939—42 гадах у Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

З 1942 загадчык аддзелам і сакратар Петухоўскага райкама партыі Курганскай вобласці.

З 1945 сакратар райкама, намеснік загадчыка аддзела кадраў Гомельскага абкама КП(б)Б.

З 1947 года ў ЦК КП(б)Б: загадчык аддзела, намеснік начальніка ўпраўлення кадраў, загадчык аддзела навукі і ВНУ.

З 1953 года міністр культуры, з 1964 года міністр асветы БССР, з 1968 года намеснік Старшыні Савета Міністраў БССР.

Член ЦК КПБ у 1952—70 гадах.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1951—1970).

Пахаваны на Усходніх могілках г. Мінска.

## Памяць 
Яго імем названы вуліца ў Гомелі і сярэдняя школа ў роднай вёсцы; у школе створаны прысвечаны яму музей.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія  

Катэгорыя:Выпускнікі Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Пахаваныя на Усходніх могілках Мінска
Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы культуры Беларускай ССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання
Катэгорыя:Міністры асветы БССР
Катэгорыя:Міністры культуры БССР
Катэгорыя:Загінулі ў аўтамабільных катастрофах
Катэгорыя:Намеснікі Старшыні Савета Міністраў БССР
Джонатан Уолтэрс

**Джонатан Рональд «Джон» Уолтэрс** (; нар. , Морытан, Мерсісайд, Англія) — ірландскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Ірландыі (2010—2018).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Ірландыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Ірландыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Бернлі
Катэгорыя:Ігракі ФК Іпсвіч Таўн
Катэгорыя:Ігракі ФК Сток Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Чэстэр Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэксем
Катэгорыя:Ігракі ФК Скантарп Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Хал Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Барнслі
Катэгорыя:Ігракі ФК Болтан Уондэрэрс
Катэгорыя:Ігракі ФК Кру Александра
Катэгорыя:Ігракі ФК Блэкберн Роверс
ФК Палерма

**«Палерма»** () — італьянскі футбольны клуб з горада Палерма, з вострава Сіцылія. Клуб быў створаны ў 1900 годзе як «Anglo Panormitan Athletic and Football Club», клуб меў розныя назвы, перш чым атрымаў сваю канчатковую форму ў 1987 годзе і ў цяперашні час з’яўляецца топ-рэйтынгавым футбольным клубам з вострава Сіцылія. За сваю гісторыю, «Палерма» гуляў ва ўсіх прафесійных лігах Італіі і прыняў удзел у некалькіх сезонах Серыі А ў 1960-х і пачатку 1970-х гадоў, а таксама двойчы ў той жа перыяд даходзіў да фіналу Кубка Італіі.

Пасля вяртання ў Серыю А ў 2004 годзе «Палерма» стаў адным з самых вядомых клубаў у Італіі, а таксама меў у сваім складзе чатырох ігракоў са зборнай Італіі, якія сталі чэмпіёнамі свету ў 2006 годзе. «Палерма» часцяком з’яўляецца ў розыгрышах Кубка УЕФА і некалькі разоў ледзь не патрапіў у кваліфікацыю Лігі чэмпіёнаў у 2007 і 2010 гадах. У 2011 годзе клуб атрымаў паражэнне ў трэцім сваім фінале Кубка Італіі.

Афіцыйнымі колерамі каманды ёсць ружовы і чорны, што прывяло да з’яўлення мянушкі «расанера». Але, таксама, маецца такая мянушка, якая сустракаецца радзей, як то «Aquile», якая мае спасылку на арла, як на афіцыйны лагатып клуба і горада Палерма. «Палерма» праводзіць свае хатнія гульні на стадыёне «Рэнца Барбера», раней вядомага як «Ла Фаварыта», які з 2007 года мае магутнасць у 36 349 чалавек. Першапачаткова стадыён быў пабудаваны ў 1932 годзе, але быў адрамантаваны ў канцы 1980 года і служыў у якасці месца правядзення матчаў чэмпіянату свету 1990.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Палерма
Перапіс насельніцтва СССР (1989)

**Усесаюзны перапіс насельніцтва 1989 года** быў апошнім перапісам насельніцтва ўсяго Савецкага Саюза.

## Правядзенне 
Перапіс праводзіўся на працягу 8 дзён, з 12 па 19 студзеня 1989 года, шляхам апытання па месцы фактычнага пражывання грамадзян. Апытанне і запіс адказаў у перапісныя лісты ажыццяўляліся адмыслова падрыхтаванымі працаўнікамі-лічыльнікамі, прыцягнутымі з прадпрыемстваў, устаноў, арганізацый. Звесткі запісваліся са слоў апытваных без патрабавання дакументаў, якія пацвярджаюць правільнасць адказаў.

Праз 3 месяца пасля канчатка перапісу — у красавіку 1989 года — былі апублікаваны папярэднія вынікі пра колькасць і размяшчэнне насельніцтва па асобных рэгіёнах краіны. Напачатку 1990 года на аснове аўтаматызаванай апрацоўкі перапісных лістоў атрыманы канчатковыя вынікі пра колькасць і ўзроставы склад насельніцтва, стан ў шлюбе, колькасць і памер сем’яў, узровень адукацыі, нацыянальнасць і мовы, крыніцы сродкаў існавання.

## Вынікі перапісу 
Паводле перапісу, колькасць наяўнага насельніцтва на 12 студзеня 1989 г. склала 286,7 млн чал. За 10 гадоў, якія прайшлі пасля перапісу 1979 года, яна павялічылася на 24,3 млн чал., ці на 9 %.

Пры перапісе ўлічана 73,1 млн сем’яў, што на 6,8 млн. (на 10 %) больш, чым было ў 1979 г. Найбольшы прырост ліку сем’яў быў у рэспубліках Сярэдняй Азіі і Азербайджанскай ССР (22—29 %), а таксама ў Казахскай ССР (16 %) і Малдаўскай ССР (12 %). Сярэдні памер сям’і ў цэлым па краіне склаў 3,5 чал., у гарадскіх паселішчах — 3,3 чал., у сельскай мясцовасці — 3,8 чал. Па саюзных рэспубліках сярэдняя велічыня сям’і вагаецца ад 6,1 чалавека ў Таджыкскай ССР да 3,1 чал. у Латвійскай ССР і Эстонскай ССР, што абумоўлена галоўным чынам лікам дзяцей у сям’і.

У сем’ях у 1989 годзе пражывала 255,8 млн чал. (89 % насельніцтвы краіны). Акрамя таго, 13 млн. (5 %) членаў сем’яў жылі асобна ад сям’і, але былі злучаны з ёй агульным бюджэтам. Не мелі сем’і ці страцілі матэрыяльную сувязь з ёй (адзіночкі) 16,4 млн. (6 %). Удзельная вага членаў сям’і, якія пражывалі асобна ад сям’і, і адзіночак асабліва малы ў рэспубліках Сярэдняй Азіі, Грузінскай ССР і Азербайджанскай ССР, дзе ён складаў 4—6 %, і больш значны ў РСФСР, УССР, БССР, рэспубліках Прыбалтыкі (11—15 %).

## Колькасць насельніцтва саюзных рэспублік 
## Нацыянальны склад насельніцтва 
У выніковым пераліку прадстаўлены ўсе так званыя «тытульныя нацыянальнасці» саюзных, аўтаномных рэспублік, аўтаномных абласцей і акруг, а таксама немцы і палякі.

### Народы ў Расіі 
У 1989 Перапіс зафіксаваў большасць рускіх, у некаторых раёнах краіны значную частку складалі ўкраінцы (3 раёна Варонежскай, 1 раён Белгарадскай, 1 раён Омскай). Беларусы ў некаторых раёнах Калінінградскай вобласці і Карэліі складалі да 20 %.

## Літаратура 
* *Лабутова Т.* Штогоднік Вялікай савецкай энцыклапедыі. выпуск 34. стар. 007—011, Масква 1990 г. ISBN 5-85270-041-X

## Спасылкі 
* Дастасаванні на demoscope.ru

1989
Катэгорыя:1989 год у СССР
Катэгорыя:Студзень 1989 года
Ваеннае будаўніцтва

**Ваеннае будаўніцтва** — частка ваеннай справы, якая ўключае ў сябе тэорыю і практыку стварэння, гэта значыць будаўніцтва (фарміравання, рэфармавання), у адпаведнасці з знешнімі і ўнутранымі ўмовамі ў свеце і краіне, узброеных сіл (УС) дзяржавы, узаемазвязаныя эканамічныя, сацыяльна-палітычныя, ваенныя і іншыя мерапрыемствы па стварэнні і ўдасканаленні ваеннай арганізацыі дзяржавы.

## Склад 
* Тэорыя *ваеннага будаўніцтва* — уяўляе сабой сістэму навуковых ведаў аб сутнасці, заканамернасцях, прынцыпах, формах і спосабах будаўніцтва (фарміравання, рэфармавання) узброеных сіл;
* Практыка *ваеннага будаўніцтва*;
** устанаўленне колькаснага складу УС на мірны час і асаблівы перыяд;
*** відаў НД;
*** родаў войскаў (сіл);
*** спецыяльных войскаў (службаў);
** распрацоўка і ўдасканаленне арганізацыйнай структуры УС;
** тэхнічнае абсталяванне УС;
*** вызначэннем тыпаў і відаў узбраення;
*** вызначэннем тыпаў і відаў ваеннай тэхнікі;
** камплектаванне УС;
*** падрыхтоўка ваенных кадраў (рэзерву);
*** падрыхтоўка войскаў (сіл);
** усебаковае забеспячэнне УС матэрыяльнымі сродкамі;

## Гл. таксама 
* Ваенная справа
* Ваеннае будаўніцтва Беларусі

## Заўвагі 
## Літаратура 
* 
* Большая советская энциклопедия (БСЭ), Третье издание, выпущенной издательством «Советская энциклопедия» в 1969—1978 годах в 30-ти томах;
* Вавилон&nbsp;— «Гражданская война в Северной Америке»&nbsp;/ [под общ. ред. Н. В. Огаркова].&nbsp;— М.&nbsp;: Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1979.&nbsp;— 654&nbsp;с.&nbsp;— (Советская военная энциклопедия&nbsp;: [в 8 т.]&nbsp;; 1976—1980, т.&nbsp;2).;
* Военный энциклопедический словарь (ВЭС), М., ВИ, 1984 г., 863 стр. с иллюстрациями (ил.), 30 листов (ил.);
* «Военный энциклопедический словарь» (ВЭС), М., ВИ, 2007 г.;
* Зарубежное военное обозрение.

Катэгорыя:Ваенная справа
Ваенная навука

х (Фольксмарыне УС ГДР) у Каспійскім вышэйшым ваенна-марскім вучылішчы імя С. М. Кірава.]]

**Вае́нная наву́ка** — вобласць навукі (тэарэтычнай і практычнай), якая ўяўляе сабой сістэму ведаў аб падрыхтоўцы і вядзенні ваенных дзеянняў (вайны) дзяржавамі, кааліцыямі дзяржаў або класамі для дасягнення палітычных мэтаў, састаўная частка ваеннай справы.

У іншых дзяржавах дадзены тэрмін уключае ўсе што звязана з вайной, абаронай і агрэсіяй супраць непрыяцеля, гэта значыць, з ваеннай справай.

Раней *Ваенная навука* вызначалася як тэорыя вайны, вучэнне аб вайне, сістэматычнае развіцце законаў ваеннага мастацтва.

Па асобных або ўсім наогул галінах (дысцыплінах) *ваеннай навукі* існуюць шматлікія падручнікі, зборнікі, кіраўніцтвы, ваенныя энцыклапедыі і таму падобнае.

## Гісторыя 
*Ваенная навука*, у агульным разуменні, стваралася, развівалася і ўдасканальвалася на працягу доўгага гістарычнага перыяду. Яе асобныя галіны (дысцыпліны, элементы) зарадзіліся яшчэ ў далекай старажытнасці (у перыяд рабаўладальніцкага грамадства ў Егіпце, Персіі, Кітаі, Грэцыі і Рыме). У перыяд сярэднявечча працягвала сваё развіццё. Па меры росту прадукцыйных сіл грамадства ў дзяржавах свету ўдасканальваліся ўзбраенне і ваенная тэхніка, ускладнялася кіраванне войскам (флотам) і іх фарміраваннямі, назапашваўся гістарычны вопыт у вайсковай справе. Усё гэта і прывяло ў канчатковым выніку да афармлення *ваеннай навукі* як пэўнай сістэмы практычных і тэарэтычных ведаў, уменняў і навыкаў.

## Склад 
Раней *Ваенная навука*, у шырокім сэнсе, уключала ў свой склад:
* вучэнне аб ваенных мэтах, г. зн. ваенную палітыку;
* вучэнне аб ваенных сродках (арганізацыю, кіраванне, узбраенне і амуніцыю войскаў, крэпасцяў, марскіх сіл і гэтак далей);
* вучэнне аб прымяненні вайсковых сродкаў для дасягнення пастаўленай мэты, г. зн. аб самом вядзенні вайны (ваенных дзеянняў).
** кіраўніцтва для ваенных аперацый у шырокіх памерах (стратэгія)
** вывучэнне асобных распараджэнняў адносна засяроджвання, перамяшчэння і баявых дзеянняў войскаў (тактыка).
* прыватныя (дапаможныя) ваенныя навукі
** фартыфікацыя
** артылерыя
** ваенная геаграфія
** ваенная хімія
** ваенная тапаграфія
** і гэтак далей.

## Вучоная ступень і званне 
У залежнасці ад наменклатуры, па якой адбываецца абарона доктарскай або кандыдацкай дысертацыі, суіскальніку прысуджаецца адна з наступных вучоных ступеняў:
* Доктар ваенных навук (д. ваен. н.)
* Кандыдат ваенных навук (канд. ваен. навук)
Таксама магчыма атрыманне вучонага звання:
* Прафесар
* Дацэнт

## Гл. таксама 
* Курсант
* Ваенная адукацыя ў Беларусі

## Літаратура 
* Словарь военных терминов. / Сост. А. М. Плехов. Ред. С. Г. Шапкин. — М.: Воениздат, 1988. — ISBN 5-203-00175-8

### Энцыклапедыі 
* 
* 
* 
* Большая советская энциклопедия (БСЭ). 3-е изд. в 30-ти томах. — М.: Советская энциклопедия, 1969—1978.
* ;
* Военный энциклопедический словарь (ВЭС). — М.: Воениздат, 1984. — 863 стр., с ил., 30 л. (ил.)

## Спасылкі 
* Асновы ваеннай і ваенна-марской навукі на Militera.ru.
* Ваенная навука ў Рэспубліцы Беларусь на афіц.сайце Міністэрства абароны Беларусі 


Катэгорыя:Ваенная справа
ФК Аўгсбург

**«А́ўгсбург»** () — нямецкі футбольны клуб з горада Аўгсбург з зямлі Баварыя. Заснаваны ў 1907 годзе. За ўсю сваю гісторыю клуб не дасягаў значных поспехаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Аўгсбург
ФК Дармштат 98

**«Дармштат 98»** () — нямецкі футбольны клуб з горада Дармштат. Заснаваны ў 1898 годзе.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Дармштат 98
ФК Інгальштат 04

**«Інгальштат 04»** () — нямецкі футбольны клуб з Інгальштата. Клуб быў заснаваны 5 лютага 2004 года, хатнія матчы праводзіць на арэне «Аўдзі Спортпарк», якая мае ўмяшчальнасць 15 тысяч гледачоў. Клуб быў утвораны шляхам зліцця ў 2004 годзе двух мясцовых клубаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Інгальштат 04
Нацыянальны Дывізіён Малдовы 2016/2017

**Нацыянальны Дывізіён Малдовы па футболе 2016/17**  — чэмпіянат па футболе сярод малдаўскіх каманд 2016—2017 гадоў.

## Клубы-ўдзельнікі 
## Турнірная табліца 
## Статыстыка гульцоў 
### Бамбардзіры 
|}
Крыніца: SoccerWay

### Асістэнты 
|}

### Хет-трыкі 
## Спасылкі 
* Divizia Nationala: Scores & Results 

Катэгорыя:Футбол у Малдове
Малдова
ФК РБ Лейпцыг

**«РБ Лейпцыг»** () — нямецкі футбольны клуб з горада Лейпцыг. Заснаваны ў 2009 годзе.

## Дасягненні 
* Уладальнік Кубка Германіі (2): 2022, 2023
* Уладальнік Суперкубка Германіі: 2023

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

РБ Лейпцыг
Катэгорыя:Red Bull
Гарошка

**Гарошка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Уладзіміравіч Гарошка — беларускі хакеіст
* Васіль Майсеевіч Гарошка — Герой Сацыялістычнай Працы
* Леў Гарошка — беларускі рэлігійны дзеяч
* Мікола Гарошка (1902—1979) — беларускі грамадскі дзеяч.
ФК Пескара

**«Пескара»** — італьянскі футбольны клуб з горада Пескара, Абруца.

Пескара
ФК Уотфард

**«Уотфард»** () — англійскі футбольны клуб з горада Уотфард. Заснаваны ў 1881 годзе.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Уотфард
Уотфард
ФК Борнмут

**«Борнмут»** () — англійскі футбольны клуб з горада Борнмут. Заснаваны ў 1899 годзе. Мянушка клуба — «Вішні». Колеры формы — чырвоныя, чорныя і белыя. Хатнія матчы праводзіць на стыдыёне «Дын Корт».

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Борнмут
Борнмут
ФК Мідлсбра

**«Мідлсбра»** () — прафесійны англійскі футбольны клуб з горада Мідлсбра, графства Паўночны Ёркшыр.

## Дасягненні 
* **Уладальнік Кубка англійскай лігі: 1**
** 2004
* **Кубак УЕФА:**
** Фіналіст 2005/2006

## Цікавыя факты 
* Клубная крама «Бора» — другая па велічыні пасля «Манчэстэр Юнайтэд».
* Першапачатковай мянушкай каманды была *The Scabs*.
* Як і шматлікія клубы, заснаваныя ў канцы XIX стагоддзя, «Мідлсбра» з’явіўся па ініцыятыве ігракоў у крыкет.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт клуба 
* Сайт заўзятараў клуба 

Мідлсбра
Мідлсбра
ФК Эмпалі

**«Эмпалі»** () — італьянскі футбольны клуб з горада Эмпалі, правінцыя Таскана. Заснаваны ў 1920 годзе. Хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Карла Кастэлані». Большую частку сваёй гісторыі «Эмпалі» правёў у прафесійным футболе. У Еўропе найлепшым вынікам стаў удзел у Кубку УЕФА 2007/08.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Эмпалі
Паўднёва-Афрыканскі Саюз у Першай сусветнай вайне

**Паўднева-Афрыканскі Саюз** уступіў у **Першую сусветную вайну** адначасова з Вялікабрытаніяй, якая абвясціла вайну Германіі 4 жніўня 1914 года.

Паўднева-афрыканскія войскі ўдзельнічалі ў аперацыях супраць германскіх калоній у Афрыцы, у аперацыях на Заходнім фронце і баявых дзеяннях на Блізкім Усходзе. Афрыканеры, якія складалі большую частку белага насельніцтва краіны, былі супраць уступлення ў вайну. Аднак кіраўніцтва ПАС заціснулі ўсе хваляванні ў краіне і прыняло актыўны ўдзел у сусветнай вайне.

## Баявыя дзеянні ў Афрыцы 
З пачаткам вайны баявыя дзеянні актыўна разгарнуліся ў Афрыцы, дзе Германія мела калоніі. Паўднева-афрыканскія войскі былі накіраваныя ў Паўднева-Заходнюю Афрыку пад камандаваннем генерала Луіса Боты. У ходзе баявых дзеянняў у гэтай калоніі, паўднева-афрыканцам удалося разбіць германскія каланіяльныя войскі і атрымаць кантроль над гэтай калоніяй.

Акрамя гэтага, паўднева-афрыканскія войскі пад камандаваннем генерала Яна Смэца ўдзельнічалі ў баявых дзеяннях супраць нямецкіх войскаў ва Усходняй Афрыцы. Тут ім супрацьстаялі германскія войскі пад камандаваннем генерала Летаў-Форбека. Баі насілі ўпарты характар, і ні адзін з бакоў не здолеў дасягнуць перамогі. Баявыя дзеянні тут завяршыліся толькі ў лістападзе 1918 года, калі, даведаўшыся аб капітуляцыі Германіі Летаў-Форбек, прыняў рашэнне скласці зброю.

## Іншыя тэатры баявых дзеянняў 
.]]
Акрамя гэтага адна пяхотная брыгада паўднева-афрыканскіх войскаў, была адпраўлена ў Францыю змагацца на Заходнім фронце, паўднева-афрыканскія войскі прынялі актыўны ўдзел у розных аперацыях супраць германскіх войскаў на Захадзе. Паўднева-афрыканцы ўдзельнічалі ў бітве на Соме. Таксама некаторыя падраздзялення паўднева-афрыканцаў ваявалі ў Егіпце і Палестыне супраць турэцкіх войскаў. Акрамя гэтага каля 3000 паўднева-афрыканцаў служылі ў складзе брытанскіх ВПС.

## Вынікі 
ПАС адыграў істотную ролю ў перамозе Антанты ў сусветнай вайне, фактычна захапіўшы дзве германскія калоніі ў Афрыцы. Таксама брытанскі флот выкарыстоўваў паўднева-афрыканскія парты.

За час баявых дзеянняў Армія ПАС страціла 7000 чалавек забітымі і 12000 чалавек параненымі.

Па ўмовах міру, ПАС атрымліваў мандат на былыя германскія калоніі ў Паўдневай Афрыцы.

## Гл. таксама 
* Гісторыя ПАР
* Паўднева-Афрыканскі Саюз ў Другой сусветнай вайне

## Літаратура 
* 
* 
Катэгорыя:Першая сусветная вайна
ФК Сасуола

**«Сасуола»** () — італьянскі футбольны клуб з горада Сасуола, рэгіён Эмілія-Раманья. Заснаваны ў 1922 годзе. У цяперашні час клуб выступае ў Серыі A, пры гэтым толькі з сезона 2013/14 клуб упершыню прабіўся ў найвышэйшы італьянскі дывізіён. У сувязі з тым, што мясцовы стадыён у Сасуола не мае неабходнай ліцэнзіі на правядзенне матчаў Серыі А, клуб свае хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Чыта дэль Трыкалорэ» ў суседнім горадзе Рэджа-Эмілія, які быў набыты клубам у снежні 2013 года. Першую перамогу ў Серыі A ў гісторыі клуба «Сасуола» атрымаў у хатняй гульні супраць «Балонні» (2:1), дзякуючы галам Берардзі і Флора Флорэса.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Сасуола
Малакскі праліў

**Малакскі праліў**  (, ) — праліў паміж паўвостравам Малака і востравам Суматра. Праз Сінгапурскі праліў злучае Андаманскае мора з Паўднёва-Кітайскім морам.

Даўжыня праліва 937 (805), плошча 198 000 км². Найменшая шырыня 15 км. Найбольшая глыбіня 113 м, найменшая глыбіня на фарватары 12 м.

Буйнейшыя парты Сінгапур, Джахро-Бару, Кланг, Джорджтаўн (Пенанг), Малака.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Морской каталог-справочник 

Катэгорыя:Геаграфія Малайзіі
Катэгорыя:Геаграфія Інданезіі
Катэгорыя:Сінгапур
Катэгорыя:Пралівы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Пралівы Індыйскага акіяна
Слізні

**Слі́зні** — шляхецкі род  ў Вялікім Княстве Літоўскім.

Выводзяць паходжанне ад паўлегендарнага Ратшы, чые нашчадкі служылі вялікаму князю Аляксандру Яраславічу, вялікім князям цвярскім і маскоўскім. Некаторыя Слізні перасяліліся ў Вялікае Княства Літоўскае. Паводле некаторых звестак, Івана Андрэевіча Толпыка-Слізеня вялікі князь літоўскі Вітаўт прызначыў намеснікам бранскім.

## Вядомыя прадстаўнікі 
* Аляксандр (1579—11.1.1651), сын Рыгора, стольнік ашмянскі, староста мядзельскі, выбіраўся паслом на соймы, дэпутатам Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага. Як каралеўскі сакратар двойчы ездзіў паслом у Маскву.
** Аляксандр Казімір (пам. 26 студзеня 1684), падстолі ашмянскі, каралеўскі сакратар, стольнік ашмянскі, віцэ-адміністратар Берасцейскай эканоміі.
*** Стафан Ян (? — да 5.7.1707), рэферэндар вялікі літоўскі з 1705, староста крэўскі, пасол на сойм 1696, маршалак Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага ў 1705.
**** Міхал (?—11.11.1760), падканюшы з 1736, староста крэўскі, быў паслом на соймы, дэпутатам Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага.
***** Стафан (?—1780?), староста крэўскі, падкаморы слонімскі з 1756, генерал-маёр войска Вялікага Княства Літоўскага
*** Міхал Брунон (? — да 12.5.1729), генеральны стражнік войска ВКЛ з 1698, падстолі ашмянскі ў 1708—1715, пісар скарбовы ВКЛ з 1715.
* Рафал (?—2.6.1817), сын Юзафа, стольнік старадубскі ў 1776—1783, пісар скарбовы ВКЛ у 1781—1782, інстыгатар вялікі літоўскі з 1782, староста крэўскі з 1781, генерал-ад’ютант войска Вялікага Княства Літоўскага.
* Юзаф (? — каля 1856), сын Міхала, бабруйскі маршалак у 1804—1807. У сваім маёнтку Мсціж Барысаўскага павета сабраў вялікую калекцыю манет і скарбаў, мінералаў, прадметаў мастацтва. Заклаў батанічны сад і аранжарэю, меў заапарк.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Генеалагічнае дрэва Слізняў
MyHeritage

, Ізраіль]]

**MyHeritage** з’яўляецца сямейна-арыентаванай сацыяльнай сеткай і генеалагічным сайтам. Гэта дазваляе ўдзельнікам ствараць уласныя сямейныя вэб-сайты, абменьвацца фатаграфіямі і відэа, арганізоўваць сямейныя святы, ствараць радавыя дрэвы і шукаць продкаў. З больш за 71 мільёнамі карыстальнікаў, MyHeritage з’яўляецца адным з найбуйнейшых сайтаў у галіне сацыяльных сетак і генеалогіі.

### Магчымасці 
* Складанне дрэў рознага віду і афармлення
* Друк дрэў
* Друк справаздач
* Вядзенне статыстыкі
* Запрашэнне на сайт сваякоў
* Магчымасць рэдагаваць не толькі пры дапамозе праграмы, але і пры дапамозе сайта
* Магчымасць злучаць дрэвы з іншымі дрэвамі сайта
* ДНК-генеалогія

## Варыянты версій 
Family Tree Builder — cамая папулярная ў свеце праграма для даследавання сямейнай гісторыі з бясплатнымі абнаўленнямі. Версія прэміум утрымоўвае пашыраныя опцыі.

*Smart Matches™* — аўтаматычны пошук для Вашага сямейнага дрэва супадзенняў з мільярдамі профіляў у іншых сямейных дрэвах па ўсім свеце. Адкрыйце для сябе невядомых сваякоў, звяжыцеся з уладальнікамі іншых сямейных дрэў, пацвярджайце і захоўвайце супадзенні.

*Пошук дрэў* — доступ да запісаў мільярдаў профіляў сямейных дрэў.

I*nstant Discoveries™* — магчымасць дадаваць да Вашага сямейнага дрэва ўсяго адным клікам цэлыя галіны з нашай Сусветнай калекцыі мільярдаў сямейных профіляў і гістарычных справаздач.

*SuperSearch™* — пошукавы механізм з больш за 6,9 мільярдамі гістарычных справаздач і профіляў сямейных дрэў. Складаецца з запісаў пра нараджэнне, шлюб і смерць з 48 краін і самы вялікі ў свеце гістарычны архіў газет.

*Record Matches* — аўтаматычныя адпаведнасці з мільярдамі гістарычных справаздач дапамогуць Вам выняць новую інфармацыю, пашырыць і папоўніць сваё сямейнае дрэва і захаваць аблічбаваныя арыгіналы дакументаў. Record Matches — гэта прылада пошуку гістарычных запісаў пра людзей у вашым сямейным дрэве.

*Record Detective™* — аўтаматычна пашырайце дакументальныя архівы ад аднаго гістарычнага запісу да іншых падобных запісаў і роднасных сувязяў.

## Прыкладанні 
*MyHeritage App* — мабільнае дастасаванне для прагляду і рэдагавання свайго дрэва.

*Family Tree Builder* — cамая папулярная ў свеце праграма для даследавання сямейнай гісторыі з бясплатнымі абнаўленнямі. Версія прэміум утрымоўвае пашыраныя опцыі.

*Храналогія* — дазваляе стварыць альбом з храналогіяй сям’і ці чалавека з усімі падзеямі і фатаграфіямі.

*Кніга жыцця*- гэта храналагічны агляд датаваных фота чалавека і яго сем’і.

## Спасылкі 
* MyHeritage 
* Sitio Web Oficial en NL, FR, ES, SE, NO, DK, FI, PT, PL, DE
* Blog
* Facebook
* Twitter

## Гл. таксама 
* Радавод

Катэгорыя:Генеалагічныя сайты
Алег Аляксандравіч Стаховіч

**Алег Аляксандравіч Стахо́віч** (нар. ) — беларускі архітэктар. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1970).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў былой вёсцы Горкі-Абчак (Мінскі раён Міскай вобласці). Сын пісьменніка Алеся Стаховіча. Скончыў у 1959 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Да 1990 года працаваў у Мастацкім фондзе БССР пры Беларускім саюзе мастакоў. Кіраўнік уласнай творчай майстэрні.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): Курган Славы Савецкай Арміі — вызваліцельніцы Беларусі (Дзяржаўная прэмія БССР 1970 года), галоўны ўваход у выглядзе зоркі ў мемарыяльны комплексе Брэсцкая крэпасць-герой. Аўтар архітэктурна-скульптурнай кампазіцыі «Гадзіннік» на тэрыторыі завода «Палімір» у горадзе Наваполацк Віцебскай вобласці, інтэр’ераў заводскага Палаца культуры (1980-я гады).

## Літаратура 
* 
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.] Т. 7. — Минск, 2008.
* Минская область : энциклопедия. [В 2 т.] Т. 2. — Минск, 2007.

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Леў Мікалаевіч Тамкоў

**Леў Мікалаевіч Тамкоў** (, г. , Гомельская вобласць або в. Селіванава, Крапівенскі раён, Маскоўская вобласць, РСФСР — ) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Беларусі (1976).

## Біяграфія 
Скончыў у 1960 годзе Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Архітэктура». З 1960 года працаваў у інстытуце «Гомельграмадзянпраект» архітэктарам, у 1961—1962 гадах старэйшым архітэктарам, у 1962—1967 гадах галоўным архітэктарам праектаў, у 1967—1969 гадах в. а. начальніка, у 1969—1971 гадах в. а. галоўнага архітэктара, у 1971—1979 гадах галоўным архітэктарам, у 1979—1984 гадах намеснікам дырэктара інстытута па архітэктуры. З 1984 года начальнік Упраўлення па будаўніцтве і архітэктуры Гомельскага аблвыканкама.

## Творчасць 
]]
Асноўныя работы: у Гомелі — праекты планіроўкі і забудовы мікрараёнаў і жылых раёнаў № 1, Фестывальны і інш. (1960—1970-я гг., у сааўтарстве), рэстаран «Беларусь» (1967, з С. Б. Гінзбергам), аэравакзал (1969), Інстытут механікі металапалімерных сістэм АН БССР (1972, з В. І. Ціхавай), жылыя дамы па вуліцах Савецкай і Кухара (1979) і інш., мемарыяльны комплекс на брацкіх магілах байцоў народнага апалчэння ў парку культуры і адпачынку імя Луначарскага (1975, у сааўтарстве), 14-павярховыя жылыя дамы па вул. Кожара (1980—1982); у г. Хойнікі — помнік Смутку да 10-годдзя катастрофы на Чарнобыльскай АЭС (1996), скульптар Л. Заграбаева). Сярод іншых работ: мемарыяльнай дошкі акадэміку С. А. Чуніхіну (1995), псіхолагу Л. С. Выгоднаму (1997, абедзве са скульптарам Дз. Паповым).

## Узнагароды 
Узнагароджваўся граматамі інстытута, граматамі Гомельскага гарвыканкама, медалём «За доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна» (1970), Ганаровай Граматай Вярхоўнага Савета БССР (1969). Заслужаны архітэктар БССР (1976).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Тамков Лев Николаевич // Знаменитые люди Гомельщины 
* Заслуженному архитектору Беларуси, жлобинчанину Льву Тамкову исполнилось бы 85 лет Редакция Жлобинской газеты «Новы дзень» 
* Почётные звания // Беларускі саюз архітэктараў

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Заслужаныя архітэктары Беларускай ССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі Гомельграмадзянпраекта
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Гомельскай вобласці
Будынак Нацыянальнага банка Беларусі

**Будынак Нацыянальнага банка Беларусі** — будынак у цэнтры Мінска, размешчаны па адрасе праспект Незалежнасці, 20. У будынку размяшчаецца галоўны офіс Нацыянальнага банка Беларусі. Помнік савецкай архітэктуры з выкарыстаннем класіцыстычнай спадчыны.

## Архітэктура 
Цагляны будынак Г-падобны ў плане, пяціпавярховы, накрыты аднасхільным дахам. Атынкаваная паверхня фасадаў імітуе каменную муроўку. Галоўны фасад па ўсю вышыню члянёны канеліраванымі пілястрамі карынфскага ордара і рытмам буйных арачных аконных праёмаў 2—3-га паверхаў. 1-ы паверх, вылучаны ў масіўную цокальную частку, апрацаваны паліраваным гранітам. 4-ы і 5-ы паверхі члянёны здвоенымі вокнамі. Будынак завершаны вынесеным на мадульёнах карнізам і высокім раскрапаваным атыкам-парапетам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1952 год у Мінску
Катэгорыя:Славутасці Мінска
Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Мінск)
Катэгорыя:Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі савецкага класіцызму
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Міхаіла Паруснікава
Нацыянальная Партыя (ПАР)

**Нацыяна́льная па́ртыя** () — крайне правая партыя, якая кіравала ў ПАС-ПАР з 4 чэрвеня 1948 г. да 9 мая 1994 г. і ўсталявала рэжым апартэіду.

У 1997 г. была рэарганізавана ў Новую Нацыянальную Партыю, канчаткова спыніла сваю дзейнасць у 2005 г.

Катэгорыя:Палітычныя партыі ПАР
Хомск (значэнні)

**Хомск** — тапонім:

* Хомск — аграгарадок у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі
* Хомск — вадасховішча ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці, каля аграгарадка Хомск
Аксана Фёдараўна Ткачук

**Аксана Фёдараўна Ткачу́к** (нар. , г. Ленінград, РСФСР, СССР) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар БССР (1976). Жонка архітэктара Дзмітрыя Кудраўцава.

## Біяграфія 
Аксана Ткачук нарадзілася 10 чэрвеня 1933 года ў Ленінградзе ў сям’і служачага. Бацька працаваў у праектным інстытуце эканамістам, а маці — на заводзе.
У 1941 годзе Аксана мусіла пайсці ў 1-ы клас, дзеці з бабуляй з’яжджалі ў пачатку года на дачу, але калі пачалася вайна, ім прыйшлося вярнуцца ў горад. Бацька неўзабаве эвакуіраваўся з інстытутам на Урал, а сям’я засталася ў Ленінградзе. Перажыла ў блакадным Ленінградзе галодную зіму 1941—1942 гадоў, пасля чаго сям’я Аксаны была эвакуіравана ва ўральскі горад Таўду.

У Ленінград вярнуліся ў 1946 годзе. Аксана пайшла ў пяты клас, а на наступны год стала вучыцца ў сярэдняй мастацкай школе пры Акадэміі мастацтваў. У 1952 годзе яна паступіла на архітэктурны факультэт Інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры (выкладчыкі І. І. Фамін, , С.  Барутчаў). У 1958 годзе Аксана Ткачук абараніла дыпломны праект «Палац моладзі» і стала працаваць у інстытуце «Ленаблпраект», а праз год пераехала да мужа Дзмітрыя Кудраўцава ў Мінск, Палаца культуры вытворчага тонкасуконнага аб’яднання (1984), планіроўкі і забудовы мікрараёнаў Ракаўская шаша 6 і 7 у Мінску. Сярод інш. работ (у сааўтарстве): праекты рэстарана «Журавінка» (1969) у Мінску, рэканструкцый Беларускага тэатра імя Я. Коласа ў Віцебску (1985), будынкаў 19 ст. па вул. Камсамольскай ў Мінску (1999) і інш.

У 2003 годзе Аксане Фёдараўне прапанавалі распрацаваць праект рэканструкцыі кінатэатра «Радзіма» пад драматычны тэатр «Дзе-Я?». Былі рэканструяваны фасады будынка, створаны два залы — дзіцячай драматычнай студыі і глядзельны на 180 месцаў (праектаванне ў 2004—2005; сааўтар Т. А. Шорап).

## Узнагароды 
Заслужаны архітэктар БССР (1976), узнагароджана Граматай Вярхоўнага Савета БССР (1980).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Ткачук Оксана Федоровна // Беларускі саюз архітэктараў
* Сайт Беларускага дзяржаўнага архіва навукова-тэхнічнай інфармацыі 
* 7 июня 2023 г. в Белорусском государственном архиве научно-технической документации открылась интернет-выставка «Окружение диктует мне форму…», посвященная 90-летию заслуженного архитектора БССР Оксаны Фёдоровны Ткачук
* Интервью с заслуженным архитектором БССР Оксаной Фёдоровной Ткачук // Сайт БНТУ

Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Заслужаныя архітэктары Беларускай ССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі Мінскпраекта
Катэгорыя:Выпускнікі Інстытута імя Рэпіна
Хрупляўнік

**Хрупля́ўнік** (*Polycnemum*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя травяністыя расліны і паўкусцікі. Сцёблы галінастыя, з тонкімі прыўзнятымі галінкамі. Лісце сядзячае, чаргаванае, шылападобнай формы. Кветкі дробныя, адзіночныя. Плод — арэшак.

## Арэал 
Налічвае 6 відаў, пашыраных у Еўразіі і Паўночнай Афрыцы. На тэрыторыі Беларусі пашыраны  і .

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Polycnemum // The Plant List

Катэгорыя:Аксамітнікавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Каралі (значэнні)

Назву **Каралі** маюць:
* Кара́лі — упрыгажэнне з круглых або іншай формы невялічкіх пацерак.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Каралі́ — былая вёска ў Гарадоцкім раёне
** Каралі́ — былая вёска ў Пастаўскім раёне
** Каралі́ — вёска ў Сенненскім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Каралі́ — вёска ў Мастоўскім раёне
* Мінская вобласць:
** Каралі́ — вёска ў Маладзечанскім раёне

## Вядомыя носьбіты 
* Вера Аляксееўна Каралі (1889—1972) — руская балерына, актрыса нямога кіно, балетны педагог
* Жан Каралі (1779—1854) — французскі танцоўнік, балетмайстар і лібрэтыст італьянскага паходжання

## Гл. таксама 
* Кароль
Хомск (вадасховішча)

**Хомск** — вадасховішча ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, каля аграгарадка Хомск.

Вадасховішча наліўное. Створана ў 1988 годзе. Плошча паверхні 0,8 км². Даўжыня 1,7 км, найбольшая шырыня 0,7 км. Найбольшая глыбіня 3,9 м. Аб'ём вады ў вадасховішчы 2,9 млн м³. Ваганні ўзроўню вады да 3,4 м. Напаўняецца вадой з ручая Ласінцы і меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
*  — С. 46.

Катэгорыя:Вадасховішчы Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Вадасховішчы Брэсцкай вобласці
Марк Эмануілавіч Шнейдэрман

**Марк Эмануілавіч Шнейдэрма́н** (, г. , Украіна — ) — беларускі , , . Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1940).

## Біяграфія 
Скончыў у 1930 годзе Ленінградскую кансерваторыю, клас , . З 1935 (з перапынкамі) дырыжор Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі. У 1947—1957 гадах мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор сімфанічнага аркестра Беларускай філармоніі. Адначасова ў 1936—1971 гадах (з перапынкамі) выкладаў у Беларускай кансерваторыі.

## Творчасць 
На беларускай сцэне пад яго музычным кіраўніцтвам пастаўлены опера «Міхась Падгорны» Я. Цікоцкага, балет «Салавей» М. Крошнера (абодва 1939) і інш. Аўтар музыкі для сімфанічнага аркестра, у т.л. уверцюры (1939), п’ес для фартэпіяна з аркестрам (1953), для аркестра беларускіх народных інструментаў (1939), песень, балад, рамансаў, музыкі для дзяцей, апрацовак беларускіх народных песень і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларускай ССР
Катэгорыя:Постаці Беларускай дзяржаўнай філармоніі
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
Свята-Троіцкая царква (Месткавічы)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Месткавічы Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1897 г. з дрэва. Яе фундатарамі былі землеўладальнікі Пінскага павета Базыль Качаноўскі, Адам Зашчынскі, Пацей Даманоўскі і інш., якія выдзелілі сродкі на новую праваслаўную царкву замест забранай ва унію папярэдняй. У 1907 г. пабудавана драўляная царкоўнапрыходская школа.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства з выкарыстаннем форм і прыёмаў архітэктуры класіцызму і рэтраспектыўна-рускага стылю. У аснове аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі крыжова-купальны аб'ём, які фарміруецца цэнтральным кубападобным зрубам, прамавугольнымі бакавымі прыдзеламі, бабінцам і апсідай. Да франтальнага фасада далучаны шырокі прытвор, над якім узвышаецца выцягнуты васьмярык званіцы, накрыты гранёным сферычным купалам з востраканечным шпілем у завяршэнні. Такі ж купал накрывае буйнамаштабны светлавы барабан цэнтральнага аб'ёму. Архітэктура гаразантальна ашаляваных фасадаў насычана драўляным разным дэкорам: аркатурнымі фрызамі, крыжамі, вуглавымі пілястрамі з разнымі капітэлямі, фігурнымі ліштвамі прамавугольных аконных праёмаў, карнізамі з сухарыкамі, фігурнымі кранштэйнамі.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры пануе прастора сяродкрыжжа, у якую раскрываецца светлавы барабан, падтрыманы парусамі. Апсіда вылучана драўляным іканастасам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Месткавічы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пінскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святой Тройцы
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1897 год у Беларусі
Царква Святой Ганны (Міжэрычы)

**Царква Святой Ганны** — праваслаўны храм у аграгарадку Міжэрычы Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці. Размяшчаецца ў паўднёвай частцы аграгарадка.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1904 годзе з матэрыялу, які вырабляўся на спецыяльна створаным у 1903 годзе цагельным заводзе. Адкрыта ў 1988—1990 гадах. На царкоўны плац вядзе арачная брама-званіца з фрэскавымі выявамі евангелістаў у нішы 2-га яруса, у завяршэнні — макаўка.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя дынамічна ўзрастае да высокай шатровай званіцы (васьмярык на чацверыку) і будуецца вакол узвышанага цэнтральнага кубападобнага аб’ёму малітоўнай залы, перакрыта пакатым чатырохсхільным дахам з цыбулепадобнай галоўкай на васьмігранным барабане. Да цэнтра кампазіцыі па падоўжнай восі далучаны трохгранная апсіда, бакавыя прыдзелы і праз кароткую трапезную прытвор-званіца. Плоскасныя фасады над высокім цокалем расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі з шырокімі архівольтамі, дэкарыраваны вуглавымі ўразнымі калонкамі, аркатурнымі і зубчастымі фрызамі, рэльефнымі крыжамі. Характэрны матыў старажытнарускай царкоўнай архітэктуры — пояс какошнікаў у аснаванні шатра званіцы, макаўка над ім, а таксама слупавы арачны партал з 2-гранным шчытом галоўнага ўвахода.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Зэльвенскага раёна
Катэгорыя:Міжэрычы
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1904 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святой Ганны
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Мізгіры)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква** — в. Мізгіры Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Каля могілак. Пабудавана ў 1886 годзе з цэглы на месцы драўлянага храма 1870 года. Адкрыта ў 1988—1990 гг.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Чатырохчасткавую кампазіцыю фарміруюць прытвор-званіца, трапезная, папярочны аб'ём малітоўнай залы, апсіда. Над двухсхільным дахам малітоўнай залы і сферычным купалам чатырохграннай званіцы ўзвышаюцца цыбулепадобныя галоўкі. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў руставаных ліштвах. Уваход аформлены двухслуповым ганкам-рундуком пад двухсхільным пакрыццём.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Слонімскага раёна
Катэгорыя:Мізгіры
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Катэгорыя:1886 год у Беларусі
Свята-Пакроўская царква (Мікалаева)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Мікалаева Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў другой палавіне XIX стагоддзя з сасновага брусу. Зноў адкрыта ў 1988 — 90 гг.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Крыжова-купальны храм. У кампазіцыі дамінуе цэнтральны высокі кубападобны аб’ём, чатырохгранны шацёр якога завершаны цыбулепадобнай галоўкай на цыліндрычным барабане. Гэтак сама завершана чацверыковая званіца, надбудаваная над двухсхільным дахам прамавугольнага бабінца. Бакавыя прыдзелы з самастойнымі ўваходамі і пяцігранная апсіда завершаны паўвальмавымі дахамі. Фасады гарызантальна ашаляваны, вуглы зрубаў вертыкальна абшыты дошкамі. Галоўны ўваходны праём і строеныя аконныя праёмы прыдзелаў дэкарыраваны накладнымі кілепадобнымі і плоскімі ліштвамі.

## Інтэр’ер 
Зала асветлена невялікімі падшатровымі квадратнымі аконнымі праёмамі. У 1894 г. прыхаджане па ініцыятыве пасрэдніка Зубоўскага набылі абраз «Пакроў Прасвятой Багародзіцы» ў ківоце з пазалотай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Мікалаева (Іўеўскі раён)
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Мікалаева)

**Царква Святой Параскевы Пятніцы** — праваслаўны храм у в. Мікалаева Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на паўночнай ускраіне вёскі, па вул. Школьная. Пабудавана ў 1900-я гг. з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры неарускага стылю. Асноўны прамавугольны зруб завершаны 5-купаллем і аб'яднаны з трох'яруснай шатровай званіцай (2 васьмерыкі на чацверыку, прыбудавана ў 1902) і невялікім бабінцам. Галоўны ўваход аформлены ганкам з франтонам. Архітэктура вылучаецца насычаным разным дэкорам: на гарызантальна ашаляваных фасадах выкарыстаны разныя карнізы, арнаменіальныя франтоны, аконныя ліштвы, гарызантальныя цягі, вертыкальныя лапаткі.

### Інтэр'ер 
У інтэр'еры зала адмежавана ад апсіды ў габарытах асноўнага аб'ёму драўляным двух'ярусным іканастасам з разнымі пазалочанымі царскімі варотамі з 6 авальнымі абразамі-таблеткамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Мікалаева (Камянецкі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Камянецкага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святой Параскевы Пятніцы
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1900-я ў Беларусі
Свята-Мікалаеўская царква (Мікалаюнцы)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Мікалаюнцы Браслаўскі раён Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Каля могілак. Пабудавана ў 19 ст. з дрэва як стараабрадніцкая.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным гонтавым дахам, вільчык якога над алтарнай часткай завершаны васьмігранным барабанам з купалком. Да галоўнага фасада далучана трох'ярусная чацверыковая званіца, шатровы дах якой завершаны макаўкай з крыжам на яблыку.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Катэгорыя:Мікалаюнцы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Свята-Пакроўская царква (Мількаўшчына)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Мількаўшчына Гродзенскага раёна. Знаходзіца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1904—1908 гадах з цэглы. Адрэстаўрыравана ў канцы XX стагоддзя.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры маскоўска-яраслаўскага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам, да якога далучаюцца прытвор-званіца, бакавыя прыдзелы і пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Над сяродкрыжжам узвышаецца кубападобны барабан, завершаны 5-купаллем і апяразаны какошнікавым парапетам і аркатурным фрызам. Над прытворам чатырох’ярусная (васьмярык на 3 чацверыках) шатровая званіца з макаўкай. Галоўны і бакавыя ўваходы вырашаны двухслуповымі рундукамі пад двухсхільнымі пакрыццямі і вісячымі аркамі Чырвонацагляныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі з броўкамі, крапаваны шырынкамі, вуглавымі лапаткамі.

## Інтэр’ер 
Унутраная прастора перактыта складанай скляпеністай канструкцыяй, апсіда вылучана двух’ярусным трохгранным іканастасам у неарускім стылі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Мількаўшчына (Гродзенскі раён)
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1908 год у Беларусі
Свята-Пакроўская царква (Мінкавічы)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Мінкавічы Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў пачатку 20 ст. з дрэва як стараабрадніцкая.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Невялікі храм вырашаны прамавугольным зрубам, накрытым двухсхільным дахам. Над франтонам галоўнага фасада ўзведзена чатырохгранная званіца з цыбулепадобнай галоўкай, над алтарнай часткай — макаўка. Уваход аформлены двухслуповым ганкам з двухсхільным пакрыццём. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з аканіцамі.

## Літаратура 
*  — С. 153
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Мінкавічы (Браслаўскі раён)
Катэгорыя:З’явіліся ў XX стагоддзі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Стараверскія храмы Беларусі