Пятровічы (Бабруйскі раён)

**Пятро́вічы** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска месціцца за 18 км на паўднёвы захад ад Бабруйска, 128 км на паўднёвы захад ад Магілёва, 9 км ад чыгуначнай станцыі Чырвоны Брод на лініі Бабруйск—Рабкор, пры аўтамабільнай дарозе Н10087 Пятровічы—Емяльянаў Мост, у 6 км на поўнач ад вёскі аўтамабільная дарога Р-55 Бабруйск—Любань. На поўдзень ад вёскі выток ракі Брожка, правы прыток ракі Бярэзіны (басейн Дняпра).

Ландшафт мясцовасці плоскі з хваёвымі і шыракаліста-хваёвымі лясамі. Тэрыторыя знаходзіцца ў межах Бабруйскай раўніны ўсходняй Перадпалескай правінцыі. Клімат цёплы, умерана вільготны. Сярэдняя тэмпература студзеня −6,5&nbsp;°C, ліпеня +18&nbsp;°C. Сярэднегадавая норма ападкаў складае каля 600 мм, у сярэднім выпадае 586 мм ападкаў у год. Вегетацыйны перыяд доўжыцца 193 дні. Пераважаюць вятры заходніх і паўднёва-заходніх напрамкаў. Прыпяцкі артэзіянскі басейн.

### Планіроўка 
Планіровачна вёска мае плаўна выгнутую вуліцу мерыдыянальнай арыентацыі, забудаваную двухбакова пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. Мураванае жыллёвае будаўніцтва вядзецца вакол грамадскага цэнтра на заходняй ускраіне вёскі.

## Гісторыя 
У пісьмовых крыніцах вядома з 1560 года. Паводле Бабруйскай уставы 1560 года сяло несла 6 падаткавых служб, якасць грунту вызначана як сярэдняя. З 1566 года сяло Пятровічы (іншая назва Ляхавічы) ў складзе Бабруйскага староства Рэчыцкага павета Менскага ваяводства Вялікага княства Літоўскага. У 1639 годзе ў Пятровічах 12 гаспадарак, 30 жыхароў мужчынскага полу, сяло — дзяржаўная ўласнасць.

Паводле інветару 1639 года сельскагаспадарчыя землі сяла падзелены на 17 валок, з якіх 12 пустыя, 26 засценкаў, 10 сенажацей агульнай плошчай 104 і 70 маргі адпаведна. Ва ўласнасці сялян 7 валоў і 23 кані. Лоўля рыбы дазвалялася на рэчках Сулеўцы і Дружцы. Бабровыя гоны супольна з сялом Казловічы. Штогод на карысць Бабруйскага каралеўскага замка сяляне агулам аддавалі: 10 коп грошай, па 5 бочак жыта і аўса, 5 гусей, 10 курэй, 40 яек, 50 гарцоў лёну, 5 вазоў сена, 50 вазоў дрэў, 16 камянёў мёду. Падвода на 60 міль раз на год з кожнай валокі зямлі. З кожнай валокі трэба было адпрацаваць на карысць замка 2 дні ў тыдзень.

***Спіс землекарыстальнікаў станам на 1639 год***
* Іван Атрашковіч
* Цішка Кубаковіч
* Сцяпан Хацяновіч
* Грышка Рэзцэвіч
* Восіп Келеповіч
* Алехно Васілевіч
* Атрошка Сабан
* Іван, Хведзька і Грышка Драбышэвічы
* Макей, Алісій і Панкрат Кусковічы

У 1765 годзе ў Пятровічах працавала карчма. З 1793 года пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай вёска ў складзе Расійскай імперыі. З 1795 года ў Бабруйскім павеце Мінскай губерні. У 1844 годзе вёска ў складзе дзяржаўнага маёнтка Пятровічы, вотчына памешчыкаў Абрамовічаў. У 1858 годзе 13 зямельных участкаў і сяло далучаны да казённага маёнтка Брожа Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1888 годзе адкрыта школа царкоўнай граматы, у якой навучаліся 19 хлопчыкаў (1890 год). Паводле перапісу 1897 года — сяло Пятровічы Гарбацэвіцкай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні, дзейнічаў хлебазапасны магазін, млын, лесапільны завод. У 1907 годзе адкрыта аднакласнае народнае вучылішча, настаўнікам працуе Апанас Драка. У 1913 годзе для вучылішча пабудавана новае памяшканне, настаўніца Лізавета Таўкачова. Пасля Рэвалюцыі 1917 года на базе народнага вучылішча створана працоўная школа 1-й ступені. У 1925 годзе ў школе было 108 вучняў, дзейнічалі драматычны і харавы гурткі. Непадалёк ад вёскі ў лесе працавала смалакурня (1925 год). У 1930 годзе створаны калгас «Імя Н. К. Крупскай», у 1933 годзе адкрыта бандарная арцель «Чырвоны бондар». У верасні 1943 года нямецкія карныя атрады абрабавалі і спалілі вёску — забілі 11 жыхароў, спалілі 46 двароў. На фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 108 жыхароў вёскі.

Да 20 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Гарбацэвіцкага сельсавета, да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета. У 1997 годзе ў вёсцы сядзіба саўгаса «Пятровічы», майстэрні па рамонце тэхнікі, ферма буйной рагатай жывёлы, зернедрабільня, лясніцтва, ветэрынарны пункт. Працуюць васьмігадовая школа, бібліятэка, Дом культуры, дзіцячы яслі-сад, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленні сувязі і «Беларусбанка», магазін, стадыён, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўвання насельніцтва.

## Школа садаводства і хмеляводства 
Пятровіцкая школа садаводства і хмеляводства другога разраду была адкрыта ў 1884 годзе ў маёнтку Пятровічы на аснове «Нармальнага палажэння аб ніжэйшых сельскагаспадарчых школах» ад 27 снежня 1883 года. Школа рыхтавала спецыялістаў па садаводстве з ніжэйшай сельскагаспадарчай адукацыяй. Яна знаходзілася ў распараджэнні Міністэрства Дзяржаўнай маёмасці па Дэпартаменту земляробства і сельскай прамысловасці. Курс навучання ў школе быў тры гады. Вучыцца ў ёй мелі права тыя, хто скончыў пачатковыя народныя вучылішчы.

У 1893 годзе папячыцелем школы быў Мікалай Канстанцінавіч Мышанкоў, кіраўнік школы Сяргей Мацвеевіч Машнёў. Настаўнікамі працуюць: агульнаадукацыйных прадметаў Іван Зянонанавіч Будзіловіч, спецыяльных прадметаў Пятро Сцяпанавіч Андрэеў, падрыхтоўчага класа Якаў Андрэевіч Вераксіч.

20 мая 1896 года школа з маёнтка Пятровічы была пераведзена ў Бабруйск.

## Славутасці 
### Помнікі гісторыі і археалогіі 
Археалагічныя помнікі сведчаць аб засяленні чалавекам тутэйшых мясцін у далёкай старажытнасці.

;Гарадзішча-1
Гарадзішча знаходзіцца за 2 км на ўсход ад вёскі, на карэнным правым беразе ракі Брожка, ва ўрочышчы Падкаленца. З паўночнага і ўсходняга бакоў гарадзішча забалочаная нізіна, з заходняга і паўднёвага — роў глыбінёй 0,4 м. Плошча 0,7 га. Вядома з 1924 года, абследавалі ў 1964 годзе Л. Д. Побаль, у 1978 годзе П. Ф. Лысенка. Культурны пласт 0,5 м насычаны перапаленым вуголлем, у ім знойдзены рэшткі ляпнога гладкасценнага посуду. Адносіцца да ранняга жалезнага веку. Матэрыялы абследавання знаходзяцца ў Інстытуце гісторыі Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі.

;Гарадзішча-2
Гарадзішча знаходзіцца за 1 км на ўсход ад вёскі, у лесе. З паўднёва-заходняга боку захаваліся рэшткі вала вышынёй 0,5-0,7 м і рова глыбінёй 0,6 м плошча 0,8 га. Вядома з 1924 года, абследавалі ў 1964 годзе Л. Д. Побаль, у 1978 годзе П. Ф. Лысенка.

### Помнікі 
Помнік землякам знаходзіцца каля будынка школы. На ўшанаванне памяці 108 аднавяскоўцаў, якія загінулі ў Другую сусветную вайну. У 1976 годзе пастаўлены абеліск.

## Дынаміка развіцця 
## Вядомыя асобы 
* Іван Васільевіч Гайшун (1946—2018) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1984), прафесар (1992), акадэмік (1991) НАН Беларусі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Гарады і вёскі Беларусі. Магілёўская вобласць. кніга 1. — Мн. Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі. 2008
* Памяць. Бабруйскі раён. — Мн. Беларуская Энцыклапедыя. 1998
* Памяць. Бабруйск. — Мн. Вышэйшая школа. 1995
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Магілёўская вобласць. — Мн. Беларуская Савецкая Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі. 1986
* Списки населенных мест Минской губернии. 1857.
* Памятныя кніжкі Мінскай губерні на 1894, 1912. Выданні Мінскага губернскага статыстычнага камітэта

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарбацэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна