Ніна Мікалаеўна Ургант

**Ні́на Мікала́еўна У́ргант** (, Луга, Ленінградская вобласць, СССР — , Санкт-Пецярбург, Расія) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно. Народная артыстка РСФСР (1974). Лаўрэатка Дзяржаўнай прэміі СССР (1976).

## Біяграфія 
Нарадзілася 4 верасня 1929 года ў горадзе Луга Ленінградскай вобласці. Тут, на паўднёвым захадзе вобласці, у той час пражывала нямала эстонцаў; абруселым эстонцам быў і яе бацька — Мікалай Ургант, які ажаніўся з украінкай Марыяй — маці Ніны. Аб эстонскім паходжанні прозвішча ''* пісалі таксама выданні «Маскоўскі камсамолец у Піцеры» (у артыкуле 2006 года пра сына актрысы, акцёра Андрэя Урганта) і газета «Аргументы і факты».

У 1930-я гады сям’я савецкага афіцэра Мікалая Урганта пераязджала разам з дзецьмі (дзве дзяўчынкі і два хлопчыкі) з горада ў горад па краіне. У 1940 годзе Мікалай Ургант, які стаў маёрам НКУС, атрымаў прызначэнне ў латвійскі горад Даўгаўпілс, дзе сям’я сустрэла пачатак нямецка-савецкай вайны. Іх схавала ў падвале дворнічыха; пры гэтым уся акруга ведала, што гэта — дзеці чэкіста, але ніхто іх не выдаў па 1953 год (клас Таццяны Сойнікавай і Уладзіміра Частнакова).

Пасля заканчэння інстытута год працавала ў Акадэмічным тэатры імя Ф. Волкава ў Яраслаўлі, дзе заняла месца вядучай лірычнай гераіні.

З 1954 года Ургант — актрыса Ленінградскага тэатра імя Ленінскага камсамола. Яна выступала ў галоўных ролях. На яе рахунку ў гэтым тэатры каля 20 роляў: Галя Давыдава ў спектаклі «У добры час» па Віктару Розаву (1955), Ліна ў «Першай вясне» Галіны Нікалаевай і Станіслава Радзінскага (1956), Лушка ў «Паднятай цаліне» па Міхаілу Шолахаву (1957), Нінка ў «Провадах белых начэй» па Веры Пановай (1961), Клава ў спектаклі *«Адзін год» па Юрыю Герману (1961) і іншыя.

З 1962 года працавала ў Ленінградскім акадэмічным тэатры драмы імя А. С. Пушкіна (Александрынскі тэатр). Сыграла больш за 30 роляў. Акрамя Інкен Петэрс у спектаклі «Перад заходам сонца» па Герхарту Гаўптману (1963), выканала ролі Мары-Акцябр у «Сустрэчы» Жака Робера (1964), Вары ў «Справе, якой ты служыш» Юрыя Германа (1967), Ранеўскай у «Вішнёвым садзе» (1972), Нікі ў спектаклі «З запісак Лапаціна» па Канстанціну Сіманаву (1975), Ксанціпы ў «Гутарках з Сакратам» Эдварда Радзінскага (1976), Лалеціны ў «Тармажэнне ў нябёсах» Уладзіміра Голуба (1988), Гертруды ў «Гамлеце» (1992) ды іншых.

Першую вялікую ролю ў кіно актрыса сыграла ў 1962 годзе ў меладраме Ігара Таланкіна «Уступ». Далей былі роля Люсі ў фільме «Я родам з дзяцінства» (1966) і роля Ганны Міхайлаўны ў фільме «Сыны ідуць у бой» (1969) Віктара Турава. Але найбольш вядомай стала роля медсястры Раі з фільма «Беларускі вакзал» (1970) рэжысёра Андрэя Смірнова.

У 2008 годзе яна сыграла сваю апошнюю ролю ў кіно — Ашкінчыху ў карціне «Азіят». Актрыса адмовілася ад здымак, лічачы, што для яе няма годных роляў. Была членам гільдыі акцёраў кіно Расіі (з 2015 года).

Штогод 9 мая Ніна Ургант спявала для ветэранаў вайны песню з кінафільма «Беларускі вакзал». Потым заходзіла ў Мікольскі сабор у Пецярбургу побач з будынкам сабора і ставіла свечкі ў памяць пра маму, якая засталася ў Даўгаўпілсе, старэйшага брата-франтавіка, які памёр у Дзень Перамогі ў 2007 годзе, і сваіх партнёраў па фільме «Беларускі вакзал».

## Грамадзянская пазіцыя 
У 2001 годзе Ніна Ургант падпісала адкрыты ліст у абарону тэлеканала НТБ.

У 2007 годзе падтрымала вылучэнне Дзмітрыя Мядзведзева на пасаду прэзідэнта, а Уладзіміра Пуціна на пасаду кіраўніка ўрада Расіі.

## Хвароба і смерць 
У ліпені 2014 года Ніна Ургант заявіла, што пакутуе хваробай Паркінсона.

Памёрла 3 снежня 2021 года ў Санкт-Пецярбургу.

## Сям’я 
* Бацька — Мікалай Андрэевіч Ургант, эстонец, афіцэр НКУС.

У сям’і было чацвёра дзяцей: Уладзімір, Ніна, Герман і Галіна.

## Ролі ў кіно 
#  — Утаймавальніца тыграў — *Волечка Міхайлава*
#  — Дванаццатая ноч — *служанка*
#  — Смерць Пазухіна — *Маўра Рыгораўна, другая жонка Пракопія Іванавіча Пазухіна*
#  — Вуліца поўная нечаканасцей — *адпачывальніца ў Пецяргофскім парку*
#  — Ішлі салдаты… — *удава*
#  — Шынель — *дама лёгкіх паводзін*
#  — Асцярожна, бабуля! — *Аляксандра*
#  — Уступ — *маці Валодзі*
#  — Знаёмцеся, Балуеў! — *Дуся Балуева*
#  — Пакуль жывы чалавек — *Зінаіда Іванаўна Шырокава*
#  — Маці і мачыха — *Кацярына*
#  — Чайка (фільм-спектакль) — *Маша*
#  — Спякотны ліпень — *Варвара*
#  — Дзённыя зоркі — *жанчына з труной*
#  — Я родам з дзяцінства — *Люся*
#  — Адплата — *Сіма Суворава*
#  — Вайна пад стрэхамі — *Ганна Міхайлаўна*
#  — Людзі, як рэкі — *Праскоўя, паштальён*
#  — Доўгая, доўгая справа… — *Маша*
#  — Гэтыя нявінныя забавы — *маці Косці*
#  — Сыны ідуць у бой — *Ганна Міхайлаўна*
#  — Беларускі вакзал — *Рая*
#  — Чароўная сіла мастацтва — *маці Вовы*
#  — Магіла льва — *Марыя, палюбоўніца Весялова*
#  — Марыць і жыць — *маці Марыі*
#  — Прэмія — *Міленіна*
#  — Ясь і Яніна — удзельніца свята ў клубе
#  — На ўсё астатняе жыццё — *цётка Таня*
#  — Памяць — *настаўніца*
#  — Вы мне пісалі… — *Ніна Мікалаеўна*
#  — Дзень сямейнай урачыстасці — *Дарына Сцяпанаўна*
#  — Доўгая, доўгая справа — *Марыя Іванаўна Строганава, маці Кірыла*
#  — Дні хірурга Мішкіна — *Марына Васілеўна, галоўны ўрач*
#  — Уласная думка — *Алімпіяда*
#  —  — Адкрытая кніга — *маці Тані*
#  — Прыгажун-мужчына — *Апалінарыя*
#  — Хлапчукі — *цётка Дуся*
#  — Дзевяць дзён і ўсё жыццё — *Сама сябе, агучка*
#  — Сямейны круг — *Мядзведзева*
#  — Дзяўчына і Гранд — *маці Марыны*
#  — Танкадром — *Маргарыта Андрэеўна*
#  — Вось зноў акно… — *Ганна Кірылаўна*
#  — Сонечны вецер — *Любоў Васілеўна*
#  — Час адпачынку з суботы да панядзелка — *пасажырка цеплахода*
#  — Лепшыя гады — *цётка Віка*
#  — Нядзельны тата — *Ніна Сяргеева*
#  — Сяброўка мая — *Ніна Юр’еўна, маці Косці*
#  — Пацярпелыя прэтэнзій не маюць — *Кацярына Васілеўна*
#  — Запомніце мяне такой — *Жукава, алкагалічка*
#  — Казка пра закаханага маляра — *сляпая каралева*
#  — Будні і святы Серафімы Глюкінай — *Марыя Рыгораўна*
# 1992 — Барабаніяда
# 2002—2009 — Разведзеныя масты — Зінаіда Мікалаеўна
#  — Вуліцы разбітых ліхтароў-6 — *Алена Пятроўна*
#  — Я цябе люблю — *Марыя Львоўна*
#  — Рускія грошы — *Анфіса Ціханаўна*
#  — Азіят — *Ашкінчыха*

### Дакументальнае кіно 
* 1974 — Ніна Ургант. Фільм-партрэт (рэжысёр Я. Струкава, ленінградскае тэлебачанне)
* 1999 — Ніна Ургант. Пецярбург. Партрэты
* 2004 — Планета Ніны Ургант (рэжысёр Наталля Урвачава)
* 2005—2007 — Як сыходзілі куміры (рэжысёры Дзмітрый Кужараў, Міхаіл Рагавой)
* 2009 — Ніна Ургант. Быць дакладнай (рэжысёр Наталля Сяргеева)
* 2009 — Ніна Ургант. Тры кошкі і двое мужчын (рэжысёр Алег Шылоўскі)
* 2014 — Ніна Ургант. Казка для бабулі (рэжысёр Сяргей Сунцоў)

## Узнагароды 
* 1960 — заслужаная артыстка РСФСР
* 1963 — Спецыяльны прыз Венецыянскага кінафестывалю за ролю ў карціне «Уступ»
* 1971 — ордэн «Знак Пашаны»
* 1974 — народная артыстка РСФСР
* 1976 — Дзяржаўная прэмія СССР за ролю Дзіны Паўлаўны Міленінай у фільме «Прэмія»*
* 1982 — Ганаровая грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР — *за шматгадовую плённую творчую працу ў Ленінградскім дзяржаўным акадэмічным тэатры драмы імя А. С. Пушкіна*
* 1999 — ордэн «За заслугі перад Айчынай» IV ступені
* 1999 — Ордэн Творцы Пецярбурга (№ 8)
* 2001 — тэатральная прэмія «Залаты сафіт» (спецыяльная прэмія — *за творчае даўгалецце і ўнікальны ўнёсак у тэатральную культуру Санкт-Пецярбурга*)
* 2006 — ордэн «За заслугі перад Айчынай» III ступені — *да 250-годдзя Александрынскага (Расійскага акадэмічнага тэатра драмы імя А. С. Пушкіна)*
* 2013 — Прыз імя А. Міронава «Фігаро» ў намінацыі «За цудоўнае імгненне даўжынёй у жыццё»
* 2014 — тэатральная прэмія «Залатая маска» — за выдатны ўнёсак у развіццё татральнага мастацтва
* 2016 — ордэн Пашаны

## Літаратура 
* *'' Нина Ургант: Народная артистка России. — М. : МК МЕТА, 2002. — 249+2 с. — ISBN 5-901880-03-X
* Нина Ургант. — Изд. Бюро пропаганды советского киноискусства, 1968. — 20 с. — 75000 экз. — (Актёры советского кино).
* Портреты актёров: Нина Ургант, Лидия Штыкан, Нина Мамаева, Игорь Горбачев, Вадим Медведев. — 1971. — 116 с. — 40000 экз.

## Спасылкі 
* Нина Ургант в программе «Встречи на Моховой» («Петербург — Пятый канал», 3 января 2009 года)

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залатая маска»
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі СССР
Катэгорыя:Заслужаныя артысты РСФСР
Катэгорыя:Народныя артысты РСФСР
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «Знак Пашаны»
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Пашаны
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай» 4 ступені
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай» 3 ступені
Катэгорыя:Актрысы СССР
Катэгорыя:Актрысы Расіі
Катэгорыя:Актрысы паводле алфавіта