open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сезон 2014 ФК Белшына

У 2014-м годзе футбольны клуб «Белшына» прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2014 (10 месца), 
* Кубку Беларусі 2013/2014 (вылет у чвэрцьфінале), 
* Кубку Беларусі 2014/2015 (выхад у чвэрцьфінал),

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

*Заўвагі*
# Ігрок пакінуў «Белшыну» (яго нумар можа быць выдадзены іншаму іграку).
# Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону.
# Пад нумарамі 8, 13, 39, 93 на працягу сезону выступалі розныя ігракі.

* Капітан каманды:  Аляксандр Шагойка

### Трэнерскі штаб 
*  Аляксандр Сяднёў (1973 г.н.) — галоўны трэнер
*  Віталь Паўлаў (1965 г.н.) — старшы трэнер
*  Дзмітрый Касянок (1970 г.н.) — трэнер па навукова-метадычнай працы (да чэрвеня)
*  Ігар Харлан (1975 г.н.) — трэнер брамнікаў (да ліпеня)
*  Барыс Сініцын (1953 г.н.) — галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2013—2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
* У арэнду

#### Пакінулі клуб 
* З арэнды

### Лета 2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
* З арэнды

## Спасылкі 
* Сезон 2014 на сайце football.by
* Сезон 2014 на сайце teams.by

2014
Белшына
Катэгорыя:2014 год у Бабруйску
Эдзі Меркс

Барон **Эдуард Луі Жазеф Меркс** (, больш вядомы як **Эдзі Меркс** (); , Мензель-Кізерген, Бельгія) — бельгійскі спартсмен (веласпорт, шашэйныя гонкі). Чэмпіён свету сярод аматараў (1964) у асабістым заліку. З 1966 года — прафесіянал. Чэмпіён свету (1967, 1971, 1974). Устанавіў рэкорд свету па хуткасці (49,431 км/гадз.; 1972, Мехіка).

## Літаратура 
*
Рагозна

Назву **Рагозна** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Рагозна — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці
* Рагозна — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці
* Рагозна — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці
Шалухі

Назву **Шалу́хі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Шалухі — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці
* Шалухі — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці
* Шалухі — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці
Сезон 2014 ФК Слуцк

Сезон 2014 стаў для футбольнага клуба «Слуцк» дэбютным у элітным дывізіёне. Усяго клуб прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2014 (8 месца), 
* Кубку Беларусі 2014/2015 (вылет у 1/8 фінала).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

*Заўвагі*
# Ігрок пакінуў ФК «Слуцк» (яго нумар можа быць выдадзены іншаму іграку).
# Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону.

* Капітан каманды:  Вячаслаў Грыгараў

### Трэнерскі штаб 
*  Юрый Крот (1968 г.н.) — галоўны трэнер
*  Аляксандр Ахрамовіч (1965 г.н.) — старшы трэнер
*  Сяргей Міхайлаў (1978 г.н.) — трэнер брамнікаў
*  Аляксандр Дубіцкі (1972 г.н.) — галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2013–2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
* З арэнды
** У арэнду

### Лета 2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
* У арэнду

## Спасылкі 
* Сезон 2014 на сайце football.by
* Сезон 2014 на сайце teams.by

2014
Слуцк
Мандэльштам

**Мандэльштам** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Восіп Эмілевіч Мандэльштам — расійскі паэт
* Леанід Ісаакавіч Мандэльштам — савецкі фізік
* Мікалай Мартынавіч (Нахім Мендэлевіч) Мандэльштам — беларускі і расійскі акушэр-гінеколаг, вучоны-медык, дырэктар Магілёўскай цэнтральнай павівальнай і фельчарскай школ
Крыўляны

Назву **Крыўля́ны** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Крыўляны — аграгарадок у Жабінкаўскім раёне
** Крыўляны — вёска ў Камянецкім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Крыўляны — былая вёска ў Гродзенскім раёне
Маневіч

**Маневіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Абрам Аншэлавіч Маневіч — беларускі і амерыканскі мастак.
* Давыд Вульфавiч Маневiч (нар. 1922) — савецкі матэматык.
* Леў Яфімавіч Маневіч — савецкі ваенны разведчык.

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
Глінна

Назву **Глі́нна** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць
** Глінна — вёска ў Іванаўскім раёне
* Віцебская вобласць
** Глінна — былая вёска ў Шумілінскім раёне
* Гродзенская вобласць
** Глінна — вёска ў Смаргонскім раёне

## Гл. таксама 
* Гліннае
* Глінная
Мантань-Пеле

**Мантань-Пеле** ( — Лысая гара), таксама **Мон-Пеле** — дзеючы вулкан у паўночнай частцы вострава Марцініка (Вест-Індыя). Вышыня 1397 м. Складзены з базальтаў, андэзітаў і дацытаў. Вядомы катастрафічным вывяржэннем 1902 года, калі быў знішчаны горад Сен-П'ер з насельніцтвам 26 тыс.жыхароў. Па гэтым вывяржэнні падобныя вулканы адносяць да пелейскага тыпу. Больш слаба дзейнічаў у 1929-32 гадах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вулканы Францыі
Катэгорыя:Вулканы Паўночнай Амерыкі
Галінова

Назву **Галіно́ва** маюць:

* Віцебская вобласць
** Галінова — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Галінова — вёска ў Мёрскім раёне
** Галінова — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне
* Мінская вобласць
** Галінова — вёска ў Вілейскім раёне

## Назва 
Фіксавалася лідскае прозвішча Галін, слонімскае Галінайціс, жупранскае Галіновіч, дзісенскае Галіноўскі. Ёсць літоўскія *Galinis, Galinaitis*.
Benson & Hedges

**Benson & Hedges** — англійскі цыгарэтны брэнд, заснаваны ў Канадзе ў 1873 годзе, які належыць кампаніям Philip Morris International, British American Tobacco ці Japan Tobacco у залежнасці ад рэгіёна. У Вялікабрытаніі брэнд зарэгістраваны на Олд Бонд Стрыт у Лондане, а цыгарэты вырабляюцца ў Ліснафілане ў Баліміне, Паўночная Ірландыя.

У некаторых краінах, дзе Philip Morris не валодае маркай Benson & Hedges, напрыклад на Філіпінах, пад брэндам Philip Morris прадаецца варыянт паўночна-амерыканскіх цыгарэт Benson & Hedges.

Катэгорыя:Брэнды British American Tobacco
Катэгорыя:Брэнды Philip Morris
Катэгорыя:Гандлёвыя маркі Вялікабрытаніі
Гімн Кыргызстана

**Гімн Кыргызстана** — адзін з галоўных дзяржаўных сімвалаў Кыргызстана, нараўне са сцягам і гербам.

## Тэкст гімна 
: Ак мөңгүлүү аска зоолор, талаалар,
: Элибиздин жаны менен барабар.
: Сансыз кылым Ала-Тоосун мекендеп,
: Сактап келди биздин ата-бабалар.

:: *Прыпеў*:
:: Алгалай бер, кыргыз эл,
:: Азаттыктын жолунда.
:: Өркүндөй бер, өсө бер,
:: Өз тагдырың колуңда

: Байыртадан бүткөн мүнөз элиме,
: Досторуна даяр дилин берүүгө.
: Бул ынтымак эл бирдигин ширетип,
: Бейкуттукту берет Кыргыз жерине.

:: *Прыпеў*.

: Аткарылып элдин үмүт, тилеги, 
: Желбиреди эркиндиктин желеги.
: Бизге жеткен ата салтын, мурасын,
: Ыйык сактап урпактарга берели.

:: *Прыпеў*.

## Спасылкі 
* Аўдыё дзяржаўнага гімна Кыргызстана з інфармацыяй і тэкстамі 

Кыргызстан
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Кыргызстана
Яроцкі

**Яроцкі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Арцём Яроцкі (1904—1937) — беларускі паэт, крытык, перакладчык.
* Анатоль Іванавіч Яроцкі (1915—2008) — беларускі ўрач-фізіёлаг. Доктар медыцынскіх навук, кандыдат біялагічных навук, прафесар.
* Сямён Адамавіч Яроцкі — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў гады ВАВ.
* Яраслаў Міхайлавіч Яроцкі — беларускі футбаліст.
* Мікалай Яроцкі — разведчык партызанскага атрада імя К. Я. Варашылава, партызан Вялікай Айчыннай вайны.
Герб Лаоса

**Герб Лаоса** — адзін з галоўных дзяржаўных сімвалаў Лаоса, нараўне са сцягам і гімнам. На гербе Лаоса размешчана нацыянальная святыня Лаоса — Вялікая ступа Пха Тхат Луанг.

## Апісанне герба 
Апісанне герба паводле лаоскай канстытуцыі: нацыянальная эмблема Лаоскай Народна-Дэмакратычнай Рэспублікі — выява круга, унізе — зубчастае кола і чырвоная стужка з надпісамі «Лаоская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка», і паміж сцяблінкамі цалкам паспелага рысу ў форме паўмесяца ў абодвух баках чырвоныя стужках, на якіх размешчаны надпіс «Свет, Незалежнасць, Дэмакратыя, Адзінства, Росквіт». Выява пагады размешчана паміж катахамі сцеблаў рысу. Дарога, поля клейкага рысу, лес і гідраэлектрычная дамба намаляваны ў сярэдзіне круга.

Дамба з'яўляецца сімвалам пакалення новай і моцнай улады (басейн Нам Нгун), як і асфальтаваная дарога і  арашаныя рысавыя палі.

У 1991 годзе герб Лаоса быў зменены. Існуючыя раней камуністычныя сімвалы — чырвоная зорка, серп і молат — былі заменены нацыянальнай святыняй Пха Тхат Луанг.

## Гісторыя дзяржаўных гербаў Лаоса 

File:Royal Seal of the Kingdom of Laos.svg|1949—1975
File:Emblem of Laos (1975-1991).png|1975—1991

Лаос
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Лаоса
Флорэнс Лоўрэнс

**Флорэнс Лоўрэнс** (; народжаная **Флорэнс Эні Брыджвуд**, ; , , Антарыа, Канада — , Галівуд, Каліфорнія, ЗША) — канадска-амерыканская . Яна згуляла ў амаль 300 фільмах для розных кінакампаній.

## Фільмаграфія 
* 1936 —  / Hollywood Boulevard
* 1924 —  / Gambling Wives
* 1908 — Пірацкае золата / The Pirate’s Gold
* 1907 —  / Daniel Boone
* 1906 —  / The Automobile Thieves

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Самазабойцы, якія прынялі яд
Тэрарыстычны акт

**Тэрарыстычны акт** (скарочана **тэракт**) — гэта выкарыстанне зброі, здзяйсненне выбуху, падпалу ці іншых дзеянняў, якія стваралі небяспеку для жыцця ці здароўя людзей або прычынення значнай маёмаснай шкоды ці іншых цяжкіх наступстваў, калі такія дзеянні былі здзейснены з мэтай парушэння грамадскай бяспекі, застрашвання насельніцтва, правакацыі ваеннага канфлікту, міжнароднага ўскладнення, або з мэтай уплыву на прыняцце рашэнняў ці здзяйснення або нездзяйснення дзеянняў органамі дзяржаўнай улады ці органамі мясцовага самакіравання, службовымі асобамі гэтых органаў, аб’яднаннямі грамадзян, юрыдычнымі асобамі, або прыцягненне ўвагі грамадскасці да пэўных палітычных, рэлігійных ці іншых поглядаў вінаватага (тэрарыста), а таксама пагроза здзяйснення названых дзеянняў з той жа мэтай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэрарызм
Катэгорыя:Крымінальнае права
Катэгорыя:Нацыянальная бяспека
Сямён Адамавіч Яроцкі

**Сямён Адамавіч Яроцкі** (, в. Капланцы,  — ) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Магілёўскай і Брэсцкай абласцей ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
З 1924 года на культурна-асветніцкай, адміністрацыйна-гаспадарчай і партыйнай працы, з 1939 2-і сакратар Жлобінскага, Бярозаўскага РК КП(б)Б.

З чэрвеня 1941 года на Заходнім фронце. З восені 1941 адзін з арганізатараў падпольнай групы ў Бярэзінскім раёне. У маі — лістападзе 1942 і маі 1943 — ліпені 1944 камандзір 345-га партызанскага атрада, у лістападзе 1942 — маі 1943 3-й Бярэзінскай партызанскай брыгады, адначасова член Бярэзінскага падпольнага РК КП(б)Б, у ліпені — жніўні 1943 камандзір Бярэзінскай ваенна-аператыўнай групы, у снежні 1943 — чэрвені 1944 сакратар Бярозаўскага падпольнага РК КП(б)Б.

З 1945 на партыйнай працы.

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Рытаў

**Рытаў**:

* Міхаіл Васілевіч Рытаў, беларускі вучоны-аграном
* Пасёлак Рытаў, пасёлак у Малажынскім сельсавеце Брагінскага раёна Гомельскай вобласці
Гімн Непала

**Мы — тысячы кветак** () — дзяржаўны гімн Непала, прыняты пасля адмены манархіі 3 жніўня 2007 года і напісаны ў нацыянальным стыле. 

## Непальскі тэкст гімна 
:सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली
:सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।

:सयौं थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली
:सार्वभौम भई फैलिएका, मेची-महाकाली।

:प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल
:वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।

:ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल
:अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।

:बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल
:अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।

## Лацінская транслітарацыя 
:
:

:
:

:
:

:
:

:
:

## Спасылкі 
* Гімн Непала на сайце nationalanthems.info

Непал
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Непала
Гімн Камбоджы

**«Велічнае Каралеўства»** (*, Бат Ноко Рыать*) — дзяржаўны гімн Каралеўства Камбоджа, таксама з'яўляецца назвай старажытнага каралеўства кхмераў.

## Тэкст гімна ў практычнай транскрыпцыі 

Сом пуок тевотда реокса моха ксат йэнг
Аой бан рун рыанг даой тьей монгкол серей суосдей
Йэнг кхньом прэах анг сом тьрок краом млуп прэах барамей
Ней прэах норобадей вонг ксатра даель санг прасат тхма
Круп кронг даен Кхмае боран тхкаонг тхкан

Прасат сейла камбанг кандаль прей
Куо аой срамай нык даль сак Моха Ноко
Тьіэт Кхмае доук тхма кунг вонг ныв ла рынг пэнг тьумха
Йэнг Санкхэнм по пхоар преінг самнанг рабах Кампутьіэ
Моха рат каэт міэнг йу ангваенг хаэй

Круп ват арам лы тае со сап тхоа
Сот даой амна румлык кун куп сахсна
Тьо йэнг тьіэ неок тьыэ тьеок смах смак там баеб дон та
Кунг тае тевотда нынг тьуой тьром тьрэнг пкат пканг прайаоть аой
Даль пратех Кхмае тьіэ Моха Ноко

## Тэкст гімна на беларускай мове 

Нябёсы, беражыце нашага Караля
І даруйце шчасце і славу яму
Быць уладаром нашых лёсаў і душ,
Таго, хто атрымаў у спадчыну ад стваральных
Манархаў, праўленне старажытным ганарлівым Каралеўствам.

Храмы, што дрэмлюць у лесе,
Успамінаюць аб бляску Мохан Накор.
Як скала, кхмерская нацыя вечная.
Будзем верыць у лёс Кампучыі,
Імперыі, што кінула выклік стагоддзям.

Ад па́гад ўзносяцца песні
На славу рэлігіі будысцкай святой.
Нашых продкаў будзем адданыя веры,
Тады нябёсы раскрыюць сваю шчодрасць
Да старажытнай кхмерскай краіны, Мохан Накор.

## Спасылкі 
* Аўдыё дзяржаўнага гімна Камбоджы з інфармацыяй і тэкстамі 

Камбоджа
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Камбоджы
Сікора

**Сікора** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Паўлавіч Сікора (1885—1966) — беларускі селекцыянер
* Віктар Сікора (1925—2008) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч. Сын Івана Сікоры.
* Томаш Сікора (нар. 1973) — польскі біятланіст
* Ян Сікара (нар. 1993) — чэшскі футбаліст
Дачка

і дзве дачкі.]]
**Дачка** — ступень роднасці, дзіцё жаночага полу адносна бацькоў. Дачка аднаго з сужэнцаў, няродная другому — падчарка, адносна другога. Дзіця жаночага полу, няроднае абодвум сужэнцам — прыёмная дачка.

## Права 
У старажытных Афінах права атрымання спадчыны пераходзіла да дачок пры адсутнасці сыноў, але бліжэйшы сваяк мужчынскага полу мог дамагацца такой спадчыны, нават ад мужа жанчыны, калі яны ажаніліся да атрымання ёю спадчыны. Дачка, чыя спадчына пераходзіла да бліжэйшага сваяка-мужчыны, мела права патрабаваць, каб ён даў ёй пасаг або ажаніўся з ёй. Апекай дачок-спадчынніц займаўся архонт, які мог спагнаць пеню за крыўды сам або праз суд. Салонава заканадаўства дазваляла завяшчанне спадчыны іншым асобам, калі сярод нашчадкаў былі толькі жанчыны, але спадчыннікі тады павінны былі ажаніцца з жанчынамі-нашчадкамі.

Катэгорыя:Сям’я
Сезон 2014 ФК Нёман Гродна

У 2014-м годзе футбольны клуб «Нёман» з Гродна прымаў удзел у чатырох афіцыйных турнірах: 
* Чэмпіянаце Беларусі 2014 (8 месца), 
* Кубку Беларусі 2013/2014 (паражэнне ў фінале), 
* Кубку Беларусі 2014/2015 (выхад у чвэрцьфінал),
* Лізе Еўропы 2014/2015 (вылет у 2-м кваліфікацыйным раўндзе).

## Склад каманды 
### Ігракі 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

*Заўвагі*
# Ігрок пакінуў ФК «Нёман» (яго нумар можа быць выдадзены іншаму іграку).
# Пасля рыскі пададзены ігракі, якія прыйшлі ў каманду ў сярэдзіне сезону.

* Капітан камандыы: 
**  Іван Дзенісевіч (да ліпеня)
**  Павел Рыбак (з ліпеня)

### Трэнерскі штаб 
*  Сяргей Саладоўнікаў (1958 г.н.) — галоўны трэнер
*  Дзмітрый Барысейка (1979 г.н.) — старшы трэнер
*  Алег Кірэня (1975 г.н.) — трэнер
*  Андрэй Ашыхмін (1974 г.н.) — трэнер брамнікаў
*  Дзмітрый Траско (1969 г.н.) — галоўны трэнер дубля

## Трансферы 
### Зіма 2013—2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды

#### Пакінулі клуб 
* У арэнду

### Лета 2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
* З арэнды

#### Пакінулі клуб 
### Восень 2014 
#### Прыйшлі ў клуб 
#### Пакінулі клуб 
## Спасылкі 
* Сезон 2014 на сайце football.by
* Сезон 2014 на сайце teams.by

2014
Нёман Гродна
Катэгорыя:2014 год у Гродне
Іван Апанасавіч Яраш

**Іван Апанасавіч Яраш** (, в. Вужынец,  — ) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў камуністычнага падполля і партызанскага руху на тэрыторыі Барысаўскага раёна ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
З 1918 года ў Чырвонай Арміі, удзельнік Грамадзянскай вайны. З 1922 года на гаспадарчай, савецкай і прафсаюзнай працы. Са студзеня 1940 г. намеснік загадчыка аддзелам Мінскага абкама КП(б)Б, з верасня 1940 г. 1-ы сакратар Барысаўскага РК КП(б)Б.

У ліпені 1941 г. накіраваны ў тыл ворага. Стварыў і ўзначаліў Барысаўскі падпольны РК КП(б)Б, Барысаўскае камуністычнае падполле.

Загінуў у баі. Пахаваны ў вёсцы Зачысце Барысаўскага раёна. Яго імем названа вуліца ў Барысаве.

Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Рацібор (баярын Усевалада Яраславіча)

**Рацібор**, хроснае імя **Клімент** (сяр. XI ст. — пасля 1113) — бліжні баярын Усевалада Яраславіча. Тысяцкі кіеўскі (1073, 1113 — пасля 1113), пасаднік тмутараканскі (1079—1081), пасаднік пераяслаўскі (пасля 1093 — 1113).

Вядомы з 1078 года калі Усевалад Яраславіч стаў вялікім князем кіеўскім, а Рацібор кароткі час быў пры ім кіеўскім тысяцкім. Пасля няўдалага паходу Алега і Рамана Святаславічаў супраць Усевалада і зняволення Алега, Усевалад у 1079 годзе паслаў Рацібора пасаднікам у Тмутаракань, каб трымаць гэты горад князёў-ізгояў у сваіх руках, але ўжо ў 1081 годзе Рацібора выгналі адтуль.

Па смерці Усевалада Рацібор пераехаў да яго сына Уладзіміра ў Пераяслаў, быў ўплывовым яго дарадцам і, напэўна, пераяслаўскім пасаднікам. Два палавецкія ханы, Ітлар і Кітан, прыехалі ў 1095 годзе ў Пераяслаў прадаць Уладзіміру мір і менавіта Рацібор угаварыў Уладзіміра парушыць слова і знішчыць ханаў разам з іх дружынамі. Рацібор прысутнічаў на Віцічаўскім з'ездзе 1100 года і быў сярод «мужоў», якія перадалі князю Давыду Ігаравічу волю князёў. Калі Уладзімір Усеваладавіч заняў велікакняжацкі сталец ў 1113 годзе, Рацібор зноў стаў кіеўскім тысяцкім і ўдзельнічаў у радзе на Берастове, дзе былі рэгламентаваны ліхвярскія працэнты («рэзы»), халопства і закупніцтва.

Памёр пасля 1113 года, больш звестак у пісьмовых крыніцах пра яго не захавалася. Напэўна Рацібор быў вельмі ўплывовым вяльможам і вёў актыўную дзейнасць пра што сведчаць помнікі сфрагістыкі і нумізматыкі.

Станам на сярэдзіну 2011 года зарэгістравана 18 знаходак віслых пячатак баярына Рацібора ад сямі варыянтаў матрыц. Тапаграфія знаходак вельмі шырокая, так ў Крыме знойдзена 4 асобнікі, у Кіеве — 2, Кіеўскай вобласці — 2, Палтаўскай вобласці — 1, Ноўгарадзе — 2, Смаленску — 1, Курскай вобласці — 1, ва Украіне без дакладнага месца — 5 асобнікаў. Пячаткі, верагодна, належаць да перыядаў калі Рацібор быў тмутараканскім і пераяслаўскім пасаднікам.

Таксама, станам на сярэдзіну 2011 года, зарэгістравана 15 асобнікаў манет Рацібора ад розных матрыц з выявамі ідэнтычнымі пячаткам Рацібора. Асноўнае месца знаходак манет Рацібора — Таманскі паўвостраў, такім чынам, іх трэба аднесці да перыяду пасадніцтва Рацібора ў Тмутаракані.

Меў сыноў Ольбега і Фаму.

## Літаратура 
* *Жуков И.* Вислые печати боярина Ратибора // Нумізматика і фалеристика. — 2011. — № 3 (липень-вересень). — С. 5-6.
* *Янин В. Л.*, *Гайдуков П. Г.* Актовые печати Древней Руси. Т.3. — С.121. — № 68, 69.

Катэгорыя:Постаці Русі
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Тысяцкія кіеўскія
Катэгорыя:Нарадзіліся ў XI стагоддзі
Катэгорыя:Памерлі ў XII стагоддзі
Сёмы сын

**«Сёмы сын»** () — фэнтэзійны фільм рэжысёра Сяргея Бадрова-старэйшага па матывах рамана Джозефа Дылейні *«Вучань ведзьмака»* — першага з серыі *«The Wardstone Chronicles»*. У галоўных ролях — Бен Барнс, Джэф Брыджэс і Джуліяна Мур. Прэм’ера адбылася 17 снежня 2014 года ў Францыі.

## Сюжэт 
У часы далёкага мінулага было вызвалена зло, якое распаліла вайну паміж звышнатуральнымі сіламі і чалавецтвам. Майстар Грэгары (Джэф Брыджэс) — вядзьмак, які зняволіў злую магутную ведзьму Маці Малкін (Джуліяна Мур) дзясяткі гадоў назад. Але цяпер яна збегла і жадае адпомсціць. Сабраўшы сваіх паслядоўнікаў, Маці Малкін рыхтуецца абрынуць свой страшны гнеў на ўвесь свет. Толькі адно стаіць на яе шляху: Майстар Грэгары.

На смяротнай сустрэчы Грэгары сутыкаецца твар у твар са злом, якое, як ён заўсёды баяўся, калі-небудзь вернецца. Цяпер у яго ёсць час толькі да наступнай поўні, каб зрабіць тое, на што звычайна патрэбны гады: навучыць новага вучня Тома Уорда (Бен Барнс) — сёмага сына ваяваць з цёмнай магіяй, якая адрозніваецца ад любой іншай. Адзіная надзея чалавецтва ўскладзена на сёмага сына сёмага сына.

## У ролях 
* Бен Барнс — *Том Уорд**
* Алісія Вікандэр — *Эліс''*
* Джэф Брыджэс — *Майстар Грэгары''*
* Джуліяна Мур — *Маці Малкін''*
* Кіт Хэрынгтан — *Уільям Брэдлі*
* Джыман Хонсу — *Раду*
* Джэйсан Скот Лі — *Ураг*
* Алівія Уільямс — *маці Тома*
* Анцье Траўэ — *Кашчавая Лізі''''

## Здымкі 
Здымкі пачаліся 19 сакавіка 2012 года і праходзілі ў Ванкуверы і Лос-Анджэлесе.

На ролю Тома Уорда разглядаліся Алекс Петыфер, Шайла Фернандэс, Сэм Клафлін, Калеб Лэндры Джонс і Джэймс Фрэшвіл. Прэтэндэнткамі на ролю Эліс былі Джэніфер Лоўрэнс, Дыяна Агран, Імаджэн Путс і Фелісіці Джонс.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2014 года
Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 2014 года
Катэгорыя:Фільмы Канады 2014 года
Катэгорыя:Фільмы Кітая 2014 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі 2014 года
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы 2014 года
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Фільмы-баевікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-баевікі Канады
Катэгорыя:Фільмы-баевікі Кітая
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы Канады
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы Кітая
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Канады
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Кітая
Катэгорыя:Фільмы ЗША ў 3D
Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі ў 3D
Катэгорыя:Фільмы Канады ў 3D
Катэгорыя:Фільмы Кітая ў 3D
Катэгорыя:Фільмы IMAX
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Марка Белтрамі
Катэгорыя:Universal Pictures
Катэгорыя:Legendary Pictures
Бухарэсцкая архідыяцэзія

**Бухарэсцкая архідыяцэзія** (, ) — каталіцкая архідыяцэзія лацінскага абраду з цэнтрам у горадзе Бухарэст, Румынія.

## Гісторыя 
thumb|left|Тэрыторыя бухарэсцкай архідыяцэзіі знаходзіцца на поўдні і пазначана жоўтым колерам
Бухарэсцкая архідыяцэзія ўтворана 27 красавіка 1883 года.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт дыяцэзіі
* Інфармацыя на сайце gcatholic.org
* Інфармацыя на сайце catholic-hierarchy.org

Катэгорыя:Рымска-каталіцкія дыяцэзіі Румыніі
Катэгорыя:Бухарэст
Яская дыяцэзія

**Яская дыяцэзія** (, ) — каталіцкая дыяцэзія лацінскага абраду з цэнтрам у горадзе Ясы, Румынія.

## Гісторыя 
27 чэрвеня 1884 года Папа Леў XIII заснаваў Яскую дыяцэзію на аснове былога апостальскага вікарыята Малдавіі.

## Сучасны стан 
thumb|злева|Тэрыторыя дыяцэзіі на паўночным усходзе, вылучана жоўтым

З 1990 года дыяцэзію ўзначальвае біскуп Петру Гергель. Кафедральным саборам дыяцэзіі доўгі час служыў сабор Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Ясах, але ў 2005 годзе ў горадзе быў асвячоны новы сабор Святой Марыі Царыцы, куды была перанесена біскупская кафедра. Статус сабора акрамя двух вышэйпералічаных таксама мае сабор Наведзінаў ў горадзе Бакэу, былы кафедральны сабор скасаванай Бакэўскай дыяцэзіі. На тэрыторыі дыяцэзіі размешчана адна з 4 малых базілік Румыніі — базіліка Качыкі ў жудзецы Сучава.

Яская дыяцэзія з'яўляецца суфраганнай у адносінах да Бухарэсцкія архідыяцэзіі. У адрозненне ад трох іншых падпарадкаваных Бухарэсту дыяцэзій — Арадзьскай, Сату-Марскай і Тымішаарскай, дзе большасць каталікоў складаюць этнічныя венгры, у Яскай дыяцэзіі большасць каталікоў — этнічныя румыны.

Паводле даных на 2006 год дыяцэзія налічвала 255 798 вернікаў, 130 парафій і 364 святары.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт дыяцэзіі
* Інфармацыя на сайце gcatholic.org
* Інфармацыя на сайце catholic-hierarchy.org

Катэгорыя:Рымска-каталіцкія дыяцэзіі Румыніі
Катэгорыя:Ясы
Тымішаарская дыяцэзія

**Тымішаарская дыяцэзія** (, , ) — каталіцкая дыяцэзія лацінскага абраду з цэнтрам у горадзе Тымішаара, Румынія. Большасць вернікаў — этнічныя венгры.

## Гісторыя 
thumb|left|Тэрыторыя дыяцэзіі на захадзе пазначана светла-жоўтым колерам
Тымішаарская дыяцэзія (Тэмешварская па-венгерску) была заснавана 5 чэрвеня 1930 года.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт дыяцэзіі 
* Інфармацыя на сайце gcatholic.org
* Інфармацыя на сайце catholic-hierarchy.org

Катэгорыя:Рымска-каталіцкія дыяцэзіі Румыніі
Катэгорыя:Тымішаара
Дысперсія выпадковай велічыні

дзвюх нармальна размеркаванных выпадковых велічынь з рознымі дысперсіямі. Велічыня з зялёным графікам шчыльнасці мае большую дысперсію, чым велічыня з чырвоным графікам.]]

У тэорыі імавернасцей і статыстыцы **дысперсія выпадковай велічыні** вызначаецца як мера роскіду выпадковай велічыні, або як яе адхіленне ад матэматычнага спадзявання. Пазначаецца  \operatorname{Var} (X)  або  D [X] . У статыстыцы часта ўжываецца абазначэнне \sigma_X ^ 2 .

Квадратны корань з дысперсіі, роўны  \sigma , называецца сярэднім квадратовым адхіленнем, стандартным адхіленнем або стандартным роскідам. Стандартнае адхіленне вымяраецца ў тых жа адзінках, што і сама выпадковая велічыня, а дысперсія вымяраецца ў квадратах гэтай адзінкі вымярэння.

З няроўнасці Чабышова вынікае, што імавернасць таго, што выпадковая велічыня аддалена ад свайго матэматычнага спадзявання больш чым на k стандартных адхіленняў, складае менш за 1/k^2. Так, для выпадковай велічыні, якая мае нармальнае размеркаванне, як мінімум у 95\,\% выпадкаў значэнні будуць не далей за два стандартных адхіленні (2\sigma) ад сярэдняга, а ў прыкладна 97{,}7\,\% — не далей за 3\sigma. Гэтая заканамернасць для нармальнага размеркавання носіць назву «правіла трох сігм».

Дысперсія — тое самае, што другі цэнтральны момант выпадковай велічыні.

## Азначэнне 
Для выпадковай велічыні X, зададзенай на імавернаснай прасторы (\Omega, \mathcal{A}, P), дысперсіяй называецца значэнне
: \operatorname{Var}(X) := \int_{\Omega}(X(\omega) - \mathbb{E}[X])^2 dP(\omega) = \mathbb{E}[(X - \mathbb{E}[X])^2],
дзе \mathbb{E}[X] — матэматычнае спадзяванне велічыні X.

Калі інтэграл у азначэнні роўны +\infty, кажуць, што дысперсіі для гэтай выпадковай велічыні не існуе.

## Уласцівасці 
Дысперсія выпадковай велічыні мае наступныя ўласцівасці:
* Калі дысперсія і матэматычнае спадзяванне існуюць, то дысперсію можна выразіць формулай
:: \operatorname{Var}(X) = \mathbb{E}[X^2] - (\mathbb{E}[X])^2.
* Для ўсякага рэчаіснага ліку c праўдзіцца
:: \operatorname{Var}(cX) = c^2 \operatorname{Var}(X)
:: і \operatorname{Var}(c + X) = \operatorname{Var}(X).

### Дысперсія сумы выпадковых велічынь 
Калі выпадковыя велічыні незалежныя, дысперсія іх сумы роўная суме іх дысперсій:
: \operatorname{Var}\left(\sum_{i=1}^{n} X_i\right) = \sum_{i=1}^{n} \operatorname{Var}(X_i).
Для дзвюх магчыма залежных велічынь, формула сумы выглядае наступным чынам:
: \operatorname{Var}(X + Y) = \operatorname{Var}(X) + \operatorname{Var}(Y) + 2\operatorname{cov}(X, Y),
дзе \operatorname{cov}(X, Y) — іхняя каварыяцыя.

Формулу сумы можна абагульніць для  адвольнай колькасці выпадковых велічынь:
: \operatorname{Var}\left(\sum_{i=1}^{n} c_i X_i\right) = \sum_{i, j = 1}^n c_i c_j \operatorname{cov} (X_i, X_j).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Матэматычная статыстыка
Лучынец

**Лучы́нец** — ручай у Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, прыток канала, які ўпадае справа ў канал Бычок. Даўжыня 6,8 км. Пачынаецца за 1,7 км на поўнач, вусце за 7 км на поўнач ад вёскі Іванава Слабада. Цячэ па лясістай мясцовасці ў межах нацыянальнага парка «Прыпяцкі». Рэчышча на працягу 2 км уверх ад вусця каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёна
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дубае)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — помнік архітэктуры класіцызму. Пабудаваная ў 1811 г. па фундацыі памешчыцы Клацільды Куржанецкай у в. Дубае Пінскага раёна.

Асобна пастаўлена драўляная званіца.

У 1903—1973 гг. царква была зачынена, зараз дзейнічае. Помнік рэспубліканскага значэння.

## Архітэктура 
Мае цэнтрычную аб'ёмна-прасторавую кампазіцыю. Мураваны васьмігранны ў плане асноўны аб'ём увянчаны купалам з дэкаратыўнай галоўкай. Прамавугольныя ў плане алтарная апсіда і бабінец з хорамі накрытыя двухсхільнымі дахамі з франтонамі на тарцах. Сцены бакавых фасадаў завершаныя невысокімі атыкамі. Галоўны ўваход аздоблены дэкаратыўным франтонам з сухарыкамі. Сцены прарэзаныя паўцыркульнымі вокнамі з ажурнымі кратамі, завершаныя прафіляваным карнізам з трыгліфным фрызам. Вуглы будынку апрацаваныя рустам. Прафіляваныя цягі, карніз, фрыз, франтон і іншыя элементы дэкору фасадаў пафарбаваныя ў белы колер.

## Інтэр'ер 
У васьмігранную залу выступаюць падтрыманыя 2 драўлянымі калонамі хоры. Фрэскавая размалёўка 1885 г. выканана ў тэхніцы грызайль Зданевічам. Апсіда вылучана трох'ярусным іканастасам. Алтарная частка і асноўны аб'ём размаляваныя архітэктарскімі кампазіцыямі.

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пінскага раёна
Катэгорыя:Дубае
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1811 год у Беларусі
Свята-Мікалаеўская царква (Дубна)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм, помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Пабудаваная ў 1844 годзе ў в. Дубна Мастоўскага раёна, трохпрастольная. Знаходзіцца ў заходняй частцы паселішча. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

## Гісторыя 
Некалі на беразе Нёмана існавала драўляная царква, якую знесла паводкай. Было вырашана будаваць новы храм.

Царква пабудавана ў 1844 годзе з цэглы. Храм асвечаны ў 1850 годзе епіскапам брэсцкім Ігнаціем і з таго часу бесперапынна дзейнічае. У 1864 годзе рэканструяваны архітэктарам В. Міхаэлісам.

Плошча царквы 720 м², а ўмяшчальнасць 3000 чалавек. Паводле легенды, царква ў Дубне была пабудавана італьянскімі архітэктарамі дзякуючы памылцы. Праект ствараўся для горада Дубна (Украіна) як велічны храм, разлічаны на шматлікую паству. Аднак будаўнікі пераблыталі і ўзвялі яго ў аднайменнай вёсачцы, якая налічвала ўсяго некалькі дзясяткаў двароў.

## Архітэктура 
Па аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі — цэнтральна-сіметрычны чатырохстоўпны пяцікупальны храм. Асноўны кубападобны аб’ём накрыты чатырохсхільным дахам і завершаны цыбулепадобнымі купаламі. Асноўны аб’ём па вуглах фланкіруюць чатыры вежы-званіцы. Дамінуючы элемент кампазіцыі — галоўны светлавы барабан. Вышыня цэнтральнага купала 35 м. Адметная рыса інтэр’еру — вузкая галерэя хораў, якая апяразвае ўсходнюю, паўднёвую і паўночную сцены. Значна павышаная салея (узвышэнне падлогі перад іканастасам) у алтарнай частцы ўтварае два клірасы, злучаныя з усходу парай вежаў-званіц. У пластыцы храма выкарыстаныя рысы класіцызму (ордэрная сістэма, трохвугольныя франтоны на ўсіх фасадах, парапеты і інш.) і старажытнарускай архітэктуры (кілепадобныя нішы, цыбулепадобныя купалы).

## Інтэр’ер 
Малітоўная зала павялічана адкрытым купальным светлавым барабанам, які падтрымліваецца вуглавымі парусамі. Інтэр’ер упрыгожаны манументальна-дэкаратыўнай фрэскавай размалёўкай. Апсіда вылучана трох’ярусным драўляным іканастасам-паўратондай (царскія вароты пачатку XIX ст. прывезены з в. Кустоўка). Такі ж іканастас размешчаны ў правым прыдзеле. Асабліва шануюцца абразы XIX ст. «Святы Мікалай», «Святы Георгій» і «Іаан Багаслоў».

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Дубна (Мастоўскі раён)
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1844 год у Беларусі
Кляштар бернардзінцаў (Дуброўна)

**Дубровенскі кляштар бернардзінцаў** — колішні кляштар у г. Дуброўне.

## Гісторыя 
Драўляныя касцёл і кляштар у г. Дуброўне, пабудаваны ў 1630 годзе ў стылі барока. Касцёл — простакутны ў плане будынак, завершаны двухсхільным дахам. Галоўны фасад фланкіравалі дзве трох'ярусныя чацверыковыя вежы з купальнымі завяршэннямі і трохвугольным франтонам паміж імі. Да бакавога фасада касцёла прылягаў П-падобны ў плане двухпавярховы будынак кляштара (разам з касцёлам утвараў закрыты ўнутраны двор). Комплекс не збярогся.

У 1809 г. на іх месцы пабудаваны кляштар з касцёлам (не збярогся) бернардзінцаў.

Цяпер у будынку кляштара размешчаныя адміністрацыйныя ўстановы. Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

## Архітэктура 
Кляштар — двухпавярховае мураванае збудаванне з узаемна перпендыкулярнымі аб'ёмамі, накрыты двухсхільнымі дахамі. Тарцы дахаў завяршаюцца трохвугольнымі франтонамі з круглымі вокнамі ў цэнтры. Планіроўка галерэйна-калідорная, у месцы злучэння аб'ёмаў вітыя ўсходы. Фасады расчлянёныя тонкімі пілястрамі, карнізамі, паяскамі. У архітэктуры кляштара выявіліся асобныя рысы стылю барока.

## Галерэя 

Выява:Дубровенскі кляштар бернардзінцаў.jpg|Дубровенскі кляштар бернардзінцаў (жнівень 2021)
Выява:Кляштар бернардзінцаў (жнівень 2021).jpg|Дубровенскі кляштар бернардзінцаў (2021)
Выява:Дубровенскі кляштар бернардзінцаў (жнівень 2021).jpg|Дубровенскі кляштар бернардзінцаў (2021)
Выява:Кляштар бернардзінцаў (лета 2021).jpg|Дубровенскі кляштар бернардзінцаў (2021)
Выява:Кляштар бернардзінцаў у Дуброўна.jpg|Кляштар бернардзінцаў у Дуброўна
Выява:Кляштар бернардзінцаў у Дуброўна (старыя сцены).jpg|Кляштар бернардзінцаў у Дуброўна (старыя сцены)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Колішнія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Дуброўна
Катэгорыя:Касцёлы Дубровенскага раёна
Катэгорыя:Бернардзінскія кляштары Беларусі
Касцёл святога Антонія і кляштар дамініканцаў (Друя)

**Касцёл святога Антонія i кляштар дамініканцаў** існаваў у Друі ў другой палове XVIII — пачатку XX ст.

## Гісторыя 
Фундаваны ў 1706 годзе (паводле іншых звестак, у 1690) браслаўскім падчашым П. А. Качаноўскім. У 1765—1773 гг. паводле праекта італьянскага архітэктара А. Парака створаны мураваны кляштарны комплекс дамініканцаў у стылі позняга барока. Ён складаўся з касцёла св. Антонія (асвячоны ў 1767 годзе біскупам-суфраганам Ф. Тавянскім) і келейнага корпуса. Кляштар скасаваныў 1832 годзе. У 1839 г. яго будынкі перададзены праваслаўнаму ведамству. Спустошаныя будынкі ў канцы ХІХ ст. сталі разбіраць на цэглу. У 1909 г. касцёл узарваны.

## Архітэктура 
Уяўляў сабой трохнефную дзвюхвежавую базіліку з трансептам і прэсбітэрыем, завершаным паўкруглай апсідай. Вышыня касцёлу 35 м, шырыня сярэдняга нефа 9,5 м. Трансепт і сярэдні неф мелі аднолькавую вышыню і значна большыя памеры, чым бакавыя нефы, былі перакрыты крыжовымі скляпеннямі на папружных арках. Над сяродкрыжжам — купал. Бакавыя фасады члянёныя лапаткамі. Галоўны фасад дэкарыраваны пілястрамі, масіўнымі карнізамі, фігурнымі валютамі. У дэкоры ўваходнага парталу і інтэр'ераў выкарыстаны арнамент стылю ракако. На восі галоўнага ўваходу была фігурная каменная брама.

Файл:Druja, Daminikanski. Друя, Дамініканскі (XIX).jpg|Галоўны фасад
Файл:Druja, Daminikanski, Brama. Друя, Дамініканскі, Брама (J. Bułhak, 1919-39).jpg|Брама-званіца

## Літаратура 
* 
* *Кулагін А. М.* Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд. — Мн.: БелЭн, 2008.— 488 с.: іл. ISBN 978-985-11-0395-5.
* *Габрусь Т. В.* Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 230.
* *Ярашэаіч А. А.* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Друя
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока 
Катэгорыя:Колішнія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Касцёлы Браслаўскага раёна
Катэгорыя:1773 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святога Антонія Падуанскага
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дубенец)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — помнік драўлянага дойлідства. Пабудаваная ў 1718 годзе ў в. Дубенец Столінскага раёна. У 1729 г. памешчык Іван Колб-Сяліцкі ахвяраваў царкве 30 дзесяцін зямлі.

Царква дзейнічае. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

## Архітэктура 
Адносіцца да ўсходнепалескай школы дойлідства. Мае рысы стылю барока. У XIX стагоддзі да бабінца прыбудаваная званіца (васьмярык на двух чацверыках), завершаная шатром складанай формы. Трохзрубны аб'ём глыбінна-прасторавай кампазіцыі складаецца з прамавугольнага бабінца і квадратных у плане нефа і алтара з рызніцай. Неф завершаны масіўным светлавым васьмерыковым барабанам, накрытым шматгранным купалам, дахі над алтаром, рызніцай і бабінцам вальмавыя. Сцены гарызантальна ашаляваныя, вокны прамавугольныя і з трохгранным завяршэннем.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры парусы барабана аздобленыя размалёўкай. У малітоўную залу шырокімі прамавугольнымі прасветамі адкрываюцца прытвор і вылучаная драўляным іканастасам апсіда, гранёная частка якой з'яўляецца другой рызніцай. Больш высокая малітоўная зала перакрыта скляпеннем, абапёртым праз парусы на 4 слупы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.
* Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. Спб., 1864.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Дубенец
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Столінскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Усходнепалеская школа дойлідства
Катэгорыя:1720 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Дубровенскі замак

**Дубровенскі замак** — колішні замак, які існаваў у XVI—XVIII стагоддзях у горадзе Дуброўна (Віцебская вобласць, Беларусь) на беразе Дняпра. Складаўся з Верхняга і Ніжняга замкаў. Комплекс не збярогся.

## Гісторыя 
У 1593 годзе праз Дуброўну праязджаў пасол аўстрыйскага імператара Мікалай Варкач, які пакінуў сціслае апісанне *«Дуброўна — горад і ў гэтым месцы апошні памежны замак супраць масквітаў. Горад ляжыць на Дняпры, а па другі бок замка працякае рака Дуброўніца. Гэты замак шырокі ў акружнасці, толькі ўвесь драўляны»*. .

У 1654 годзе падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай пасля працяглай аблогі (чэрвень—кастрычнік) Дуброўну занялі маскоўскія войскі. Яшчэ да ўзяцця горада цар Аляксей Міхайлавіч даваў інструкцыі ваяводзе князю Чаркаскаму: *«Как город Дубровно здастца, и… шляхты лучших людей выбрав, прислать к государю,… а остальную шляхту велеть послать на Тулу, а мещан и уездных людей раздать ратным людям семьями, а город Дубровно выжечь»*. Гэты загад быў выкананы: 17 кастрычніка замак быў спалены, палонных шляхціцаў са складу залогі, а таксама 30 сем’яў лепшых мяшчан вывезлі ў царскую стаўку ў Смаленск.

У 1731 годзе паводле інвентара, Верхні і Ніжні Дубровенскія замкі амаль страцілі абарончае значэнне, хоць і былі адноўлены пасля Паўночнай вайны. Замак быў адноўлены ў 1730-х гадах і праіснаваў да 1772 года.

## Архітэктура 
Неаднаразова перабудоўваўся. У першай палове XVIII ст. драўляны замкава-палацавы комплекс абкружаны вадзяным ровам, умацаваны земляным валам, на якім былі драўляныя абарончыя сцены. Завершаная гонтавым шатром двух’ярусная брама з мостам цераз роў злучала замак з горадам. У яе ніжнім ярусе па баках ад праезда размяшчаліся вязніца і кардэгарда, у верхнім — зала з галерэяй. У цэнтры замка стаялі стары і новы палацы, злучаныя дарожкай з брусоў з невялікім мостам цераз сажалку (у цэнтры моста была відавая пляцоўка ў форме балкончыка, агароджанага ажурным парапетам з точанымі балясамі).

### Стары палац 
Стары палац (пабудаваны ў XVII ст.) — аднапавярховы прамавугольны ў плане будынак, накрыты гонтавым дахам. Абапал размешчанай у яго цэнтры прыхожай групаваліся чатыры жылыя пакоі і дзве алькежы. Фасад з боку Дняпра афармляла галерэя з балюстрадай.

### Новы палац 
Новы палац (пабудаваны ў 1720-я гады — двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак, складаўся з цэнтральнай часткі з прыхожай на першым паверсе і вялікай залай на другім, завершанай самастойным гонтавым дахам) і двух бакавых крылаў (у правым — чатыры жылыя пакоі і кабінет, у левым — сталовая і два жылыя пакоі). Быў накрыты складаным гонтавым дахам з шасцю люкарнамі. Планіроўка анфіладная. У пакоях стаялі грубкі з белай і зялёнай паліванай кафлі. Вокны ў алавяных пераплётах.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Славутасці Дуброўна
Катэгорыя:Замкі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Замкі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XVI стагоддзі
Катэгорыя:Зніклі ў XVIII стагоддзі
Катэгорыя:Палацы Беларусі
Замшанка

**Замша́нка**, **канал Замша́нка**, **канал Р-1** — рака ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці, левы прыток ракі Рыта. Даўжыня 8,8 км. Пачынаецца за 1 км на поўнач ад вёскі Старое Раматова, вусце за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Дубічна. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Буга
Катэгорыя:Рэкі Маларыцкага раёна
Свята-Троіцкая царква (Ельск)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўная царква ў Ельску. Помнік драўлянага дойлідства.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1769—1780 гг. у г. Ельск (вул. Ленінская, 3). Мае рысы стылю класіцызму. У 1870—1871 гг. да бабінцу прыбудаваная званіца (васьмярык на двух чацверыках), завершаная высокім шатром.

## Архітэктура 
Пяцізрубны крыжова-купальны храм. Цэнтральны васьмігранны зруб (даўжыня 23 м, шырыня 14 м, вышыня 11,8 м) завершаны масіўным светлавым васьмерыком з купальным пакрыццём. Прамавугольны бабінец, гранёныя алтарныя і бакавыя зрубы накрытыя пакатымі двухсхільнымі дахамі з вальмамі на тарцах. Сцены вертыкальна ашаляваныя дошкамі з нашчыльнікамі і прарэзаныя вокнамі з паўцыркульнымі завяршэннямі.

## Інтэр’ер 
У інтэр’еры дамінуе двухсветлавая прастора сяродкрыжжа, перакрытая гранёным шатровым скляпеннем. У яе шырокімі прасветамі адкрываюцца бакавыя памяшканні. Над бабінцам размешчаны хоры. Апсіда вылучана драўляным іканастасам.

У 1939—1941 гг. царква была зачынена, зараз дзейнічае. Помнік рэспубліканскага значэння.

## Літаратура 
* 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. — 2000 экз. — ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Ельск
Катэгорыя:Славутасці Ельска
Ельск
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Колішнія ўніяцкія храмы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:1780 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Тураўскай і Мазырскай епархіі
Палацава-паркавы комплекс Святаполк-Чацвярцінскіх (Жалудок)

**Палацава-паркавы комплекс Святаполк-Чацвярцінскіх** — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры пачатку XX стагоддзя. Створаны князем Л. Святаполк-Чацвярцінскім за 1 км на захад ад г. п. Жалудок Шчучынскага раёна. Уключае мураваны палац, флігель, рэшткі былога млына, кузню і іншыя гаспадарчыя пабудовы, якія аб’яднаныя сеткай узаемна перпендыкулярных алей рэгулярнага парку.

## Гісторыя 
Палац пабудаваны ў 1908 годзе ў стылі неабарока паводле праекту архітэктара У. Марконі. Цяпер комплекс належыць ваеннаму ведамству.

## Архітэктура 
### Палац 
Манументальны двухпавярховы будынак накрыты мансардавым дахам з авальнымі люкарнамі. Галоўны і дваровы франтальныя фасады вылучаныя ў цэнтры акруглымі і па баках прамавугольнымі рызалітамі, накрытымі самастойнымі шатровымі дахамі з заломамі. Дваровы цэнтральны рызаліт прарэзаны высокімі парабалічнымі аконнымі праёмамі-вітражамі і авальнымі люкарнамі, якія асвятляюць парадную лесвіцу. Рызаліт завершаны балюстрадай і скульптурна-геральдычнай кампазіцыяй з дэкаратыўнымі вазамі. Паміж дваровымі рызалітамі па фронце фасада тэраса з балюстраднай агароджай і цыркульнымі сходамі. Галоўны ўваход вылучаны балконам. У дэкоры фасадаў выкарыстаныя высокія панэлі, фігурныя і спрошчаныя ліштвы, сандрыкі, картушы, гірлянды, рустоўка. У цэнтры будынку размешчаная парадная зала, вестыбюль з лесвіцай. Пад будынкам скляпеністыя сутарэнні.

### Флігель 
Флігель першапачаткова з’яўляўся сядзібай Тызенгаўзаў, папярэдніх уладальнікаў маёнтка. Да пабудовы палаца ў пачатку XX стагоддзя тут жылі Чацвярцінскія, а да іх — Урускія. Вырашаны ў стылі неаготыкі — аднапавярховы, прамавугольны ў плане аб’ём з круглай у сячэнні шатровай вежай, прыбудаванай да тарцовага фасада. Сцены з бутавага каменю, члянёны стральчатымі аконнымі праёмамі. Галоўны ўваход вырашаны ў выглядзе гатычнага партала.

## Цікавыя факты 
Арыгінальна было вырашана князем пытанне водазабеспячэння Жалудоцкага палаца. Вада да яго паступала з крыніц у вёсцы Кукіна (прыкладна ў 2-х км ад палаца) самацёкам. Вада дадаткова фільтравалася і падавалася ў рэзервуар на 3-м паверсе будынка з дапамогай помпаў, якія працавалі на сціснутым паветры. Паводле аповедаў старажылаў, сістэма падачы вады была настолькі эканамічнай, што для працы помпаў на працягу месяца дастаткова было 2-х балонаў са сціснутым паветрам.

Выява:Žałudok. Жалудок (XX).jpg|Флігель у пач. XX ст.
Выява:Гаспадарчыя пабудовы (комплексу былога палацу XIII-пач.XX ст.) (2).jpg|Гаспадарчая пабудова
Выява:Гаспадарчыя пабудовы (комплексу былога палацу XIII-пач.XX ст.).jpg|Кузня

## Літаратура 
* Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік. — Мінск, 1993.
* 
* Лаўрэш Леанід. Палац у Жалудку // Наша Слова № 28 (1543), 15 ліпеня 2021 г.; № 29 (1544), 22 ліпеня 2021. // на pawet.net

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Жалудка
Катэгорыя:Чацвярцінскія
Катэгорыя:Палацава-паркавыя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі неабарока
Катэгорыя:Уладзіслаў Марконі
Манумент у гонар савецкай маці-патрыёткі (Жодзіна)

**Манумент у гонар савецкай маці-патрыёткі** — мемарыяльны комплекс у г. Жодзіна Мінскай вобласці. Адкрыты каля шашы Мінск — Масква ў 1975 г. (скульптары А. Заспіцкі, I. Міско, М. Рыжанкоў, архітэктар А. Трафімчук; Дзяржаўная прэмія СССР 1977 г.).

## Апісанне 
Шасціфігурная скульптурная кампазіцыя (з бронзы) выцягнутая па гарызанталі. Фігура маці нібы застыла на двухпрыступкавым пастаменце, а праз сімвалічную дарогу, засаджаную кветкамі, — фігуры яе пяці сыноў (пастаўленыя на больш нізкі пастамент), што пайшлі на вайну. У помніку ўвасоблены драматычны лёс беларускай маці, жыхаркі г. Жодзіна , усе пяць сыноў якой аддалі жыццё за вызваленне Радзімы ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.

Мемарыяльны комплекс арганічна ўваходзіць у навакольнае асяроддзе.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Жодзіна
Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Творы Андрэя Заспіцкага
Катэгорыя:Творы Івана Міско
Катэгорыя:Творы Мікалая Рыжанкова
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Алега Трафімчука
Свята-Мікалаеўская царква (Дудзічы)

**Свята-Мікалаеўская царква** — былы помнік архітэктуры класіцызму. Пабудаваная ў першай палове XIX стагоддзя з дрэва ў в. Дудзічы Чачэрскага раёна.

## Архітэктура 
Царква трохзрубная, складаецца з квадратнага ў плане двух'яруснага асноўнага аб'ёму, бабінца і пяціграннага алтарнага зрубу. Сцены завершаныя суцэльным поясам антаблементу. Над асноўны аб'ёмам васьмігранны купал з макаўкай, над бабінцам двух'ярусная званіца (васьмярык на чацверыку). Сцены будынку гарызантальна ашаляваныя, вуглы дэкарыраваныя дашчанымі накладкамі, якія імітуюць мураваны руст, шэраг вертыкальных дошчачак на фрызе ствараюць трыгліфы. Прамавугольныя вокны ў спрошчаных ліштвах з філёнгамі над імі. Інтэр'ер царквы зальны. Асноўнае памяшканне перакрытае васьмігранным скляпеннем. Столь бабінца і алтарнай часткі плоская.

## Страта 
Царква згарэла ў сакавіку 2002 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Згарэлыя будынкі і збудаванні
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Дудзічы (Чачэрскі раён)