open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сашэсце ў пекла (Чачэрск)

**Сашэсце ў пекла** — абраз другой паловы XVII стагоддзя са Спаса-Праабражэнскай царквы ў г. Чачэрску. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Сюжэт 
У пазалочанай мандорле адлюстраваны Хрыстос у цёмна-чырвоным хітоне, вохрыстым гімаціі. У левай руцэ — харугва, правай падымае з пекла Адама ў зялёным адзенні, за якім відаць Еву ў чырвоным мафорыі. Каля перакрыжаваных шэрых створак варот пекла з ланцугамі, замкамі, якія разлятаюцца, паказаны праведнікі, прарочыцы ў чырвоным, вохрыстым, карычневым адзенні. Цікавай з’яўляецца мужчынская фігура ў чырвонай дэліі, падбітай футрам, з вялікім футравым каўняром і ў сінім жупане, падпяразаным поясам. На заднім плане — вохрыста-ружовыя горы, цёмныя даліны, пазалочаны фон. Палі блакітныя з белым раслінным арнаментам. Аздоблены валікамі, «камянямі».

## Паходжанне 
Абраз выяўлены экспедыцыяй Дзяржаўнага мастацкага музея БССР у Праабражэнскай царкве Чачэрска.

## Выстаўкі 
* Рэстаўрацыя музейных каштоўнасцей у БССР. Мінск. 1985
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Іканапіс Гомельшчыны XVII—XIX стст. Мінск. 1994
* Датаваныя помнікі мастацтва Беларусі XVII—XVIII стст.
* Іканапіс і разьба Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 2000
* Помнікі хрысціянства ў пластыцы і жывапісе Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 2001

## Літаратура 
* Высоцкая Н. Ф. Станковая живопись Белоруссии второй половины XVI—XVIII веков : автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата искусствоведения : специальность 17.00.04 Изобразительное искусство

Катэгорыя:Карціны 1678 года
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэлігія ў Чачэрскім раёне
Сяргей Мірзоевіч Авакаў

**Сяргей Мірзоевіч Авакаў** (нар. , г. Мінск) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і абсталявання паўправаднікоў, матэрыялаў і прыбораў электроннай тэхнікі. Доктар тэхнічных навук (2008), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Аўтаматызаваныя сістэмы кіравання», 1977).

Працаваў у ААТ «КБТЭМ-ОМА» (Мінск; з 1984, вядучы канструктар, начальнік лабараторыі, аддзела, намеснік галоўнага інжынера па электроніцы, тэхнічны дырэктар, галоўны канструктар кантрольна-вымяральнага абсталявання, з 2007 — дырэктар), адначасова выкладчыкам Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі (факультэт камп’ютарнага праектавання, кафедра электроннай тэхнікі і тэхналогіі, прафесар).

## Узнагароды 
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (2000, у аўтарскім калектыве) — *за працу «Стварэнне і асваенне ў вытворчасці комплекса канкурэнтаздольнага прэцызійнага абсталявання для вырабу высокадакладных арыгіналаў тапалогій вырабаў электроннай тэхнікі»*.

Узнагароджаны медалём Францыска Скарыны (2013).

Прысвоена званне заслужанага работніка прамысловасці Рэспублікі Беларусь (2023).

## Літаратура 
* Автоматический контроль топологии субмикронных планарных структур в производстве изделий микроэлектроники : диссертация … доктора технических наук : 05.27.06 : защищена 03.04.2008 : утверждена 25.06.2008 / Аваков Сергей Мирзоевич. — Минск, 2007.
* Основы теории систем автоматического управления : пособие / С. М. Аваков, В. П. Огер, О. В. Гуревич. — Минск, 2018.
* Методы устранения дефектов топологии интегральных микросхем на фотошаблонах / В. А. Беспалов [и др.] // Известия высших учебных заведений. Электроника. — 2008. — № 6. — С. 20—29.
* Специализированное оптико-механическое и контрольно-измерительное оборудование для промышленного производства изделий микросистемотехники / С. М. Аваков [и др.] // Нано- и микросистемная техника. — 2012. — № 8. — С. 7—14.

Катэгорыя:Канструктары
Уваскрасенне — Сашэсце ў пекла (Бездзеж)

**Уваскрасенне — Сашэсце ў пекла** — абраз другой паловы XVII - пачатку XVIII стагоддзя са Свята-Троіцкай царквы ў в. Бездзеж Драгічынскага раёна. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Апісанне 
Палі, надпісы і сярэднік выкананы ў другой палове XVII стагоддзя. На абразе зроблены частковыя прапіскі ў пачатку XVIII стагоддзя.

## Паходжанне 
Абраз выяўлены экспедыцыяй Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук БССР у 1970 годзе і 32 экспедыцыяй Дзяржаўнага мастацкага музея БССР у 1977 годзе у Троіцкай царкве в. Бездзеж Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Выстаўкі 
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Іканапіс Беларусі XVII—XVIII стст. Яраслаўль. Масква. 1990
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Мастацтва Брэстчыны XVII—XVIII стст. Мінск. 1993
* Іканапіс Беларусі XVI—XVIII стст. Новыя адкрыцці. Іспанія. 1999-2000; Мінск, 2001

Катэгорыя:Карціны XVII стагоддзя
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэлігія ў Драгічынскім раёне
Катэгорыя:Бездзеж
Амністыя (фільм)

**«Амністыя»** () — беларускі савецкі мастацкі фільм ў жанры сатырычнай камедыі рэжысёра Валерыя Панамарова, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (Творчае аб’яднанне тэлевізійных фільмаў) па заказе Дзяржаўнага камітэту БССР па тэлебачанню і радыёвяшчанню ў 1981 годзе.

## Сюжэт
Кіраўніцтва буйной фабрыкі дзіцячых цацак рыхтуецца да святкавання 50-годдзя свайго прадпрыемства. Напярэдадні афіцыйных урачыстасцяў адбываецца надзвычайнае здарэнне, вінаватым у якім аказваецца мясцовы слесар — п’яніца і дэбашыр Салавейчык. Начальства, каб не падмачыць рэпутацыю заводу і не трапаць сабе нервы напярэдадні юбілею, вырашае замяць скандал. Гора-слесар, воляю выпадку пазбегнуўшы пакарання, адчувае сваю сілу і пачынае шантажаваць калектыў фабрыкі. Кіраўніцтва гатова прадаставіць Салавейчыку бясплатную пуцёўку ў Сочы, толькі б не выносіць смецце з хаты…
## У ролях
## Здымачная група
*аўтар сцэнарыя — Мікалай Матукоўскі
*пастаноўска — Валерый Панамароў
*галоўны аператар — Анастасія Суханава
*мастак-пастаноўшчык — Алім Матвейчук
*кампазітар — Яўген Глебаў
*гукааператар — Уладзімір Сухадолаў

## Крыніцы 
## Спасылкі
*

Катэгорыя:Кінакамедыі Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Валерыя Панамарова
Агурцоў

**Агурцоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Георгіевіч Агурцоў (1925—2008) — педагог, спецыяліст у галіне агульнай педагогікі. Доктар педагагічных навук (1981), прафесар (1988).
* Станіслаў Сяргеевіч Агурцоў — беларускі палітык і дыпламат.
Юравіцкі сельсавет (Калінкавіцкі раён)

**Ю́равіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Юравічы.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Юравіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР.  Цэнтр — вёска Юравічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мазырскай акругі. 10 лістапада 1927 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Юравіцкага местачковага Савета, у склад якога была ўключана тэрыторыя скасаваных Шарэйкаўскага і Юравіцкага сельсаветаў.

У 1930 годзе Юравіцкі сельсавет адноўлены. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Мазырскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці. З 3 ліпеня 1939 года ў складзе Калінкавіцкага раёна. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гомельскай вобласці. 26 верасня 2006 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Прудоцкага сельсавета (3 населеныя пункты: Ігната-Фабіянаўка, Крышычы і Прудок). 28 лістапада 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бярозаўскага сельсавета (9 населеных пунктаў: Абухаўшчына, Агароднікі, Баец, Бярозаўка, Вадовічы, Вужынец, Леніна,  Слабодка і Чорнаўшчына).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 1184 чалавекі, з іх 91,7 % — беларусы, 3,4 % — рускія, 2,0 % — цыганы, 1,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (15 населеных пунктаў) — 1563 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мазырскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Юравіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1930 годзе
Мікалай Георгіевіч Агурцоў

**Мікалай Георгіевіч Агурцоў** (, Кароча, Белгародская вобласць, Расія — ) — педагог, спецыяліст у галіне агульнай педагогікі. Доктар педагагічных навук (1981), прафесар (1988). Заслужаны настаўнік Беларускай ССР (1979).

## Біяграфія 
Скончыў Краснадарскі дзяржаўны педагагічны інстытут (1955).
 
Выкладаў у Таганрогскім дзяржаўным педагагічным інстытуце (Расія; дэкан факультэта педагогікі і методыкі пачатковай адукацыі), Бельцкім дзяржаўным педагагічным інстытуце (Малдова), Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце замежных моў (з 1967), Навукова-даследчым інстытуце педагогікі Міністэрства народнай адукацыі БССР (з 1969), Беларускім дзяржаўным універсітэце (1994—1999), Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (1989—1994 і з 1999, кафедра псіхалогіі і педагогікі, прафесар, у 1999—2006 гадах — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: педагогіка; псіхалогія; фарміраванне асобы.

## Бібліяграфія 
* Содержание и процесс формирования мировоззрения старшеклассников при изучении гуманитарных предметов : автореферат диссертации … доктора педагогических наук : 13.00.01 / Огурцов Николай Георгиевич. — Ленинград, 1981.
* Формирование коммунистических перспективных устремлений советских школьников : автореферат диссертации … кандидата педагогических наук / Огурцов Н. Г. — Москва, 1963.

## Літаратура 
* Огурцов Николай Георгиевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 5. — С. 527. — Ошибочные сведения: год присвоения ученой степени доктора наук (1964); место работы — Таганрогский университет.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Белгародскай вобласці
Катэгорыя:Дэканы
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Нататкі пра скандал

«**Нататкі пра скандал**» () — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра . Галоўныя ролі ў фільме выканалі Джудзі Дэнч і Кейт Бланшэт.

## Сюжэт 
Барбара Ковет (Джудзі Дэнч) — пажылая настаўніца з нетрадыцыйнай сексуальнай арыентацыяй. Калі ў школу, у якой яна выкладае, прыходзіць новая настаўніца, Шэба Харт (Кейт Бланшэт), Барбара робіць усё, каб заваяваць яе прыхільнасць, нягледзячы на тое, што тая замужам і выхоўвае дваіх дзяцей. Аднойчы Барбара заспявае Шэбу ў абдымках пятнаццацігадовага вучня і разумее, што ў яе руках апынуўся выдатны рычаг уздзеяння на жанчыну.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 15 кінаўзнагародамі і яшчэ 74 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 2006 года
Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Фільмы пра Лондан
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Філіп Глас
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Fox Searchlight Pictures
Ілюзіяніст (фільм, 2006)

«**Ілюзіяніст**» () — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра . Галоўныя ролі ў фільме выканалі Эдвард Нортан, Пол Джамаці, Джэсіка Біл, Руфус Сьюэл, Эдзі Марсан.

## Сюжэт 
Сын чырванадрэўшчыка, які ў юнацтве сябраваў са спадчынніцай герцагскага тытула, вяртаецца ў родную Вену як знакаміты ілюзіяніст Эйзенхайм. На адным з прадстаўленняў у ролі выкліканай з залы асістэнткі аказваецца яго сяброўка дзяцінства Сафі, якая стала герцагіняй і нявестай кронпрынца Аўстра-Венгерскай імперыі Леапольда. Іх дзіцячае сяброўства пераўтвараецца ў моцнае пачуццё, і, нягледзячы на папярэджанні паліцэйскага інспектара Уля, ілюзіяніст не збіраецца душыць у сабе цудоўны парыў. Ён угаворвае Сафі бегчы з ім, руйнуючы тым самым уладныя амбіцыі кронпрынца.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 10 кінаўзнагародамі і яшчэ 11 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 2006 года
Катэгорыя:Фільмы Чэхіі 2006 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Чэхіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы Чэхіі
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Чэхіі
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Філіп Глас
Абрамава (Руднянскі раён)

**Абрамава** () — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007). 
 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 37 км на поўнач ад Рудні, за 20 км на захад ад аўтадарогі  Смаленск — Невель, на беразе ракі Каспля. За 38 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.

10 зямельных участкаў і дом належаць Улюкаеву.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года. 
 

Катэгорыя:Населеныя пункты Руднянскага раёна (Смаленская вобласць)
Мірза Масэсавіч Авакаў

**Мірза Масэсавіч Авакаў** (, Пяцігорск, Паўночна-Каўказскі край, РСФСР — , Масква) — юрыст. Доктар юрыдычных навук (1968), прафесар (1968). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Сконечыў Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт (юрыдычны і філалагічны факультэты, 1950), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, 1953).

Выкладаў у Беларускім дзяржаўным інстытуце народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (з 1953), Беларускім дзяржаўным універсітэце (1956—1973, юрыдычны факультэт, кафедра тэорыі і гісторыі дзяржавы і права, прафесар), Дыпламатычнай акадэміі МЗС СССР (1973—1987, кафедра міжнароднага права, прафесар, з 1987 — прарэктар).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя і гісторыя дзяржавы і права; міжнароднае права; працоўнае права.

## Узнагароды 
Узнагароды: ордэны Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны II ступені, Працоўнага Чырвонага Сцяга, медаль «За абарону Ленінграда», званне «Заслужаны дзеяч навукі РСФСР».

## Бібліяграфія 
* Правопреемство государств, возникших в результате социальных революций и национально-освободительной борьбы : автореферат диссертации … доктора юридических наук / Аваков Мирза Мосесович. — Ленинград, 1967.
* Великая Октябрьская социалистическая революция и вопросы правопреемства во взаимоотношениях Советского государства с иностранными государствами : автореферат диссертации … кандидата юридических наук / Аваков М. М. — Ленинград, 1953.

## Літаратура 
* 
* Авакаў Мірза Масесавіч // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001 : 80 год. — Мінск, 2001. — С. 9.
* Авакаў Мірза Масесавіч // Юрыдычны факультэт : Гісторыя. Сучаснасць. Імёны / Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. ― Мінск, 2015. — С. 110.
* Аваков Мирза Мосесович / А. А. Яновский // Белорусская юридическая энциклопедия : в 4 т. — Минск, 2007. — Т. 1. — С. 8.

Катэгорыя:Юрысты СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Круцец (Рослаўльскі раён)

**Круцец** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кірылаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 2 жыхары (2007). 
 
Размешчана ў паўднёвай частцы вобласці за 10 км на паўночны ўсход ад Рослаўля, за 3 км на поўнач ад аўтадарогі  Масква — Варшава («Старая Польская» ці «Варшаўка»), на беразе ракі Шмалінка. За 12 км на паўночны захад ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Асцёр на лініі Смаленск — Бранск. 
 
## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў жніўні 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года. 
 

Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Вінцэнт Война

**Вінцэнт Война** (? — пасля 18 сакавіка 1615) — ротмістр каралеўскі (1608), дваранін (1609), староста інтурскі.

## Біяграфія 
З роду Войнаў-Грычынавічаў, сын кашталяна мсціслаўскага Сямёна. Браў удзел у кампаніях мультанскіх, маскоўскіх, інфлянцкіх, барацьбе з татарамі на Падоллі. У пачатку вайны ў Інфлянтах быў паручнікам гусарскай роты падчашага літоўскага Януша Радзівіла. На мяжы 1602—1603 гадоў стаў паручнікам гусарскай роты польнага гетмана літоўскага Яна Караля Хадкевіча і камандаваў ёю яшчэ прынамсі ў 1606 годзе. У бітве пад Кірхгольмам (1605) камандаваў 300-конным атрадам гусарыі ў цэнтры фармацыі войскаў Рэчы Паспалітай, атака гусарыі і курляндскіх рэйтараў пачатая Войнам разбіла шведскую пяхоту, у бітве паранены. У 1608 годзе атрымаў ліст прыпаведны на ўласную 100-конную гусарскую роту. Пратэкцыяй вялікага гетмана Яна Караля Хадкевіча атрымаў за заслугі некалькі наданняў, у тым ліку староства інтурскае.

У лістападзе 1609 года дваранін Вінцэнт Война разам з каралеўскім сактаратром Гжэгажам Каханскім пасланы каралём Янам Казімірам у абоз канфедэратаў пад Смаленск, каб запэўніць іх у выплаце заробкаў і асцярожна папракнуць за ўтварэнне канфедэрацыі і рабаванне валасцей, а таксама паспрабаваць заахвоціць жаўнераў да ўдзелу ў вайне на тэрыторыі Маскоўскай дзяржавы.

У 1612 годзе ажаніўся з Гальшкай, дачкой маршалка надворнага літоўскага Пятра Весялоўскага, пасагам атрымаў 4700 злотых. У сакавіку 1615 года склаў тастамент, прызначыўшы экзекутарамі суфрагана віленскага Абрагама Войну, крайчага літоўскага Андрэя Войну і падсудка віленскага Адама Унучка. Неўзабаве памёр.

## Сям’я 
У шлюбе з Гальшкай з Весялоўскіх меў трох дачок — Катажыну, Анну, Соф’ю.

## Літаратура 
* *Karol Żojdź* Stronnictwo Zygmunta III Wazy w Wielkim Księstwie Litewskim w latach 1603—1621: Rozprawa doktorska przygotowana pod kierunkiem prof. dr. hab. Mirosława Nagielskiego. — Warszawa, 2018. — 366 s. — s. 126, u. 342; s. 255—256, u. 303.

Катэгорыя:Ротмістры
Вінцэнт
Катэгорыя:Памерлі ў XVII стагоддзі
Катэгорыя:Старосты інтурскія
Генадзь Пятровіч Адаменка

**Генадзь Пятровіч Адаменка** — беларускі ўрач. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.

## Біяграфія 
У 1970 годзе скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа».

Выкладчык Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта (загадчык кафедры клінічнай і лабараторнай дыягностыкі, прафесар кафедры агульнай і клінічнай біяхіміі з курсам ФПК і ПК; з 2018 года — факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў, кафедра доказнай медыцыны і клінічнай дыягностыкі ФПК і ПК, прафесар).

Аўтар 3 патэнтаў на вынаходствы, 27 рацыяналізатарскіх прапаноў.

## Літаратура 
* Рецепторные и медиаторные механизмы взаимодействия нейтрофилов и моноцитов крови человека в норме и при заболеваниях с иммунопатологическим компонентом : диссертация … доктора медицинских наук : 14.00.36 : защищена 00.00.0000 : утверждена 00.00.0000 / Адаменко Геннадий Петрович. — Москва, 1993

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Маці Божая Жываносная крыніца (Чонкі)

**Маці Божая Жываносная крыніца** — абраз XVI стагоддзя, выяўлены ў царкве Макар’еўскага манастыра в. Чонкі Гомельскага раёна.

## Апісанне 
Кампазіцыя падзяляецца на два ярусы. Знізу вакол шматграннага басейна адлюстраваныя людзі розных слаёў у чырвоным, зялёным, сінім, жоўтым, белым, чорным адзенні, якія прагнуць вылечыцца, ачысціцца. Зверху ў храме на троне сядзіць Маці Божая ў зялёным хітоне, жоўтым мафорыі, з дзіцем у зялёным хітоне, ружовым гімаціі, якая благаслаўляе дзвюма рукамі. За тронам стаяць архангелы Міхаіл і Гаўрыіл з шэрымі і ружовымі крыламі ў чырвоным, зялёным адзенні, з зярцаламі і кіямі ў руках. Злева на фоне пейзажу з ракой — імператар Леў I у чырвонай мантыі паказвае хвораму ў жоўтым адзенні на лекавую крыніцу каля Канстанцінопаля, дзе ў V стагоддзі ім быў пабудаваны храм. У гонар гэтага ў Візантыі адбывалася свята абнаўлення Маці Божай, названай «Жываноснай крыніцай». Палі цёмна-зялёныя.

## Паходжанне 
Абраз выяўлены ў 1918 годзе ў царкве Макар’еўскага манастыра в. Чонкі Гомельскага раёна Гомельскай вобласці.

Раскрыты ў Дзяржаўнай цэнтральнай мастацкай рэстаўрацыйнай майстэрні , А. М. Мішуковай у 1954-57 гадах (Масква).

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны XVI стагоддзя
Катэгорыя:Рэлігія ў Гомельскім раёне
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Вядомыя асобы Бярозы

[thumb|200px|[Герб Бярозы]]
Вядомыя ўраджэнцы Бярозы:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Аляксандр Віктаравіч Чыж|Аляксандр Чыж]]
[thumb|175px|[Кадзя Маладоўская]]
thumb|175px|Ксенія Пазняк-Качйыгіт
thumb|175px|Георгій Міхайлавіч Стацэвіч|Георгій Стацэвіч
[thumb|175px|[Вадзім Уладзіміравіч Сігневіч|Вадзім Сігневіч]]

## А 
* Алег Іванавіч Адамюк (нар. 1970) — беларускі юрыст, спецыяліст у галіне тэорыі і гісторыі права і дзяржавы, палкоўнік Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. Кандыдат юрыдычных навук (2012), дацэнт (2014). Член Беларускага рэспубліканскага саюза юрыстаў (2012).
*  (1916—2001) — ізраільскі вучоны ў галіне ядзернай фізікі.
* Соф’я Валяр’янаўна Адэльсон (1915—2002) — савецкі хімік.
* Анатоль Адамавіч Альшэўскі (1904—1937) — публіцыст, дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.

## Б 
* Мошэ Бернштэйн (1920—2006) — мастак.
* Вадзім Уладзіміравіч Бойка (нар. 1978) — беларускі футбаліст.
* Сямён Яхімавіч Брэслер (1911—1983) — вучоны.

## Г 
* Дзмітрый Сяргеевіч Герман (нар. 1988) — беларускі футбаліст.
* Павел Восіпавіч Горын (1900—1938) — савецкі і беларускі палітычны дзеяч, арганізатар навукі, прэзідэнт Акадэміі навук Беларускай ССР у 1931—1936 гадах. Акадэмік АН БССР (1931), доктар гістарычных навук (1934).

## Д 
* Кірыл Валер’евіч Дыцэвіча (нар. 1992) — беларускі акцёр.
* Яна Домін (нар. 2003) — беларуская футбалістка

## Е 
*  (1897—1982) — ізраільскі дзеяч у галіне спорту. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі (1979).

## К 
* Ілья Фёдаравіч Калпачук (нар. 1990) — беларускі футбаліст.
* Таццяна Кенда (нар. 1985) — беларуская футбалістка.
*  (1882—1948) — філосаф.

## Л 
* Віталь Віктаравіч Лютыч (нар. 1992) — беларускі баскетбаліст.
* Максім Іванавіч Лютыч (нар. 1997) — беларускі баскетбаліст.

## М 
* Дар’я Валер’еўна Магаляс (нар. 1993) — беларуская баскетбалістка.
*  (1913—1970, Сан-Паўлу) — яўрэйскі пісьменнік.
* Кадзя Маладоўская (1894—1975) — яўрэйская пісьменніца і перакладчыца.
* Міраслаў Масакоўскі (1929—2001) — польскі навуковец.

## Н 
* Аляксандр Рыгоравіч Новік (нар. 1994) — беларускі футбаліст.

## П 
* Ксенія Пазняк-Качйыгіт (нар. 1986) — валейбалістка.
* Маша Паюк-Штукер (1914—1988) — паэтка.
*  (1905—1993) — ізраільскі пісьменнік, педагог.

## С 
* Андрэй Віктаравіч Салавей (нар. 1994) — беларускі футбаліст.
* Данііл Львовіч Сакалоўскі (1896—1986) — вучоны.
* Георгій Міхайлавіч Стацэвіч (1898—1942) — савецкі партыйны дзеяч.
* Вадзім Уладзіміравіч Сігневіч (нар. 1974) — беларускі спартсмен (гіравы спорт), шматразовы чэмпіён свету.

## Т 
* Юзаф Тоўпік (1908—1992) — польскі вучоны.

## Х 
* 

## Ц 
*  (1893—1965) — ізраільскі паэт, сатырык.
* Януш Цывінскі (1939—1989) — польскі акцёр.

## Ч 
* Аляксандр Віктаравіч Чыж (нар. 1997) — беларускі футбаліст.
* Максім Віктаравіч Чыж (нар. 1993) — беларускі футбаліст.

## Ш 
* Аляксандра Шаўчэнка (нар. 1999) — беларуская баскетбалістка.
* Канстанцін Канстанцінавіч Шульган (нар. 1965) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Ю 
* Яўген Аляксандравіч Юдчыц (нар. 1996) — беларускі футбаліст.

## Я 
* Вячаслаў Аляксеевіч Янушка (1950—2021) — беларускі хірург.
Сабор Арханёла Міхаіла (Рубель)

**Сабор Арханёла Міхаіла** — абраз, створаны да 1700 года, са Свята-Міхайлаўскай царквы ў в. Рубель. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Сюжэт 
У цэнтры, у круглай блакітнай славе, ахоўваемы серафімамі з аранжава-чырвонымі і сінімі крыламі і архангеламі ў сінім, вохрыстым, аранжава-чырвоным гімаціі. Славу падтрымліваюць архангелы Міхаіл і Гаўрыіл у сініх хітонах, светлых далматыках, аранжава-чырвоных плашчах з сінімі і аранжава-чырвонымі крыламі. Уверсе фон пасярэбраны, арнаментаваны, разны. Рама прафіляваная, накладная.

## Іканаграфія 
Іканаграфія сабора архангелаў была ўстаноўлена ў IX стагоддзі ў сувязі з аднаўленнем праваслаўя пасля іканаборства. Абраз Хрыста Эмануіла, які падтрымліваецца двума архангеламі, з’яўляецца знакам аднаўлення, шанавання абразоў, якія ганьбаваліся іканаборцамі.

## Паходжанне 
Абраз выяўлены 12-й і 28-й экспедыцыямі Дзяржаўнага мастацкага музея БССР у 1969 і 1974 у Міхайлаўскай царкве в. Рубель Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Выстаўкі 
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Мастацтва Брэстчыны XVII—XVIII стст. Мінск. 1993
* Іканапіс і разьба Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 2000

Катэгорыя:Карціны XVII стагоддзя
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэлігія ў Столінскім раёне
Катэгорыя:Рубель (Столінскі раён)
Ларса

[thumb|Рэшткі [зікурата Ларсы]]

**Ла́рса** (), сучасная назва **Санкара** () — помнік археалогіі на месцы аднайменнага шумерскага горада за 200 км на паўночны захад ад Басры (Ірак).

## Гісторыя 
Ларса была заснавана шумерамі ў 3 тысячагоддзі да н. э. і доўгі час знаходзілася ў залежнасці ад больш магутных Лагаша і Ура. У канцы існавання трэцяй дынастыі Ура Ларса на кароткі час трапіла пад уладу ісінскага валадара Ішбіэры. Ён прызначыў сваім намеснікам амарэя Гунгунума, які абвясціў сябе самастойным манархам-лугалям і захапіў Ур. Ён і яго пераемнікі імкнуліся зачыніць гандлёвы шлях з Ісіна ў Персідскі заліў, а таксама доступ каналаў Ісіна да Еўфрата.

Амарэйская дынастыя Ларсы была перарвана, калі ў 1835 г. да н. э. лугаль Сілі-Адад загінуў у бітве з вавіланянамі. Новая дынастыя лугаляў паходзіла з Элама. Яе прадстаўнікі паставілі пад кантроль каля 15 гарадоў Шумера, спрыялі развіццю будаўніцтва і ірыгацыі. Лугаль Рым-Сін I перамог у 1760 г. да н. э. Ісін, аднак быў вымушаны прызнаць уладу Вавілона. Яго сын Рым-Сін II арганізаваў паўстанне супраць вавіланян. Яно цягнулася да 1736 г. да н. э., але ў выніку было задушана.

## Даследаванне 
Археалагічныя даследаванні на месцы Ларсы пачаліся ў 1850 г., аднак пасля кароткага перыяду былі спынены. Рэшткі горада моцна пацярпелі ад марадзёраў. З 1933 г. да 1991 г. раскопкамі Ларсы займаліся французскія экспедыцыі.

Прыклады знаходак:

Clay cone of Nur-Adad, king of Larsa. 20th century BCE. From Iraq. Sulaymaniyah Museum.jpg|Цыліндрычная пячатка лугаля амарэйскай дынастыі
Judgemental dog-IMG 0223-black.jpg|Статуэтка сабакі канца амарэйскай дынастыі
Rim-Sin foundation figurine, 1822-1763 BC - Oriental Institute Museum, University of Chicago - DSC07168.JPG|Рым-Сін I
Vase from Larsa Louvre AO16991.jpg|Ваза другой паловы 2 тысячагоддзя да н. э.

## Спасылкі 
* Kingdoms of Mesopotamia — Larsa
* Tell Senkereh (ancient: Larsa) 
* The Isin-Larsa and Old Babylonian Periods (2004—1595 B.C.)

Катэгорыя:Гарады Шумера
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Блізкага Усходу
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Іраку
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Партызанская брыгада «Савецкая Беларусь» (М. У. Бабкоў)

**Партызанская брыгада «Савецкая Беларусь»** — была створана ў жніўні 1943 года на базе трох атрадаў, вылучаных з партызанскай брыгады імя П. К. Панамарэнкі. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Косаўскага, Ружанскага, Пружанскага, Камянецкага, Поразаўскага, Бярозаўскага, Драгічынскага раёнаў.

## Склад 
* партызанскі атрад імя Чкалава;
* партызанскі атрад імя Суворава;
* партызанскі атрад імя Калупаева (да красавіка 1944 года — атрад імя Дз. Пажарскага, прысвоена імя камандзіра атрада А. І. Калупаева, загінуў у баі).

## Камандаванне 
### Камандзір 
* М. У. Бабкоў

### Камісар 
* Пётр Іванавіч Масалоў

### Начальнік штаба 
* Р. К. Дарафееў

## Гісторыя 
Асноўныя ўдары партызаны наносілі на чыгуначных участках Брэст — Баранавічы, Ваўкавыск — Масты, Брэст — Пінск. У верасні — снежні 1943 года знішчылі і пашкодзілі больш за 60 аўтамашын, падарвалі 21 эшалон ворага, каля 750 рэек, 12 мастоў на чыгуначных і шашэйных дарогах. Атрад імя Суворава знішчыў 26 км тэлефонна-тэлеграфнай лініі ўздоўж шашы Брэст — Мінск.

У пачатку 1944 года на бок партызан брыгады перайшлі 30 венграў.

У чэрвені 1944 года брыгада зрабіла баявы рэйд з Бярозаўскага ў Кобрынскі раён, авалодала чыгуначным участкам Кобрын — Гарадзец і падарвала больш за 300 рэек. Паўгода блакіравала дарогу Драгічын — Бяроза. У красавіку 1944 года ўдзельнічала ў Здзітаўскай абароне.

12 — 17 ліпеня 1944 года брыгада (863 партызаны) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Памяць 
У 1965 годзе ў Драгічыне ў гонар брыгады ўстаноўлена мемарыяльная дошка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Волаты (Руднянскі раён)

**Волаты** () — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае. 
 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 40 км на поўнач ад Рудні, за 23 км на захад ад аўтадарогі  Смаленск — Невель, на беразе ракі Каспля. За 41 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск. 
 
## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года. 
 

Катэгорыя:Населеныя пункты Руднянскага раёна (Смаленская вобласць)
Малыя Кірылы

**Малыя Кірылы** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Рослаўльскім раёне. Размешчана ў паўднёвай частцы вобласці на паўночны ўсход ад Рослаўля, на процілеглым беразе ракі Асцёр. Праз вёску праходзіць аўтадарога  Сафонава — Рослаўль. Насельніцтва — 1859 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Кірылаўскага сельскага паселішча.

## Эканоміка 
Льнозавод, ПМК-24 і ПМК-12, Рослаўльскі лясгас, поўная школа, бібліятэка, дзіцячы сад, дом культуры, фельчарска-акушэрскі пункт, ашчадны банк, аддзяленне сувязі, стадыён, пяць крам.

## Спасылкі 
* Малыя Кірылы/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Нараджэнне Маці Божай (Рухча)

**Нараджэнне Маці Божай** — абраз, створаны да 1700 года, са Свята-Раства-Багародзіцкай царквы ў в. Рухча 1 Столінскага раёна. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Паходжанне 
Абраз выяўлены 32-й экспедыцыяй Дзяржаўнага мастацкага музея БССР у 1977 годзе ва ўніяцкай царкве Нараджэння Маці Божай у в. Рухча Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Этнаграфічнае значэнне 
На абразе добра відаць ручнікі ў безузорыстыя чырвона-чорныя палосы. Такі дэкор пераважае на большасці вырабаў Піншчыны і суседніх са Столінскім раёнах (Драгічынскі, Бярозаўскі, Івацэвіцкі).

## Выстаўкі 
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Іканапіс Беларусі XVII—XVIII стст. Яраслаўль. Масква. 1990
* Мастацтва Брэстчыны XVII—XVIII стст. Мінск. 1993
* Іканапіс і разьба Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 2000

Катэгорыя:Карціны XVII стагоддзя
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэлігія ў Столінскім раёне
Катэгорыя:Рухча 1
Любаўскія Дварцы

**Любаўскія Дварцы** () — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кірылаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 13 жыхароў (2007). 
 
Размешчана ў паўднёвай частцы вобласці за 10 км на паўночны ўсход ад Рослаўля, у 0,1 км на поўнач ад аўтадарогі  Масква — Варшава («Старая Польская» ці «Варшаўка»), на беразе ракі Вострык. За 11 км на паўночны захад ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рослаўль I на лініі Смаленск — Бранск. 
 
## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў жніўні 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года. 
 

Катэгорыя:Населеныя пункты Рослаўльскага раёна
Анатоль Абрамавіч Рудакоў

**Анатоль Абрамавіч Рудакоў** (, Растоў-на-Доне, Расія — ) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1967).

## Біяграфія 
Скончыў у 1940 годзе студыю тэатра імя М. Горкага ў Растове-на-Доне. Працаваў у тэатрах Расіі. З 1955 года ў Магілёўскім абласным драматычным тэатры. 

Члены Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1961 года.
## Творчасць 
Выконваў гераічныя і характарныя ролі. Сярод работ: Кусонскі, Стрыжэўскі («Галоўная стаўка», «Даруй мне» К. Губарэвіча), «Камандзір браняпоезда» («Дні нашага нараджэння» І. Мележа), Чацкі («Гора ад розуму» А. Грыбаедава), Баян («» У. Маякоўскага), Судакоў («Гняздо глушца» В. Розава), Петручыо («Утаймаванне свавольніцы» У. Шэкспіра), Вурм, Лейстэр («Каварства і каханне», «Марыя Сцюарт» Ф. Шылера), доктар Ранк («Нора» Г. Ібсена). 

Зняўся ў тэлефільме «Атланты і карыятыды».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Пасёлак Льнозавода (Руднянскі раён)

**Пасёлак  Льнозавода** () — пасёлак у Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 58 жыхароў (2007). 
 
Размешчаны ў заходняй частцы вобласці за 35 км на поўнач ад Рудні, за 21 км на захад ад аўтадарогі  Смаленск — Невель. За 36 км на поўдзень ад пасёлка размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск. 
 
## Гісторыя 
Першы пуск Руднянскага ільнозавода адбыўся ў 1932 г.

У Вялікую Айчынную вайну пасёлак быў акупаваны нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалены ў кастрычніку 1943 года. 

Льнозавод адноўлены ў 1953 годзе.

## Зноскі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Руднянскага раёна (Смаленская вобласць)
Іосіф Абрамавіч Ражба

**Іосіф Абрамавіч Ражба́** (, Дніпро, Украіна — ) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1955).

## Біяграфія 
Пасля сканчэння студыі Маскоўскага трама працаваў у Маскоўскім тэатры імя Ленінскага камсамола. У Вялікую Айчынную вайну ў рускай трупе Чувашскага тэатра драмы. З 1944 года ў Дзяржаўным рускім тэатры Беларусі.

Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1947 года.

## Творчасць 
Выканаўца пераважна характарных роляў. Найбольш ярка рысы творчай індывідуальнасці выявіліся ў вобразах нацыянальнай драматургіі: Малышаў, Духонін («Брэсцкая крэпасць», «Галоўная стаўка» К. Губарэвіча), Багун, Мякішаў («Білет у мяккі вагон», «Пад адным небам» А. Маўзона), Фёдар Шупеня, Ніканаў («Трывога», «Соль» А. Петрашкевіча). Стварыў каларытныя вобразы і ў класічнай, сучаснай і замежнай драматургіі: Шалы («Узнятая цаліна» паводле М. Шолахава), Андрэй Жаркоў («З вечара да поўдня» В. Розава), Леўшын, Маўрыкій Манахаў, Данат («», «Варвары», «» М. Горкага), Сілан і Бяссудны («», «» А. Астроўскага), Луп Кляшнін («Цар Фёдар Іаанавіч» А. К. Талстога), Казарын («» М. Лермантава), Яга і Глостэр («» і «Кароль Лір» У. Шэкспіра), Паўлет («Марыя Сцюарт» Ф. Шылера), Харнблаўэр («Мёртвая хватка» Дж. Голсуарсі) і інш.

Выступаў у радыёспектаклях.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Анатоль Герасімавіч Шашкоў

**Анатоль Герасімавіч Шашко́ў** ( — ) — вучоны ў галіне цеплафізікі, доктар тэхнічных навук (1967), прафесар (1967), акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1980; член-карэспандэнт з 1970). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1978).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Гомель. У 1949 годзе скончыў Сярэднеазіяцкі політэхнічны інстытут і пачаў працу ў Інстытуце торфу Акадэміі навук БССР. У 1955 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. З 1955 года ў Інстытуце цепла- і масаабмену Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі: старшы навуковы супрацоўнік, вучоны сакратар, у 1959—1991 гадах загадчык лабараторыі, у 1971—1974 і 1976—1980 гадах намеснік дырэктара, у 1974—1976 гадах выконваючы абавязкі дырэктара. У 1976—1988 гадах галоўны рэдактар «Інжынерна-фізічнага часопіса». Шэраг яго вучняў сталі дактарамі навук.

Сярод апублікаванага:
* Динамические свойства цепей с термисторами. — М. — Л.: Госэнергоиздат, 1961. (разам з А. С. Каспяровіч)
* Терморезисторы и их применение. — М., 1967.
* Теплообмен в электродуговом нагревателе газа. — М.: Энергия, 1974. (разам з В. І. Крыловічам)
* Системно-структурный анализ процесса теплообмена и его применение. — М.: Энергоатомиздат, 1983.
* Теплофизика оптических сред. / / О. А. Сергеев, А. Г. Шашков — Мн.: Наука и техника, 1983.
* Волновые явления теплопроводности. — Мн., 1993; 2-е изд., М.: Едиториал УРСС, 2004. (у сааўтарстве)

## Узнагароды 
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1986), медаль.
* Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі імя акадэміка А. В. Лыкава 2005 года.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Памяці вучонага: ШАШКОЎ Анатоль Герасімовіч // Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
* Анатоль Герасімавіч Шашкоў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* Шашков Анатолий Герасимович // Знаменитые люди Гомельщины  

Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута прыродакарыстання НАНБ
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута прыкладной фізікі НАНБ
Катэгорыя:Цеплафізікі Беларусі
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Беларускай ССР
Шашкоў

**Шашкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алесь Шашкоў (1923—2015) — беларускі паэт.
* Анатоль Герасімавіч Шашкоў (1927—2011) — вучоны ў галіне цеплафізікі.
* Лука Васільевіч Шашкоў (1897—1967) — педагог, кандыдат педагагічных навук.
Субарава (Смаленская вобласць)

**Субарава** () — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 9 жыхароў (2007). 
 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 30 км на паўночны захад ад Рудні, за 31 км на захад ад аўтадарогі  Смаленск — Невель. За 31 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск. 
 
## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.

## Вядомыя асобы 
У вёсцы нарадзіўся Герой Савецкага Саюза Андрэй Трухў.

Катэгорыя:Населеныя пункты Руднянскага раёна (Смаленская вобласць)
Муціжарскі сельсавет

**Муці́жарскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юравіцкага раёна Мазырскай акругі. Цэнтр — вёска Муціжар.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Юравіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мазырскай акругі. 10 лістапада 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Хобненскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Юравіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Уладзімір Пятровіч Адаскевіч

**Уладзiмiр Пятровiч Адаскевiч** (нар. , пас. Радунь, Воранаўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі ўрач-дэрматавенеролаг. Доктар медыцынскіх навук (1996), прафесар (2000). Кіраўнік навуковай школы «Дыягностыка і лячэнне распаўсюджаных хранічных дэрматозаў».

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1979; дактарантура, спецыяльнасць «Кожныя і венерычныя хваробы», 1995).
    
Выкладчык Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта (з 1979 года, кафедра дэрматавенералогіі, з 1997 года — загадчык кафедры). Навуковыя інтарэсы: неадкладныя станы ў дэрматалогіі; хваробы прыдаткаў скуры; алергадэрматозы; дэрматозы твару; фізіятэрапія ў дэрматалогіі; змешаныя інфекцыі, якія перадаюцца палавым шляхам.

## Узнагароды 
Нагрудны знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2003), памятныя медалі Польскага дэрматалагічнага таварыства (2001, 2014), бронзавы знак Еўрапейскай акадэміі дэрматалогіі і венералогіі (2012), званні «Ганаровы доктар медыцыны Польскага дэрматалагічнага таварыства» (2014), «Ганаровы член Балтыйскай асацыяцыі дэрматавенеролагаў» (2014).

## Літаратура 
* 
* Адаскевич Владимир Петрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 43.

## Спасылкі 
* Персанальная старонка на сайце ВДМУ  

Катэгорыя:Дэрматолагі Беларусі
Катэгорыя:Венеролагі
Мошэ Бернштэйн

**Мошэ Бернштэйн** (, Бяроза — , Тэль-Авіў, Ізраіль) — яўрэйскі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1920 годзе ў Бярозе ў сям’і артадаксальных яўрэяў. Прафесійную адукацыю атрымаў у мастацкай акадэміі Вільні, дзе вучыўся з 1935 года. У 1939 годзе быў эвакуяваны ў Саратаў. Некалькі гадоў працаваў у калгасе, пазней падзарабляў мастаком у адной з вытворчых майстэрняў.

У 1947 годзе выехаў у Ізраіль. У жніўні 1948 года мабілізаваны ў войска абароны Ізраіля.

Памёр у 2006 годзе ў Тэль-Авіве.

## Творчасць 
У 1949 годзе стаў удзельнікам выстаўкі «Аманім алім» — «Мастакі-рэпатрыянты». Поўнае прызнанне атрымаў пасля персанальнай выстаўкі ў прэстыжнай тэль-авіўскай галерэі «Кац».

За 50 гадоў насычанай творчай працы адбылося звыш 50 выставак з яго ўдзелам. Яго працы некалькі разоў экспанаваліся ў Расіі, ЗША, Францыі, Нідэрландах і Італіі. У 1998 годзе карціны Бернштэйна экспанаваліся на міжнародным фэсце тэатру ў Парме (Італія), у 1999 годзе за «дакументацыю зніклага яўрэйскага свету» мастак атрымаў узнагароду Інстытута вывучэння Халакосту (Ізраіль).

Катэгорыя:Мастакі Ізраіля
Уладзімір Віктаравіч Шкатэлаў

**Уладзімір Віктаравіч Шкатэ́лаў** (;  — ) — беларускі вучоны ў галіне лесахіміі і хімічнай тэхналогіі, доктар хімічных навук (1889), прафесар (1883), акадэмік Акадэміі навук БССР (1929), Заслужаны дзеяч навукі БССР (1938).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Санкт-Пецярбургу. Скончыў першую класічную гімназію і ў 1878 годзе паступіў на хімічнае аддзяленне Імператарскага Маскоўскага тэхнічнага вучылішча, якое скончыў у 1884 годзе.

З 9 лістапада 1886 года — асістэнт Пятроўска-Разумоўскай сельскагаспадарчай акадэміі (Маскоўская сельскагаспадарчая акадэмія імя К. А. Ціміразева). Абараніў дысертацыю на тэму «О химическом составе смол». У 1893—1914 гадах ардынарны прафесар Новаалександрыйскага інстытута сельскай гаспадаркі і лесаводства.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па даследаванні хімічнага складу і будовы натуральных смаляных кіслот і шкіпінараў. Праводзіў першыя даследаванні па падсочцы хвоі ў розных рэгіёнах Расіі. Распрацаваў тэхналагічныя працэсы на першых у Беларусі каніфольна-шкіпінарных заводах (у Бабруйску і Барысаве).

Сярод апублікаваных прац:
* О химическом составе смол. — М., 1889.
* О составе русской смолы из pinus silvestris. // Журнал Русского физико-химического общества, 1888.
* О живице различных хвойных, ее составе и свойствах. // Записки Новоалександрийского института, 1897.
* О составе белорусской живицы и канифоли из Pinus silvestris и сравнение их со смоляными продуктами других хвойных и с иностранными, с которыми они идентичны / Бел. гос. акад. сел. хоз-ва. — Горки, БССР: Тип. Акад., 1927.
* О составе твердой части естественной смолы и канифоли — Мн.: Издательство АН БССР, 1939.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Уладзімір Віктаравіч Шкатэлаў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* 
* *Сергей Сабадаш* Патриарх // Проза.ру 

Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Хімікі Расійскай імперыі
Любоў Рыгораўна Румянцава

**Любоў Рыгораўна Румя́нцава** (у дзявоцтве **Чарнавол**; ) — беларуская актрыса. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1978).

## Біяграфія 
Нарадзілася 18 красавіка 1943 года ў Пяцігорску Стаўрапольскага краю РСФСР.

Скончыла ў 1964 годзе Маскоўскі дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва імя А. Луначарскага. З 1964 года працавала ў Маскоўскім драматычным тэатры на Малой Броннай. З 1966 года — на кінастудыі «Беларусьфільм» (з 1981 года — у Тэатры-студыі кінаакцёра).

Памерла 18 лістапада 2020 года ў Мінску.

## Творчасць 
Выканаўца лірыка-драматычных і драматычных роляў. Ёй уласцівы выразная пластыка, экспрэсіўнасць, уменне выявіць духоўную сутнасць персанажа. Сярод тэатральных роляў: Наташа («Сам-насам з усімі» А. Гельмана), Жанчына («» Ж. Както), Красавіна, Домна Панцялеўна («», «» А. Астроўскага), Гертруда («Гамлет» У. Шэкспіра), Філумена («» Э. Дэ Філіпа) і інш.

Здымаецца ў кіно з 1959 года. Яе галоўная роля ў фільме «Альпійская балада», знятым у 1965 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм», прынесла актрысе ўсесаюзную і сусветную вядомасць, любоў і прызнанне гледачоў.

### Фільмаграфія 
## Агучванне 
*  — Ладдзя роспачы

## Узнагароды 
* Дыплом «За лепшае выкананне жаночай ролі» ў фільме «Альпійская балада» на фестывалі «Прыбалтыйская вясна» (1966);
* Медаль «За працоўную доблесць» Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР (29.07.1971);
* Нагрудны знак «Выдатнік культурнага шэфства над Узброенымі Сіламі СССР» за шматгадовую актыўную дапамогу камандзірам і паліторганам у камуністычным выхаванні савецкіх воінаў ад ЦК прафсаюза працаўнікоў культуры (20.02.1978);
* Стыпендыят Спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы творчай інтэлігенцыі (пасля 40) (1995);
* «За лепшую жаночую ролю» ў спектаклі «Таленты і прыхільнікі» (Домна Панцялееўна) — «Маладзечанская сакавіца-1997»;
* «Лепшая жаночая роля» ў спектаклі «Філумена Мартурана» на VI Міжнародным кінафестывалі краін садружнасці незалежных дзяржаў і Балтыі «Лістапад-1999»;
* Ганаровы знак Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За значны асабісты ўнёсак у развіццё беларускай культуры» (2000 г.);
* Медаль «За выдатныя заслугі ў Беларускім кінематографе» Беларускага саюза кінематаграфістаў (2000);
* Юбілейны знак «Федэрацыя прафсаюзаў Беларусі: 100 гадоў прафсаюзнага руху» (2004).
* Ордэн Францыска Скарыны — за высокі прафесіяналізм, шматгадовую плённую працу ў сферы культуры (2008)
## Зноскі
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кінаактрысы Беларусі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы тэатра Беларусі
Аўрамій i Меркурый Смаленскія (Басценавічы)

**Аўрамій i Меркурый Смаленскія** — абраз сярэдзіны XVIII стагоддзя са Свята-Успенскай царквы ў в. Басценавічы Мсціслаўскага раёна. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.

## Сюжэт 
 паказаны ў латах, зялёнай кашулі, чырвоным гімаціі, блакітных портках і Аўрамій у карычневым сподзе, ружовай кашулі, футры, з ружанцам у руцэ стаяць на беразе Дняпра і паказваюць на Смаленск, які размешчаны на супрацьлеглым беразе. У плане яго добра чытаецца белы з чырвонымі дахамі  і размешчаныя ў ім сярод зеляніны каменныя, драўляныя цэрквы, пабудовы. Неба шэра-блакітнае з воблакамі. Фон пазалочаны з раслінным ляпным арнаментам. У рэльефным абрамленні ўкампанаваны абраз «».

## Паходжанне 
Абраз выяўлены ў 1920 годзе ва Успенскай царкве в. Басценавічы Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці.

## Выстаўкі 
* Рэстаўрацыя музейных каштоўнасцей у БССР. Мінск. 1985
* Тэмперны жывапіс Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 1988
* Мастацтва барока ў Беларусі. Мінск. 1991
* Мастацтва Магілёўшчыны XVII—XVIII стст. Мінск. 1998
* Датаваныя помнікі мастацтва Беларусі XVII—XVIII стст. Мінск. 1999
* Мясцовашанаваныя на Беларусі абразы Божай Маці XIII—XVIII стст. Мінск. 1999
* Іканапіс і разьба Беларусі XV—XVIII стст. Мінск. 2000

## Літаратура 
* Высоцкая Н. Ф. Станковая живопись Белоруссии второй половины XVI—XVIII веков : автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата искусствоведения : специальность 17.00.04 Изобразительное искусство

Катэгорыя:Карціны XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэлігія ў Мсціслаўскім раёне
Катэгорыя:Басценавічы