Джэймс Сомервіль

{{Ваенны дзеяч
 |імя     = Джэймс Фаўнс Сомервіль
 |арыгінал імя = 
 |дата нараджэння  = 17.01.1882
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці    = 19.03.1949
 |месца смерці   = 
 |выява = INF3-77 pt8 Admiral Sir James Somerville.jpg
 |шырыня = 220px
 |апісанне выявы        = 
 |мянушка       = 
 |псеўданім      =
 |прыналежнасць = Каралеўскі ваенна-марскі флот Вялікабрытаніі
 |гады службы    = 1897-1945
 |званне         = адмірал флоту
 |род войскаў      = флот
 |камандаваў     = Злучэнне H Брытанскі Усходні флот
 |частка          = 
 |бітвы       = Аперацыя «Катапульта»
 |узнагароды        = { style="background:transparent"
 
}
{ style="background:transparent"
     
}
 |вікісховішча        =
 |сувязі          = 
 |у адстаўцы     = 1945
}}
Сэр **Джэ́ймс Фаўнс Со́мервіль** (,  — ) — адзін з самых знакамітых брытанскіх адміралаў Другой сусветнай вайны.

## Біяграфія 
Джэймс Сомервіль нарадзіўся ў 1882 годзе ў Уэйбрыджы (графства Сурэй). 15 студзеня 1897 года ён паступіў кадэтам у Каралеўскі флот, а 15 сакавіка 1904 года атрымаў званне лейтэнанта. Сомервіль стаў вядучым спецыялістам флоту ў вобласці радыёсувязі. Падчас Першай сусветнай вайны ён удзельнічаў у Дарданэльскай аперацыі і быў узнагароджаны ордэнам «За выдатныя заслугі».

Пасля вайны Сомервіль застаўся на службе, 31 снежня 1921 года атрымаў званне кэптэна і стаў камандаваць лінкорам «Бенбау». З 1925 па 1927 год Сомервіль служыў начальнікам Аддзела сувязі Адміралцейства, у 1927 годзе стаў флаг-капітанам адмірала Джона Кэлі, а з 1929 па 1931 гады быў інструктарам па ваенна-марской справе ў Імперскім каледжы абароны. У 1932 годзе ён атрымаў званне камадора і стаў начальнікам Флоцкіх казармаў у Портсмуце. 12 кастрычніка 1933 года атрымаў званне контр-адмірала, з 1934 года ўзначаліў Кадравую службу Адміралцейства.

З 1936 па 1938 год Сомервіль камандаваў флатыліяй эсмінцаў Міжземнаморскага флоту і ў гады грамадзянскай вайны ў Іспаніі дапамагаў прыкрываць Мальёрку ад рэспубліканцаў. У 1938—1939 гадах ён быў галоўнакамандуючым Ост-Індскай станцыі, а ў 1939 годзе быў вымушаны сысці ў адстаўку (у яго памылкова дыягнаставалі сухоты).

Пасля пачатку Другой сусветнай вайны Сомервіль быў ізноў закліканы на службу, і стаў працаваць у Аддзеле радараў. У маі 1940 года Сомервіль пад камандаваннем адмірала Бертрама Рамсея дапамагаў арганізоўваць дзюнкеркскую эвакуацыю.

Пасля таго, як было сфарміравана Злучэнне H, якое базіравалася ў Гібралтары, Сомервіль атрымаў пад камандаванне яго флагман — лінейны крэйсер «Худ». Пасля таго, як 22 чэрвеня 1940 года маршал Петэн падпісаў перамір'е з Германіяй, Чэрчыль аддаў загад знішчыць асноўную частку французскага флоту. Нягледзячы на тое, што ўнутрана Сомервіль лічыў гэты загад памылковым, ён яго выканаў, і 3 ліпеня 1940 года расстраляў французскі флот у Мерс-эль-Кебіры. У якасці главы Злучэння H 9 лютага 1941 года Сомервіль арганізаваў рэйд на Геную, а 26 мая 1941 года адыграў важную ролю ў патапленні германскага лінкора «Бісмарк». Яму неаднаразова даводзілася арганізоўваць прычыненне важных ваенных канвояў, якія ішлі на Мальту і ў Егіпет. За свае заслугі ў справе камандавання Злучэннем H Сомервіль атрымаў у 1941 годзе Ордэн Брытанскай імперыі.

У сакавіку 1942 года Сомервіль быў прызначаны галоўнакамандуючым Усходнім флотам. Пасля падзення Сінгапура флот базіраваўся ў Трыкамалі, аднак Сомервіль быў нездаволены тым, якую бяспеку гэта база магла забяспечыць флоту, і загадаў стварыць сакрэтную базу для флоту на атоле Аду ў паўднёвай частцы Мальдыўскіх астравоў. Пасля заняцця японцамі Андаманскіх астравоў флот быў пераведзены на Аду і ў гавань Кіліндзі каля Мамбасы (Кенія). Японскі рэйд у Індыйскі акіян, здзейснены ў красавіку 1942 года, прадэманстраваў правільнасць дзеянняў Сомервіля. У 1944 годзе, пасля атрымання падмацаванняў, Сомервіль змог перайсці ў наступ і арганізаваў шэраг авіяносных нападаў на акупаваную японцамі Галандскую Ост-Індыю.

Улетку 1944 года Сомервіля на пасадзе камандуючага Усходнім флотам змяніў адмірал Брус Фрэйзер. Праз два месяца Сомервіль узначаліў Дэлегацыю Брытанскага Адміралцейства ў Вашынгтоне, застаючыся на гэтай пасадзе да снежня 1945 года. 8 мая 1945 года ён атрымаў званне Адмірала флоту.

Пасля вайны Сомервіль выйшаў у адстаўку. У жніўні 1946 года ён стаў лордам-намеснікам Сомерсета, і жыў у сямейным маёнтку ў Дындэр-хаус, дзе і сканаў у 1949 годзе.

Катэгорыя:Адміралы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны