Анатоль Іванавіч Бутэвіч

**Анато́ль Іва́навіч Бутэ́віч** (нар. , хут. Язавец, , Мінская вобласць; Псеўданімы: *Максім Валошка*, *Анатоль Баярскі*, *Міша Алімпік*) — беларускі дзяржаўны дзеяч, дыпламат, пісьменнік, перакладчык, публіцыст, крытык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся на хутары Язавец Нясвіжскага раёна ў сялянскай сям’і. У 1956 годзе разам з бацькамі перасяліўся ў в. Баяры таго ж раёна. Вучыўся ў Вяліка-Ліпскай васьмігадовай школе. Скончыў Сноўскую сярэднюю школу Нясвіжскага раёна (1966). 

Скончыў аддзяленне беларускай мовы і літаратуры філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1971). Працаваў рэдактарам Беларускага тэлеграфнага агенцтва (1971—1973), намеснікам рэдактара газеты «Чырвоная змена» (1975—1979), дырэктарам рэспубліканскага выдавецтва «Мастацкая літаратура» (1986—1987), у ЦК ЛКСМБ (1973—1975, 1979—1980) і ЦК КПБ (1980—1986, 1987—1990). 

Старшыня Дзяржаўнага камітэта па друку (1990—1992), міністр інфармацыі (1992—1994), міністр культуры і друку Рэспублікі Беларусь (1994—1996). 

У 1996—1998 гадах — Генеральны консул Рэспублікі Беларусь у Гданьску. У 1998—2000 гадах — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Румыніі. Мае дыпламатычны ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасла Рэспублікі Беларусь.

У 2001—2009 гадах — саветнік старшыні Банка міжнароднага гандлю і інвестыцый. У студзені — маі 2009 года — галоўны спецыяліст упраўлення мастацтваў Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. 

Мае ступень неафіцыйнага «кандыдата навук у галіне інфармацыйных тэхналогій» ад грамадскага аб’яднання «IAIT — Міжнародная акадэмія інфармацыйных тэхналогій». 

## Асабістае жыццё 
Жыве ў Мінску, мае траіх дзяцей.

## Творчасць 
, 8 верасня 2014 г.]]
Працуе ў сферы дзіцячай літаратуры, гістарычнай, публіцыстыкі, крытыкі, у галіне перакладу. Друкавацца пачаў у 1969 годзе. Перакладае з польскай, рускай, украінскай моў на беларускую, з беларускай на рускую. Яго творы перакладаліся на польскую, румынскую, балгарскую мовы.

### Творы 
* «Прыгоды лісціка-карунчыка». Казкі. Мінск, 1997
* «Прыгоды памаўзлівай Рыскі». Казкі. Мінск, 1999
* «Расстайны пах асоту». Аповесць, апавяданні. Мінск, 2000
* «Як акіян з кропелькай барукаўся». Казкі. Мінск, 2003
* «Мірскі замак». Мінск, 2003
* «Прыгоды віруса Шкодзі». Мінск, 2009
* *Серыя «Сем цудаў Беларусі»*:
** «У гасцях у вечнасці». Мінск, 2001
** «Званы Нямігі». Мінск, 2002
** «За наміткай гісторыі». Мінск, 2003
** «Адвечны покліч Радзімы». Мінск, 2004
** «Славутыя родам сваім». Мінск, 2006
** «Перуновага племені дзеці». Мінск, 2008
** «На далонях вечнасці» (сумесна з У.Ягоўдзікам). Мінск, 2009
* «Пад небам беларускага слова». Пра пісьменнікаў, літаратуру і не толькі. Мінск, 2007
* «Раскіданае гняздо крывіцкай славы». Мінск, 2008
* «Каралева не здраджвала каралю, або Каралеўскае шлюбаванне ў Новагародку». Раман. Мінск, 2009
* «Таямніцы Мірскага замка. Падарожжа па сівых мурах з Адамам Міцкевічам». Мінск, 2011
* «Таямніцы Нясвіжскага замка. Падарожжа ўглыб стагоддзяў з Уладзіславам Сыракомлем». Мінск, 2013
** «Таямніцы Крэўскага замка. Падарожжа па нашай гісторыі з Вітаўтам Вялікім». Мінск, 2015
** «Тайны Мирского замка. Путешествие по древней фортеции с Адамом Мицкевичем». Минск, 2014
** «Тайны Несвижского замка. Путешествие вглубь столетий с Владиславом Сырокомлей». Минск, 2019
* «Я адной табе належу». Мінск, 2013
* «Паміж Княствам і каронай». Мінск, 2013
* «Пацалунак на фоне гор». Мінск, 2014
* «Чараўніца Восень і Сняжынка падарожніца». Мінск, 2015
* «Як Данік у Радзівілаўскае метро трапіў», Мінск, 2016
* «Жанчыны з легенды», Мінск, 2017
* «Маладыя гады — маладыя жаданні»: П’еса // Маладосць. 2007
* «Апошняе ігрышча»: Аповесць // Полымя. 2007
* «Распасажаны дом». Мінск, 2020
* «Зайчыкаў лес» (на румынскай мове). Цімішаара, Румынія, 1999.

### Пераклады на рускую мову 
* Липский Владимир. «Крутые версты». Аповесць. Масква, 1981, Кемерава, 1982, 1989
* Липский Владимир. «Выстрелы над старым окопом». Аповесць. Мінск, 2007
* Капустин Аександр. «Соленая роса». Аповесць. Казань, 1984
* Гигевич Василь. «Марсианское путешествие». Мінск, 1992
* «Смеяться, право, не грешно». Беларускі народны гумар. Мінск, 1997

### Пераклады на беларускую мову 
* Хемінгуэй Эрнэст. «Бывай, зброя». Мінск, 1996
* Олдрыдж Джэймс. «Паляўнічы». Мінск, 1996
* Шолам Алейхем. «Тэўе-малочнік». Мінск, 1992
* Лем Станіслаў. «Прыгоды Піркса». Мінск, 1992
* Лем Станіслаў. «Салярыс». Мінск, 1994
* Лем Станіслаў. «Непераможны». Мінск, 2011
* Радзівіл Багуслаў. «Аўтабіяграфія». Мінск, 2009
* Ажэшка Эліза. «Над Нёманам». Мінск, 2003
* Курыльчык Рышард. «Славянскі світанак». Мінск, 2007
* Курыльчык Рышард. «Нязломны з Назарэта». Мінск, 2009
* Ажэшка Эліза. «Gloria victis». «Дзеяслоў», № 4, 2008
* Ажэшка Эліза. Яны. «Дзеяслоў», № 5, 2017
* Ажэшка Эліза. «Над Нёманам». Мінск, «Кнігазбор», 2020

### Пераклады п’ес, якія ішлі ў тэатрах Беларусі 
* Сапгір С., Пракоф’еў С. Кот у ботах. 1981
* Хмелік А. А ўсё-такі яна круціцца? 1981
* Аляксандраў А. Шышок. 1982
* Гудзяліс Антанас. Куды сышлі волаты? 1982
* Фрэшат Караль. Жан і Беатрыса. 2004
* Вампілаў А. Мінулым летам у Чулімску. 2006
* Гальдоні Карл. Слуга двух гаспадароў. 2007
* Шурпін Анатоль. Хто кахае мадам? 2008
* Лорка Ф. Дом Бернарды Альбы. 2013
* Пётр Гладзілін. Афінскія вечары. 2014

## Прызнанне 
* член Беларускага саюза журналістаў (з 1972)
* член Саюза беларускіх пісьменнікаў (з 1994)
* Медаль «За асваенне цалінных зямель» (1969)
* Грамата Вярхоўнага Савета БССР (1978)
* Ганаровая грамата Савета Міністраў Беларусі (1998)
* Ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2018)
* Лаўрэат прэміі Саюза журналістаў «Залатое пяро — 2001»
* прэмія польскага Таварыства аўтараў ZAiKS (за пераклады з польскай мовы, 2004)
* Ордэн Свяціцеля Кірылы Тураўскага Беларускай праваслаўнай царквы (2008)
* Юбілейны медаль «90 год Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь» (2008)
* Юбілейны медаль «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў» (2009)
* Заслужаны журналіст, Ганаровае званне ГА «Беларускі Саюз журналістаў» (2008)
* нагрудны знак Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2010)
* памятны медаль «Нясвіжскаму раёну — 75 год» (2015)
* нагрудны знак Беларускага фонда культуры «Рупліўцу. Стваральніку» (2017)
* лаўрэат прэміі імя Васіля Віткі часопіса «Вясёлка»
* лаўрэат літаратурнага конкурсу «Кімерыйскія музы» на міжнародным фестывалі дзіцячых пісьменнікаў у Феадосіі
* дыпламант літаратурнага конкурсу Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь
* лаўрэат Гомельскай абласной літаратурнай прэміі імя А. Капусціна.
* Член рэдкалегій часопіса «Вясёлка», «Краязнаўчай газеты»
* намеснік старшыні рады Беларускага фонда культуры
* старшыня таварыства «Беларусь — Польшча»
* старшыня грамадскай назіральнай камісіі пры Міністэрстве культуры па ахове гісторыка-культурнай спадчыны
* член Савета ветэранаў камсамола, піянерскага і маладзёжнага руху пры ЦК БРСМ
* Член Польска-Беларускай Дарадчай Камісіі па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны (з сакавіка 2010 да сакавіка 2014)
* член Беларускай рэспубліканскай навукова-метадычнай рады па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны пры Міністэрстве культуры Рэспублікі Беларусь (з верасня 2010)
* намеснік старшыні Рэспубліканскага грамадскага савета па справах культуры і мастацтва пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь (з лістапада 2010)
* член праўлення Беларускага таварыства дружбы і культурнай сувязі з замежнымі краінамі (з кастрычніка 2012)
* член Нацыянальнай камісіі Рэспублікі Беларусь па справах ЮНЕСКА (са жніўня 2013)
* ганаровы грамадзянін горада Нясвіжа (28.02.2015)
* ганаровы знак Беларускага фонда культуры «Рупліўцу. Стваральніку», 2017
* Член Нацыянальнай камісіі Рэспублікі Беларусь па справах ЮНЕСКА, 2015
* юбілейны медаль «100 год дыпламатычнай службе Беларусі», 2019
* нагрудны знак «Выдатнік друку Беларусі» (2018)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Анатоль Бутэвіч // Роднае слова: Штомес. навук.-метад. часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь ― 2008. ― № 6. ― С. 16;
* 
*  Т. 6.
* Бутевич Анатолий Иванович // Республика Беларусь, энциклопедия: в 6 т. — Минск, 2006, т.2. — C. 564.
* «Вестник Министерства иностранных дел», № 1/1998, стр. 71-72.
* З росных сцяжын: аўтабіяграфіі пісьменнікаў Беларусі / Уклад. М. Мінзер. — Мн.: Літаратура і Мастацтва, 2009. — 460, (1) — С. 65.

## Спасылкі 
* БУТЭВІЧ Анатоль Іванавіч, Саюз беларускіх пісьменнікаў

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Міністры інфармацыі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Румыніі
Катэгорыя:Генеральныя консулы Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў
Катэгорыя:Крытыкі Беларусі
Катэгорыя:Крытыкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Нясвіжа
Катэгорыя:Старшыні Дзяржаўнага камітэта па друку Беларусі
Катэгорыя:Консулы Беларусі ў Польшчы
Катэгорыя:Перакладчыкі прозы і драматургіі на беларускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі прозы і драматургіі на рускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з украінскай мовы