Сінаптанэмны комплекс

**Сінаптанэмны комплекс** (**SC**) — гэта бялковая структура, якая ўтвараецца паміж гамалагічных храмасомамі (дзвюма парамі сястрынскіх храматыд) падчас меёзу і, як мяркуюць, забяспечвае сінапсіс і рэкамбінацыю падчас прафазы I меёзу ў эўкарыёт. У цяперашні час лічыцца, што SC функцыянуе галоўным чынам як скафалд, які дазваляе ўзаемадзейнічаючым храматыдам завяршыць красінговер.

## Кампазіцыя 
Сінаптанэмны комплекс — гэта трохчасткавая структура, якая складаецца з двух паралельных бакавых абласцей і цэнтральнага элемента. Гэтая «трохчасткавая структура» назіраецца на стадыі пахітэны першай прафазы меёзу як у мужчын, так і ў жанчын падчас гаметагенезу. Да стадыі пахітэны, падчас лептанэмы, пачынаюць фармавацца бакавыя элементы, якія ініцыююць і завяршаюць сваё спарванне на стадыі зігатэны. Пасля заканчэння пахітэмы SC звычайна разбіраецца і больш не ідэнтыфікуецца.

У чалавека ахарактарызаваны тры спецыфічных кампанента сінаптанэмнага комплексу: SC бялок-1 (SYCP1), SC бялок-2 (SYCP2) і SC бялок-3 (SYCP3). Ген SYCP1 знаходзіцца ў храмасоме 1p13; ген SYCP2 размешчаны ў храмасоме 20q13.33; і ген для SYCP3 месціцца на храмасоме 12q.

Сінаптанэмны комплекс быў апісаны Montrose J. Moses ў 1956 годзе ў першасных сперматацытах ракаў і Д. Фосетам ў сперматацытах голуба, кошкі і чалавека. З дапамогай электроннага мікраскопа бачна, што сінаптанэмны комплекс утвораны двума «бакавымі элементамі», галоўным чынам утворанымі SYCP3 і ў меншую чаргу SYCP2, «цэнтральным элементам», які змяшчае як мінімум два дадатковыя бялкі і амінаканцавую N-вобласць SYCP1, і «цэнтральная вобласць», ахопленая паміж двума бакавымі элементамі, якая змяшчае «папярочныя філаменты», якія складаюцца ў асноўным з бялку SYCP1. Палавыя храмасомы ў самцоў млекакормячых дэманструюць толькі «частковы сінапсіс», паколькі яны звычайна ўтвараюць толькі кароткі SC у пары палавых храмасом XY. SC дэманструе вельмі невялікую структурную зменлівасць сярод эўкарыёт, нягледзячы на некаторыя істотныя адрозненні ў бялках. У многіх арганізмаў SC нясе адзін або некалькі «рэкамбінацыйных вузельчыкаў», звязаных з яго цэнтральнай вобласцю. Лічыцца, што гэтыя вузельчыкі адпавядаюць падзеям спелай генетычнай рэкамбінацыі або «красоверу». У мышэй-самцоў гама-апрамяненне павялічвае меётычныя красоверы ў сінаптанэмных комплексах. Гэта паказвае на тое, што экзагенныя пашкоджанні ДНК, верагодна, аднаўляюцца красінговерам у SC. Даследаванне паказала, што пасля генетычнай рэкамбінацыі не толькі фармуецца SC, але і мутантныя дражджавыя клеткі, не здольныя сабраць сінаптанэмны комплекс, усё яшчэ могуць удзельнічаць у абмене генетычнай інфармацыяй. Аднак у іншых арганізмах, такіх як нематода *C. elegans*, фарміраванне хіязмы патрабуе сінаптанэмнага комплексу.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* http://www.olympusbioscapes.com/gallery/images/333  — Synaptonemal complex by 3D-Structured Illumination, photograph by Dr. Chung-Ju Rachel Wang, University of California Berkeley, Department of Molecular and Cell Biology, Berkeley, CA, USA, second place winner of the 2009 Olympus Bioscapes Digital Imaging Competition.
* http://www.olympusbioscapes.com/gallery/2009/ 
* Kounetsova A. et al, *Meiosis in Mice without a Synaptonemal Complex* PLOS ONE (2011)

Катэгорыя:Малекулярная генетыка
Катэгорыя:Цыталогія