Дамачава

**Дамачава**.

## Гісторыя 
Упершыню Дамачава згадваецца ў XVIII стагоддзі. Мясцовасць уваходзіла ў склад Берасцейскага павета Берасцейскага ваяводства. У 1788 годзе намаганнямі жыхароў Дамачава і навакольных вёсак пабудавана праваслаўная драўляная царква з капліцай.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Дамачава апынулася ў складзе Расійскай імперыі. Тут размяшчаўся кардонны пост, які кантраляваў выплату мытных падаткаў у сувязі з перасячэннем мяжы з Царствам Польскім.

У 1860 годзе мястэчка стала цэнтрам Дамачаўскай воласці Берасцейскага павета Гродзенскай губерні і маёнтка, якім валодаў князь Вітгенштэйн. У чэрвені 1861 года адбылося выступленне сялян супраць пана, якое было задушана ваеннай сілай. У 1863 годзе адкрыта народнае вучылішча. У XIX стагоддзі тут дзейнічалі каталіцкая капліца, царква і сінагога. Пракладанне чыгункі паспрыяла хуткаму эканамічнаму развіццю паселішча.

У 1905 годзе на месцы старога храма пабудавана драўляная праваслаўная Лукінская царква. Працавалі ўчастак сельскага ўрача, лячэбніца, валасны фельчар, раз у год дзейнічаў прызыўны ўчастак па воінскай павіннасці. Тут размяшчаліся ўчасткі судовых следчых, міравых пасрэднікаў, судова-міравой акругі, паліцэйскіх ураднікаў.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Дамачава апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Берасцейскага павета Палескага ваяводства.

У 1939 годзе Дамачава ўвайшло ў БССР, дзе 15 студзеня 1940 года атрымала афіцыйны статус пасёлка гарадскога тыпу і стала адміністрацыйным цэнтрам Дамачаўскага раёна. Перад вайной у пасёлку жылі больш за 3000 яўрэяў, складаючы амаль усё насельніцтва.

У Вялікую Айчынную вайну з 22 чэрвеня 1941 года да 23 ліпеня 1944 года пасёлак знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. Гета ў Дамачаве існавала з лістапада 1941 да верасня 1942 года, да моманту вызвалення Дамачава ў жывых засталося толькі 10 яўрэяў.

З 1956 года ў Брэсцкім раёне. 7 лютага 1967 года да гарадскога пасёлка далучаны пасёлак чыгуначнай станцыі Жалезная.

Выява:Damačava. Дамачава (1919-39).jpg|Вуліца
Выява:Damačava. Дамачава (XX, I).jpg|Касцёл
Выява:Damačava, Biezzahannaha Začaćcia. Дамачава, Беззаганнага Зачацьця (09.1935).jpg|Касцёл, з боку апсіды
Выява:Damačava, carkva (XX).jpg|Царква

## Насельніцтва 

ImageSize = width:auto height:150 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:2000
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1891 from:0 till:1149 
  bar:1897 from:0 till:1163 
  bar:1921 from:0 till:1504 
  bar:1995 from:0 till:1300 
  bar:2006 from:0 till:1300 
  bar:2008 from:0 till:1200 
TextData=
  fontsize:10px pos:(25,195)
  text:

* **XIX стагоддзе**: 1830 год — 129 муж., з іх духоўнага саслоўя 1, мяшчан-хрысціян і сялян 128; 1891 год — 1149 чал.; 1897 год — 1163 чал.
* **XIX стагоддзе**: 1921 год — 1504 чал.; 1995 год — 1,3 тыс. чал.
* **XXI стагоддзе**: 2006 год — 1,3 тыс. чал.; 2008 год — 1,2 тыс. чал.; 2016 год — 1&nbsp;221 чал.; 2017 год — 1&nbsp;222 чал.

### Адукацыя 
У Дамачаве працуюць сярэдняя і музычная школы, дашкольная ўстанова.

### Медыцына 
Медыцынскія паслугі аказвае бальніца.

### Культура 
Дзейнічаюць дом культуры, бібліятэка. Раней дзейнічаў і кінатэатр.

## Эканоміка 
Прадпрыемствы харчовай і мясцовай прамысловасці.

## Славутасці 
* Каплічка.
* Касцёл Беззаганага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (XIX стагоддзе).
* Крыж у памяць паўстанцаў Кастуся Каліноўскага.
* Свята-Лукінская царква (1905), вул. Падлужская, 5 (інв. № 100/С-68408) — .
* Брацкая магіла (1944) — .

## Вядомыя асобы 
У 1927—1932 гадах у Дамачаве служыў пробашчам вядомы беларускі дзеяч кс. Пётр Татарыновіч.

## Гл. таксама 
* Дамачаўскія баі

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* Сайт Дамачава


Катэгорыя:Населеныя пункты Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Мястэчкі Берасцейскага ваяводства