Дэніс Бергкамп

**Дэ́ніс Ні́калас Мары́я Бергка́мп** (, ; нарадзіўся 10 мая 1969, Амстэрдам) — нідэрландскі футбаліст, пазней футбольны трэнер. Спачатку гуляў на пазіцыі паўабаронцы, але потым стаў гуляць асноўнага нападніка, потым перакваліфікоўваўся ў адцягненага форварда. Былы галандскі футбаліст Ян Мюлдэр сказаў, што Дэніс «самы тэхнічны галандзец» у гісторыі. Яго былы партнёр Цьеры Анры сказаў, што Бергкамп — «нападнік мары».

Дэніс дэбютаваў за «Аякс» у 1986 годзе. У 1993 годзе ён перайшоў у «Інтэр». Там Бергкамп прабыў усяго 2 сезоны, а потым перайшоў у «Арсенал», у якім некалькі раз стаў чэмпіёнам Англіі і выйграваў кубак гэтай краіны. У нацыянальнай зборнай ён дэбютаваў у 1990 годзе і гуляў у ёй 10 гадоў. Ён застаецца трэцім па колькасці галоў за нацыянальную зборную. Прафесійную кар’еру завяршыў у 2006 годзе.

Бергкамп быў улучаны ў спіс 125 лепшых ігракоў, створаны Пеле. Таксама ён лічыцца адным з лепшых ігракоў у гісторыі чэмпіянату Англіі. У 2007 годзе Бергкамп быў улучаны ў , стаўшы такім чынам першым і пакуль што адзіным нідэрландскім футбалістам, які ганараваўся такога.

## Раннія гады 
Бергкамп нарадзіўся ў Амстэрдаме. Ён быў наймалодшым з 4 дзяцей. Рос у рабочым прыгарадзе Амстэрдама ў сям’і сярэдняга класа. Бергкамп названы ў гонар . Бергкамп быў выхаваны як каталік і часта ў дзяцінстве хадзіў з сям’ёй у царкву. У 12 гадоў Дэніса заўважыў «Аякс» і ён стаў трэнавацца ў яго акадэміі, да гэтага, ён выступаў за каманду «Вілскрахт/СНЛ» і нават гуляў супраць сваёй будучай каманды.

## Кар’ера футбаліста 
### «Аякс» 
Бергкамп быў выхаваны ў моладзевай сістэме «Аякса» і пачаў свае выступы за клуб у 17 гадоў. Бергкамп забіў свой першы гол за клуб 22 лютага 1987 года ў матчы супраць . «Аякс» выйграў 6:0. Ён згуляў 23 матчы ў сезоне 1986/1987. Таксама ў тым сезоне Бергкамп дэбютаваў на міжнароднай арэне ў матчы супраць «Мальмё» ў Кубку ўладальнікаў Кубкаў.

У наступных сезонах Бергкамп зацвердзіўся ў якасці іграка асноўнага складу. З 1989 па 1992 год «Аякс» выйграў 4 тытулы. Бергкамп забіў 29 галоў у 36 гульнях у сезоне 1990/1991. У 1992 годзе «Аякс» выйграў , перамогшы ў фінале «Тарына». Потым — , перамогшы ў фінале «Херэнвен». Бергкамп быў найлепшым бамбардзірам у чэмпіянаце Нідэрландаў з 1991 па 1993 год, а таксама атрымліваў званне лепшага іграка года ў 1992 і 1993 гадах. За всю карьеру в «Аяксе» он забил 122 гола в 239 матчах.

### «Інтэр» 
Бергкамп быў запатрабаваны на трансферным рынку. Трэнер «Аякса» Кройф параіў яму не выступаць за «Рэал Мадрыд», адну з зацікаўленых у ім камандаў. Бергкамп хацеў гуляць у Італіі. Ён лічыў Серыю А лепшай лігай свету і хацеў перайсці ў «Ювентус» ці «Інтэрнацыянале». 16 лютага 1993 года апошнія пагадзіліся купіць Бергкампа за 7,1 мільёнаў фунтаў.

Бергкамп дэбютаваў за «Інтэр» у матчы супраць  29 жніўня 1993 года, а забіў свой першы гол за клуб у гульні супраць  ў верасні 1993 года. Але яму было складана гуляць супраць італьянскіх абаронцаў, і ён забіў толькі 7 галоў у лізе. Гэта таксама было злучана з тым, што ў яго не было высакакласнага партнёра па атацы. Ён гуляў з  і . У лютым 1994 года клуб звольніў трэнера Асвальда Баньёлі. Яго замяніў Джамп’ера Марыні. «Інтэр» фінішаваў 13-м у серыі А, але выйграў Кубак УЕФА, перамогшы ў фінале «Зальцбург». Бергкамп стаў найлепшым бамбардзірам гэтага спаборніцтва, а таксама аформіў хэт-трык у матчы супраць бухарэсцкага .

З пачаткам новага сезона кіраўніцтва «Інтэра» прызначыла новага трэнера, . Бергкамп правёў сезон млява, галоўным чынам з-за чэмпіянату свету 1994 года. Яму атрымалася забіць пяць галоў у 26 матчах. Таксама ў яго склаліся дрэнныя адносіны з заўзятарамі. Некаторыя італьянскія газеты таксама адзначалі яго дрэнную гульню. «Інтэр» скончыў сезон на шостым месцы ў лізе. Клуб не здолеў адстаяць Кубак УЕФА, «Інтэр» выбыў у першым раўндзе. У лютым 1995 года клуб купіў італьянскі бізнесмен Масіма Мараці, які нацэліўся на абнаўленне складу. З-за куплі  Бергкамп страціў месца ў складзе і захацеў пайсці.

### «Арсенал» 
У чэрвені 1995 года «Арсенал» набыў Бергкампа за 7,5 мільёнаў фунтаў. Ён стаў першым іграком, падпісаным трэнерам . Гэта адбылося 23 верасня 1995 года ў матчы супраць «Саўтгемптана». За свой першы сезон у Англіі ён згуляў 33 матчы, забіўшы 11 галоў, і дапамог «Арсеналу» выйсці ў Кубак УЕФА.

Прызначэнне Арсена Венгера на пост трэнера «Арсенала» ў верасні 1996 года стала паваротным момантам у кар’еры Бергкампа. Венгер выкарыстоўваў Бергкампа ў якасці цэнтральнага нападніка. У тым сезоне Дэніс аддаў 13 галявых перадач. 24 лістапада Бергкамп забіў пераможны гол у браму «Тотэнхэма». 11 студзеня ў матчы супраць «Сандэрленда» Бергкамп атрымаў сваю першую чырвоную картку ў кар’еры. «Арсенал» скончыў сезон на 3-м месцы.

У наступным сезоне Бергкамп дапамог «Арсеналу» выйграць чэмпіянат і кубак, нягледзячы на тое, што галоўным фаварытам быў «Манчэстэр Юнайтэд». Ён стаў найлепшым бамбардзірам клуба з 22 галамі. У матчы супраць «Лестэр Сіці» ў пачатку сезона ён аформіў свой першы хэт-трык за «Арсенал». Трэці гол у тым матчы Бергкамп назваў самым прыгожым голам за «Арсенал». Трэнер «Лестэра» Марцін О’Ніл назваў гэты хэт-трык «лепшым хэт-трыкам, які ён бачыў». У чвэрцьфінале кубка Англіі супраць «Вест Хэм Юнайтэд» Бергкамп быў выдалены і прапусціў тры матчы з-за дыскваліфікацыі. 29 красавіка 1998 года ён атрымаў траўму і выбыў да канца сезона. Па сканчэнню сезона ён быў прызнаны найлепшым футбалістам чэмпіянату паводле версіі  і .

У сезоне 1998/1999 «Арсенал» не змог абараніць чэмпіёнства, прайграўшы ў апошнім туры будучаму пераможцу першасці «Манчэстэр Юнайтэд». У кубку Англіі «Арсенал» таксама прайграў у паўфінале «чырвоным д’яблам». Бергкамп забіў 16 галоў. У кубку Англіі Беркгамп біў пенальці ў кампенсаваны час у паўфінале, але яго ўдар парыраваў Петэр Шмейхель. У другім экстра-тайме Раян Гігз забіў пераможны гол.

Сезон 1999/2000 выклікаў расчараванне ў заўзятараў: клуб заняў 2-е месца ў чэмпіянаце і прайграў у фінале кубка УЕФА «Галатасараю» ў серыі пенальці. У міжсезоннасць з «Арсенала» пайшлі  і Эмануэль Пеці. У 2000 годзе Бергкамп падоўжыў кантракт з «Арсеналам». Нягледзячы на тое, што «Арсенал» купіў некалькіх кваліфікаваных ігракоў, у сезоне 2000/2001 клуб таксама заняў 2-е месца. Пасля з’яўлення Цьеры Анры і  Бергкамп перастаў пастаянна з’яўляцца ў асноўным складзе.

У сезоне 2001/2002 «Арсенал» зрабіў залаты дубль. У чэмпіянаце ён у перадапошнім туры перайграў «Манчэстэр Юнайтэд», а ў фінале Кубка Англіі выйграў у «Чэлсі». Бергкамп згуляў 33 матчы і забіў 15 галоў. 27 студзеня 2002 года ў чацвёртым раўндзе кубка ён атрымаў чырвоную картку і быў дыскваліфікаваны на тры матчы (два ў лізе і адзін у кубку). Бергкамп апеляваў адносна гэтага рашэння, але беспаспяхова. Ён выйшаў на поле толькі 3 сакавіка 2002 года ў матчы супраць «Ньюкасл Юнайтэд». У пачатку матча ён забіў прыгожы гол. Венгер назваў той гол неверагодным, дадаўшы: «Гэта быў не толькі прыгожы, але і важны гол».

4 студзеня 2003 года ў кубку Англіі ён забіў свой соты гол за «Арсенал». У тым сезоне клубу не атрымалася захаваць чэмпіёнскі тытул, хоць у сакавіку ў яго быў адрыў ад пераследніка ў 8 ачкоў. Ты не менш яны выйгралі кубак Англіі, перамогшы ў фінале «Саўтгемптан». 20 ліпеня 2003 года Бергкамп падоўжыў кантракт на год. У сезоне 2003/2004 «Арсенал» вярнуў сабе чэмпіёнскі тытул і больш таго, стаў першай камандай за больш за 100 гадоў, якая прайшла ўвесь турнір без паражэнняў. У апошнім матчы сезона супраць «Лестэр Сіці» Бергкамп аддаў галявы пас на Патрыка Віейра, той абыйшоў брамніка і забіў пераможны гол, матч скончыўся з лікам 2:1. Тая каманда была названа непераможнай, нягледзячы на тое, што перад гэтым каманды тройчы сустракаліся ва ўнутраных спаборніцтвах, і пераможцам нязменна заставаўся «Арсенал». Пад канец сезона «Арсенал» падоўжыў кантракт з Бергкампам.

У сезоне 2004/2005 Бергкамп згуляў у 29 матчах «Арсенала». Каманда заняла другое месца, адстаўшы ад «Чэлсі» на 12 ачкоў. 22 жніўня 2004 года ў матчы супраць «Мідлсбра» Бергкамп выйшаў на поле ў якасці капітана. 19 лютага 2005 у матчы кубка Англіі супраць «Шэфілд Юнайтэд» яму паказалі непасрэдную чырвоную картку. З-за гэтага ён прапусціў тры матчы ў чэмпіянаце. У апошнім матчы сезона супраць «Эвертана» Бергкамп стаў іграком матча. Заўзятары хацелі, каб Бергкамп падоўжыў кантракт на год. Пасля фінальнага матча кубка Англіі, у якім у серыі пенальці «Арсенал» перамог «Манчэстэр Юнайтэд», ён падоўжыў кантракт.

У апошнім сезоне Бергкампа «Арсенал» заняў 4-е месца. У матчы першага тура Лігі чэмпіёнаў ён забіў гол, выйдучы на замену. Паядынак супраць «Вест Бромвіч Альбіёна», які адбыўся 15 красавіка 2006, быў прысвечаны Бергкампу. Фанатам, якія прышлі на , падарылі футболкі Бергкампа. 7 мая Дэніс узяў удзел у таварыскім футбольным матчы, згуляным на «Хайберы».

22 ліпеня 2006 года Бергкамп згуляў свой развітальны матч, у якім «Арсенал» сустракаўся з яго былым клубам, «Аяксам». Старт матча даў розыгрыш мяча з удзелам Бергкампа, яго бацькі і сына. У першым тайме гулялі дзейныя ігракі клубаў (на баку «Аякса» ўзяў удзел будучы капітан «Арсенала» Томас Вермален), а ў другім — іх легенды. Прыкладам, за «Арсенал»: , Віейра, Овермарс, Пеці і , а за «Аякс»: Марка ван Бастэн, , Ёхан Кройф,  і  дэ Буры. «Арсенал» выйграў матч з лікам 2:1 дзякуючы галам Анры і . Клас-Ян Хюнтэлар, які забіў першы гол у матчы, стаў першым іграком, які забіў на новым стадыёне «Арсенала» «Эмірэйтс».

## Нацыянальная зборная 
### Моладзевая 
Кар’ера ў моладзевай зборнай у Бергкампа працягвалася ўсяго 1 год. Ён дэбютаваў у матчы супраць  21 сакавіка 1989 года. Матч скончыўся з рахункам 1:0 у карысць СССР. У кваліфікацыі да Еўра-1990 ён згуляў свой апошні матч за «маладзёжку» супраць , Нідэрланды прайгралі з рахункам 3:2. У сваёй групе каманда Бергкампа заняла трэцяе месца, усяго на адно ачко абыйдучы , групу выйграла зборная .

### Асноўная 
Бергкамп дэбютаваў у зборнай Нідэрландаў у матчы супраць Італіі 26 верасня 1990 года, калі ён выйшаў на замену замест Франка дэ Бура. Ён забіў свой першы гол за зборную ў матчы супраць зборнай Грэцыі 21 лістапада 1990 года. Бергкамп паехаў са зборнай на Еўра-1992, дзе забіў тры галы і стаў найлепшым бамбардзірам. Зборная Нідэрландаў выляцела ў паўфінале, прайграўшы будучым пераможцам турніру Даніі. У кваліфікацыі да чэмпіянату свету 1994 года Бергкамп забіў 5 галоў і быў улучаны ў склад на фінальную частку турніру. На групавой стадыі мундыяля ён забіў гол у браму зборнай Марока, а таксама ў 1/8 фіналу — Ірландыі. У 1/4 фіналу ён забіў свой трэці гол на турніры Бразіліі, але каманда прайграла з лікам 2:3. На Еўра-1996 Бергкамп забіў адзін гол у браму каманды Швейцарыі падчас групавога этапу, а таксама аддаў галявую перадачу на  ў матчы супраць Англіі. Зборная Нідэрландаў выляцела ў 1/4 фіналу, прайграўшы па пенальці зборнай Францыі.

9 лістапада 1996 года ў матчы супраць Уэльса Бергкамп аформіў свой першы хет-трык за зборную. Нідэрланды занялі першае месца ў сваёй групе і выйшлі на мундыяль 1998 года. Дэніс забіў тры галы за турнір, у тым ліку адзін з самых прыгожых галоў чэмпіянату ў матчы супраць Аргенціны; Франк дэ Бур зрабіў на яго доўгую перадачу, ён двума дотыкамі абгуляў  і прыцэльна ўдарыў у дальні вугал. Гэты гол Бергкамп ахрысціў як «лепшы ў кар’еры». Таксама гэты мяч дазволіў яму абагнаць  па колькасці галоў за зборную. У паўфінале Нідэрланды прайгралі па пенальці зборнай Бразіліі. Бергкамп увайшоў у сімвалічную зборную чэмпіянату свету.

9 кастрычніка 1999 года ў матчы супраць Бразіліі Бергкамп забіў свой апошні гол за зборную. Паколькі Нідэрланды былі краінай-гаспадыняй Еўра-2000, ім не трэба было праходзіць кваліфікацыю і яны лічыліся галоўнымі фаварытамі. У паўфінале галандцы прайгралі Італіі. Пасля паразы Бергкамп абвясціў пра свой сыход са зборнай, вырашыўшы засяродзіцца на сваёй клубнай кар’еры. У чэрвені 2003 года Патрык Клюйверт абагнаў Бергкампа ў спісе лепшых бамбардзіраў зборнай за ўсю гісторыю нацыянальнай каманды.

### Матчы Бергкампа за моладзевую зборную Нідэрландаў 
### Матчы Бергкампа за зборную Нідэрландаў 
## Трэнерская кар’ера 
Пасля сыходу з футбола Бергкамп настойваў, што не будзе трэнерам. Ён адхіліў прапанову «Арсенала» стаць іх скаўтам, сказаўшы, што ён хоча больш часу праводзіць з сям’ёй. Тым не менш Бергкамп прайшоў курс трэнерскай падрыхтоўкі для былых нідэрландскіх футбалістаў. Паколькі Бергкамп панічна баяўся лётаць на самалёце, яму дазволілі навучацца пад кіраўніцтвам Арсена Венгера замест таго, каб наведваць урокі ў Зейсце. Пасля завяршэння гэтых курсаў ён стаў памагатым Ёхана Нескенса у другой зборнай Нідэрландаў. Бергкамп вярнуўся ў «Аякс», каб трэнаваць дзіцячыя і юніёрскія каманды. Пасля прызначэння Франка дэ Бура на пост галоўнага трэнера «аяксідаў» Бергкамп стаў памагатым трэнера юнацкай каманды.

У жніўні 2011 года Бергкамп стаў асістэнтам дэ Бура.

## Статыстыка выступаў 
### Клубная статыстыка 
### Выступы за зборную 
## Асабісае жыццё 
Бергкамп жанаты з Хенрытай Розендаль. Яны пажаніліся 16 чэрвеня 1993 года. У пары чацвёра дзяцей: Эстэль Дэбора, Дэніс Мітчэл, Ясмін Наомі і Шафран Рыта. Яго пляменнік  у наш час гуляе за .
Падчас гульні за «Арсенал» Бергкамп навучаўся ва ўніверсітэце Бата машынабудаванню і атрымаў статус бакалаўра.

Яго лепшы сябар — Марк Овермарс, з якім ён гуляў у «Арсенале». Часам Марка нават крытыкавалі за тое, што ён увесь час пасуе толькі на Бергкампа.

### Аэрафобія 
Мянушка «Нелятучы галандзец» Бергкамп атрымаў з-за боязі лётаць. У 1989 годзе ў  загінуў блізкі сябар Бергкампа Вірджэл Юманкхан. Сам Дэніс толькі выпадкова не аказаўся на гэтым рэйсе. Хоць ён не адчуваў дыскамфорту ад знаходжання на борце самалёта, усё змянілася ў 1994 годзе, калі зборная Нідэрландаў ляцела ў ЗША для таго, каб узяць удзел у чэмпіянаце свету. Журналіст, які ляцеў разам з камандай, пажартаваў, што ў яго ў торбе бомба, Бергкамп адмовіўся лётаць на самалётах, яму надавалася псіхалагічная дапамога.

З-за гэтага «Арсенал» і зборная Нідэрландаў часта на выязных матчах абыходзіліся без яго. У некаторых выпадках Бергкамп падарожнічаў на аўтамабілі ці аўтобусе, але моцна стамляўся ў дарозе.

## Стыль гульні 
У акадэміі «Аякса» Бергкамп выхоўваўся ў духу . Там ён паспеў паспрабаваць сябе на ўсіх пазіцыях, апроч брамніка, і за кошт гэтага Бергкамп навучыўся лепш праходзіць абаронцаў. У інтэрв’ю «The Times» у 2004 годзе ён сказаў, што ў футболе трэба быць псіхалагічна вытрыманым і не весціся на грубіянства і правакацыі з боку саперніка, дадзены ўрок Дэніс засвоіў падчас выступу за «Інтэр». У 1991 і 1992 гадах Бергкамп быў найлепшым іграком чэмпіянату Нідэрландаў, а таксама з сезона 1990/1991 па сезон 1992/1993 быў найлепшым бамбардзірам турніру. У сезоне 1997/1998 ён быў названы футбалістам года паводле версіі як ПФА, так і АФЖ, і ўвайшоў у каманду года. У зборнай Бергкамп стаў найлепшым бамбардзірам Еўра-1992 і быў занесены ў сімвалічную зборную чэмпіянату свету 1998 года.

У красавіку 2007 года Бергкамп быў занесены ў залу славы англійскага футбола, а таксама быў на другім месцы ў спісе лепшых ігракоў «Арсенала» за ўсю гісторыю. У 2013 годзе ў гонар Дэніса была ўзведзена статуя. Вось поўны спіс яго ўзнагарод:

* Футбольны талент года ў Нідэрландах (1): 1990
*  (2): 1991, 1992
* Лепшы бамбардзір чэмпіянату Нідэрландаў (3): 1990/1991, 1991/1992, 1992/1993
* Лепшы бамбардзір чэмпіянату Еўропы (1): 1992
* Увайшоў у Сімвалічную зборную чэмпіянату Еўропы (1): 1992
* Лепшы бамбардзір Кубка УЕФА (1): 1993/1994
*  (4): жнівень 1997, верасень 1997, сакавік 2002, люты 2004
* Каманда года паводле версіі ПФА (1): 1997/1998
* Футбаліст года паводле версіі Асацыяцыі футбольных журналістаў (1): 1997/1998
* Ігрок года па версіі футбалістаў ПФА (1): 1997/1998
* Лепшы гол сезона ў Англіі (2): 1997/1998, 2001/2002
* Уладальнік прыза IFFHS лепшаму бамбардзіру свету ў міжнародных матчах: 1992
* Член сімвалічнай зборнай чэмпіянату свету (1): 1998
* Уваходзіць у спіс ФІФА 100
* Уваходзіць у Залу славы англійскага футбола
* Улучаны ў спіс 

### Трэнерскія 
*У якасці асістэнта галоўнага трэнера*

 **«Аякс»**
* Чэмпіён Нідэрландаў (**2**): , 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Статыстыка  на Soccerbase.com
* Профіль на Arsenal.com
* Профіль  на Arseweb.com
* Статыстыка  на wereldvanoranje.nl
* Dennis Bergkamp — The Iceman Website 

Катэгорыя:Футбалісты Нідэрландаў
Катэгорыя:Ігракі зборнай Нідэрландаў па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Аякс Амстэрдам
Катэгорыя:Ігракі ФК Інтэрнацыянале Мілан
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Лондан
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Нідэрландаў
Катэгорыя:ФІФА 100
Катэгорыя:Члены Залы славы англійскага футбола