Агюст Перэ

**Агюст Перэ** (; , Іксель, Бельгія — , Парыж, Францыя) — французскі архітэктар, піянер і лідар будаўніцтва з жалезабетону, прадпрымальнік і педагог.  Гаўра, амаль цалкам разбураны падчас Другой сусветнай вайны, у 2005 годзе абвешчаны аб’ектам Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і каменячоса, уладальніка паспяховага бізнесу ў Парыжы. Вывучаў архітэктуру ў Школе прыгожых мастацтваў у Парыжы, выдатна вучыўся, але пакінуў яе, не атрымаўшы дыплома, і стаў працаваць у сямейным бізнесе. У 1904 годзе пабудаваў жылы дом па адрасе *25bis, rue Benjamin Franklin* у Парыжы, напэўна, першы жылы дом з жалезабетону. У 1905 годзе сумесна з братамі Гюставам (таксама архітэктарам, сааўтарам большасці праектаў Агюста) і Клодам заснаваў фірму, якая спецыялізавалася на будаўніцтве з жалезабетону. У гэтай фірме ў 1909 годзе некалькі месяцаў працаваў і вывучаў асновы тэхнічнага чарчэння Ле Карбюзье.

У 1913 годзе па праекце Перэ ўзведзены будынак Тэатра Елісейскіх палёў — выдатны ўзор пачаткаў стылю ар-дэко, які прынёс архітэктару вядомасць. Перэ будуе прамысловыя і жылыя будынкі, дамы-студыі для мастакоў і скульптараў, цэрквы.  у  (1922—1923) была першым храмам Францыі, цалкам пабудаваным з жалезабетону. У 1931 годзе ўдзельнічаў у конкурсе на праект Палаца Саветаў у СССР.

З 1923 года кіраваў спецыялізаванай на бетоне майстэрняй пры Школе прыгожых мастацтваў. З 1928 года выкладаў у спецыяльнай школе архітэктуры. З 1943 года кіраваў Асацыяцыяй архітэктараў і выкладаў у Акадэміі прыгожых мастацтваў. Пасля Другой сусветнай вайны атрымаў заказ на аднаўленне цэнтральнай часткі разбуранага Гаўра. Памёр у 1954 годзе, праз два гады пасля смерці брата Гюстава. Будаўніцтва ў Гаўры па праектах Перэ працягвалася да 1964 года.

Пасля смерці Агюста Перэ лічылі найзначнейшым архітэктарам Францыі, параўноўвалі з Ле Карбюзье, а потым надоўга забылі. Толькі ў 1985 годзе пасля публікацыі кнігі Джозэфа Абрама (*Joseph Abram*) творчасць майстра зноў адкрыта для грамадства. У 1990-я гады спадчына братоў Перэ грунтоўна вывучана, У пачатку 2000-х гадоў выйшла некалькі манаграфій, прысвечаных Перэ, а ў 2002—2004 гадах арганізавана перасоўная выстава «Перэ, паэтыка бетону». Урэшце, ЮНЕСКА ацаніла рэканструкцыю Гаўра як выдатны прыклад архітэктуры і гарадскога планавання ў пасляваенным будаўніцтве і 15 ліпеня 2005 года ўнесла Гаўр у спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны.

## Выбраныя будынкі 
* Жылы дом *34-34bis, rue Sorbier (фр.), Парыж*, 1898.
* Жылы дом *119, av de Wagram (фр.), Парыж*, 1902.
* Жылы дом *83, av Niel (фр.)/50 rue Rennequin (фр.), Парыж*, 1904.
* Жылы дом *25bis, rue Benjamin Franklin (фр.), Парыж*, 1904.
* Жылы дом *48bis, rue Raynouard (фр.), Парыж*, 1906.
* Аўтамабільны гараж *51, rue de Ponthieu (фр.), Парыж*, 1907 (знесены ў 1970)
* Тэатр Елісейскіх палёў, *15, авеню Мантэнь, Парыж*, 1913.
* Надмагілле *Madeleine Dauphin-Dornès*, жонкі мастака , на могілках Манпарнас, 1913.
* Царква Маці Божай у Ле-Рэнсі *83, av de la Résistance, Le Raincy*, 1922—1923.
* Жылы дом *bd de Stalingrad, Grand Quevilly, Rouen*, 1923.
* Прыватны гатэль па адрасе *8, rue Nansouty / 2, плошча Мансуры (фр.), Парыж*, 1923.
*  ў парку Поль-Містраль у Грэноблі — 95-метровая вежа, пабудаваная з жалезабетону для Міжнароднай выставы 1925 года.
* Царква Сен-Тэрэз ў Манманьі, Валь-д’уаз, 1925—1926.
* Дом мастака і скульптара Жоржа Брака, дом *6, вуліца Жоржа Брака (фр.), Парыж*, 1927.
* Капліца дэ ла Каламб'ер у Шалон-сюр-Сон, дом *72, rue d’Autun*, 1928—1929.
* Канцэртная зала для Нармальнай школы музыкі, дом *78, rue Cardinet (фр.), Парыж*, 1928—1929.
* Дом скульптара Ханы Арловай па адрасе *7bis, villa Seurat (фр.), Парыж*, 1929.
* Жылы дом з офісамі *51-55, Rue Raynouard, Парыж*, 1929—1932. У гэтым доме Перэ пасяліўся адразу пасля заканчэння будаўніцтва і жыў да канца жыцця.
* Будынак Міністэрства ВМФ *8, bd Victor / 2-4, av de la Porte de Sèvres, Парыж*, 1931—1956.
* Музей Міністэрства грамадскіх работ, цяпер Сацыяльны і эканамічны савет Францыі *place d’iéna, Парыж*, 1936—1948.
* Чыгуначны і аўтавакзал ў Ам’ене, 1942—1951.
* «Вежа Перэ» — жылы будынак з офісамі ў Ам’ене, 1942—1951; 104-метровы (27 паверхаў) хмарачос, працяглы час найвышэйшы будынак Заходняй Еўропы.
*  Гаўра, 1945—1955.
* Музей прыгожых мастацтваў ў Сан-Паўлу, Бразілія, 1947—1949.

## Галерэя 

Файл:Theatre-des-champs-elysees-.jpg|Тэатр Елісейскіх палёў
Файл:LeHavre.jpg|Від на цэнтр Гаўра
Файл:Église Notre-Dame du Raincy - Le Raincy - Seine-Saint-Denis - France - Mérimée PA00079948 (20).jpg|Інтэр’ер царквы Маці Божай у Ле-Рэнсі

## Узнагароды 
* , 1948 — штогадовая ўзнагарода Каралеўскага інстытута брытанскіх архітэктараў за ўклад у міжнародную архітэктуру.
* , 1952 — узнагароду прысуджаюць за значны ўклад, які аказаў уплыў на тэорыю і практыку архітэктуры.

## Памяць 
* 24 мая 1950 года па ініцыятыве Бельгійскага таварыства гарадскіх планіроўшчыкаў і архітэктараў-мадэрністаў (*Belgian Society of Town Planners and Modernist Architects*) на доме, дзе нарадзіўся Агюст Перэ, усталявана мемарыяльная дошка.
* Мемарыяльная дошка ўсталявана на доме па адрасе *51-55, de la rue Raynouard*, дзе архітэктар жыў з 1932 года і да смерці.
* У 1971 годзе ў Парыжы ў гонар Агюста Перэ названа .

## Спасылкі 
* Фонд Перэ, поўны каталог праектаў
* Фатаграфіі пабудоў
* Фатаграфіі пабудоў

Катэгорыя:Архітэктары Парыжа
Катэгорыя:Архітэктары Францыі