Абрагам Шомер

**Аўром Шомер** або **Шайкевіч-Шомер** (2 жніўня 1876, Пінск — 16 жніўня 1946, Лос-Анджэлес) — яўрэйскі драматург, грамадскі дзеяч, кінарэжысёр, сцэнарыст. Сын вядомага пісьменніка Шомера (Навума Шайкевіча).

## Біяграфія 
Жыў у Пінску, Адэсе, Вільні. Вучыўся ў хедарах, гарадскіх школах, з хатнім настаўнікам. У 1890, ці 91, з сям’ёй выехаў у ЗША. Дапамагаў бацьку выдаваць часопісы. Юрыст, выпускнік універсітэта ў Нью-Ёрку, дзе вучыўся ў 1896—1900. У Каліфорніі з 1934. Апошнія 12 гадоў жыцця хварэў на астму і на сэрца.

### Грамадская дзейнасць 
Адзін з заснавальнікаў арганізацыі ХІАС (таварыства дапамогі эмігрантам) і таварыства дапамогі ахвярам кішынёўскага пагрому, старшыня кішынёўскага таварыства перасялення ў Амерыку. Адказ на «яўрэйскае пытанне» бачыў не ў стварэнні асобнай дзяржавы, а ў скліканні пастаяннага дэмакратычнага Яўрэйскага кангрэса з прадстаўнікоў розных краін. Выдаў у 1906—1920 некалькі твораў пра сваю ідэю, на ідышы і па-англійску. Дэлегат усе-амерыканскіх і сусветнага яўрэйскага кангрэса ў Жэневе (1936), у далейшым не падтрымліваў гэтых арганізацый, бо яны былі не дэмакратычнымі.

## Творчасць 
Яшчэ малым Шомер-сын складаў свае п’есы. Доўга ён хацеў перавесці на сцэну раман Сянкевіча «Quo vadis?». Іграў ролі ў паказах Шомера-бацькі, захавалася праграма паказу з 1893 года. Дэбютаваў у друку ў 1893. У 1895 змясціў камедыйны дыялог «Што такое Амерыка?» у бацькавай газеце «Дэр юдышэр пок». Друкаваўся ў яўрэйскіх і англійскіх газетах. 25 лютага 1910 на сцэне нью-ёркскага Бовэры-тэатра першы раз паказана публіцы п’еса Шомера-сына — «Ал-райтнікі». У 1915 ён зусім адышоў ад юрыдычнай практыкі. Самыя папулярныя п’есы — «Дэр грынер мільёнчык» *Нявопытны міліянер* і «Айкеле мазык» *Зламысны Айк*. П’есы ставіліся ў Нью-Ёрку і ва ўсёй Амерыцы, у іншых краінах. Перакладзены на англійскую мову. На нямецкую мову «Айка» пераклаў акцёр Джозеф Шыльдкраўт.
 
П’есы з’яўляліся на экране. Трагедыя «Афн ям, одэр ін эліс-айланд» *У моры, ці на Эліс-Айландзе* была апрацавана для англійскай сцэны, стала асновай для двух фільмаў, латышскага «Дзе праўда?..» і амерыканскага *The Yellow Passport* (1913 і 1916 гадоў). У амерыканскай версіі пазней былі рымейкі. «Дзе праўда?..» — першы мастацкі фільм Латвіі.
 
П’еса «Ды модэ» *Мода* ў брадвейскай версіі, якую склаў з Шомерам Дж. Бродхерст, атрымала назву To-day (1913). Паводле гэтай версіі напісан аднайменны раман (1914), знятыя 2 фільмы, нямы (1917) і гукавы В. Ная (1930).
 
Шомер паставіў 4 фільмы па сваіх сцэнарыях. Адзін пад назвай Ruling Passions выпусціла «Schomer Photoplay Producing Company» (1918). Тры — The Sacred Flame, The Hidden Light, The Chamber Mystery — «Schomer-Ross Motion Picture Company» (1920). Гэта былі нямыя фільмы з англійскімі цітрамі. Цітры размяшчаліся не на асобных кадрах, а ў «воблачках», падобна коміксу.

## Пералік драм 
* Ды алрайтнікес (1910)
* Афн ям, одэр ін эліс-айланд (1911)
* Айкеле мазык (1911)
* Дэр юнгер дор (1911)
* Борэх даен хэмэс (1911)
* Клорэ мэшугоім (1911)
* Дэр сод (1912)
* Ды модэ (1913)
* Дэр грынер мільёнер (1915)
* Дос гайстэр хойз (1918)
* Хаціква (1921)
* Дэр камф
* Ой, ды лібэ (1923)
* Point of Order (1924)

## Спасылкі 
* Abraham S. Shomer. Слоўнік Зільберцвайга
* [AVROM SHOMER](https://congressforjewishculture.org/people/452/Shomer,%20Avrom%20(Abraham%20S.%20Schomer)%20(August%202,%201876%E2%80%93August%2016,%201946))
* Кінамузей
* imdb

Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Драматургі
Катэгорыя:Кінарэжысёры ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Катэгорыя:Юрысты