ВАЗ-2109

**ВАЗ-2109** — савецкі і расійскі легкавы аўтамабіль. Пяцідзверная мадыфікацыя ў сямействе мадэляў *«Лада Спутнік»/«Лада Самара»*.

## Гісторыя 
thumb|left|выгляд ззаду
Аўтамабіль пачалі выпускаць у 1987 годзе.
thumb|ВАЗ-2109 з так званымі «доўгімі» пярэднімі крыламі
У 1989 годзе пачалася першая мадэрнізацыя, якая расцягнулася на некалькі гадоў: пачалася масавая вытворчасць мадыфікацыі *BA3-21093* з 1,5-літровым рухавіком, а таксама злёгку змянілася пярэдняя частка кузава. Аўтамабілі атрымалі новае афармленне пярэдняй часткі з так званымі «доўгімі» пярэднімі крыламі (у процівагу «кароткім», дзе пярэдняя частка была выраблена асобнай пластыкавай маскай), новымі капотам і рашоткай радыятара.
Адначасова з запускам серыйнай вытворчасці ў канцы 1990 года седана ВАЗ-21099 «доўгія» крылы пачалі ўсталёўваць і на *ВАЗ-2109*. Таксама абнавіўся інтэр’ер: пярэднюю панэль замянілі больш масіўнай, «высокай». Некаторы час абодва варыянта выпускаліся паралельна, а канчатковы пераход на рэстайлінгавы варыянт завяршыўся толькі ў сярэдзіне 90-х гадоў. Пры гэтым з 1993 года ранняя рашотка радыятара саступіла месца дэталі больш простай формы з трыма гарызантальнымі планкамі.

Апошні аўтамабіль выйшаў з канвеера ВАЗа 31 сакавіка 2004 года, да 2011 года вытворчасць працягвалася на Запарожскім аўтамабільным заводзе.

## Мадыфікацыі 
* **ВАЗ-2109** — базавая мадэль (рухавік 1,3 л.).
* **ВАЗ-21091** — мадыфікацыя з рухавіком аб’ёмам 1,1 л.
* **ВАЗ-21093** — мадыфікацыя з рухавіком аб’ёмам 1,5 л.
* **ВАЗ-21093-20** — мадыфікацыя з рухавіком аб’ёмам 1,5 л з упырскам паліва.
* **ВАЗ-21096** — мадыфікацыя базавай мадэлі для краін з левабаковым рухам з правым размяшчэннем органаў кіравання.
* **ВАЗ-21097** — мадыфікацыя мадэлі з рухавіком 1,1 л для краін з левабаковым рухам.
* **ВАЗ-2109Ф** — доследны фургон. Адрозніваўся высокай пластыкавай надстаўкай замест стандартнага даху. Агульная вышыня аўтамабіля павялічылася да 1900 мм. Грузападымальнасць — пяць чалавек і 50 кг груза. Унутраныя памеры грузавога адсека: даўжыня — 780 мм, шырыня — 1400 мм, вышыня — 1280 мм; аб’ём — 1,4 м³.

### Lada Samara Baltic 
У 1996 годзе ў Фінляндыі на сумесным прадпрыемстве была пачата вытворчасць мадыфікацыі *ВАЗ-21093-22*, вядомай як **Lada Samara Baltic** або таксама як *EuroSamara*.
На 85 % машына складалася з расійскіх дэталяў. Кампаненты для зборкі паступалі з Тальяці ў Фінляндыю на завод кампаніі ''* ва Усікаўпункі.
Аўтамабіль выпускаўся ў двух варыянтах: базавы *Samara L* і больш дарагая версія *Samara GL*.

Аўтамабіль атрымаў новую панэль прылад: новая верхняя частка ўсталёўвалася над стандартнай кансоллю. Злева і справа ад камбінацыі прылад былі клавішы кіравання вонкавым асвятленнем, процітуманнымі фарамі і элекрападаграваннем сядзенняў, а таксама электронны гадзіннік у цэнтры.
Руль — трохспіцавы з траўмабяспечнай ступіцай на версіі *Samara L* і з падушкай бяспекі на *Samara GL*. Пярэднія сядзенні — зробленыя на аснове стандартнага каркаса, але з больш шырокай спінкай і палепшанай бакавой падтрымкай. Змянілася форма задняга сядзення, акрамя таго у яго з’явіліся падгалоўнікі, а спінка стала падзельнай на дзве часткі 1:2.
Была палепшана шумаізаляцыя. На абіўцы пярэдніх дзвярэй з’явіліся тканыя ўстаўкі, месцы для ўсталявання дынамікаў, новыя ручкі і кішэні. Дзверы былі ўзмоцнены дадатковымі брусамі бяспекі.

*Samara L* мела стандартную знешнасць, а *Samara GL* адрознівалася іншымі пярэднім (з дадатковымі процітуманнымі фарамі) і заднім бамперамі, афарбаванымі ў адзін колер з кузавам.
У якасці опцыі для *GL* у задняй частцы даху мог усталёўвацца спойлер з размешчаным на ім стоп-сігналам.

Камплектаваліся рухавіком з 1,5 л з упырскам паліва і каталітычным нейтралізатарам. Частка аўтамабіляў была абсталявана карбюратарнымі рухавікамі.

Аўтамабілі прадаваліся ў Германіі, Бельгіі, Нідэрландах, Швецыі і іншых краінах Еўропы.

З 1996 па 1998 год было выраблена 14048 аўтамабіляў.

### ВАЗ-210934 «Тарзан» 
thumb|left|ВАЗ-210934 «Тарзан»
thumb|
У 1997 годзе кампаніяй *«Лада-Консул»* сумесна з НТЦ АўтаВАЗ і дызайнерскай фірмай *Decon* быў распрацаваны рамны аўтамабіль **ВАЗ-210934 «Тарзан»** з рухавіком, трансмісіяй і хадавой часткай ад ВАЗ-21213 і кузавам ВАЗ-2109. Разам з тым меў дыскавыя тормазы на ўсіх колах і незалежную заднюю падвеску, зробленую з выкарыстаннем дэталяў ад пярэдняй.

У 1997—2003 выраблена некалькі сотняў асобнікаў. Таксама вырабляўся з кузавамі ВАЗ-2108, ВАЗ-2111 і ВАЗ-2112.

### ВИС-2347 
Восенню 2001 года прадпрыемствам «ВАЗинтерсервис» быў прадстаўлены паўрамны пікап **ВИС-2347**, які базуецца на вузлах і агрэгатах *ВАЗ-21093''.

Аўтамабіль меў паўрамную канструкцыю: да абрэзанага на палову кузава да ланжэронаў кабіны прыварана кароткая рама, на якой была ўсталявана грузавая платформа з пластыкавым каўпаком. Стандартны задні мост ВАЗ-2109 заменены на бэльку, замацаваную на паўэліптычных рысорах. Колькасць месцаў — 2; карысны аб’ём кузава — 3,3 куб. м., грузападымальнасць — 490 кг; поўная маса — 1690 кг.

З 2002 па 2004 год пабудавана каля чатырох тысяч штук. З пераходам да вытворчасці «Самары-2» аўтамабіль атрымаў пярэднюю частку ВАЗ-2114, а пазней таксама ўпырскавы рухавік аб’ёмам 1,6 л.

## Апісанне 
ВАЗ-2109 — легкавы аўтамабіль малога класа з пяцідзверным кузавам хэтчбек. Аўтамабіль мае даволі тыповую кампаноўку для аўтамабіляў C-класа васьмідзясятых гадоў: папярочнае размяшчэнне сілавога агрэгата, пярэдняя падвеска тыпу Макферсан, рэйкавы рулявы механізм, паўзалежная П-падобная бэлька ззаду, плоскі паліўны бак размешчаны пад заднім сядзеннем. Замест пярэдняга падрамніка ў падвесцы прадугледжаныя папярочныя рычагі і падоўжная расцяжка. Дэталі, якія ўтвараюць сілавую структуру кузава, у ВАЗ-2108 і ВАЗ-2109 аднолькавыя. У гэтых аўтамабіляў розныя бакавіны, у якія ставяцца адны доўгія (1264 мм у ВАЗ-2108), альбо па дзве больш кароткія дзверы (1025 і 885 мм у ВАЗ-2109). Па пагрузнай вышыні і аб'ёме багажнага аддзялення (330 л) ВАЗ-2109 таксама была цалкам ідэнтычная трохдзвернай ВАЗ-2108. Жорсткасць кузава на кручэнне складае 6800 Н·м/град. Пасля зняцця з вытворчасці ў студзені 2007 года і спынення паставак паўтаралітровага васьміклапаннага рухавіка *2111*, украінскі вытворца стаў камплектаваць машыны рухавіком *ВАЗ-11183-20* аб'ёмам 1,6 л. Першапачаткова аўтамабілі камплектавалі чатырохступеньчатымі каробкамі перадач, але пазней завод цалкам перайшоў на пяціступеньчатыя. Перадатачныя лікі: I — 3,636; II — 1,95; III — 1,357; IV — 0,941; V — 0,784; задні ход — 3,53; галоўная перадача — 3,94. Адна з асаблівасцяў гэтай каробкі — характэрнае завыванне на пятай перадачы.

## Вытворчасць 
У канцы 1986 года з галоўнага канвеера ВАЗа сышла доследна-прамысловая партыя са 159 аўтамабіляў. Масавая вытворчасць пачалася з 1987 года.

*ВАЗ-2109* стаў 11-мільённым (23 лютага 1988 года) і 12-мільённым (6 ліпеня 1989 года) аўтамабілем, вырабленым Волжскім аўтазаводам, *ВАЗ-21093* — 15-мільённым (21 кастрычніка 1993 года) і 16-мільённым (1 жніўня 1995 года).

[thumb|ВАЗ-2109 на канвееры [:ru:РосЛада|«РосЛада» (Сызрань, Расія)]]
thumb|200-тысячны аўтамабіль вытворчасці «РосЛада»
Аўтамабіль выпускаўся не толькі на АўтаВАЗе, але і на зборачных пляцоўках: «РосЛада» (Сызрань), на заводах ЛуАЗ (Луцк), «Анта-Рус» (Херсон) і ЗАЗ (Запарожжа) ва Украіне, а таксама  ў Фінляндыі.

Апошні аўтамабіль «вазаўскай» зборкі сышоў з канвеера 31 сакавіка 2004 года. Было выраблена больш за 1,5 млн аўтамабіляў. Да 2011 года ў Запарожжы было выраблена каля 30 тысяч машын.

## ВАЗ-2114 
thumb|ВАЗ-2114

У межах праекта «Самара-2» была ажыццяўлена мадэрнізацыя аўтамабіля і ў 2000 годзе з’явілася мадэль **ВАЗ-2114**. Ад *ВАЗ-2109* знешне яна адрознівалася пярэдняй часткай з новымі фарамі, капотам і крыламі, бамперамі, афарбаванымі ў адзін колер з кузавам, а таксама молдынгамі і накладкамі на парогах. У адрозненне ад ВАЗ-2115 задняя частка кардынальных перамен не зведала, на задніх дзвярах з'явіўся спойлер з дадатковым стоп-сігналам. У салоне — новая прыборная панэль, абшыўкі дзвярэй і рэгуляваная па вышыні рулявая калонка.

## Літаратура 
* 
* 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## Спасылкі 
* 
* 
* 

## Гл. таксама 
* ВАЗ-2108
* ВАЗ-21099
* ВАЗ-2114

2109
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1987
Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 1990-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 2000-х