open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нацыянальны акадэмічны народны хор Рэспублікі Беларусь імя Г. І. Цітовіча

**Нацыянальны акадэмічны народны хор Рэспублікі Беларусь імя Г. І. Цітовіча** — беларускі мастацкі калектыў. Галоўным хармейстарам хору працуе Іван Канстанцінавіч Абразевіч.

## Гісторыя хору 
### Савецкі перыяд 
Нацыянальны акадэмічны народны хор Рэспублікі Беларусь імя Г. І. Цітовіча быў створаны ў 1952 годзе на аснове невялікага песеннага хору ў вёсцы Вялікае Падлессе (Брэсцкая вобласць). Першым кіраўніком і натхняльнікам калектыву стаў Генадзь Іванавіч Цітовіч — харавы дырыжор, фалькларыст, этнограф, народны артыст СССР, лаўрэат дзяржаўнай прэміі БССР.

Ужо на ранніх этапах станаўлення Народнага хору крытыкамі, гледачамі і слухачамі адзначалася высокае выканальніцкае майстэрства, навізна і самабытнасць яго рэпертуару. У пачатку 1955 газета «Праўда» напісала водгук на адзін з выступаў калектыву: «…Колькі народнай мудрасці ўкладзена ў выкананне простых, даступных песень беларускага народа! Слухаеш выдатныя працяглыя, лірычныя, жартоўныя песні ў выкананні жаночага хору і міжволі забываеш, што спяваюць у канцэрце. Здаецца, спяваюць дзяўчаты дзесьці ў полі, ярка ўяўляеш сабе квітнеючую Беларусь, прыгажосць яе прыроды, духоўнае багацце яе народа…»

З 1975 па 2020 гады калектыў узначальваў мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор Міхаіл Паўлавіч Дрынеўскі, народны артыст Беларусі, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэнне», ганаровы акадэмік Міжнароднай кадравай акадэміі, прафесар, музыкант, знаўца музычнага фальклору. Міхаіл Паўлавіч працягнуў развіваць традыцыі хору, пачатак якіх паклаў Генадзь Іванавіч Цітовіч.

## Узнагароды 
За поспехі ў галіне харавога мастацтва, прасоўванне беларускай нацыянальнай культуры, высокі ўзровень выканальніцкага майстэрства:
* У 1983 годзе калектыву было прысвоена званне «акадэмічны»;
* У 1987 годзе хору прысвоена імя Г. І. Цітовіча;
* У 2002 годзе калектыву прысвоены статус «Нацыянальны»;
* У 2004 годзе пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 10 верасня 2004 года Нацыянальны Акадэмічны народны хор Рэспублікі Беларусь імя Г. І. Цітовіча названы дзяржаўнай установай культуры

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Нацыянальнага акадэмічнага народнага хору Рэспублікі Беларусь імя Г. І. Цітовіча 
* Презентационный ролик на видеосервисе Youtube 

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1952 годзе
Катэгорыя:Хоры СССР

Катэгорыя:Хоры Беларусі
Катэгорыя:1952 год у Беларусі
Калеснік

**Калеснік** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Георгіевіч Калеснік (нар. 1965) — беларускі дыпламат.
* Іван Іванавіч Калеснік (1932—1979) — пісьменнік.
* Сяргей Іванавіч Калеснік (нар. 1970) — вясляр на байдарцы, заслужаны майстар спорту СССР, трохразовы чэмпіён свету і трохразовы чэмпіён СССР.
* Уладзімір Андрэевіч Калеснік (1922—1994) — беларускі літаратуразнавец і крытык.
* Уладзімір Рыгоравіч Калеснік (1911—1943) — Герой Савецкага Саюза.
Герман Іларыёнавіч Кірылаў

**Герман Іларыёнавіч Кірылаў** (,  — , ) — беларускі журналіст і пісьменнік. Лаўрэат прэміі імя А. Адамовіча Беларускага ПЭН-цэнтра за кнігу «Прысягнулі Беларусі» («Гарт») (1997). Член Саюза беларускіх пісьменнікаў (1991).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 снежня 1937 года ў Шаркаўшчыне.

Закончыў Шаркоўшчынскую сярэднюю школу (1954), аддзяленне журналістыкі філалагічнага факультэта Белдзяржуніверсітэта. Працаваў у шаркаўшчынскай раённай газеце, другім, першым сакратаром Шаркоўшчынскага райкама камсамола, намеснікам рэдактара міёрскай раённай газеты «Сцяг працы». У 1965 годзе прызначаны намеснікам рэдактара полацкай газеты «Сцяг камунізму». 3 1976 года па 1995 год працаваў уласным карэспандэнтам абласной газеты «Віцебскі рабочы» ў Полацку. 3 1995 года па 1999 год — карэспандэнт шматтыражнай газеты «Трудовая смена» Полацкага вытворчага аб’яднання «Шкловалакно».

Памёр 6 лютага 2025 года ў Полацку.

## Творчасць 
У 1975 годзе ў часопісе «Беларусь» пабачыла свет апавяданне «Татава пілотка», у тым жа годзе ў часопіce «Маладосць» — апавяданне «Адажыа», у 1981 годзе — аповесць «Сонца твaix вачэй» (у скарачэнні). У 1983 годзе ў выдавецтве «Мастацкая літаратура» выйшла першая кніжка апавяданняў «Падлётак». Большасць з ix — пра вайну. У 1989 годзе ў выдавецтве «Мастацкая літаратура» выйшаў раман «Пах жыта» (кніга першая). У часопісе «Полымя» за 2000 год надрукавана аповесць «Піраміда».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Кірылаў Герман // Пісьменнікі Віцебшчыны : даведнік / рэд. Ф. Сіўко. — Віцебск, 2001. — С. 43-44.
* Кірылаў Герман Іларыёнавіч // Памяць: Шаркаўшчынскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. Л. М. Лабачэўская; маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн., 2004 — С. 436—437.

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя А. Адамовіча
Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Чарлз Фэрбенкс

**Чарлз Фэрбенкс** (;  — ) — амерыканскі палітык, член Рэспубліканскай партыі ЗША. З 1896 па 1904 год — сенатар Кангрэса ЗША. З 1905 па 1909 з’яўляўся віцэ-прэзідэнтам ЗША. У 1916 годзе паўторна вылучаны на кандыдатуру віцэ-прэзідэнта, але пацярпеў няўдачу. У гонар Чарлза Фэрбенкса ў 1903 годзе названы горад Фэрбенкс на Алясцы.

## Спасылкі 
* Біяграфія ў архіве Сената ЗША (en.)

Катэгорыя:Віцэ-прэзідэнты ЗША
Катэгорыя:Кандыдаты ў віцэ-прэзідэнты ЗША
Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай партыі ЗША
Катэгорыя:Сенатары ад штата Індыяна
Казімір Мікалай Міхалкевіч

**Казімір Мікалай Міхалкевіч** (; ,  — ) — рымска-каталіцкі і польскі дзеяч, біскуп.

З шляхецкага роду Ковенскай губерні, сын Юстына Міхалкевіча. У 1884 паступіў у Магілёўскую каталіцкую семінарыю ў Пецярбургу. 23 кастрычніка 1886 высвечаны на святара. Пасля заканчэння семінарыі ў 1888 служыў у віцебскім парафіяльным касцёле Св. Антонія, а з 1890 у розных парафіях Віцебскай губерні. У 1896 яго прызначылі на пасаду пробашча Кранштацкага рымска-каталіцкага ваенна-марскога касцёла і адначасова ваеннага капелана марскіх і сухапутных войскаў Расійскай імперыі.

У 1900 стаў пробашчам мінскага касцёла Святой Тройцы. Адразу пачаў актыўна займацца гаспадарчымі справамі і ў першую чаргу рамонтам парафіяльных будынкаў. На яго ініцыятыву ў 1903 у горадзе стварылі камітэт, які распачаў працу па падрыхтоўцы будаўніцтва навага парафіяльнага храма на Залатой Горцы. Для распрацоўкі праекта новай святыні з Варшавы быў запрошаны вядомы архітэктар Юзаф Дзяконскі.

Займаўся асветніцкай дзейнасцю — навучаннем польскай мовы, гісторыі і культуры. З'яўляўся прыхільнікам уключення Віленшчыны ў склад Польшчы. 11 студзеня 1907 года быў абраны старшынёй (1907—1907) Польскага Таварыства «Асвета» у Мінску. Аднак праз некалькі месяцаў (у кастрычніку 1907) ксёндз Казімір Міхалкевіч пакінуў гэту пасаду, паехаўшы ў Вільню. Прычынай пераезду Міхалкевіча ў Вільню было тое, што пасля высылкі ў кастрычніку 1907 г. віленскага біскупа Эдварда Ропа, мінскі дэкан Казімір Міхалкевіч пачаў выконваць абавязкі адміністратара Віленскай дыяцэзіі,

У 1907—1917 фактычна адміністатар Віленскай дыяцэзіі. 12 студзеня 1923 прызначаны тытулярным біскупам Фіятырскім і біскупам-суфраганам Віленскай дыяцэзіі. Кансекраваны 10 чэрвеня 1923.

File:Sliapianka Minsk - Wiaselle Jalaweckaga i Wankowicz - 30 june 1910 AD.jpg|Вяселле Мечыслава Баляслававіча Ялавецкага (1876—1962) і Юліі Зыгмунтаўны Ваньковіч (1883—1939) у сядзібе Ваньковічаў у Вялікай Сляпянцы, 30 чэрвеня 1910 г. 

## Літаратура 
* *Смалянчук, А. Ф.* Паміж краёвасцю і нацыянальнай ідэяй. Польскі рух на беларускіх і літоўскіх землях. 1864 — люты 1917 г. / А. Ф. Смалянчук. — СПб. : Неўскі прасцяг, 2004. — 406 с.

## Спасылкі 
* Bishop Kazimieras Mikalojus Michalkiewicz †
* Уладзімір ДЗЯНІСАЎ. Каштоўная крыніца гісторыі

Казімір Мікалай
Катэгорыя:Біскупы віленскія
Катэгорыя:Біскупы фіятырскія
Катэгорыя:Канонікі Віленскага кафедральнага капітула
Чарлз Кёрціс

**Чарлз Кёрціс** (;  — ) — амерыканскі палітык, член палаты прадстаўнікоў, сенатар ад штата Канзас з 1907 па 1913 год, і 31-ы віцэ-прэзідэнт ЗША з 1929 па 1933.

Чарлз Кёрціс нарадзіўся 25 студзеня 1860 года ў Топіцы, Канзас, у сям’і Орэна Кёрціса і Элен Папін. З боку маці Кёрціс быў нашчадкам правадыра індзейскага племя канза. Маці Чарлза навучыла яго французскай мове. Быў выдатным жакеем. Пасля смерці маці ён выхоўваўся дзядулем і бабуляй, якія аказалі на яго вялікі ўплыў. Менавіта бабуля настаяла, каб Кёрціс атрымаў адукацыю ў сярэдняй школе Тапека. Пасля заканчэння школы Чарлз вывучаў права, адначасна працуючы на няпоўным працоўным дні. У 1881 годзе яго прынялі ў калегію адвакатаў. З 1885 па 1889 праходзіў практыку ў Топіцы ў якасці пракурора акругі Шоні, Канзас.

Катэгорыя:Кабінет Герберта Гувера
Катэгорыя:Сенатары ад штата Канзас
Катэгорыя:Члены Палаты прадстаўнікоў ад штата Канзас
Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай партыі ЗША
Катэгорыя:Пракуроры ЗША
Катэгорыя:Памерлі ад інфаркту міякарда
Рыкі Уолдэн

**Рыкі Уолдэн** (; нар. , , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Пераможца трох рэйтынгавых турніраў і паўфіналіст чэмпіянату свету 2013 года. Былы шосты нумар сусветнага рэйтынгу (2014/2015), з 2009 года нязменна ўваходзіць у топ-32, а з 2012 да 2016 уваходзіў у топ-16. У 2011 годзе выканаў свой першы і па сённяшні дзень адзіны максімальны брэйк.

Увайшоў у мэйн-тур у 2001 годзе ва ўзросце 18 гадоў, а ў 2005 дайшоў да чвэрцьфіналу адкрытага чэмпіянату Кітая, што стала першым сур'ёзным дасягненнем у яго прафесійнай кар'еры. У сезоне 2008/2009 сенсацыйна атрымаў перамогу на Шанхай Мастэрс і атрымаў уайлдкард на Мастэрс, упершыню прыняўшы ўдзел на найбуйнейшым запрашальным спаборніцтве, а таксама дэбютаваў у Крусібле, знаходзячыся за межамі топ-32 сусветнага рэйтынгу. У 2011 годзе дайшоў да паўфіналу чэмпіянату Вялікабрытаніі, пасля чаго ў 2012 дэбютаваў у топ-16 лепшых снукерыстаў і выйграў другі рэйтынгавы тытул — Усі Класік. У 2013 годзе дасягнуў свайго найлепшага выніку на чэмпіянаце свету, дайшоўшы да паўфіналу, і ўпершыню ўвайшоў у топ-8 рэйтынгу, а ў сезоне 2014/2015 атрымаў трэцюю перамогу рэйтынгавага ўзроўню на International Championship і дайшоў да фіналу на адкрытым чэмпіянаце Індыі, пасля чаго падняўся на найвышэйшую для сябе пазіцыю ў рэйтынгу — шостую.

Займаў шостае месца ў сусветным рэйтынгу на працягу двух тыдняў. Апроч трох рэйтынгавых турніраў выйграў адно нізкарэйтынгавае спаборніцтва, а таксама дэманструе выдатную гульню ў снукеры з шасцю чырвонымі шарамі, тры разы дайшоўшы да фіналаў чэмпіянату свету ў гэтым відзе (2008, 2010, 2014), з якіх атрымаў адну перамогу ў 2008 годзе. За сваю прафесійную кар'еру аформіў больш за 200 сэнчуры-брэйкаў і ўваходзіць у топ-25 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за мільён фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай, уваходзячы ў топ-35 снукерыстаў па гэтым паказчыку.

## Фіналы турніраў
### Рэйтынгавыя турніры: 6 (3 перамогі, 3 паразы)

### Нізкарэйтынгавыя турніры: 3 (1 перамога, 2 паразы)
### Прафесійныя снукерныя турніры: 9 (4 перамогі, 5 паразаў) 

### Турніры па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі: 3 (1 перамога, 2 паразы) 
### Запрашальныя турніры: 3 (1 перамога, 2 паразы) 
## Брэйкі, вышэйшыя за 140 ачкоў 

## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Рыкі Уолдэна на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Катэгорыя:Пераможцы International Championship (снукер)
Катэгорыя:Пераможцы Шанхай Мастэрс (снукер)
Катэгорыя:Пераможцы Усі Класік (снукер)
Катэгорыя:Пераможцы чэмпіянату свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі
Гарэт Хобарт

**Гарэт Аугустус Хобарт** (;  — ) — 24-ы Віцэ-прэзідэнт ЗША з 1897 па 1899 год.

Гарэт Хобарт нарадзіўся ў Лонг-Бранч, Нью-Джэрсі, у сям’і нашчадка англійскай эмігранта Эдысана Уіларда Хобарта і Сафіі Вандэрвір. У 1863 годзе скончыў Рутгерскі ўніверсітэт, дзе быў членам братэрства «Дэльта Фі». У 1866 годзе быў прыняты ў калегію адвакатаў, практыкаваўся ў Патэрсане, Нью-Джэрсі.

У 1868 годзе, пасля працы клеркам, Хобарт быў абраны суддзёй у Патэрсане. У 1871 годзе, калі яго цесць стаў мэрам, быў прызначаны на пасаду гарадскога адваката. З 1872 па 1876 служыў спікерам ў Генеральнай асамблеі Нью-Джэрсі. З 1876 па 1882 Хобарт быў членам Сената Нью-Джэрсі і яго прэзідэнтам у 1881 годзе. У Сенаце прадстаўляў акругу Пасеік.

У Рэспубліканскай партыі Гарэт Хобарт займаў пасады старшыні Рэспубліканскага камітэта Нью-Джэрсі ў 1880—1881 гадах, і члена Нацыянальнага камітэта Рэспубліканскай партыі ў Нью-Джэрсі ў 1884—1896 гадах. У 1884 пацярпеў няўдачу на абранне ў Сенат ЗША.

У 1892 і 1895 гадах Хобарту прапаноўвалі балатавацца на губернатара Нью-Джэрсі, але ён адмовіўся. На выбарах 1896 года Хобарт быў абраны віцэ-прэзідэнтам.

## Спасылкі 
* U.S. Senate biography
* Owings Stone biography 

Катэгорыя:Віцэ-прэзідэнты ЗША
Катэгорыя:Памерлі ад сардэчнай недастатковасці
Скелетон

**Скелетон** (ад ) — зімовы алімпійскі від спорту, які ўяўляе сабой хуткасны спуск з гары на двухпалозных санках з умацаванай рамай.

Спаборніцтвы праводзяцца на штучных і натуральных трасах. Спартсмен (у адрозненне ад саннага спорту) падчас спуску размяшчаецца на санках галавою ўперад. Пераможца вызначаецца па суме двух або чатырох заездаў.

Спаборніцтвы па скелетоне ўпершыню былі прадстаўлены на II Зімовых Алімпійскіх гульнях (Санкт-Морыц, 1928). З 1982 праводзіцца Чэмпіянат свету па бабслеі і скелетоне. Пасля доўгага перапынку скелетон быў вернуты ў праграму Зімовых Алімпійскіх гульняў, пачынаючы з 2002 года.

## Спасылкі 
* Міжнародная федэрацыя бабслея і табагана/Fédération Internationale de Bobsleigh et de Tobaganning

Катэгорыя:Зімовыя алімпійскія віды спорту
Канцэптуальны альбом

**Канцэ́пт-альбо́м** — музычны альбом, у якім кампазіцыі не проста сабраныя пад адной вокладкай, але і аб'яднаныя агульнай тэматыкай, увасабляюць адну ідэю, з'яўляюцца часткамі адной гісторыі, альбо пераклікаюцца мелодыямі і пераходзяць адна ў адну. У канцэпт-альбомах парадак песень заўсёды мае істотнае значэнне, афармленне пласцінкі таксама адмысловае, адпаведнае музыцы і тэкстам песень. Канцэпт-альбомы — з'ява, ўласцівая ў асноўным рок-музыцы і іншым не-мэйнстрымавым музычным плыням: поп-альбомы, разлічаныя на радыйную ратацыю, звычайна не маюць ніякага парадку і ніякай ідэі.

Першым у гісторыі канцэпт-альбомам можна лічыць *Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band* гурта The Beatles. Росквіт канцэпт-альбомаў прыпадае на 70-я гады XX стагоддзя: у прагрэсіў-рока абсалютная большасць альбомаў — суцэльныя творы, што ўвасабляюць пэўныя філасофскія ідэі. Самыя славутыя канцэпт-альбомы створаныя гуртамі Jethro Tull (*Thick as a Brick*, *A Passion Play*), Pink Floyd (*The Wall*), King Crimson (нізка з чатырох альбомаў *In the Court of the Crimson King*, *In the Wake of Poseydon*, *Lizard*, *Islands*). У наступныя гады канцэпт-альбомы ўзнікаюць у музыцы новай хвалі (напрыклад, у The Alan Parsons Project, Kraftwerk) і ў метале (напрыклад, у Dream Theater). З пашырэннем паўэр- і сімфа-метала ў канцы 90-х гадоў узнікла шмат канцэпт-альбомаў, заснаваных на фентэзыйных гісторыях ці сярэднявечных легендах (так, *Excalibur* Grave Digger напісаны па матывах гісторый пра караля Артура, *Nightfall in Middle-Earth* Blind Guardian — паводле творчасці Дж. Р. Р. Толкіна, а ўсе альбомы гурта Rhapsody распавядаюць гісторыі пра адзін і той жа фэнтэзійны свет, прыдуманы музыкамі гурта).

У Савецкім Саюзе канцэпт-альбомы ўпершыню пачаў запісваць рок-гурт «Акварыум». Першы беларускі канцэпт-альбом — *Сон у трамваі* гурта Новае Неба; да паняцця канцэпту набліжаюцца пазнейшыя пласцінкі гуртоў Neuro Dubel і N.R.M.

## Спасылкі 
* 11 лепшых канцэптуальных альбомаў  па версіі Rolling Stone
* 14 лепшых канцэптуальных альбомаў і рок-абапёр 
* 10 горшых канцэптуальных альбомаў

Катэгорыя:Тыпы музычных альбомаў
*
Стывен Магуайр

**Стывен Магуайр** (; нар. , , Шатландыя) — шатландскі прафесійны гулец у снукер. Пераможца чэмпіянату Вялікабрытаніі 2004 года і яшчэ чатырох рэйтынгавых турніраў (уваходзіць у топ-20 снукерыстаў у гісторыі па колькасці рэйтынгавых перамог). Двухразовы паўфіналіст чэмпіянату свету (2007, 2012) і былы другі нумар сусветнага рэйтынгу (2008/2009-2009/2010). З 2004 года нязменна ўваходзіць у топ-32, а з 2005 да 2016 года — у топ-16 рэйтынгу.

Стаў прафесіяналам у 1998 годзе ва ўзросце 17 гадоў, а ў 1999 упершыню прымаў удзел на рэйтынгавым турніры. У 2004 годзе выйграў свой першы рэйтынгавы турнір, адкрыты чэмпіянат Еўропы, і дэбютаваў на чэмпіянаце свету, а ў наступным сезоне ўвайшоў у топ-32 сусветнага рэйтынгу, перамог на першым турніры Трайной кароны, чэмпіянаце Вялікабрытаніі, і дэбютаваў на найбуйнейшым запрашальным спаборніцтве, Мастэрс, пасля чаго падняўся на трэці радок рэйтынгу ў сезоне 2005/2006. У 2007 годзе ўпершыню дайшоў да паўфіналу на чэмпіянаце свету, выйграў Трафей Паўночнай Ірландыі, які стаў яго трэцім тытулам рэйтынгавага ўзроўню, і дайшоў да фіналу чэмпіянату Вялікабрытаніі. У 2008 годзе атрымаў чацвёртую рэйтынгавую перамогу на адкрытым чэмпіянаце Кітая, а ў сезонах 2008/2009 і 2009/2010 займаў другое месца ў сусветным рэйтынгу, якое з’яўляецца найвышэйшай пазіцыяй у яго кар’еры. У 2012 годзе ў другі раз выйшаў у паўфінал чэмпіянату свету, а ў 2013 годзе выйграў свой пяты рэйтынгавы тытул на адкрытым чэмпіянаце Уэльса. Пасля гэтага на працягу чатырох сезонаў не даходзіў да рэйтынгавых фіналаў і ў сярэдзіне сезона 2015/2016 упершыню за 10 гадоў вылецеў з топ-16. На найбуйнейшым запрашальным турніры Мастэрс чатыры разы даходзіў да паўфіналаў, але ніколі не праходзіў далей.

Апроч пяці рэйтынгавых турніраў, выйграў 3 нізкарэйтынгавыя турніры серыі PTC (уваходзіць у топ-10 гульцоў па колькасці перамог у гісторыі серыі) і 1 прафесійны нярэйтынгавы турнір. У 2011 і 2015 гадах разам з Джонам Хігінсам прадстаўляў зборную Шатландыі на кубку свету, дайшоўшы да фіналу ў 2015 годзе, а ў 2014 годзе стаў чэмпіёнам свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі. За прафесійную кар’еру аформіў больш за 360 сэнчуры-брэйкаў і ўваходзіць у топ-15 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за два мільёны фунтаў стэрлінгаў, уваходзячы ў топ-20 снукерыстаў у гісторыі па гэтым паказчыку. За сваю кар’еру выканаў тры максімальныя брэйкі.

## Фіналы турніраў 
### Рэйтынгавыя турніры: 11 (5 перамог, 6 паразаў) 

### Нізкарэйтынгавыя турніры: 6 (3 перамогі, 3 паразы) 
### Прафесійныя снукерныя турніры: 19 (9 перамог, 10 паразаў) 

### Запрашальныя турніры: 2 (1 перамога, 1 параза) 
### Турніры па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі: 1 (1 перамога) 
## Выступы за нацыянальную зборную 
### Кубак свету (10 перамог, 6 паразаў) 
## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Стывена Магуайра на CueTracker.net  

Катэгорыя:Снукерысты Шатландыі
Катэгорыя:Пераможцы чэмпіянату Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Пераможцы адкрытага чэмпіянату Уэльса па снукеры
Катэгорыя:Пераможцы адкрытага чэмпіянату Кітая па снукеры
Васіль I

**Васіль I:**
* Васіль I Македанянін — візантыйскі імператар (867—886), заснавальнік Македонскай дынастыі.
* Васіль I Скамандрын — патрыярх Канстанцінопальскі (970—974).
* Васіль I Дзмітрыевіч — вялікі князь маскоўскі (1389—1425), сын Дзмітрыя Данскога.
Джо Пэры

**Джо Пэры** (; нар. , , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Пераможца рэйтынгавага гранд-фіналу PTC 2015 года, паўфіналіст чэмпіянату свету 2008 года і фіналіст Мастэрс 2017 года. З 2000 года нязменна ўваходзіць у топ-32 сусветнага рэйтынгу.

Стаў прафесіяналам у 1991 годзе, а ў 1994 упершыню патрапіў на рэйтынгавы турнір — чэмпіянат Вялікабрытаніі. У 1999 годзе дэбютаваў у Крусібле, а ў 2001 упершыню дайшоў да фіналу рэйтынгавага турніру, адкрытага чэмпіянату Еўропы, дзе саступіў Стывену Хендры з лікам 2:9. У сезоне 2002/2003 упершыню ўвайшоў у топ-16 і дэбютаваў на турніры Мастэрс, а ў 2004 і 2005 гадах даходзіў да паўфіналаў на чэмпіянатах Вялікабрытаніі, што з’яўляецца яго лепшым дасягненнем на гэтым спаборніцтве. У 2008 годзе выйграў свой першы прафесійны турнір, Championship League, і здолеў дайсці да 1/2 фіналу на чэмпіянаце свету, дзе саступіў Алі Картэру з лікам 15:17. У сезоне 2013/2014 ва ўзросце 39 гадоў два разы дайшоў да паўфіналаў і чатыры — да чвэрцьфіналаў на рэйтынгавых турнірах, а таксама атрымаў першую нізкарэйтынгавую перамогу на адкрытым чэмпіянаце Ісіна, а ў наступным сезоне ў другі раз (праз дванаццаць з паловай гадоў пасля першага) дайшоў да фіналу рэйтынгавага першынства на Усі Класік, а таксама ўпершыню выйшаў у чвэрцьфінальную стадыю турніру Мастэрс, пасля чаго выйграў другі тытул нізкарэйтынгавага ўзроўню на адкрытым чэмпіянаце Сючжоу і ў сакавіку 2015 года ўпершыню ў сваёй кар’еры перамог на рэйтынгавым турніры — гранд-фінале PTC, што дазволіла яму падняцца на найвышэйшую для сябе дзявятую пазіцыю ў рэйтынгу. У жніўні 2016 года дайшоў да свайго чацвёртага рэйтынгавага фіналу на турніры World Open, а ў пачатку 2017 года ўпершыню дайшоў да фіналу турніру Трайной кароны на Мастэрс.

У агульнай колькасці займаў дзявяты радок у сусветным рэйтынгу каля 7 месяцаў. За сваю прафесійную кар’еру зрабіў больш за 200 сэнчуры-брэйкаў і ўваходзіць у топ-25 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за паўтара мільёны фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай, уваходзячы у топ-25 снукерыстаў у гісторыі па іх колькасці.

## Фіналы турніраў 
### Рэйтынгавыя турніры: 4 (1 перамога, 3 паразы) 

### Нізкарэйтынгавыя турніры: 4 (2 перамогі, 2 паразы) 
### Мастэрс: 1 (1 параза) 
### Прафесійныя снукерныя турніры: 10 (4 перамогі, 6 паразаў) 

### Прафесійна-аматарскія турніры: 1 (1 перамога) 
## Спасылкі 
* Профіль на World Snooker 
* Статыстыка Джо Пэры на CueTracker.net 

Катэгорыя:Снукерысты Англіі
Катэгорыя:Пераможцы гранд-фіналу PTC, снукер
Бражуольскі дагавор

**Бражуольскі дагавор** — дагавор між Ягайлам і Тэўтонскім Ордэнам, падпісаны 6 ліпеня 1382 года ў замку Бражуоле каля Трокаў.

## Перадумовы 
12 чэрвеня 1382 года віленчукі на чале з гандляром Ганулам, скарыстаўшыся адсутнасцю Кейстута (ваяваў з Карыбутам) і Вітаўта (быў у Троках), адкрылі вароты горада войску Ягайлы. Вітаўт сабраў у Троках войска і паспрабаваў адваяваць Вільню, але беспаспяхова. Ягайла са Скіргайлам пачалі наступ на Трокі. Крыжакі, з якімі Ягайла меў пагадненне, рухаліся ад Коўна.

## Падпісанне 
6 ліпеня ў замку Бражуоле (каля Трокаў) Ягайла і прадстаўнікі Тэўтонскага Ордэна заключылі кароткае перамір'е (да 8 жніўня), паводле якога крыжакі абя­цалі не ўступаць у пагадненні з Кейстутам. Апошняя ўмова сведчыць, што кіраўнікі Тэўтонскага Ордэна не лічылі сябе звязанымі ранейшымі дамоўленасцямі і маглі падтрымаць любы з бакоў у расколатай міжусобіцай Літве.

## Наступствы 
Перад пагрозай супольнага ўдару з боку Ягайлы і крыжакоў Вітаўт быў змушаны адступаць у Гародню. Трокі здаліся 20 ліпеня. Між тым Кейстут сабраў сваіх прыхільнікаў у Жмудзі, Вітаўт у Гародні, а яго брат Любарт наняў войскі ў Галіцка-Валынскім княстве. 3 жніўня 1382 года войскі Кейстута і Ягайлы сустрэліся ля Трокаў, але бітва так і не пачалася. Абодва бакі пагадзіліся на перамовы. Аднак па прыбыцці ў Ягайлаў лагер Кейстут і Вітаўт былі арыштаваныя і кінутыя ў турму ў Крэве, а іх войска абяззброенае. Праз 5 дзён пасля ўвязнення, 15 жніўня, Кейстут быў знойдзены мёртвым. Вітаўту пазней удалося ўцячы.

Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Тэўтонскага ордэна
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:1382
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы XIV стагоддзя
Унізм

**Унізм** – канцэпцыя мастацтва Уладзіслава Страмінскага. Выкладзеная ў публікацыі «Унізм у жывапісе» («Unizm w malarstwie» ) у 1928 годзе, а таксама ў артыкулах, апублікаваных у квартальніку «Форма»  («Forma» ). Канцэпцыя унізму сцвярджае адзінства колеру, лініі і рытму ў жывапісе.

Погляды Страмінскага былі далейшым, канчатковым вынікам руху некалькі мастацкіх кірункаў першай паловы ХХ стагоддзя, якія разарвалі ў мастацтве з так званай літаратурай, з прадстаўленнем у малюнку сцэн з жыцця, якія таксама можна ўявіць пры дапамозе апісання словамі, імкнуліся да чыстага мастацтва, гэта значыць уздзейнічаць на гледача не праз прадметы, прадстаўленыя на палатне, а толькі праз мастацкія элементы: колер, форму і мастацкую кампазіцыю карціны. 
## Крыніцы ўнізму 
Страмінскі, будуючы сваю канцэпцыю унізму, сілкаваўся з супрэматызму Казіміра Малевіча і неапластыцызму Піта Мандрыяна і Тэа ван Дусбурга.

## Прынцыпы ўнізму 
Згодна са Страмінскім карціна павінна быць кампазіцыйна аднароднай, складзенай з абстракцыйных элементаў, ствараючы ўражанне абсалютна плоскай паверхні, пазбаўленай глыбіні якой-кольвек дынамікі. За істотную уласцівасць карціны Страмінскі лічыў плоскі характар паверхні. І гэтай насуперак гэтай уласцівасці можна было даваць ілюзію перспектывы або выпукласці формаў (светлацені). Другім элементарным фактам былі межы карціны. Унізм сцвярджае, што карціна павінна быць адналітнай, у якой бы мастацкія складнікі (колер і форма) былі ў сугуччы былі з істотнымі уласцівасцямі карціны як плоскасці, узятай у свае межы. Колер і форма павінны так злучаныя між сабой, каб не ўтвараць кантрастаў і дасканала завяршацца ў межах карціны. 

Паводле Страмінскага канцэпцыя карціны, якая існавала да гэтага часу, была дуалістычнай, насіла супярэчнасці ў сабе, абапіраючыся на кантрасты (колеру, формы...)

## Уністычныя работы 
Страмінскі стварыў каля 10 уністычных карцін. Дзве апошнія кампазіцыі былі аднакаляровымі і толькі фактура рабіла іх карцінамі. Дасягнуўшы гэтага ўзроўню унізму, Страмінскі перастаў маляваць ва ўністычнай манеры і звярнуўся да вывучэння прыроды, малюючы пейзажы.

Акрамя Страмінскага уністычныя кампазіцыі стваралі Юльян Левін, Самуэль Шчэкач і Стэфан Вэгнэр.

## Унізм у іншых відах мастацтва 
Унізм стаў плённай крыніцай для натхнення кампазітара Зыгмунта Краўзэ. 

Унізм натхняў і паэта, сябра Страмінскага, Юльяна Пшыбася.

*
Катэгорыя:Мастацкія напрамкі
Катэгорыя:Культура Польшчы
Фёдар Любартавіч

**Фёдар Любартавіч** (ці *Фёдар Дзмітрыевіч*; 1351 — 1 чэрвеня 1431, Уладзімір-Валынскі) — вялікі князь валынскі (1383—1390), апошні кіраўнік рускай Ладамерыі (Валыні) і апошні галіцка-валынскі кіраўнік да поўнага заваявання земляў і іх раздзела. Сын Любарта (Дзмітрыя) Гедзімінавіча і Вольгі-Агафіі Растоўскай, прадстаўнік галіцка-валынскіх Гедзімінавічаў.

## Біяграфія 
Фёдар Любартавіч пачаў кіраваць пасля смерці бацькі. Аднак Галіцкае княства ўжо было падзелена, пасля заключэння Польшчай і Літвой Крэўскай уніі 1385 года, тады ж літоўскі Вялікі Князь Ягайла адабраў у Фёдара частку княства. Завяршальны этап вайны за спадчыну галіцкіх каралёў праходзіў у часы валадарання Фёдара Любартавіча. У выніку вайны з Польска-Літоўскай дзяржавай, якое ўзначальваў цяпер адзіны кіраўнік Ягайлам, Фёдар страціў Луцк у 1387 і Уладзімірскую зямлю ў 1390, перастаўшы быць Валынскім князем.

Вайну завяршыла падпісанае паміж Польшчай і Літвой Востраўскага пагаднення 1392 года. Паводле яго Польшча атрымала Галіцкае княства, Белз і Холм, а Літва — Уладзімір і Луцк.

Пасля сыходу з Валыні Фёдар стаў князем Ноўгарада-Северскага, адабранага Вітаўтам у Дзмітрыя-Карыбута Альгердавіча (да 1405 года), а затым — у Жыдачаве.

Памёр 1 чэрвеня 1431 года ва Уладзіміры-Валынскім, які незадоўга да смерці здолеў адбіць у Літвы.

Катэгорыя:Князі валынскія
Катэгорыя:Гедзімінавічы
Катэгорыя:Пахаваныя ва Уладзіміры-Валынскім
Рацёнжскі дагавор

**Рацё́нжскі дагаво́р** заключаны 23 мая 1404 года ў Рацёнжы (Куявія) паміж Тэўтонскім Ордэнам, Польшчай і ВКЛ у выніку асабістай сустрэчы вялікага магістра Конрада фон Юнгінгена, караля Ягайлы і вялікага князя літоўскага Вітаўта.

Да заключэння Рацёнжскага дагавору крыжакі, са спасылкай на невыкананне Вітаўтам умовы Салінскага дагавору 1398 года пра перадачу Ордэну Жмудзі, працягвалі агрэсію супраць ВКЛ, падтрымлівалі Свідрыгайлу як прэтэндэнта на велікакняжацкі сталец. Пры гэтым яны ігнаравалі булу папы Баніфацыя IX ад 9 верасня 1403 года, якая афіцыйна забараняла крыжовыя паходы супраць ВКЛ.

Новае пагадненне паміж Ордэнам і ВКЛ у асноўным паўтарала ўмовы Салінскага дагавора -- ВКЛ прызнавала ўсходнюю частку Жмудзі за Ордэнам; Вітаўт абавязваўся не прымаць да сябе збеглых жамойтаў і дапамагаць Ордэну супраць любых ворагаў, апроч Польшчы; Ордэн мусіў садзейнічаць ВКЛ у здабыцці Смаленска і Ноўгарада. Польшча атрымлівала права выкупу ад Ордэна Добжынскай зямлі за 40 тысяч злотых. Паводле дамовы паміж Ягайлам і Вітаўтам апошняму пажыццёва перадавалася Заходняе Падолле, якім як васал Вітаўта мусіў кіраваць Свідрыгайла. Узамен Вітаўт 20 верасня ў Камянцы прынёс Ягайлу новую васальную прысягу.

Рацёнжскі дагавор заключаны на 10 гадоў, фактычна дзейнічаў да пачатку Вялікай вайны 1409—1411 гадоў.

## Літаратура 
* Алесь Белы // 
* Liv-, Est- und Kurlaendisches Urkundenbuch nebst Regesten. Hersg. v. Fr. G. von Bunge. Abt. 1. Bd. 4. 1394—1413. Dorpat, 1859.
* Prochaska A. Codex epistolaris Vitoldi. // Monumenta medii aevi historica, res gestas Poloniae illustrantia. T. 6. Cracoviae, 1882

## Спасылкі 
* Арыгінальны артыкул 

Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Тэўтонскага ордэна
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Польшчы
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:1404
Кёнігсбергскі дагавор (1390)

**Кёнігсбергскі дагавор 1390 года** — пагадненне, падпісанае 26 мая 1390 года падчас грамадзянскай вайны ў ВКЛ 1389—1392 гадоў жамойцкімі нобілямі (баярамі) і прадстаўнікамі Тэўтонскага ордэна. 

Дэлегацыя з 30 або 31 баяраў з сямі жамойцкіх рэгіёнаў (Эйрагола, Kaltinėnai, Кнітува, Kražiai, Medingėnai, Расены, Відукле) прыбыла ў Троіцын дзень. Яны выказаліся ў вернасці да «свайго караля» Вітаўта і гарантавалі свабоду гандлю для крыжакоў у Жамойці. Жамойць была неабходна Ордэну як тэрыторыя, якая геаграфічна злучала яго Прускую зямлю з яго ж Лівонскай зямлёй на поўначы. Падтрымка жамойтаў мела для Вітаўта ключовы характар і была гарантыяй выканання ўмоў Луцкага дагавора.

Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Тэўтонскага ордэна
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:1390
Кёнігсбергскі дагавор (1384)

**Кёнігсбергскі дагавор 1384 года** — пагадненне, заключанае ў Кёнігсбергу 30 студзеня 1384 года падчас Грамадзянскай вайны ў ВКЛ 1381—1384 гадоў паміж Вітаўтам Вялікім і прадстаўнікамі Тэўтонскага Ордэна.

Вітаўт, аб'яднаўшыся з Тэўтонскім ордэнам, вёў міжусобіцу са сваім стрыечным братам Ягайлам. Дзеля таго, каб гарантаваць падтрымку з боку крыжакоў у грамадзянскай вайне, Вітаўт падпісаў дагавор, паводле якога Жамойць да самай ракі Нявежы і горада Коўна адыходзіла да крыжацкага Ордэна. Жамойць была неабходная крыжакам, бо яе тэрыторыя фізічна аддзяляла іх ад злучэння з Лівонскім ордэнам на поўначы. Вітаўт таксама паабяцаў стаць ордэнскім васалам. Зрэшты, пагадненне было разарвана ў гэтым жа месяцы пасля перамір'я Вітаўта і Ягайлы. Вітаўт знішчыў крыжацкія замкі і вярнуўся ў Літву. Падчас грамадзянскай вайны ў ВКЛ 1389—1392 гадоў Вітаўт ізноў папрасіў ваеннай дапамогі ў Тэўтонскага ордэна. 19 студзеня 1390 года ён падпісаў Ліцкі дагавор, які пацвярджаў Кёнігсбергкі дагавор, толькі дзеля таго, каб ізноў парушыць яго ў 1392 годзе. Вітаўт аддаваў Жамойць крыжакам яшчэ двойчы: паводле Салінскага дагавора (1398) і Рацёнжскага дагавора (1404).

Літоўскі гісторык Данілевічус і польскі гісторык Канечны паставілі пад сумненне аўтэнтычнасць гэтага дагавора, адзначаючы, што ён можа быць крыжацкай падробкай.

Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Тэўтонскага ордэна
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:1384
Троцкае княства

**Тро́цкае кня́ства** — удзельнае княства ў складзе Вялікага Княства Літоўскага, якое існавала ў XIV — пачатку XV стагоддзя.

## Гісторыя 
Пасля смерці Вялікага князя літоўскага Гедзіміна, яго сыны — Альгерд і Кейстут дамовіліся падзяліць паміж сабой уладу ў Літве. Альгерд стаў Вялікім князем, кіраўніком Вільняй і Усходняй Аўкштотай. Кейстут атрымаў заходнія вобласці (сучасныя Заходняя Літва, Заходняя Беларусь і Падляшша), якія дзяліліся на Жамойць і іншыя землі, атрымаўшыя статус Троцкага княства са сталіцай у літоўскай крэпасці Трокі).

У 1382 годзе падчас грамадзянскай вайны ў Вялікім Княстве Літоўскім 1381—1384 гадоў Кейстут, быўшы ўжо Вялікім князем, быў схоплены сваім пляменнікам Ягайлам і зняволены ў вязніцы ў Крэўскім замку, дзе загінуў пры смутных акалічнасцях (верагодна, быў задушаны). Троцкім князем стаў Скіргайла — брат новага Вялікага князя Ягайлы. Сын Кейстута Вітаўт, жадаючы вярнуць бацькаўскія землі, распачаў другую грамадзянскую вайну. Барацьба скончылася складзеннем Востраўскага пагаднення, па якім Вітаўт атрымліваў Жамойць, Троцкае княства і станавіўся Вялікім князем літоўскім як васал караля польскага.

2 кастрычніка 1413 года па ўмовах Гарадзельскай уніі Княства ператваралася ў Троцкае ваяводства, якім з гэтага часу кіравалі ваяводы, прызначаныя Вялікім князем.

## Тэрыторыя 
thumb|200px|Карта Вялікага Княства Літоўскага (Троцкае ваяводства адзначана чырвоным). Межы ваяводства ў цэлым адпавядалі межам княства
Прыкладныя межы княства выглядалі наступным чынам: ад мяжы з Лівоніяй на поўначы да горада Кобрынін у Мазовіі на поўдні, і ад мяжы з Жамойцю і Польшчай на захадзе да віленскіх земляў на ўсходзе. У склад княства ўваходзілі такія гарады, як Коўна, Горадня, Наваградак.

## Спіс князёў 
## Гл. таксама 
* Троцкае ваяводства

## Літаратура 
* 
* 
* Trakų kunigaikštystė. Mažoji lietuviškoji tarybinė enciklopedija, T. 3 (R–Ž). Vilnius, Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1971, 566 psl.
* Trakų kunigaikštystė. Tarybų Lietuvos enciklopedija, T. 4 (Simno-Žvorūnė). – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1988.

Катэгорыя:Удзельныя княствы ў складзе Вялікага Княства Літоўскага
Маджура (атол)

**Маджура** (, маршал.: *Mājro*) — атол у складзе Маршалавых Астравоў. Плошча сушы - 9,7 км² (згодна апошнім даследаванням 2009 г. - 11 км²). Насельніцтва (2010 г.) - 26000 чал. На Маджура знаходзіцца горад Маджура, сталіца Маршалавых Астравоў.

## Геаграфія
Маджура — тыповы каралавы атол, які складаецца з 64 астравоў, якія атачаюць прасторную лагуну (295,05 км², згодна даследаванням 2009 г. - 288 км²). Найбуйнейшы востраў Маджура знаходзіцца на поўдзень ад лагуны. У яго крайняй усходняй частцы, а таксама на астравах Далап, Уліга і Дарыт (Дарэн) месціцца горад Маджура. Прыкладна 6 км² сушы займаюць какосавыя гаі і хмызнякі.

Клімат экватарыяльны вільготны. Сярэднегадавая тэмпература — ад +25&nbsp;°C да +30&nbsp;°C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 3 353 мм.

## Гісторыя
У старажытнасці атол Маджура быў населены мікранезійцамі, продкамі сучасных маршальцаў. У 1788 г. адкрыты брытанцам Джонам Маршалам. У XIX ст. трапіў пад уплыў правадыроў з атола Джалуіт, якія распаўсюдзілі свой уплыў на ўвесь усходні ланцуг астравоў Ратак. У 1885 - 1914 гг. знаходзіўся пад пратэктаратам Германіі. У 1914 - 1944 гг. — пад кантролем Японіі. 30 студзеня 1944 г. на ім высадзіліся амерыканскія ваенныя. Яны выкарыстоўвалі Маджура як базу для захопу атолаў Эневетак і Кваджалейн. У пасляваенны час з Джалуіта на Маджура была перанесена адміністрацыя Маршалавых Астравоў.

## Насельніцтва
На Маджура жыве амаль палова насельніцтва Маршалавых Астравоў, переважна ў горадзе Маджура. Імклівы рост насельніцтва пачаўся ў пасляваенны час, што было звязана з урбанізацыяй:

Большасць насельнікаў Маджура — маршальцы. Акрамя таго, тут жывуць амерыканцы, выхадцы з азіяцкіх краін, прадстаўнікі іншых народаў Акіяніі.

## Спасылкі
*Marshall Islands Atoll Information - Majuro Atoll
*Majuro Atoll, Republic of the Marshall Islands: Coral Reef Ecosystems Mapping Report 
*Archaeological Investigation of the Landscape History of an Oceanic Atoll: Majuro, Marshall Islands

Маджура
Маджура
Маджура
Маджура
Баброва (возера, Глыбоцкі раён)

**Бабро́ва, Бабро́вае** — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Шоша, за 24 км у напрамку на ўсход ад горада Глыбокае.

Плошча паверхні возера 0,28 км², даўжыня 1,18 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Плошча вадазбору каля 1 км².
Катлавіна возера значна выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 10 м. Берагі пясчаныя. Паўднёвыя берагі возера зліваюцца са схіламі катлавіны. Пратокай злучана з возерам Крывое.

На поўдзень ад возера вёска Бабруйшчына.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Азёры Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Шошы
Strč prst skrz krk

**Strc prst skrz krk**  — скорагаворка на чэшскай і славацкай мовах, азначае «прасунь палец скрозь горла».

У ёй адсутнічаюць галосныя; усе чатыры словы — аднаскладовыя, вяршыняй кожнага са складоў з'яўляецца складовы санант. Наяўнасць складовых санантаў — характэрная асаблівасць шматлікіх славянскіх моў, у прыватнасці чэшскай і славацкай; такім чынам, скорагаворка ілюструе яго.

Гэта фраза з'яўляецца дэвізам швейцарскай газеты «Адрозненне» (La distinction). У Чэхіі прадаюцца футболкі з гэтай скорагаворкай.

«Strc prst skrz krk» — адна з самых вядомых фраз на чэшскай і славацкай мовах, яна ўключаецца ў шматлікія граматыкі гэтых моў. Фраза прысутнічае, напрыклад, ужо ў «Чэшскай граматыцы», выдадзенай на рускай мове ў 1852 годзе.

Яшчэ больш складаная другая па папулярнасці чэшская скорагаворка без галосных: «Prd krt skrz drn, zprv zhlt hrst zrn», якая азначае «Крот пукнуў скрозь траву, праглынуўшы спачатку жменю зерняў», або даслоўна «Пукнуў крот скрозь траву, спярша праглынуўшы жменю зерняў».

## Спіс чэшскіх скорагаворак без галосных 
* Strc prst skrz krk
* Strc ctvrtprst skrz hrst
* Мlc, strc ctvrtprst skrz hrst
* Prd krt skrz drn, zprv zhlt hrst zrn
* Smrz pln skvrn zvlhl z mlh
* Chrt pln skvrn zdrhl z Brd.
* Chrt pln skvrn vtrhl skrz trs chrp v ctvrt Krc, prv zhltl ctvrt hrst zrn.
* Chrt pln skvrn zhltl hrst zrn.
* Plch zdrhl skrz drn, prv zhltl hrst zrn, skrt.
* Chrt pln skvrn zhltl hrst zrn.
* Chrt zdrhl z Brd. Vtrhl skrz strz v tvrz srn, v ctvrt Krc. Blb! Prskl, zvrhl smrk, strhl drn, mrskl drn v trs chrp. Zhltl ctvrthrst zrn * skrz krk, pln zrn vsrkl hlt z vln. Chrt brkl, mrkl, zmlkl. Zvlhls?

## Спіс славацкіх скорагаворак без галосных 
* Strc prst skrz krk
* Strc stvrtprst skrz hrst
* Мlc, strc prst skrz stvrthrst, chrt.

## Гл. таксама 
* Шыбалет

Катэгорыя:Чэшская мова
Катэгорыя:Славацкая мова
Катэгорыя:скорагаворкі
Стэла (грашовая адзінка)

**Стэла** (на мове эсперанта *Stelo*, літаральна «зорка», мн. лік — *Steloj*) — міжнародная грашовая адзінка, якая выкарыстоўвалася рухам эсперантыстаў у 1941—1993 гадах. Прататыпам для стэла быў спесміла, грашовая адзінка эсперантыстаў, якая існавала перад Першай сусветнай вайной (асобныя выявы для манет стэла былі запазычаны з манет спеса). Universala Ligo, створаная ў падполлі ў 1942 годзе, чаканіла манеты і купоны з наміналам, які быў выражаны ў стэла, і прадавала іх ў якасці сувеніраў.

У 1977 годзе для стэла быў усталяваны фіксаваны кошт незалежна ад узроўню інфляцыі: 1 нідэрландскі гульдэн быў роўны 2 стэла.
У 1993 годзе ў сувязі з ліквідацыяй Універсальнай лігі стэла таксама скончыў сваё існаванне.

## Літаратура 
* «De stabiele munteenheid van de esperantisten: de stelo» , *Europees Genootscap voor Munt-en Penningkunde*
* L.M. J. Boegheim, «Esperanto-Betaalpenningen» in *De Muntkoerier*, 3-1994, pp. 27-33
* «Esperanto and the Dream of a World Currency»

## Спасылкі 
Катэгорыя:Эсперанта
Катэгорыя:Прыватныя грошы
Сцяг Віцебска

**Сцяг Віцебска** — сцяг горада Віцебск. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 лютага 2004 г. № 60.

## Апісанне 
Сцяг горада Віцебска ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2. У цэнтры пярэдняга боку палотнішча - выява герба горада Віцебска.

## Гл. таксама 
* Герб Віцебска

## Спасылкі 
* [Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D1%8D%D0%B7%D1%96%D0%B4%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%A0%D1%8D%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%96_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C) ад 9 лютага 2004 г. № 60.]

Катэгорыя:Віцебск
Віцебск
Віцебск
Катэгорыя:2004 год у Віцебску
Сцяг Відзаў

**Сцяг Відзаў** — сцяг гарадскога пасёлка Відзы. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 лютага 2004 г. № 60.

## Апісанне 
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое вертыкальна падзелена на тры роўныя часткі чырвонага, жоўтага і чырвонага колеру.

## Гл. таксама 
* Герб Відзаў

## Спасылкі 
* [Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D1%8D%D0%B7%D1%96%D0%B4%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%A0%D1%8D%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%96_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C) ад 9 лютага 2004 г. № 60.]

Катэгорыя:Відзы
Відзы
Бакак

**Бака́к** (, маршал.: *Pokak, Bokaak*) або **Таонгі** () — атол у складзе Маршалавых Астравоў. Плошча сушы — 3,24 км². Незаселены.

## Геаграфія 
Бакак — самы паўночны атол Маршалавых Астравоў. Знаходзіцца ва ўсходняй групе атолаў Ратак у 869 км на паўночны захад ад Маджура, сталіцы краіны. Уяўляе сабою замкнёны каралавы рыф з лагунай 78,04 км². На рыфе, пераважна ў яго паўднёва-ўсходняй частцы, месціцца 11 астравоў агульнай плошчай 3,24 км². Астравы нізкія. Найвышэйшы пункт не перавышае 5 м над узроўнем акіяна. На Бакаке знойдзены невялікія радовішчы фасфатаў.

Клімат субэкватарыяльны пасатны. Сярэднегадавая тэмпература вагаецца ў залежнасці ад сезона ад +27&nbsp;°C да +31&nbsp;°C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1143 мм.

## Прырода 
Асноўная частка вострава занята лясамі і мангравымі балотамі. Іх насяляюць шматлікія птушкі. На пясчаных пляжах размножваюцца чарапахі. У лагуне і каля каралавага рыфа назіраецца незвычайна высокая біялагічная разнастайнасць.

## Гісторыя 
Да прыбыцця еўрапейцаў Бакак быў вядомы маршальцам, якія, аднак, не стваралі на ім сталых паселішчаў. Адкрыты 21 жніўня 1526 г. іспанскімі мараплаўцамі. У XVII — XVIII ст. наведваўся і даследаваўся іспанцамі і галандцамі. У XIX ст. увайшоў у склад тэрыторый, якія лічыліся маёмасцю вярхоўнага правадыра атолаў Ратак. Афіцыйна каля 20 га зямлі на атоле і ў наш час адносяцца да прыватнай маёмасці сям’і правадыра Маджура. З 1986 г. Бакак у складзе Рэспублікі Маршалавы Астравы.

## Спасылкі 
* Bokak (Taongi) Atoll
* Government Statistics of The Taongi Atoll 
* TAONGI ATOLL, Republic of the Marshall Islands

Бакак
Бакак
Бакак
Бакак
Бакак
Сцяг Копыся

**Сцяг Копыся** — сцяг гарадскога пасёлка Копысь. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 лютага 2004 г. № 60.

## Апісанне 
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча, размешчанае гарызантальна, з суадносінамі бакоў 1:2. На 1/2 вышыні ў верхняй частцы сцяга па ўсёй даўжыні палотнішча праходзіць белая паласа. На 1/4 вышыні ў ніжняй частцы сцяга па ўсёй даўжыні палотнішча праходзіць зялёная паласа, над ёй размешчана паласа чорнага колеру, шырыня якой роўная 1/2 ніжняй. Вышэй знаходзіцца зялёная паласа, шырыня якой роўная 1/2 шырыні папярэдняй паласы (1/4 шырыні ніжняй паласы).

## Гл. таксама 
* Герб Копыся

## Спасылкі 
* [Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D1%8D%D0%B7%D1%96%D0%B4%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%A0%D1%8D%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%96_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C) ад 9 лютага 2004 г. № 60.]

Катэгорыя:Копысь
Копысь
Эстэлада

thumb|«Сіняя» эстэлада
thumb|right|«Чырвоная» эстэлада
**Эстэлада** () — неафіцыйны сцяг каталонскіх земляў. З'яўляецца сімвалам барацьбы за незалежнасць Каталоніі.

Узнік як злучэнне традыцыйнага каталонскага сцяга () з зоркай, упісанай у трохвугольнік (з сімволікі кубінскага сцяга), — так званая сіняя Эстэлада.

У 1960-х гадах была ўтворана Сацыялістычная партыя нацыянальнага вызвалення каталонскіх тэрыторый (*Partit Socialista d’Alliberament Nacional dels Paisos Catalans*). Партыя прытрымлівалася марксісцкай ідэалогіі, таму колер зоркі быў заменены на чырвоны, так з'явілася чырвоная Эстэлада.

## Гл. таксама 
* Эстрэлейра
* Эстрэлада арагонская
* Эстрэлада валенсійская

Катэгорыя:Сцягі
Катэгорыя:Каталонія
Така (атол)

**Така** (, маршал.: *Tōkā*), вядомы таксама як **атол Суворава** (, ) — атол на паўночным усходзе Маршалавых Астравоў. Плошча сушы — 0,57 км². Незаселены.

Така — невялікі атол з лагунай, якая займае плошчу 93,14 км². Вакол яе прасціраецца каралавы рыф з 6 астраўкамі. На паўднёвым захадзе ў каралавым рыфе сустракаецца праліў, прыдатны для заходу сярэднямерных суднаў. Атол знаходзіцца ў 479,2 км на паўночны захад ад Маджура, сталіцы Маршалаў.

Значная частка астравоў пакрыта лесам, хмызнякамі і какосавымі гаямі. Наземная фаўна прадстаўлена птушкамі. Каля вострава добра захаваўся падводны свет каралавага рыфа.

Така быў адкрыты ў 1527 г. іспанцамі. У 1816 г. даследаваны расійскай экспедыцыяй на чале з О. Кацэбу, які даў яму назву атол Суворава.

Землі атола Така выкарыстоўваюцца тубыльцамі суседняга атола Утырык для занятку сельскай гаспадаркай, рыбалоўствам і збіральніцтвам.

## Спасылкі 
* Marshall Islands Atoll Information: Taka Island
* PIER plant species present on Suwarrow (Taka) Atoll listed by scientific name 

Така
Така
Така
Така
Така
Сцяг Друі

**Сцяг Друі** — сцяг аграгарадка Друя. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 лютага 2004 г. № 60.

## Апісанне 
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у ніжняй частцы якога размешчана хвалепадобная паласа белага колеру на 1/3 шырыні палотнішча. Блакітная і белая палосы аддзелены хвалепадобным арнаментам белага і блакітнага колераў.

## Гл. таксама 
* Герб Друі

## Спасылкі 
* [Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D1%8D%D0%B7%D1%96%D0%B4%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%A0%D1%8D%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%96_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C) ад 9 лютага 2004 г. № 60.]

Катэгорыя:Друя
Друя
Чэмпіянат Еўропы па барацьбе 1934

**Чэмпіянат Еўропы па барацьбе 1934 года** прайшоў раздзельна: у красавіку прайшлі спаборніцтвы па грэка-рымскай барацьбе ў Рыме (Італія), а ў кастрычніку — спаборніцтвы па вольнай барацьбе ў Стакгольме (Швецыя).

## Грэка-рымская барацьба 
### Медалі 
### Медалісты 
## Вольная барацьба 
### Медалі 
### Медалісты 
## Спасылкі 
* FILA Wrestling Database 

1934
Стаўрапігія

**Стаўрапі́гія** (, ад σταυρός — «крыж» + πήγνυμι — «устанавіць, паставіць, узняць», літ. «узняцце крыжа») — статус, які надаецца праваслаўным манастырам, лаўрам і брацтвам, а таксама саборам і духоўным школам, што робіць іх незалежнымі ад мясцовай епархіяльнай улады і падначаленымі непасрэдна патрыярху або сіноду. Літаральны пераклад «узняцце крыжа» паказвае на тое, што ў стаўрапігіяльных манастырах крыж уздымаўся патрыярхамі ўласнаручна.

У дзейным (ад 2000 года) Статуце РПЦ гаворыцца: «Стаўрапігіяльныя манастыры знаходзяцца пад начальніцкім наглядам і кананічным кіраваннем Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі ці тых Сінадальных устаноў, якім Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі дабраславіць такое назіранне і кіраванне».

## Гл. таксама 
* Лаўра

*
Катэгорыя:Царкоўнае права
Глыбачка (рака)

**Глы́бачка** — рака ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Обаль (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 75 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,6 м/км. Рака выцякае з возера Расалай. Вадазбор нізінны. Упадае ў Обаль каля вёскі Рашэтнікі.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Обалі