Порту

**Порту** () — другі паводле велічыні (пасля Лісабона) горад у Партугаліі, цэнтр аднайменнай акругі і муніцыпалітэта. З’яўляецца цэнтрам буйнай гарадской агламерацыі Вялікі Порту. Насельніцтва — 227,8 тыс. жыхароў (муніцыпалітэт) у агламерацыі Вялікі Порту — 1,4 млн чалавек. Горад і муніцыпалітэт уваходзіць у эканоміка-статыстычны рэгіён Паўночны рэгіён і субрэгіён Вялікі Порту. Па старым адміністрацыйным дзяленні ўваходзіў у правінцыю Дору-Літарал. Універсітэт Порту.

## Геаграфія 
Горад размешчаны за 270 км на поўнач ад сталіцы Партугаліі горада Лісабон.
Гістарычны цэнтр Порту размешчаны на правым беразе ракі Дору, у некалькіх кіламетрах ад месца яе ўпадзення ў Атлантычны акіян. Цэнтр горада абвешчаны ЮНЕСКА Сусветным культурным здабыткам.

Муніцыпалітэт мяжуе:
* на поўначы — муніцыпалітэт Матызіньюш
* на ўсходзе — муніцыпалітэт Гандамар
* на поўдні — муніцыпалітэт Віла-Новая-ды-Гая
* на захадзе — Атлантычны акіян

## Гісторыя 
Селішча ў раёне сучаснага Порту існавала задаўга да прыходу рымлян. Рымляне назвалі горад *Portus Cale*. Гэтая назва пазней пераўтварылася ў *Portucale*. Ад яго адбылося назву графства *Condado Portucalense*, пасля далага назва ўсёй краіне — *Portugal*. Часам горад завуць *паўночнай сталіцай* Партугаліі. Муніцыпалітэт заснаваны ў 1123 годзе.

## Славутасці 
* Дом музыкі, Порту

### Горад мастоў 
Порту — традыцыйна найболей развіты ў прамысловым стаўленні горад Партугаліі. Прамысловая рэвалюцыя XVIII—XIX стст. спрыяла яго бурнаму развіццю. Тут упершыню ў краіне атрымалі ўвасабленне шматлікія інжынерныя навіны свайго часу. Напрыклад, Порту быў першым горадам на Іберыйскім паўвостраве, у якім быў арганізаваны трамвайны рух (1872).

thumb|left|Мост Арабіда. На заднім плане — Атлантычны акіян.
[thumb|250px|[Рыбейра — самы стары раён Порту]]
Праз Дору перакінута мноства мастоў, якія злучаюць Порту з горадам-спадарожнікам Віла-Нова-дэ-Гая. Некаторыя з іх з’яўляюцца ўнікальнымі для свайго часу тэхналагічнымі рашэннямі. Напрыклад, чыгуначны мост *Дона Марыя Піа*, збудаваны ў 1876—1877 па праекце Гюстава Эйфеля, быў адным з першых праектаў, якія прынеслі яго аўтару сусветную славу. Пазней тыя жа тэхналагічныя рашэнні былі выкарыстаныя Эйфелем пры будаўніцтве Статуі Свабоды (1884—1886) і Эйфелевай вежы (1889). Яшчэ адным унікальным для свайго часу будынкам стаў двухузроўневы металічны мост *Дон Луіс I*, збудаваны ў 1881—1886 па праекце вучня і кампаньёна Эйфеля Тэафіла Сейрыга.

Адной з самых яркіх славутасцяў Порту з’яўляецца барочная вежа Клерыгуш — самая высокая ў Партугаліі — 76 метраў або 225 прыступак. Будаўніцтва пад кіраўніцтвам італьянскага архітэктара Нікаласа Назоні было пачата ў 1754 годзе і завершанае ў 1763. З сучасных будынкаў вылучаецца сваёй незвычайнай формай Дом музыкі (арх. Рэм Колхас, 2001-05).

## Эканоміка 
### Транспарт 
Порту — другі горад у краіне, дзе быў пабудаваны метрапалітэн (фактычна — лёгкае метро). За 11 км у напрамку на паўночны захад ад цэнтра знаходзіцца аэрапорт Порту.

## Гарады-пабрацімы Порту 

* , Пернік
* , Белу-Арызонці
* , Бейра
* , Бардо
* , Брысталь
* , Дуруэлу-дэ-ла-Сьера
* , Леон
* , Луанда
* , Льеж
* , Макаа

&nbsp;

* , Міндэлу
* , Нагасакі
* , Невеш
* , Ндола
* , Рэсіфі
* , Віга
* , Шанхай
* , Барселона
* , Парыж

thumb|center|700px|Начная панарама Порту

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт муніцыпалітэта

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Партугаліі

Катэгорыя:Муніцыпалітэты акругі Порту
Катэгорыя:Гарады Партугаліі