open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рэзэкнэнска-Аглонская дыяцэзія

**Рэзэкнэнска-Аглонская дыяцэзія** — каталіцкая дыяцэзія (епархія) з цэнтрам у горадзе Рэзэкнэ, Латвія. Епархія ўваходзіць у склад Рыжскай мітраполіі.

## Гісторыя 
2 снежня 1995 года Ян Павел II выпусціў булу Apostolicum ministerium, якой заснаваў Рэзэкнэнска-Аглонскую дыяцэзію, вылучыўшы яе з Рыжскай архідыяцэзіі.

## Спасылкі 
* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano, 2003, ISBN 88-209-7422-3
* Була *Ad aptius consulendum* 
 

 
Катэгорыя:З’явіліся ў 1995 годзе
Катэгорыя:Рымска-каталіцкія дыяцэзіі Латвіі
Аляксандр Віктаравіч Чарвякоў

**Аляксандр Віктаравіч Чарвякоў** (нар. 1966, в. Бабінічы, Аршанскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр эканомікі Рэспублікі Беларусь (2020—2023).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16 верасня 1966 года ў в. Бабінічы Аршанскага раёна Віцебскай вобласці. Бацька Віктар працаваў кінамеханікам, маці Раіса Нікіфараўна (пам. 2018) працавала бухгалтарам на мясцовай сельгасхіміі. Мае сястру Ларысу.

У 1988 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію (БДСГА). У 1988—1991 гадах — інжынер, вядучы інжынер-механік саўгаскамбіната «Юбілейны» Аршанскага раёна. У 1991—1994 гадах вучыўся ў аспірантуры БДСГА.

Кандыдат тэхнічных навук (1996), дацэнт (2001). У 1994—2010 гадах — асістэнт, выкладчык, старэйшы выкладчык, дацэнт, дактарант кафедры механізацыі жывёлагадоўлі і электрыфікацыі сельскагаспадарчай вытворчасці БДСГА.

У 2010—2017 гадах — дырэктар НДЭІ Мінэканомікі Рэспублікі Беларусь.

Са студзеня 2017 года — намеснік, з лістапада 2018 года — першы намеснік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь.

4 студзеня 2020 года прызначаны Міністрам эканомікі Рэспублікі Беларусь.

У чэрвені 2022 года трапіў пад санкцыі Канады.

20 лістапада 2023 года прызначаны паслом Беларусі ў Кітаі.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар і суаўтар 7 манаграфій, навучальных і даведачных дапаможнікаў, звыш 90 навуковых прац і 4 вынаходак.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі» (2021), падзякай Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

## Сям’я 
У шлюбе. Жонка Святлана працуе намеснікам галоўнага інжынера па навуцы ў праектным інстытуце Белдзіпразем. Мае дзвюх дочак Яўгенію і Лізавету. Яўгенія з’яўляецца суіскальніцай аддзела планавання і рэгулявання развіцця сельскай і лясной гаспадарак НДЭІ Міністэрства эканомікі. Лізавета скончыла Інстытут кіравання і сацыяльных тэхналогій БДУ.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь 

Катэгорыя:Міністры эканомікі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намеснікі міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Падзякай Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Кітаі
Чыстае мастацтва

**«Чыстае мастацтва»** () — беларускі дакументальны фільм рэжысёра Максіма Шведа, зняты ў 2019 годзе. Стужка атрымала спецыяльны дыплом ад экспертаў з фармуліроўкай «За дасціпнае і трапнае адлюстраванне беларускай самасвядомасці» на кінафестывалі «Лістапад», удзельнічала ў МКФ у Кракаве. Рэжысёр Максім Швед быў прызнаны лепшым на расійскім кінафестывалі дакументальнага кіно «ArtDocFest».

## Сюжэт 
Маляркі ЖЭСа Зіна і Іна старанна зафарбоўваюць на мінскіх сценах надпісы, пакідаючы пасля сябе рознакаляровыя прамавугольнікі, а натхнёны гэтымі фігурамі мастак-абстракцыяніст Захар Кудзін выходзіць на гарадскі пленэр і капіруе іх на палатно. Мінакі цікавяцца, спрабуюць інтэрпрэтаваць творчасць Захара і выказваюць свае думкі, прычым не толькі пра мастацтва.

## Акцёры 
## Здымачная група 
* рэжысёр — Максім Швед
* сцэнарый — Максім Швед, Лукаш Чайка
* аператар — Гжэгаж Хартфіл
* прадзюсары — Магда Баравец, Таццяна Матысяк, Воля Чайкоўская

## Крытыка 
## Цікавыя факты 
* 29 cнежня 2019 года скончыў жыццё самагубствам мастак Захар Кудзін, які быў галоўнай дзеючай асобай фільма

## Спасылкі 
* «Чыстае мастацтва»  на сайце «Лістапад»

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы Максіма Шведа
Падземны звон на горцы ў Пазяневічах

«**Падземны звон на горцы ў Пазяневічах**» — балада Яна Чачота, напісаная ў 1818—1819 гадах.

## Апісанне 
### Сюжэт 
Балада апавядае, як паблізу мястэчка Турэц, на горцы ў Пазяневічах стаяла колісь праваслаўная царква. Мясцовы поп меў надзвычай фанаберыстую жонку, якая на ўсіх кірмашах — у Сталовічах і Міры «ўборамі свет асляпіла», і калі змарнавала ўвесь свой набытак, пачала думаць, дзе ўзяць грошы на новыя строі. У сквапнай пападдзі ўзнікла ідэя праз дзірку заліць вады ў адлітую з бронзы фігурку Збаўцы, што была на царкве. Такім чынам, з вачэй-дзірак мусілі пацячы «слёзы». Неўзабаве людзі з усяго павета пачалі з'яджацца, каб паглядзець на цуд і даваць багатыя ахвяры. На гэтыя сродкі жонка святара мела мажлівасць выхваляцца новымі строямі. Аднак, калі аднойчы, пакаяўшыся ў святатацтве, яна сваімі рукамі аздабляла алтар, раптоўна сцямнела, пачалі біць перуны і царква паляцела ў бездань. З гэтага часу ад горкі, на якой стаяла царква, часта чуецца голас званоў.

### Фальклорны матэрыял 
У аснову балады Ян Чачот паклаў народнае паданне пра царкву, што правалілася пад зямлю — як пакаранне за папоўскае ашуканства парафіян. Варыянт выкарыстанага паэтам падання занатаваў у сярэдзіне XIX стагоддзя Ян са Слівіна (Адам Кіркор):

Адрозненні паміж паданнем і зместам балады датычаць толькі спосабу, пры дапамозе якога створаны фальшывы цуд.

### Алюзіі 
Паводле польскіх літаратуразнаўцаў, матыў западзення ў зямлю царквы з твору Яна Чачота запазычыў пазней Адам Міцкевіч для сваёй балады «Лілеі».

## Спасылкі 
* «Падземны звон у Пазяневічах»  у перакладзе Кастуся Цвіркі

Катэгорыя:Балады Яна Чачота
Катэгорыя:Літаратурныя творы на польскай мове
Катэгорыя:Літаратурныя творы 1810-х гадоў
Грэсь

**Грэсь** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ала Васільеўна Грэсь — украінская хакеістка на траве і трэнер гульнявых відаў спорту. Заслужаны трэнер Украіны і Рэспублікі Беларусь.
* Васіль Іосіфавіч Грэсь — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Віктар Сцяпанавіч Грэсь — савецкі і ўкраінскі кінарэжысёр, сцэнарыст і акцёр.
Праснічка

«**Праснічка**» () — верш Яна Чачота, напісаны ў 1840-х гадах і апублікаваны ў альманаху «Rubon» у 1845 годзе ў паэтычным цыкле «Песенькі». Пакладзены на музыку Станіславам Манюшкам.

У 1897 годзе мінскі археолаг Генрых Татур пераклаў гэту песню на беларускую мову пад назвай «Прадкі».

## Апісанне 
### Алюзіі 
Верш «Праснічка» тэматычна блізкі з вядомаю песняй князя Антонія Генрыха Радзівіла «За калаўроткам». У гэтай песні дзяўчына прадзе нітку, а перажыванні хлопца поруч звязаныя з чаканнем узаемнасці. Тое, што ў песні Антонія Генрыха толькі мелася на ўвазе і трымала героя ў напружанасці, у «Праснічцы» Яна Чачота ператварылася ў сапраўднасць.

На думку Уладзіміра Мархеля, сумненні ў трываласці шчасця радзівілаўскага героя былі навярэджаны працяглаю самотаю і безадказным каханнем Яна Чачота да Зосі Малеўскай, сястры філамата Францішка Малеўскага і дачкі рэктара Віленскага ўніверсітэта Сымона Малеўскага.

У наш час яе часта выконваюць як інструментальны твор на духавых інструментах. Для фартэпіяна яго транскрыпцыю выканаў польскі кампазітар Генрык Мельцэр-Шчавінскі. Яго выкарыстоўвалі як пазыўны радыё- і тэлевізійныя станцыі: Польскім радыё Беласток і Тэлебачаннем Лодзь. Таксама ўжываецца як «хэйнал» (афіцыйны гукавы сімвал) польскіх гарадоў Лодзь і Жырардаў.

## Спасылкі 
* «Праснічка». Словы Яна Чачота. Пераклад Кастуся Цвіркі. Вык Леся Лют (вакал), Дзяржаўны акадэмічны народны аркестр імя І. Жыновіча. Дырыжор Сяргей Сакалоў
* «Праснічка»  ў перакладзе Кастуся Цвіркі
* «Праснічка» ў выкананні Люцыны Шчэпанскай, 1936 — YouTube
*  — ноты ў лічбавай бібліятэцы International Music Score Library Project

Катэгорыя:Вершы і песні Яна Чачота
Катэгорыя:Вершы на польскай мове
Катэгорыя:Творы 1845 года
Талінская мітраполія

**Талінская мітраполія** — епархія аўтаномнай Эстонскай апостальскай праваслаўнай царквы ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярхату з цэнтрам у горадзе Таліне ў Эстоніі.

## Гісторыя 
Была заснавана на падставе Томаса Патрыярха Мялеція IV ад 7 ліпеня 1923 года. У верасні 1924 года мітраполія была падзелена на дзве епархіі — Талінскую і Нарвскую.

Талінская мітраполія Канстанцінопальскага патрыярхату была адноўлена 22 лютага 1994 года пастановай Сінода Канстанцінопальскай праваслаўнай царквы.

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Талінскае благачынне
* Цэнтральнае благачынне
* Паўднёвае благачынне
* Заходняе благачынне

## Спасылкі 
* Страница Таллинской митрополии 

Катэгорыя:Епархіі Эстонскай апостальскай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1923 годзе
Катэгорыя:Рэлігія ў Таліне
Наваградскі замак (балада)

«**Наваградскі замак**» — балада Яна Чачота, напісаная ў 1818—1819 гадах.

## Апісанне 
, карціна XIX ст., Напалеон Орда]]
У аснову сваёй балады Ян Чачот паклаў як рэальныя гістарычныя падзеі, звязаныя з вайной са шведамі за часам Яна II Казіміра, так і народныя паданні і вусныя расказы старых людзей пра злачынствы шведаў на Беларусі.

### Сюжэт 
Балада апавядае пра здраду літоўскага князя, які, закахаўшыся ў шведскую дзяўчыну, дазволіў выманіць сабе са сховаў і аддаць Наваградскі замак на захоп і разбурэнне шведскаму войску.

### Вызначэнне жанру 
Даследчыкі творчасці Яна Чачота Станіслаў Станкевіч і Уладзімір Мархель пагаджаюцца на тым, што дадзены вершаваны твор нельга аднесці да жанру балады праз адсутнасць элементу цудоўнасці і фантастычнай таямніцы. У сваім творы паэт імкнуўся адшукаць гістарычную праўду, што сведчыла пра рацыяналістычны падыход да легендарнага матэрыялу.

## Тэмы 
]]

На думку Кастуся Цвіркі, у баладзе адбіліся тагачасныя спрэчкі прыхільнікаў класіцызму на чале з Янам Снадэцкім і рамантыкаў, якія яшчэ толькі выходзілі на сцэну. Ян Чачот хацеў прымірыць рацыяналістычнасць класіцыстаў і пачуццёвасць рамантыкаў

## Спасылкі 
* «Наваградскі замак»  у перакладзе Кастуся Цвіркі

Катэгорыя:Балады Яна Чачота
Катэгорыя:Літаратурныя творы на польскай мове
Катэгорыя:Творы 1819 года
Тартуская епархія

**Тартуская епархія** — епархія аўтаномнай Эстонскай апостальскай праваслаўнай царквы ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярхату з цэнтрам у горадзе Тарту ў Эстоніі.

## Гісторыя 
Тартуская епархія ўтворана 21 кастрычніка 2008 года ў складзе Эстонскай апостальскай праваслаўнай царквы пастановай Свяшчэннага Сінода Канстанцінопальскага Патрыярхату.

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Тартускае
* Карксіскае
* Пылтсамааскае
* Рапінскае
* Вырумааскае

## Спасылкі 
* Старонка Тартускай епархіі 
* Тартуская епархія

Катэгорыя:Епархіі Эстонскай апостальскай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 2008 годзе
MGTOW

**MGTOW** (, «Мужчыны, якія ідуць уласным шляхам») — міжнародны рух гетэрасексуальных мужчын, якія ў рознай ступені аддаляюцца ад жанчын і цалкам адмаўляюцца ад шлюбу. З’яўляючыся часткай сучаснага ўніверсальнага мужчынскага руху, удзельнікі MGTOW падзяляюць погляды на сучасныя сацыяльныя праблемы мужчын, але бачаць сваё рашэнне ў тым, каб добраахвотна (часткова або цалкам) выдаліць шчыльныя стасункі з жанчынамі з уласнага жыцця. Рух уваходзіць у тое, што часцей называюць Манасферай (). MGTOW — гэта «абяцанне ўтрымлівацца ад сур’ёзных адносін і не мець дзяцей». MGTOW акцэнтуе ўвагу на ўласным суверэнітэце мужчыны, а не на змене статус-кво праз актывізм і пратэсты супраць жанчын, дыскрымінацыю мужчын і фемінізм, што адрознівае MGTOW ад праваабарончага руху ў цэлым.

## Гісторыя ўзнікнення 
Самі прыхільнікі руху лічаць, што падобныя ідэі існавалі заўседы.

Гісторыя супольнасці MGTOW малавядомая, але, хутчэй за ўсё, у сярэдзіне-пачатку 2000-х гадоў яе стварылі два чалавекі, якія былі вядомы ў сеціве пад псеўданімамі Solaris і Ragnar.

## Узаемаадносіны з іншымі рухамі і супольнасцямі 
; Рух за правы мужчын

У адрозненне ад праваабаронцаў, MGTOW не імкнуцца змяніць грамадства, а аддаляюцца ад грамадства. З самага пачатку суполка MGTOW супрацьстаяла «вялікай дзяржаве», у адрозненне ад падтрымкі абаронцамі мужскіх правоў рэформаў у шлюбным заканадаўстве. Футрэл піша, што MGTOW адмовіліся ад праблем, якія хвалююць МР, такія як фальшывыя абвінавачванні ў згвалтаванні, «каб амаль цалкам засяродзіцца на разглядзе уласных праблем».

; «Траваедныя» мужчыны

Па словах Разаліны Салемі, якая піша для італьянскай газеты La Repubblica, японская канцэпцыя траваедных мужчын — гэта аналаг MGTOW. Марк Ламурэ разглядае траваедных мужчын як следства японскіх сацыяльна-эканамічных умоў, а MGTOW — як ідэалагічны выбар. Кашміра Гандэр, калумніст The Independent, бачыць траваедных мужчын, якія служаць прыкладам для пераймання MGTOW.

; «Пікаперы»

Прадстаўнікі MGTOW негатыўна ставяцца да пікапераў, лічачы іх гінацэнтрыстамі, якія сеюць варажнечу сярод мужчын. У сваю чаргу, тыя крытыкуюць MGTOW за строгія рамкі, параўноўваючы іх філасофію з фемінізмам.

; Інцэлы

Калі інцэлы не здольны на самарэалізацыю ў грамадстве і ў асабістым жыцці, то прадстаўнікам MGTOW уласціва ўстаноўка на самаразвіццё і самарэалізацыю з добраахвотнай сепарацыяй ад жанчын, што, аднак, не выключае магчымасці сэксуальных стасункаў з імі.

## Цікавыя звесткі 
* MGTOW не з’яўляецца афіцыйна зарэгістраванай суполкай ці рухам. Асноўнае месца для камунікацыі — прастора інтэрнэт, а менавіта тэматычныя блогі, сайты і суполкі ў сацыяльных сетках.

* MGTOW выкарыстоўваюць асаблівы жаргон, напрыклад, выраз пра «чырвоную пілюлю» (), што з’яўляеца адсылкай да фільма «Матрыца». Прыняцце чырвонай пілюлі азначае прыняцце іх пукта гледжання на міжпалавыя адносіны.

## Гл. таксама 
* Мізандрыя
* Сексізм

Катэгорыя:Правы чалавека
Катэгорыя:Сацыяльныя рухі
Чарвякоў

**Чарвякоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Віктаравіч Чарвякоў (нар. 1966) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Аляксандр Рыгоравіч Чарвякоў (1892—1937) — беларускі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
* Захар Аляксандравіч Чарвякоў (нар. 2002) — беларускі футбаліст.
* Яўген Трафімавіч Чарвякоў (1925—2016) — Герой Сацыялістычнай Працы.
Талінская епархія

**Талінская епархія** (, да 1945 года — **Рэвельская епархія**) — епархія Эстонскай праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхата з цэнтрам у горадзе Талін у Эстоніі.

## Гісторыя 
У 1817 годзе было заснавана Рэвельскае вікарыяцтва Санкт-Пецярбургскай епархіі.

10 мая 1920 года на супольным пасяджэнні патрыярха Ціхана (Бялавіна), Сінода і Вышэйшага царкоўнага савета Расійскай Праваслаўнай Царквы была прынята пастанова прызнаць Эстонскую Праваслаўную Царкву аўтаномнай, Рэвельская дыяцэзія стала самастойнай.

У 1944 годзе, калі Эстонія зноў апынулася ў складзе СССР, мітрапаліт і больш за 20 праваслаўных святароў эмігравалі на Захад. Эстонская Царква ўвайшла ў склад Маскоўскага Патрыярхату як епархія і ў 1947 годзе была пераназвана ў Талінскую і Эстонскую епархію.

Талінская і Эстонская епархія, па дадзеных на 1 студзеня 1965 года, улучала 90 прыходаў, у тым ліку 57 эстонскіх, 20 рускіх і 13 змяшаных.

Пастановай Свяшчэннага сінода РПЦ ад 30 мая 2011 года ў складзе Эстонскай Праваслаўнай Царквы ўтворана Нарвская епархія.

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Усходняе благачынне
* Заходняе благачынне

## Спасылкі 
* Эстонская православная церковь Московского патриархата 


Катэгорыя:З’явіліся ў 1920 годзе
Катэгорыя:Рэлігія ў Таліне
Нарвская епархія

**Нарвская епархія** () — епархія Эстонскай праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхата з цэнтрам у горадзе Нарве ў Эстоніі.

## Гісторыя 
Нарвская вікарная кафедра была заснавана пастановай сінода 24 красавіка 1887 года, як вікарыяцтва Санкт-Пецярбургскай мітраполіі.

У верасні 1922 года сабор Эстонскай апостальскай праваслаўнай царквы прыняў пастанову пра зварот да Канстанцінопальскага Патрыярха Мялеція IV з прашэннем аб прыняцце ў юрысдыкцыю Канстанцінопальскага Патрыярхату і надання ёй аўтакефаліі. 7 ліпеня 1923 года Патрыярх Мялецій IV уручыў у Канстанцінопалі Томас. Былі заснаваны тры самастойныя епархіі: Талінская, Нарвская і Пячэрская.

У 1944 годзе, калі Эстонія зноў апынулася ў складзе СССР, мітрапаліт і больш за 20 праваслаўных святароў эмігравалі на Захад. Эстонская Царква ўвайшла ў склад Маскоўскага Патрыярхату як епархія. Нарвская епархія была ліквадавана.

Пастановай Свяшчэннага сінода РПЦ ад 30 мая 2011 года ў складзе Эстонскай праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхата была ўтворана Нарвская епархія.

## Спасылкі 
* http://www.narvaeparhia.ee афіцыйны сайт
* Нарвская епархия на сайце patriarchia.ru


Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Калдычэўскі шчупак

«**Калдычэўскі шчупак**» () — балада Яна Чачота, напісаная каля 1819 года, прысвечаная Міхалу Верашчаку.

## Апісанне 
### Прадмова 
Балада складаецца з 48-радковай прадмовы, адрасаванай Міхалу Верашчаку, брату Марылі Верашчакі, каханай Адама Міцкевіча, і 296-радковай, уласна, балады.

У прадмове да свайго сябра Міхала Яна Чачот наракае на яго за бяздзейнасць і гультайства і супрацьпастаўляе яму чалавека дзеяння, жывога Яна Верашчаку, які імкнецца чыніць на карысць людзям і ўсяму свайму краю:

На думку Кастуся Цвіркі, аўтар выступае ў сваёй прадмове супраць так званых «лішніх людзей», увасобіўшы іх у вобразе разумнага, але бяздзейнага Міхала Верашчакі. Гэтай жа ідэі прытрымліваўся і член Літаратурнага таварыства Адама Міцкевіча Тадэвуш Піні. Разам яны ўсебакова давялі, што А. Міцкевіч не мог быць аўтарам балады, і што, мяркуючы па шматлікіх прыкметах, яго трэба прыпісаць Яну Чачоту, што паклала пачатак вялікай дыскусіі на старонках польскага друку. У адказ на довады апанентаў Ян Квятнеўскі ў 1911 годзе надрукаваў брашуру «Праўда пра „Шчупака“», у якой упарта імкнуўся замацаваць свой ранейшы погляд. Пра гэта паданне згадвае некалькімі словамі таксама і Міхал Федароўскі. Выкарыстаны Я. Чачотам фальклорны матыў шырока распаўсюджаны на Наваградчыне. Доктар філасофіі ў галіне польскай і славянскай літаратур Станіслаў Станкевіч у часе сваіх росшукаў на гэтай тэрыторыі занатаваў ажно шэсць варыянтаў гэтага падання:

Апроч таго, Ян Чачот уводзіць у сваю баладу некаторыя народныя прымхі. Верашчака, ловячы ўначы рыбу ў Свіцязі, загадаў запаліць вязанкі лучыны, каб такім чынам яе цікаваць:

Паводле гэта прымхі, задакументаванай М. Федароўскім, люд верыць, што калі ўначы зяхцяць мігатлівыя агеньчыкі, то гэта д’ябал перасушвае заклятыя ў зямлі скарбы альбо пераносіць іх у больш бяспечнае месца.

### Геаграфія 
На думку Станіслава Станкевіча, у сваёй баладзе Ян Чачот падае дакладную лакалізацыю ўсяго дзеяння. Тут згадваюцца такія населеныя пункты як Цырын, Слонім, Брэст, «Пінскі край», Прыпяць, Мазыр, рака Сэрвач, якая плыве цераз Навагрудскі павет, Нёман, Плужыны, Туганавічы і Гарадзішча.
 

## Спасылкі 
* «Калдычэўскі шчупак»  у перакладзе Кастуся Цвіркі

Катэгорыя:Балады Яна Чачота
Катэгорыя:Літаратурныя творы 1810-х гадоў
Катэгорыя:Літаратурныя творы на польскай мове
Апостальская адміністратура Эстоніі

**Апостальская адміністратура Эстоніі** () — тэрытарыяльна-адміністрацыйная адзінка структуры Рымска-Каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Талін, Эстонія. Апостальская адміністратура распаўсюджвае сваю дзейнасць на ўсю тэрыторыю Эстоніі.

## Гісторыя 
Пасля здабыцця незалежнасці Эстоніі ў 1918 годзе дзяржава гарантавала грамадзянам свабоду сумлення. Святы Прастол прызнаў Эстонію 10 кастрычніка 1921 года. У 1924 годзе ўтворана апостальская адміністратура Эстоніі.

Да моманту, калі Эстонія ў 1940 годзе была далучана да СССР, у краіне налічвалася каля 5 тысяч каталікоў. У савецкі перыяд Каталіцкая царква ў Эстоніі падвяргалася рэпрэсіям, былі закрыты ўсе храмы, акрамя двух, многія святары прайшлі праз турмы і лагеры.

Пасля распаду СССР і аднаўлення незалежнасці Эстоніі 28 жніўня 1991 года былі зноў усталяваны дыпламатычныя адносіны паміж Эстонскай Рэспублікай і Святым Прастолам. У 1993 годзе краіну наведаў Папа Рымскі Ян Павел II.

## Сучасны стан 
Паводле звестак на 2017 год, у краіне налічвалася 6 500 каталікоў, 14 святароў і 9 прыходаў. Кафедральным саборам апостальскай адміністратуры Эстоніі з’яўляецца сабор Святых Пятра і Паўла ў Таліне.

Паводле звестак перапісу 2000 года, каталікі Эстоніі размяркоўваліся па нацыянальнасці наступным чынам: эстонцы — 1736, палякі — 867, беларусы — 831, літоўцы — 749, рускія — 713, украінцы — 290, латышы — 182, фіны — 77, немцы — 73, іншыя — 227.

Каталіцкія прыходы існуюць у Таліне, Тарту, Пярну, Валзе, Ахтмэ, Нарве, Сіламяэ, Ракверэ і Ківіылі. У Таліне таксама размешчаны адзіны ў краіне грэка-каталіцкі прыход, які адміністрацыйна адносіцца да Украінскай грэкакаталіцкай царквы.

## Ардынарыі 
* Эдуард Профітліх (1931—1942), у 1936 годзе стаў першым у гісторыі эстонскім каталіцкім біскупам.
* Філіп Жан-Шарль Журдан (1 красавіка 2005 — нашы дні)

## Гл. таксама 
* Дэрпцкае біскупства
* Рэвельскае біскупства
* Эзель-Вікскае біскупства

 
Катэгорыя:Каталіцтва ў Эстоніі
Катэгорыя:Апостальскія адміністратуры
Катэгорыя:Рэлігія ў Таліне
Бекеш (балада)

«**Бекеш**» () — балада Яна Чачота, напісаная ў ліпені 1819 года.

Паводле Уладзіміра Мархеля, балада «Бекеш» уяўляе сабой вершаваную прозу, у якой надзвычай размытыя галоўныя прыкметы рамантычнай балады (строгая кампазіцыя і напружанае развіццё падзей).

## Апісанне 
]]

### Крыніцы 
Даследчыкі сцвярджаюць, што гэтая балада была напісана пад уплывам аднайменнага твору Тамаша Зана. Калі Зан міфалагізаваў паданне ў адпаведнасці з тагачаснай літаратурнай мовай і перанёс падзеі ў час язычніцтва, надаўшы вершаванай форме апавядальнасць, то Чачот грунтаваўся выключна на гістарычнай аснове і блізкім да яе народным паданні.

### Сюжэт 
Балада падзяляецца на дзве часткі. Першая частка ўяўляе сабой паэтычны пераказ народнага сюжэта «Пра трох братоў, двух разумных, а трэцяга дурня», які апавядае пра тое, як пэўны смелы рыцар узабраўся колісь на вяршыню шкляной гары да сваёй каралеўны, але нечакана для ўсіх аказаўся тым, якога ў народзе звалі «дурнем». Ён пачаў спаборнічаць з разумнымі братамі і перамог.

Другая частка балады апавядае, як фанабэрысты ваявода, пад уплывам пачутай народнай казкі, дзеля сватання сваёй дачкі Малгосі загадвае рыцарам узбірацца на конях на вяршыню стромкай гары: хто найхутчэй узбярэцца — за таго і мусіў аддаць ваявода Малгосю. Першым на горную вяршыню ўзабраўся Бекеш, які на гэты час ужо быў заручаны і пакляўся ў вернасці сваёй каханай. За здраду перад святым шлюбам у рыцара-пераможца б’е маланка, і той падае з гары мёртвым. Асэнсаваўшы свой благі ўчынак, ваявода загадвае ўзвесці помнік маладому ваяру — Бекешаву гару. Таксама ваявода вырашае аддаць сваю дачку таму, хто найбольш выславіцца на паслугах Айчыны.

### Гістарычнае тло 
Каспар Бекеш — камандзір венгерскай пяхоты ў войску польскага караля Стэфана Баторыя, які быў вядомы ў Рэчы Паспалітай як смелы і разумны камандзір. Ён памёр у 1580 годзе ў Гродне. Паколькі Бекеш належаў да секты антытрынітарыяў і не мог быць пахаваным на каталіцкім могільніку, Стэфан Батары загадаў перавезці яго цела ў Вільню і пахаваць на ўзвышшы, якое адсюль атрымала назву — Бекешава гара, пра якую з часам узнікла народнае паданне. Як адзначае Ян Чачот у заўвагах да вершу, «Бекешава гара сярэдняя паміж Замкавай і Крыжовай».

### Фальклорны матэрыял 
Паданне «Пра трох братоў, двух разумных, а трэцяга дурня» было шырока распаўсюджана ў беларускім і польскім фальклоры і сустракаецца ў некалькіх этнаграфічных зборніках. Яно было добра вядомае Я. Чачоту: пра яе, пачутую ў маленстве, паэт згадвае ў прадмове да «Сялянскіх песень з-над Нёмана і Дзвіны» 1846 года:

## Спасылкі 
* «Бекеш»  у перакладзе Кастуся Цвіркі

Катэгорыя:Балады Яна Чачота
Катэгорыя:Творы 1819 года
Катэгорыя:Літаратурныя творы на польскай мове
Пінскі кляштар бернардзінцаў

**Пінскі кляштар бернардзінцаў** — колішні кляштар у Пінску Брэсцкай вобласці, які існаваў у 1705—1832 гадах. Размешчаны па вуліцы Савецкай, 36.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1705 годзе М. С. Вішнявецкім і яго жонкай Кацярынай з Дольскіх. Агульная плошча 6 маргоў 2 пруты, уключаў агароды і лугі. Штогодняя «правізія» складала 1500 злотых. Уваходзіў у Літоўскую правінцыю ордэна бернардзінцаў. У 1765—1786 пабудаваны мураваны касцёл Міхаіла Арханёла, парафіі пры ім не было. У пачатку 19 ст. дабудаваны сакрысція і прылеглае памяшканне. Гараднічы Берасцейскага ваяводства В. Грабоўскі адпісаў на будоўлю касцёла 16 тыс. злотых. У 1832 годзе ў кляштары жылі 13 манахаў. У тым жа годзе кляштар скасаваны. Пазней касцёл перарабілі на царкву Св. Варвары, а ў 1858 у памяшканнях кляштара размясціўся Пінскі Варварынскі манастыр.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бернардзінскія кляштары Беларусі
Катэгорыя:Манастыры паводле алфавіта
Катэгорыя:Славутасці Пінска
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Пінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1705 годзе
Катэгорыя:1705 год у Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1832 годзе
Катэгорыя:Колішнія кляштары Беларусі
2020 год у гісторыі музыкі

**2020** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
* 22 лютага — адбыўся «Мова Фэст».

## Альбомы 
* «На Каляды» ― студыйны альбом Зміцера Вайцюшкевіча
* «Неизвестные песни Ляписов» — альбом «Ляпіс-98»
* «Ameryka» — шосты студыйны альбом Лявона Вольскага
* «Bol Jon Moj» — дэбютны студыйны альбом гурта «Luty Sakavik»
* «Niti» — студыйны альбом Ягора Забелава

## Узнагароды 
* 26 студзеня — 62-я цырымонія «Грэмі»
* Вользе Дадзіёмавай прысвоена ганаровае званне Заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі.

## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 19 студзеня — Руслан Уладыка, беларускі рок-музыкант, гітарыст гурта «Ляпіс Трубяцкі» ( 1972)
* 6 ліпеня — Эніа Марыконэ, італьянскі кампазітар, аранжыроўшчык і дырыжор, найбольш вядомы музыкай для кіно (нар. 1928).
* 14 верасня — , беларускі рок-музыкант, гітарыст і бэк-вакаліст гурта «Neuro Dubel» ( 1972).
* 15 кастрычніка — Валерый Іваноў, беларускі кампазітар, педагог, народны артыст Рэспублікі Беларусь (нар. 1948).
* 20 лістапада — Алег Залётнеў, беларускі кампазітар (нар. 1947).

## Спасылкі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Phryganea

**Phryganea** — род ручайнікаў сямейства . У род уключаюць каля 13 апісаных відаў.

## Віды 
* *Phryganea atomaria* Gmelin, 1789
* *Phryganea bipunctata* Retzius, 1783
* *Phryganea cinerea* Walker, 1852
* *Phryganea grandis* Linnaeus, 1758
* *Phryganea japonica* McLachlan, 1866
* *Phryganea labefacta* Scudder, 1890
* *Phryganea miocenica* Cockerell, 1913
* *Phryganea nattereri* Brauer, 1873
* *Phryganea rotundata* Ulmer, 1905
* *Phryganea sayi* Milne, 1931
* *Phryganea sinensis* McLachlan, 1862
* *Phryganea spokanensis* Carpenter, 1931
* *Phryganea wickhami* Cockerell, 1914

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ручайнікі
Оўлуская епархія

**Оўлуская епархія** — епархія аўтаномнай Фінляндскай праваслаўнай царквы ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярхату з цэнтрам у горадзе Оўлу ў Фінляндыі.

## Гісторыя 
Епархія ўтворана 1 студзеня 1980 года. На 1 студзеня 2010 года ў епархіі дзейнічала: 13 цэркваў, 15 капліц. Неслі служэнне 11 святароў і 5 дыяканаў.

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Каяніскае
* Кіўрувесіскае
* Лапландскае
* Оўлускае
* Васкае

## Спасылкі 
* Оўлуская епархія

Катэгорыя:Епархіі Фінляндскай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1980 годзе
Грэцкі

**Грэцкі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Мікалаевіч Грэцкі — дзеяч рэвалюцыйнага і нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі.
* Уэйн Грэцкі — канадскі хакеіст.
* Яўген Грэцкі (нар. 2001) — беларускі валейбаліст. Майстар спорту Беларусі
Арганізацыя Бадра

**Арганізацыя Бадра** () — ваеннае крыло Вярхоўнага Савета ісламскай рэвалюцыі ў Іраку. Сфармавана ў 1982 годзе ў Тэгеране для барацьбы са свецкім рэжымам Садама Хусейна.

У 2003 годзе байцы Бадра ўсталявалі кантроль над некаторымі гарадамі поўдня Ірака. У новым іракскім урадзе арганізацыя курыруе МУС. Самыя вядомыя з гэтых падраздзяленняў — Брыгады Ваўка і Брыгады Вулкана (барацьба з партызанамі), а таксама Брыгады Скарпіёна (разведка і дыверсіі). Асноўныя ворагі Бадра: суніцкія паўстанцы, прыхільнікі старога рэжыму і Армія Махдзі, з якімі ў жніўні 2008 года адбыліся буйныя сутыкненні ў горадзе Кербела. Да Арганізацыі Бадра належаў загінулы ў 2007 годзе губернатар правінцыі Мутана.

Генеральны сакратар Арганізацыі Бадра — Хадзі аль-Амеры.

Арганізацыя Бадра абвінавачвалася ў шматлікіх забойствах, незаконных арыштах і катаваннях суніцкага насельніцтва.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Эскадроны смерти в Ираке // Agentura.Ru

Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1982 годзе
Катэгорыя:Баявыя арганізацыі палітычных партый
Катэгорыя:Палітычныя партыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Узброеныя сілы Ірака
Катэгорыя:Іракскія групоўкі, якія змагаюцца супраць ІДІЛ
Сомнамбула (альбом Nizkiz)

***Сомнамбула*** () — чацвёрты студыйны альбом рок-гурта Nizkiz з Магілёва , выдадзены 13 снежня 2019.
Па словах вакаліста і аўтара песень Аляксандра Ільіна, гэты альбом – «набор гісторый інтраверта».

Музыкі запісвалі альбом у родным Магілёве ў студыі Arzamas 16. Звядзеннем і майстарынгам альбому займаўся клавішнік гурта Anathema, партугалец Даніэль Кардозо, у калабарацыі з якім Nizkiz выпусціла два папярэдніх сінгла..

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Аляксандр Ільін — вакал, акустычная гітара і электрагітара
* Дзмітрый Халяўкін — барабаны і бэк-вакал
* Сяргей Кульша — бас і бэк-вакал
* Леанід Несцярук — гітара і бэк-вакал

#### Таксама прымалі ўдзел 
* Даніэль Кардозо — звядзенне і майстарынг

## Крыніцы 
Катэгорыя:Альбомы Nizkiz
Лясныя пажары ў Аўстраліі (2019—2020)

**Лясныя пажары ў Аўстраліі 2019—2020**&nbsp;— масавыя пажары ў лясах Аўстраліі, у асноўным на паўднёвым усходзе краіны. Маштаб пажараў значна перавышае сярэдні падчас штогадовага сезона засухі, якая працягваецца са снежня па сакавік, у летні час у Аўстраліі. Пажары працягваюцца ад жніўня 2019 года. Па стане на 23 студзеня 2020 года ў выніку пажараў згарэла каля 6,3 мільёна гектараў лясоў (63 000 квадратных кіламетраў), агнём знішчана больш за 2500 будынкаў (у тым ліку больш за 1300 жылых дамоў) і загінула 27 чалавек. Лічыцца, што пажары сезону 2019—2020 гадоў сталі самымі моцнымі за ўсю гісторыю назіранняў. Па падліках, амаль тры мільярды жывёл пацярпелі ад бягучых пажараў, у тым ліку звыш за мільярд загінулі. 

У снежні 2019 года ўрад Новага Паўднёвага Уэльса абвясціў надзвычайнае становішча ў штаце ў сувязі з рэкорднай тэмпературай, працяглай засухай і мноствам пажараў, якія бушуюць у рэгіёне.  Для барацьбы з агнём ўрад мабілізаваў тры тысячы рэзервістаў узброеных сіл. Акрамя прызыву рэзервістаў ўлады ўзялі абавязацельства вылучыць 20 млн аўстралійскіх долараў для арэнды пажарных самалётаў. Таксама ў сувязі з пажарамі ў МНС Аўстраліі пачаўся вялікі прыток добраахвотнікаў. Па дадзеных на студзень 2020 года, звыш 90% пажарных краіны з’яўляюцца валанцёрамі.

Галоўнымі прычынамі пажару сталі рэкордныя спякота і засухі, частыя ўдары маланак падчас навальніц у рэгіёне, станоўчы , ненаўмысныя і наўмысныя падпалы, а таксама іншыя. Ад верасня 2019 года ад больш за 100 пажараў пакутуюць вялікія тэрыторыі штата Новы Паўднёвы Уэльс, у прыватнасці рэгіёны , , рэгіён , горад , , крайні захад горада Сіднэй, Блакітныя горы, ,  і іншыя.

Маштаб і інтэнсіўнасць пажараў узмацнілі дыскусію аб змяненні клімату. Хоць шэраг фактараў уплывае на такія з’явы, як пажары, навукоўцы адзначаюць, што дыскусія пра глабальнае пацяпленне ў кантэксце Аўстраліі цалкам апраўданая.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Катастрофы ў Аўстраліі
Катэгорыя:2019 год у Аўстраліі
Катэгорыя:2020 год у Аўстраліі
Катэгорыя:Лясныя пажары
Катэгорыя:Катастрофы 2019 года
Катэгорыя:Катастрофы 2020 года
Паміж жыццём і смерцю

**«Паміж жыццём і смерцю»** () — беларускі мастацкі фільм, зняты ў 2002 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм».

## Сюжэт 
Прафесійны разведчык, Ян, які выконваў у гады ВАВ спецзаданне ў разведшколе Абвера, вяртаецца дадому. Па шляху трапляе ў засаду «лясных братоў», кіруе якімі яго аднакурснік па разведшколе. Ён і фабрыкуе доказы, па якіх Ян атрымлівае «вышку». Замест выканання прысуду Яна робяць «лялькай» для адпрацоўкі курсантамі НКУС баявых навыкаў. Яну ўдаецца не толькі выжыць у няроўных сутычках, але і бегчы. Бегчы, каб убачыць, нарэшце, жонку і дачку, каб аднавіць справядлівасць

## Акцёры 
## Здымачная група 
* рэжысёр — Дзмітрый Зайцаў
* аператар — Анатоль Калашнікаў
* кампазітар — Міхаіл Чакаліна

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Іван Мікалаевіч Грэцкі

**Іван Мікалаевіч Грэцкі** (, Косава — ) — дзеяч рэвалюцыйнага і нацыяльна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі. Пасол II кадэнцыі сейма Польскай Рэспублікі (1928–1930).

## Біяграфія 
Падчас Першай сусветнай вайны, а потым да 1920 года працаваў у гасцініцы ў Растове.

Пасля вяртання ў Беларусь далучыўся да Таварыства беларускай школы.

» — Ігнат Дварчанін, Іван Грэцкі, Язэп Гаўрылік і Флягонт Валынец]]

У 1924-27 гадах сакратар падпольнага райкама КПЗБ на Брэстчыне. У 1927 годзе арыштаваны. У 1928 годзе абраны (завочна) дэпутатам польскага  са спісу Беларускага рабоча-сялянскага саюза (?) (акруга Брэст), у выніку чаго вызвалены з турмы.

Адзін з кіраўнікоў рэвалюцыйна-дэмакратычнай і нацыянальна-вызваленчай арганізацыі «Змаганне». 30 жніўня 1930 года арыштаваны і асуджаны на 8 гадоў.

У выніку абмену палітвязнямі паміж Польшчай і СССР з 1932 года ў Мінску.

Арыштаваны НКВД у 1937, загінуў у зняволенні.

## Літаратура 
*  — С. 168.
* 
* (red. ), *Historia sejmu polskiego. Tom II*, Warszawa 1989 
* (red. naukowa ), *Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1939. Słownik biograficzny. Tom II*, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2000
* Krystyna Gomółka, *Białorusini w II Rzeczypospolitej*, Gdańsk 1992

Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Члены Таварыства беларускай школы
Катэгорыя:Беларускія парламентарыі Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Памерлі ў месцах пазбаўлення волі
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польскай Рэспублікі (1918—1939) 2 склікання
Луіс Пара

**Луіс Эдуарда Пара Рывера** (; нар. 7 ліпеня 1978) — венесуэльскі палітык, старшыня Нацыянальнай асамблеі Венесуэлы (з 2020 па 2021).

## Біяграфія 
Пара быў дэпутатам ад партыі «За справядлівасць».

У снежні 2019 года ён стаў фігурантам карупцыйнага скандалу ў праграме мясцовых камітэтаў па забеспячэнні і вытворчасці (CLAP) пры ўрадзе Нікаласа Мадура. Пара адхіліў абвінавачванні.

5 студзеня 2020 года адбыліся выбары дэпутатаў венесуэльскай Нацыянальнай асамблеі. Падчас гэтага таксама вызначаўся старшыня асамблеі.

Пару, якому раней быў забаронены доступ у заканадаўчыя палаты, быў прадастаўлены дазвол абірацца, у той час як іншыя прадстаўнікі апазіцыі былі пазбаўлены права балатавацца. Да Пары далучыліся дэпутаты Нацыянальнай асамблеі, верныя Мадура. Было праведзена паспешлівае галасаванне, і ён быў абвешчаны старшынёй парламента. Апазіцыя паведаміла, што кворум не быў дасягнуты і галасы не былі падлічаныя. Паліцэйскія сілы заблакавалі доступ да парламента апазіцыянерам і СМІ. Асобнае пасяджэнне было праведзена за межамі будынка Нацыянальнай асамблеі, дзе 100 з 167 дэпутатаў пераабралі Хуана Гуайдо кіраўніком парламента. У публічным выступе Мадура абвясціў, што Пара быў прызначаны новым старшынёй Нацыянальнай асамблеі і што парламент падтрымаў гэтае рашэнне. Адносна незадаволенасці апазіцыі, якая спрабавала ўвайсці ў федэральны заканадаўчы орган, Мадура сказаў, што «калі Гуайдо не захацеў увайсці ў яго, гэта таму, што ў яго не было галасоў», адзначыўшы, што самаабвешчанаму лідару Венесуэлы і яго прыхільнікам было забаронена вылучацца ў дэпутаты.

З-за палітычнага крызісу ў Венесуэле і двоеўладдзя, Пара знаходзіўся ў канфлікце з Хуанам Гуайдо з нагоды таго, хто з’яўляўся старшынёй парламента.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Палітыкі Венесуэлы
Хельсінкская епархія

**Хельсінкская епархія** () — епархія аўтаномнай Фінляндскай праваслаўнай царквы ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярхату з цэнтрам у горадзе Хельсінкі ў Фінляндыі. Ахоплівае поўдзень Фінляндыі.

## Гісторыя 
Створана як вікарыяцтва ў 1940 годзе, пасля савецка-фінскай вайны 1939—1940 гадоў. З часам была ператворана ў епархію.

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Праваслаўны прыход Хаміна
* Праваслаўны прыход Хельсінкі
* Праваслаўны прыход Хяменліна
* Праваслаўны прыход Котка
* Праваслаўны прыход Лахты
* Праваслаўны прыход Лапеэнранта
* Праваслаўны прыход Тамперэ
* Праваслаўны прыход Турку

## Спасылкі 
* Хельсінкская епархія на Древо. Ru

Катэгорыя:Епархіі Фінляндскай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1940 годзе
Куапіаская і Карэльская мітраполія

**Куапіаская і Карэльская мітраполія** () — епархія аўтаномнай Фінляндскай праваслаўнай царквы ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярхату з цэнтрам у горадзе Куапіа ў Фінляндыі.

## Гісторыя 
Епархія заснавана ў 1923 годзе. Спачатку існавала ў выглядзе вікарыяцтва, а потым як самастойная царкоўна-адміністрацыйная структура. 

## Спасылкі 
* Куапіаская і Карэльская мітраполія

Катэгорыя:Епархіі Фінляндскай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1923 годзе
Казачкі

Назву **Казачкі́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць
** Казачкі — былая вёска ў Верхнядзвінскім раёне
** Казачкі — былая вёска ў Мёрскім раёне
** Казачкі — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне
Infinity Ward

**Infinity Ward** — амерыканская студыя па распрацоўцы камп’ютарных гульняў, даччыная кампанія буйнога амерыканскага выдаўца і распрацоўшчыка Activision. Заснаваная ў 2002 годзе, стварае гульні для гульнявых прыставак і персанальных камп’ютараў. Найважнейшым брэндам для кампаніі з'яўляецца серыя гульняў "Call of Duty".

## Спіс распрацаваных гульняў 
**Call of Duty* (2003)
**Call of Duty 2* (2005)
**Call of Duty 4: Modern Warfare* (2007)
**Call of Duty: Modern Warfare 2* (2009)
**Call of Duty: Modern Warfare 3* (2011)
**Call of Duty: Ghosts* (2013)
**Call of Duty: Infinite Warfare* (2016)
**Call of Duty: Modern Warfare* (2019)

## Спасылкі 
*Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Вытворцы камп’ютарных гульняў ЗША
Катэгорыя:Кампаніі ЗША
Татараўшчына

Назву **Тата́раўшчына** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Татараўшчына — былы хутар у Браслаўскім раёне
* Мінская вобласць:
** Татараўшчына — вёска ў Вілейскім раёне
### Расія 
* Татараўшчына (Кардымаўскі раён)
Санта Лючыя

**«Санта Лючыя»** () — беларускі двухсерыйны тэлевізійны фільм, зняты ў 1999 годзе Белтэлерадыёкампаніяй.
## Сюжэт
Героі фільма апынуліся ў дзіцячым доме таму, што іх дом згарэў. Іх адправілі туды на месяц-другі, але сродкаў на новае жыллё бацькі не зарабілі не тое, што за месяц, а і ніколі. Знойдзена агульная мова з таварышамі, з педагогамі. Дзіцячы дом стаў іх новым домам і ўсё б добра, калі б не каханне, сутыкнуўшыся з якім, педагогі разгубіліся…
## Акцёры
## Здымачная група
*рэжысёр — 
*сцэнарый — Уладзімір Таўкачыкаў, Аляксей Туровіч
*прадзюсар — Яўген Краўцоў
*аператар — Анатоль Клашнікаў
*кампазітар — Уладзімір Кандрусевіч

## Спасылкі
*«Санта Лючыя» на сайце Kinopark.by 
*«Санта Лючыя»  на сайце Kinomania.ru 

Катэгорыя:Фільмы Беларусі
Рыжская духоўная семінарыя

**Рыжская духоўная семінарыя** () — вышэйшая спецыяльная навучальная ўстанова Латвійскай праваслаўнай царквы.

## Гісторыя 
Утворана ў 1850 годзе з ператворанай Рыжскага духоўнага руска-латышска-эстонскага вучылішча. У семінарыі ў якасці абавязковых выкладаліся эстонская, латышская і нямецкая мовы.

У 1915 годзе семінарыя пасля наступлення немцаў падчас Першай сусветнай вайны была эвакуявана ў Ніжні Ноўгарад. У 1918 годзе духоўная школа спыніла сваю дзейнасць. Будынак семінарыі ў Рызе быў нацыяналізаваны.

У 1926 годзе зноў была арганізавана навучальная ўстанова. У жніўні 1936 года сінод Латвійскай праваслаўнай царквы прыняў пастанову аб ліквідацыі Рыжскай духоўнай семінарыі і на яе аснове адкрыў Багаслоўскі інстытут.

26 красавіка 1993 года Рыжская духоўная семінарыя аднавіла сваю дзейнасць.

## Рэктары 
* 1893—1895 Іаакім (Лявіцкі)

## Літаратура 
*  Riia vaimulik seminar 1846—1918. Tartu: Eesti Kirjandusmuuseum, 1998.


Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1993 годзе
Катэгорыя:1993 год у Латвіі
Ёэнсуская духоўная семінарыя

**Ёэнсуская духоўная семінарыя** () — спецыяльная навучальная ўстанова Фінляндскай праваслаўнай царквы, якая размяшчаецца ў горадзе Ёэнсу.

## Гісторыя 
26 верасня 1917 года ў Сортавале былі заснаваны багаслоўскія курсы. У 1940 годзе, пасля заняцця горада савецкімі войскамі, семінарыя пераехала ў Хельсінкі.

У 1957 годзе семінарыя пераехала ў Хумалярві. У 1961 годзе семінарыя пераехала ў Куапіа.

31 ліпеня 1988 года семінарыя была закрыта, а замест яе ў 1988 годзе быў адкрыты факультэт праваслаўнага багаслоўя пры ўніверсітэце Ёэнсу. Пазней у Ёэнсу былі пабудаваны будынак семінарыі з царквой.

## Спасылкі 
* Семінарыя ў Ёэнсу 

Катэгорыя:Фінляндская праваслаўная царква
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Фінляндыі
Катэгорыя:Ёэнсу
Катэгорыя:Праваслаўныя духоўныя семінарыі
Касталом лекавы

**Кастало́м лекавы**, **сабачы язык**, сабачы язык, багун, касталом, касталомнік, шалянец. Святлолюбівая расліна. Расце на сухіх лугах, камяністых россыпах, у стэпу, парках, садах і агародах, па берагах вадаёмаў, у ярах, каля дарог і на чыгуначных насыпах, на пустках, засмечаных месцах. Цвіце ў чэрвені—жніўні.

## Выкарыстанне 
Лекавая і меданосная расліна. Сок расліны і адвар кораня мае ратыцыдныя і інсектыцыдныя ўласцівасці і выкарыстоўваецца для знішчэння грызуноў і насякомых. З каранёў магчыма атрымаць чырвоную фарбу.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Бурачнікавыя (падсямейства)
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Фарбавальныя расліны
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Ліпаўскі сельсавет

**Лі́паўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Ліпаў.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Калінкавіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Ліпава. 21 жніўня 1925 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Хаміцкага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Калінкавіцкім раёне БССР. З 27 верасня 1930 года ў Мазырскім раёне, з 12 лютага 1935 года ў Даманавіцкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года ў складзе Васілевіцкага раёна Палескай вобласці. Пасля вайны цэнтрам сельсавета стала вёска Мнагаверш (з 12 ліпеня 1965 года — Міроненкі). З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Калінкавіцкага раёна. 15 жніўня 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Ліпава. 28 снежня 2005 года цэнтр сельсавета перайменаваны ў Ліпаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1543 чалавекі, з іх 96,6 % — беларусы, 2,7 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 1260 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мазырскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Даманавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Васілевіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Фінляндская праваслаўная царква

**Фінляндская праваслаўная царква** () — аўтаномная праваслаўная царква ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярхату. Ахоплівае тэрыторыю Фінляндыі.

## Гісторыя 
У 1892 годзе была ўтворана Фінляндска-Выбаргская епархія ў Вялікім княстве Фінляндскім, якое было часткай Рускай праваслаўнай царквы. 11 лютага 1921 года епархіі быў падараваны статус аўтаномнай царквы.

Царкоўна-ўрадавая фінская дэлегацыя, знаходзячыся ў Канстанцінопалі з 2 па 13 ліпеня 1923 года, звярнулася да Канстанцінопальскага патрыярхату з просьбай пра аўтакефалію. 6 ліпеня 1923 года быў падпісаны томас аб наданні аўтаноміі фінляндскай праваслаўнай царкве ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярхату.

Пасля савецка-фінскай вайны 1939—1940 гадоў і далучэння часткі Карэліі да Савецкага Саюза Фінляндская царква страціла каля 90 % сваёй уласнасці.

## Епархіі 
* Куапіаская і Карэльская мітраполія
* Хельсінкская епархія
* Оўлуская епархія

## Навучальныя ўстановы 
* Ёэнсуская духоўная семінарыя

## Гл. таксама 
* Патрыяршыя прыходы ў Фінляндыі

## Літаратура 
* Orthodoxy in Finland. Past and present. — Kuopio, 1984. — ISBN 951-95582-2-5

## Спасылкі 
* Фінляндская праваслаўная царква
Амерыканскія ўдары па аб’ектах «Катаіб Хезбала»

29 снежня 2019 года Злучаныя Штаты нанеслі авіяўдары па пазіцыях шыіцкага апалчэння «Катаіб Хезбала» ў Іраку і Сірыі, у выніку чаго былі забіты, па меншай меры, 25 членаў апалчэння (6 з якіх сірыйцы) і 55 паранены. Міністэрства абароны ЗША заявіла, што аперацыя была зроблена ў адказ на неаднаразовыя напады на іракскія ваенныя базы, дзе размяшчаліся сілы кааліцыі, якія ўдзельнічалі ў аперацыі «Inherent Resolve», у прыватнасці, напад на авіябазу К-1 у Кіркуку 27 снежня 2019 года, у выніку якога загінуў амерыканскі грамадзянскі падрадчык.

Шыіцкае апалчэнне «Катаіб Хезбала», якое мела сувязі з Іранам, адмаўляла якую-небудзь адказнасць за напад на ваенныя базы ЗША. Урад Ірака, а таксама Узброеныя сілы Ірака і Ірана асудзілі авіяўдары ЗША. 31 снежня 2019 года апалчэнцы «Катаіб Хезбала» і іх прыхільнікі здзейснілі напад на пасольства ЗША ў Багдадзе. Гэта, у сваю чаргу, прывяло да авіяўдара ЗША па міжнародным аэрапорце Багдада 3 студзеня 2020 года, у выніку якога быў забіты іранскі генерал Касем Сулеймані і камандзір іракскай міліцыі Абу Махдзі аль-Мухандзіс.

Катэгорыя:Падзеі 29 студзеня
Катэгорыя:Студзень 2019 года
Катэгорыя:Іранскі крызіс
Катэгорыя:Першае прэзідэнцтва Дональда Трампа
Хаміцкі сельсавет (Калінкавіцкі раён, 1924—1925)

**Хаміцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Мазырскай акругі. Цэнтр — вёска Хамічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Калінкавіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. 21 жніўня 1925 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ліпаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1925 годзе
Хаміцкі сельсавет

Назву **Хаміцкі сельсавет** маюць:

* Хаміцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Мазырскай акругі
* Хаміцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці
Annulipalpia

**Annulipalpia** — падатрад ручайнікаў. Навуковая назва падатрада апісвае гнуткасць апошняга сегмента максілярных шчупікаў, якія ў дарослых асобін часта маюць тонкія кольцы. Большасць сямействаў унікальныя ў здольнасці збудавання шаўковых сетак для фільтравання ў вадзе ежы.

## Спасылкі 
* Explore the Tree of Life

Катэгорыя:Ручайнікі