Батанічны сад Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта

**Батанічны сад ВДУ імя П. М. Машэрава** — батанічны сад у Віцебску, навучальна-навуковае падраздзяленне Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава. Размешчаны па вуліцы Урыцкага, 25. Дырэктаркай батанічнага саду з 2022 года з’яўляецца Вольга Васілеўна Касперсон.

## Гісторыя 
Закладзены ў 1919 годзе як школьны навучальна-паказальны сад. З вясны 1920 года інструктарам па батаніцы ў садзе працуе Л. Д. Нікольскі батанічны сад быў адноўлены Міністэрствам асветы БССР ў граніцах сваёй паваеннай тэрыторыі, як навучальнае падраздзяленне Віцебскага педагагічнага інстытута. Плошча 7,6 га. Да гэтага часу ў адкрытым грунце захавалася ўсяго 135 відаў раслін (з іх 75 драўняных парод), у старой цяпліцы — 45 відаў трапічнай флоры. Пасля аднаўлення статусу батанічнага саду паступова пачалося нарошчванне калекцый.

У 1990—1992 гг. пабудаваны дзве новыя аранжарэі па 100 кв.м. і рэканструявана і пашырана да 90 кв.м. старая цяпліца.

Пасля пераўтварэння ў 1995 годзе педагагічнага інстытута ва ўніверсітэт батанічны сад набыў статус навучальна-навуковага падраздзялення ўніверсітэта. З гэтага часу ідзе планамернае пашырэнне калекцый жывых раслін і павелічэнне іх біяразнастайнасці.

Батанічны сад універсітэта падтрымлівае навуковыя сувязі, абменьваецца насеннем, спісамі і каталогамі сваіх раслін з 225 батанічнымі ўстановамі ў 57 краінах свету, ахопліваючы ўсе мацерыкі і геаграфічныя рэгіёны. Інтэнсіўныя сувязі з замежнымі батанічнымі ўстановамі дазволілі саду сабраць багатую калекцыю раслін.

Гадавальнік батанічнага саду рэалізуе арганізацыям і насельніцтву пасадачны матэрыял дэкаратыўных дрэвавых і кветкавых раслін (звыш 100 найменняў новых і перспектыўных сартоў).

## Калекцыя 
Сучасны дэндрарый разбіты паводле геаграфічнага прынцыпу, збераглося каля 80 відаў дрэў (сектары Амерыкі і Канады, Еўропы, Сібіры, Усурыйскага края і Маньчжурыі і інш); ёсць калекцыі травяністых і кветкава-дэкаратыўных раслін.

У 2020 годзе ў калекцыях расло больш 2550 відаў, разнавіднасцяў, формаў і сартоў раслін, сабраных з усіх кантынентаў. Сёння ў Беларусі гэта другая па велічыні калекцыя жывых раслін.

## Структура 
Сёння ў структуру батанічнага саду ўваходзяць:

* аддзел дэкаратыўна-кветкавых травяністых раслін,
* аддзел драўняных раслін (дэндрарый),
* аддзел трапічных і субтрапічных раслін (аранжарэі),
* экспазіцыйны ўчастак,
* навучальна-доследны ўчастак,
* участак сістэматыкі раслін,
* насенная лабараторыя і гербарый.

### Аддзел дрэвавых раслін 
Аддзел дрэвавых раслін займае плошчу 1,9 га і налічвае 380 парод, якія адносяцца да 100 родаў з 42 сямействаў. Ён складаецца з рэштак паваеннага дэндрарыя, разбітага па геаграфічным прынцыпе (расце 75 відаў, пасаджаных у 1948-50 гг.), і ландшафтнага парку, дзе драўняныя пароды высаджаны ў экспазіцыі. Курыруе калекцыю драўняных раслін саду Ю. І. Высоцкі.

### Аддзел дэкаратыўна-кветкавых травяністых раслін 
Аддзел дэкаратыўна-кветкавых травяністых раслін размешчаны на 9 калекцыйных участках плошчай 0,54 га. Тут растуць 1509 відаў і сартоў, якія адносяцца да 475 родаў з 102 сямействаў. Курыруе калекцыю аддзела І. М. Марозаў.

### Аддзел трапічных і субтрапічных раслін 
Аддзел трапічных і субтрапічных раслін (аранжарэя і цяпліца) уключае 667 відаў, сартоў і формаў, якія адносяцца да 213 родаў з 84 сямействаў. Калекцыю кактусаў і сукулентаў курыруе В. Л. Волкаў. Калекцыю трапічных і субтрапічных раслін — Д. Аляксандравіч.

## Экспазіцыі 
У садзе створаны новыя навучальна-асветныя батанічныя экспазіцыі:

* ахоўныя і рэдкія расліны;
* прыбярэжна-водныя расліны;
* рэзка-араматычныя расліны;
* дэкаратыўны вадаём і мініальпінарый;
* новыя віды шматгадовых раслін у кветкаводстве і азеляненні;
* эвалюцыйная сістэма раслін Акадэміка Тахтаджана;
* сад ценявых раслін.

На аснове гэтых экспазіцый і калекцыйных насаджэнняў сад праводзіць тэматычныя экскурсіі і навучальныя заняткі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Батанічныя сады Беларусі
Катэгорыя:Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:З’явіліся ў 1919 годзе
Катэгорыя:1919 год у Віцебску