Тры колеры: Сіні

**«Тры ко́леры: Сі́ні»** () — мастацкі фільм 1993 года, пастаўлены польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім. Адна з найбольш праслаўленых карцін рэжысёра.

Цэнтральнымі фігурамі ў працэсе стварэння фільма, як і ў папярэдняй працы Кеслёўскага «*Падвойнае жыццё Веранікі*», сталі аператар Славомір Ідзяк і кампазітар Збігнеў Прайснер. Апрача выкарыстання пазнавальных фільтраў і здымкаў плечавой камерай, Ідзяк нават указаны як суаўтар сцэнарыя разам з сябрамі Кеслёўскага Агнешкай Холанд і . Прайснер напісаў музыку да пачатку здымкаў, так што мелодыя, тэкстура і рытм быццам вядуць дзеянне за сабой. А паколькі галоўныя героі фільма — кампазітары, музыка тут — частка сюжэта і складальнік таямніцы фільма.

Прэм’ера фільма адбылася ў верасні 1993 года.

Падчас працы над фільмам сцэнарый «*Сіняга*» падвяргаўся шматлікім зменам. Так, напрыклад, паводле першапачатковай задумы Кеслёўскага, пасля трагедыі галоўная гераіня мусіла пакінуць Парыж і адправіцца ў правінцыю, падалей ад людзей. Аднак у фінальнай версіі сцэнарыя ўсё адбываецца наадварот: Жулі пераязджае ў Парыж, каб «*згубіцца ў натоўпе*». Вялікая колькасць змен была звязана з выкрэсліваннем: дзеля стварэння большай драматычнай напругі Кеслёўскі пакідаў толькі самыя важныя сцэны, вобразы і персанажаў.

У адрозненне ад «*Дэкалога*», паміж часткамі якога існавала мноства сюжэтных перасячэнняў, у «*Трох колеры*» сувязяў менш. Гэта было звязана з тым, што фільмы здымаліся ў трох розных краінах з трыма рознымі здымачнымі камандамі. У «*Сінім*» ёсць толькі адна сцэна, звязаная з іншай часткай трылогіі — гэта сцэна ў Палацы правасуддзя, дзе Жулі на імгненне становіцца сведкай судовага працэсу паміж Дамінік і Каралем з «*Белага*».

### Падбор акцёраў і праца над ролямі 
[міні|злева|x220пкс|alt=Жульет Бінош|[Жульет Бінош, выканаўца галоўнай ролі.]]
Галоўную ролю ў фільме «*Тры колеры: Сіні*» выканала французская актрыса Жульет Бінош. Дзеля гэтай ролі актрыса адхіліла прапанову Стывена Спілберга сыграць у «*Парку юрскага перыяду*». У гутарцы для «*The Guardian*» актрыса прызналася, што натхненнем для ролі Жулі паслужыла яе сяброўка Верніс Клір, якая згубіла мужа і дзіця. «*На момант пачатку здымкаў Сіняга я ведала яе ўжо пяць гадоў. Мы шмат гаварылі пра яе гора, бо пазнаёміліся праз год пасля таго, як гэта адбылося. Так што я была сведкай таго, як яна адраджалася*».

### Музыка 
Фільм «*Тры колеры: Сіні*» стаў чарговай сумеснай працай Кшыштафа Кеслёўскага і кампазітара Збігнева Прайснера. У параўнанні з папярэднімі сумеснымі працамі рэжысёра і кампазітара, дзе музыка таксама грала значную ролю ў стварэнні адмысловай атмасферы карціны, а часам аказвала ўплыў на сюжэт, у «*Сінім*» музыка займае адно з галоўных месцаў утварэння сюжэта.

[міні|злева|x220пкс|alt=Збігнеў Прайснер|[Збігнеў Прайснер, аўтар музыкі да фільма.]]
Сюжэт фільма развіваецца вакол «*Канцэрта на аб’яднанне Еўропы*», які ствараецца на працягу ўсяго фільма галоўнымі героямі. Аўтарства большай часткі музыкі, што гучыць у «*Сінім*», Прайснер аддае персанажам фільма: кампазітару Патрысу, яго жонцы Жулі, калегу Патрыса Аліўе, вулічнаму флейтысту. Апрача музыкі, якую па сюжэце пішуць героі фільма, у карціне можна пачуць і чарговы твор выдуманага галандскага кампазітара канца XVIII стагоддзя Ван дэн Будэнмаера — пахавальны марш.

У межах фільма пытанне наконт аўтарства канцэрта — ці была Жулі аўтарам мужавай музыкі — застаецца адкрытым. Сам Кеслёўскі выказваў думку, што Жулі, верагодна, была суаўтаркай мужа: «*Я не ўпэўнены, якая яе роля тут. Для Марына Карміца Жулі — аўтар музыкі, для мяне — не… Але яна рэдагуе, выпраўляе ноты*». У сваёй аўтабіяграфіі Кеслёўскі ўдакладняў сваё бачанне ролі Жулі: «*Магчыма, яна з тых, хто не ў стане ствараць музыку, але яна цудоўная рэдактарка ўжо напісанага. Яна ўсё бачыць, у яе выдатнае аналітычнае мышленне і талент да ўдасканалення рэчаў. Спісаны нотны ліст някепскі, але пасля яе выпраўленняў музыка становіцца цудоўнай. Не так і важна, суаўтар яна ці аўтар, карэктуе яна ці стварае*».

Пры працы над фільмам практычна ўся музыка пісалася да пачатку здымкаў. Кеслёўскі гаворыць, што «*ў пэўным сэнсе, „Сіні“ здымаўся як ілюстрацыя да музыкі*».

За музыку да фільма Збігнеў Прайснер быў узнагароджаны Прэміяй Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса, а таксама намініраваны на «*Залаты глобус*» і «*Сезар*». Саўндтрэк карціны быў выдадзены 7 снежня 1993 года лэйблам «*Virgin*» і стаў сёмым альбомам у кар’еры Збігнева Прайснера. Рэліз саўндтрэка займеў папулярнасць ва ўсім свеце, а ў Польшчы атрымаў статус залатога, а потым плацінавага дыска. Саўндтрэк сабраў шматлікія хвалебныя водгукі і неаднаразова перавыдаваўся.

## Выхад і прызнанне 
### Пракат і зборы 
Карціна «*Тры колеры: Сіні*» выйшла на экраны ў верасні 1993 года. Галоўны прэм’ерны паказ адбыўся 5 верасня на юбілейным 50-ым Венецыянскім кінафестывалі. Апроч таго фільм дэманстраваўся на кінафестывалях у  (3 верасня), Таронта (17 верасня), Садберы (верасень), Чыкага (8 і 9 кастрычніка), Нью-Ёрку (12 кастрычніка).

Упершыню карціна выйшла ў шырокі пракат у Францыі 8 верасня 1993 года. Агульная колькасць прададзеных білетаў склала 1 237 416, а фільм заняў у Францыі 27-е месца па зборах за 1993 год. У Польшчы, на радзіме рэжысёра, прэм’ера фільма адбылася 10 кастрычніка. У Германіі пракат стартаваў 4 лістапада 1993 года. Агульная колькасць прададзеных білетаў склала 437 536.

Распаўсюджваннем фільма ў Злучаных Штатах Амерыкі займаўся кінапрадзюсар Харві Вайнштэйн і яго кампанія «''*». У амерыканскі пракат фільм выйшаў 30 лістапада 1993 года. За прэм’ерны ўікенд фільм сабраў толькі 6 413 долараў. Аднак агулам зборы ў амерыканскім пракаце дасягнулі сумы 1 324 974 долары.

### Рэйтынгі 
Паводле даных папулярнага агрэгатара крытычных аглядаў «*Rotten Tomatoes*» сярод 44 прафесійных крытыкаў 43 далі станоўчую ацэнку фільму, што складае 98 %. Глядацкі рэйтынг склаў 93 % на аснове амаль 40 тысяч галасоў. Абагуленае меркаванне крытыкаў, апублікаванае на сайце гучыць наступным чынам: 

Іншы папулярны агрэгатар крытычных аглядаў, «*Metacritic*», дае фільму сярэднюю ацэнку ў 85 балаў са 100 магчымых на аснове 9 рэцэнзій прафесійных крытыкаў. Карыстальніцкі рэйтынг на гэтым рэсурсе складае 8.9/10.

### Крытыка 
Вядомы амерыканскі кінакрытык Роджэр Эберт у сваім першапачатковым аглядзе 11 лютага 1994 года ацаніў фільм 3,5 зоркамі з 4. Аднак пазней, 9 сакавіка 2003 года выпусціў новую рэцэнзію, у якой удастоіў усю трылогію «*Тры колеры*» 4 зорак і змясціў яе ў свой спіс «*Выдатных фільмаў*». У рэцэнзіі для «*Washington Post*» Хэл Хінсан заявіў: «*Для Кеслёўскага тонкасць — гэта рэлігія. Ён намякае або падразумявае — робіць усё, каб не раскрыць свае карты*». Харлан Кенэдзі назваў «*Сіні*» шэдэўрам, сказаўшы, што рэжысёр «*выдатны фокуснік сучаснага кіно: гуманіст, пераапрануты ў мізантропа, чорны маг, які выцягвае ўсмешлівага белага труса з шапкі якраз тады, калі ўжо клічуць экзарцыста*».  сказаў у аглядзе для «*Cinéaste*», што «*метафізіка Кеслёўскага больш гуманістычная і псіхалагічная, чым дактрынальная ці тэалагічная*». Дэйв Кер з часопіса «*Film Comment*» заўважыў, што аператар Славомір Ідзяк «*здымае з такой малой глыбінёй рэзкасці, такой дакладнай фокуснай адлегласцю, што яго аб’ектыў ледзь утрымлівае маленькі прадмет у полі зроку*». Вінсэнт Ам’ель з часопісу «*Positif*» заўважыў, што фільм Кеслёўскага падкрэслівае «*пасрэдніцтва выявы, яе ілюзорную якасць*». Ліза Нэсельсан з часопіса «*Variety*» асабліва высока ацаніла музыку Збігнева Прайснера, «*чые громападобныя акорды абуджаюць памяць, страту і прывіднае абяцанне еўрапейскага адзінства*». Яна кажа, што музыка ў гэтым фільме «*самастойны персанаж, які яскрава выражае тое, чаго, здаецца, не хапае маўклівай Жулі*». У той жа час Нэсельсан сцвярджае, што, як і ў «*Падвойным жыцці Веранікі*», «*французскія персанажы Кеслёўскага выглядаюць спрошчанымі ў параўнанні з польскімі*».

Насуперак пераважнай большасці аглядальнікаў, якія ўхвалілі карціну, некаторыя рэцэнзенты ўспрынялі фільм больш крытычна.  з «*The Guardian*» сказаў, што слабасцю «*Сіняга*» з’яўляецца яго поўная схематычнасць, якая аднак кампенсуецца неверагоднай эмацыйнай сілай фільма. Адам Марс-Джонс у артыкуле для «*The Independent*» раскрытыкаваў падыход Кеслёўскага: даследаваць ідэю праз сюжэт. Марс-Джонс выказаў думку, што гледачы «*будуць занадта занятыя, спрабуючы прасачыць за сюжэтам, якім бы нязначным ён ні быў, каб адчуць, што яны нейкім чынам судакранаюцца са спадчынай Французскай рэвалюцыі*». Жан Балье ў часопісе «*Ciné-Bulles*» выказаў меркаванне, што «*Сіні*», як і папярэдні фільм Кеслёўскага «*Падвойнае жыццё Веранікі*», хутчэй нагадвае «*практыкаванне ў стылі*». Адзін з самых негатыўных водгукаў на фільм належыць , які ў артыкуле для «*The New York Times*» выказаў думку, што неверагодна багатая кампазіцыя фільма далёкая ад пазнавальнага жыцця, што фільм «*поўны містычнай бравады*» і пры гэтым «*мёртвы*». Кэнбі завяршае сваю рэцэнзію наступным выказваннем: «*„Сіняму“ не спакусіць гледача сваімі вельмі складанымі, музычна фармальнымі схемамі. Апавяданне занадта каштоўнае і абсурднае. Інтэрпрэтацыя, якой яно патрабуе, здаецца дылетанцкай*».

### Узнагароды 
Фільм «*Тры колеры: Сіні*» здабыў ажно сем прызоў на 50-ым Венецыянскім кінафестывалі, у тым ліку галоўную ўзнагароду кінафестывалю — «*Залатым ільвом*». Апроч таго фільм быў удастоены трох прэмій «*Сезар*», трох намінацый на «*Залаты глобус*», намінацыі на Еўрапейскую кінапрэмію за найлепшы фільм і многіх іншых узнагарод.

Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм меў 21 узнагароду і 18 намінацый:

## Аналіз 
### Сімвалізм сіняга колеру 
Стывен Вудвард у сваім дэтальным аналізе фільма звярнуў увагу на нетрадыцыйнасць, з якой Кеслёўскі трактуе асноўны колер з пункту гледжання яго сімволікі. Вудвард адзначыў, што ў бальнічнай сцэне «*ўлічваючы асацыяцыі сіняга святла і пахавальнай музыкі, сіні, здаецца, утрымлівае агульнапрыняты сэнс жалобы і дэпрэсіі*». Тым не менш, музычнае суправаджэнне падкрэслівае ўсё большую барацьбу Жулі з мелодыяй, якая нагадвае ёй пра пачуццё жалобы; сімволіка сіняга колеру спалучаецца з такімі рэквізітамі, як напоўнены вадой басейн, у які гераіня пагружаецца, каб заглушыць гук мужавай кампазіцыі. Але мелодыя «*па-ранейшаму цячэ*», пачуццё жалобы заглушыць не атрымоўваецца, і Жулі паддаецца гэтаму пачуццю ў фінальнай сцэне, вытрыманай у сініх танах.

### Інтэрпрэтацыі 
Славай Жыжак заўважыў, што лозунг «*Свабода, роўнасць, братэрства*», які выкарыстоўваецца ў трылогіі «*Тры колеры*», нельга адрываць ад хрысціянскіх багаслоўскіх цнотаў — веры, надзеі і любові. Паводле Жыжака, «*Сіні*» звязвае свабоду і любоў. «*Свабода з’яўляецца сапраўдным вызваленнем толькі тады, калі яна падтрымліваецца Любоўю, любасным прыняццем іншых (у „Сінім“ Жулі праходзіць шлях ад халоднай, абстрактнай свабоды да рэальнай свабоды ў любові да іншых)*». Гэтая Любоў, аднак, набывае спецыфічную форму, бо апошні «*сексуальны акт, падчас якога Жулі даходзіць да прасвятлення, пастаўлены як яе ўласная самотная фантазія, падзея падобная на сон, якая на самай справе не звязана з кантактам з іншым чалавекам*». Славенскі псіхааналітык таксама сцвярджаў, што Жулі доўгі час фетышызавала ідэалізаваную памяць пра свайго мужа, якая абясцэнілася весткай пра яго здраду ёй. Такім чынам, «*Сіні*», паводле слоў Жыжэка, «*фільм не пра жалобу, а пра стварэнне ўмоў для жалобы: толькі ў апошняй сцэне фільма Жулі можа пачаць пераадоленне жалобы*».

Эма Уілсан разглядала «*Сіні*» як твор постмадэрнісцкага мастацтва, які адлюстроўвае змест філасофскай канцэпцыі . Паводле Уілсан, «*фільм ставіць пад сумненне патэнцыял свайго асяроддзя і паказвае, якім чынам сугестыўная моц […] вобразаў пакуты аказалася выцеснена*». Пол Коўтс пісаў, што «*Сіні*» «*абвяшчае форму трылогіі ў яе трохчасткавай схеме: ад першаснага насілля — насілля, якое звязана з усімі нараджэннямі, — да фіналу, якім з’яўляецца любоў; насілле і любоў элегантна закрываюць пустэчу і няяснасць, якія бянтэжаць Жулі*».

## Крыніцы 
## Літаратура 
### Кнігі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Артыкулы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Тры колеры: Сіні  на сайце Жульет Бінош
*   (на 30.04.2019)
* Тры колеры: Сіні на сайце «*FilmAffinity*»   (на 03.07.2019)
* Тры колеры: Сіні на сайце «*FilmPolski.pl*» 
* Тры колеры: Сіні на сайце «*FilmWeb.pl*» 
*   (на 30.04.2019)
*   (на 30.04.2019)
*   (на 30.04.2019)
* Тры колеры: Сіні на сайце «*КиноПоиск''»   (на 30.04.2019)

Катэгорыя:Тры колеры (кінасерыя)
Катэгорыя:Фільмы Францыі 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы Польшчы 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Польшчы
Катэгорыя:Фільмы-драмы Швейцарыі
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы Кшыштафа Кеслёўскага
Катэгорыя:Фільмы прадзюсара Марына Карміца
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Кшыштафа Кеслёўскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Кшыштафа Пясевіча
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Агнешкі Холанд
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Эдварда Жэброўскага
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Славоміра Ідзяка
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Збігнеў Прайснер
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Францыі
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Парыжы
Катэгорыя:Фільмы пра музыку і музыкантаў
Катэгорыя:Фільмы пра Парыж
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты леў»
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Катэгорыя:50 фільмаў, якія неабходна паглядзець, перш чым памерці
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1993 года