open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чарткіў

**Чарткіў** () — горад у Цярнопальскай вобласці Украіны ў паўднёвай частцы галіцкага Падолля на рацэ Сэрэт (прыток Днястра), раённы цэнтр.

## Гісторыя 
Паводле легенды, гарадзішча Белая III паблізу хутара Маклякы з'яўляецца астаткам першапачатковага горада. Па здагадках даследчыкаў, гэта гарадзішча - летапісны горад Маклекіў, горад галіцкай зямлі, упершыню згаданы ў летапісах у 1211 г.

Першае афіцыйнаве пісьмовае згадванне — 1427 г., калі паселішча згадваецца як прыватнаўласніцкае сяло Чартковіцэ Церабаўлянскага павета. У 1522 г. Чорткіў - ўласнасць сям'і Чарткоўскіх, які пабудавалі тут драўляны замак.

У 1522 г. кароль Жыгімонт І Стары дазволіў І. Чарткоўскаму падняць сяло Чартковіцэ да ўзроўню горада, надаўшы яму магдэбургскае права. У 1560 г. Чарткіў атрымаў пацверджанне магдэбургіі і герб горада.

У пачатку XVII ст. уладальнікі Чарткова Гольскія пабудавалі замак ужо з каменя і цэглы. У 1604 г. уладальнік Чарткова Станіслаў Гольскі атрымаў прывілей на правядзенне двух кірмашоў і таргоў у нядзелю. Пасля Чарткіў - уласнасць Патоцкіх гербу Пілява, ад канца XVIII ст. - Садоўскіх, якія здалі яго ў арэнду аўстрыйскаму ўраду.

У 1524 і 1549 гг. Чарткіў зведаў значныя разбурэнні ад нападаў турэцка-татарскіх заваёўнікаў.

Падчас паўстання пад кіраўніцтвам Багдана Хмяльніцкага Чарткіў — адзін з цэнтраў паўстання. Увосені 1655 г. маскоўска-казацкія палкі захапілі Чорткіў, узялі ў палон уладальніка горада - брацлаўскага ваяводу Паўла Патоцкага.

Ад 1772 г. Чорткіў належаў да аўстрыйскіх уладанняў Габсбургаў ў Свяшчэннай Рымскай імперыі(Залішчыцкая, пасля Чорткіўская акругі); у 1809-1815 — часова адносіўся да Расіі як адзін з гарадоў Чарткіўскай акругі Тэрнопальскага краю. Ад 1867 г. - цэнтр павета. У 1897 г. праз Чорткіў пралегла чыгунка Цярнопаль-Станіслаў.

Са жніўня 1914 па ліпень 1917 г. тут знаходзіліся расійскія акупацыйныя войскі. У лістападзе 1918 г. горад увайшоў у склад Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі. Па выніках савецка-польскай вайны Чарткіў адыйшоў да Польшчы, дзе і знаходзіўся да 1939 г., калі з пачаткам Другой сусветнай вайны ў рамках падзей верасня 1939 г. быў акупаваны СССР і далучаны да УССР.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Цярнопальскай вобласці
Вуліца Генерала Папова

**Вуліца Генерала Папова** (гістарычная назва: *Палеская*) — вуліца ў цэнтральнай частцы Брэста. Названа ў 1974 годзе ў гонар В. С. Папова. Працягласць 2425 метраў, ад вуліцы Маскоўскай да вуліцы Шаўчэнкі. Забудова — пераважна аднапавярховыя дамы сядзібнага тыпу. На вуліцы знаходзяцца «Брэстаблгаз», «Брэстміжрайгаз», крамы. На доме № 18 мемарыяльная дошка ў гонар Папова.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Генерала Папова
Брэсцкае маршрутнае таксі

**Брэсцкае маршрутнае таксі** — уведзена ў 1969 годзе ў Брэсце аўтаўпраўленнем для паляпшэння перавозак пасажыраў з цэнтра горада ў жылыя раёны. У 1986 годзе дзейнічалі 5 маршрутаў, па якіх курсіравалі мікрааўтобусы (на 11 пасажыраў).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Транспарт Брэста
Вуліца Герцэна (Брэст)

**Вуліца Герцэна** — вуліца ва ўсходняй частцы Брэста. Названа ў гонар А. І. Герцэна. Утворана ў пасляваенныя гады з усходняй часткі вуліцы Светлай і былой галоўнай вуліцы вёскі Бярозаўкі 1-я. Працягласць 1480 метраў, ад вуліцы Піянерскай да вуліцы Скрыпнікава. Частка мікрараёна Усход.

## Забудова 
* Бярозаўскія могілкі

## Літаратура 
* 

Герцэна
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Аляксандра Герцэна
Брэсцкае таксі

**Брэсцкае таксі** — від гарадскога транспарту г. Брэст. Першыя 10 машын таксі з’явіліся ў горадзе ў 1947 годзе. З 1968 года ажыццяўляецца кругласутачны прыём заказаў. У 1986 годзе таксапарк знаходзіўся па вуліцы Дзмітрыя Данскога, 6. У 1986 годзе выконвалася каля 2000 заказаў за суткі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Транспарт Брэста
Катэгорыя:Таксі
Зборыў

**Зборыў** () — горад у Цярнопальскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны, былы раённы цэнтр, цэнтр тэрытарыяльнай грамады.

Адлегласць да чыгуначнай станцыі «Зборыў» — 3 км. Адлегласць да абласнога цэнтра — 37 км, да Львова — 90 км. Праз горад пралягаюць аўтадарогі Львоў — Цярнопаль, Зборыў — Пачаіў, Зборыў — Казава, Зборыў — Памараны.

## Гісторыя 
Першыя пісьмовыя згадкі аб населеным пункце адносяцца да XV ст., хоць цяперашнюю назву тады не выкарыстоўвалі. Паводле падання, у эпоху Галіцка-Валынскай дзяржавы на месцы сучаснага горада было заснавана ў 1166 г. паселішча («град») Верхастаў. Па адной версіі, мястэчка заснавалі шляхцічы Збароўскія з Вялікапольшчы, па іншай — уладальнікі аднайменнага мястэчка ў Львоўскай зямлі. У 1241 г. Верхастаў разбурылі мангола-татары.

Назва Зборыў вядомая з 1445 г. Паходзіць яна, па адной версіі, ад слоў «сходаў», «збар», «збор» — месца, дзе збіраліся выратаваныя пасля нападаў ворага жыхары. Па іншай — ад слова «забор» у значэнні «агароджа», «умацаванне» — лагер, гарадзішча. Статус мястэчка Зборыў атрымаў у XVI ст. Тады тут быў невялікі замак. У гістарычных дакументах 1601 г. згадана пра ўрад бургамістра ў горадзе, такім чынам мястэчка мела магдэбургскае права. Ад 1642 г. Зборавам валодалі Сабескія, 1740 г. — Радзівілы, 1760 г. — Бельскія.

У жніўні 1649 г. каля горада адбылася Зборыўская бітва — бітва ўкраінскага казацкага войска на чале з Багданам Хмяльніцкім і яго саюзнікаў пад кіраўніцтвам крымскага хана Іслам-Гірэя III з арміяй Рэчы Паспалітай на чале з каралём Янам II Казімірам.

## Насельніцтва 
* 1996 год — 8600 жыхароў.

## Вядомыя асобы 
* Мілена Рудніцкая (1892—1976) — украінская грамадска-палітычная дзяячка, журналістка, пісьменніца, піянерка ўкраінскага фемінізму.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Цярнопальскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Зборыўскага раёна
Кароўка чатырнаццаціплямістая

**Кароўка чатырнаццаціплямістая** (*Calvia quatuordecimguttata*) — від жукоў сямейства божых каровак.

## Апісанне 
Цела даўжынёю 4—6 мм, выпуклае, прыкрытае бліскучымі надкрыламі. Вусікі кароткія, ротавы апарат грызучага тыпу.

міні|злева|Паштовая марка Беларусі
Маюць яркую (перасцерагальную) афарбоўку. Іх надкрылы ад светла-карычневага да карычнева-чырвонага колеру з сямю бялёсымі плямамі, парамі размешчанымі па абодва бакі ад цэнтра ў чатыры рады. Грудны шчыт чырванавата-карычневы. Вусікі і ногі карычневыя.

## Пашырэнне 
Пашырана ў Палеаарктыцы і Паўночнай Амерыцы да Палярнага круга. Сустракаецца ў Еўропе, Паўночнай Афрыцы, Азіі.

Жывуць у лясах, на лугах, у садах і парках, хмызняках.

## Асаблівасці біялогіі 
міні|злева|Лічынка
Драпежная. Харчуюцца тлёй, а таксама лістаблошкамі. Лічынкі пражэрлівыя, могуць значна зніжаць колькасць шкоднікаў.

Зімуюць сярод імху і апалага лісця.

## Літаратура 
* *Лаўрова Н. К.* 

Катэгорыя:Божыя кароўкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Брэсцкі рачны порт

**Брэсцкі рачны порт** — порт на рацэ Мухавец у Брэсце. Самы вялікі па грузаабароце ў Беларусі.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1940 годзе як канцавы портапункт водна-транспартнай магістралі Дняпроўска-Бугскага воднага шляху. З 1950-х гадоў актыўна ішло будаўніцтва. У 1980-х гадах быў транспартным прадпрыемствам рачнога флоту БССР па перапрацоўцы грузаў, аб’ём грузаў — больш 6 млн.тон (1985). З Брэсцкага рачнога порта адпраўлялася на экспарт у ГДР жалезная руда (у порце транспартавалася ў вагоны), ажыццяўлялася перагрузка прадукцыі будаўнічых арганізацый Брэста, ажыццяўляліся экскурсійныя пасажыраперавозкі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Мухаўца
Катэгорыя:Рачны транспарт Беларусі
Катэгорыя:Рачныя парты
Катэгорыя:Транспарт Брэста
Катэгорыя:З’явіліся ў 1940 годзе
Катэгорыя:1940 год у Беларусі
Дункан Лоўрэнс

**Дункан Дэ Моар** (), таксама вядомы як **Дункан Лоўрэнс** (; нар. 11 красавіка 1994, Спейкенісе, Нідэрланды) — нідэрландскі поп-спявак, пераможца конкурсу песні «Еўрабачанне-2019», які адбыўся ў Тэль-Авіве, Ізраіль з песняй «Arcade».

## Біяграфія 
У 2012 годзе выйграў гарадскі конкурс талантаў у Брыле. Годам пазней заснаваў уласную групу *The Slick and Suited*, з якой пачаў сваю музыкальную кар’еру ў Рок-акадэміі ў Тылбургу і выступіў у 2013 году на фестывалі *Eurosonic Noorderslag* у Гронінгене. Граў таксама ў некаторых іншых калектывах Акадэміі, скончыў яе ў 2017 годзе. Прымаў удзел у пятым сезоне «The Voice of Holland» пад кіраўніцтвам Ільзэ Дэ-Лангі. Разам з Джыхадам Рамуні ў 2018 годзе напісаў песню «Closer» для альбома карэйскага гурта TVXQ «New Chapter #1: The Chance of Love».

У 2019 году прадстаўляў Нідэрланды на конкурсе «Еўрабачанне-2019» у Тэль-Авіве (Ізраіль) з песняй «Arcade». У выніку перамог у шоу, атрымаўшы 492 бала (231 бал ад журы і 261 бал ад гледачоў).

Ён павінен быў выступіць у фінале Еўрабачання-2021 у прамым эфіры, але здаў станоўчы тэст на каранавірус. Арганізатары паведамілі, што выканаўца можа выступіць у іншай форме. У фінале было паказана выступленне артыста з генеральнай рэпетыцыі.

## Асабістае жыццё 
Як было сказана ў яго акаўнце Instagram у кастрычніку 2018 года, Лоўрэнс здзейсніў камінг-аўт як бісексуал. На прэс-канферэнцыі незадоўга да фіналу «Еўрабачання» Лоўрэнс пацвердзіў сваю арыентацыю: «я больш, чым проста мастак, я чалавек, я жывая істота, я бісексуал, я музыкант, я змагаюся за ідэі. І я ганаруся, што у мяне ёсць шанец паказаць, кім я з’яўляюся».

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

**Міні-альбомы**

* *Worlds on Fire* (2020)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Пераможцы конкурсу песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Нідэрландаў
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2019
Гарнізонныя могілкі (Брэст)

**Гарнізонныя могілкі** — могілкі ў Брэсце, размешчаныя на вул. Герояў абароны Брэсцкай крэпасці, 82. Плошча складае 4,1 га, а таксама ваенных  (так званага Палескага корпуса). Засталіся бетонныя крыжы на брацкіх магілах ваеннаслужачых , бетонны крыж ваеннаслужачым польскай арміі, узведзены ў 1935 годзе.

## Архітэктура 
У аснову планіроўкі могілак пакладзены прынцып восевай сіметрыі. Цэнтральную алею завяршае скульптурны помнік савецкім воінам (1948, скульптар Л. Я. Кербель; бетон, чыгуннае ліццё; вышыня помніка 9 м, у тым ліку скульптуры 2,5 м). Па абодвух баках на невялікіх стэлах — мемарыяльныя дошкі з імёнамі 148 савецкіх воінаў, пахаваныя ў брацкай магіле ля помніка.

Mass grave of Russian soldiers who died during the First World War and the Civil War..JPG|Брацкая магіла расійскіх салдат, што загінулі ў Першую сусветную і Грамадзянскую вайну.
A monument to the two mass graves of Soviet soldiers who died in World War II..JPG|Помнік на дзвюх брацкіх магілах савецкіх воінаў, што загінулі ў Вялікай Айчыннай вайне.
Mass grave 51 unknown Soviet soldier who died during World War II.JPG|Брацкая магіла 51 невядомага савецкага воіна, што загінулі ў лагеры для ваеннапалонных Чырвоныя казармы каля в. Рэчыца ў ліпені-снежні 1942 года 
Mass grave of civilians, victims of German occupation, in the Garrison Cemetery in Brest.JPG| Брацкая магіла больш як 2 тысяч  мірных жыхароў, якія сталі ахвярамі нямецкіх акупантаў.
The common grave of Soviet soldiers in Garrison Cemetery in Brest..JPG|Брацкая магіла савецкіх воінаў. Сярод пахаваных - Герой Савецкага Саюза Гармажап Гармаеў.
The monument at the Garrison Cemetery in Brest.JPG|Манумент 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* «НИКТО НЕ ЗАБЫТ, НИЧТО НЕ ЗАБЫТО — ТОЛЬКО ВАШ ПАМЯТНИК СНЕСУТ». ГУЛЯЕМ ПО ГАРНИЗОННОМУ КЛАДБИЩУ  // BINKL.by

Катэгорыя:Могілкі Брэста
Катэгорыя:Вуліца Герояў абароны Брэсцкай крэпасці (Брэст)
Жамойцкія бліны

**Жамойцкія бліны** (; «жамойцкія бліны») або **Жамайчу** () — традыцыйныя для  бульбяныя аладкі з мясной начынкай. Адметная асаблівасць — цеста рыхтуецца з .

Назва стравы паходзіць ад слова *Жамойць* () — назвы аднаго з этнаграфічных рэгіёнаў Літвы.

## Асноўныя інгрэдыенты 
* бульба
* мука
* яйкі
* фарш
* часнок
* цыбуля

## Гл. таксама 
* Картаплянікі
* Цэпеліны

Катэгорыя:Літоўская кухня
Катэгорыя:Стравы з бульбы
Рачны транспарт Беларусі

]]
**Рачны транспарт** гістарычна найважнейшы з пункту гледжання грузаабароту, саступіў першынства толькі ў канцы XIX стагоддзя з пабудовай шырокай сеткі чыгункі і яшчэ болей са з'яўленнем аўтамабільнага транспарту ў XX ст.

У розных рачных сістэмах і ў розныя перыяды, у Беларусі вядомыя розныя тыпы рачных суднаў: стругі, дубы (дубасы), баркі, берліны, лайбы, віціны і іншыя. З 1850 года па Прыпяці і Дняпру пачалі рэгулярна курсіраваць параходы.

У XXI ст. рачны транспарт адыгрывае значную ролю пераважна ў паўднёвай і паўднёва-ўсходняй частцы Беларусі.

Для яго функцыянавання найбольш прыдатны Дняпро, Прыпяць, Бярэзіна і Сож. Арганізавана суднаходства таксама на Заходняй Дзвіне і часткова на Нёмане. Большая частка перавозімых грузаў прыходзіцца на Прыпяць і Дняпроўска-Бугскі канал. Апошні ажыццяўляе грузавыя перавозкі, а Аўгустоўскі канал прызначаецца для турыстычна-экскурсійнай дзейнасці. Па рэках Прыпяць і Дняпро ў прыдунайскія краіны і чарнаморскія парты перавозяцца калійныя ўгнаенні, харчовая соль, сапрапель. Разглядаецца неабходнасць пабудавання канала паміж Заходняй Дзвіной і Дняпром, аднаўленне Агінскага канала і магчыма Бярэзінскай воднай сістэмы. Рэгулярнае кругласутачнае суднаходства ажыццяўляецца на працягу ўсяго 500 км, ці менш за 10 % ад магчымага. Дзейнічаюць рачныя парты з механізаванымі прычаламі ў Гомелі, Брэсце, Бабруйску, Магілёве, Пінску, Мазыры, Мікашэвічах і Рэчыцы. Самы вялікі па грузаабароце — Брэсцкі рачны порт.

У 1905 годзе даўжыня суднаходных шляхоў на тэрыторыі Беларусі складала 4403 км, у 1940 годзе — 3,7 тыс. км. У 1993 годзе агульная працягласць водных шляхоў складала 2495 км. Было перавезена 8,918 млн тон грузаў, 314 тыс. пасажыраў.

## Літаратура 
* Геаграфія Беларусі: вучэб. дапам. для 10-га кл. устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. мовай навучання / М. М. Брылеўскі, Г. С. Смалякоў; пер. з рус. мовы Н. М. Брылеўскай, В. Л. Смаляковай. — 3-е выд., перапрац. — Мінск: Нар. асвета, 2012. — 303 с.: іл. — ISBN 978-985-03-1787-2.
*
Коўлс-Крык (культура)

**Коўлс-Крык** () — археалагічная культура на поўдні ЗША. Сфарміравалася ў позні лясны перыяд каля 700 г. у ніжняй плыні Місісіпі. Лічыцца продкам Плакемінскай культуры.

Носьбіты Коўлс-Крык займаліся пераважна паляваннем, рыбалоўствам і збіральніцтвам. У той час ніжняя плыня Місісіпі была багатай на ўраджаі дзікіх жалудоў і крухмалістых культур. Поспеху палявання садзейнічала з'яўленне лука і стрэл. Мяркуецца, што к канцу існавання культуры было асвоена земляробства, вырошчванне гарбузоў і кукурузы. 

Коўлс-Крык знакаміта размаляванымі керамічнымі вырабамі і будаўніцтвам буйных насыпных земляных платформ. 

Археолагі лічаць, што існаванне Коўлс-Крык суправаджалася ростам насельніцтва і з'яўленнем іерархічнага грамадства. 

## Спасылкі 
* Coles Creek Period Social Organization and Evolution in Northeast Louisiana
* Louisiana Prehistory: Marksville, Troyvilles-Coles Creek, and Caddo 

Катэгорыя:Археалогія ў ЗША
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Дакалумбавы культуры
Вуліца Герояў абароны Брэсцкай крэпасці (Брэст)

**Вуліца Герояў абароны Брэсцкай крэпасці** — вуліца ў заходняй частцы Брэста (гістарычныя назвы — *алея Каштанавая, вул. Каштанавая*), перайменаваная ў 1961 годзе. Пачала забудоўвацца да сярэдзіны XIX стагоддзя. Працягласць звыш 3000 м — ад вул. Леніна на захад паралельна чыгунцы да Дзяржаўнай мяжы Рэспублікі Беларусь.

Вуліца фармавалася адначасова з будаўніцтвам Брэсцкай крэпасці ў 1830—1840 гадах. Па ёй у XIX стагоддзі была пракладзеная вузкакалейка для перавозкі грузаў у арсенал крэпасці праз Паўночную браму.

## Забудова 
На вуліцы знаходзяцца РУП «Беларуснафта — Брэстаблнафтапрадукт», РВУП «Брэстгандльтэхніка», УА «Брэсцкі дзяржаўны прафесійна-тэхнічны каледж гандлю», ААТ «СПМК-1», СААТ «Брэсцкая ПМК-1», АУ «Аўтабаза гарадскога аддзела аховы здароўя», 18-е гарадское аддзяленне сувязі, Гарнізонныя могілкі (Брэст).
* № 51 — комплекс гаражоў аблвыканкама (В. Арсеньеў, В. Кескевіч).
* № 58 — Кобрынскае ўмацаванне — знешняя агароджа з 4 бастыённымі франтамі і 3 равелінамі — 
* № 60 — мемарыяльны комплекс «Брэсцкая крэпасць-герой» (1971) — 
* № 82 — мемарыяльны ансамбль на Гарнізонных могілках — 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Герояў абароны Брэсцкай крэпасці
Буг (гасцініца)

**«Буг»** — гасцініца ў Брэсце. Знаходзіцца пры ўездзе ў цэнтр горада з боку Прывакзальнай плошчы, па адрасе вул. Леніна, 2. Пабудавана ў 1958 годзе з цэглы па праекце Георгія Бендзіктава. Будынак — прыклад савецкай архітэктуры 1950-х гадоў.

## Архітэктура 
Уяўяўляе сабой 4-павярховы ў цэнтры з 3-павярховымі прыбудовамі Г-падобны ў плане будынак. Закругленай вуглавой часткай выходзіць на плошчу — транспартную развязку пры ўездзе на чыгуначны мост. На 1-м паверсе вестыбюль круглай формы з 6 калонамі па крузе, у ім знаходзяцца гасцінічныя службы. З вестыбюля шырокая лесвіца вядзе на паверхі, дзе знаходзяцца нумары. Архітэктурны вобраз будынку стрыманы, выкарастаны элементы класічнай ордарнай архітэктуры. 3 верхнія паверхі закругленай часткі ўпрыгожваюць пілястры карынфскага ордара. У будынку гасцініцы знаходзіцца рэстаран.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гасцініцы Брэста
Катэгорыя:Славутасці Брэста
Катэгорыя:1958 год у Брэсце
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Брэст)
Катэгорыя:Вуліца Арджанікідзэ (Брэст)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Георгія Бенядзіктава
Бружмель (значэнні)

*  — род раслін
* народная назва віду 
* народная назва віду
Arcade (песня)

«**Arcade**» — песня галандскага спевака Дункана Лорэнса. Песня была выпушчаная ў лічбавым фармаце 7 сакавіка 2019 года. Яе напісалі Дункан Лоўрэнс, Джоэл Хэ, Уотэр Хардзі і Уіл Нокс. Гэта песня была прадстаўлена Нідэрландамі на Еўрабачанні 2019 у Тэль-Авіве, Ізраіль. Песня была выканана ў другім паўфінале, адкуль выйшла ў фінал. У фінале песня заняла першае месца, набраўшы 492 балы.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Песні конкурсу Еўрабачанне 2019
Катэгорыя:Песні 2019 года
Катэгорыя:Сінглы 2019 года
Катэгорыя:Песні Нідэрландаў на конкурсе Еўрабачанне
Катэгорыя:Песні на англійскай мове
Катэгорыя:Песні-пераможцы конкурсу Еўрабачанне
Аляксей Канстанцінавіч Скрылёў

**Аляксей Канстанцінавіч Скрылёў** ( — ) — Герой Савецкага Саюза (1945). Гвардыі маёр, камандзір 49-га гвардзейскага Рыжскага артылерыйскага палка 23-й гвардзейскай Дноўска-Берлінскай стралковай дывізіі 3-й ударнай арміі 1-га Беларускага фронту.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 сакавіка 1918 года ў сяле Міхайлаўка Ужурскага раёна Краснаярскага края. У 1935 годзе скончыў дзевяць класаў Ужурскай сярэдняй школы, затым — тры курсы рабфака.

У Чырвонай арміі — з 1937 года. У 1939 годзе скончыў Кіеўскае артылерыйскае вучылішча. Служыў камандзірам артылерыйскай батарэі ў складзе 88-й стралковай дывізіі ў Архангельскай ваеннай акрузе. На франтах Вялікай Айчыннай вайны — з 13 жніўня 1941 г. Быў камандзірам артылерыйскай батарэі, дывізіёна, намеснікам і камандзірам артылерыйскага палка. Ваяваў на Карэльскім, Паўночна-Заходнім, 2-м і 3-м Прыбалтыйскіх, 1-м Беларускім франтах. У баях двойчы кантужаны.

У баях за Берлін з 16 па 25 красавіка 1945 года ўдзельнічаў у артылерыйскім наступленні і прарыве глыбока эшаланаванай абарону суперніка, забяспечыў агнём захоп паўночна-заходняй часткі Берліна. У баі за прыгарад Берліна Панкоў 23 красавіка 1945 годзе быў кантужаны, але не пакінуў поля бою, працягваючы кіраваць падраздзяленнямі. У гэтых баях знішчыў 1 680 салдат і афіцэраў праціўніка, 83 кулямёта, 27 гармат на прамой наводцы, 17 зенітных гармат, 14 самаходных гармат, здушыў агонь 150 кулямётаў і трох 105-мм батарэй, шасці мінамётных батарэй.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 31 мая 1945 годзе за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм гвардыі маёру прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Пасля вайны служыў у складзе групы савецкіх войскаў у Германіі. Загінуў 6 снежня 1946 г. Пахаваны ў горадзе Брэсце на гарнізонных могілках.

Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Падпалкоўнікі СССР
Сергуцкі канал

**Сергуцкі канал**, **Сергучоўскі канал** — самы вялікі з каналаў Бярэзінскай воднай сістэмы на Беларусі.

Пракладзены ў XVIII стагоддзі ад мястэчка Броды да р. Сергуч. 

Даўжыня 8,7 км, на канале 3 шлюзы. Канал праходзіць справа ад прыроднага рэчышча ракі Сергуч на адлегласці 0,3—0,5 км, менавіта па ім ідзе асноўны сцёк ракі.

Цяпер канал пралягае па тэрыторыі Бярэзінскага біясфернага запаведніка, выкарыстоўваецца толькі для ўнутраных, мясцовых патрэб.

Сергучоўскаму каналу прысвяціў адзін з нарысаў Віталь Вольскі (1947—1948).

Катэгорыя:Гідраграфія Лепельскага раёна
Катэгорыя:Каналы Віцебскай вобласці
Грузія на конкурсе песні Еўрабачанне

Дэбют **Грузіі** на **конкурсе песні «Еўрабачанне»** адбыўся ў 2007 годзе.

Двойчы прадстаўніцам Грузіі атрымоўвалася займаць 9-е месца ў фінале: Сафія Ніжарадзэ з песняй Shine у 2010 году і Eldrine з песняй One More Day у 2011 годзе. Горшы вынік — апошняе месца ў паўфінале на Еўрабачання 2014, Еўрабачання 2018 .

За 11 гадоў удзелу Грузія ў фінале атрымала 631 бал, а ў паўфінале — 868 балаў.

## Дыскваліфікацыя на конкурсе 2009 года 
У 2009 году песня, якая павінна была прадстаўляць Грузію, была дыскваліфікаваная з-за двухсэнсоўнага ў палітычным сэнсе назвы We don't wanna ***Put In***, якое на чутку ўспрымалася амфанімічна з ''We don't wanna* ***Putin**'', што магло намекать на прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна (асабліва ў святле ўзброенага канфлікту ў Паўднёвай Асеціі ў 2008 годзе), вядомага сваёй жорсткай палітыкай у адносінах да Грузіі. Пасля заяўленага пратэсту ў Еўрапейскі вяшчальны саюз і зварота з прапановай змяніць песню, Грузія прыняла вырашэнне адмовіцца ад удзелу ў конкурсе 2009 года.

## Удзельнікі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Конкурсу песні "Евровидение"

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Музыка Грузіі
Касцёл Святой Барбары і кляштар трынітарыяў (Брэст)

**Касцёл Святой Барбары і кляштар трынітарыяў** — існаваў ў 1729—1830 гадах. Касцёл пабудаваны з цэглы ў 1730-60 гады. Твор архітэктуры позняга барока

## Архітэктура 
Касцёл быў вырашаны кубападобным аб’ёмам з вузейшай прамавугольнай апсідай. Франтальны фасад карнізнымі паясамі падзяляўся на 3 ярусы: ніжні па восі сіметрыі меў уваходны партал і арачны аконны праём хораў над ім, складана крапаваны пілястрамі; сярэдні вырашаны прамавугольным атыкам-парапетам з разарваным франтонам і круглай люкарнай па цэнтры; завяршаў кампазіцыю вузейшы прамавугольны шчыт з арачным выгінам завяршальнага карніза. Тымпан шчыта запаўняў фрэскавы роспіс з сімвалічнай выявай эмблемы ордэна трынітарыяў (пазней заменена выявай крыжа). Над дахам узвышаўся 8-гранны светлавы барабан са звонападобным купалам.

Арыгінальна вырашалася ўнутраная прастора храма: у квадратным памячшканні бакавымі і вуглавымі капліцамі, магутнымі пілонамі і перакінутымі цераз іх аркадамі вылучалася выцягнутая па падоўжанай восі 8-гранная зала, светлавы барабан над якой быў перакрыты скляпеннем. Інтэр’ер упрыгожвалі 7 розных алтароў са скульптурай.

Касцёл быў убудаваны па цэнтры П-падобнага ў плане кляштарнага корпуса, утвараючы сіметрычна-восевую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю. Зала храма і келлі корпуса аб’ядноўваліся праз бакавыя сакрысціі. Архітэктура 2-павярховага пад вальмавым дахам корпуса мела спрошчаны характар, плоскасныя сцены члянілі прамавугольныя аконныя праёмы.

## Літаратура 
* *Кулагін, А. М.* Каталіцкія храмы на Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; маст. І. І. Бокі. — Мн., 2000. — С. 119—120.

Катэгорыя:Колішнія касцёлы Брэста
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Брэсце
Катэгорыя:1730 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1730 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1830 годзе
Катэгорыя:1830-я ў Брэсце
Катэгорыя:Трынітарскія кляштары Беларусі
Манастырок

**Манастырок** — тапонім.

## Беларусь 
* Манастырок — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці.
* Манастырок — гістарычны раён Гомеля.

## Украіна 
* Манастырок — вёска ў Бродыўскім раёне Львоўскай вобласці.
* Манастырок — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці.
* Манастырок — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці.
* Манастырок — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці.
* Манастырок — вёска ў Раманіўскім раёне Жытомірскай вобласці.
Малачай глянцавіты

**Малачай глянцавіты** (*Euphorbia lucida*)&nbsp;— від травяністых раслін сямейства , распаўсюджаны ў Цэнтральнай і Паўднёва-Усходняй Еўропе і на ўсход да заходняй Сібіры і Цэнтральнай Азіі.

## Апісанне 
Шматгадовая расліна 30-150&nbsp;см даўжынёй. Расліна голая. Лісце эліптычна-ланцэтнае, даўгавата-ланцэтнае або ланцэтнае, на сясплодных пазухавых парастках нярэдка лінейна-ланцэтнае, з круглявым аснаваннем, цэльнакрайняе, танкаватае, пад канец вегетацыі скурыстае, зверху глянцавітае.

Ва Украіне расце на пойменных лугах і ў вербалозах — на Палессі і ў заходняй частцы лесастэпу.

## Галерэя 

Euphorbia lucida2.JPG|Дэталь суквецця

Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Малачай
Цяцюшнік Растковіуса

**Цяцюшнік Растковіуса** (*Euphrasia rostkoviana*)&nbsp;— від травяністых раслін сямейства , распаўсюджаны ў Еўропе.

## Апісанне 
Аднагадовая расліна 5-40&nbsp;см вышынёй. Сцёблы разгалінаваныя, ніжэй сярэдзіны з вялікай колькасцю міжвузелляў. Сцябловае лісце вострае. Прыкветкі залозіста-валасістыя. Вяночак 9-11&nbsp;мм даўжынёй, пасля цвіцення да 15&nbsp;мм даўжынёй.

Ва Украіне від расце на вільготных лугах і балотах&nbsp;— у Закарпацці, Карпатах, Прыкарпацці, Разточчы, Палессі і Лесастэпе.

Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Заразіхавыя
Малачай балотны

**Малачай балотны** (*Euphorbia palustris*)&nbsp;— від травяністых раслін сямейства , распаўсюджаны ў Еўропе і на ўсход да Паўночна-Заходняга Кітая.

## Апісанне 
Шматгадовая расліна, 50-150&nbsp;см даўжынёй. Расліна цалкам голая, высокая. Сцёблы прамыя, трубчатыя, пры аснаванні да 15&nbsp;мм у дыяметры, разгалінаваныя, са шматлікімі непладаноснымі галінкамі. Сцябловае лісце ў асноўным эліптычнае, 2-11 см даўжынёй, на непладаносных галінках лінейна-ланцэтнае, да аснавання звужанае ў кароткі хвосцік, вострае або тупое, па краі толькі на верхавіне звычайна дробна-пілаватае. Асноўных прамянёў суквеццяў 5-8. Насяляе берагі рэк, азёры, прыбярэжныя балоты і балоты.

Ва Украіне расце на пойменных лугах, балотах, тальвегах стэпавых балак — на ўсёй тэрыторыі акрамя высакагор'я Карпат і Крыму, досыць звычайны, але часцей сустракаецца на Левабярэжжы.

## Галерэя 

Euphorbia palustris 001.JPG|расліна
Euphorbia palustris.JPG|суквецці
Euphorbia palustris — Flora Batava — Volume v1.jpg|ілюстрацыя

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Малачай
Малачай мізэрны

**Малачай мізэрны** (*Euphorbia exigua*)&nbsp;— від кветкавых раслін сямейства . &nbsp;— «маленькі».

## Апісанне 
Гэта невялікі травяністы аднагадовы злёгку атрутны малачай, дасягае 25&nbsp;см у вышыню. Мае стрыжневы корань і пераважна прамыя сцёблы. Лісце шэра-зялёнае, лінейнае, сядзячае, завостранае, шырынёй ад 1 да 4&nbsp;мм. Малыя кветкі з чэрвеня да восені жоўта-зялёнага колеру. Плады 2&nbsp;мм, капсулы&nbsp;— гладкія і не крылатыя, адкрываюцца з выбухам і так распаўсюджваецца насенне. Бледна-шэрае, алеістае насенне пакрыта дробнымі бародаўкамі.

## Распаўсюджанне 
Арэал: Паўночная Афрыка: Алжыр; Егіпет, Лівія; Марока; Туніс. Каўказ: Грузія. Заходняя Азія: Кіпр; Іран; Ізраіль; Іарданія; Ліван; Сірыя; Турцыя. Еўропа: Беларусь, Эстонія, Латвія; Літва; Расія&nbsp;— еўрапейская частка; Украіна; Аўстрыя; Бельгія; Чэхаславакія; Германія; Венгрыя; Нідэрланды; Польшча; Швейцарыя; Данія; Фінляндыя; Ірландыя; Нарвегія; Швецыя; Вялікабрытанія; Індыя; Балгарыя; краіны былой Югаславіі; Грэцыя; Італія, Мальта, Румынія; Францыя; Партугалія [у тым ліку Мадэйра]; Гібралтар; Іспанія. Таксама культывуецца.

Расце ў адкрытых раёнах з кустамі, палях, садах, на звалках. Лепш за ўсё расце на вільготных да умерана сухіх, ад вапнавых і ўрадлівых, гліністых і нават камяністых суглінкавых глебах.

## Галерэя 

Euphorbia exigua sl2.jpg|
Euphorbia exigua Sturm34.jpg|

## Спасылкі 
* 
* Germplasm Resource Information Network (GRIN) 
* Euro+Med Plantbase 
* Vascular Flora (ісп.)

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Каўказа
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Малачай
Ферульнік

**Ферульнік** (*Ferulago*) — род шматгадовых кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Сцябло галінастае.

Лісце шматкроць пёрыстарассечанае з вузкімі канчатковымі долямі.

Кветкі мнагашлюбныя, чашачка з пяццю незаўважнымі зубцамі, пялёсткі жоўтыя, амаль круглявыя, на верхавіне загнутыя ўнутр.

Плод са спінкі сціснуты, па краі тонкі.

## Арэал 
Прадстаўнікі роду сустракаюцца ў Міжземнамор’і, Паўднёва-Усходняй Еўропе і Малой Азіі да Ірана і Туркменістана.

## Таксанамія 
Род **Ферульнік** уваходзіць у сямейства  парадку .

### Віды 
Згодна з The Plant List род уключае 46 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Парасонавыя
Вуліца Гастэлы

**Вуліца Гастэлы** — назва вуліц у розных населеных пунктах дзяржаў былога СССР, названых у памяць пра савецкага ваеннага лётчыка, Героя Савецкага Саюза Мікалая Францавіча Гастэлу (1907—1941).

## Беларусь 
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Асіповічах.
* Вуліца Гастэлы — вуліца ў Бабруйску.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Баранавічах.
* Вуліца Гастэлы — вуліца ў Барысаве.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Браславе.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Брэсце.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Валожыне.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Ваўкавыску.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Вілейцы.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Віцебску.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Вялікай Бераставіцы.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Ганцавічах.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Глыбокім.
* Вуліца Гастэлы — вуліца ў Гомелі.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Гродне.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Давыд-Гарадку.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Дзяржынску.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Добрушы.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Драгічыне.
* Вуліца Гастэлы — вуліца ў Жлобіне.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Іванаве.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Івацэвічах.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Івянцы.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Іўі.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Каменцы.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Карэлічах.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Кобрыне.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Крычаве.
* Вуліца Гастэлы — вуліца ў Лідзе.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Лунінцы.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Магілёве.
* Вуліца Гастэлы — вуліца ў Мазыры.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Мастах.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Мінску.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Мсціславе.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Навагрудку.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Нясвіжы.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Паставах.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Пінску.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Плешчаніцах.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Полацку.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Пружанах.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Радашковічах.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Росі.
* Вуліца Гастэлы — вуліца ў Рэчыцы.
* Вуліца Гастэлы — вуліца ў Светлагорску.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Скідзелі.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Слаўгарадзе.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Слоніме.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Слуцку.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Смаргоні.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Старых Дарогах.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Століне.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Талачыне.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Халопенічах.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Хойніках.
* Вуліца Гастэлы — вуліца ў Чашніках.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Чэрвені.
* вуліца Гастэлы — вуліца ў Шчучыне.

## Гл. таксама 
* Завулак Гастэлы

Катэгорыя:Вуліцы, названыя ў гонар Мікалая Гастэлы
Брэсцкі завод бытавой хіміі

**ААТ «Брэсцкі завод бытавой хіміі»** — прадпрыемства па вытворчасці парфумерыі і бытавой хіміі. Знаходзіцца ў г. Брэст, вул. Беларуская, 51.

Выпускала парфумерна-касметычную прадукцыю (лакі і мусы для валасоў Belaluxe і Цудоўная лэдзі, пены для галення Brillet і Blaze, шампуні і бальзамы для валасоў, гелі для душа, пены для ваннаў, вадкае мыла), бытавую хімію (асвяжальнікі паветра, сродкі для мыцця, кандыцыянеры, інсектыцыды і рэпеленты, антыстатыкі), аўтакасметыку, сродкі для будаўніцтва і рамонту (змазкі, клейныя сродкі, антысептык, насычэнні для драўніны), сродкі тэхнічнага прызначэння.

## Гісторыя 
Прадпрыемства створана ў 1970 годзе, першая лінія здадзена ў эксплуатацыю ў 1973 годзе, другая — у 1975 годзе.

У 2005 годзе ў складзе завода былі два цэхі — аэразольных прэпаратаў і сінтэтычных мыйных сродкаў, клеяў і палімернай тары.

30 лістапада 2016 года на прадпрыемстве пачалася працэдура санацыі.

Да 2017 года на заводзе працавала 98 чалавек, а цэхамі прадпрыемства карысталіся амаль 30 прадпрыемстваў.

30 лістапада 2019 года завод быў прызнаны банкрутам з пачаткам ліквідацыйнай вытворчасці да 30 верасня 2020 года. Пасля тэрмін ліквідацыйнай вытворчасці неаднаразова працягваўся.

## Узнагароды 
Гран-пры, залаты і срэбны медаль на конкурсе Хрустальны лотас (2009, 2011), прэмія Лепшы тавар года Рэспублікі Беларусь, Навінка года (2009, 2011).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Брэста
Катэгорыя:Вытворцы тавараў бытавой хіміі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1970 годзе
Катэгорыя:1970 год у Брэсце
Беларуская вуліца (Брэст)

**Вуліца Беларуская** — вуліца ў паўночна-заходняй частцы Брэста. Узнікла ў 1958 годзе. Адна з галоўных вуліц былой вёскі Лысая Гара. Працягласць — 1580 метраў, ад вуліцы Лейтэнанта Рабцава да лесапаркавай зоны горада. Забудавана аднапавярховымі дамамі сядзібнага тыпу. На вуліцы знаходзіцца Брэсцкі завод бытавой хіміі, гарадская бібліятэка № 2 (д.51).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Брэста
Вуліца Галіны Аржанавай (Брэст)

**Вуліца Галіны Аржанавай** — вуліца ў паўночнай частцы Брэста. Забудоўваць вуліцу пачалі з 1960 года. У забудове пераважаюць двухпавярховыя дамы. Названая ў 1972 годзе ў гонар Г. А. Аржанавай. Працягласць больш 780 м — ад вул. Машэнскага да зав. Гагарына.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Аржанавай
Інтурыст (гасцініца, Брэст)

**«Інтурыст»** — гасцініца ў Брэсце. Размешчана па адрасе праспект Машэрава, 15. Пабудавана ў 1975 г. па праекце архітэктараў Г. Бенядзіктава, В. Астаповіча, А. Лукомскай.

## Архітэктура 
Уяўляе сабой дзесяціпавярховы будынак, разлічаны на 300 месцаў. Прасторавы эфект дасягаецца кантрасным спалучэннем вышыннага жылога корпуса-пласціны і нізкага гарызантальна выцягнутага блока харчавання. Шматпавярховы аб’ём пастаўлены тарцом да вуліцы, мае развіты ніжні паверх, у якім размешчана вестыбюльная група з прасторным холам. Жылая частка будынка зроблена з панельных канструкцый, навешаных на двухкансольныя рамы, вертыкалі якіх ствараюць асноўны рытм зашклёнай фасаднай плоскасці.

У будынку калідорнай планіроўкі з двухбаковым размяшчэннем нумароў ёсць холы, ліфтавыя вестыбюлі. Кожны нумар (пакой з калідорам-пярэдняй) разлічаны па 1—2 чалавек. Інтэр’ер нумароў вызначаецца добрымі прапорцыямі, высокай якасцю аддзелачных работ і зручнай мэбляй.

У дэкаратыўным афармленні залаў рэстарана выкарыстаны нацыянальныя традыцыі. У зале 1-га паверха драўляная абшыўка пілонаў пакрыта разным раслінным і геаметрычным арнаментам (мастак I. Сідараў). Уваходы з залы ў рабочыя памяшканні аформлены дэкаратыўнымі перагародкамі, у металічны каркас якіх на 1-м паверсе ўманціраваны прамавугольныя кампазіцыі са стылізаванымі выявамі жывёл і птушак Беларусі (чаканка на медзі; мастак У. Ізяргін). У вялікай зале 2-га паверха ў ажурную металічную перагародку асіметрычна ўкампанаваны прамавугольныя барэльефныя кампазіцыі розных памераў: «Паляванне ў Белавежскай пушчы», «Вяселле» (разьба па дрэве; мастак I. Хоміч). Манахромную плоскасць сцяны банкетнай залы ажыўляе пано на тэму княжацкага вясельнага балявання (маркетры; мастакі У. Ізяргін, В. Сабалеўскі).

## Літаратура 
Катэгорыя:Гасцініцы Брэста
Катэгорыя:Славутасці Брэста
Катэгорыя:1975 год  у Брэсце
Катэгорыя:праспект Машэрава (Брэст)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Георгія Бенядзіктава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Валянціна Астаповіча
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Алены Лукомскай
Дом культуры чыгуначнікаў (Брэст)

**Дом культуры чыгуначнікаў** — культурна-асветніцкая ўстанова горада Брэста, знаходзіцца на вул. Кіжаватава, 9/1. Адкрыты ў 1956 годзе. Мае глядзельную залу на 365 месцаў, лекцыйную залу, памяшканні для гурткоў, заняткаў танцамі, студый эстраднай харэаграфіі, тэатральнай, выяўленчага мастацтва. Працуе бібліятэка.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дамы культуры Беларусі
Катэгорыя:Брэсцкае аддзяленне Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Славутасці Брэста
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Брэста
Катэгорыя:З’явіліся ў 1956 годзе
Катэгорыя:1956 год у Брэсце
Вуліца Баброва (Брэст)

**Вуліца Баброва** (гістарычная назва: *вуліца Чарнаўчыцкая*) — вуліца ў паўночнай частцы Брэста. Названа ў гонар І. І. Баброва ў 1964 годзе. Працягласць 1083 м, ад Чырвонагвардзейскай вуліцы да вуліцы Фартэчнай. Сфарміравалася ў 1920-я гады. Забудавана 1-павярховымі дамамі. На вуліцы знаходзіцца бібліятэка імя Янкі Купалы (д.№ 4), магазіны.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Баброва
Вуліца Багданчука (Брэст)

**Вуліца Багданчука** (гістарычная назва — Гузнянская) — вуліца ва ўсходняй частцы Брэста. Названая ў 1984 годзе ў гонар Сяргея Багданчука. Працягласць (ад вуліцы Маскоўскай да Гузнянскага (Пугачэўскага) моста цераз раку Мухавец) 1670 метраў. Утворана ў 1968 годзе пасля ўключэння ў гарадскую мяжу вёсак Трышын і Гузні.

Да вуліцы Багданчука прымыкаў адзін з першых у БССР буйных аптовых рэчавых рынкаў (дзейнічаў з канца 1980-х да 2007 года). У цяперашні час на гэтым участку вядзецца будаўніцтва шматпавярховых жылых дамоў. Значная частка вуліцы (пачынаючы ад вуліцы Маскоўскай) забудавана адна- і двухпавярховымі каменнымі і драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Багданчука
Катэгорыя:Трышын
Анатоль Канстанцінавіч Дудкін

**Анатоль Канстанцінавіч Дудкін** (28 жніўня 1964, в. Малы Трылесін, Бялыніцкі раён, Магілёўская вобласць — 21 мая 2019) — беларускі пракурор.

## Біяграфія 
У 1986 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт.

Працоўную дзейнасць пачаў з пасады стажора пракуратуры Круглянскага раёна Магілёўскай вобласці, працягнуў стажорам, а затым і памочнікам пракурора Шклоўскага раёна.

З лютага 1988 года — следчы пракуратуры Шклоўскага раёна, з ліпеня 1989 года — старэйшы следчы пракуратуры Магілёўскай вобласці. У лістападзе 1991 года прызначаны пракурорам аддзела пракуратуры Магілёўскай вобласці па наглядзе за следствам і дазнаннем у органах унутраных спраў. Са снежня 1991 года — намеснік Магілёўскага прыродаахоўнага пракурора. З 1993 года па 1995 год працаваў пракурорам Хоцімскага раёна, з 1995 па 1996 гады — пракурорам Шклоўскага раёна. Са снежня 1996 года па лістапад 2007 — пракурор Магілёўскай вобласці.

З лістапада 2007 года па лістапад 2014 года — Беларускі транспартны пракурор. У лістападзе 2014 года Беларуская транспартная пракуратура была ператворана ва ўпраўленне Генеральнай пракуратуры па наглядзе за выкананнем заканадаўства на транспарце і ў мытных органах, якое ўзначаліў Дудкін.

Пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.

## Узнагароды 
За час працы на розных пасадах у органах пракуратуры ганараваны ганаровым званнем «Заслужаны працаўнік органаў пракуратуры Рэспублікі Беларусь», узнагароджаны медалём «За бездакорную службу» III, II і I ступені.

## Спасылкі 
* На 55-м году ушел из жизни начальник управления Генеральной прокуратуры Республики Беларусь Анатолий Дудкин. 21.05.2019 

Катэгорыя:Заслужаныя работнікі органаў пракуратуры Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Пракуроры Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Беларускія транспартныя пракуроры
Брэсцкі дзяржаўны гандлёва-тэхналагічны каледж

**УА «Брэсцкі дзяржаўны гандлёва-тэхналагічны каледж»** — установа сярэдняй спецыяльнай адукацыі горада Брэста, заснавана ў 1950 годзе паводле распараджэння Савета Міністраў СССР ад 25.04.1950 г. № 5651р, з загадам Міністэрства гандлю СССР ад 29.04.1950 г. № 325.

Падрыхтоўка рабочых і спецыялістаў ажыццяўляецца з ліку асоб, якія маюць агульную базавую і агульную сярэднюю адукацыю, а таксама прафесійна-тэхнічную адукацыю. Навучанне вядзецца па дзённай і завочнай формах атрымання адукацыі на бюджэтнай і платнай асновах.

Катэгорыя:Каледжы Брэста
Катэгорыя:1950 год у Брэсце
Чысцяк веснавы

**Чысцяк веснавы**, або **Чыстацел вясенні** (*Ficária vérna*) — травяністая расліна; від роду  сямейства , часта ўносіцца ў склад роду  у рангу падрод.

## Назва 
Чыстацел вясенні, чысцік.

## Біялагічнае апісанне 
Расліна цікава тым, што валодае  двух тыпаў: на каранях (клубяньковападобныя патоўшчаныя даданыя карэньчыкі) і ў пазухах лісця.

Кветкі чысцяка на сонечных месцах наведваюць пылковаедныя жукі, мухі, пчолы (у цені плады на ім не ўтвараюцца).
]]
Формула кветкі: {{Nobr|\ast K_{3}\; C_{8-12}\; A_{\infty}\; G_{\underline\infty}}}.

## Распаўсюджанне 
Як і большасць казяльцовых, гэты від аддае перавагу ўмеранаму і прахалоднаму клімату, сырым месцам.

Расліна шырока распаўсюджана ў Еўразіі: ад атлантычнага ўзбярэжжа на захадзе да Заходняй Сібіры на ўсходзе. Арэал віду ўключае і ўсе Міжземнамор’е, у тым ліку краіны Блізкага Усходу і Паўночнай Афрыкі.

## Літаратура 
* Жизнь растений : в 6 т. / под ред. А. Л. Тахтаджяна. — Т. 5, ч. 2. Цветковые растения. — М.: Просвещение, 1981. — С. 82, 83, 109, 210, 211.
* 

## Спасылкі 
* 
* 
*  

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Казяльцовыя (падсямейства)
Катэгорыя:Расліны на марках
Гарлянка белая

**Гарлянка белая**

* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Калматка малая

**Калма́тка малая** (*Filago minima*)&nbsp;— від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Апісанне 
Аднагадовая трава, 18—25&nbsp;см вышынёй. Расліна нягуста-лямцавая. Сцябло ўверсе вілкава галінастае, па ўсёй даўжыні густа аблісцвенае. Лісце 0,7—11 × 0,2—1,5 мм, плоскае. Кветкі 1,4—1,9 мм, бялёса-жаўтлявыя. Лісточкі абгорткі прыціснута-лямцавыя, з прыкметнымі жылкамі на спінцы; унутраныя — з кароткай саламяна-жоўтай бліскучай верхавінай. 2n = 28.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны на захадзе Паўночнай Афрыцы (Алжыр, Марока, Канарскія астравы), у Еўропе (акрамя поўдня і поўначы Расіі), на паўднёвым захадзе Сібіры; інтрадуцыраваны ў штаты Масачусетс, Нью-Ёрк, Арэгон, Пенсільванія.

Ва Украіне від расце ў пясчаных і гліністых месцах — у лясных раёнах і лесастэпе (пераважна ў заходняй частцы), зрэдку.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1827 годзе
Калматка палявая

**Калматка палявая** (*Filago arvensis*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Назва 
Калматка палявая, бледнік, касмотка, чарваточнік, барадач, пучынкі, чарвяточнік, гарлянка белая, свінакроп.

## Апісанне 
Аднагадовая трава, 15—30&nbsp;см вышынёй. Расліна густа шарсціста-лямцавая. Сцёблы вілкава разгалінаваныя, з накіраванымі ўверх або дугападобна аддаленымі шматлікімі галінамі. Лісточкі абгорткі дагары адтапыраныя шарсціста-лямцавыя (без аголенай верхавіны). У доўгай канцавой гронкі размешчаны 3—12 кошыкаў. Адзіночны кветкападобны кошык 4—5&nbsp;мм, акружаны прыкветкамі. Плады: жаўтлява-карычневыя сямянкі.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Марока, Еўропе і Азіі да Заходняй Сібіры і заходніх Гімалаяў; натуралізаваны ў Паўночнай Амерыцы (Канада, ЗША).

Ва Украіне від расце ў хваёвых барах, пясчаных месцах, схілах — на ўсёй тэрыторыі, звычайны.

## Галерэя 

Filago arvensis W.jpg|Суквецці з кветкавымі кошыкамі
Filago arvensis sl18.jpg|Плады
Filago arvensis Sturm21.jpg|

## Літаратура 
*  — С. 450.

## Спасылкі 
* 
* *Коробков А. А., Галанин А. В., Беликович А. В.* Флора Даурии. Том VI. (Asteraceae). — Чита: изд-во «Экспресс», 2015. — 228 с.

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Дом па Пушкінскай вуліцы, 18 (Брэст)

**Дом па Пушкінскай вуліцы, 18** — будынак у Брэсце, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада, на рагу вуліц Пушкінскай і Савецкай. Жылы дом пабудаваны ў пачатку XX ст. з цэглы. На 1-м паверсе была аптэка № 4, цяпер магазін.

## Архітэктура 
Прамавугольны ў плане трохпавярховы будынак (3-і паверх надбудаваны ў 1970-я гады) мае з двара кароткае крыло з міжпаверхавай лесвіцай. Вуглы сцен галоўнага фасада скругленыя, апрацаваны рустам. Першы паверх апрацаваны рустам і трактаваны як цокальны. Фасад завяршае высокі парапет з трохвугольным атыкам у цэнтры. Прамавугольныя аконныя праёмы верхніх паверхаў дэкарыраваны прафіляванымі ліштвамі з сандрыкамі. Сіметрыю фасаду надаюць раўнамерна размешчаныя 3 балконы з ажурнай чыгуннай агароджай. Планіроўка будынка сіметрычная адносна цэнтральнага вестыбюля.

## Мемарыяльная дошка 
У 1964 годзе на будынку ўстаноўлена мемарыяльная дошка на ўшанаванне памяці Галіны Аляксандраўны Аржанавай, якая працавала ў гады акупацыі Брэста нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў аптэцы па заданні партыйнага падполля.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Брэста
Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Брэста
Катэгорыя:Пушкінская вуліца (Брэст)
Катэгорыя:Савецкая вуліца (Брэст)
У агні народжаная

**«У агні́ наро́джаная»** () — беларускі нямы мастацкі фільм, зняты ў 1929 годзе рэжысёрам Уладзімірам Корш-Сабліным на кінастудыі «Белдзяржкіно».

## Сюжэт 
Зроблены фільм да 10-годзьдзя ўтварэння БССР і апавядае пра ўсталяванне бальшавіцкай улады на беларускіх землях у часе ўзброеных канфліктаў 1919—1920 гадоў.

Гэта першы і апошні выпадак у савецкім кінематографе, калі ёсць згадкі пра Беларускую Народную Рэспубліку.

## У ролях 
## Стварэнне 
Фільм прасякнуты тагачаснай авангарднай стылістыкай; на рэжысёра паўплывала творчасць Аляксандра Даўжэнкі ды іншых культавых савецкіх рэжысёраў. Пазней ні Уладзімір Корш, ні іншыя беларускія рэжысёры міжваеннага перыяду да авангарднай тэматыкі не звярталіся.

У 2012 годзе ў межах праекта «Тузін. Немаўля» беларускія выканаўцы «Re1ikt» напісалі арыгінальную музыку да фільма. Сучасны плакат намаляваў мастак Анджэй Ветэшка.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Нямыя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Уладзіміра Корш-Сабліна
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Бульвар Шаўчэнкі (Брэст)

**Бульвар Шаўчэнкі** — бульвар у цэнтральнай частцы Брэста, працягласць (ад праспекта Машэрава да моста цераз раку Мухавец) 700 метраў. Названы ў 1961 годзе ў гонар класіка украінскай літаратуры Тараса Шаўчэнкі. Разам з бульварам Касманаўтаў утварае адну з галоўных магістраляў, якае перасякае цэнтр горада з поўначы на поўдзень.

Першыя пабудовы на сучасным бульвары з’явіліся ў канцы XIX стагоддзя, у той час гэта была ўскраіна горада. Да 1950-х гадоў тут пераважала прыватная забудова сядзібнага тыпу. У 1960-я гады бульвар забудаваны 5 і 6-павярховымі жылымі дамамі з убудаванымі прадпрыемствамі гандлю і грамадскага харчавання. На скрыжаванні з Набярэжнай Францыска Скарыны паабапал бульвара ў 1961 годзе ўзведзены два першыя ў Брэсце 9-павярховыя дамы.

На бульвары размяшчаюцца ААТ «Будаўнічы трэст № 8», Цэнтральная гарадская бібліятэка імя А. С. Пушкіна, крама «Дываны», кнігарня «Мастацтва» і шэраг іншых гандлёвых аб’ектаў. У 1971 годзе пабудаваны 8-павярховы корпус ПУП «Брэсттурыст» (гасцініца «Беларусь»).
   
У 2002 годзе на скрыжаванні з Набярэжнай Францыска Скарыны ўсталяваны бронзавы бюст Тараса Шаўчэнкі — дар украінскага народа берасцейцам.

## Цікавыя факты 
Падчас пратэстаў 2020 года 13 верасня на скрыжаванні праспекта Машэрава і бульвара Шаўчэнкі супраць пратэстоўцаў выкарысталі вадамёт і за гэтым скрыжаваннем замацавалася нефармальная назва "*Вадамётнае скрыжаванне*", якую нават замацавалі ў Google картах.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Брэста
Шаўчэнкі
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Тараса Шаўчэнкі
Асабняк па вуліцы Леніна, 39 (Брэст)

**Асабняк** — колішні жылы дом у гістарычным цэнтры Брэста, размешчаны па адрасе вуліца Леніна, 39. Цяпер у будынку размяшчаецца музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці».

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1925—1927 гадах з цэглы па праекце польскага архітэктара Юліяна Лісецкага ў польскім нацыянальным дварковым (сядзібным) стылі (). Адрэстаўрыраваны ў 1987 г. спецыялістамі аб’яднання «Белрэстаўрацыя». З 1986 года ў будынку размяшчаецца музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці».

## Архітэктура 
Скампанаваны з 2 аднолькавых двухкватэрных жылых секцый. Накрыты агульным мансардавым дахам. Уваходы вылучаны вынасным мезанінам на 2 калонках. З дваровага фасада ў кожнай секцыі выступае трохгранны двухпавярховы эркер з балконам. Планіроўка функцыянальна падзялялася па жылую і гаспадарчую часткі. Гаспадарчая мела самастойны ўваход з тарцовага фасада. Мансардавы паверх ідэнтычнай планіроўкі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Брэста
Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Брэста
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Брэст)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юліяна Лісецкага
Катэгорыя:1927 год у Брэсце