Міхал Анемпадыстаў

**Міхаіл Уладзіміравіч Анемпадыстаў** (, , Беларуская ССР, СССР — , , Беларусь) — беларускі мастак, дызайнер, паэт, культуролаг, мастацтвазнавец.

## Сям’я 
Нарадзіўся 16 сакавіка 1964 года ў Мінску ў рускай сям’і. Спачатку Міхал з бацькамі жыў у Мінску на бульвары Шаўчэнкі, а пасля сям’я пераехала ў раён Камароўкі. Міхал лічыў Мінск сваім горадам: *«Я мянчук. Жылі мы на бульвары Шаўчэнкі, а пасля пераехалі на Камароўку. Так што для мяне Менск, безумоўна, родны горад, які я люблю і нават ведаю»*.

Маці Міхала нарадзілася ў Львове, але сваімі каранямі паходзіць з-пад Варонежа, дзе яе дзеда і бабулю раскулачылі пасля Кастрычніцкага перавароту ў Расіі ў 1917 г.: Міхалавага прадзеда саслалі на Салаўкі, а прабабулю і пяць яе дачок (у тым ліку і бабулю Міхала) выселілі ў найбліжэйшы населены пункт каля Варонежа. Бабуля Міхала выйшла замуж за чыгуначніка, з якім у 1945 годзе пераехала на сталае жыхарства ў далучаны да Савецкага Саюза горад Львоў. Маці Міхала працавала на геаграфічным факультэце БДУ ў Мінску.

## Выхаванне і адукацыя 
У дзяцінстве Міхал марыў стаць заолагам альбо біёлагам, вандроўнікам і шукальнікам скарбаў. Добра маляваць пачаў у дзяцінстве — свае першыя малюнкі Міхал размяшчаў у самаробных «энцыклапедыях» пра жывёл: рабіў старонкі з уласна намаляванымі малюскамі, іншымі рознымі жывёламі і асабіста падпісваў. Глебай гэтага была спрыяльная атмасфера ў коле яго знаёмых: адным з лепшых сяброў Міхала быў Андрэй Занеўскі, чый бацька працаваў на факультэце архітэктуры ў Беларускім політэхнічным інстытуце і запрашаў да сябе дамоў беларускіх мастакоў, якія ўжывалі беларускую мову ў гасцях. Спрыялі таксама і падарожжы па беларускай правінцыі, дзе Міхал непасрэдна пазнаёміўся з багатай і цікавай беларускай народнай культурай.

У 1979—1983 гг. вучыўся і скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, дзе панавала пэўная свабода і плюралізм, а само вучылішча стала прыкметнай кузняй творчых асоб, Юлію Лыскову. Міхал Анемпадыстаў вельмі цаніў свой досвед і сувязі, атрыманыя ў «Беларускай Майстроўні». У «Майстроўні» ён, паводле ўласнага сведчання, знайшоў для сябе тое, што цікавіла — магчымасць свабодна дакрануцца да беларускай мовы, гісторыі і культуры і жыць імі. Яму асабліва падабалася слухаць у суполцы даклады і мець мажлівасць размаўляць па-беларуску. Анемпадыстаў адзначае, што ў «Беларускую Майстроўню» (1979—1984) людзей вяла цікавасць моладзі да нацыянальнай культуры, а не нейкі пратэст супраць афіцыйнай улады.

Аб сваіх густах Міхал выказаўся: *«У мяне няма любімага колеру, любімай песні, любімай стравы, таму што мне болей падабаецца разнастайнасць і спалучэнне»*.

Працаваў у жанрах ужытковай графікі, ілюстрацыі, плаката, фатаграфіі: пачынаў з плаката, пасля зацікавіўся графікай, а пазней і фатаграфіяй. Удзельнічаў у калектыўных і персанальных выстаўках у Беларусі і за мяжой.

З сакавіка 1987 г. быў членам арт-лабараторыі «Галіна» (нефармальнай мастацкай суполкі) у Мінску, якая сваёй платформай абвясціла *«неакрытычны рэалізм як метад, скіраваны на бічаванне застойных з’яў у нашым грамадскім жыцці»*.

З 1989 па 1994 г. працаваў мастацкім рэдактарам у беларускім часопісе «Бярозка», дзе рэалізоўваў сябе супольна з такімі талентамі як Адам Глобус, Уладзімір Сіўчыкаў, Ігар Бабкоў, Максім Клімковіч, Алесь Бадак і інш. і інш. Стварыў серыю анімаваных паштовак «Будзьма з беларускімі святамі», а таксама іншыя серыі.

Стаў аўтарам ілюстрацый для кнігі Сяржука Вітушкі «Дзінь-дзілінь: пара гуляць у казкі» (2011) і інш. Аўтар альбомных вокладак для CD-дыскаў гурта «N.R.M.», гурта «Партызанская школа», спевака Зміцера Вайцюшкевіча і інш..

#### Групавыя выстаўкі 
* 1987:
** выстаўка аб’яднання «Галіна» на Рэспубліканскай выстаўцы плаката (г. Мінск, Беларусь).
** 15-31 ліпеня — выстаўка аб’яднання «Галіна» у Палацы культуры чыгуначнікаў (г. Мінск, Беларусь). Удзельнікі ад аб’яднання «Галіна»: Аляксандр Тарановіч, Андрэй Бялоў, Дзмітрый Ярмілаў, Міхал Анемпадыстаў, Уладзімір Акулаў.
** 5-20 кастрычніка — выстаўка аб’яднання «Галіна» у Рэспубліканскім Доме работнікаў мастацтва Беларускага тэатральнага аб’яднання (г. Мінск; праспект Леніна, 26). Удзельнікі ад аб’яднання «Галіна»: Уладзімір Акулаў, Міхал Анемпадыстаў, Андрэй Бялоў, Аляксандр Пашкевіч, Аляксандр Тарановіч, Дзмітрый Ярмілаў.
* 1988: выстаўка «Мы» (г. Мінск, Беларусь).
* 1990: выстаўка «Грюнвальд» (г. Мінск, Беларусь).
* 1992: выстаўка «Калядная Выстава» (г. Мінск, Беларусь).
* 2008—2011: выстаўка «Беларускі плакат» (г. Варшава; г. Берлін; г. Дрэздэн; г. Брусель; г. Тулуза; г. Бон).
* 2010: выстаўка «Рэканструкцыя Перабудовы» (г. Вільнюс, Літва).
* 2011: выстаўка «Перабудова. Афіша на свабодзе» (г. Морж, Швейцарыя).
* 2011: выстаўка «Тыдзень Дызайна» (г. Вільнюс, Літва).
* 2011: выстаўка «Дызайн Дыялог» (г. Мінск, Беларусь; г. Торунь, Польшча).
* 2011: выстаўка «Беларускі плакат 1961—2011» (г. Мінск, Беларусь).

#### Персанальныя выстаўкі 
* 1993: выстаўка ў «Pilango Gallery» (г. Берлін, Германія)
* 1994: выстаўка ў «Teatr NN». (г. Люблін, Польшча)
* 1994: выстаўка ў «Pilango Gallery» (г. Берлін, Германія).
* 1994: выстаўка ў «Ratz Fatz Gallery» (г. Берлін, Германія).
* 1995: выстаўка ў «Horshol» (г. Капенгаген, Данія).
* 2010: выстаўка ў галерэі «Dzyga» (г. Львоў, Украіна).
* 2011: 14 кастрычніка — 10 лістапада — выстаўка ў Галерэі Беларускага саюза дызайнераў (г. Мінск, Беларусь).
* 2012: студзень-люты — фотавыстаўка «Under Ground» у Café Galerie (г. Леверкузен, Германія).
* 2013: фотавыстаўка «Under Ground» (г. Торунь, Польшча).

Песні на беларускамоўныя вершы Міхала Анемпадыстава выконваюцца беларускімі музычнымі гуртамі «Новае Неба», «N.R.M.», «IQ48», спявачкай Касяй Камоцкай. Аўтар перакладаў тэкстаў польскіх музычных гуртоў «Brygada Kryzys», «Republika», «», «Perfekt», а таксама, Марка Грэхуты.

Член Беларускага ПЭН-цэнтру з 2009 г.

Выступаў з паэтычнымі чытаннямі сваіх вершаў.

Быў удзельнікам грамадскай кампаніі «Будзьма беларусамі!».

З 2006 г. мэтанакіравана рабіў шмат фотаздымкаў Мінска, бо хацеў зафіксаваць у фатаграфіях сучасны Мінск, архітэктура і дызайн якога, на думку Міхала, з вялікай хуткасцю змяняюцца ў горшы бок. Хацеў зрабіць выстаўку сваіх фатаграфій Мінска і напісаць кнігу пра Мінск, якая, як плануецца, будзе працягам кнігі Артура Клінава «Мінск. Горад сонца» (2006) і аўтарскай ацэнкай і адлюстраваннем гораду з розных бакоў, каб асэнсаваць гісторыю, асяроддзе і жыццё горада і дапамагчы стварэнню агульнагарадскога «міфа». Міхал адзначае, шэры колер (традыцыйны колер інтэлекта) мае пазітыўную канатацыю і прысутнічае паўсюль у Беларусі: шэры колер — гэта беларускае неба і азёры, беларускі лён і ільняное адзенне, шэрыя беларускія палі ранняй вясной і позняй восенню, шэрыя беларускія старажытныя драўляныя хаты і шляхецкія двары, героі народных казак для дзетак (шэры кот, шэры воўк, шэрая мышка, шэры зайчык, шэрая галка і інш.), шэрань, шэрыя вочы і г.д. (2012/2014 г.)
* *(аб часавай пераемнасці старой традыцыі)*: «Сэнс захавання традыцыі не ў тым, каб карыстацца рэчамі гэтак сама, як імі карысталіся ў традыцыйным грамадстве. А проста каб ведаць іх каштоўнасць, іх унутраныя эстэтычныя законы. Каб гэтыя ўнутраныя законы можна было, асэнсаваўшы, выкарыстоўваць. Каб умець стылізаваць іншыя прадукты — візуальныя, архітэктурныя, рэкламныя — стылізаваць паводле нацыянальных каштоўнасцяў. Традыцыйныя рэчы, якія прайшлі выпрабаванне часам, — яны „адшліфаваныя“, там няма нічога лішняга»» (2014 г.)
* *(аб каштоўнасці часу ў жыцці)*: «Час ідзе вельмі хутка, і кожны момант непаўторны. І кожны момант трэба не толькі пражыць, а пражыць і асэнсаваць яго каштоўнасць» (2006 г.).

## Калумністыка ў Сеціве 
* культуралагічная калонка «Простыя рэчы» // budzma.by

## Смерць і пахаванне 
Памёр 24 студзеня 2018 года ў Мінску ад інсульту. Развітанне з Міхалам адбылося 25 студзеня ў Мінску ў культурнай прасторы «ОК-16» (вуліца Кастрычніцкая, 16). Цела было крэміравана на мінскіх Паўночных могілках, а пасля рэшткі былі пахаваны на Чыжоўскіх могілках Мінска. У 2020 годзе на магіле быў пастаўлены помнік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Narodny albom [Гуказапіс] : Супольны музычны праект / Ідэя, канцэпцыя і ўклад. альбому М. Анемпадыстаў; Выкан.: Л. Вольскі, спеў; К. Камоцкая, спеў, і інш. — Мінск : Ковчег, 1997. — 1 компакт-диск ([62.20 мин]).
* *Анемпадыстаў, М.* Атэкстацыі : Вершы для песень / Міхал Анемпадыстаў. — Мінск : Ковчег, 1998. — 49 с.
* «Za niebokresem Europy». Antologia nowej poezii bialoruskiej 1987—1997. — Białystok : Niwa, 1998.
* *Анемпадыстаў, М.* «Narodny Album»: scenariusz / М. Анемпадыстаў, Л. Вольскі. — Białystok : Kartki, 2000. — 136 s.
* *Анемпадыстаў, М.* «Narodny Album»: п’еса / М. Анемпадыстаў, Л. Вольскі; ілюстрацыі М. Анемпадыстава. — Мінск : Medisont, 2008. — 91 с.
* 

* *Анемпадыстаў, М.* Глыбока, глыбока, на дне філіжанкі кавы / Міхал Анемпадыстаў. — Мінск : Логвінаў, 2013. — 112 с.
* *Вітушка, С.* Дзінь-дзілінь: пара гуляць у казкі / Сяржук Вітушка; ілюстрацыі М. Анемпадыстава. — Мінск:Зміцер Колас, 2011. — 113 с.
* Колер Беларусі. Мінск: Логвінаў, 2017. — 196 с., іл. ISBN 978-609-8147-89-6. (1-е выд.); Вільна: Логвінаў, 2018. — 196 с., іл. ISBN 978-609-8213-37-9 (2-е выд.) Наклад 1700 асобнікаў. (Эсэістыка ды здымкі)
* *Дубавец, С.* Майстроўня. Гісторыя аднаго цуду / Сяргей Дубавец; фота А. Канцавога. — [Б. м.] : Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2012, — 457 с.
* *Жбанков, М.* NO STYLE. Белкульт между Вудстоком и «Дажынкамі» / М. Жбанков. — Вильнюс : ЕГУ, 2013. — 268 с.
* *Харэўскі, С. В.* Сто твораў XX стагоддзя: нарысы па гісторыі мастацтва і архітэктуры Беларусі найноўшага часу / аўт.-укл. С. В. Харэўскі. — Вільня: ЕГУ, 2011. — 432 с. — ISBN 978-9955-773-51-1.

## Спасылкі 
* Міхал Анемпадыстаў // kamunikat.org
* Міхал Анемпадыстаў // mogilove.com
* Міхал Анемпадыстаў // budzma.org
* Паштоўкі дызайна Міхала Анемпадыстава // budzma.org
* Лагатыпы Міхала Анемпадыстава  // znak.unid.by
* Вершы Міхала Анемпадыстава (у перакладзе на польскую мову // kamunikat.org
* Мастацкая суполка «Галіна»  // belavangard.by
* 1987 — выстава аб’яднання «Галіна»  // belavangard.by
* 1987 — выстава групы «Галіна»  // belavangard.by
* Вершы Міхала Анемпадыстава  // vershy.ru
* Край у колеры Зямлі. Размова з Міхаілам Анемпадыставым пра сучасную Беларусь ды беларусаў  // radyjo.net
* Мастак — пра патэрн для Мінска: Гэта можа быць знакам любога горада // euroradio.fm
* КУЛЬТурныя людзі: Міхал Анемпадыстаў // generation.by
* «Бясконцы рух і васьмёрка як лічба году» — Міхал Анемпадыстаў распрацаваў лагатып Басовішча-2008 // generation.by
* «Народны альбом» адсвяткаваў юбілей // generation.by
* «Under Ground» / фотавыстава Міхала Анемпадыстава // znyata.com
* В немецком Леверкузене открылась выставка Андрея Щукина и Михаила Анемподистова // znyata.com
* Дизайнер Анемподистов: в разработке национального стиля — поле незаполненно // naviny.by
* «Тузін гітоў» прадстаўляе «Беніфэст Анемпадыстава» // naviny.by
* *Сяргей Дубавец* Гісторыя аднаго цуду: Міхал Анемпадыстаў // svaboda.org
* Міхал Анемпадыстаў адзначае юбілей  // eurobelarus.info
* Які колер з’яўляецца колерам Беларусі?  // tut.by
* Міхалу Анемпадыставу — 50! Пра 90-ыя, 2014-ты, любімы колер беларусаў і прыгажосць (+відэа!)  // budzma.org
* «Простыя рэчы» Міхала Анемпадыстава: Сцяг // budzma.org
* Ахраматычныя беларусы  // arche.by

Катэгорыя:Постаці Мінска
Катэгорыя:Фатографы Беларусі
Катэгорыя:Фатографы паводле алфавіта
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Дызайнеры Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускай спеўна-драматычнай майстроўні
Катэгорыя:Пахаваныя на Чыжоўскіх могілках