open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Феска

**Феска** або **фес** — галаўны ўбор у Асманскай імперыі, краінах паўночнай Афрыкі і інш; ўяўляе сабой ваўняны каўпак чырвонага колеру з блакітнай або чорнай, шаўковай, перавітым срэбрам ці золатам пэндзлем. Мае першапачаткова візантыйскае паходжанне. Назва феска або фес паходзіць ад горада Феса ў Марока, дзе вырабляліся гэтыя галаўныя ўборы. З 1826 г. феска была ўведзена замест цюрбана як форменны галаўны ўбор для асманскіх чыноўнікаў і салдат.

Мода на еўрапейскае адзенне, якая распачала распаўсюджвацца падчас праўлення Махмуда II (1808—1839), не закранула феску, бо яна ідэальна адпавядала рытуалу мусульманскіх малітоўных паклонаў, у адрозненне ад капелюшоў з палямі і г.д.

Катэгорыя:Галаўныя ўборы
Катэгорыя:Культура Асманскай імперыі
Катэгорыя:Культура Марока
Катэгорыя:Культура Турцыі
Катэгорыя:Культура Грэцыі
Катэгорыя:Усходняе адзенне
Катэгорыя:Культура Блізкага Усходу
Пілотка

**Пілотка**  (ад слова «пілот») — галаўны ўбор у выглядзе пляскатага з бакоў лёгкага капялюшыку. 
Пілотка можа быць элементам ваеннага форменнага адзення (у прыватнасці, УС СССР), рознай уніформы (да прыкладу, галаўны ўбор піянераў), або вынаходствам дызайнераў жаночай моды. Вырабляецца звычайна з тканіны.

Мае назву ў Польшчы - furażerka («фуражырка»), у ЗША - garrison cap, у Канадзе - wedge cap, у Англіі - forage cap.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Галаўныя ўборы
Катэгорыя:Уніформа
Анры дэ Тулуз-Латрэк

Граф **Анры Мары Раймон дэ Тулуз-Латрэк-Монфа** (, 24 лістапада 1864, Альба — 9 верасня 1901, замак Мальромэ, Жыронда) — французскі мастак-постімпрэсіяніст з графскага роду Тулуз-Латрэкаў, найбуйнейшы майстар графікі і рэкламнага плаката. Стварыў некалькі партрэтаў Іветы Гільбер.

## Гл. таксама 
* Ле-Шабанэ

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Постімпрэсіянізм
Катэгорыя:Інваліды
Катэгорыя:Мастакі-плакатысты
Ігорка

**Іго́рка** () — рака ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Чорная Ганча (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 13 км. Пачынаецца за 4,1 км на паўночны захад ад вёскі Кадыш, упадае ў Чорную Ганчу за 1,1 км на паўночны ўсход ад вёскі Сінявічы. Па рацэ праходзіць дзяржаўная мяжа Беларусі з Літвой.

Катэгорыя:Басейн Нёмана
Катэгорыя:Рэкі Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Літвы
Катэгорыя:Памежныя рэкі
Катэгорыя:Граніцы Беларусі
Кабарэ

**Кабарэ** ()  — невялікая забаўляльная ўстанова з пэўнай мастацка-забаўляльнай праграмай, якая складаецца з песень (шансон), аднаактовых п'ес, скетчаў, танцавальных нумароў, аб'яднаных выступамі канферансье.

## Гісторыя ўзнікнення 
Кабарэ мае французскае паходжанне. Першае кабарэ «Чорны кот» (Le Chat noir) было заснавана ў 1881 годзе Радольфа Салісам на вуліцы Манмартр у Парыжы.

## Вядомыя кабарэ 
* Мулен Руж

## Гл. таксама 
* Дарк-кабарэ
* Канкан
Карп

**Карп** (*Cyprinus carpio carpio*) — рыба сямейства карпавых, культурная форма сазана.

Расселены ўсюды ў прэсных вадаёмах. Карпаводства ўзнікла ў Старажытным Кітаі. У Еўропе селекцыя вядзецца з часоў Старажытнага Рыма. Зыходная форма свойскага карпа — дунайскі карп. Сярод парод свойскага карпа адрозніваюцца лускаваты, люстраны, рамчаты, голы і інш.

Даўжыня да 1 м, маса да 16, зрэдку да 30 кг. Колер спіны звычайна чарнавата-зялёны, бакі жоўтыя з зеленаватым адлівам, бруха белаватае. Вочы залацістыя. Спінны плаўнік доўгі. Луска буйная, авальная. Рот з тоўстымі губамі.

Корміцца планктонам, бентасам, воднымі раслінамі.

Нераст вясной.

Асноўны аб'ект сажалкавага і басейнавага рыбаводства.

Катэгорыя:Карпавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Закаплічча

**Закаплі́чча** (, ) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Волькаўскага сельсавета.

Да 9 жніўня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Дабромысленскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Волькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёна
Джавані Батыста Піранезі

**Джавані Батыста Піранезі** (*Giovanni Battista Piranesi*; 4.10.1720, г. Мальяна-Венета, Італія — 9.11.1778) — італьянскі гравёр.

Працаваў у Рыме, Венецыі і Неапалі. Зазнаў уплывы антычнага дойлідства, венецыянскага барочнага тэатральна-дэкарацыйнага мастацтва. У творчай манеры спалучаў афорт з разцовай гравюрай. Ствараў «архітэкгурныя фантазіі», якія вызначаліся грандыёзнасцю прасторавых вырашэнняў, вострадраматычнымі святлоценявымі кантрастамі (цыклы «Фантазіі на тэму турмаў», каля 1745-50, 1760-61) і відавыя гравюры, у якія прыўносіў элементы рамантычнага вымыслу, што надавалі архітэктурным помнікам манументальнасць і жывапіснасць (цыклы «Віды Рыма», з 1748; «Рымскія старажытнасці», 1756). Гравюры Дж.-Б. Піранезі паўплывалі на станаўленне стылю ампір. Працаваў таксама як архітэктар.

## Галерэя 

Image:Obelisk lateran piranesi.gif
Image:Piranesi-16005.jpg|Плошча Святога Пятра
Image:Piranesi-Titusbogen-2.png
Image:Piranesi-Titusbogen.png
Image:Piranesi05.jpg
Image:Roma.Porta Maggiore incisione Piranesi.jpg
Image:Battista Piranesi - Temple of Castor and Pollux.jpg
Image:Colosseopiranesi.jpg|Калізей

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Італіі
Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Пахаваныя ў Рыме
Беноца Гоцалі

**Беноца Гоцалі**, сапр. **дзі Лезэ дзі Сандра** (*Benozzo Gozzoli*, *Benozzo di Lese di Sandro*; 1420, г. Фларэнцыя, Італія — 1497) — італьянскі жывапісец эпохі ранняга Адраджэння.

Вучыўся ў Л. Гіберці і Анджэліка. Працаваў у Фларэнцыі, Пізе і іншых гарадах Італіі.

У вялікіх фрэскавых цыклах (сцэны з жыцця св. Аўгусціна ў царкве Сант-Агасціна ў Сан-Джыміньяна, 1463-67; фрэска «Шэсце вешчуноў» у капэле палаца Медычы-Рыкардзі ў Фларэнцыі, 1459) спалучаў паэтычна-казачную, па сутнасці свецкую трактоўку сюжэтаў і тонкасць жывога назірання з «дывановасцю» кампазіцыі, умоўнасцю прасторавых вырашэнняў, дэкаратыўнай маляўнічасцю каларыту.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння

## Зноскі
Перламутравыя воблакі

thumb|Перламутравыя воблакі
thumb|Перламутравыя воблакі (вадзяныя)
**Перламутравыя воблакі** — тонкія, паўпразрыстыя воблакі, якія ўзнікаюць у стратасферы на вышыні 20-30 км. Па форме нагадваюць перыстыя воблакі і перыста-кучавыя воблакі, з вельмі моцнай ірызацыяй (вясёлкавай афарбоўкай па краях, прыкмета кропельна-вадкай будовы). Назіраюць зрэдку зімой, пераважна ў Паўночнай Еўропе і на Алясцы.

Катэгорыя:Воблакі
Югалін

**Югалі́н** (, ) — пасёлак у Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Волькаўскага сельсавета.

Да 9 жніўня 2022 года пасёлак уваходзіў у склад Дабромысленскага сельсавета.

## Славутасці 
* Сядзіба Юндзілаў.
### Страчаная спадчына 
* Сядзібны дом.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Волькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёна
Талібан

**Ісламскі рух «Талібан»** () — ісламісцкі ваенна-палітычны рух у Афганістане. Арганізацыя прызнана тэрарыстычнай некаторымі краінамі свету.

## Назва 
Назва руху паходзіць ад  («таляба»), што ў мове пушту перакладаецца як «навучэнцы», «студэнты» або «шукальнікі» і звычайна выкарыстоўваецца для абазначэння студэнтаў рэлігійных школ (медрэсэ).

## Ідэалогія 
Ідэалогія руху «Талібан» вельмі кансерватыўная і засноўваецца на:
* Вахабізме — плыні ў ісламе, якое выступае за чысціню рэлігіі;
* Дэабандызме — ісламскім руху, які паўстаў у Брытанскай Індыі;
* Пуштунвалі — зборы законаў пуштунскіх плямёнаў.

## Гісторыя 
Рух, які ўзначаліў мула Мухамед Амар, першы раз праявіў сябе ў 1994 годзе, калі група маджахедаў, на фоне хаосу і слабасці ўрада нядаўна ўтворанай Ісламскай Дзяржавы Афганістан, захапіла вёску ў наваколлях горада Кандагар.

З 1994 па 1996 год «Талібану» ўдалося ўсталяваць кантроль больш чым над 90 % афганскай тэрыторыі. У той час уладу талібаў прызнавалі толькі тры дзяржавы ў свеце: Пакістан, Саудаўская Аравія і ААЭ, якія лічыліся спонсарамі руху.

У 2001 годзе пасля тэрактаў 11 верасня ЗША і іх саюзнікі пачалі аперацыю супраць саюзнай талібам групоўкі «Аль-Каіда», якая была адказная за гэтыя напады і хавалася на чале са сваім лідарам Усамай бін Ладэнам на афганскай тэрыторыі. У выніку да канца 2001 года талібы страцілі Кабул і іншыя найбуйнейшыя гарады і перайшлі да падпольнай узброенай барацьбы.

У 2021 годзе на фоне згортвання амерыканскай прысутнасці ў Афганістане талібы перайшлі ў маштабны наступ і да канца жніўня захапілі ўсю тэрыторыю краіны. Ісламская Рэспубліка Афганістан спыніла існаванне, на яе месцы талібы ўжо другі раз у гісторыі абвясцілі стварэнне «Ісламскага Эмірата Афганістан».

## Крыніцы 
## Літаратура 
Катэгорыя:Ісламісцкія тэрарыстычныя арганізацыі
Шкарпэтка

**Шкарпэтка** (*мн.лік: шкарпэткі*) (ад ) — элемент штодзённага адзення, які апранаецца на ногі. Кароткія панчохі, якія не дасягаюць калена.

## Гл. таксама 
* Калготкі

Катэгорыя:Аксесуары
Катэгорыя:Прадукцыя лёгкай прамысловасці
Катэгорыя:Панчошныя вырабы
Педыкулёз

**Педыкулёз**(вашывасць) (ад , «вош») — паразітарнае захворванне скуры і яе дэрываты — валасоў. На чалавеку могуць паразітаваць ,  і . Адпаведна гэтаму адрозніваюць педыкулёз галаўны, адзежны і лабковы. Можа таксама ўзнікаць змяшаны педыкулёз, калі прысутнічае інфестацыя змешанага тыпу (напрыклад, адначасовая інфестацыя галаўнымі і адзежнамі вошамі). Вошы сілкуюцца крывёю гаспадара, а яйкі (гніды) прыляпляюць да валасоў (адзежная вош адкладае яйкі ў складках адзення, радзей прыляпляе да валасоў на целе чалавека).

## Гл. таксама 
* Вошы
* Галаўны педыкулёз
* Адзежны педыкулёз
* Фтырыяз

Катэгорыя:Паразітарныя захворванні
Катэгорыя:Энтамозы
Валасы

**Валасы** — складовая частка ахоўнага покрыва, галоўным чынам, у млекакормячых, філагенетычна з’яўляюцца вытворнымі эпідэрмісу скурных пакроваў. У жывёл густы валасяны полаг называецца мехам або поўсцю. Так званыя «валасінкі» (трыхомы) таксама сустракаюцца на розных органах раслін.

## Рост чалавечых валасоў 
Валасы растуць паўсюль на паверхні цела, апроч слізістых абалонак і скуры на далонях, падэшвах і вуснах.

Рост валасоў трымаецца пэўнага цыклу з трыма асобнымі і адначасовымі фазамі — анагена, катагена і целагена; усе тры адбываюцца адначасова па ўсім целе. Кожная з фаз мае пэўныя характарыстыкі, якія вызначаюць даўжыню валасоў.

На целе ёсць розныя тыпы валасоў, у тым ліку пушковыя і андрагенныя валасы, кожны з якіх мае свой тып клеткавай пабудовы. Розная структура надае валасам унікальныя характарыстыкі, якія служаць пэўным мэтам, галоўным чынам, для захавання цяпла і абароны.

### Фактары ўплыву на рост валасоў 
Валасы растуць вельмі хутка. З большай хуткасцю ў чалавечым арганізме дзеляцца толькі клеткі касцявога мозга. Хуткасць росту валасоў, а таксама іх структуру і схільнасць да выпадзення вызначае генетыка. Гэта нельга змяніць, але на гэта можна паўплываць, калі ўлічыць вонкавыя і ўнутраныя фактары.
 
Вонкавае ўздзеянне маюць:
* няслушны дамашні догляд — агрэсіўная касметыка, мыццё галавы жорсткай або гарачай вадой шкодзяць валасам;
* розныя экзагенныя фактары — рэгулярнае перасушванне валасоў фенам і выпрамнікам, залішняя інсаляцыя, уздзеянне ветру і холаду;
* ужыванне тугіх гумак — яны пашкоджваюць структуру воласа, прычыняецца заломам, парушае кровазварот скуры галавы;
* сезоннасць — вясной і восенню рост валасоў актывізуецца.
У мужчын рызыка празмернага выпадзення валасоў у 3 разы вышэй за жанчын. Гэта звязана з асаблівасцю працы гармонаў і тлушчавых залоз.

## Гл. таксама 
* Парык
* Каса (прычоска)
* Галенне
* Эпіляцыя
 
Катэгорыя:Покрыўная сістэма
Ойрахтас

**Ойрахтас** () — вышэйшы прадстаўнічы і заканадаўчы орган Ірландыі. У склад Ойрахтаса ўваходзяць:

Прэзідэнт Ірландыі

Дзве палаты парламента (ірл. *Tithe an Oireachtais*):
* Дойл (ніжняя палата)
*  (верхняя палата)

Рэзідэнцыя парламента знаходзіцца ў Ленстэр Хаўс ў Дубліне. Ойрахтас налічвае 226 дэпутатаў, з якіх 60 — сенатары, а 156 — «Тахта Дойл» (ірл. Teachta Dála), дэпутаты ніжняй палаты.

Катэгорыя:Ірландыя
Катэгорыя:Парламенты паводле краін
Сейль

**Сейль** () — рака ў Латарынгіі, Францыя, прыток Мозеля. Даўжыня - 138 км.

Рака бярэ свой пачатак з возера Ліндрэ ў дэпартаменце Мозель, пасля чаго працякае па шырокай даліне да свайго вусця - ракі Мозель.

## Спасылкі 
* Фота і гісторыя ракі Сейль

Катэгорыя:Рэкі Францыі
Касцявы мозг

**Касцявы мозг** або **шпік** — цэнтральны орган , размешчаны ў губкаватым рэчыве касцей і касцёвамазгавых поласцях пазваночных жывёл і чалавека. Выконвае таксама функцыі біялагічнай аховы арганізма і .

У чалавека касцявы мозг паяўляецца на другім месяцы эмбрыянальнага развіцця ў закладцы ключыцы, на трэцім месяцы — у лапатках, рэбрах, грудзіне, пазванках і інш., на пятым — функцыянуе як асноўны крывятворны орган. Маса касцявога мозгу ў дарослага чалавека да 3700 г (3,4—5,9 % ад масы цела). Складаецца з рэтыкулярнай тканкі, крывятворных і тлушчавых клетак; забяспечаны нервамі і крывяноснымі сасудамі.

Адрозніваюць чырвоны касцявы мозг (у чалавека складае каля 1,5 % масы цела) і жоўты касцявы мозг (пераважна ўдзельнічае ў тлушчавым абмене). Колер жоўтага касцявога мозгу абумоўлены прысутнымі ў ім тлушчавымі шарыкамі. У чырвоным касцявым мозгу ўтвараюцца эрытрацыты, трамбацыты і большасць лейкацытаў. Невялікая частка лейкацытаў утвараецца ў жоўтым касцявым мозгу. У касцях дзяцей да 7 гадоў пераважае чырвоны касцявы мозг. Ва ўзросце 18—20 гадоў у дыяфізах доўгіх і плоскіх касцей ён замяняецца жоўтым.

Касцявы мозг змяшчае два тыпы стваловых клетак: крывятворныя і . Крывятворныя стваловыя клеткі даюць пачатак эрытрацытам, трамбацытам і лейкацытам. Мезенхімныя стваловыя клеткі разрозніваюцца ў структуры што ствараюць косці, храсток і цягліцы.

Спелыя клеткі крыві з касцявога мозгу праз сценку сінусоідных капіляраў паступаюць у крывяносную сістэму, няспелыя паяўляюцца пры парушэнні крывятвору. Касцявы мозг выконвае ахоўную функцыю (рэтыкулярныя клеткі і клеткі эндатэлію сінусоідных капіляраў здольныя захопліваць іншародныя часцінкі з крыві і станавіцца макрафагамі). Функцыя косцеўтварэння праяўляецца пры загойванні пераломаў касцей.

Даследаванне касцявога мозгу дае звесткі для дыягностыкі і лячэння хвароб крыві (асабліва лейкозаў), злаякасных утварэнняў, многіх паразітарных інфекцый, прамянёвай хваробы, злаякаснага малакроўя. 3 дапамогай клетак касцявога мозгу, узятых ад донара, лечаць ад анеміі, прамянёвай хваробы, лейкозаў і інш. Уласны касцявы мозг пацыента, якому ажыццяўляецца перасадка, загадзя знішчаецца з дапамогай хіміятэрапіі або радыяцыі.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Гематалогія
Катэгорыя:Імунная сістэма
Касцёл Святога Казіміра (Магілёў)

**Фарны касцёл**, або **касцёл Святога Казіміра** — касцёл у Магілёве, размешчаны ў Нагорскім пасадзе, па адрасе вул. Болдзіна, 3. Помнік архітэктуры пач. 17—19 ст. Пабудаваны ў 1604 годзе па фундацыі караля Жыгімонта III, які быў уладальнікам гарадской зямлі ў Магілёве. У 1810 годзе касцёл перабудаваны ў стылі класіцызму.

## Архітэктура 
Мураваны 1-нефавы прамавугольны ў плане храм з бакавымі прыбудовамі і 5-граннай алтарнай апсідай. Усходні і заходні фасады вырашаны ў выглядзе класічных порцікаў. Аб’ём завершаны драўляным купалам на нізкім барабане. Хоры, дзе размяшчаўся 7-галосны арган, падтрымліваліся 4 драўлянымі слупамі. Тры алтары былі ўпрыгожаны драўлянай скульптурай.
Захаваўся часткова, зараз тут складское памяшканне РУП «Белтэлекам».

Выява:Mаhiloŭ, Fara. Магілёў, Фара (XX).jpg|Агульны выгляд
Выява:Parish Catholic Church in Mаhiloŭ.jpg|Порцік
Выява:Parish Catholic Church in Mаhiloŭ (inside).jpg|Інтэр'ер
Выява:Parish Catholic Church in Mаhiloŭ (altar).jpg|Алтар

## Літаратура 
* А. М. Кулагін, Каталіцкія храмы на Беларусі. — Мн, «Беларуская энцыклапедыя», 2000. С.186

## Спасылкі 
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Магілёва
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі класіцызм
Катэгорыя:З’явіліся ў 1604 годзе
Катэгорыя:Храмы Святога Казіміра
Катэгорыя:1604 год у Еўропе
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Вуліца Болдзіна (Магілёў)
Анастасія Ігараўна Віннікава

**Анастасі́я Ві́ннікава** (нар. , г. Дзяржынск, Мінская вобласць, Беларусь) — беларуская спявачка. На «Еўрабачанні 2011» прадстаўляла Беларусь з песняй «I Love Belarus» («Я люблю Беларусь»). На конкурсе ў Дзюсельдорфе, Германія выступіла 12 мая. У фінал не прайшла.

## Біяграфія 
Спяваць пачала яшчэ ў тры гады ў дзіцячым садку. А ў 5 гадоў спявала ў гарадскім Доме культуры. Прымала ўдзел шматлікіх конкурсах і фестывалях, сярод якіх тэлевезійны дзіцячы конкурс «Усе мы родам з дзяцінства». Анастасія скончыла Дзяржынскую музычную школу по класу «харавое аддзяленне»  і «фартэп’яна».

Сярэднюю школу Анастасія скончыла с залатым медалём, пасля чаго паступіла на перакладчы факультэт Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта. Анастасія прымала ўдзел у праектах ОНТ — «Эстрадны кактэль» і двойчы ў «Музычным суддзе». У 2009 годдзе яна стала фіналісткай конкурсу «Белазаўскі аккорд». У 2010 г. выступала на ўрачыстым прыёме з удзелам Аляксандра Лукашэнка ў Палацы Рэспублікі, прысвечанным навагоднім святам. Маладая спявачка выканала некалькі джазавых песень, і прэзідэнт заўважыў яе і нават пахваліў.
Менавіта з гэтай песняй Анастасія выступала на «Музычным судзе — 3».

## Анастасія Віннікава на Еўрабачанні-2011 
А. Віннікава выступіла на Еўрабачанні, згодна жэраб’ёўке, пад нумарам 16, у другім палуфінале. Яна сапернічала з 18-цю канкурсантамі з розных краін. У фінал не прайшла.

## Спасылкі 
* А. Віннікава на сайце Еўрабачання 
* А. Віннікава на сайце Еўрабачання 2011
* Біяграфія А. Віннікавай 

Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2011
Катэгорыя:Прадстаўнікі Беларусі на конкурсе песні Еўрабачанне
Чучавіцкі сельсавет

**Чу́чавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Вялікія Чучавічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Лунінецкага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Брэсцкай вобласці. 8 верасня 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Лугскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 5 населеных пунктаў. У 1976 годзе скасаваны хутар Бор.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2989 чалавек, з іх 98,4 % — беларусы, 1,0 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 2238 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Крапіва кіеўская

**Крапіва кіеўская** (*Urtica kioviensis* ці *Urtica hulensis, Feinbrun*) — від шматгадовых травяністых раслін рода Крапіва сямейства Крапіўныя.

## Арэал і месцы рассялення 
Дадзены від расце ў вільготных месцах у чорнаальховых і ясеневых лясах.

Сустракаецца ў Сярэдняй Еўропе: Аўстрыі, Чэхіі, Балгарыі, Венгрыі, Германіі, Румыніі. У Беларусі знаходзіцца на паўночнай мяжы арэалу. Вядомы з пачатку 80-х гадоў мінулага стагоддзя на тэрыторыі Нацыянальнага парку «Прыпяцкі» (Жыткавіцкі раён Гомельскай вобл.), пазней знойдзены ў Лунінецкім, Пінскім і Столінскім раёнах Брэсцкай вобласці. Лісце зялёнае, зубчастае па краю, пакрытае рэдкімі пякучымі валаскамі, па два супрацьлеглых ліста ў кожным вузле. Квітнее з чэрвеня па верасень.

## У філатэліі 
Выява крапівы кіеўскай была выкарыстана на паштовай марцы Босніі і Герцагавіны ў 2015 годзе.

## Спасылкі 
* Крапіва кіеўская ў Чырвонай кнізе Беларусі 
* Батанічная ілюстрацыя
* Фатаграфія
* Карта з арэалам 
* Фатаграфія 
* Фатаграфія
*шматлікія фатаграфіі 

Катэгорыя:Крапіва
Часлаў Іванавіч Родзевіч

**Часлаў Іванавіч Родзевіч** (, фальварак Кур'янаўшчына, цяпер Лагойскі раён, Мінская вобласць — сакавік 1942) — беларускі тэатральны і грамадскі дзеяч. Брат Л. Родзевіча.

## Біяграфія
thumb|250px|злева|Часлаў Родзевіч першы ў другім радзе
У 1908 г. скончыў Віленскую сярэднюю хіміка-тэхналагічную школу, а таксама Новачаркаскі політэхнічны інстытут (1918). 

Удзельнік Першай беларускай тэатральнай вечарыны ў лютым 1910 г. у Вільні, уваходзіў у Беларускі музычна-драматычны гурток у Вільні, Першую беларускую трупу І. Буйніцкага. Адзін з заснавальнікаў Беларускага таварыства дапамогі ахвярам 1-й сусветнай вайны (1916—1918) і Таварыства ахвотнікаў беларускага народнага штукарства ў Петраградзе. У 1918 г. супрацоўнік Беларускага нацыянальнага камісарыята. У 1918—1919 гг. акцёр, камісар Беларускага савецкага тэатра ў Мінску, выкладчык Мінскага беларускага педагагічнага інстытута.

Падчас польскай акупацыі 1919—1920 член Мінскай беларускай школьнай рады, загадчык аддзела асветы Мінскага магістрата, старшыня Беларускай тэатральнай камісіі пры Часовым беларускім нацыянальным камітэце.

У 1920-я г. ўдзельнічаў у рабоце Навукова-тэрміналагічнай камісіі пры Наркамасвеце БССР, займаўся навуковымі даследаваннямі ў галіне прыродазнаўства пры Мінскай балотнай станцыі. 3 1922 г. у Інбелкульце, з 1925 г. навуковы сакратар сельскагаспадарчай секцыі (з 1929 Беларускай АН).

У ліпені 1930 г. арыштаваны, асуджаны па справе «Саюза вызвалення Беларусі» і высланы на 5 гадоў у Саратаў (Расія). Загінуў у зняволенні. Рэабілітаваны 15 лістапада 1957 г.

Аўтар працы пра беларускія народныя танцы, зборніка «Песні з нотамі» (не захаваліся).

## Літаратура 
* 
* 
*  
* 
* Гісторыя беларускага тэатра. Т. 1. — Мн., 1983.
* Скалабан В. Паплечнікі // Мастацтва Беларусі. — 1983. — № 11. 

Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Вучоныя Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Равяцічы

Назву **Равя́цічы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Равяцічы — аграгарадок у Бярозаўскім раёне

* Віцебская вобласць:
** Равяцічы — вёска ў Талачынскім раёне

* Гродзенская вобласць:
** Равяцічы — вёска ў Навагрудскім раёне
Mazda

**Mazda Motor Corporation** () — японская аўтамабілебудаўнічая кампанія, якая выпускае аўтамабілі «Mazda». Штаб-кватэра размешчана ў пасёлку Фуцю, павет Акі, прэфектура Хірасіма, Японія. Уваходзіць у кэйрэцу Sumitomo. У спісе найвялікшых публічных кампаній свету Forbes Global 2000 за 2022 год Mazda Motor заняла 1093 месца.

## Гісторыя 
Сваю гісторыю фірма вядзе з 1960 года, калі быў выпушчаны першы серыйны легкавы аўтамабіль Mazda R360 Coupe (2-дзверны пасажырскі аўтамабіль). Раней фірма, заснаваная ў 1920 годзе, займалася вытворчасцю станкоў. Сваю назву «Мазда» (*Mazda*) фірма атрымала ў гонар зараастрыйскага бога Жыцця з імем Ахура-Мазда (ён жа Армазд).

## У Беларусі 
### Гісторыя 
З 2003 года Мазда афіцыйна прысутнічае на Беларускам рынку з часу адкрыцця першага аўтацэнтра. 20 Студзеня 2016 года быў адкрыты новы цэнтр Мазда «Атлант-М Холпі». З 2004 па 2022 год пастаўляліся аўтамабілі Расійскай зборкі, але пасля выхаду кампаніі з Расіі пастаўкі завяршыліся. З канца мая 2023 года Мазда працягнула пастаўкі новых аўтамабіляў у Беларусь, цяпер Японскай зборкі.

### Мадэльны шэраг 
На сучасны дзень у Беларусі прадстаўлена найбольшая частка еўрапейскіх мадэляў: Mazda CX-5, Mazda CX-60, Mazda CX-30, Mazda MX-30, Mazda CX-80, Mazda 3 і Mazda 6.

## Вытворчыя пляцоўкі 
### У Японіі 
#### Хірасіма 
Завод у Хірасіме функцыянуе з моманту заснавання маркі.
Першапачатковы завод з часам быў пераабсталяваны для вытворчасці рухавікоў, у тым ліку ротарных тыпу Ванкеля, і кампанентаў трансмісіі, паколькі пашырэнне вытворчасці аўтамабіляў патрабавала буйнейшых і сучасных магутнасцяў. З гэтай мэтай у 1966 годзе быў пабудаваны новы завод «Уджына-1», да якога ў 1972 годзе дадаўся другі «Уджына-2».

Да 1982 года быў адзінай вытворчай пляцоўкай маркі.

#### Хофу 
Другі завод маркі быў пабудаваны ў 1981 годзе ў Хофу ў прэфектуры Ямагуты. Вытворчасць складаецца з двух асноўных карпусоў: дзвюх аўтазборачных ліній («H1» і «H2») у раёне Нішынаўра і завода ў суседнім раёне Наканасекі, які вырабляе рухавікі і трансмісіі.

### Замежныя 
* *Mazda Powertrain Manufacturing Thailand* (, правінцыя Чонбуры, Тайланд) — спецыялізуецца на выпуску рухавікоў унутранага згарання, якія пастаўляюцца на іншыя заводы Mazda, размешчаныя ў Тайландзе, Малайзіі і В’етнаме. Быў пабудаваны ў перыяд з 2013 па 2014 год. Вытворчасць пачалася ў студзені 2015 года. Займае агульную плошчу 200 000 квадратных метраў. Вытворчая магутнасць складае 100 тысяч рухавікоў за год.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі
Катэгорыя:Кампаніі Японіі
Трос

**Трос** — віты або скручаны канатна-вяровачны выраб.

* **Вяроўка** — тонкі і гнуткі трос.
* **Канат** — сінонім «троса», раней у марской справе — пяньковы трос больш за 13 цаляў у акружнасці, або трос роўнай яму крэпасці з іншых матэрыялаў, па-за залежнасці ад памеру. Слова таксама ўжываецца ў адносінах да больш тоўстага тросу параўнальна з тонкімі вяроўкамі. У цяперашні час дакладнай мяжы няма.
* **Трос дыстанцыйнага кіравання** (ТДК) — сінонім «боўдэн» — прылада для гнуткай перадачы механічных намаганняў у сістэмах кіравання машын (ад элементаў кіравання да выканаўчых механізмаў).

Катэгорыя:Такелаж
Бярозаўскі сельсавет (Бярозаўскі раён)

**Бяро́заўскі сельсавет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — горад Бяроза (не ўваходзіць у склад).

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Самойлавіцкі сельсавет** у складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Самойлавічы. 8 сакавіка 1960 года ў склад сельсавета з Сакалоўскага сельсавета перададзены вёскі Зарэчча, Круглае і Мормажава. 14 красавіка 1964 года цэнтр сельсавета перанесены ў горад Бяроза, сельсавет перайменаваны ў Бярозаўскі, у склад сельсавета з Углянскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Горач, Навасёлкі, Падоссе і Парослава). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 12 населеных пунктаў. 21 мая 1984 года скасавана вёска Лазова (далучана да вёскі Селаўшчына), у 1987 годзе — вёска Самойлавічы (злілася з горадам Бяроза).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1818 чалавек, з іх 94,9 % — беларусы, 2,2 % — рускія, 1,7 % — палякі, 0,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1894 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Белы

Назву **Бе́лы** маюць:

* Белы колер

## Населеныя пункты 
* Белы — горад у Цвярской вобласці Расіі.

## Геаграфічныя аб’екты 
* Белы — востраў у Карскім моры.
* Белы востраў (Санкт-Пецярбург)

## Вядомыя асобы 
* Алесь Белы (нар. 1968) — беларускі гісторык.
* 
* Анатоль Яўхімавіч Белы (1939—2011) — беларускі грамадска-культурны дзеяч.
* Андрэй Белы (1880—1934) — рускі пісьменнік.
* Андрэй Анісімавіч Белы (1922—2011) — Герой Савецкага Саюза.
* Арцём Валер’евіч Белы (нар. 1997) — беларускі футбаліст.
* Віктар Аркадзевіч Белы (1904—1983) — савецкі кампазітар.
* Іван Мікалаевіч Белы (1938—1997) — беларускі эканаміст.
* Ігар Георгіевіч Белы (нар. 1971) — беларускі дыпламат.
* Мікалай Рыгоравіч Белы (1914—1976) — беларускі ўрач-пульманолаг.
* Лявон Белы (нар. 1927) — беларускі публіцыст.
* Сымон Міхайлавіч Белы (1929—2005) — беларускі пісьменнік.
*
Альбрэхт Мядзведзь

**Альбрэхт I Брандэнбургскі** (ням. Albrecht I. von Brandenburg, таксама **Альбрэхт Мядзведзь** (ням. Albrecht der Bär), **Альбрэхт Баленштэдскі** (ням. Albrecht von Ballenstedt; каля 1100 — 18 лістапада 1170, меркавана Штэндаль) — граф з роду Асканія, заснавальнік Брандэнбургскай маркі і першы маркграфа Брандэнбурга. Альбрэхт ўнёс значны ўклад у каланізацыю ўсходніх зямель. Пры ім марка ўвайшла ў склад Свяшчэннай Рымскай імперыі.

## Біяграфія 
Вёў беспаспяховую барацьбу за Саксонію, з 1134 года пачаў заваяванне славянскіх плямёнаў гавалян і люцічаў, адзін з кіраўнікоў крыжовага паходу супраць славян (1147). У 1150 годзе захапіў галоўны цэнтр гавалян Бранібор (пазней Брандэнбург). Пры гэтым знішчалася мясцовае насельніцтва, насаджалася хрысціянства, на захопленыя землі перасяляліся каланісты з Германіі і Нідэрландаў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Albrecht I. der Bär 

Катэгорыя:Герцагі саксонскія
Катэгорыя:Асканіі
Катэгорыя:Маркграфы брандэнбургскія
Катэгорыя:Маркграфы Паўночнай маркі
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XII стагоддзя
Нубійская пустыня

(на поўначы), **Нубійская пустыня** (на поўдні)]]
**Нубійская пустыня** — пустыня ў Афрыцы, усходняя частка Сахары. Размешчана паміж Нілам і хрыбтом Этбай; на поўначы (22 ° з. ш.) пераходзіць у Аравійскую пустыню.Большая частка пустыні належыць Судану( паўночны Судан), астатняя ўваходзіць у склад Егіпта. Плошча - 1 240 000 км² (адна з найвялікшых пустынь у свеце).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сахара
Катэгорыя:Нубія
Мормажава

**Мо́рмажава** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозаўскага сельсавета. Размешчана за 7,5 км ад Бярозы, за 13,5 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Этымалогія 
Існуюць дзве версіі паходжання назвы. Згодна з першай, назва вёскі пайшла ад польскага слова «мормуль», г.зн. «балота». Згодна з другой, паводле мясцовага падання, па імю пана Мормажава.

## Гісторыя 
Вядома з XV ст., калі паміж Мормажавам і Сяльцом адбылася бітва адной з феадальных войнаў у Рэчы Паспалітай. У 1895 г. каля вёскі яшчэ можна было бачыць рэдуты для гармат.

Пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай з 1795 года ў складзе Расійскай імперыі. У 1905 годзе вёска ў Сялецкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, якія спалілі вёску, жыхары падаліся ў бежанцы. З 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года акупіравана войскамі Польшчы. У ліпені 1920 устаноўлена савецкая ўлада. З 1921 года — у складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Сялецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Сакалоўскім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У час акупацыі праз вёску ажыццяўлялася сувязь падпольшчыкаў Бярозы з атрадамі партызанскімі брыгады імя Панамарэнкі. Адсюль партызаны атрадаў імя Дзімітрава і імя Гастэлы выходзілі на дыверсійныя аперацыі. Гітлераўцы схапілі членаў сямей партызан з вёскі Мормажава і расстралялі. У 1967 годзе на магіле пастаўлены абеліск. На фронце ў 1941—1944 гг. загінула 5 воінаў-землякоў.

З 1960 года ў Самойлавіцкім сельсавеце (у 1964 перайменаваны ў Бярозаўскі). Паводле перапісу 1970 года, ферма племсаўгаса «Прамень». З 1983 года ў вопытным рыбгасе «Сялец». 21 лістапада 1983 года далучана в. Пабежына Сялецкага с/с.

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 213 жыхароў.
** 1924 — 12 будынкаў, 70 жыхароў.
** 1940 — 21 двор, 150 жыхароў.
** 1959 — 23 гаспадаркі, 89 жыхароў.
** 1970 — 146 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 69 двароў, 185 жыхароў.

## Славутасці 
* Курган на могілках (1966), дзе пахаваны 7 воінаў, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў на тэрыторыі раёна ў гады вайны, і 9 мірных жыхароў — ахвяр фашысцкага тэрору.
* Брацкай магіла, размешчаная за за 7 км на паўночны захад ад вёскі, у якой пахаваны 16 савецкіх воінаў і партызан, якія загінулі ў баях супраць ням.-фаш. захопнікаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Бярозаўскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Аравійская пустыня

(на поўдні)]]
**Аравійская пустыня** (араб. الصحراء الشرقية) — пустыня ў Афрыцы (Егіпет), паўночна-ўсходняя частка Сахары. Размешчана паміж далінай Ніла і Чырвоным морам, на поўдні (22 ° з. ш.) пераходзіць у Нубійскую пустыню. У замежнай геаграфіі пад Аравійскай пустыняй часта разумеюць комплекс пустынных рэгіёнаў Аравійскага паўвострава.

## Рэльеф і клімат 
У рэльефе пераважаюць плато (сярэдняя вышыня каля 500 м). З усходу Аравійская пустыня акружаная горным ланцугом, найвышэйшыя пункты якога — гара Шэіб-эль-Банат (2181 м) і гара Гарыб (1715 м).
 
Шырокія прасторы Аравійскай пустыні занятыя барханамі, пясчанымі масівамі, а ў цэнтральнай яе частцы назіраюцца выхады карэнных парод. Вялікая частка тэрыторыі абсалютна незаселеная з-за частых пясчаных і пылавых бур, а таксама моцных вятроў, малой колькасці ападкаў, высокіх тэмператур са звычайнымі для пустынь вялікімі сутачнымі амплітудамі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сахара
Селенга

**Селенга́** (; ) — рака ў Манголіі і Расіі (Бурація). Упадае ў возера Байкал, адносіцца да басейна Енісея.

## Назва 
Існуюць розныя версіі паходжання назвы ракі:

* ад бурацкага кораня «сэл», які ў перакладзе азначае «разліў, возера»;
* ад Тунгускага «sele» або «сэлэ», што як «жалеза», а сэлэнга — «жалезны».

## Геаграфія 
Даўжыня Селенгі (ад вытока ракі Ідэр) — 1024 км, пры гэтым 409 км ніжняга цячэння — па тэрыторыі Расіі. Плошча вадазборнага басейна — 447 тыс. км². Рака ўтвараецца зліццём рэк Ідэр і Дэлгэр-Мурэн, мае пераважна раўніннае аблічча з чаргаваннем звужэнняў (да 1—2 км) і катлавінападобных пашырэнняў даліны да 20—25 км, дзе яна часта дзеліцца на пратокі. Пры ўпадзенні ў Байкал утварае шырокую дэльту плошчай 680 км² (на яе прыпадае прыкладна 1/2 рачных вод, якія паступаюць у возера).

Асноўныя прытокі: Эгійн-Гол, Джыда, Архон, Хілок, Уда. У басейне ракі больш за 5549 азёр агульнай плошчай каля 616 км².

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* *Иванов В. В.* Селенга // Научно-популярная энциклопедия «Вода России» 

Катэгорыя:Рэкі Манголіі
Катэгорыя:Рэкі Бураціі
Катэгорыя:Басейн Ангары
Катэгорыя:Байкал
Альхон

**Альхон** — найбуйнейшы востраў возера Байкал. Даўжыня — 71 км, шырыня — да 12 км, плошча — 730 км². З паўночна-заходнім берагам возера ўтварае Малое мора і праліў Альхонскія вароты. Недалёка ад вонкавага боку Альхона — самае глыбокае месца Байкала (1642 м).

## Насельніцтва 
Два буйныя пасёлкі на востраве — Хужыр і Харанцы. Усяго на востраве каля 8 населеных пунктаў. Большасць з іх (акрамя навукова-даследчага пасёлка Узуры) размешчаны ў заходняй, стэпавай частцы вострава.

Насельніцтва — рускія і бураты, у асноўным рыбакі. Улетку яны выходзяць «на мора» ў лодках, а ўзімку выязджаюць на лёд і ловяць з нарыхтаваных загадзя палонак Байкальскага омуля.

## Спасылкі 
* Востраў Альхон на сайце «Прырода Байкала»
* Як паводзіць сябе на Альхоне 
* Востраў Альхон
* Eduard Y. Osipov, Oleg M. Khlystov. Glaciers and meltwater flux to Lake Baikal during the Last Glacial Maximum // Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology 294 (2010) 4-15. 

Катэгорыя:Азёрныя астравы
Катэгорыя:Геаграфія Іркуцкай вобласці
Катэгорыя:Астравы Расіі
Катэгорыя:Байкал
Бельскі раён (Расія)

**Бельскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Белы.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 2135 км². Асноўныя рэкі — Обша, Нача.

## Гісторыя 
Раён утвораны пры расфармаванні Бельскага павета Смаленскай губерні ў 1929 годзе. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Вялікалуцкай вобласці, у 1957 годзе зноў адышоў да Калінінскай вобласці. У 1963—1965 гадах яго тэрыторыя ўваходзіла ў Нялідаўскі раён, а ў 1965 годзе Бельскі раён быў адноўлены.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 7,3 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 4,0 тыс. Усяго налічваецца 160&nbsp;населеных пунктаў.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
У склад раёна ўваходзяць 1 гарадское і 6 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы:**
# Бельскае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
# Будзінскае сельскае паселішча
# Вярхоўскае сельскае паселішча
# Дзямяхаўскае сельскае паселішча
# Кавельшчынскае сельскае паселішча
# Прыгараднае сельскае паселішча
# Ягораўскае сельскае паселішча

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Віць (рака)

**Віць**, **канава Прабойная** — рака ў Калінкавіцкім і Хойніцкім раёнах Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Прыпяць (басейн Дняпра).

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 70 км. Сярэднегадавы расход вады ў вусці 3,2 м³/с.

Пачынаецца каля вёскі Нахаў Калінкавіцкага раёна, далей цячэ ў Хойніцкім раёне па нізіне Гомельскага Палесся. Прытокі — меліярацыйны канал Ізбынька (злева), невялікія ручаі і меліярацыйныя канавы. Упадае ў Прыпяць каля вёскі Тульгавічы Калінкавіцкага раёна.

Вадазбор плошчай 991 км², рэльеф раўнінны. Сярэднегадавы расход вады ў вусці 3,4 м³/с. Сярэдняя вышыня вадазбору 131 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 м/км. Гушчыня рачной сеткі каля 0,42 км/км². Азёрнасць вадазбору нязначная (менш як 1 %), забалочанасць 15 %, лясістасць 59 % (мяшаныя лясы), разаранасць 25 %.

Даліна невыразная, у нізоўі зліваецца з поймай Прыпяці. Да вёскі Барысаўшчына Хойніцкага раёна пойма двухбаковая; яе шырыня 200—300 м. Рэчышча ў 1960, 1974, 1976 гг. каналізавана на ўсім працягу. У 2006 г. праведзена паўторнае паглыбленне рэчышча на працягу 6,4 км (на ўчастку 1,2 км на паўночны ўсход ад вёскі Віць — 3 км на паўднёвы захад ад вёскі Барысаўшчына).

На перыяд вясновага разводдзя прыпадае каля 61 % аб’ёму гадавога сцёку, на летне-асеннюю межань — 23 %, на зімовую — 16 %. Максімальны ўзровень разводдзя ў 1‑й дэкадзе красавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 1,4 м. Замярзае ў 1‑й дэкадзе снежня, ускрыццё ў 3‑й дэкадзе сакавіка. Крыгаход працягваецца 5 сутак.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Общая характеристика речной сети Гомельской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Гомельской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Фота на сайце «Фотоэнциклопедия Беларуси»

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Калінкавіцкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Хойніцкага раёна
Леанід Вікенцьевіч Валадзько

**Леанід Вікенцьевіч Валадзько** (, в. Баравое,  — ) — беларускі фізік-эксперыментатар. Акадэмік Акадэміі навук БССР (1977; член-карэспандэнт з 1969), доктар фізіка-матэматычных навук (1966), прафесар (1967). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1971).

## Біяграфія 
Валадзько нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1953 годзе скончыў фізіка-матэматычны факультэт БДУ і паступіў у аспірантуру, па заканчэнні якой застаўся працаваць ва ўніверсітэце. У 1962—1963 гадах займаў пасаду дэкана факультэта, у 1963 годзе ўзначаліў кафедру спектральнага аналізу, адначасова з 1966 года быў прарэктарам БДУ па навуковай працы.

### Публікацыі 
Аўтар больш за 120 навуковых прац, 14 вынаходніцтваў.

* *Л. В. Володько и др.* Исследование деполяризации флуоресценции при затухании методом многоканального временного анализа. // Опт. и спектр. — 1974. — Т. 37. — № 4.
* *Л. В. Володько и др.* Поляризованная люминесценция кристаллов ураниловых соединений при температуре жидкого гелия. // Изв. АН СССР. Серия физическая. — 1975. — Т. 39. — № 11.
* *Л. В. Володько, М. А. Ксенофонтов, И. Д. Феранчук.* О взаимосвязи между электрическими и парамагнитными характеристиками полимеров с системой сопряжения. // Доклады АН БССР. — 1975. — Т. 19. — № 11.
* *Л. В. Володько, Е. Ф. Титков, А. П. Зажогин.* К вопросу о природе флуоресцентного состояния в комплексных ураниловых соединениях. // Журн. прикл. спектр. — 1977. — Т. 27. — № 3.
* *Л. В. Володько, М. Р. Последович.* Изучение ИК дихроизма колебательных полос жидких кристаллов в различных фазовых состояниях. // Журн. прикл. спектр. — 1977. — Т. 27. — № 4.
* *Л. В. Володько, А. И. Комяк, Д. С. Умрейко.* Ураниловые соединения. — Минск: Изд-во БГУ, 1981.

## Узнагароды і званні 
* Дзяржаўная прэмія БССР 1974 года за даследаванні будовы вадкіх крышталёў метадам інфрачырвонага дыхраізму
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Ордэн Дружбы народаў
* Заслужаны дзеяч навукі БССР (1971)

## Літаратура 
* 
* *Храмов Ю. А.* Физики: Биографический справочник. — М.: Наука, 1983.
* Журнал прикладной спектроскопии. 1977. Т.27. Вып.3.
* Леонид Викентьевич Володько // Вестник БГУ. Сер. 1. 2008. № 1.

## Спасылкі 
* Леанід Вікенцьевіч Валадзько ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Выпускнікі фізічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Беларускай ССР
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Дэканы фізічнага факультэта БДУ
Новыя Залюцічы

**Но́выя Залю́цічы** (, ) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мілевіцкага сельсавета.
Размешчана за 5 км на паўднёвы захад ад Новых Мілевічаў, за 9 км на паўночны ўсход ад вёска Наваленін, за 61 км на паўночны захад ад Жыткавіч. На поўдні, поўначы і захадзе мяжуе з лесам.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлачнай, потым аўтадарозе Мікашэвічы —  Слуцк. Планіровачна складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой на поўначы далучаецца кароткая просталінейная вуліца з завулкам. Забудова двухбаковая, няшчыльная, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Заснавана ў пачатку XX ст. перасяленцамі з суседніх вёсак, галоўным чынам з вёскі Залюцічы. У 1940 годзе 72 двары, 321 жыхар. У Вялікую Айчынную вайну ў лютым 1943 года нямецкія акупанты спалілі вёску і загубілі 11 жыхароў. 27 вяскоўцаў загінулі на фронце. Да 26 верасня 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Юркевіцкага сельсавета. У савецкі час уваходзіла ў склад саўгаса Случ (цэнтр — вёска Мілевічы). Дзейнічалі пачатковая школа, бібліятэка, клуб, фельчарска-акушэрскі пункт. Зараз толькі бібліятэка і клуб.

## Насельніцтва 
* 1940 г.: 72 двары, 321 жыхар
* 2004 г.: 79 гаспадарак, 155 жыхароў

## Геаграфія 
Паблізу вёскі возера Выдра.

## Выбітныя асобы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мілевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жыткавіцкага раёна
Мілевічы

**Міле́вічы** (, ) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мілевіцкага сельсавета. Размешчана на правым беразе ракі Случ, за 16 км на поўнач ад Леніна.

## Гісторыя 
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XVI ст. як вёска ў Новагарадскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі.

## Насельніцтва 
* 6 мая 1896 — 78 двароў, 614 жыхароў (310 ж.п., 304 м.п.)
* 1908 — сяло: 702 жыхары
* 1994 — вёска: 336 двароў, 962 жыхары
* 1999 — 320 двароў, 810 жыхароў

## Інфраструктура 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Мікашэвічы — Слуцк.

## Славутасці 
* Іаана-Багаслаўская царква, пабудаваная ў 1801 годзе.

## Вуліцы 
* Ленінская вуліца
* Набярэжная вуліца

## Вядомыя асобы 
* Алена Яфімавіч (нар. 1978) — педагог. Кандыдат гістарычных навук.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мілевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жыткавіцкага раёна
Буды

Назву **Бу́ды** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
#### Брэсцкая вобласць 
* Буды — вёска ў Драгічынскім раёне
* Буды — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ляхавіцкім раёне

#### Віцебская вобласць 
* Буды — вёска ў Верхнядзвінскім раёне
* Буды — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне

#### Гомельская вобласць 
* Буды — вёска ў Жыткавіцкім раёне

#### Мінская вобласць 
* Буды — вёска ў Мінскім раёне

#### Магілёўская вобласць 
* Буды — вёска ў Горацкім раёне

### Украіна 
#### Вінніцкая вобласць 
* Буды — сяло, Тросцянецкі раён

#### Львоўская вобласць 
* Буды — сяло, Жоўкіўскі раён.

#### Роўненская вобласць 
* Буды — сяло, Млыніўскі раён.

#### Харкаўская вобласць 
* Буды — пасёлак гарадскога тыпу ў Харкаўскім раёне

#### Чарнігаўская вобласць 
* Буды — вёска, Ічнянскі раён;
* Буды — вёска, Чарнігаўскі раён.
Мілевіцкі сельсавет

**Міле́віцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Мілевічы.

Найбуйнейшы па плошчы сельсавет раёна — 341,3 км².

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ленінскага раёна Пінскай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. Пасля скасавання Ленінскага раёна 20 студзеня 1960 года сельсавет далучаны да Старобінскага раёна Мінскай вобласці. 11 красавіка 1960 года перададзены ў склад Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці. 26 верасня 1968 года ў склад сельсавета з Юркевіцкага сельсавета перададзены вёскі Новыя Залюцічы і Новыя Мілевічы, 26 сакавіка 1987 года — з Ленінскага сельсавета вёскі Іёвічы і Залюцічы. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 5 населеных пунктаў.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1228 чалавек, з іх 98,2 % — беларусы, 0,7 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 868 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ленінскага раёна (Пінская вобласць)
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Старобінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Залюцічы

**Залю́цічы** (, ) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, на правым беразе ракі Случ. Уваходзіць у склад Мілевіцкага сельсавета. Размешчана за 5 км на поўдзень ад Мілевічаў.

## Гісторыя 
## Насельніцтва 
* 5 мая 1896 — 48 двароў, 377 жыхароў (197 ж.п., 180 м.п.)
* 1908 — вёска: 414 жыхароў
* 1994 — вёска: 93 двары, 198 жыхароў

## Геаграфія 
### Размяшчэнне 
За 64 км на паўночны захад ад Жыткавіч, 10 км ад чыгуначнай станцыі Мікашэвічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 297 км ад Гомеля.

## Гідраграфія 
На рацэ Случ (прыток ракі Прыпяць). У ваколіцах вёскі працякае рака Млінавіца.

## Транспартная сетка 
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Мікашэвічы — Слуцк. Планіроўка складаецца з троху выгнутай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход — Школьнай, якая на поўначы перасякаецца кароткай вуліцай — Набярэжнай. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Ленінскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. У 1834 годзе ў складзе маёнтка Ленін, ва ўладанні князя Л. П. Вітгенштэйна.

Паводле Рыжскага дагавора з 18 сакавіка 1921 года ў складзе Польшчы, у Лунінецкім павеце. З верасня 1939 года ў складзе БССР. У 1940 годзе працавала пачатковая школа. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў лютым 1943 года нямецкія акупанты забілі ў лесе, у 4 км ад вёскі, 245 жыхароў вёсак Залюцічы і Ёвічы (пахаваны там жа, у магіле ахвяр фашызму) і цалкам спалілі вёску. 44 жыхара загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 года ў складзе саўгаса «Случ» (цэнтр — вёска Мілевічы). Дзейнічалі 9-гадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі. 26 сакавіка 1987 года вёска перададзена са складу Ленінскага сельсавета ў склад Мілевіцкага сельсавета. Па стану на 2014 год працуюць толькі клуб і бібліятэка.

## Помнікі 
У пяці кіламетрах ад вёскі ва ўрочышчы Падкрылле ўзвышаецца пяціметровы абеліск: «Тут пахаваны 245 грамадзян вёсак Залюцічы і Ёвічы, зверскі расстраляных нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў лютым 1943 года. Няхай гэты помнік заўсёды будзе сімвалам барацьбы супраць ненавіснага фашызму». Помнік узведзены на месцы трагедыі вясной 1970 года.

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 2004 год — 71 гаспадарка, 126 жыхароў.

### Дынаміка 
* 1834 год — 25 двароў.
* 1897 год — 402 жыхара (паводле перапісу).
* 1908 год — 53 двары.
* 1940 год — 88 двароў, 507 жыхароў.
* 1959 год — 385 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 71 гаспадарка, 126 жыхароў.

## Вуліцы 
* Школьная вуліца
* Набярэжная вуліца

## Літаратура 
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Жыткавіц. р-на/П15 Рэд.-укл. В. Р. Феранц. — Мн.: Ураджай, 1994. — 767 с., [8] л. іл. ISBN 5-7860-0614-X
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мілевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жыткавіцкага раёна