Замак Святога Анёла

**Замак Святога Анёла** ( — *Кастэль Сант-Анджэла*) — архітэктурны помнік, размешчаны ў Рыме. Быў спачатку грабніцай, затым замкам, рэзідэнцыяй Папаў і сховішчам іх каштоўнасцей і адначасова турмой і, нарэшце, у нашы дні з'яўляецца архітэктурным помнікам — музеем.

## Гісторыя 
Імператар Адрыян пачаў будаваць яго ў 135 г. як маўзалей для сябе і членаў сваёй сям'і. Завяршыў будаўніцтва ў 139 г., пасля смерці Адрыяна, яго пераемнік Антанін Пій. Маўзалей быў падобны наэтрускі тумулус: на квадратным падножжы (даўжыня боку — 84 м) быў устаноўлены цыліндр (дыяметр — 64 м, вышыня каля 20 м), увянчаны насыпным узгоркам, а на яго вяршыні скульптурная група — імператар у выглядзе Геліяса, які кіруе квадрыгай. У маўзалеі былі ўстаноўлены пахавальныя урны імператараў пачынаючы з Адрыяна і канчаючы Септыміям Северам. Затым гэта гіганцкае збудаванне было ўключана ў пабудаваныя пры Аўрэліяне сцены, якія атачаюць горад, і стала выкарыстоўвацца ў ваенных і стратэгічных мэтах.

Паводле падання, у 590 г., падчас эпідэміі маравой язвы, Папа Рыгор Вялікі ўбачыў на вяршыні крэпасці архангела Міхаіла, які ўклаў меч у ножны, што азначала канец бедства, — адсюль і пайшла назва замак Святога Анёла. У Сярэднявеччы замак быў злучаны з Ватыканам пасета, умацаваным калідорам. Рымскія Папы ператварылі яго ў сапраўдную крэпасць: Клімент VII у 1527 г. укрыўся ў замку, калі войскі імператара Карла V уварваліся ў Рым. У абложаным замку знаходзіўся тым часам і прымаў самы дзейны ўдзел у адлюстраванні нападаў Бенвенута Чэліні, скульптар, ювелір, аўтар вядомых мемуараў. Некалькімі гадамі пазней ён быў заключаны ў замку як вязень і здолеў здзейсніць немагчымае — бег з турмы. За ўсю гісторыю замка гэта адзіны чалавек, якому гэта атрымалася.

File:Piranesi-4005.jpg|План
File:Piranesi-4008.jpg|Разрэз моста
File:Piranesi-4009.jpg|Разрэз маўзалея

## Будынак 
[thumb|[Мост Святога Анёла|Мост і замак Святога Анёла на карціне А. П. Брулова, 1823—1826.]]
[thumb|[Мост Святога Анёла|Мост і замак Святога Анёла на карціне С. Ф. Шчадрына, 1823—1825.]]
Натуральна, што збудаванне, якое існуе амаль дзве тысячы гадоў, неаднаразова перабудоўвалася і яго памяшканні адносяцца да розных эпох. **Спіралепадобная галерэя**, датаваная часам Адрыяна, вяла да залы, дзе знаходзіліся пахавальныя урны.

**Дворык Анёла** атрымаў такую назву, паколькі ў ім змясцілі мармуровую статую XVI ст., якая да XVIII стагоддзя знаходзілася на вяршыні замка. Ад дворыка адыходзіць анфілада сярэдневяковых зал, перабудаваных у XVII ст. У **зале Правасуддзя** (*Sala della Giustizia*) у XVI ст. праходзілі пасяджэнні суда. У замку ёсць **папскія апартаменты**, **дворык Аляксандра VI**, **зала Клімента VII**, **залы Клімента VIII**, **лоджыя Паўла III** і **лоджыя Паўла IV**; да апошняй прылягаюць памяшканні, у якіх размяшчалася турма. Тут ёсць **бібліятэка**, а таксама **зала Скарбаў** і **Сакрэтны архіў**. З тэрасы замка, над якой высіцца фігура Анёла, адкрываецца пышны від на горад.

## Літаратура 
* Piranesi, *Le antichità Romane*. Firmin Didot Freres, Paris, 1835. T. 4 tav. IV — XII

## Гл. таксама 
* Мост Святога Анёла

## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктура Старажытнага Рыма
Катэгорыя:Замкі Італіі
Катэгорыя:Маўзалеі
Катэгорыя:Славутасці Рыма
Катэгорыя:Пахавальні
Катэгорыя:Анёлы ў выяўленчым мастацтве