Усходняе Памор’е

'''Усходняе Памор'е**, або **Гданьскае Памор'е''' (; ) — гістарычная вобласць на поўначы Польшчы, на беразе Балтыйскага мора і яго Гданьскага заліва.

## Гісторыя 
thumb
Усходняе Памор'е ўвайшло ў склад Польскай дзяржавы ў сярэдзіне X стагоддзя, у перыяд кіравання князя Мешкі I. Пры ім у вусці ракі Вісла быў заснаваны галоўны горад гэтага рэгіёна — Гданьск. Пасля смерці польскага князя Баляслава III Крывавустага (1138 г.) Усходняя Памеранія паступова адасобілася ад астатніх польскіх княстваў, утварыўшы паў-незалежную дзяржаву з уласнай дынастыяй. У 1294 г. князь вялікапольскі Пшэмысл II далучыў да сваіх уладанняў Усходнюю Памеранію і быў абвешчаны каралём Польшчы.

Пасля смерці Пржамыслава II пачалася барацьба за ўладу над польскім узбярэжжам паміж польскімі каралямі і брандэнбургскімі маркграфамі. Для адлюстравання брандэнбургскай пагрозы кароль Уладзіслаў I Лакетак у 1308 г. звярнуўся па дапамогу да Тэўтонскага ордэна. Рыцары захапілі Гданьск і заснавалі на гэтай тэрыторыі ўласную дзяржаву. Такім чынам з 1308 г. Усходняе Памор'е апынулася пад уладай Тэўтонскага ордэна. Толькі ў 1466 г., паводле Торунскага міру Усходняе Памор'е было вернута Польшчы і ўвайшло ў склад так званай **Каралеўскай** (ці **Заходняй) Прусіі**, правінцыі пад уладай польскага караля, якая аднак карыстался пераважна нямецкім правам. Пасля першага падзелаў Рэчы Паспалітай у 1772 г. большая частка Усходняга Памор'я дасталася Прусіі. Другі падзел прынёс Прускаму каралеўству Гданьск і астатнія ўсходне-паморскія тэрыторыі. У складзе Прускай дзяржавы Усходняе Памор'е ўтварала правінцыю Заходняя Прусія. У 1919 г. гэтыя тэрыторыі былі падзелены на тры часткі — германскую, польскую і вольны горад Гданьск. Падчас Другой сусветнай вайны фашысцкая Германія захапіла ўсю тэрыторыю Усходняга Памор'я, але ў 1945 г. гэты рэгіён, нарэшце, канчаткова ўвайшоў у склад Польскай рэспублікі.

## Радавод князёў Усходняга Памор'я 
# Сабеслаў I (Subislaw), каля 1155—1187
## Самбар I, 1187—1207
### Сабеслаў II (Subislaw), памёр маладым
## Мсцівой I, 1207—1220
### Святаполк II Вялікі, 1220—1266
#### Мсцівой II, 1266—1294
##### Кацярына (Katharina)
#### Варціслаў II (Wratislaw), (1266—1271)
### Варціслаў I (Wratislaw) 1220—1229
### Самбар II, 1220—1272
#### Маргарэт Самбрыя (Margaret Sambiria) (1230—1282)
#### Эйпвімія (Euphemie)
#### Салам (Salome)
#### Яланта (Jolanthe)
#### Гертруда (Gertrude)
### 
### Вітаслава (Witoslawa)
### Міраслава (Miroslawa)
### Хедвіг (Hedwig)

## Геаграфія 
Усходняе Памор'е ляжыць у прыбалтыйскай нізіне. Асноўная рака рэгіёна — Вісла, якая ўпадае ў Гданьскі заліў. Уздоўж узбярэжжа цягнецца ланцуг невялікіх азёр.

Найбуйнейшыя гарады (даныя на 2004 год):
* Гданьск (460 тыс. чал.)
* Гдыня (253 тыс. чал.)
* Тчэў (60 тыс. чал.)
* Старогард Гданьскі (48 тыс. чал.)
* Хайніцы (40 тыс. чал.)
* Сопат (40 тыс. чал.)

На тэрыторыі Усходняга Памор'я захаваліся прадстаўнікі старажытнага насельніцтва польскіх прыбалтыйскіх нізін — кашубы, якія размаўляюць на ўласнай кашубскай мове.

У наш час Усходняе Памор'е ўваходзіць у склад Паморскага ваяводства Польшчы.

## Гл. таксама 
* Пётр з Дуйсбурга
* Заходняе Памор'е
* Бодрычы
* Нітранскае княства
* Кашубія

Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Еўропы
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Польшчы
Катэгорыя:Памеранія