Адам Гурыновіч

**Адам Гіляры Калікставіч Гурыновіч** (, фальварак Кавалі (Кавалькі), Вілейскі павет, Віленская губерня, Расійская Імперыя, цяпер Мядзельскі раён —  (па іншых крыніцах 14 ці 17 студзеня 1894 г.), фальварак Крыстынопаль, Свянцянскі павет, Віленская губерня, Расійская Імперыя) — беларускі паэт-дэмакрат, фалькларыст, рэвалюцыянер.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду татарскага паходжання герба «Праўдзіц», вядомага з XV—XVI стст.

Бацькі, Калікст Іасафатавіч і Элеанора з Сяняўскіх (з гетманскага роду), мелі некалькі дробных фальваркаў. Спачатку сям’я жыла ў Кавалях (цяпер Мядзельскі раён), у пасажным фальварку маці, дзе нарадзіліся Адам і яго старэйшы брат Юзаф. Потым пераехалі ў Крыстынопаль (цяпер в. Золькі), які быў супольнай уласнасцю Калікста Іасафатавіча і яго брата Абдона. Тут нарадзіліся браты і сёстры Адама. Родны дзядзька Адама Гурыновіча — Абдон Іасафатавіч Гурыновіч — таксама нарадзіўся ў фальварку Крыстынопаль (Вілейскі раён). Пахаваны на каталіцкіх могілках у в. Канстанцінава (Мядзельскі раён). На надмагільным помніку маецца надпіс: *«Абдон Гурыновіч, памёр 27 кастрычніка 1896 года, маючы 88 гадоў. Божа, выратуй яго душу»**.*

Бацька памёр рана, пакінуўшы маладую ўдаву з шасцю дзецьмі. Вырашана было даць Юзафу вайсковую адукацыю, а Адаму і Яну — практычную (рэальнае вучылішча). Сям’я купіла ў Вільні невялікі дом, з якім і звязана пара духоўнага станаўлення Адама. У 2008 годзе адноўленая капліца Гурыновічаў.

## Творчасць 
Як беларускі дзеяч і паэт Гурыновіч сфарміраваўся пад уплывам народніцкага «Гомана» і творчасці Францішка Багушэвіча. Пэўны ўплыў на яго мелі таксама традыцыі паўстання 1863 года, ідэі Кастуся Каліноўскага. Пад уздзеяннем марксісцкай тэорыі ў поглядах Гурыновіча знайшлі далейшае развіццё рэвалюцыйна-дэмакратычныя, народніцкія ідэі.

У гісторыю беларускай літаратуры Гурыновіч увайшоў як паэт-рэвалюцыянер, пясняр народнай нядолі, які заклікаў да рашучай барацьбы з панамі і самаўладствам, першы з беларускіх літаратараў звярнуўся да рабочай тэмы.

Своеасаблівым паэтычным маніфестам гучыць прысвечаны Багушэвічу верш «Дзякуй табе, браце Бурачок Мацею…»:

Нягледзячы на шляхецкае паходжанне, у сваіх вершах выступае супраць «паноў» ад імя тых, каго і шляхта, і чыноўнікі спрадвеку «абдзіралі»:

Які ж выхад бачыць Гурыновіч з дадзенай сітуацыі?

Ён адзін з пачынальнікаў беларускай дзіцячай паэзіі. Плённай была таксама спроба пісьменніка ў перакладах з польскіх, рускіх, украінскіх твораў. Пераклаў на беларускую мову асобныя творы А. Пушкіна, І. Крылова, М. Някрасава, А. Талстога, А. Міцкевіча, Э. Ажэшкі, Я. Каспровіча, І. Франко.

Значная частка творчай спадчыны Гурыновіча загінула. Частка рукапісаў і пісьмаў зберагаецца ў Цэнтральным дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва Рэспублікі Беларусь і рукапісным аддзеле бібліятэкі АН Літвы.

Упершыню яго творы апублікаваў Браніслаў Тарашкевіч (з уступным артыкулам) у 1921 г. (газета «Беларускі звон»).

## Ушанаванне памяці 
У гонар Адама Гурыновіча ў Вілейцы названая вуліца, а ў Мядзелі — завулак. У вёсцы Золькі пастаўлены мемарыяльны знак памяці Адама Гурыновіча.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Рогач, А. В.* Адам Гурыновіч. Невядомыя старонкі з жыцця: фальклорна-этнаграфічны збор / А. В. Рогач. — Вілейка, 2007. — 98 с.

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Гурыновічы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мядзельскім раёне
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Польскамоўныя паэты
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Фалькларысты Беларусі
Катэгорыя:Памерлі ў Вілейскім раёне