open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эрнест Васільевіч Ялугін

**Эрнест Васільевіч Ялугін** (, в. Асінаўка, Дубровенскі раён, Віцебская вобласць  — , Мінск) — беларускі празаік, публіцыст. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (1972), член Саюза журналістаў Беларусі (1958).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 лістапада 1936 года ў в. Асінаўка Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці. Бацькі працавалі на будаўніцтве БелДРЭС.

Пасля вайны жылі ў Крычаве, дзе ў 1954 годзе Эрнест скончыў сярэднюю школу, затым працаваў рэдактарам радыёвяшчання пры Крычаўскай раённай газеце «Шлях сацыялізму», літаратурным супрацоўнікам прамысловага аддзела гэтай жа газеты (1954—1956). Удзельнічаў у рабоце мясцовага літаратурнага аб’яднання. Працаваў загадчыкам аддзела пісем, адказным сакратаром мсціслаўскай раённай газеты «Калгасная праўда» (1957—1960), быў старшынёй літаратурнага аб’яднання пры ёй.

У 1962 годзе скончыў завочнае аддзяленне філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, адначасова працаваў у Салігорску ў шматтыражнай газеце «За коммунистический труд» (1960—1961), адкуль быў пераведзены літаратурным супрацоўнікам у рэдакцыю газеты «Знамя юности», там жа стаў загадчыкам аддзела камсамольскага жыцця, адказным сакратаром, выканаўцам абавязкаў начальніка аддзела прапаганды (1961—1966). Перайшоў у рэдакцыю «Сельской газеты», дзе працаваў раз’язным карэспандэнтам газеты (1966—1969). З 1969 года працаваў карэспандэнтам газеты «Літаратура і мастацтва». У 1972—1976 гадах — на творчай рабоце. З 1976 года — літаратурны супрацоўнік аддзела прозы, загадчык аддзела крытыкі і мастацтва, адказны сакратар, намеснік галоўнага рэдактара ў часопісе «Неман». У 1991—1997 гадах — галоўны рэдактар штотыдневіка «Наша слова».

Памёр 25 чэрвеня 2022 года.

## Творчасць 
Напісаў шэраг раманаў і аповесцей на гістарычную і сучасную тэматыку: «Камяні Млечнага шляху», «Апошні князь», «Астравы», «Год-другі ў Алжыры», «Свечкі на Дзяды» (1991), «Ідзі і кажы» (2006), «А потым — рай» (2008).

Аўтар нарысаў пра дзеячаў беларускай літаратуры і навукоўцаў: В. Быкава, А. Міронава, А. Мальдзіса, М. Улашчыка, дакументальнай аповесці пра жыцце і дзейнасць Ц. Гартнага («Без эпітафі», часопісны варыянт пад назвай «Пасля небыцця», аднаго з першадрукароў Пятра Мсціслаўца («Мсціслаўцаў посах»), сцэнарыяў дакументальных тэлефільмаў «Мсціслаў: звенні часу», «Без эпітафі», зборніка нарысаў «Саленая планета».

## Літаратура 
* Савік, Л. С. Ялугін Эрнэст / Л. С. Савік // Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. / рэдкал.: І. Э. Багдановіч [і інш.]; маст. рэд. В. Г. Загародні. — Мінск : БелЭн, 1995. — Т. 6 : Талай-Яфімаў. — С. 490—491.
* Ялугін Эрнест Васілевіч // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. / рэдкал.: І. П. Шамякін [і інш.]. — Мінск : БелЭн, 1987. — Т. 5 : Скамарохі-Яшчур. — С. 684—685.

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Сцэнарысты Беларусі
Марка Паўлоўскі

**Марка Паўлоўскі** (; нар. 7 лютага 1994, Бялград) — сербскі футбаліст, паўабаронца чарнагорскага клуба «Будучнаст» з Падгорыцы.

## Клубная кар’ера 
З’яўляецца выхаванцам школы бялградскага ОФК, з 2011 года выступаў за асноўную каманду. Усяго за клуб ён правёў 44 матчы, у якіх забіў 4 галы і аддаў 3 галявыя перадачы. Улетку 2013 года адправіўся ў арэнду, у партугальскую каманду «Порту B» (Д2). У складзе каманды Марка Паўлоўскі адгуляў у 30 матчах і зарабіў 5 выніковых балаў (2+3). У ліпені 2015 года адправіўся ў арэнду, у бельгійскі клуб «Мускрон» (Д1), за які згуляў 4 матчы. У жніўні 2016 года перайшоў у харвацкі «Спліт», у складзе каманды прыняў удзел у 27 матчах, у якіх забіў гол і аддаў галявую перадачу. У жніўні 2017 года Марка Паўлоўскі становіцца іграком сербскага клуба «Вождавац», тут футбаліст згуляў у дзесяці матчах. А ў 2018 годзе адправіўся ў партугальскі клуб «Варзім» (Д2), дзе прыняў удзел у 31 матчы і здолеў зарабіць восем балаў (1+7).

У лютым 2020 падпісаў кантракт з мінскім «Дынама». Спачатку з’яўляўся ў стартавым складзе, пазней стаў выхадзіць на замену, з ліпеня не гуляў з-за траўмы. У снежні 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў беларускі клуб.

У сакавіку 2021 года далучыўся да літоўскага «Рыцярэя», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У лютым 2022 года перайшоў у іншы літоўскі клуб — «Судуву», пакінуў яе ў студзені 2023 года. У лютым 2023 года стаў іграком чарнагорскай «Будучнасці».

## Міжнародная кар’ера 
У 2013 годзе ў складзе юніёрскай зборнай Сербіі атрымаў перамогу на чэмпіянаце Еўропы да 19 гадоў, сам трапіў у склад сімвалічнай зборнай чэмпіянату.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Чарнагорыі: 2022/23

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі ФК ОФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Апалон Лімасол
Катэгорыя:Ігракі ФК Порту B
Катэгорыя:Ігракі ФК Мускрон-Перувельз
Катэгорыя:Ігракі ФК Спліт
Катэгорыя:Ігракі ФК Вождавац
Катэгорыя:Ігракі ФК Варзім
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Рыцярэй
Катэгорыя:Ігракі ФК Судува Марыямпале
Катэгорыя:Ігракі ФК Будучнаст Падгорыца
Асінторфскі гідралагічны заказнік

**Асінторфскі гідралагічны заказнік** — гідралагічны заказнік мясцовага значэння ў Дубровенскім раёне. Агульная плошча заказніка — 5920 га. Заснаваны 22 кастрычніка 1993 года. На тэрыторыі гідралагічнага заказніка «Асінторфскі» знаходзяцца заводненыя кар’еры «Вялікая вада», «Малая вада» і «Сярэдняя вада» і тры радовішчы торфу: «Асінаўскі-1», «Асінаўскі-2», «Шчэрбінскі мох».

## Апісанне 
**Выгляд і статус тэрыторыі, якая захоўваецца**: ландшафтна-гідралагічны заказнік мясцовага значэння.

**Праходнасць**: нізінныя балоты абводненыя. Верхавік — праходнасць здавальняючая.

**На тэрыторыі гідралагічнага заказніка мясцовага значэння «Асінторфскі» забараняецца**:
* правядзенне гідрамеліярацыйных работ;
* распрацоўка тарфяных пакладаў;
* правядзенне суцэльных рубак лесу;
* скід сцёкавых і бытавых адходаў;
* разбіўка намётаў;
* развядзенне вогнішчаў у неўсталяваных месцах.

**Прамысловыя жывёлы**: лось, кабан, ліса, куніца, бабёр.

На тэрыторыі гідралагічнага заказніка «Асінторфскі», які ўключае спустошаныя і нерэкультываваныя тарфянікі, склалася дзіўная экасістэма з калоніямі чаек, качак і іншых балотных птушак. Маецца магчымасць арганізацыі такіх відаў адпачынку, як рыбалка, паляванне, назіранне за дзікімі звярамі і птушкамі, азнаямленне з разнастайнасцю лясных і палявых раслін, у тым ліку і за тымі відамі флоры і фаўны, якія занесены ў Чырвоную кнігу.

## Літаратура 
* Гідралагічны заказнік мясцовага значэння «Асінторфскі» // Прыродная спадчына Дубровеншчыны : [эколага-краязнаўчы даведнік] / склад. Н. А. Дударава. — Наваполацк : ІП Маладзечкін А. У., 2015. — С. 34-38.
* Дубровенский район // Особо охраняемые природные территории Витебской области = Асабліва ахоўныя прыродныя тэрыторыі Віцебскай вобласці = Specially protected natural territories of the Vitebsk region : [информационный сборник] / [сост. Г. Горланов]. — [Б. м.] : [Б. и.], [Б. г.]. — С. 18.

Катэгорыя:Гідралагічныя заказнікі мясцовага значэння Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Дубровенскага раёна
Катэгорыя:1993 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1993 годзе
Пунішча (гідралагічны заказнік)

**Гідралагічны заказнік «Пунішча»** — гідралагічны заказнік мясцовага значэння аб’яўлены на землях Кляноўскага лясніцтва дзяржаўнай лесагаспадарчай установы «Аршанскі вопытны лясгас» у Дубровенскім раёне з мэтай захавання ў натуральным стане каштоўных лесабалотных экалагічных сістэм і ўнікальных прыродна-ландшафтных комплексаў з удзелам дзікарослых раслін і дзікіх жывёл, якія адносяцца да відаў, уключаных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.

Гідралагічны заказнік размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы Дубровенскага раёна. Агульная плошча заказніка складае 63 га. Заснаваны 8 снежня 2008 года.

## Апісанне 
**На тэрыторыі гідралагічнага заказніка забараняецца**:
* правядзенне меліярацыйных работ, а таксама работ, звязаных са змяненнем натуральнага ландшафту і гідралагічнага рэжыму, скідванне неачышчаных сцёкавых вод у навакольнае асяроддзе;
* выпальванне сухой расліннасці і яе рэшткаў на корані, спальванне рэшткаў драўніны;
* пашкоджанне і знішчэнне драўляна-хмызняковай расліннасці, парушэнне натуральнага глебавага покрыва, за выключэннем выканання лесагаспадарчых работ, а таксама работ па ахове і абароне ляснога фонду;
* здабыча торфу, касьба і правядзенне суцэльных высечак лесу;
* збор і нарыхтоўка рэдкіх і знікаючых раслін;
* прымяненне ядахімікатаў для барацьбы са шкоднікамі і хваробамі раслін;
* стаянка механічных транспартных сродкаў, развядзенне вогнішчаў, размяшчэнне асобных палатак або палатачных гарадкоў, іншых месцаў адпачынку па-за ўстаноўленымі месцамі;
* размяшчэнне жылых забудоў, памяшканняў для часовага пражывання (садовых домікаў, дач).

Заказнік амаль цалкам пакрыты лесам. У незабалочаных масівах пераважаюць бяроза і хвоя, па балоце — елка, бяроза, асіна, ляшчына. На верхавіне пануе багун (20 %). На пераходным і верхавым балоце сустракаюцца журавіны (5-20 %) і чарніцы (10-50 %).

**Прамысловыя жывёлы**: лось, кабан, ліса, янот, цецярук. Гідрасетка адсутнічае. Праходнасць — балота глейкае.

**У Чырвоную кнігу РБ занесены**: чорны бусел — 1 пара, малы падворлік — 3 пары, змеяед — 1 пара, трохпальцы дзяцел — 2 пары, барадатая няясыць — 1 пара, — 2 пары, сокал-каршачок — 2 пары, махнаногі сыч — 3 пары, вераб’іны сыч — 1 пара.

## Літаратура 
* Гідралагічны заказнік мясцовага значэння «Пунішча» // Прыродная спадчына Дубровеншчыны : [эколага-краязнаўчы даведнік] / склад. Н. А. Дударава. — Наваполацк : ІП Маладзечкін А. У., 2015. — С. 40.
* Дубровенский район // Особо охраняемые природные территории Витебской области = Асабліва ахоўныя прыродныя тэрыторыі Віцебскай вобласці = Specially protected natural territories of the Vitebsk region : [информационный сборник] / [сост. Г. Горланов]. — [Б. м.] : [Б. и.], [Б. г.]. — С. 18.

Катэгорыя:Гідралагічныя заказнікі мясцовага значэння Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Дубровенскага раёна
Катэгорыя:2008 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2008 годзе
Чаротаўка садовая

**Чаротаўка садовая**, **чарацянка садовая** (*Acrocephalus dumetorum*) — пеўчая птушка сямейства чаротаўкавых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 12,5 см, размах крылаў 17-19 см. Агульная афарбоўка аліўкавая, выразнае светлае брыво. Апярэнне спіны жаўтавата-бурае, ніз белаваты з бурым налётам. Вельмі падобная да трысняговай, балотнай і індыйскай чаротавак. Прапорцыі махавых не заўсёды дазваляюць беспамылкова адрозніць ад іншых відаў. Спеў з хрыплымі тонамі і вялікай колькасцю імітацый галасоў іншых птушак.

## Пашырэнне 
Пашырана ў Цэнтральнай Еўразіі. Арэал: ад Нарвегіі, Швецыі, Фінляндыі, усход Польшчы і балтыйскіх краін да Усходняй Сібіры і праз Казахстан да горных вытокаў р. Лены і паўднёвага ўсходу Алтая. На подні да паўночнай часткі Афганістана. Распаўсюджваецца на поўнач і захад, засяляючы балтыйскія краіны, Фінляндыю і Швецыю.

Пералётны від. Спарадычна залятае ў Заходнюю Еўропу (Вялікабрытанія, Ірландыя, Францыя, Бельгія, Галандыя, Германія, Данія, Швейцарыя, Іспанія, Італія, Мальта, Балгарыя, Турцыя). На Беларусі рэдкі на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від, распаўсюджаны ў паўночных, усходніх і цэнтральных частках краіны. Месца зімовак: Пакістан, Індыя, Непал, Шры-Ланка, Бірма.

Насяляе зараснікі кустоў (як на ўскраінах вялікіх лясоў, так і групы кустоў на лугах або берагах вадаёмаў), падтопленыя бярозавыя гаі, а таксама сухія мясціны ў лесастэпе, зараснікі тамарыску ў сухіх далінах рэк, схілы пагоркаў, якія параслі шыпшынай і малінай, краі бураломаў і палян у сасновых лясах, сады і паркі з групамі кустоў, пусткі. У гарах уздоўж вадацёкаў даходзіць да пласкагор’я на вышыні 1000 м над у.м. і нават вышэй за 1200 м.

## Асаблівасці біялогіі 
Скрытная птушка. Корміцца толькі насякомымі.

Гняздуе ў густой травяністай расліннасці (трыснёг, крапіва і г.д.) або ў кустах і малых дрэўцах па-суседству з сонечнымі месцамі. Гняздо падвешанае (звычайна 10-40 см над зямлёй, але не больш за 1 м або крыху болей) паміж сцёблаў або галінак, чашападобнае. Знешняя частка з лістоў і сцёблаў травы, валокнаў крапівы, расліннага пуху, аплеценых павуцінай; потым ідзе больш тонкі слой з такога ж матэрыялу, толькі без павуціны, унутраная частка — з дробных і мяккіх сцёблаў травы (часам з шэрсці і конскага воласу).

Яйкі (3-5, часам 6) звычайна крыху патоўшчаныя на адным з канцоў. Афарбоўка зменлівая: бледна-ружовыя, глыбокія плямы — шэра-фіялетавыя, паверхневыя — чорна-карычневыя з больш светлымі краямі; матавыя, малочна-белыя ці крэмавыя; глыбокія плямы — белыя (цямнейшыя за фон), паверхневыя — аліўкава-карычневыя; ярка-белыя з мноствам карычневых плямак; зеленаватыя або светла-зялёныя з аліўкава-зялёнымі або ржава-карычневымі плямамі і інш. Плямы часта сканцэнтраваны на шырэйшым канцы. Памеры: 17,5 х 14 мм.

## Літаратура 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.

Катэгорыя:Валасянкавыя
Азёры (біялагічны заказнік)

**Біялагічны заказнік «Азёры»** — мясцовага значэння ў Дубровенскім раёне. Біялагічны заказнік заснаваны на землях Асінторфскага лясніцтва дзяржаўнай лесагаспадарчай установы «Аршанскі вопытны лясгас» з мэтай захавання ў натуральным стане ўнікальных лесабалотных экалагічных сістэм, месцаў росту журавіны балотнай, дзікарослых раслін і дзікіх жывёл, якія адносяцца да відаў, уключаных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь. Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці.

## Апісанне 
Агульная плошча біялагічнага заказніка мясцовага значэння «Азёры» складае 63 га.

На тэрыторыі заказніка забараняецца:
* правядзенне меліярацыйных работ, а таксама работ, звязаных са змяненнем натуральнага ландшафту і гідралагічнага рэжыму;
* здабыча торфу;
* скідванне неачышчаных сцёкавых вод у навакольнае асяроддзе;
* выпальванне сухой расліннасці і яе рэшткаў на корані, спальванне рэшткаў драўніны;
* пашкоджанне і знішчэнне драўняна-хмызняковай расліннасці, парушэнне натуральнага глебавага покрыва, за выключэннем выканання лесагаспадарчых работ, а таксама работ па ахове і абароне ляснога фонду;
* нарыхтоўка дзікарослых раслін і (або) іх частак, за выключэннем збору ягад журавіны балотнай у адпаведнасці з заканадаўствам, збор і нарыхтоўка рэдкіх і знікаючых раслін;
* касьба;
* правядзенне суцэльных высечак лесу;
* прымяненне ядахімікатаў для барацьбы са шкоднікамі і хваробамі раслін;
* стаянка механічных транспартных сродкаў, развядзенне вогнішчаў, размяшчэнне асобных палатак або палатачных гарадкоў, іншых месцаў адпачынку па-за ўстаноўленымі месцамі;
* размяшчэнне адходаў у несанкцыянаваных месцах;
* размяшчэнне жылой забудовы, памяшканняў для часовага пражывання (садовых домікаў, дач).

**Сучасны стан**: у натуральным стане. У паўднёвай частцы — старая высечка.

**Гідрасетка**: адсутнічае, за выключэннем гідрарэсурсаў тарфяной залежы.

**Наяўнасць ягаднікаў**: на пераходным і верхавым балоце — журавіны 15-50 %, чарніцы — 5-50 %, брусніцы — 15-40 %. Па мінералцы — чарніцы — 5-60 %.

Прамысловыя жывёлы: лось, кабан, ліса, цецярук, глушэц, куніца.

Праходнасць: па цяжкасці — сярэднепраходнае, глейкае.

**У Чырвоную кнігу РБ занесены**:
* расліны — вахта трохлістая;
* птушкі — сустракаюцца ў пералёце, а таксама ў гнездавы перыяд — шэры саракапут — 1 пара, чорны бусел — 1 пара, трохпальцы дзяцел — 1 пара, шэры журавель — 1 пара.

## Літаратура 
* Біялагічны заказнік мясцовага значэння «Азёры» // Прыродная спадчына Дубровеншчыны : [эколага-краязнаўчы даведнік] / склад. Н. А. Дударава. — Наваполацк : ІП Маладзечкін А. У., 2015. — С. 32-33.
* Дубровенский район // Особо охраняемые природные территории Витебской области = Асабліва ахоўныя прыродныя тэрыторыі Віцебскай вобласці = Specially protected natural territories of the Vitebsk region : [информационный сборник] / [сост. Г. Горланов]. — [Б. м.] : [Б. и.], [Б. г.]. — С. 18.

Катэгорыя:Біялагічныя заказнікі мясцовага значэння Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Дубровенскага раёна
Катэгорыя:2008 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2008 годзе
Сляды на снезе

**«Сляды на снезе»** () — рускі дакументальны фільм беларускага рэжысёра , зняты ў 2014 годзе на «Platzkart produktions».
## Сюжэт
Фільм пісьменніка і рэжысёра Уладзіміра Казлова пра .
## У фільме прынялі ўдзел
## Здымачная група
*прадзюсар, сцэнарыст, рэжысёр, аператар, мантажор — Уладзімір Казлоў
*выканаўчы прадзюсар — Уладзімір Чапурны
*дадатковыя здымкі — Ігар Плотнікаў, Антон Кодкін, Дзяніс Ларын
*анімацыя — Уладзімір Гарошнікаў, Уладзімір Пятроў
*гук — Дзяніс Маненок
*мастацкае афармленне — Аляксей Маняхін

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Фільмы Расіі
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы
Чэраскі сельсавет

**Чэ́раскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Чэрасы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мёрскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 12 чэрвеня 1958 года ў склад сельсавета з Глінаўскага сельсавета перададзены 12 населеных пунктаў (Астравы, Вялікая Кавалеўшчына, Дзянісова, Дульскія, Казлы, Кручкі, Кушняры, Маляўкі, Мнюхі, Папкоў Луг, Пацеенкі і Сухавержжа). 27 сакавіка 1959 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Якубаўшчынскага сельсавета.

24 жніўня 1992 года цэнтр Якубаўшчынскага сельсавета перанесены ў вёску Чэрасы, сельсавет перайменаваны ў Чэраскі. 8 красавіка 2004 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад адноўленага Мёрскага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 37 населеных пунктаў: Амбросенкі, Басяныя, Варанькі, Вільнова, Вялікая Глінаўка, Вялікая Кавалеўшчына, Гараўцы, Грэцкія, Дзянісова, Дульскія, Застарынцы, Захарні, Казлы, Кручкі, Кучняры, Ліпаўка, Літоўчыкі, Малая Глінаўка, Малая Кавалеўшчына, Маляўкі, Масеўцы, Мацюкі, Мнюхі, Новае Сяло, Новыя Крукі, Палякі, Пацеенкі, Пціцкія, Сілава, Слаўшчызна, Старыя Крукі, Сухавержжа, Сушкі, Татары, Франопаль, Чарасы і Якубаўшчына.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1992 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Дубровенская раённая цэнтральная бальніца

**УАЗ «Дубровенская раённая цэнтральная бальніца»** — комплекс лячэбна-прафілактычных устаноў Дубровенскага раёна. Будынак ЦРБ знаходзіцца ў Дуброўне.

## Спіс лекава-прафілактычных устаноў 
* Цэнтральная раённая бальніца;
* Асінторфская бальніца сестрынскага агляду;
* Зарубская ўчастковая бальніца;
* фельчарска-акушэрскія пункты: Арловічскі ФАП, Ляднянскі ФАП, Засценкаўскі ФАП, Баброўскі ФАП, Будскі ФАП, Дзяцельскі ФАП, Добрынскі ФАП, Ерамееўскі ФАП, Зарубскі ФАП, Калінаўскі ФАП, Якубаўскі ФАП, Рэдзькаўскі ФАП, Сіпішчаўскі ФАП, Станіславоўскі ФАП, Сваташыцкі ФАП, Расасенскі ФАП.

## Галоўныя ўрачы 
* Анжаліка Анатолеўна Міранкова

## Літаратура 
* Дервоед, И. А. Лиозненский район / И. А. Дервоед // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 2. — С. 64-67.
* Лукашова, Т. А. Ахова здароўя і адпачынак гарантуюцца дзяржавай / Т. А. Лукашова; гутарыў Л. Дудараў // Дняпроўская праўда (Дуброўна). — 2008. — 6 верас. — С. 2.

## Спасылкі 
* Сайт Дубровенскай цэнтральнай раённай бальніцы 

Катэгорыя:Дуброўна
Катэгорыя:Дубровенскі раён
Катэгорыя:Бальніцы Беларусі
Тэхналагічны інстытут Джорджыі

**Тэхналагічны інстытут Джорджыі** () — амерыканская вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Атланта, штат Джорджыя. Заснаваны ў 1885 годзе як *Тэхналагічная школа Джорджыі*.

## Вядомыя выпускнікі 
* Джэймс Эрл Картэр — 39-ы прэзідэнт ЗША.
* Кэры Муліс — лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі.
* Рычард Трулі — амерыканскі астранаўт.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт універсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Джорджыі

Катэгорыя:Асацыяцыя амерыканскіх універсітэтаў
Хмызняковы смоўж

**Хмызняковы слімак** або **хмызняковы смоўж** (*Fruticicola fruticum*) — беспазваночная жывёла падкласу лёгачных малюскаў класу бруханогіх.

## Апісанне 
Ракавіна бурштынава-жоўтая, памер і форма як у вінаграднага смаўжа. Цела падзяляецца на галаву, тулава і нагу. На галаве 2 пары шчупальцаў. На канцах адной пары размешчаны вочы, з дапамогай якіх смоўж адрознівае прадметы на адлегласці некалькіх сантыметраў, на другой пары — органы нюху і дотыку. Улоўлівае пах корму і полавага партнёра на адлегласці да 1,5—2 м.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Паўночнай Азіі. У малакафаўне Беларусі адзначаецца рэдка, адзіны прадстаўнік сямейства *Bradybaenidae*, рэліктавы від антрапагенавага перыяду. Жыве ў вільготных, пераважна альховых, лясах, у зарасніках крапівы, падбелу і іншых травяністых раслін.

## Асаблівасці біялогіі 
Раслінаедны.

Гермафрадыт. Апладненне перакрыжаванае. Яйцы адкладвае ў глебу.

Зімой у спячцы ў лясным подсціле. Адтуліна ракавіны зімой закрыта слізістай плеўкай.

Корм для дзікоў, жаб. Ворагі — драпежныя лічынкі жукоў. Прамежкавы гаспадар некаторых гельмінтаў млекакормячых.

Працягласць жыцця 5—6 гадоў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лёгачныя малюскі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1774 годзе
Крушвіца

**Крушвіца** (,  — **Крушвіц**) — горад у Польшчы, размешчаны за 210 км на захад ад Варшавы і за 50 км на поўдзень ад Торуні. Уваходзіць у склад Інаўрацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Крушвіца. Займае плошчу 6,64 км². Насельніцтва 8,9 тыс. чалавек.
Гняўкова

**Гняўкова** (,  — **Кніпіг**, у 1879—1920 і 1939—1945  — **Аргенау**) — горад у Польшчы, размешчаны за 230 км на паўночны захад ад Варшавы і за 20 км на поўдзень ад Торуні. Уваходзіць у склад Інаўрацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Гняўкова. Займае плошчу 9,18 км². Насельніцтва 7,2 тыс. чалавек.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Мацей Марыянскі (1845—1912) — польскі святар, публіцыст і гісторык.

## Спасылкі
Новэ (горад)

**Новэ** (,  — **Ноенбург**) — горад у Польшчы, размешчаны за 270 км на паўночны захад ад Варшавы і за 85 км на паўночны ўсход ад Быдгашчы на беразе Віслы. Уваходзіць у склад Свецкага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Новэ. Займае плошчу 3,57 км². Насельніцтва 5,9 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Няшава

**Няшава** (, ) — горад у Польшчы, размешчаны за 180 км на паўночны захад ад Варшавы і за 30 км на паўднёвы ўсход ад Торуні на беразе Віслы. Уваходзіць у склад Александроўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 9,85 км². Насельніцтва 1,9 тыс. чалавек.
Сусветная ветэрынарная асацыяцыя

**Сусве́тная ветэрына́рная асацыя́цыя** () — неўрадавая міжнародная ветэрынарная арганізацыя. Заснавана ў 1863 годзе. Штаб-кватэра знаходзіцца у Жэневе.
Аб’ядноўвае 65 краін і 12 міжнародных асацыяцый ветэрынарных спецыялістаў. Супрацоўнічае з іншымі міжнароднымі арганізацыямі. Кіруючы орган — Пастаянны камітэт, які штогод збіраецца ў Парыжы на паседжанні, дзе вырашаюцца актуальныя пытанні, а таксама праходзіць падрыхтоўка да кангрэсу. У перыяд паміж паседжаннямі Пастаяннага камітэта кіраўніцтва СВА ажыццяўляе бюро.

1 раз на 4 гады праводзіць Сусветныя ветэрынарныя кангрэсы. Адбыўся 21 кангрэс, першы — ў 1863 годзе ў Гамбургу. На кангрэсах абмяркоўваюцца праблемы інфекцыйнай паталогіі, хірургіі, прафілактыкі і заагігіены, заатэхнічных навук і эканомікі жывёлагадоўлі. Разглядаюцца таксама пытанні стандартызацыі спецыяльнай наменклатуры, ветэрынарнай адукацыі, прапаганды ветэрынарных ведаў і распаўсюджвання фільмаў па ветэрынарыі.

## Асноўныя задачы 
* аб’яднанне асоб ветэрынарнай прафесіі ў свеце
* арганізацыя і правядзенне сусветных ветэрынарных кангрэсаў
* садзейнічанне развіццю ветэрынарнай навукі, усталяванне сувязяў з арганізацыямі, інтарэсы якіх звязаны з мэтамі асацыяцыі, аказанне дапамогі ў паляпшэнні ветэрынарнай адукацыі і станаўлення ветэрынарных прафесій

## Літаратура 
* «Ветеринария», 1979. № 6.

## Спасылкі 
* Всемирная ветеринарная ассоциация

Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі
Катэгорыя:Арганізацыі медыцынскія і аховы здароўя
Катэгорыя:Ветэрынарыя
Аркадзь Барысавіч Эскін

**Арка́дзь Бары́савіч Э́скін** (,  — , ) — беларускі джазавы піяніст, кампазітар, аранжыроўшчык, педагог. З 1981 па 1986 гады з’яўляўся клавішнікам ВІА «Песняры».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Джазмены Беларусі
Катэгорыя:Піяністы Беларусі
Катэгорыя:Песняры
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Божа мой

**«Божа мой»** — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм рэжысёра , зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») ў 2004 годзе.
## Сюжэт
Юлітэ Кармаза нарадзілася і жыве у вёсцы Пелегрында, што на мяжы Беларусі і Літвы. Яна вясковы скульптар, робіць помнікі і каплічкі з цэменту. Сын Мікас, мабыць, адзіны ў свеце чалавек, які не разумее Юліту…
## У фільме прынялі ўдзел
## Здымачная група
*аўтар сцэнарыя і рэжысёр — Галіна Адамовіч
*аператар — Таццяна Логінава
*гукарэжысёр — Сяргей Сіняўскі
*арыгінальная музыка — Іван Кірчук і этна-трыо «Троіца»
*мантажор — Юрый Буцько
*асістэнт рэжысёра — Алена Волкава
*механік камеры — Віктар Васюкевіч
*гукатэхнікі — Аляксандр Васюк, Жан Карпаў
*вадзіцель — Генадзь Савіч
*рэдактар — Наталля Сцяжко
*дырэктар — Аксана Эйхарт

## Удзел у фестывалях 
* спецыяльны прыз журы на 6-м Міжнародным кінафестывалі дакументальнага кіно «Перекрёстки Европы», Люблін (Польшча, 2007)
* «» за найлепшы дакументальны фільм на 15-м Міжнародным кінафестывалі славянскіх і праваслаўных народаў «Золотой Витязь» (Чалябінск, 2005)
* Галоўны прыз на 1-м Міжнародным кінафестывалі хрысціянскіх фільмаў «Magnificat», Глыбокае (Беларусь, 2005)
* прыз за найлепшы кароткаметражны дакументальны фільм на 40-м  (Чэхія, 2005)
* прыз за найлепшы дакументальны фільм на 5-м Рэспубліканскім фестывалі беларускіх фільмаў (Брэст, 2005)
* прыз за найлепшы дакументальны фільм на 10-м Міжнародным кінафестывалі кароткаметражнага кіно ў Сіене (Італія, 2005)
* прыз на 1-м Міжнародным кінафестывалі турыстычных фільмаў за «арыгінальнасць тэмы» ў Плоцку (Польшча, 2006)

## Спасылкі
*
*2004 - Божа мой, дак. фільм (дак. фільм)  на #Этнаўсё

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Галіны Адамовіч
Завядзёнка

**«Завядзёнка»** — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм рэжысёра , зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») ў 2006 годзе.

## Сюжэт 
Кароткі фільм з дзвюх частак здымаўся на Палессі, героі — сям’я Івана і Таццяны Слуцкіх з вёскі Старына. У іх 12 дзяцей, 9 унукаў — і гаспадарка з чатырма каровамі і грузавіком. Але фільм далёкі ад афіцыёзнага кічу ці этнаграфічнае замалёўкі. Ён — пра святасць штодзённасці і клапатлівую прысутнасць сакральнага. Побытавыя справы, гаспадарка, кухня асвечаныя цяплом і любоўю; турботы дня заспяваюць гаспадыню ў царкве, а твары дзяцей ззяюць, як жывыя абразы.

## Здымачная група 
* рэжысёр — Галіна Адамовіч

## Удзел у фестывалях 
* «» за найлепшы дакументальны фільм на 16-м Міжнародным кінафестывалі славянскіх і праваслаўных народаў «Золотой Витязь» (Серпухаў, 2006)
* Прыз за найлепшую рэжысуру на 5-м Міжнародным кінафестывалі дакументальнага кіно «Cronograf» у Кішынёве (Малдова, 2006)
* Прыз за найлепшы дакументальны фільм на 11-м Міжнародным кінафестывалі кароткаметражнага кіно ў Тэгеране (Іран, 2006)
* Дыплом журы «за глыбокае пранікненне ў паўсядзённае жыццё» на 3-м Міжнародным кінафестывалі жаночага кіно (Ерэван, 2006)
* прыз «Серебряный Дракон» за найлепшы дакументальны фільм на 47-м Міжнародным кінафестывалі кароткаметражнага кіно ў Кракаве (2007)

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Галіны Адамовіч
Гужна

**Гужна** () — горад у Польшчы, размешчаны за 170 км на паўночны захад ад Варшавы і за 80 км на паўночны ўсход ад Торуні. Уваходзіць у склад Брадніцкага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Гужна. Займае плошчу 3,48 км². Насельніцтва 1,4 тыс. чалавек.
Адукацыя ў Дубровенскім раёне

Сістэма адукацыі Дубровенскага раёна ўключае ў сябе: 5 дашкольных устаноў: 3 гарадскія і 2 сельскія; 9 устаноў адукацыі: 3 сярэднія школы і 6 школ-комплексаў (1 дзіцячы сад-пачатковая школа, 5 дзіцячых садоў-сярэдніх школ); сацыяльна-педагагічны цэнтр; цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі; цэнтр дзяцей і моладзі; «Дубровенская СДЮШАР»; фізкультурна-спартыўны клуб; аздараўленчы лагер «Лугаўцы».

У 2017/2018 навучальным годзе ва ўстановах адукацыі навучаецца і выхоўваецца 1547 навучэнцаў і 491 дашкольнік. У сістэме адукацыі раёна працуе 387 педагагічных работнікаў, у тым ліку ў сферы дашкольнай і агульнай сярэдняй адукацыі — 318 педагогаў, з якіх маюць вышэйшую адукацыю 88 %, вышэйшую і першую кваліфікацыйныя катэгорыі — 71 %, другую — 15 %. 159 педагогаў маюць сертыфікат карыстальніка інфармацыйных тэхналогій. Ахоплена дашкольнай адукацыяй 79 % дзяцей ва ўзросце ад 2 да 6 гадоў, ва ўзросце ад 3 да 6 гадоў — 90 %. Забяспечанасць месцамі дзяцей ранняга дашкольнага ўзросту ва ўстановах дашкольнай адукацыі па раёне складае 115 %.

**Прафесійна-тэхнічная адукацыя**: УА «Дубровенскі дзяржаўны прафесійны ліцэй сельскагаспадарчай вытворчасці».

## Сістэма ўстаноў дашкольнай адукацыі ўключае 
* яслі-сад № 2;
* яслі-сад № 3;
* яслі-сад № 4;
* Асінторфскі яслі-сад;
* Станіславоўскі дзіцячы сад.

## Установы агульная сярэдняй адукацыі 
* сярэдняя школа № 1;
* сярэдняя школа № 2;
* Асінторфская дзіцячы сад-сярэдняя школа;
* Будская дзіцячы сад-сярэдняя школа;
* Добрынская дзіцячы сад-сярэдняя школа;
* Ерамееўская дзіцячы сад-пачатковая школа;
* Зарубская дзіцячы сад-сярэдняя школа;
* Калінаўская дзіцячы сад-сярэдняя школа;
* Сваташыцкая дзіцячы сад-пачатковая школа;

## Літаратура 
* Рыжанскі, В. Якасці адукацыі — сучасныя педагагічныя тэхналогіі / В. Рыжанскі // Дняпроўская праўда (Дуброўна). — 2000. — 9 верас. — С. 2-3.

## Спасылкі 
* Аддзел па адукацыі Дубровенскага райвыканкама 

Катэгорыя:Дубровенскі раён
Дубровенскі раён
Ліквідацыя (аповесць)

**«Ліквідацыя»** (савецкая цэнзура забараніла гэту назву і першапачаткова аповесць выйшла пад назвай — **«Сотнікаў»**) — адзінаццатая аповесць беларускага пісьменніка Васіля Быкава, упершыню апублікаваная ў 1970 годзе ў часопісе «Новый мир» (№ 5), затым — у адзінаццатым нумары часопіса «Полымя». Праца над аповесцю вялася з 1 снежня 1968 па 31 ліпеня 1969 гг.

## Гісторыя стварэння 
Гісторыя стварэння аповесці была зазначана самім аўтарам у артыкуле «Как создавалась повесть „Сотников“». Спачатку аўтар фармулюе пастаўленыя ў аповесці праблемы:

Далей Васіль Быкаў расказвае пра выпадак, які адбыўся ў жніўні 1944 года, калі праязджаючы міма палонных ён убачыў знаёмы твар колішняга саслужыўца, які з восені 1943 года лічыўся забітым. Гэты чалавек быў пасмяротна ўдастоены высокай узнагароды за стойкасць, праяўленую ў цяжкім баі на Дняпроўскім плацдарме.

Далейшы апавяданне тычыцца гісторыі гэтага саслужыўца, якую аўтар называе «сумнай і адначасна страшнай у сваёй знішчальнай прастаце»

Гэтая гісторыя, паводле ўласнага прызнання, прывяла Быкава да асэнсавання той маральнай ідэі, якая паслужыла асновай аповесці «Сотнікаў».

## Публікацыя 
### «Новый мир» 
Аповесць пісалася ў той час, калі ў друку працягвалася чатырохгадовае цкаванне за ранейшыя «новомирские» аповесці: «Мёртвым не баліць», «Праклятай вышыні» і папярэднюю аповесць «Круглянскі мост».

Новы твор В. Быкаў планаваў друкаваць у беларускім часопісе. Спачатку выбар паў на «Маладосць», але праз нацягненыя адносіны з вышэйшым начальствам колішняга галоўнага рэдактара Пімена Панчанкі, якія не ў апошнюю чаргу былі выкліканы публікацыямі твораў Быкава, аўтар аднёс рукапіс у «Полымя», якое, аднак, не спяшалася выдаваць новую аповесць, і В. Быкаў, не прыспешваючы яго, пакрысе пераклаў твор на рускую мову. Неўзабаве Ірына Быкава адвезла перадрукаваны рукапіс у «Новый мир». У хуткім часе тагачасны галоўны рэдактар часопісу Аляксандр Твардоўскі паведаміў В. Быкаву пра гатоўнасць надрукаваць аповесць. Аповесць будзе апублікаваная ў «Новом мире» ў 1970 г. (№ 5) у расійскім перакладзе і — пад назвай «Сотнікаў».

### «Полымя» 
Тым часам лёс публікацыі «Сотнікава» ў «Полымі» вырашаўся на лютаўскім пасяджэнні рэдактарскай калегіі. За публікацыю выказваецца адсутны тады Янка Брыль у сваім лісце сакратару часопісу Алесю Бачылу:

Аповесць «Сотнікаў» з'явілася ў адзінаццатым нумары «Полымя» за 1970 год, але пасля таго, як у тэкст былі ўнесены значныя праўкі. Аб тым, у прыватнасці, клапаціўся Пятрусь Броўка ў сваім лісце да рэдакцыі:

Зрабіць рэдактуру «Сотнікава» было даручана Барысу Сачанку

### Сучаснасць 
27 чэрвеня 2014 года аповесць «Сотнікаў» была перавыдадзена без цэнзуры, да таго ж аповесці была вернута арыгінальная назва «Ліквідацыя».

## Спасылкі 
* «Сотнікаў» на Беларускай Палічцы

Катэгорыя:Творы Васіля Быкава
Катэгорыя:Кнігі пра Вялікую Айчынную вайну
Катэгорыя:Кнігі 1969 года
Каранова

**Каранова** () — горад у Польшчы, размешчаны за 280 км на паўночны захад ад Варшавы і за 20 км на поўнач ад Быдгашчы. Уваходзіць у склад Быдгашчскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Каранова. Займае плошчу 28,18 км². Насельніцтва 11,2 тыс. чалавек.
Якубаўшчынскі сельсавет

**Яку́баўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Старыя Крукі.

Утвораны 27 сакавіка 1959 года ў складзе Мёрскага раёна Маладзечанскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Глінаўскага і Чэраскага сельсаветаў з цэнтрам у вёсцы Якубаўшчына. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 46 населеных пунктаў. 12 жніўня 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Старыя Крукі. 5 ліпеня 1983 года ў склад сельсавета з Павяцкага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёска Варанькі і хутар Застарынцы). 24 жніўня 1992 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Чэрасы, сельсавет перайменаваны ў Чэраскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С. Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1959 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1992 годзе
Лабішын

**Лабішын** (, ) — горад у Польшчы, размешчаны за 280 км на захад ад Варшавы і за 20 км на поўдзень ад Быдгашчы. Уваходзіць у склад Жнінскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Лабішын. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 2,89 км². Насельніцтва 4,5 тыс. чалавек.

## Славутасці 
* Касцёл Звеставання Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Мужчынская справа

**«Мужчынская справа»** — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм рэжысёра , зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») у 2009 годзе.

## Сюжэт 
Спрадвеку музыкамі на Беларусі былі мужчыны. Без іх не абыходзілася ніводнае вяселле, ніводнае пахаванне. У фільме здымаліся ці ледзь не апошнія народныя музыкі на беларускім Палессі — трыа «Вярэнька» з вёскі Стахава Столінскага раёна.

## У фільме прынялі ўдзел 
## Здымачная група 
* рэжысёр — Галіна Адамовіч

## Удзел у фестывалях 
* спецыяльны прыз журы «за арыгінальнае раскрыццё вобраза героя» на 4 Міжнародным кінафестывалі экранных мастацтваў «Кинотур» Жытомір (Украіна, 2007)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Галіны Адамовіч
Вежкі (гарадзішча)

**Вежкі** — археалагічны помнік каля вёскі Вежкі Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 0,5 км на поўнач ад вёскі, ніжэй моста, на пойме правага берага ракі Расасенка.

## Апісанне 
Пляцоўка памерам 55×35 м, вышынёй 12-15 м над ўзроўнем ракі. Усходняя частка гарадзішча прыўзнята і каля падножжа ўзгорка злучана насыпам з карэнным правым берагам. З астатніх бакоў абкружана поймай ракі. Стромкасць схілаў 70°. Гарадзішча вядома з 1873 года. Абследавалі ў 1928 годзе І. А. Сербаў, у 1972 годзе У. Ф. Ісаенка. Раскопкі не праводзіліся.

## Літаратура 
* Гарадзішча (в. Вежкі) // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 264.

Катэгорыя:Гарадзішчы Дубровенскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Вежкі (Дубровенскі раён)
Альжбета Магдалена Пузына

**Альжбета Магдалена Пузына** (у дзявоцтве **Агінская**;  — , Лучай) — вялікалітоўская грамадская дзяячка, мецэнатка.

## Біяграфія 
Паходзіла са старэйшай княжацкай лініі роду Агінскіх герба ўласнага, дачка Рыгора Антонія, гетмана польнага літоўскага, і Тэафіліі з Чартарыйскіх.

Атрымала добрую адукацыю. У сваім Лучайскім маёнтку арганізавала астранамічныя назіранні для вызначэння геаграфічнага становішча.

Заснавала астранамічную абсерваторыю ў Вільні і падтрымлівала яе матэрыяльна. У 1755 годзе на гэтыя мэты ахвяравала значныя сумы, а ў 1766 годзе ўклала сродкі, працэнты з якіх у памеры 6000 злотых штогод пералічваліся на патрэбы Віленскай акадэміі. Апроч таго, ахвяравала 3000 злотых наяўнымі. Каб атрымаць гэтыя сумы, прадала свае маёнткі ў Сандамірскім ваяводстве. Ахвяраваныя грошы пайшлі на закупку астранамічных прылад у Англіі.

У 1766 годзе заснавала пры касцёле ў Лучаі дом для місіі езуітаў. Апроч таго, адпісала місіі значную суму грошай і перадала манахам два плошчы для будовы дома і новага касцёла ў гонар Св. Тадэвуша Апостала. Генерал ордэна езуітаў В. Рычы ў гонар шчодрай фундатаркі ўвёў адмысловыя малітвы ва ўсім ордэне.

## У культуры 
Адам Міцкевіч увасобіў Альжбету Пузыну ў сваёй паэме «Пан Тадэвуш». Адзін з герояў твора — пан Падкаморы — наступным чынам распавядаў пра часы свайго навучання ў Віленскай езуіцкай акадэміі:

## Сям’я 
Першым мужам быў Казімір Гелгуд, які памёр да 1722 года.

Другім разам пабралася шлюбам з Антоніем Пузынам, сынам Андрэя, кашталяна менскага, і Ефрасінні з Хжанстоўскіх. Мела з ім 3 дачкі.

## Партрэты 
Існуе шэраг партрэтаў Альжбеты Пузыны: адзін з іх захоўваўся ў Лучайскім касцёле, але да нашага часу яго перавезлі ў Віцебскі мастацкі музей (1992). Яшчэ два партрэты вядомай мецэнаткі захоўваліся ў Віленскай абсерваторыі: у маладым і сталым веку (абодва цяпер у Літоўскім мастацкім музеі); а над галоўным уваходам змяшчаўся барэльеф з яе партрэтам і манаграмай. Апроч таго, у аддзеле гравюраў музея старажытнасцей у Вільні меўся партрэт А. Пузыны з лацінскім надпісам, у якім выказвалася ўдзячнасць езуіцкага калегіума.

### Галерэя 

Alžbieta Puzyna (Aginskaja). Альжбета Пузына (Агінская) (I. Eggenfelder, XVIII).jpg|І. Эгельфельдэр, XVIII стагоддзе
Alžbieta Puzyna (Aginskaja). Альжбета Пузына (Агінская) (I. Eggenfelder, 1751).jpg|І. Эгельфельдэр, каля 1751
Alžbieta Puzyna. Альжбета Пузына (XVIII).jpg|Невядомы мастак, XVIII стагоддзе
Alžbieta Ahinskaja. Альжбета Агінская.jpg|Невядомы мастак, XVIII—XIX стагоддзі 

## Спасылкі 
* 
* 

Альжбета
Альжбета
Катэгорыя:Памерлі ў Пастаўскім раёне
Катэгорыя:Мецэнаты Беларусі
Катэгорыя:Жанчыны Вялікага Княства Літоўскага
Свята, якое заўсёды

**«Свя́та, яко́е заўсё́ды»** () — беларускі дакументальны фільм рэжысёра , зняты па заказу Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь на кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») у 2012 годзе.

## Сюжэт 
Фільм пра кабарэ-бэнд «Серебряная свадьба».

## У фільме прынялі ўдзел 
## Здымачная група 
* аўтар сцэнарыя і рэжысёр — Галіна Адамовіч
* аператары — Таццяна Логінава, Сяргей Бондараў
* гукарэжысёр — Яўген Рагозін
* мастак — Анастасія Ганчарова
* мантажор — Дзяніс Кліменка
* рэдактар — Ірына Дзям’янава
* дырэктар — Юлія Спірыдонава

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы Галіны Адамовіч
Увярэднік балотны

**Увярэ́днік балотны** (*Pedicularis palustris*) — від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Назвы 
Увярэднік балотны. Мезафіт, гіграфіт, алігатроф і мезатроф. Расце па берагах вадаёмаў, на забалочаных лугах і балотах, у прыбярэжных і пойменных хмызняках. Цвіце ў чэрвені—ліпені.

Лекавая і дэкаратыўная расліна.

Ахоўваецца ў шэрагу рэгіёнаў Расіі і Украіны, у Эстоніі.

## Літаратура 
*  — С. 151.

## Спасылкі 
* 
* *Pedicularis palustris* L. // ИАС «ООПТ России»

*
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Гары Грэгсан-Уільямс

**Гары Грэгсан-Уільямс** (; нар. ) — англійскі кампазітар, аранжыроўшчык, дырыжор, музычны прадзюсар. Аўтар музыкі для кіно, тэлебачання і камп’ютарных гульняў. Намінант на прэміі «*Залаты глобус*» і «*Грэмі*». Старэйшы брат кампазітара .

## Выбраная фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кінакампазітары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Эні»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Баброва (гарадзішча)

**Баброва** — археалагічны помнік у цэнтры вёскі Баброва Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на паўднёвым беразе ракі Бабровенка.

## Апісанне 
Пляцоўка памерам 42×38 м, вышынёй 12-14 м над узроўнем ракі. З заходняга боку ўмацавана валам вышынёй 4 м і ровам глыбінёй 1-3 м, шырынёй каля 6 м. Краі пляцоўкі прыўзняты на 1-1,5 м. На гарадзішчы знаходзяцца могілкі, на іх асобныя пахаванні адзначаны камянямі з выбітымі крыжамі. Вядома з 1873 года. Абследаваў у 1972 годзе У. Ф. Ісаенка. Раскопкі не праводзіліся.

## Літаратура 
* Гарадзішча (в. Баброва) // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 263.

Катэгорыя:Гарадзішчы Дубровенскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Баброва (Дубровенскі раён)
Авецісян

**Авецісян** — прозвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Авет Маркосавіч Авецісян (1897—1971) — армянскі артыст тэатра і кіно.
* Мінас Карапетавіч Авецісян (1928—1975) — армянскі мастак.
Альбінас Жукаўскас

**Альбінас Жукаўскас** (; 1912, в. Бубеле, цяпер Сейненскі павет, Падляскае ваяводства, Польшча — 1987, Вільнюс, цяпер Літва) — літоўскі пісьменнік і перакладчык. Заслужаны дзеяч культуры Беларускай (1973) і Літоўскай ССР (1972).

## Біяграфія 
Нарадзіўся і вырас у літоўскай вёсцы. Меў 2 братоў і 4 сястры. 

У 1918—1919 гадах у роднай в. Бубеле адвучыўся год у літоўскай пачатковай школе, якую ў 1915 годзе пад нямецкай акупацыяй у часе Першай сусветнай вайны заснаваў літоўскі журналіст  (1888—1966). 7 верасня 1919 года ў выніку Сейненскага паўстання, якое пачалося 22 жніўня 1919 года, урад Польскай рэспублікі закрыў літоўскую школу ў в. Бубеле (Сейненскі павет, Беластоцкае ваяводства). 

З 1919 года жыў у прытулку сейненскай гімназіі «Святло», заснаванай літоўскім каталіцкім святаром  (1870—1927). У 1927 годзе ўпершыню выдаў свае творы ў часопісе  (Каўнас, Літва), які належаў Літоўскай сацыял-дэмакратычнай партыі. 

У 1928 годзе паступіў у літоўскую  ў Вільні (Польская Рэспубліка) і пачаў друкавацца ў мясцовым літоўскім друку. Тамсама пасябраваў з беларускім пісьменнікам-аднагодкам Максімам Танкам (1912—1995), які ў 1929—1931 гадах навучаўся ў Віленскай беларускай гімназіі і першым пераклаў вершы Жукаўскаса на беларускую мову. У сваю чаргу Жукаўскас перакладаў вершы М. Танка для літоўскага друку. 

У 1935 годзе скончыў гімназію і паступіў у Варшаўскі ўніверсітэт, дзе вывучаў права. У 1936—1937 гадах таксама навучаўся ў Вышэйшай журналісцкай школе ў Варшаве, адкрытай у 1917 годзе і закрытай у 1937 годзе. У 1937—1939 гадах друкаваў свае творы ў дадатку «Творчасць і крытыка» літоўскай газеты . У 1938 годзе выдаў у Вільні першы зборнік уласных вершаў «Час і людзі» (лет. Laikai ir žmonės).

У 1940—1941 гадах — рэдактар штодзённай літоўскай газеты  (Вільня, Літоўская ССР). У 1945—1953 гадах — галоўны рэдактар выдавецтва  (Вільня). У 1953—1959 гадах — галоўны сцэнарыст «Літоўскай кінастудыі». У 1965—1972 гадах — кіраўнік Літаратурнага фонду Літвы. У 1974 годзе стаў лаўрэатам літоўскай прэміі «Паэзія вясны» за зборнік вершаў «Рэфлексіўны» (лет. Sangrąžos) 1973 года.

## Творчасць 
Напісаў 20 кніг уласных вершаў. Пераклаў з беларускай на літоўскую мову і выдаў 7 кніг твораў беларускіх пісьменнікаў. Выдаў зборнік вершаў Максіма Танка «След маланкі» (1961) і пераклаў кнігу яго ўспамінаў «Лісткі календара» (1969). Таксама пераклаў аповесць Змітрака Бядулі «Сярэбраная табакерка» (1956) і раман Максіма Гарэцкага «Віленскія камунары» (1965). Быў перакладчыкам і рэдактарам «Анталогіі беларускай прозы», анталогіяў «З беларускай паэзіі» і «Па Нёмане песня плыве». Таксама пераклаў некалькі твораў Янкі Купалы, Якуба Коласа, Аркадзя Куляшова, Петруся Броўкі і Пятра Глебкі. У 1974 годзе ў Мінску на беларускай мове выйшаў зборнік яго вершаў «Бяздомная любоў», што складаўся з перакладаў беларускіх пісьменнікаў.
* 

Катэгорыя:Літоўскамоўныя паэты
Катэгорыя:Перакладчыкі Літвы
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Літоўскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Падляскім ваяводстве
Катэгорыя:Польскамоўныя паэты
Катэгорыя:Рэдактары
Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы
Спіс захворванняў суніц

У гэтым артыкуле змешчаны **пералік захворванняў** , у першую чаргу .

## Бактэрыяльныя захворванні 
## Ааміцэтныя захворванні 
## Грыбковыя захворванні 
## Захворванні рознага генезу 
## Нематоды, паразіты 
## Фітаплазма, вірусныя і вірусападобныя захворванні 
## Літаратура 
* Агульныя назвы захворванняў. Амерыканскае фітапаталагічнае таварыства

Катэгорыя:Суніцы
Суніцы
Стольнікі менскія

Першая намінацыя на ўрад стольніка ў Менскім павеце Вялікага Княства Літоўскага адбылася ў сакавіку 1590 года, сярод першых намінацый на гэты павятовы ўрад ва ўсім Вялікім Княстве Літоўскім.

## Спіс 
*У дужках прыведзены даты справавання ўрада.*
* Юрый Багданавіч Капашчэўскі (20.03.1590 — да снежня 1624 года);
* Мікалай Міхайлавіч Анфаровіч (06.02.1625 — да лютага 1633);
* Ян Янавіч Жыжэмскі (люты 1633 — да канца 1635);
* Аляксандр Жыжэмскі (пасля 14.02.1635 — да 31.10.1640);
* Крыштоф Нагорны Мінькоўскі (? — ?);
* Мікалай Казімір Дамброўскі (? — ?);
* Ян Ярашавіч Жыжэмскі (12.10.1640 — да 11.10.1649);
*  (19.01.1649 — 11.10.1649 — да 20.08.1650);
* Крыштаф Геранімавіч Касакоўскі (да 1658—да 28.02.1658);
* Януш Гарабурда (28.02.1658 — ?);
* Андрэй Касакоўскі (?—1662 — да 1679);
*  (?—10.1666 — ?);
* Пётр Дэмбоўскі (? — 04.07.1672 — 11.05.1685 — ?);
* Ежы Рудаміна-Дусяцкі (23.05.1679 — ?);
* Казімір Караль Уніхоўскі (03.06.1679 — 1681 — 29.03.1682);
* Мікалай Казімір Касцялкоўскі (03.10.1681 —27.07.1686 — ?);
* Казімір Хвалібог Васілеўскі (? — ?);
* Атон Вільгельм Гротуш (? — 28.03.1682 — 29.04.1683 — ?);
* Ян Выгоўскі (11.15.1690 — ?);
* Тэадор Антоні Ваньковіч (да 1690 — 15.07.1716);
* Ян Пётр Вільбутовіч Паплонскі (?— 1711 —?);
* Дамінік Алойзы Валадковіч (21.11.1716 — 2.8.1731);
* Лявон Павел Валадковіч (30.11.1731 — да 28.11.1748);
* Стэфан Быкоўскі (28.11.1748 — да 29.05.1762);
* Фларыян Станіслаў Быкоўскі (29.05.1762 — да 27.03.1765);
* Юзаф Валадковіч (27.03.1765 — да 9.05.1772);
* Ян Юзаф Клакоцкі (09.05.1772—11.07.1772);
* Марцін Валадковіч (11.07.1772 — 22.03.1779 — да 20.04.1780);
* Іахім Хмара (12.07.1780 — 09.02.1785 — да 09.05.1789);
* Крыштаф Ліхадзіеўскі (09.05.1789 — 06.04.1791. — ?).

## Літаратура 
*