Патрыцыя Хайсміт

**Патрыцыя Хайсміт** (; пры нараджэнні *Мэры Патрыцыя Пленгман*; 19 студзеня 1921, Форт-Уэрт, Тэхас, ЗША ― 4 лютага 1995, Лакарна, Швейцарыя) ― амерыканская пісьменніца.

## Біяграфія 
Патрыцыя Хайсміт нарадзілася ў мястэчку Форт-Уэрт (штат Тэхас), але спачатку выхоўвалася бабуляй па матчынай лініі і жыла ў Нью-Ёрку (пазней яна назвала гэты час «маленькім пеклам»), а пазней у маці Мэры Коўтс (13 верасня 1895 года — 12 сакавіка 1991 года) і айчыма Стэнлі Хайсміта (Мэры пабралася з ім шлюбам у 1924 годзе), якія былі прафесійнымі акцёрамі. Маці Патрысіі развялася з бацькам Джэем Бернардам Пленгманам (1889—1975) за 10 дзён да нараджэння дачкі.

Юная Хайсміт мела даволі напружаныя адносіны з маці, часта крыўдзіла айчыма, хоць пазней часта спрабавала перацягнуць яго на свой бок у сварках з маці. Як распавяла сама Хайсміт, яе маці прызналася, што спрабавала перапыніць цяжарнасць, выпіўшы шкіпінар. Хайсміт так і не прызвычаілася да такіх адносін любові—нянавісці, якія пераследвалі яе да канца жыцця і апісаныя ёю ў апавяданні «Чарапаха» (пра хлопчыка, які забіў маці). Бабуля навучыла Патрыцыю чытаць у раннім дзяцінстве. Хайсміт праштудыявала бібліятэку маці і айчыма. Ва ўзросце васьмі гадоў Хайсміт адкрыла для сябе кнігу Карла Менінгера «Чалавечы розум» і захапілася абследаваннем пацыентаў з псіхічнымі разладамі, такімі як піраманія і шызафрэнія.

Па словах біёграфа пісьменніцы Эндру Уілсана ў кнізе «Прыгожы цень», жыццё Хайсміт было няпростым: яна была алкагаліцай, і яе раманы не доўжыліся больш за пару гадоў, а сучаснікам і знаёмым яна наогул здавалася чалавеканенавісніцай і жорсткім чалавекам. Яна аддавала перавагу таварыству жывёл, а не людзей. Разам з ёй жылі каты і слімакі. Апошнія, па словах Хайсміт, ўсялялі ў яе дзіўны спакой, у садзе пісьменніцы было некалькі сотняў гэтых малюскаў, часам яна нават брала некаторых з іх з сабой у падарожжы. Патрыцыя Хайсміт не была замужам і не мела дзяцей. У пісьменніцы былі як лесбійскія, так і гетэрасексуальныя повязі, раманы. Адзін з вядомых усім раманаў звязаў яе з амерыканскай пісьменніцай Мэрыджэйн Мікер ().

Хайсміт была рашучай атэісткай. Нягледзячы на тое, што яна лічыла сябе лібералкай і ў школьныя гады ладзіла з афра-амерыканскімі студэнтамі, у наступныя гады яна лічыла, што амерыканскія мурыны вінаватыя ў крызе сацыяльнага забеспячэння ў ЗША. А таксама яна не любіла карэйцаў, таму што «яны елі сабак». Патрыцыя Хайсміт называла сябе сацыял-дэмакраткай.

Памерла 4 лютага 1995 года ў Лакарна (Швейцарыя) ад лейкеміі.

## Творчасць 
Паўтаральныя матывы ў прозе Патрыцыі Хайсміт уключаюць каханне, нянавісць, апантанасць або рэўнасць. У сваіх творах яна засяроджвалася не столькі на апісанні злачынстваў, колькі на псіхалагічных асновах выканаўцаў і іх псіхалогіі. 

У 1950 годзе яна скончыла раман «Незнаёмцы ў цягніку», які быў экранізаваны Альфрэдам Хічкакам у 1951 годзе пад назвай «Незнаёмцы з цягніку».

Па-беларуску раманы пісьменніцы не даступныя. Некалькі апавяданняў Хайсміт былі перакладзены Уладзімірам Шчасным, напрыклад «Гальштук Вудра Уілсана».

## Творы 
### Раманы 
* Strangers on a Train (1950)
* The Price of Salt (1952) (як Клэр Морган)
* The Blunderer (1954)
* Deep Water (1957)
* A Game for the Living (1958)
* This Sweet Sickness (1960)
* The Cry of the Owl (1962)
* The Two Faces of January (1964)
* The Glass Cell (1964)
* A Suspension of Mercy (1965) (The Story-Teller in the U.S.)
* Those Who Walk Away (1967)
* The Tremor of Forgery (1969)
* A Dog’s Ransom (1972)
* Edith’s Diary (1977)
* People Who Knock on the Door (1983)
* Found in the Street (1986)
* Small g: a Summer Idyll (1995)

### Зборнікі апавяданняў 
* Eleven (1970)
* Little Tales of Misogyny (1975)
* The Animal Lover’s Book of Beastly Murder (1975)
* Slowly, Slowly in the Wind (1979)
* The Black House (1981)
* Mermaids on the Golf Course (1985)
* Tales of Natural and Unnatural Catastrophes (1987)
* Chillers (1990)
* Nothing That Meets the Eye: The Uncollected Stories (2002)
* Under a Dark Angel’s Eye: The Selected Stories of Patricia Highsmith (2021).

### Эсэ і артыкулы 
* «The Sense of Form», The Writer, January 1948
* «Suspense in Fiction», The Writer, December 1954
* «Not-Thinking with the Dishes» (1982), Whodunit? A Guide to Crime, Suspense and Spy Fiction
* «Scene of the Crime» (1989), Granta, Issue No. 29, Winter.

## Спасылкі 
* Гальштук Вудра Вільсана
* Аўдыё-інтэрв'ю на BBC.

Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Памерлі ад лейкеміі
Катэгорыя:Атэісты
Катэгорыя:Аўтары дэтэктыўнай прозы