open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Саюз Фашысцкіх Малютак

**Саюз Фашысцкіх Малютак** — дзіцячая арганізацыя Усерасійскай фашысцкай партыі, створаная ў 1934 годзе ў Харбіне, у якую маглі ўваходзіць *«рускія хлопчыкі і дзяўчынкі, якія вераць у Бога, любяць Расію, якія шануюць Працу»*. Арганізацыя дзеяла ў адпаведнасці са Статутам Саюза Фашысцкіх Малютак.

Заяўленая мэта Саюза — «выратаванне Расійскіх дзяцей ад уплыву вуліцы і дэнацыяналізацыі, выхаванне іх для будучай Расіі ў рэлігійна-нацыянальным фашысцкім духу». Членамі Саюза маглі быць дзеці расійскіх эмігрантаў у веку ад 3 да . Для ўступу ў Саюз было досыць запіскі бацькоў пра згоду.

Фашысцкія малюткі дзяліліся на: простую фашысцкую малютку, разумную малютку, малютку-ўсёведу і малютку-авангардыстку. Па дасягненні 10-гадовага ўзросту фашысцкая малютка пераходзіла ў Авангард — Саюз Юных Фашыстаў ці Саюз Юных Фашыстак.

У Саюзе існавалі пасады: старэйшы ці старэйшая ачага, начальнік ці начальніца раёна і начальнік ці начальніца аддзела.

Структурныя адзінкі Саюза складалі: ачагі (некалькі малютак, што жывуць паблізу адзін ад аднаго ці навучэнцаў у адной школе, адным класе), група ачагоў вызначанага раёна складалі раён, група раёнаў у вызначаных тэрытарыяльных межах складалі аддзел.

На чале Саюза Фашысцкіх малютак стаяў Кіроўны цэнтр СФМ, які засноўваўся загадам Кіраўніка УФП.

Форма фашысцкіх малютак складалася: у хлопчыкаў — з чорнай кашулі, партупеі і чорных штаноў, у дзяўчынак — з чорнага сарафана, надзетага на белую блузу.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Дзіцячыя арганізацыі
Свята-Мікалаеўская царква (Смаляніца)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Смаляніца Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на паўночна-заходняй ускраіне вёскі, каля могілак.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1903 годзе з цэглы на месцы драўлянага храма.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Храм чатырохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыі, створанай трох'яруснай званіцай, прамавугольнай у плане трапезнай, кубападобнай малітоўнай залай, пяціграннай апсідай. Шацёр званіцы (2 васьмерыкі на чацверыку) і васьмігранны барабан на чатырохсхільным даху асноўнага аб'ёму завершаны цыбулепадобнымі галоўкамі. Грані верхняга яруса званіцы прарэзаны 4 арачнымі праёмамі і маюць стральчатыя прафіляваныя завяршэнні, якія ствараюць зубчастае акаймаванне гранёнага шатра. Фасады царквы прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі ў прафіляваных ліштвах. У дэкоры выкарыстаны зубчастыя і вуглавыя лапаткі. Уваходны лучковы праём аформлены пластычным парталам з крапаваным франтонам.

## Інтэр'ер 
Апсіда і трапезная адкрыты ў залу шырокімі арачнымі прасветамі, апсіда вылучана драўляным іканастасам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пружанскага раёна
Катэгорыя:Смаляніца
Катэгорыя:З’явіліся ў 1903 годзе
Катэгорыя:1903 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Свята-Мікалаеўская царква (Славенск)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Славенск Валожынскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
На ўсходняй ускраіне вёскі. Пабудавана ў 1868—1871 гг. з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускана стылю. Храм сіметрычна-восевай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі, якая складаецца з двух'яруснай шатровай вежы-званіцы (васьмярык на чацверыку), квадратных у плане трапезнай і малітоўнай залы, пяціграннай апсіды. Галоўны ўваход вылучаны арачным парталам з кілепадобным завяршэннем. Асноўны кубападобны аб'ём накрыты пакатым чатырохсхільным дахам, у завяршэнні якога цыбулепадобны гранёны купал на васьмігранным барабане. Цыбулепадобнай галоўкай завершаны высокі шацёр званіцы. Сіметрычныя фасады асноўнага аб'ёму расчлянёны пілястрамі на 3 праслы, якія заканчваюцца паўцыркульнымі аркамі з кілепадобнай акантоўкай. Гэтак жа аздоблены праёмы верхняга яруса званіцы. Насычанасць архітэктурнай пластыкі ствараюць вуглавыя лапаткі, пілястры, аркатурныя паясы, рабрыстыя фрызы, ліштвы арачных аконных праёмаў.

## Інтэр'ер 
Унутры малітоўная зала перакрыта плоскай столлю, шырокімі прасветамі звязана з апсідай і бабінцом, асвятляецца бакавымі сіметрычна размешчанымі арачнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Валожынскага раёна
Катэгорыя:Славенск
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Катэгорыя:1871 год у Беларусі
Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Сноў)

'''Свята-Казьма-Дзям'янаўская царква''' — праваслаўны храм у в. Сноў Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
На могілках. Пабудавана ў 1846 г. з цэглы, адрамантавана ў 1892 г.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Вырашана адзіным прамавугольным аб'ёмам, які пераходзіць у трохгранную апсіду. Над галоўным фасадам узвышаецца чацверыковая званіца, завершаная макаўкай. Уваход вырашаны прамавугольным прытворам, завершаным трохвугольным франтонам. Фасад прытвора па восі сіметрыі адзначаны арачным аконным праёмам і трайной аркадай увахода. Плоскасныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі, дэкарыраванымі пластычнымі ліштвамі з трохвугольнымі сандрыкамі, і пілястрамі ў прасценках. Вуглы аб'ёму адзначаны калонамі, высокі цокаль — крапоўкай. Па перыметры будынак апяразаны тонкапрафіляваным карнізам з сухарыкамі.

## Інтэр'ер 
. Сярэдзіна 17 ст. Музей старажытнабеларускай культуры]]
Унутры малітоўная зала перакрыта плоскай драўлянай столлю, апсіда вылучана мураванай перагародкай з драўляным трох'ярусным іканастасам, над уваходам хоры.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Сноў
Катэгорыя:Храмы Слуцкай епархіі
Катэгорыя:1846 год у Беларусі
Уладзімір Пятровіч Кульваноўскі

**Уладзі́мір Пятро́віч Кульвано́ўскі** (,  — , , Беларусь) — беларускі тэатральны мастак.

## Біяграфія 
У 1934 годзе паступіў у Віцебскае мастацкае вучылішча, якое скончыў у 1938 годзе. Вучыўся ў І.В. Ахрэмчыка, В.К. Дзежыца, Л.М. Лейтмана. З 1938 года працаваў у Вялікім тэатры оперы і балета. Удзельнічаў у мастацкіх выставах з 1939 года.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны жыў у акупаваным Мінску. Пасля вызвалення Мінска, 7 ліпеня 1944 года Уладзімір Кульваноўскі быў прызваны ў Чырвоную армію, на 3-ці Беларускі фронт. 6 жніўня 1944 года ў баях у раёне горада Сувалкі быў паранены ў грудзі і ў левую руку, у выніку чаго стаў інвалідам. За праяўленую мужнасць быў узнагароджаны Ордэнам Чырвонай Зоркі.

З 1959 года член Беларускага саюза мастакоў. У 1968 годзе ў гонар 50-годдзя Уладзіміра Пятровіча была арганізавана персанальная юбілейная выстаўка, у 1983 годзе адбылася персанальная выстаўка з нагоды 65-годдзя мастака.

## Асноўныя творы 
Працаваў у галіне сцэнаграфіі. Сярод тэатральных твораў эскізы дэкарацый і касцюмаў да спектакляў:
* «*Міхась Падгорны*» Я. Цікоцкага (1953)
* «*Трубадур*» Дж. Вердзі (1955, 1964)
* «*Шукальнікі жэмчугу*» Ж. Бізэ (1956)
* «*Манон*» Ж. Маснэ (1958)
* «*Падстаўная нявеста*» Г. Вагнера (1958)
* «*Церам-церамок*» І. Польскага (1961)
* «*Кето і Катэ*» В. Далідзе (1962)
* «*Князь Ігар*» А. Барадзіна (1977)
* «*Севільскі цырульнік*» Дж. Расіні

Працаваў таксама ў жывапісе і графіцы. Стварыў серыю графічных лістоў, прысвечаных старажытнаму Мінску. Сярод іх графічныя лісты «*Замчышча*», «*Няміга*», «*Каля гарадской брамы*», «*Перад асадай*». З’яўляецца аўтарам жывапісных лірычных пейзажаў.

28 твораў Уладзіміра Кульваноўскага захоўваецца ў фондах Музея гісторыі тэатральнай і музычнай культуры. Працы мастака таксама знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі і фондах Беларускага саюза мастакоў.

## Асабістае жыццё 
У лютым 1947 года ажаніўся з  (1927 — 2008), унучкай украінскага кампазітара Ф.І. Ваячака. Меў пяцёх дзяцей: Барыса (1947 — 1947), Пятра (1950 — 1953), Кацярыну (1955 — 1989), Аляксандру (нар. 1956), Вікторыю (нар. 1963).

## Ушанаванне памяці 
У 2023 годзе ў Музеі гісторыі тэатральнай і музычнай культуры адбылася выстава «Мастак у люстэрку сцэны», прысвечаная 105-годдзю з дня нараджэння мастака.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Уладзімір Кульваноўскі на сайце «*Соцреализм. Киевский клуб коллекционеров*»
* Уладзімір Кульваноўскі на сайце культурна-асветнiцкага клуба «*Спадчына*»

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Тэатральныя мастакі Беларусі
Катэгорыя:Сцэнографы Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі гістарычнага жанру Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага Народнага мастацкага вучылішча
Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза мастакоў
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Чырвонай Зоркі
Свята-Аляксандра-Неўская царква (Слабада)

**Свята-Аляксандра-Неўская царква** — праваслаўны храм у в. Слабада Мядзельскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана каля 1880 г. з цэглы і бутавага каменю на месцы драўлянага храма, узведзенага ў 1814 г. ўладальнікам маёнтка панам Гутаровічам. У 1861 г. адкрыта царкоўнапрыходская школа. Да 1980-х гг. не дзейнічала, адрэстаўрыравана ў 1990-я г. Па восі царквы пастаўлена цагляная арачная брама, акаймаваная металічнай агароджай.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Складаецца з трох'яруснай чацверыковай званіцы, прамавугольнай трапезнай, кубападобнага асноўнага аб'ёму і паўкруглай апсіды. Асноўны аб'ём накрыты чатырохсхільным, трапезная двухсхільным, апсіда — кананічным дахамі. Дах над асноўным аб'ёмам завершаны галоўкай на васьміграннай шыйцы. Макаўкай завершаны шацёр трэцяга васьміграннага яруса званіцы (надбудаваны ў 1990-я гг). Уваходная частка вылучана перспектыўным арачным парталам пад двухсхільным шчытом, які абапіраецца на пілястры. Архаічны выгляд храму надае бутавая муроўка сцен, на паліхромным фоне якой кантрастна вылучаюцца атынкаваныя ліштвы арачных аконных праёмаў, уваходны партал, вуглавыя лапаткі, аркатурныя фрызы.

## Інтэр'ер 
Унутры памяшканні храма аб'яднанны шырокімі арачнымі прасветамі. Мастацка-дэкаратыўным акцэнтам з'яўляецца драўляны разны 1-ярусны іканастас з царскімі варотамі расліннага арнаменту, з 4 абразамі-тондамі евангелістаў, у цэнтры — абраз «Благавешчанне». Над царскімі варотамі — абраз «Тайная вячэра».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Слабада (Слабадскі сельсавет, Мядзельскі раён)
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Свята-Мікалаеўская царква (Слабодка)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Слабодка Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на паўднёвай ускраіне вёскі.

## Гісторыя 
Пабудаваная ў канцы 19 — пачатку 20 ст. з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры неарускага стылю. Крыжова-купальны храм. У аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі дамінуе шмат'ярусная шатровая званіца з галоўкай. Над сяродкрыжжам гранёны барабан з шатром, завершаны цыбулепадобнай галоўкай. Фасады дэкарыраваны рустам, згрупаванымі і адзіночнымі паўкалонамі, шматпрафіляванымі карнізамі і паяскамі, какошнікамі, кілепадобнымі ліштвамі арачных аконных праёмаў.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бешанковіцкага раёна
Катэгорыя:Слабодка (Бешанковіцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Віцебскай і Аршанскай епархіі
Свята-Троіцкая царква (Солаўе)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Солаўе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
На паўднёва-заходняй ускраіне вёскі. Пабудавана ў другой палавіне 19 ст. з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю з рысамі рэтраспектыўнай готыкі. Кампазіцыйна крыжова-купальны храм складаецца з прамавугольнага прытвора, кубападобнай малітоўнай залы, пяціграннай апсіды з бакавымі рызніцамі. У сілуэце будынка пануе магутны цыліндрычны светлавы барабан са сферычным купалам. Плоскасныя атынкаваныя фасады члянёны арачнымі вокнамі з паўкруглымі люкарнамі ў стральчатых ліштвах (уплыў рэтраспектыўна-гатычнага стылю), апяразаны карнізам спрошчанага профілю. Такой жа аркай вырашаны галоўны ўваход.

## Інтэр’ер 
У інтэр'еры памяшканні раскрываюцца ў перакрытае светлавым барабанам на ветразях сяродкрыжжа шырокімі арачнымі прасветамі, бакавыя прыдзелы перакрыты цыліндрычнымі скляпеннямі, апсіда — гранёнай конхай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Аршанскага раёна
Катэгорыя:Солаўе
Свята-Успенская царква (Спягла)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Спягла Вілейскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі, на могілках. Пабудавана ў 1923 г. з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Асноўны чатырохсценны зруб няправільнай прамавугольнай формы накрыты двухсхільным дахам. Над франтонам галоўнага фасада ўзвышаецца невялікі цыбулепадобны купал на чатырохгранным канічным барабане. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны лучковымі ўваходным і аконнымі праёмамі ў ліштвах, цокальны пояс вылучаны вертыкальнай шалёўкай. Квадратны ў плане прытвор накрыты двухсхільным дахам, над якім узведзена невялікая чатырохгранная шатровая званіца. Невялікая прамавугольная апсіда накрыта 1-схільным дахам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Вілейскага раёна
Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Спягла
Авяр’янаў

**Авяр’янаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Казіміравіч Авяр’янаў (нар. 1955) — беларускі дзяржаўны дзеяч, дыпламат.
* Валяр’ян Якаўлевіч Авяр’янаў (1919—2010) — вучоны ў галіне радыётэхнікі і электронікі, доктар тэхнічных навук.
* Сцяпан Васілевіч Авяр’янаў (1909—1970) — Герой Савецкага Саюза (1945).
* Юрый Іванавіч Авяр’янаў (1952—1996) — беларускі акцёр.
Мак Сенет

**Мак Сенет** (, 17 студзеня 1880 — 5 лістапада 1960) — амерыканскі кінарэжысёр, прадзюсар.

Сярод амерыканскіх рэжысёраў, імёны якіх трывала ўвайшлі ў гісторыю кіно, Мак Сеннет займае некалькі адасобленае месца. Гэта тлумачыцца галоўным чынам тым, што ён заўсёды працаваў толькі ў адным жанры — эксцэнтрычнай камедыі.

Катэгорыя:Кінарэжысёры ЗША
Мхітар Герацы

**Мхіта́р Герацы́** (; сярэдзіна XII—пачатак XIII стагоддзя) — армянскі лекар XII стагоддзя, армянскі класік сярэднявечнай медыцыны (Хой). Навучальна-педагагічную медыцынскую дзейнасць праходзіў у Кілікійскай Арменіі. У 1184 годзе напісаў знакаміты трактат «Суцяшэнне пры ліхаманках». Быў добра знаёмы з грэка-эліністычнай, рымскай, візантыйскай, персідскай і арабскай класічнай медычнай літаратурай. Яго працы ўлучалі псіхатэрапію, хірургію, дыеталогію і фітатэрапію. Герацы падтрымваў прагрэсіўную навуку пра адзінства арганізма. Разглядаў чалавека ў цеснай сувязі з прыродай, падкрэсліваў велізарны ўплыў навакольнага асяроддзя на ўзнікненне хвароб, у прыватнасці ліхаманкі. Высунуў тэорыю цвіцення гумораў пры інфекцыйных захворваннях. Пры прызначэнні вянознага кровапускання прапанаваў строга ўзгадняцца з сіламі хворага. Скурныя поры разглядаў як дыхальныя і не рэкамендаваў змазванне скуры рознымі масламі, што шырока практыкавалася ў тую эпоху. Пры лячэнні сухотаў вялікае значэнне надаваў палепшанаму харчаванню. Звярнуў увагу на асаблівую катэгорыю хвароб, якія з'яўляюцца прафесійнымі захворваннямі — ліхаманку ў шклавараў і іншых працоўных, праца якіх злучаная з агнём. Ён жа першым паказаў на значную станоўчую ролю музыка-тэрапіі і ў цэлым псіхатэрапіі ў палёгцы пакут псіхічнахворых. Мхітар Герацы тэарэтычна абгрунтаваў, што высокая тэмпература з'яўляецца вынікам унутраных змен у арганізме, што з'яўлялася рэвалюцыйнай ідэяй для сярэднявечнай медыцыны. Праца «Суцяшэнне пры ліхаманках» упершыню апублікаваная ў 1832 годзе ў Венецыі, у 1908 годзе выдадзена на нямецкай мове, у 1955 годзе на рускай мове.

## Памяць 
* У Ерэване ўсталяваны бронзавы бюст Герацы Мхітару (праца скульптара Т. Мірзаян).
* Заснавана Медаль Мхітара Герацы за заслугі ў развіцці аховы здароўя Рэспублікі Арменія, высокапрафесійную практычную працу ў гэтай вобласці, а таксама значную дабрачынную дзейнасць.
* Барэльеф «Лекар Мхітар Герацы» (Зала пасяджэнняў Нацыянальнай акадэміі навук Рэспублікі Арменія, Ерэван, 1958, гіпс, скульптар А. Сарксян)
* Імя Герацы прысвоена дзяржаўнаму мед. універсітэту.

Катэгорыя:Асобы XII стагоддзя
Катэгорыя:Вучоныя Сярэднявечча
Катэгорыя:Вучоныя XII стагоддзя
Катэгорыя:Медыкі паводле алфавіта
Мікалай Іванавіч Лазавік

**Мікалай Іванавіч Лазавік** (18 студзеня 1951, Невіняны, Вілейскі раён, Мінская вобласць — 5 лістапада 2016) — сакратар Цэнтральнай камісіі Рэспублікі Беларусь па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў (2000—2016).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1951 годзе ў вёсцы Невіняны Вілейскага раёна Мінскай вобласці. У 1972 годзе скончыў Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі. У 1993 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. У 2000 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце. У 2003 годзе — аспірантуру пры Акадэміі кіравання. Кандыдат эканамічных навук.

Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі 13-га склікання, уваходзіў у камісію па дзяржаўным будаўніцтве і мясцовым самакіраванні.

Пасаду сакратара Цэнтрвыбаркама займаў з 2000 года. Па стане здароўя быў вызвалены ад гэтай пасады 17 кастрычніка 2016 года.

Памёр 5 лістапада 2016. Пахаваны на Паўночных могілках Мінска.

## Санкцыі 
З 2006 года, пасля прэзідэнцкіх выбараў 2006 года, якія Еўрапейскім Саюзам былі прызнаны недэмакратычнымі, быў у Чорным спісе Еўрасаюза. Санкцыі неаднаразова падаўжаліся да 2016 года.

Таксама Лазавік знаходзіўся ў санкцыйным спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Заслужаныя юрысты Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Члены Цэнтральнай выбарчай камісіі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Катэгорыя:Беларускія асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША
Джозеф Шыльдкраўт

**Джозеф Шыльдкраўт** (; 22 сакавіка 1896 — 21 студзеня 1964) — аўстрыйскі акцёр.

## Фільмаграфія 
* 1937 — Жыццё Эміля Заля

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Свята-Ушэсцеўская царква (Ставок)

**Свята-Узнясенская царква** — праваслаўны храм у в. Ставок Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1853 г. з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Будынак складаюць 3 зрубы: прытвор, малітоўная зала і пяцігранная апсіда. Іх разнастайныя завяршэнні ствараюць маляўнічы сілуэт храма. Над прытворам узведзена двух'ярусная чацверыковая званіца, завершаная шатром з макаўкай. Асноўны кубападобны зруб накрыты пакатым чатырохсхільным дахам з васьмігранным светлавым барабанам пад сферычным купалам. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах, акаймаваны вуглавымі лапаткамі і карнізамі. Тры ўваходы аформлены двухслуповымі ганкамі з двухсхільнымі навісямі.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры пануе двухсветлавая прастора малітоўнай залы, перакрытай пірамідальным скляпеннем, падтрыманым 4 слупамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ставок (Пінскі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пінскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1855 год у Беларусі
Чэмпіянат Беларусі па цяжкай атлетыцы 2013

**Чэмпіянат Беларусі па цяжкай атлетыцы 2013 года** прайшоў  з 4 па 7 верасня ў Гродне ў спарткомлексе «Нёман».

## Медалісты 
### Мужчыны 
### Жанчыны 
## Спасылкі 
* Пратаколы спаборніцтваў 

Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2013 годзе
Катэгорыя:Верасень 2013 года
Катэгорыя:Чэмпіянаты Беларусі па цяжкай атлетыцы
Катэгорыя:Спорт у Гродне
Катэгорыя:2013 год у Гродне
Расійскі жаночы фашысцкі рух

скім вакзале А. А. Вансяцкага.]]

**Расійскі Жаночы Фашысцкі Рух** — жаночая арганізацыя **Усерасійскай фашысцкай партыі**, створаная ў Харбіне дзеля аб'яднання дзяўчын і жанчын Расіі, якія падзяляюць ідэі партыі. Ідэалогія РЖФР — расійскі фашызм, вызначаны галоўным лозунгам расійскіх фашыстаў — Бог, Нацыя, Праца. Перыяд існавання 1931—1943 гг. Яднала рускіх дзяўчын і жанчын ва ўзросце ад 20 да . Арганізацыя дзеяла ў адпаведнасці са палажэннем № 11 «Пра Расійскі Жаночы Фашысцкі Рух».

Рух выступаў за Нацыянальную працоўную Расію, пабудаваную на карпарацыйнай сістэме расійскага фашызму, у якой жанчына заняла б «па праве ёй прыналежнае месца — носьбіткі ідэі хараства і захавальніцы сямейнага агменю (жонкі, маці), належным чынам забяспечанае законам».

Складалася з цэнтральнага кіраўніцтва і мясцовых арганізацый РЖФР. Цэнтральным кіраўніцтвам быў Кіроўны цэнтр РЖФР і яго органы, мясцовымі арганізацыямі — агмені, раёны і аддзелы РЖФР.

Расійскі Жаночы Фашысцкі Рух уваходзіў ва Усерасійскую фашысцкую партыю ў якасці аўтаномнай арганізацыі-секцыі, што працавала па нормах, выпрацаваных Кіроўным цэнтрам РЖФР і зацверджаных Кіраўніком УФП. Кіроўны цэнтр РЖФР засноўваўся на з'ездах УФП. Агульнае кіраўніцтва працай Руху прыналежала Кіраўніку УФП праз Кіроўны цэнтр РЖФР. Пастановы Кіроўнага цэнтра РЖФР прымалі сілу па цверджанні іх Кіраўніком УФП.

Кіроўны цэнтр РЖФР складаўся са старшыні, якая лічылася таксама старшынёй усяго РЖФР у цэлым, яе намесніцы, сакратара, якая лічылася таксама сакратаром усяго РЖФР у цэлым, скарбніка і начальніц аддзелаў Кіроўнага цэнтра — аддзела прапаганды, аддзела падрыхтоўкі.

Мясцовыя арганізацыі РЖФР складаліся з фашыстак розных катэгорый спачувальнікаў, кандыдатак, сапраўдных членаў, членаў актыву, залічаных у адпаведную арганізацыю дырэктывай яе кіроўнага органа. Агменем звалася група фашыстак ад 2 да 5 чалавек, раёнам — група агменяў вызначанай тэрыторыі і аддзелам — група агменяў ці раёнаў вызначанай значнай тэрыторыі.

Расійскі Жаночы Фашысцкі Рух меў форму: белую блузу з чорнай спадніцай і чорным гальштукам-бантам, на левым рукаве насілася агульнапартыйная свастыка.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рускі фашызм
Цэнтральнабеларускі масіў

**Цэнтральнабеларускі масіў** — найбольш прыўзнятая частка Беларускай антэклізы ў яе скляпенні на ўсходзе Гродзенскай і захадзе Мінскай абласцей, дзе крышталічны фундамент месцамі выходзіць на падантрапагенную паверхню.

Абмежаваны на паўночным усходзе Налібоцкім, на поўдні — Свіслацкім і Ляхавіцкім разломамі і серыяй паўночных прыбартавых разломаў Прыпяцкага прагіну, на захадзе — ізагіпсай паверхні фундамента -200 м. Мае форму кліна, выцягнутага з захаду на ўсход па лініі Гродна—Капыль, даўжыня 230 км, шырыня асновы 160 км.

Паверхня крышталічнага фундамента ў цэнтральнай і ўсходняй частках прыўзнята на Бабаўнянскім выступе, на паўночных і заходніх схілах апушчана да -200 м. Цэнтральнабеларускі масіў уяўляе сабой сістэму блокавых падняццяў. У яго межах выдзяляецца шэраг больш дробных структур (Зэльвенска-Іўеўскі вал, Слонімскі купал, Мастоўскае падняцце і інш.).

Платформавы чахол складзены з фрагментаў валынскай і валдайскай серый венду, якія залягаюць пераважна на паўночных і паўднёвых схілах і ў паніжэннях паміж адносна прыўзнятымі блокамі ў цэнтральнай частцы, а таксама з мелавых, палеагенавых, неагенавых і антрапагенавых адкладаў. На ўсходзе ў ніжняй частцы чахла захаваліся фрагменты палескай серыі сярэдне-верхняга рыфею. Мелавыя і антрапагенавыя адклады залягаюць суцэльным покрывам. У цэнтральнай і заходняй частцы (Мастоўска-Дзятлаўскі блок) фундамент перакрываецца мелавымі адкладамі, у найбольш прыўзнятай усходняй частцы (Бабаўнянскі выступ) і месцамі ў цэнтральнай — антрапагенавымі.

Паводле часу фарміравання Цэнтральнабеларускі масіў як частка Беларускай антэклізы, — структура найбольш старажытнага вендскага залажэння. Як самастойны выступ у складзе Балтыйскага шчыта яна існавала ў валынскі час. На каледонскім этапе ў сувязі з прагінаннем Балтыйскай сінеклізы, Падляска-Брэсцкай упадзіны і Мазавецка-Люблінскага прагіну Цэнтральнабеларускі масіў канчаткова адасобіўся і ўтварыў ядро Беларускай антэклізы.

## Літаратура 
* *Шкуратаў Д.* Цэнтральнабеларускі масіў // 
* *Коженов В.* Белорусская антеклиза // Геология Беларуси / Редкол. А.С. Махнач, Р.Г. Гарецкий, А.В. Матвеев и др. — Мн.: Институт геологических наук НАН Беларуси, 2001. — 815 с. ISBN 985-6117-56-9

Катэгорыя:Беларуская антэкліза
Катэгорыя:Геалогія Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Мінскай вобласці
Катэгорыя:Тэктоніка Беларусі
Бестыярый

» — малюнак на бестыярыі XIII стагоддзя, названым «Рочэстэрскім бестыярыем»]]
]]
**Бестыярый** (ад , «звер») — сярэднявечны зборнік заалагічных артыкулаў (з ілюстрацыямі), у якіх падрабязна апісваліся розныя жывёлы ў прозе і вершах, галоўным чынам, з алегарычнымі і павучальнымі мэтамі. Адна з першых крыніц бестыярыюмаў — грэчаскі трактат «Фізіяло́г». Найбольш вядомы стара-французскія бестыярыі: Ph. de Thaon’a (XII стагоддзе), Gervaise (XIII), Рышара дэ Фурніваля (XIII, выд. Hippeau, 1860) і інш.

У старажытнарускай літаратуры бестыярыі называліся «фізіялогамі». Вельмі часта ў бестыярыях з’яўляліся артыкулы, дзе падрабязна і з ілюстрацыямі апісваліся жывёлы, якія не існуюць на самай справе. Напрыклад, цмок, васіліск, манцікора і інш.

Аўтары параўноўвалі розных жывёлін з вобразамі і паняццямі рэлігіі і маралі, расшыфроўваючы іх, як іерогліфы. Услед за біблейскім размежаваннем «чыстых» і «нячыстых» істот, бестыярысты супрацьпастаўлялі жывёл, якія сімвалізавалі Хрыста (арол, фенікс, пелікан), стварэнням, якія выклікалі асацыяцыі з вобразам д’ябла (жаба, малпа). Прырода ўспрымалася як арэна пастаяннай барацьбы добрых і злых сіл. Сярэднявечная думка білася над раскрыццём узаемасувязі паміж цялесным і духоўным светам. Бестыярыюм вучыў разважаць аб рэчах шляхам аналогій, а гэта, па сутнасці, блізка мастацкаму мысленню, якое аперуе вобразамі.

Таксама бестыярыем можна назваць наогул любы зборнік артыкулаў аб неіснуючых жывёлах, у тым ліку і сучасны. Напрыклад, «Фантастычны бестыярый» Кіра Булычова або «Бестыярый» Анджэя Сапкоўскага. Таксама да жанру бестыярыяў можна аднесці «Кнігу выдуманых істот» Х. Л. Борхеса або «Чароўныя пачвары і дзе іх шукаць» Джаан Роўлінг.

## Літаратура 
* Бестиарий в словесности и изобразительном искусстве: Сб. статей / Сост. А. Л. Львова. М.: Intrada, 2012. — 183 с., 200 экз., ISBN 978-5-8125-1750-2
* 
* 
* 
*  (в пер.)
*  (обл.)
* 

## Спасылкі 
* Сайт Bestiary.us
* Сайт Бестыярыюм бібліятэкі Карнельскага ўніверсітэта

Катэгорыя:Выдуманыя істоты
Катэгорыя:Кнігі
Катэгорыя:Энцыклапедыі
Свята-Георгіеўская царква (Старое Высокае)

**Свята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у вёсцы Старое Высокае Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці. Размяшчаецца на паўднёвай ускраіне вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1903 годзе з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры псеўдарускага стылю. Крыжова-купальны храм з паўкруглай апсідай, да якой далучаны сегментныя рызніцы. Выцягнуты па папярочнай восі прытвор завершаны нізкім шатровым чацверыком. Сяродкрыжжа завершана васьмігранным барабанам, накрытым пакатым шатровым дахам. Фасады расчлянёны арачнымі дзвярнымі і аконнымі праёмамі. Аформленыя парталамі бакавыя ўваходы размешчаны пад вуглом да планіровачнай восі будынка. У крапоўцы атынкаваных фасадаў выкарыстаны прафіляваныя нішы, сандрыкі, дэнтыкулы, дынькі, броўкі, шырыначныя лапаткі і аркатурныя фрызы.

## Літаратура 
*  — С. 390
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шклоўскага раёна
Катэгорыя:1903 год у Беларусі
Катэгорыя:Старое Высокае (Шклоўскі раён)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Старадзевяткавічы)

**Свята-Параскева-Пятніцкая царква** — праваслаўны храм у в. Старадзевяткавічы Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
На паўднёвы захад ад вёскі. Пабудавана ў 1819 г. з дрэва і цэглы. Адкрыта ў 1990 г.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры класіцызму. Вырашана прамавугольным у плане зрубам з апсідным прырубам, умацаванымі цаглянымі пілонамі ў прасценках прамавугольных аконных праёмаў. Галоўны фасад вырашаны 4-калонным порцікам, у трохвугольны франтон якога ўрэзана драўляная чатырохгранная званіца, завершаная цыбулепадобнай галоўкай.

## Званіца 
Перад храмам пастаўлена двух'ярусная васьмігранная брама-званіца, накрытая шатровым дахам з макаўкай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Слонімскага раёна
Катэгорыя:Старадзевяткавічы
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Катэгорыя:1819 год у Беларусі
Цысус

**Цы́сус** (*Cissus*) — род шматгадовых раслін сямейства вінаградавых.

## Батанічнае апісанне 
Ліяны, кусты, травяністыя расліны або сцябловыя сукуленты. Маюць паветраныя карані, цыліндрычныя ці гладкія, даўжынёй да некалькіх метраў, якія ў зямлі развіваюць каранёвыя клубні.

Лісце суцэльнае ці рассечанае. Кветкі дробныя, сабраныя ў несапраўдныя парасонікі.

## Арэал 
Вядома больш за 350 відаў, пашыраных у тропіках і субтропіках абодвух паўшар’яў.

## Значэнне і выкарыстанне 
Некаторыя віды вырошчваюць як лісцева-дэкаратыўныя ў пакоях і аранжэрэях. Размнажаюць насеннем і чаранамі з двухгадовых парасткаў.

## Літаратура 
* *Годас Л.* Цысус // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т 5. — Мн.: БелСЭ, 1986.

Катэгорыя:Вінаградавыя
Свята-Пакроўская царква (Стахава)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Стахава Столінскі раён Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1857 г. з дрэва, капітальна перабудавана ў 1907 г. У 1910 г. пабудавана драўляная царкоўнапрыходская школа.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры неарускага стылю. Храм трохчасткавай зрубнай падоўжна-восевай кампазіцыі — званіца, малітоўная зала, апсіда, двух'ярусная званіца завершаны шатром, кубападобны асноўны аб'ём — цыбулепадобнай галоўкай.

## Інтэр'ер 
Абразы: «Святы Мікалай», «Спас Пантакратар», «Маці Божая Замілаванне» (усе 1795), «Пакроў Багародзіцы» (1796).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Стахава
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Столінскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:1857 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Царква Святой Тройцы (Старыя Пескі)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Старыя Пескі Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1827 годзе з дрэва. У 1968 годзе адноўлена.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Адназрубны прамавугольны ў плане аб'ём пераходзіць у трохгранную апсіду, вальмавае пакрыццё якой з'яўляецца працягам двухсхільнага даху асноўнага аб'ёму. Над галоўным фасадам у дах урэзана 1-ярусная чацверыковая званіца з васьмігранным шатром, завершаным макаўкай. У цэнтры дах праразае двух'ярусны васьмярык з гранёным цыбулепадобным купалам. У 1968 г. перад уваходам у храм пабудаваны двухслуповы ганак пад двухсхільным пакрыццём, завершаным макаўкай. Пабеленыя вертыкальныя брусы-сцяжкі, простыя ліштвы прамавугольных і стральчатых аконных праёмаў надаюць будынку графічны геаметрызаваны характар, што падкрэслівае і вертыкальная шалёўка фасадаў. У агульны аб'ём царквы ўпісаны невялікі прытвор з бакавымі каморамі і галерэяй хораў над імі.

## Інтэр'ер 
Прастора апсіды вылучана драўляным двух'ярусным іканастасам, які створаны ў 1878 г. ў рэтраспектыўных формах класіцызму і барока; мае разныя царскія вароты з абразамі-тонда 18 ст., перанесенымі з царквы ў в. Альшэва. Абразы 17 — 18 ст. «Каранаванне Маці Божай», «Мікалай Цудатворац», «Віленскіе мучанікі Антоній, Іаан, Яўстафій», «Маці Божая», «Святы архідыякан Сцефан», «Троіца новазапаветная», «Святы архістратыг Міхаіл», «Ражджаство Хрыстова», «Ісус з дзяржавай», «Уздвіжэнне Крыжа Гасподняга», «Маці Божая Адзігітрыя», трыпціх «Маленне аб чашы», «Прападобны Серафім Сароўскі» (пачатак 20 ст.).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Пескі (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1827 год у Беларусі
Свята-Мікалаеўская царква (Стары Крыўск)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Стары Крыўск Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў XIX стагоддзі з дрэва. 5 студзеня 2010 года храм згарэў. У 2012 годзе на месцы старога храма была ўзведзена мураваная царква.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Чатырохчасткавую падоўжна-восевую кампазіцыю фарміруюць прамавугольныя зрубы нізкага прытвора, бабінца, малітоўнай залы, апсіды. Элементы асіметрыі ў кампазіцыю ўносіць бакавы прыруб прыдзела. Над двухсхільным дахам бабінца ўзведзены чатырохгранны шатровы барабан. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны невялікімі прамавугольнымі і арачнымі (у малітоўнай зале) аконнымі праёмамі.

## Інтэр’ер 
Абразы «Маці Божая Апека» (мяжа 17 — 18 ст.), «Хрыстос на прастоле» (мяжа 19 — 19 ст.), «Маці Божая Ахтырская» і «Хрыстос» (сярэдзіна 19 ст.), «Флор і Лаўр» (2-я палова 19 ст.).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Рагачоўскага раёна
Катэгорыя:Стары Крыўск
Катэгорыя:Храмы Гомельскай і Жлобінскай епархіі
Свята-Мікалаеўская царква (Старыя Габы)

**Свята-Мікалаеўская царква** — праваслаўны храм у в. Старыя Габы Мядзельскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1905 г. з бутавага каменю і цэглы. Да 1990-х гг. не дзейнічала.

## Архітэктура 
Помнік архітэкіуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Храм традыцыйнай чатырохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыі: двух'ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца, прамавугодьная трапезная, кубападобны асноўна аб'ём, пяцігранная апсіда. Чатырохсхільны дах асноўнага аб'ёму завершаны маляўнічым 5-купаллем (цыбулепадобныя галоўкі на васьмігранных барабанах), якое ўзбагачаюць макаўкі званіцы і апсіды. Эстэтычны эффект дасягаецца і высакаякаснай муроўкай сцен з цёсаных блокаў вапняку, выкладкай імі арачнага партала галоўнага ўвахода і вуглавых рустаў. Цаглянай муроўкай выкладзены прафіляваныя карнізы з гарадкамі і ліштвы арачных аконных праёмаў.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Старыя Габы
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Цысус антарктычны

**Цысус антарктычны** (*Cissus antarctica*) — від шматгадовых раслін сямейства вінаградавых.

## Апісанне 
Расліна з прадаўгавата-сэрцападобным лісцем, па краях зубчастым.

## Пашырэнне 
Радзіма — Аўстралія.

Выкарыстоўваюць для вертыкальнага азелянення. Вырошчваюць ва ўмерана цёплым памяшканні ў цяні.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вінаградавыя
Катэгорыя:Ліяны
Катэгорыя:Флора Аўстраліі
Свята-Троіцкая царква (Вялец)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм з вёскі Вялец Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці, пабудаваны ў 18 ст. з дрэва. Помнік драўлянага народнага дойлідства. Перавезена ў Беларускі дзяржаўны музей народнага дойлідства і побыту.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам, перапад якога над алтарнай часткай завершаны макаўкай. Бакавыя фасады прарэзаны адзінарнымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Перад храмам адасоблена пастаўлена двух'ярусная чатырохгранная званіца.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Вялец (Глыбоцкі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Перамешчаныя будынкі і збудаванні Беларусі
Свята-Іаана-Багаслоўская царква (Стрыгінь)

**Свята-Іаана-Багаслоўская царква** — праваслаўны храм у в. Стрыгінь Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на могілках.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1817 годзе з дрэва «тщанием крестьянина Д. Стригина Василия Крука». Да 1990-х гадоў не дзейнічала. Перад царквой пастаўлена архаічная званіца ў выглялзе шатровай навісі на 2 слупах.

## Архітэктура 
Архітэктура храма вырашана ў традыцыях народнага дойлідства: 1-зрубны з трохграннай апсідай і прамавугольным двух’ярусным прытворам будынак. Двухсхільны дах асноўнага аб’ёму завершаны чацверыковым шатровым барабанам, такім жа меншага маштабу — над франтонам фасада вежай з гранёным шлемападобным купалам. Галоўны фасад фарміруюць трохвугольныя франтоны прытвора і даху. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны на бакавых фасадах 2 парамі прамавугольных аконных праёмаў, на галоўным — шырокім прамавугольным дзвярным праёмам.

## Інтэр’ер 
У інтэр’еры апсіда вылучана драўляным іканастасам 1830 года з разнымі царскімі варотамі і абразамі-клеймамі 6 евангелістаў; пры ўваходзе хоры. Абразы 17 — 19 ст.: «Маці Божая», «Апостал з жэзлам» і «Евангеліст Іаан» (мастак Х. Бойка).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Стрыгінь
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1817 год у Беларусі
Свята-Ушэсцеўская царква (Столін)

**Свята-Ушэсцеўская царква** — праваслаўны храм у г. Століне Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
На вуліцы Гарынскай. Пабудавана са званіцай у 1938 годзе з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік неарускага стылю. Традыцыйная чатырохчасткавая падоўжна-восевая кампазіцыя вызначаецца неардынарным спалучэннем зрубаў: званічка напалову ўрэзана ў бабінец, які разам з пяціграннай апсідай аб’яднаны агульным дахам у адзіны карабель, які па цэнтры прарэзаны шырокім кубападобным аб’ёмам малітоўнай залы. Вертыкальнай дамінантай з’яўляецца чатырох’ярусная (нізкі васьмярык на 3 чацверыках) званіца, завершаная высокім шатром з макаўкай. Над чатырохсхільным дахам асноўнага аб’ёму ўзведзены светлавы васьмігранны барабан, пакаты шацёр якога таксама завершаны макаўкай. Бакавыя ўваходы праз бабінец вылучаны шырокімі арачнымі праёмамі. Шматпланавасць агульнай кампазіцыі ўзбагачаецца нізкімі бакавымі рызніцамі абапал апсіды. Плоскасныя гарызантальна ашаляваныя фасады апяразаны філёнгавым фрызам, расчлянёны адзінарнымі і здвоенымі арачнымі і квадратнымі аконнымі праёмамі.

## Інтэр’ер 
. Абраз канца XVII стагоддзя. Музей старажытнабеларускай культуры]]
Малітоўная зала двухсветлавая за кошт адкрытага барабана, які абапіраецца праз канструкцыйную сістэму ветразяў на 4 слупы. Над бабінцам створаны хоры.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Століна
Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Столінскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Усходнепалеская школа дойлідства
Катэгорыя:1938 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Альбуга

**Альбуга** (*Albugo*), **цыстопус** (*Cystopus*) — род ааміцэтавых грыбоў.

## Пашырэнне 
Вядомы больш за 10 відаў, пашыравых у краінах Еўразіі, Амерыкі, Афрыкі. На Беларусі трапляецца  і . Паразітуюць найбольш на раслінах сямейства складанакветных і крыжакветных. Выклікаюць разнастайныя скрыўленні і разрастанне асобных органаў раслін, пазней — з'яўленне белых бугаркоў (пустул), якія потым прарываюцца.

## Асаблівасці біялогіі 
Міцэлій разгалінаваны, без перагародак, міжклетачны, з шматлікімі шарападобнымі гаўсторыямі. Спарангіяносцы кароткія, простыя, булавападобныя, утвараюць пад эпідэрмісам расліны-гаспадара шчыльны слой. Спарангіі верхавінкавыя, шарападобныя або цыліндрычныя, сабраныя ў ланцужкі, бясколерныя, у масе жаўтаватыя, пазней распадаюцца на асобныя зоаспарангіі, якія прарастаюць двухжгуцікавымі зааспорамі. Ааспоры (споры, якія зімуюць, узнікаюць у выніку полавага працэсу) шарападобныя, з тоўстай, бурай, сеткавай або бародаўчатай абалонкай, прарастаюць у зааспоры, рэдка ў міцэлій.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Перанаспаральныя
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Субаты)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Субаты Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1793—1797 гг. з цэглы.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры класіцызму з элементамі позняга барока і народнага дойлідства. Будынак вырашаны адзіным прамавугольным у плане аб'ёмам з трохграннай апсідай над якой двухсхільны дах пераходзіць у вальмавае пакрыцце. Дах прарэзаны 2 драўлянымі барабанамі з цыбулепадобнымі галоўкамі. Сцены ўзведзены на цагляным падмурку. Галоўны фасад завершаны драўляным шчытом франтона з дыяганальнай шалёўкай. Плоскасці сцен расчлянёны спаранымі пілястрамі з агульнай базай і абакай. Больш шырокія адзіночныя пілястры размешчаны па баках галоўнага фасада і па вуглах апсіды. Антаблемент складаецца з 3 частак з развітай прафіліроўкай. Арачныя аконныя праёмы аздоблены плоскімі прамавугольнымі ліштвамі з сандрыкамі. Пластыка галоўнага фасада некалькі перанасычана прамавугольнымі і арачнымі нішамі, уваходным парталам.

## Інтэр'ер 
Зала перакрыта бэлечнай столлю на падугах, сцены расчлянёны пілястрамі, адпаведнымі вонкавым. Пры ўваходзе выступаюць трапецападобныя хоры. Абразы 18 ст.: «Маці Божая Замілаванне», «Спас Пантакратар», «Успенне Багародзіцы». «Апостал Фадзей», «Апостал Павел», «Апостал Філіп», «Апостал Мацфей», «Апостал Якаў», «Апостал Фама», «Апостал Сімяон», «Мац Божая Адзігітрыя».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1797 год у Беларусі
Свята-Ільінская царква (Сурынка)

**Свята-Ільінская царква** — праваслаўны храм у в. Сурынка Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на ўскраіне вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1861 годзе з дрэва. Зноў адчынена ў 1990 годзе.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным у плане зрубам, які пераходзіць у трохгранную апсіду, над якой двухсхільны дах пераходзіць у вальмавы. Над фасадам узведзены двух’ярусны крыжовы ў сячэнні барабан, завершаны цыбулепадобнай галоўкай. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі ў плоскіх ліштвах. Над арачным уваходным праёмам двухсхільны казырок і паўкруглая люкарна.

## Званіца 
Побач з царквой у 1990-я гады пастаўлена брама-званіца. Яе асіметрычную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю фарміруюць прамавугольны ў плане аб’ём пад двухсхільным дахам, над якім з тыльнага вуглавога боку надбудавана двух’ярусная чатырохгранная званіца, завершаная цыбулепадобным купалам. Супрацьлеглы вугал будынка вырашаны глыбокай 1-слуповай нішай. Фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Слонімскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Сурынка
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Катэгорыя:1861 год у Беларусі
Свята-Аляксандра-Неўская царква (Стрэльна)

**Свята-Аляксандра-Неўская царква** — праваслаўны храм у в. Стрэльна Іванаўскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1800 годзе з дрэва. Перабудоўвалася ў 1930-я гады.

## Архітэктура 
Вырашана ў традыцыях народнага дойлідства з рысамі класіцызму. Адзіны прамавугольны падоўжны зруб, які пераходзіць у трохсценную апсіду. З боку галоўнага фасада, завершанага трохвугольным франтонам, двухсхільны дах прарэзаны чацверыковай шатровай вежай-званіцай. Гарызантальна ашаляваны бакавыя фасады рытмічна расчлянёны арачнымі аконннымі праёмамі ў простых ліштвах і брусамі-сцяжкамі ў прасценках, грані апсіды — арачнымі.

## Інтэр’ер 
У інтэр'еры апсіда вылучана драўляным разным іканастасам з царскімі варотамі ў стылі барока: на ажурным разным раслінна-кветкавым фоне вылучаюцца 6 авальных абразоў-таблетак. Абразы 18 — 19 ст.: «Спас Пантакратар», «Маці Божая з дзіцем», «Маці Божая Замілаванне». Плоская столь пакрыта размалёўкай.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Іванаўскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Стрэльна (Іванаўскі раён)
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1800 год у Беларусі