open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Струста (возера)

**Стру́ста** — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці.
У басейне ракі Друйка, за 4 км у напрамку на поўнач ад горада Браслаў. Уваходзіць у Браслаўскую групу азёр. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».

Плошча 13 км². Найбольшая глыбіня 23 м. Даўжыня 6,4 км. Найбольшая шырыня 4,2 км. Даўжыня берагавой лініі 27,8 км. Аб’ём вады 94,3 млн м³. Плошча вадазбору 223 км². Схілы катлавіны вышынёй 5—8 м (на поўначы 25—30 м), абразійныя, парослыя хмызняком і лесам, часткова разараныя. Берагі нізкія, пераўвільготненыя, на поўначы зліваюцца са схіламі. Ёсць мноства заліваў і 7 астравоў (агульная плошча 2,58 км²; найбольшыя Чайчын, Шова, Бярозаўскія, Яленя). Прыбярэжная зона да глыбіні 3 м пясчаная, трапляюцца гліны; глыбакаводную зону высцілае іл, часткова сапрапель. Каля паўднёвага і ўсходняга берагоў паласа трыснягу і чароту шырынёй да 300 м. Да глыбіні 6—7 м растуць харавыя водарасці, эладэя канадская, рагаліснік, рдзесты.

На захадзе ўпадае рака Акмяніца, злучана пратокамі з азёрамі Снуды, Балойса і Ельна, сцёк праз пратоку ў возера Войса.

Цераз возера праходзіць турысцкі маршрут. Струстаўскі валун, размешчаны ля затокі возера, — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння (з 1992 года).

## Паходжанне назвы 
Паводле Казіміра Бугі, назва возера балцкая, звязаная з латышскім *strauts*, літоўскім *srautas* «плынь».

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Струсто // Браславские.by
* Озеро Струсто // BRASLAV.BY

Катэгорыя:Басейн Друйкі
Катэгорыя:Браслаўская група азёр
Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Воўчын (возера)

**Воўчын**, **Воўчына** — возера ў Беларусі, у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці.

Плошча паверхні возера 0,53 км². Найбольшая глыбіня 32,9 м. Даўжыня 1,8 км, найбольшая шырыня 0,45 км. Даўжыня берагавой лініі 4,29 км. Аб’ём вады 7,87 млн м³. Плошча вадазбору 3,68 км².

## Геаграфія 
Возера знаходзіцца ў басейне ракі Мядзелка, за 12 км на поўначы ад гарадскога пасёлка Мядзел, каля вёскі Кабайлы, на поўначы ад возера Мядзел. Выцякае ручай у Мядзелку.

## Азёрная катлавіна 
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнута з поўначы на поўдзень. Схілы вышынёй 10—15 м (на поўначы 4—5 м), пад лесам і хмызняком, месцамі разараныя.

Берагавая лінія звілістая. Берагі зліваюцца са схіламі, участкамі на захадзе і ўсходзе вышынёй 0,3—0,5 м, у паўночным заліве нізкія, забалочаныя. На захадзе і поўначы пойма шырынёй 10—30 м.

Падводная частка катлавіны конусападобнай формы, літараль вузкая і спадзістая, сублітараль і прафундаль стромкія. Глыбіні да 2 м займаюць 13 % плошчы возера. Дно да глыбіні 4—7 м высцілаюць пяскі, да 10 м — апясчаненыя ілы. У паўночным заліве пашыраны крэменязёмістыя сапрапелі з вялікай колькасцю карбанатаў.

## Водны рэжым 
Мінералізацыя вады каля 250 мг/л, празрыстасць 4,6 м. Возера мезатрофнае. Слабапраточнае, упадае 1 ручай, на паўночным усходзе выцякае ручай у раку Мядзелка.

## Расліннасць і жывёльны свет 
Надводная расліннасць амаль адсутнічае, падводная ўкрывае дно да глыбіні 4 м.

Водзяцца шчупак, акунь, гусцяра, верхаводка, плотка, мянтуз, лінь, карась, краснапёрка; ёсць ракі.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Минской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Морфометрические параметры озёр Минской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Мядзельская група азёр
Катэгорыя:Азёры Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Басейн Мядзелкі
Нарач (курортны пасёлак)

**На́рач**. У кастрычніку 1964 года вызначаны межы курортнага пасёлка, у яго склад уключаны вёскі Купа, Сцепянёва і Урлікі Нарацкага пассавета Мядзельскага раёна, а таксама санаторый, дамы адпачынку, турысцкая база і піянерскія лагеры.

## Насельніцтва 
* 1995 — 4,2 тыс. чал.
* 2006 — 3,4 тыс. чал.
* 2016 — 3481 чал.
* 2017 — 3495 чал.

## Эканоміка 
Турыстычны комплекс «Нарач». Санаторыі «Нарач», «Нарачанскі бераг», «Спадарожнік», «Белая Русь», «Прыазёрны». Яхт-клуб «Нарачанскі». Гасцініца «Нарач», гасцявы дом «Возера Нарач» і інш. Рыбакамбінат.

Працуе даследчая Нарачанская азёрная станцыя.

## Парк 
Парк закладзены ў ХІХ стагоддзі на плошчы 3 га, збярогся часткова. Парадная частка мае сіметрычна-восевае рашэнне. Уезд фіксаваны дзвюма парамі куліс з елкі і таполі белай, цэнтральная частка партэра дэкарыравана бэзам. Пейзажная частка парку займае дзве тэрасы. Яна ўключае дрэвавыя групы, паляны і водную сістэму. У дрэвастоі пераважаюць мясцовыя віды, з экзотаў захаваліся піхта сібірская, сасна румелійская, ліпа еўрапейская і інш.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-42. Выданне 1986 года. Стан сяцовасці на 1980 год.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Курорты Беларусі
Балойса

**Балойса** — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Друйка, за 2,5 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».

Плошча паверхні возера 1,39 (1,37) км². Найбольшая глыбіня 15,6 м, сярэдняя 5,26 м. Даўжыня 2,06 км, найбольшая шырыня 1,02 км. Даўжыня берагавой лініі 5,8 км. Аб’ём вады 7,3 млн м³. Плошча вадазбору 3 км². Катлавіна возера выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны невысокія, спадзістыя, паўднёва-ўсходнія пад хмызняком, заходнія і паўднёва-заходнія разараныя. Берагі нізкія, пясчаныя, на ўсходзе гліністыя, месцамі забалочаныя і парослыя хмызняком. Мелкаводдзе вузкае, шырынёй да 30 м, пясчанае, на захадзе і ўсходзе месцамі пясчана-галечнае. 3 невялікія астравы. У возера ўпадаюць 2 ручаі. Злучана пратокай (шырыня да 200 м) з возерам Струста. Мезатрофнае. Зарастае да глыбіні 5 м. Надводная расліннасць утварае паласу шырынёй да 100 м. Забруджваецца сцёкавымі водамі Браслава.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* *Мыслівец І. А.* Балойса // 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Морфометріческіе параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Браслаўская група азёр
Катэгорыя:Басейн Друйкі
Касцюкоўка

**Касцюкоўка** (, ) — былы рабочы пасёлак у Гомельскай вобласці Беларусі, падпарадкоўваўся Чыгуначнаму райсавету Гомеля. За 12 км ад Гомеля, чыгуначная станцыя на лініі Гомель — Жлобін, на аўтадарозе Гомель — Магілёў. Насельніцтва 9&nbsp;904 чал. (2016).

## Гісторыя 
Вядомы з 1873 года як станцыя Лібава-Роменскай чыгункі. З 1929 года пасёлак рабочых Гомельскага шклозавода, з 1935 года рабочы пасёлак. У час Вялікай Айчыннай вайны завод і пасёлак разбураныя, у 1943—1945 адноўленыя. Апроч шклозавода, у Касцюкоўцы дзейнічаюць прадпрыемствы тарфяной і швейнай прамысловасці.

У 2016 годзе Касцюкоўка ўвайшла ў межы Гомеля.

## Насельніцтва 

* **XX стагоддзе**: 1995 — 11,1 тыс. чал.
* **XXI стагоддзе**: 2004 — 10,6 тыс. чал.; 2006 — 10,6 тыс. чал.; 2009 — 9409 чал. (1 студзеня), 9484 чал. (14 кастрычніка, перапіс); 2010 — 9522 чал.; 2011 — 9522 чал.; 2012 — 9614 чал.; 2013 — 9606 чал.; 2014 — 9651 чал.; 2015 — 9895 чал.; 2016 — 9904 чал.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Сцяпанавіч Шымко — генерал-лейтэнант авіяцыі.
* Пётр Дзмітрыевіч Лук’яненка — мастак, аўтар і вядучы тэлевізійнай праграмы «Мастак i час». Жыве і працуе ў Гомелі.
* Уладзімір Паўлавіч Ісачанка (нар. 1956) — мастак, выкладчык.
* Валянціна Якімовіч (Малахоўская, нар. 1949) — беларускі фалькларыст, грамадскі дзеяч у ЗША.
* Уладзімір Сцяпан — мастак, пісьменнік, журналіст.
* Таццяна Валер’еўна Абель (нар. 1964) — член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.

## Гл. таксама 
* Гомельшкло
* Пасёлкі гарадскога тыпу Гомельскай вобласці
* Пасёлкі гарадскога тыпу Беларусі

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)
Аршанскае Евангелле

**Аршанскае Евангелле** — беларускі рукапісны помнік канца XII — пачатку XIII стст. Выяўлена ў Оршы ў 1812 г.

Верагодна, створана на Полаччыне. Зберагліся 142 аркушы (без пачатку і канца), пісаныя ўставам на высакаякасным пергаменце. У Аршанскім Евангелле змешчаны 2 мініяцюры з выявамі евангелістаў Лукі і Мацвея (найбольш раннія ва ўсходне-славянскіх рукапісах), 2 застаўкі і 310 ініцыялаў з варыяцыямі старавізантыйскіх і першапачатковых тэраталагічных формаў (у асобных ініцыялах — выявы чалавека). За рэлігійнай аблонкай праглядаецца жывая народная аснова, што збліжае іх з размалёўкамі Спаса-Ефрасіннеўскага манастыра ў Полацку.

Зберагаецца у Цэнтральнай навуковай бібліятэцы АН Украіны.

## Гл. таксама 
* Шарашоўскае Евангелле

## Літаратура 
* Нікалаеў М. Палата кнiгапiсная. — Мн., 1993.
* БЭ ў 18 тамах. Т.1, Мн., 1996, С.536
* Суша А.А. Оршанское евангелие // Регионы Беларуси: энциклопедия. - Минск, 2011. – Т.2, кн.2. – С.260–261.

## Спасылкі 
* Поўны алічбаваны рукапіс на сайце лічбавай бібліятэкі гісторыка-культурнай спадчыны Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя І. В. Вярнадскага

Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Беларуская літаратура XII стагоддзя
Катэгорыя:Беларуская літаратура XIII стагоддзя
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы Беларусі
Катэгорыя:Ілюмінаваныя Евангеллі
Абрамшчынская шарсцяная мануфактура

**Абра́мшчынская шарсцяна́я мануфакту́ра** — колішняя мануфактура, якая дзейнічала ў 1830—1845 гадах у пасёлку Абрамшчына Гродзенскага павета. Мела 6 станкоў. У 1844 годзе працавалі 50 рабочых.

## Літаратура 
* Абрамшчынская шарсцяная мануфактура //  — С. 39.

Катэгорыя:Мануфактуры Беларусі
Катэгорыя:Гродзенскі павет (Расійская імперыя)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1830 годзе
Катэгорыя:1830 год у Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1845 годзе
Тадэвуш Урублеўскі

**Тадэвуш Урублеўскі** (,  — ) — польскі адвакат, грамадскі дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 8 лістапада 1858 года ў сям’і Яўстафія і Эміліі з Бянёўскіх, меў брата Аўгусціна. Яго дзядзька Валерый Антоні Урублеўскі быў адным з кіраўнікоў Паўстання 1863—1864 гадоў у Беларусі, пазней — генерал Парыжскай Камуны.

Належаў да краёўцаў дэмакратычнага (або дэмакратычна-ліберальнага) кірунку, меў кантакты з дзеячамі літоўскага руху. Паводле літоўскага гісторыка Даруса Сталюнаса, у адвакацкай канторы Т. Урублеўскага з 1898 працаваў Ёнас Вілейшыс, адзін з прызнаных лідараў літоўскага руху. У 1904 Т. Урублеўскі абараняў на судзе іншага літоўскага дзеяча Павіласа Вішынскаса. Т. Урублеўскі быў упэўнены, што «*мір і згода запануюць у нашым краі, калі ўсе мы будзем імкнуцца да ўсталявання брацкіх і справядлівых адносінаў уласнымі сіламі, а не пры дапамозе паліцыі, судовых прысудаў і турмаў*». Збіраў бібліятэку, якую потым перадаў гораду Вільні.
[240px|left|*[Бібліятэка Акадэміі навук Літвы*|thumb]]

## Літаратура 
* Смалянчук А. Паміж краёвасцю і нацыянальнай ідэяй. Польскі рух на беларускіх і літоўскіх землях. Гродна, 2001.
* Абрамовіч Людвіг. Тадэвуш Урублеўскі // Наша Слова. № 38 (1501), 23 верасня 2020. // на pawet.net

## Спасылкі 
* padrimariani.org 
* Podlaska Digital Library  at pbc.biaman.pl

Тадэвуш
Катэгорыя:Краёўцы
Раман Усяславіч

**Раман Усяславіч** (XI ст. — каля 1116) — князь з полацкіх Ізяславічаў.

## Біяграфія 
Сын полацкага князя Усяслава Брачыславіча, напэўна, трэці, хоць пытанне старшынства Усяславічаў застаецца дыскусійным.

На думку Леаніда Аляксеева, Раман быў маладзей за Давыда, Барыса і Глеба Усяславічаў (парадак Аляксеева). На думку Валянціна Яніна, Раман быў старэйшым сынам і наступнікам бацькі на стальцы, але, у тым самым артыкуле даследчык папросту атаясняе Рамана з Барысам, а Давыда з Глебам. Алег Рапаў таксама схіляўся да думкі, што Раман быў старэйшым з братоў.

Паводле Іпацеўскага спісу Аповесці мінулых часоў, Раман памёр у 1116 годзе ў Мураме, паводле позняга Ніканаўскага летапісу — у 1114 годзе ў Разані.

Удава Рамана, вядомая толькі як **Раманава**, прыняла пострыг, пазней да яе ў манастыр прыйшла вучыцца, а пасля таксама пастрыглася, пляменніца мужа — Прадслава Святаславаўна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Князі Полацкай зямлі
Чаховіч

**Чаховіч** — беларускае і польскае прозвішча.

## Выбітныя носьбіты 
* *Агата Чаховіч* — імя і прозвішча Галіны Макаравай пры нараджэнні.
* Густаў Чаховіч — удзельнік паўстання 1863—1864.
* Зыгмунт Чаховіч — адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864.
* Казімір Іванавіч Чаховіч (1847—1923) — расійскі вайсковец, філантроп, землеўласнік Свянцянскага павета.
* Канстанцін (Чаховіч) — украінскі царкоўны дзеяч.
* Лявон Чаховіч — удзельнік паўстання 1863—1864.
* Сымон Чаховіч — польскі мастак.
* Юзаф Чаховіч (1818—1888) — фатограф.
* Юзаф Чаховіч (1903—1939) — польскі паэт.

## Гл. таксама 
* Род Чаховічаў
Святаслаў Усяславіч

, жонкі нейкага князя Георгія, якога атаясняюць з князем Святаславам Усяславічам. На аверсе — святая Сафія, заступніца ўладальніцы пячаткі; на рэверсе — святы Георгій, заступнік яе мужа. Выявы гэтых самых святых размешчаны на Крыжы, створаным на заказ Ефрасінні Полацкай, іх дачкі. Святая Сафія таксама выяўлена на рэверсе адной з пячатак Ефрасінні Полацкай.]]

**Святаслаў Усяславіч**, у хрышчэнні **Георгій** (1050-я — пасля 1130) — меркаваны князь віцебскі (1101—1129).

## Жыццё і ўдзел 
Малодшы, шосты сын полацкага князя Усяслава Брачыславіча, хоць пытанне старшынства Усяславічаў агулам застаецца дыскусійным. Маладзейшым з братоў Святаслава-Георгія называе Жыціе яго дачкі Прадславы.

На думку Аляксандра Праснякова і Тадэвуша Васілеўскага, ад бацькі атрымаў Віцебскі ўдзел, бо пазней княства як «отчыну» трымалі яго нашчадкі. На думку ж Леаніда Аляксеева, у 1-й палове XII ст. Віцебскае княства ўваходзіла ў склад Смаленскай зямлі, але ў крыніцах гэтаму няма пацвярджэнняў. Наадварот, у 2-й палове XII ст. нашчадкі Святаслава аддавалі Віцебск смаленскім князям за падтрымку сваіх прэтэнзій на полацкі сталец. Да Аляксеева, у тым, што Святаслаў не трымаў Віцебска, далучаецца Алег Рапаў, які ставіць пытанне ці не трымаў Святаслаў Ізяслаўльскі ўдзел, на думку Рапава, да 1132 года там быццам княжыў сын Святаслава — Васілька. Рапаў спасылаецца на Іпацьеўскі летапіс (ПСРЛ, т. II, стб. 496), але пазначанае месца тычыцца 1159 года — вайны Рагвалода-Васіля за Ізяслаўль з менскімі Глебавічамі, калі ізяслаўскім князем быў Усевалад Глебавіч, ніякі Васілька сярод дзейных асоб там не згаданы.

Сведчанняў пра дзейнасць Святаслава амаль няма, напэўна, як і астатнія Ізяславічаў арыентаваны быў антыкіеўскі, таму разам з іншымі ў 1130 годзе высланы ў Візантыю, напэўна, там і памёр. Месца ў перакліку высланых князёў пацвярджае, што ён малодшы з Усяславічаў.

Жонкай Святаслава, паводле Васкрасенскага летапісу, была дачкой князя Уладзіміра Манамаха, яе імя — Сафія, аднаўляецца з помнікаў матэрыяльнай культуры. Станам на 2018 год вядома пра 8 знойдзеных адбіткаў пячаткі жонкі Святаслава (гл. пра пячатку Сафіі).

## Візантыйскае сваяцтва 
Паводле гіпотэзы часоў беларускага Адраджэння (канца XIX — пачатку XX ст.), жонкай Святаслава была дачка імператара Канстанціна IX Манамаха. Аднак, верагодная дачка Канстанціна IX невядома крыніцам, сам імператар памёр у 1055 годзе. Напэўна, вытокі гіпотэзы ў няўважлівым чытанні паведамлення Васкрасенскага летапісу, што Васілька Святаславіч — унук Манамаха, дзе меўся на ўвазе Уладзімір Манамах, па маці ўнук Канстанціна IX. Васкрасенскі летапіс позні, але гэта паведамленне лічаць імаверным многімі даследчыкамі. Як развіццё першай, ёсць другая гіпотэза, што жонкай Святаслава была невядомая крыніцам дачка Іаана II Камніна. Такое тэарэтычна магчыма, калі шлюб адбыўся пасля 1130 года, пасля высылкі немаладога ўжо Святаслава ў Візантыю, а яго вядомыя дзеці нарадзіліся ў першым (першых) шлюбах, што супярэчыць Васкрасенскаму летапісу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Князі Полацкай зямлі
Катэгорыя:Князі віцебскія
Беларуская сацыяльна-спартыўная партыя

**Беларуская сацыяльна-спартыўная партыя** (БССП), праўрадавая палітычная партыя дэмакратычнага кірунку. Створана 6 лістапада 1994. Кіруючы орган паміж з'ездамі — Савет партыі. Старшыня партыі — Уладзімір Аляксандравіч Александровіч. Колькасць членаў на 1 лютага 2002 складала 1060; у 2003 — 1448 чал.

## Гісторыя 
6 лістапада 1994 г. адбыўся Устаноўчы сход партыі, якая была зарэгістравана Міністэрствам юстыцыі Рэспублікі Беларусь 9 снежня 1994 г.(рэгістрацыйнае пасведчанне № 003), перарэгістраваная 13 верасня 1999 (рэгістрацыйнае сведчанне № 012).

На парламенцкіх выбарах партыя не вылучала кандыдатаў па партыйных спісах, а толькі шляхам збору подпісаў.

На парламенцкіх выбарах у Вярхоўны Савет 13-га склікання партыя атрымала адзін дэпутацкі мандат.
На парламенцкіх выбарах у Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь II-га склікання ад БССП выйграў выбары толькі старшыня партыі У. А. Александровіч, які быў абраны ў першым туры 15 кастрычніка 2000 г. ад Мендзялееўскай выбарчай акругі г. Мінск.

У 2015 г. намеснік старшыні партыі Алена Клюйкова пацвердзіла, што партыя свядома не вылучае кандыдатаў на парламенцкіх выбарах, бо *«праца ў парламенце прадугледжвае адмову ад асноўнай дзейнасці»*.

## Мэты 
Асноўныя мэты — аб'яднанне прагрэсіўных сіл Беларусі для сацыяльнай абароны ўсіх пластоў насельніцтва пры пераходзее да рыначных адносін, рэфармаванне Беларусі ў дэмакратычную, экаамічна моцную, незалежную і гуманую дзяржаву праз удасканаленне грамадскіх формаў і адносін. Выступае за ўкараненне альтэрнатыўных формаў адукацыі і фізічнага выхавання, адраджэнне нацыянальнай культуры, рэалізацыю законаў аб моладзі і спорце, прыярытэтнае фінансаванне аховы здароўя, спорту, асветы, змену сістэмы падаткаабкладання і іншае. Лозунг: «Здароўе народа — дабрабыт дзяржавы».

## Удзел у выбарах 
### Парламенцкія выбары 
### Выбары ў мясцовыя Саветы дэпутатаў 
## Літаратура 
* Беларуская сацыяльна-спартыўная партыя // Беларуская энцыклапедыя: у 18т. / Беларуская энцыклапедыя; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і іншыя. Т. 2: Аршыца — Беларусцы. — Мн.: БелЭн, 1996. — 477 с.
* Политические партии Беларуси — необходимая часть гражданскоо общества: Материалы семинара / Авторы-составители: Ф.Фкедута, О.Богуцкий, В.Мартинович. — Мн.: Фонд имени Фридриха Эберта, 2003. — 113 с.
* Палітычная гісторыя незалежнай Беларусі / [С. Бабаеў і іншыя]. — Вільня [Вільнюс]: Інстытут беларусістыкі, 2006. — 744 с., [26] л. іл.
* Политические партии Республики Беларусь. Материалы для самостоятельной работы студентов. — Мн.: Белгосуниверситет, 2004. — 267 с.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі
Ельня

Назву **Е́льня** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Ельня — вёска ў Ганцавіцкім раёне
* Гродзенская вобласць:
** Ельня — вёска ў Лідскім раёне
** Ельня — былая вёска на тэрыторыі сучаснага Лідскага раёна, каля аграгарадка Беліца
** Ельня — вёска ў Шчучынскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Ельня — аграгарадок у Хоцімскім раёне

### Расія 
* Смаленская вобласць:
** Ельня — горад, цэнтр Ельнінскага раёна
* Ельня (Гагарынскі раён)

## Прыродныя аб'екты 
* Ельня — буйное балота ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі
* Ельня — возера ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, пасярод балота Ельня
* Ельня — заказнік у Мёрскім і Шаркаўшчынскім раёнах Віцебскай вобласці Беларусі, створаны на водна-балотных угоддзях вакол балота Ельня
* Ельня — рака ў Гродзенскай вобласці Беларусі, прыток ракі Нёман
* Ельня — рака ў Магілёўскай вобласці Беларусі, прыток ракі Сож
Роберт Гаскойн-Сесіл Солсберы

**Роберт Артур Талбот Гаскойн-Сесіл, 3-ці маркіз Солсберы** (,  — ) — брытанскі дзяржаўны дзеяч з роду Сесілаў, 44-ы, 46-ы і 49-ы прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі ў 1885, 1886—1892 і 1895—1902 гадах, чатыры разы міністр замежных спраў (1878, 1885-86, 1886-92, 1895—1900), дэпутат Палаты абшчын ад Кансерватыўнай партыі, член Палаты Лордаў. Праводзіў імперыялістычную палітыку, накіраваную на прырашчэнне тэрыторыі Брытанскай імперыі ў Афрыцы і іншых рэгіёнах. Бацька Роберта Сесіла — ідэолага Лігі Нацый.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Члены Кансерватыўнай партыі Вялікабрытаніі
Волма

Назву **Во́лма** маюць:

## Водныя аб'екты 
### Беларусь 
* Волма — прыток Свіслачы (прыток Бярэзіны, басейн Дняпра)
* Волма — прыток Іслачы (басейн Нёмана)
* Волма — вадасховішча ў Чэрвеньскім раёне, Мінская вобласць

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Мінская вобласць:
** Волма — аграгарадок у Дзяржынскім раёне
** Волма — вёска ў Смалявіцкім раёне
** Волма — вёска ў Чэрвеньскім раёне
Турбіна

[thumb|right|220px|Мантаж паравой турбіны, вырабленай [Siemens, Германія.]]
**Турбі́на** ( ад  — *віхар, вярчэнне*), першасны рухавік з выключна вярчальным рухам рабочага органа - ротара і непрырыўным рабочым працэсам, які пераўтварае кінетычную і патэнцыйную энергію падвадзімага да яго рабочага цела - пары, газа або вады - ў механічную работу. 

Турбіны ў наш час звычайна выкарыстоўваюць для выпрацоўкі электраэнергіі і на транспарце. На ГЭС электраэнергіію вырабляюць з дапамогай гідратурбін. Пашыраецца ўжыванне ветраных турбін (ветракоў). На цеплавых элекрычных станцыях ужываюць у асноўным паравыя турбіны. Газавыя турбіны да нядаўняга часу ўжываліся збольшага ў авіятранспарце, але з ростам іх магутнасці і эфектыўнасці іх пачалі выкарыстоўваць і ў энергетыцы.

## Гл. таксама 
* Паравая турбіна
* Газавая турбіна
* Турбакампрэсар — прылада, падобнае турбіне, але якае мае прывад вярчэння лапатак ад вала.
* Газатурбінны рухавік
* Турбарэактыўны рухавік
* Рухавік знешняга згарання
* Турбакампрэсар
* Аварыйная авіяцыйная турбіна
* Турбіна Уэльса

Катэгорыя:Рухавікі
Катэгорыя:Турбіны
Катэгорыя:Тэрмадынамiка
Гісторыя спецслужб Ізраіля

— «Пан Разведка», першы дырэктар Масад]]
**Гісторыя спецслужб Ізраіля** пачалася ў 30-я гады XX ст. — за некалькі гадоў да абвяшчэння дзяржавы Ізраіль. Першая спецслужба пад назвай «Шай» была сворана ў складзе яўрэйскай падпольнай ваенізіраванай групоўкі «Хагана». У сакавіку 1942 года гэтая служба набыла самастойнасць.

Пасля абвяшчэняя дзяржавы 30 мая 1948 года прэм'ер-міністр Ізраіля Давід Бен-Гурыён загадаў замест «Шай» стварыць тры новыя спецслужбы па брытанскім узоры.

Пасля заканчэння першай араба-ізраільскай вайны у 1951 годзе спецслужбы зноў былі рэарганізаваны — на гэты раз па амерыканскім узоры. Тады былі створаны вядомыя на гэты час знакамітыя Масад, Шабак і Аман.

Усе яны ведалі як блікучыя поспехі (напрыклад выкраданне Эйхмана ці ліквідацыя Абу-Джыхада), так і ганебныя правалы (замах на кіраўніка Хамаса Халеда Машаля).

## Літаратура 
* 

Спецслужбы
Рыгор Аляксандравіч Хадкевіч

**Рыгор Аляксандравіч Хадкевіч** (каля 1513 — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч.

З магнацкага роду Хадкевічаў. З сярэдзіны XVI ст. займаў значныя ўрады ваяводы віцебскага (з 1554), ваяводы кіеўскага (з 1555), кашталяна троцкага (з 1559), гетмана польнага літоўскага (з 1561), кашталяна віленскага (з 1564), гетмана вялікага літоўскага (з 1566). Удзельнічаў у Лівонскай вайне.

Быў прыхільнікам самастойнасці Вялікага княства Літоўскага і праціўнікам Люблінскай уніі, у знак пратэсту супраць якой у 1569 годзе адмовіўся ад усіх дзяржаўных і адміністрацыйных урадаў.

У 1568 годзе заснаваў друкарню пры праваслаўным кляштары ў мястэчку Заблудаве Гарадзенскага павета (цяпер у Польшчы), дзе працягнулі сваю дзейнасць маскоўскія першадрукары Іван Фёдараў і Пётр Мсціславец. У Заблудаве імі было надрукавана «Евангелле вучыцельнае» (захавалася 44 асобнікі), з гербам Р. Хадкевіча на абароце тытульнага аркуша. Ужо без П. Мсціслаўца, які выехаў у Вільню, І. Фёдараў надрукаваў у заблудаўскай друкарні «Псалтыр з Часаслоўцам» (захавалася 4 асобнікі). Ціск каталіцкага духавенства вымусіў Р. Хадкевіча ў 1570 годзе адмовіцца ад падтрымкі кірылічнага праваслаўнага кнігадрукавання.

Р. А. Хадкевіч дажыў да канца сваіх дзён у Заблудаве. Паводле сваёй волі, пахаваны ў катакомбах Благавешчанскага сабора ў Супраслі.

## Літаратура 
* Мысліцелі і асветнікі Беларусі: энцыклапедычны даведнік. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя, 1995.
* *Кіркене, Г.* Новы погляд на род Хадкевічаў — графаў на Шклове і Мышы / Г. Кіркене // ARCHE. — 2014. — № 6. — С. 59—70.

Рыгор Аляксандравіч
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Гетманы вялікія літоўскія
Катэгорыя:Гетманы польныя літоўскія
Катэгорыя:Кашталяны віленскія
Катэгорыя:Кашталяны троцкія
Катэгорыя:Ваяводы кіеўскія (Вялікае Княства Літоўскае)
Катэгорыя:Ваяводы віцебскія
Катэгорыя:Падкаморыя вялікія літоўскія
Катэгорыя:Старосты магілёўскія
Катэгорыя:Старосты гарадзенскія
Катэгорыя:Пахаваныя ў Супрасльскім Дабравешчанскім манастыры
Меладычны хардкор

**Мело́дык-хардкор** — разнавіднасць хардкор-панку з моцным акцэнтам на меладычным гучанні. Жанр звычайна вызначаецца меладычнымі гітарнымі рыфамі, бывае схільны альбо да класічнага хардкору з меладычнай гітарай, атрымліваецца гэтакая сумесь металкору і хардкор-панку, альбо да больш хуткага ізноў жа з меладычнай гітарай.

Катэгорыя:Жанры панк-року
Хэйткор

**Хэйткор** () — больш змрочная і агрэсіўная разнавіднасць хардкор-панку, якая з'явілася ў Нью-Ёрку прыкладна ў сярэдзіне 1980-х — пачатку 1990-х.

У плане музыкі хейткор выпрабаваў прыкметны ўплыў дэз-металу, яго асаблівасцю з'яўляецца частае ўжыванне скрыміна, які часам спалучаецца з гроўлінам. Лірыка напоўненая нянавісцю, якая ў спалучэнні з эмацыйным вакалам павінна перадаць гэтае пачуццё слухачу або яго стымуляваць. Часцей за ўсё ненавісцніцкі настрой у хейткоры змешваецца з разнастайнай нетрывальнасцю, мізантропіяй. З канца 90-х хейткор набыў статут кірунку па большай частцы праварадыкальнага кірунку, стаў вельмі папулярным у асяроддзі неанацыстаў і цалкам перабраўся ў андэрграўнд.

### Гл. таксама 
*Металкор
 

Катэгорыя:Жанры панк-року
Пазітыў-хардкор

**Пазітыў-хардкор** — разнавіднасць хардкор-панку.

Катэгорыя:Жанры панк-року
Пауэрваёленс

**Пауэрваёленс** () — жанр хардкор-панку, экстрэмальная форма трэшкора.
, 1984 год).]]
## Гісторыя 
Тэрмін быў вылучаны Мэтам Даміно ў 1989 годзе. Упершыню тэрмін як нешта цэласнае быў згаданы ў песні «Hispanic Small Man Power» піянерамі жанру, групай «Man Is the Bastard». Адным з першых узораў пауэрваёленса быў хардкор-панк-гурт «Infest», канца 1980-х, які спрабаваў змяшаць элементы хардкор-панка з больш шумнымі, моцнымі па якасці гуку элементамі, як у гртоў «Lärm» і «Siege». Да пачатку 1990-х жанр, які дагэтуль хутка рос, застыў і спыніўся ў развіцці, і яго найбольш шырока прызнанай і вядомай формай гэтага часу былі такія гурты як «Man Is the Bastard», «Crossed Out», «Neanderthal», «No Comment», «Capitalist Casualties», і «Manpig». Да канца 1990-х практычна ўсе яркія пауэрваёленс-гурты чэрпалі натхненне з «Siege and Deep Wound», «Cryptic Slaughter», «Septic Death», «Negative FX» і ранніх «Corrosion of Conformity», так як іх папярэднікі з’яўляюцца ўзорам такога жанру, як трэш-метал ці трэшкор.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жанры панк-року
Скейт-панк

**Скейт-панк**, **sk8 punk, skate-thrash, skate-core** — музычны кірунак, які ўтварыўся ў ЗША, паходзіць з хардкор панка. Слова «**скейт**» прывязваецца да катання на скейтдошцы, гэты кірунак музыкі быў адным з любімых у асяроддзі скейтбардыстаў.

У 80-х музыка хардкоравых гуртоў такіх як Black Flag ці Circle Jerks была вельмі папулярнай сярод скейтараў. Аднымі з першых скейтпанкавых гуртоў лічаць сябе JFA і Big Boys. Скейтары, якія граюць у панкавых гуртах часта спяваюць пра сваю замілаванасць — дошку (Free Beer ці Los Olvidados). Вялікая колькасць падобных гуртоў з'явілася з-за дзейнасці часопіса аб скейтдошках — Trashera. Часопіс арганізоўваў спаборніцтвы сярод скет-панк гуртоў, пераможцам якіх уручаліся аўтографы або відэа знакамітых скейтбардыстаў.

Скейт-панк гурты гралі агрэсіўную музыку, якая ўласціва для хардкора, але пры гэтым выкарыстоўвалі зусім іншыя тэмы. У час зараджэння скейт-панка, зарадзілася субкультура скейтбардыстаў, што вельмі моцна спрыяла развіццю і станаўленню музычнага скет-кірунка. На данны моман вядомасць набылі наступныя скейт-панк гурты: The Offspring, Suicidal Tendencies, Minor Threat, Rancid, Lagwagon, Glue Gun, Millencolin, Pennywise, No Use For A Name і інш.

Катэгорыя:Жанры панк-року
Катэгорыя:Скейт-панк
Панк-джаз

**Панк-джаз** — жанр музыкі, на які паўплывалі джаз і панк-рок.

Катэгорыя:Жанры панк-року
Катэгорыя:Джаз
Хорар-панк

**Хорар-панк**, **жах-панк** — разнавіднасць панк-року, якой характэрны тэксты запазычаныя ў навукова-фантастычных і хорар фільмах, з музычнай асновай ранняга панк-рока, ду-вопа і, у меншай ступені, рокабілі. Лічыцца, што як самастойны стыль, хорар-панк, з'явіўся ў пачатку 2000-х гадоў у Германіі, у сілу папулярнасці гучання і стылю, які быў прынесены, большым чынам гуртам The Misfits, і іх альбомамі American Psycho і Famous Monsters. Неацэнны фундамент у развіццё стылю, і субкультуры ў цэлым, занёс нямецкі лэйбл FiendForce Records.

### Гурты 
Гурты, гульцы хорар-панка выкарыстоўваюць у сваёй лірыцы выдуманых істот (такіх як:вампіры, зомбі, пярэваратні, здані і інш), страшныя гісторыі, часта сустракаюцца дасылкі да фільмаў жахаў, усё гэта не без чорнага гумару. Хорар-панк з'яўляецца квітнеючым андэграундным жанрам з прыхільнікамі ў розных краінах свету і са сваімі музычнымі фестамі, такімі як Fiend Fest. Знешні выгляд удзельнікаў гэтых гуртоў часам ашаламляе, шматлікія выкарыстоўваюць грым, дзеля пераваплачэння ў іншых істот.

### Гл. таксама 
*Хорар-хардкор
*Хорар-глем

Катэгорыя:Жанры панк-року
Сладж-метал

**Сладж-метал** () — музычны жанр, які знаходзіцца на стыку дума і хардкор-панка; разнавіднасць метал-панка. Узнік на поўдні ЗША напачатку 1990-х, не без уплыву сатэрн-року, які адраджаўся тады. Для жанру характэрна цяжкае, агрэсіўнае гучанне, хардкоравы вакал і тэмпы, якія рэзка кантрастуюць.

## Гісторыя 
Катэгорыя:Жанры металу
Хрысціянскі хардкор

**Крысчэн-хардкор** - разнавіднасць хардкор-панку.

Катэгорыя:Жанры панк-року
Чалавечы голас

**Чалавечы голас** — гукі, утвараемыя людзьмі для размоў, спеваў, смеху, плачу, крыку і г.д. з дапамогай галасавых складак.

Вышыня голасу залежыць ад частаты ваганняў галасавых звязак, якая, у сваю чаргу, абумоўлена іх даўжынёй, таўшчынёй і напругай; сіла голасу - ад размаху ваганняў галасавых звязак, якая вызначаецца сілай напору выдыханага паветра. Тэмбр голасу абумоўліваецца далучэннем да асноўнага тону дадатковых тонаў (абертонаў), якія ўзнікаюць пераважна ў рэзанатарнай частцы галасавога апарата; індывідуальная тэмбравыя афарбоўка голасу дазваляе па голасе адрозніваць людзей.

Фарміраванне голасу адбываецца паступова (часам скачкападобна) па меры развіцця арганізма, яго цэнтральнай нервовай і эндакрыннай сістэм. Голас нованароджаных і грудных дзяцей аднолькавы ва ўсіх па вышыні (прыкладна 1-я актавы ) і тэмбры; адрозніваецца толькі па сіле. З узростам паступова пашыраецца дыяпазон гукаў па вышыні і сіле, афармляецца тэмбр, які звычайна не змяняецца да старасці. Да старасці адбываецца звужэнне дыяпазону гукаў па вышыні і сіле. Найбольш інтэнсіўная змена голасу - мутацыя , адбываецца ў перыяд палавога паспявання ва ўзросце ад  11-12 да 18-19 гадоў і працягваецца ад 5-6 мес да 5 гадоў. У гэты час гартань хлопчыкаў павялічваецца больш чым у 1/2 разы, а ў дзяўчынак на траціну; галасавыя звязкі гіперэмуюцца, таму ў падлеткаў падчас мутацыі адзначаецца падвышаная стамляльнасць пры галасавой працы, а таксама часта  ахрыпласць.

Парушэнне галасавой функцыі ўзнікае ў выніку паталагічных змен у любым аддзеле галасавога апарата, але найбольш часта - у выніку паталагічных змен у гартані (ларынгіт). Нярэдка змены галасавой функцыі ўзнікаюць пры прафесійным (напрыклад, у спевакоў, педагогаў ) або бытавой галасавой стоме, а ў дзяцей і падлеткаў у выніку вельмі гучнага размовы і спеваў, а таксама размоў і спеваў у тэсітуры, якая выходзіць за межы, уласцівыя гэтаму ўзросту. Змены голасу могуць утварыцца таксама пры захворваннях сардэчна-сасудзістай сістэмы, нервовай сістэмы і інш. і праяўляюцца з рознай інтэнсіўнасцю - ад лёгкай ахрыпласці (хрыпаты) да поўнай афаніі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дыхальная сістэма
Катэгорыя:Моўная камунікацыя
Катэгорыя:Спевы
Катэгорыя:Лагапедыя
Анарха-панк

**Анарха-панк** — музыкальны кірунак, разнавіднасць панк-року. Гурты анарха-панку прапагандуюць анархізм, апроч таго часта таксама прапагандуюць вегетарыянства, экалогію і пацыфічны лад жыцця. Першым анархічным гуртам быў лонданскі Crass, які ў сваіх захопленых тэкстах прапагандаваў ідэі Do It Yourself. З цягам часу з'явілася вялікая колькасць гуртоў, якія выраслі з панк-року, але былі захопленыя думкамі ідэалогіі анархізму.
### Вядомыя выканоўцы анархічнага года 
* The Exploited
* Chumbawamba
* Conflict
* Crass
* Defiance
* The Ex
* Oi Polloi
* Propagandhi
* Subhumans
* Sex Pistols

### Спасылкі 
* What is anarcho-punk 

Катэгорыя:Жанры панк-року
Меладычны дэз-метал

**Меладычны дэз-метал** () — паджанр дэз-металу, які адрозніваецца выяўленай меладычнасцю; даволі блізкі да паўэр-металу і спід-металу. Жанр адрозніваецца ад традыцыйнага дэз-металу вялікай разнастайнасцю гітарных рыфаў, блізкіх да трэш-металу і спід-металу, частатой і меладычнасцю сола-партый і ўстаўкамі акустычнай гітары.

Цяпер большасць груп граюць больш змякчэлую па гучанні музыку. Да мелодыцы класічнай школы дададзены чысты вакал, тэксты, прысвечаныя нестандартным для дадзенага стылю тэмам і шырокае выкарыстанне клавішных.

Адгалоскі будучага стылю былі чутныя ў ранніх працах такіх шведскіх дэз-метал-гуртоў, як Dismember, Desultory, Edge of Sanity і Hypocrisy.

Родапачынальнікамі жанру некаторыя лічаць англійскі калектыў з Ліверпуля Carcass з альбомам «Heartwork» (1993), а таксама Eucharist, Ceremonial Oath (альбом «Carpet»), In Flames, Dark Tranquillity, Edge of Sanity, At the Gates.

У канцы 1990-х гадоў многія групы жанру пачалі дадаваць больш меладычных элементаў у сваю музыку, больш грувавых прыпеваў і рыфаў, больш чыстага вакалу і частага выкарыстання электронікі. Некаторыя калектывы пасля дадання ў сваё гучання элементаў альтэрнатыўнага мэталу сталі адносіцца да мадэрн-мела-дэзу (In Flames, Soilwork). Многія сучасныя групы адышлі ад тэкстаў гвалту і смерці, уласцівых іншым групам, гульцам дэз-метал.

Існуюць калектывы, якія камбінуюць мела-дэз з элементамі фолк-металу. Пры гэтым некаторыя спалучаюць шведскі саўнд з грой на традыцыйных народных інструментах (Eluveitie, Suidakra), іншыя ж ўносяць у мелодыку фінскага мела-дэза народныя матывы (Falchion, Ensiferum, Wintersun). Варта адзначыць вядомы калектыў Amon Amarth, які спалучае гучанне класічнага шведскага мелодык-ДЭТА з лірыкай і іміджам ў стылі вікінг-метала.

## Пачынальнікі 
### Шведская школа 
* Eucharist
* Excretion
* Unanimated
* Grotesque
* At The Gates
* In Flames
* Ceremonial Oath
* Dark Tranquillity

### Фінская школа 
* Children of Bodom

## Прадстаўнікі 
### Швецыя 
* Amon Amarth
* In Flames
* Hypocrisy

### Беларусь 
* Asguard

Катэгорыя:Жанры металу
Тэхнічны дэз-метал

**Тэхнічны дэз-метал**, **Прагрэсіўны дэз-метал** — паджанр дэз-металу, арыентаваны на складаныя рытмы, рыфы і структуры. Філ Фрыман, экс-рэдактар *Metal Edge*, апісвае гэты паджанр як «схаваны бок, у якім больш агульнага з прагрэсіўным рокам і джазам, чым з механічным сатанінскім дзяўбаннем, якія пераважаюць у грамадскім уяўленні пра такую музыку».. Эксперыменты ўнутры дэз-метал-руху пачаліся яшчэ ў канцы 1980-х разам з творчасцю гуртоў Death, Atheist і Cynic. Чацвёрты альбом *Human* (1991) і наступныя альбомы гурта *Death* аказалі значны ўплыў на пазнейшыя гурты тэхнічнага дэз-металу 1990-х.

Катэгорыя:Жанры металу
Дэз-дум-метал

**Дэз-дум-метал** (ад  — ме́тал,  — смерць і  — непазбежны рок, фатум, лёс) — разнавіднасць экстрым-метал-музыкі, што спалучае меладызм і запаволенасць Дум-метал стылю з хаатызмам, хуткасцю і жорсткасцю Дэз-метал накірунку. Узнік у пачатку 90-ых у Вялікабрытаніі ды Скандынавіі. Прадстаўнікамі з’яўляюцца гурты My Dying Bride ды Anathema з Katatoni’яй на пачатку сваёй дзейнасці. Далей у дадзеным стыле працавалі такія гурты як: Septicflesh, Pelican, Swallow the Sun. Стыль роднасны мелодык-дэзу. Гурты: In Flames, Lamb Of God, Dark Tranquility, Children Of Bodom, Arch Enemy, Bloodbath.

Аснову лірыкі састаўляе барацьба света ды цемры, жыцця ды смерці, Д’ябла ды Збавіцеля. Таксама ў лірыцы прысутнічаюць жорсткасць дэзавай лірыкі — сцэны катавання, крывавыя ды інш.

На Беларусі з дэз-металу на дум-метал перайшоў гурт Chemical Warfare (з 93-га пад назвай Gods Tower).

Катэгорыя:Жанры металу
Дэз-н-рол

**Дэз-н-рол** () — тэрмін, які выкарыстоўваецца для апісання дэз-метал-гуртоў, якія ўключаюць элементы панк-рока, хард-рока і рок-н-ролу ў сваю музыку. Гэта ўтварае нейкі асобны стыль, які цяжка прылічыць да іншых падвідаў дэз-металу. Тыповымі прыкладамі з'яўляюцца Entombed, Gorefest (1996-1998), Debauchery, Six Feet Under, 5 Star Grave і Helltrain. Такім чынам дасягаецца эфект «рок-н-рольнага гучання» з звыклымі для дэз-металу эфектамі, такімі як: падвойная бас-бочка, вакал гроўлінг, і спецыфічна настроеныя гітары, з рок-н-рольнымі рыфамі.

Катэгорыя:Жанры металу
Сімфанічны блэк-метал

'''Сімфа'нік-блэк-метал''' — разнавіднасць экстрым-метал-музыкі.

Катэгорыя:Жанры металу
Груў-метал

**Груў-метал** (ад  — «рытм»), таксама **пост-трэш-метал** () альбо **неа-трэш-метал** — разнавіднасць экстрым-метал-музыкі.

## Рысы жанру 
Груў-металічныя гурты маюць тэндэнцыю выкарыстоўваць сярэднятэмпавыя трэшавыя рыфы, пры гэтым засяроджваючыся на цяжкасці і рытмічным сінкапіяванні. Звычайна гітарысты граюць нізкачастотныя пауэр-акорды і сола на сярэдніх ладах, ужываючы тэхніку глушэння струн далонню. Тэмбр характэрны моцнымі басамі, звычайна з рэзкім скажэннем. Для атрымання такога гучання выкарыстоўваюцца ў асноўным паўправадніковыя ўзмацняльнікі, хоць нярэдка выкарыстоўваюцца і лямпавыя. Як і ў большасці іншых стыляў металу, у груў-метале басовыя лініі звычайна паўтараюць рыфам рытм-гітары. Для бас-гітары паўсюдна выкарыстоўваецца эфект дысторшн. У вакальных партыях сустракаюцца трэш-металічныя выкрыкі, хрыплы хардкоравы ор і чысты спеў. Для ударных тыпова прымяненне двух бас-бочак, з акцэнтам на хвалепадобным іх выкарыстанні, а не на хуткасны басовы перастук і бласт-біты, якія выкарыстоўваюцца ў экстрэмальных металічных стылях.

Катэгорыя:Жанры металу
Фолк-панк

**Фолк-панк** — спалучэнне панк-року і народнай музыкі.

Катэгорыя:Жанры панк-року
TrueBSD

**TrueBSD** — гэта аперацыйная сістэма беларускай распрацоўкі, якая базуецца на зыходных кодах АС FreeBSD, і здольная стартаваць з DVD-дыска, без папярэдняга ўсталявання на цвёрды дыск. Аперацыйная сістэма ўладкаваная вялікай колькасцю карысных праграм (улучна з KDE, GNOME, OpenOffice.org і г.д.), што дазволяць вам глядзець фільмы, слухаць музыку, працаваць з дакумантамі, ствараць праграмы, працаваць у сетцы Інтэрнэт, і шмат чаго іншага. TrueBSD распаўсюджваецца пад ліцэнзіяй BSD, а дастасаваныя да яе праграмы — па іх уласных ліцэнзіях.

Бягучая версія 2.0-RC2 заснавана на 7-галіне (7.1-PRERELEASE) FreeBSD.

## Спасылкі 
* Копія афіцыйнага сайту праекта

Катэгорыя:FreeBSD
Катэгорыя:BSD
Катэгорыя:Unix
Катэгорыя:Свабодныя аперацыйныя сістэмы
Катэгорыя:Аперацыйныя сістэмы
Блэк-метал

**Блэк-метал** — разнавіднасць экстрымальнай музыкі.

Жанр зарадзіўся ў 1980-х як адгалінаванне трэш-металу. Піянерамі блэка прынята лічыць англійскі гурт Venom і шведскі Bathory.

Сваю назву стыль атрымаў дзякуючы альбому Black Metal, выпушчаны гуртам Venom у 1982 годзе. Канчаткова жанр сфармаваўся ў пачатку 1990-х намаганнямі нарвежскіх гуртоў, так званага «чорнага кола», у склад якога ўваходзілі некаторыя ўдзельнікі Mayhem, Burzum, Darkthrone, Immortal.

## Беларускія выканаўцы 
* Chernolesie
* Infestum
* Pestilentia
* Vietah
* Zaklon
* Zmrok
* Udumbal
*Krumkač
*Piarevaracień
*Камаедзіца
*Jar
*Vojstrau (раней Wartha)

## Забароны і абмежаванні 
У жніўні 2001 года ўрад Малайзіі (дзе больш за 60 % жыхароў — мусульмане) абвясціў забарону блэк-металу на тэрыторыі краіны. Па словах ісламскіх уладаў краіны, такая музыка кепска ўплывае на моладзь і кідае яе ў абдымкі акультызму. У рамках барацьбы з блэк-металам ўрад выдаў указ, які прадпісваў дзяржаўным радыёстанцыям і тэлеканалам паменшыць колькасць «металу», які гучыць у эфіры, і ўвёў правіла, у адпаведнасці з якім замежныя гурты, якія плануюць выступіць у Малайзіі з канцэртамі, павінны спачатку прадставіць на адабрэнне спецыяльнай камісіі відэакасеты з запісам сваіх выступаў. Акрамя таго, у многіх школах па ініцыятыве іх кіраўнікоў былі праведзены праверкі вучняў на прадмет татуіровак, атрыбутыкі і іншых тэматычных упрыгожанняў.

## Гл. таксама 
* Icon in me

## Спасылкі 
* Encyclopaedia Metallum: The Metal Archives — англамоўная Інтэрнэт-энцыклапэдыя металу.
* MetalBy.org  — усё аб беларускай метал-музыцы, біяграфіі, дыскаграфіі, рэцэнзіі.

Катэгорыя:Жанры металу
Нью-вейв-оф-нью-вейв

**Нью-вейв-оф-нью-вейв** — разнавіднасць альтэрнатыўнага року. Назва нью-вейв-оф-нью-вейв паказвае на сувязь кірунку з панк-кірункам нью-вейв. Для кірунку нью-вейв-оф-нью-вейв характэрны тэксты з палітычным ухілам.

Катэгорыя:Жанры альтэрнатыўнага року
Каледж-рок

**Каледж-рок** — ранейшая разнавіднасць альтэрнатыўнага року. Тэрмінам «каледж-рок» звалася амерыканская музыка 1980-ых гадоў, якая была сумессю пост-панку і нью-вэйву ў традыцыі поп-музыкі. Каледж-рок звычайна трансляваўся праз каледжавае радыё.

Катэгорыя:Жанры альтэрнатыўнага року
Пост-метал

**Пост-метал** — музычны жанр, разнавіднасць хэві-металу, які паўстаў на сутыку пост-року і хэві-металу. Гук пост-металу вылучаецца скажоным гітарным гукам, цяжкай атмасферай кампазіцый, хуткай прагрэсіяй структуры кампазіцый і мінімальнай колькасцю вакалу ў кампазіцыях.

Катэгорыя:Жанры металу
Шугейз

**Шуге́йз** або **шуге́йзінг** (, ад  — «шугейзінг» — які [пільна] глядзіць на абутак) — разнавіднасць алтэрнатыў-року. Актыўнасць музычных-актаў у кірунку шугейз доўжылася, у асноўным, да сярэдзіны 1990-ых гадоў, калі шугейз быў заменены брытпопам. Кірунак шугейз вылучаецца найперш гукам гітар; гітарны гук у шугейзе апрацоўваецца з даданнем спецыяльных эфектаў апрацоўкі гуку.

## Спасылкі 
* http://www.allmusic.com/explore/style/shoegaze-d2680 
* http://www.3ammagazine.com/musicarchives/2003/jan/shoegazing.html
* https://www.noisefiction.ru/shoegaze
* http://www.shoegaze.co.uk/
* http://exclaim.ca/Features/Research/sound_of_confusion-how_shoegaze_defied_critics_influenced
* http://www.lastfm.com/tag/shoegaze

Катэгорыя:Альтэрнатыўны рок
Катэгорыя:Жанры альтэрнатыўнага року
Электронны рок

**Электронны рок** — разнавіднасць альтэрнатыўнага року. Электронны рок вылучаецца як наяўнасцю элементаў рок-музыкі, так і наяўнасцю элементаў электроннай музыкі (гэта праяўляецца ў выкарыстанні, напрыклад, скажонага гітарнага гуку і рытмаў драм-машын у межах адной кампазіцыі).

Катэгорыя:Жанры альтэрнатыўнага року
Гік-рок

**Гік-рок** - разнавіднасць альтэрнатыў-року. Нягледзячы на тое, што гік-рок - музычны кірунак, межы яго слаба акрэленыя; паметку "гік-рок" звычайна маюць музычныя акты алтэрнетыў-року, якія маюць дачыненне да субкультуры гік.

Катэгорыя:Жанры альтэрнатыўнага року
Дарк-кабарэ

**Дарк-кабарэ**  () — музычны жанр. Самыя вядомыя прадстаўнікі — The Dresden Dolls, Voltaire, Humanwine, Klaus Nomi, Марк Алмонд, The Tiger Lillies, Rozz Williams, Emilie Autumn, Vermillion Lies і Katzenjammer Kabarett.

Катэгорыя:Музычныя жанры
Дарквейв

**Дарквейв** — кірунак у музыцы.

## Гісторыя 
Дарквейв як жанр нарадзіўся ў пачатку 1990-х, як вынік эксперыментаў прадстаўнікоў новай хвалі (асабліва гатычнага року і пост-панка) і індустрыяльнай музыкі. У 1980-х гатычная музыка развівалася ў двух рэчышчах — «кананічным» і «эксперыментальным». Дарквейв як раз і быў прадстаўніком апошняй, эксперыментальнай галіны. Для яго характэрна змешванне стыляў, як у плане аранжыровак, так і ў плане музыкі — напрыклад, у творчасці адных выканаўцаў прыкметны ўплыў сінці-попа (Diary Of Dreams, Wolfsheim), у іншых — пост-індустрыяльнай і клубнай культуры (In Strict Confidence, Die Form), у трэціх — неа-фальклору, неа-класікі (Sopor Aeternus) і г. д.

Катэгорыя:Музычныя жанры
Катэгорыя:Готы (субкультура)
Стаўка рэфінансавання

# **Ста́ўка рэфінансава́ння** () — гэта інстумент грашова-крэдытнага рэгулявання, з дапамогай якога  Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь уплывае на стаўкі міжбанкаўскага рынку, а таксама стаўкі па дэпазітах і крэдытах для юрыдычных і фізічных асоб, прадстаўленым ім крэдытнымі арганізацыямі. Заўсёды ўказваецца ў працэнтах гадавых.
# Стаўка, пад якую Нацыянальны Банк Рэспублікі Беларусь дае крэдыты камерцыйным банкам.

## Гл. таксама 
* Рэфінансаванне

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Ставка рефинансирования  // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Макраэканоміка
Катэгорыя:Крэдыт
Катэгорыя:Грамадзянскае права
Катэгорыя:Эканамічныя паказчыкі
Катэгорыя:Эканамічныя праблемы
Брыт-поп

**Брыт-поп** — разнавіднасць альтэрнатыўнага року, што мела распаўсюджанне на брытанскай музычнай сцэне ў 1990-х гадах. Кірунак брыт-поп узнік як рэакцыя на музыку грандж сярод брытанскіх музыкаў, азнаменаваў моцную хвалю зацікаўленасці сваёй культурнай музыкальнай традыцыяй. Брыт-поп сфарміраваўся пад уплывам гітарнай поп-музыкі 1960-ых гадоў, таксама на яго паўплывалі такія музычныя кірункі, як глэм-рок, панк-рок і так званае брытанскае ўварванне.

Найбольш паспяховымі гуртамі, звязанымі з рухам, з’яўляюцца Oasis, Blur, Suede і Pulp; гэтыя гурты вядомыя як «вялікая чацвёрка».

## Стыль і корні 
Брыт-поп часам разглядаецца як рэтраспекцыя, інструмент маркетынгу і культурная падзея, а не музыкальны стыль увогуле. Такую выснову можна зрабіць, зыходзячы з рознабаковасці стылістык, якія ён у сябе ўключае: элементы брытанскай музыкі шасцідзесятых гадоў, глэм-року і панка сямідзесятых, інды-попа васьмідзесятых. Уплыў на гурты дзевяностых ішоў з розных крыніц: Blur i Oasis натхняліся The Kinks і The Beatles, у той час як гучанне гурта Elastica несла адбітак арт-панк-року. Што аб’ядноўвала — агульная павага да брытанскай поп-сцэны мінулага, а таксама ўплыў гурта The Smiths. Сур’езна паўплывала на станаўленне жанра сцэна Мадчэстера, усталяваўшы ўпор на добра запамінальныя песні, якія маглі канкурыраваць з пануючым пад канец 1980-х шугейзам і хваляй амерыканскага гранджу.

## Першыя гады 
## «Бітва брыт-попа» 
## Зніжэнне ўздзеяння 
## Прадстаўнікі жанру 
З жанрам брыт-поп ассацыіруюць наступныя гурты:
* Ash
* Black Grape
* Blur
* The Boo Radleys
* Cast
* The Divine Comedy
* Elastica
* Kula Shaker
* Oasis
* Ocean Colour Scene
* Pulp
* Sleeper
* Suede
* Supergrass

## Прадстаўнікі жанру на Беларусі 
* Hair Peace Salon
* Jitters
* Open Space

## Заўвагі 
Катэгорыя:Жанры альтэрнатыўнага року
Эма (музычны стыль)

**Эма** (, скарачэнне ад «эмацыйны») — стыль рок-музыкі, які вылучаецца меладычнай музычнасцю і экспрэсіўнай лірыкай. З’явіўся ў сярэдзіне 1980-х у Вашынгтоне, дзе быў вядомы як «эмацыйны хардкор-панк» або «эмакор», распрацаваны такімі гуртамі, як Rites of Spring і Embrace. Стыль быў перапрацаваны амерыканскімі панк-рокерамі ў пачатку 1990-х, яго гучанне змянілася, змяшалася з поп-панкам і інды-рокам, блізкімі па гучанні гуртамі Jawbreaker і Sunny Day Real Estate. Да сярэдзіны 1990-х шматлікія эма-гурты з’явіліся на Сярэднім Захадзе і ў цэнтральнай частцы ЗША, а таксама некалькі інды-лэйблаў пачалі спецыялізавацца ў гэтым стылі. Эма уварваўся ў мэйнстрым ў пачатку 2000-х, з поспехам груп Jimmy Eat World і Dashboard Confessional і з’яўленнем паджанру скрыма. На базе прыхільнікаў эма і роднасных жанраў паўстала аднайменная субкультура.

## Гл. таксама 
* Готык-рок
* Рамантызм
* Анархізм
* Нігілізм
* Хард-кор, рок-музыка
* Панк-рок

## Спасылкі 
* www.emo-city.ru 
* www.emo-kids.org 

Катэгорыя:Музычная тэрміналогія
Красовер-трэш

**Красовер-трэш** — музычны стыль, які з'яўляецца адной з формаў трэш-металу або хардкор-панка, якія аказалі ўплыў адзін на аднаго, альбо з'яўляецца іх сумессю. Красовер уяўляе сабой адзін з кірункаў панк-металу, куды ўваходзяць і іншыя вельмі падобныя стылі, як, напрыклад трэшкор, грайндкор і скейт-панк.

Тэрмін прыжыўся пасля выхаду ў 1987 годзе альбома «Crossover» гурта D.R.I. Аднак раннія кампазіцыі гэтага гурта выконваліся ў стылі трэшкор, што спараджае спрэчкі ў вызначэнні гэтага стылю. Гэтак жа дадае заблытанасці і тое, што красовер-трэш часта блытаюць з трэшкорам, які па сутнасці з'яўляецца хуткай формай хардкор-панка.

Адным з яркіх прадстаўнікоў гэтага стылю з'яўляецца гурт M.O.D. і яго дэбютны альбом «U.S.A. for M.O.D.» 1987 года, дзе стыль гульні адрозніваецца частай зменай рытму і тэмы, з даданнем элементаў трэш-металу.

## Літаратура 
* Blush, Steven and Petros, George; American hardcore : a tribal history; Los Angeles, CA : Feral House : Distributed by Publishers Group West, 2001.

Катэгорыя:Жанры панк-року
Катэгорыя:Жанры металу