Б’ёрк

**Б’ёрк Гудмундсдоцір** (*Björk Guðmundsdóttir*,  у Рэйк’явіку, Ісландыя), сцэнічнае імя — **Björk**, **Б’ёрк**) — ісландская спявачка і кампазітар. Яе музыка — сумесь рок-музыкі, трып-хоп, джазу, поп, альтэрнатыўнае, народнай і класічнай музыкі.

## Ранняя кар’ера 
Музычная кар’ера Б’ёрк пачалася ва ўзросце 11 год, калі яна займалася фартэп’яна ў школе. Яе настаўнік перадаў запіс яе спеваў на радыё. Голас дзяўчынкі зацікавіў гуказапісваючую кампанію *Fálkinn*, і яе запрасілі на запіс. З дапамогаю прыёмнага бацькі, які граў на гітары, Б’ёрк у 1977 г. запісала свой першы альбом, названы проста *Björk*. На альбоме былі некалькі дзіцячых песень, а таксама некалькі кавераў папулярных песень, як хіта Beatles «*Fool on the Hill*» на ісландскай мове. Альбом набыў шалёны поспех у Ісландыі, хоць і застаўся невядомым па-за яе абшарамі.

Б’ёрк пачала захапляцца панк-рокам. У чатырнаццаць гадоў яна сабрала дзявочы панк-гурт пад назвай «*Spit and Snot*». У 1979 г. яна перайшла ў гурт «*Exodus*». У 1980 г. ва ўзросце пятнаццаці гадоў Б’ёрк скончыла музычную школу. Праз год разам з басістам з «Exodus» Якабам Магнусанам яна заснавала гурт «Tappi Tíkarrass», з якім выпусціла сінгл «Bitið fast í vitið». Альбом «Miranda» выйшаў у 1983 г.

Разам з некалькімі вядомымі ісландскімі рок- і панк-музыкамі Б’ёрк стварыла готык-гурт KUKL. У песнях KUKL пачынаюць вымалёўвацца тыповы стыль вакальнага выканання Б’ёрк. Калектыў выпусціў два альбомы («*The Eye*» у 1984 і «*Holidays in Europe*» у 1986), меў гастролі ў Вялікабрытаніі. Улетку 1986 г. некалькі ўдзельнікаў KUKL сфармавалі новы гурт пад назвай «Pukl», але неўзабаве перайменаваліся ў «Sugarcubes».

## Слава 
Першы сінгл «Sugarcubes», «*Ammæli*» (*Народзіны*), стаўся хітом у Вялікабрытаніі. Гурт сабраў вялікую колькасць прыхільнікаў у Вялікабрытаніі і ЗША, гуказапісваючыя кампаніі адна за адной прапаноўвалі свае паслугі.

У 1988 годзе быў запісаны першы альбом — «''Life's Too Good*». З гэтым альбомам да гурту прыйшла сусветная вядомасць, яшчэ ніколі ісландскі музычны гурт не дасягаў такой папулярнасці.

Унутры калектыву абвастраліся напружанні паміж Б’ёрк і Эйнарам Орнам, і ў 1992 г. «Sugarcubes» распаліся. Б’ёрк пераехала ў Лондан і пачала займацца сольнай кар’ерай. Яна працавала з прадзюсарам Нэлі Гопэрам, які прадзюсіраваў сярод іншых гурт «Massive Attack». У выніку з’явіўся першы сольны хіт Б’ёрк — песню «*Human Behaviour*» (*Чалавечыя паводзіны*). Яе дэбютны альбом, «Debut», выйшаў у чэрвені 1993 г. Альбом стаўся «альбомам году» ў часопісе New Musical Express і платынавым альбомам у ЗША.

Пасля поспеху «Debut» Б’ёрк працавала над асобнымі праектамі, у прыватнасці над саўнд-трэкам да фільму «The Young Americans» (1993 г.).

У 1994 г. Б’ёрк пачала працаваць над другім альбомам — «*Post*». Гэты альбом быў збольшага прысвечаны каханню, хаця змяшчаў і шэрах даволі агрэсіўных песень. Як і ў «Debut», у новым альбоме былі некалькі песень, напісаных Б’ёрк у раннішнія гады. Альбом выйшаў у 1995 г., заняў другое месца ў брытанскім хіт-парадзе, стаўся платынавым у ЗША. У студзені 1997 г. пабачыў свет альбом рэміксаў *«Telegram»*.

Праз год выйшаў мінімалістычны і электронны альбом «*Homogenic*». Гэты альбом быў шмат у чым наватарскім і эксперыментальным, з этнічнымі і электроннымі элементамі. Вядомасць набыла песня «*All Is Full of Love*», альбом стаўся залатым у Злучаных Штатах у 2001 г.

У 2001 г. выйшаў альбом «*Vespertine*», вельмі дарагі і якасны па выкананні. З альбому выйшлі тры сінглы: «*Hidden Place*», «*Pagan Poetry*» і «*Cocoon*». Знятыя на песні выклікаючыя кліпы межавалі з скандальнасцю.

У 2004 г. выйшаў наступны альбом — «*Medúlla*», больш вакальны і лёгкі.

У жніўні 2004 г. Б’ёрк спявала песню «*Oceania*» (з альбому «Medúlla») на адкрыцці Летніх Алімпійскіх гульняў у Афінах, Грэцыя. Пасля «Oceania» выйшаў сінгл «*Who is it*», які заняў 26-е месца ў брытанскім хіт-парадзе, і (ужо ў 2005 г.) «*Triumph of a Heart*», які заняў 31-е месца. У другой палове 2004 г. быў зняты кліп на «*Where is the Line*».

У красавіку-маі 2005 г. выйшаў альбом рэміксаў на песню «*Army of Me*».

## У кіно 
Кінакар’ера Б’ёрк пачалася ў 1990-ым годзе ў фільме *Juniper Tree*, створаным па матывах казак братоў Грым. Невялікую ролю Б’ёрк грала ў фільме *Prêt-à-Porter* у 1994 годзе.

У 1999 г. Б’ёрк выступіла ў якасці прадзюсара і кампазітара ў фільме «Танцорка ў цемры» «*Dancer in the Dark*». Стужка — псеўдамюзікл, галоўная гераіня якога — эмігрантка Сэльма, якой патрэбныя грошы, каб аплаціць аперацыю свайму сыну. Рэжысёр стужкі Ларс фон Трыер настойваў, каб Б’ёрк заграла ролю Сэльмы, але яна адмаўлялася. Трыер пагражаў спыніць праект, і спявачцы прыйшлося саступіць і згадзіцца заграць у фільме, каб напісаная ёю музыка не была змарнаваная. У 2000 годзе фільм быў паказаны ў праграме Канскага кінафестывалю. Б’ёрк атрымала ўзнагароду ў катэгорыі «лепшая актрыса». Пасля гэтай ролі Б’ёрк была настолькі стомленая фізічна і эмацыйна, што, быццам бы, зараклася здымацца ў кіно. Музычныя творы, выкарыстаныя ў фільме, склалі асобны альбом з назваю «*Selmasongs*».

## Дыскаграфія 
* **Tappi Tíkarras**:
** *Bítiđ Fast Í Vítiđ*, 1982,
** *Miranda*, 1983,
* **KUKL**:
** *Söngull*, 1983,
** *The Eye*, 1984,
** *KUKL &Aacute Paris 14.9.84*, 1984,
** *Holidays In Europe (The Naughty Nought)*, 1986,
* **The Sugarcubes**:
** *Life’s Too Good*, 1988,
** *Here Today, Tomorrow, Next Week!*, 1989,
** *Stick Around For Joy*, 1992,
** *It’s-It*, 1992 — рэміксы твораў з папярэдніх альбомаў,
** *The Great Crossover Potential*, 1998 — Best Of,
* **Сольныя альбомы**:
** *Björk*, 1977,
** *Gling-Gló*,1990,
** *Debut*, 1993,
** *Post*, 1995,
** *Telegram*, 1996 — рэміксы твораў з папярэдняга альбому,
** *Homogenic*, 1997,
*** Hunter. 4,12.
*** Joga. 5,04.
*** Unravel. 3,21.
*** Bachelorette. 5,12.
*** All Neon Like. 5,53.
*** 5 Years. 4,29.
*** Immature. 3,06.
*** Alarm Call. 4,19.
*** Pluto. 3,19.
*** All Is Full Of Love. 4,32.
** *Selmasongs*, 2000 — саўнд-трэк да фільму «Dancer in the Dark»,
** *Vespertine*, 2001,
** *Greatest Hits*, 2002,
** *Family Tree*, 2002 — бокс, CD + 5 MiniCD,
** *Live Box*, 2003 — бокс, 4CD + DVD,
** *Medúlla*, 2004
** *Volta*, 2007
** *Biophilia*, 2011
** *Vulnicura*, 2015
** *Utopia*, 2017
** *Fossora*, 2022
* **Сінглы** (Debut):
** *Human Behaviour*, 1993,
** *Venus As A Boy*, 1993,
** *Play Dead*, 1993,
** *Big Time Sensuality*, 1993,
** *Violently Happy*, 1994,
** *The Best Mixes From The Album-Debut For All The People Who Don’t Buy White-Labels*, 1994,
* **Сінглы** (Post):
** *Army Of Me*, 1995,
** *Isobel*, 1995,
** *It’s Oh So Quiet*, 1995,
** *Hyperballad*, 1996,
** *Possibly Maybe*, 1996,
** *I Miss You*, 1997,
* **Сінглы** (Homogenic):
** *Jóga*, 1997,
** *Bachelorette*, 1997,
** *Hunter*, 1998,
** *Alarm Call*, 1998,
** *All Is Full of Love*, 1999,
* **Сінглы** (Vespertine):
** *Hidden Place*, 2001,
** *Pagan Poetry*, 2001,
** *Cocoon*, 2002,
* **Сінглы** (Greatest Hits):
** *It’s In Our Hands*, 2002,
* **Сінглы** (Medulla):
** *Oceania*, 2004
** *Who is it?*, 2004
** *Triumph of heart*, 2004
* **Сольныя кліпы і DVD**:
** *The Juniper Tree* VHS i DVD, 1990,
** *Vessel* VHS, 1994 — Live at the Royalty Theatre, London,
** *Live at Shepherd’s Bush* VHS, 1998 — Live at Shepherd’s Bush Empire, London,
** *Volumen* VHS i DVD, 1998,
** *Dancer in the Dark* VHS і DVD, 2001,
** *Live in Cambridge* DVD, 2001,
** *MTV Unplugged / Live’N’Loud* DVD, 2001,
** *Live at Royal Opera House* DVD, 2002,
** *Volumen Plus 1998—2002* DVD, 2002,
** *Greatest Hits — Volumen 1993—2003* DVD, 2002,
** *Live at Shepherd’s Bush* DVD, 2003 — Live at Shepherd’s Bush Empire, London,
** *Vessel* DVD, 2003 — Live at the Royalty Theatre, London,
** *Inside Björk'' DVD, 2003.

## Спасылкі 
* **Афіцыйная старонка**
* Björkish.net — навіны, відэа, фотаздымкі, форум
* 
* 

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Ісландыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рэйк’явіку
Катэгорыя:Электронныя музычныя калектывы Ісландыі
Катэгорыя:IDM-музыканты
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BRIT Awards
Катэгорыя:Пераможцы MTV Video Music Awards
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Qwartz