Спіс кіраўнікоў Бадэна

**Спіс кіраўнікоў Бадэна** — дзяржавы Свяшчэннай Рымскай імперыі, а затым Германіі. Яно ўтварылася на месцы Брайсгау — сярэдневяковага графства ў Швабіі. Кіраўнікі Бадэна паходзілі з дынастыі Цэрынгенаў.

Першым пэўна вядомым прадстаўніком роду лічыцца Бертольд (Бецэлін) (пам. у 1024 годзе), граф Ортэнау. Заснавальнікам магутнасці Цэрынгенаў быў яго сын граф Бертольд I Барадаты, які прад’явіў, пасля смерці імператара Генрыха III, прэтэнзіі на абяцанае яму нібыта Генрыхам швабскае герцагства. Удава Генрыха, імператрыца Агнеса, аддала гэты лен Рудольфу Швабскаму і зрабіла Бертольда наўзамен герцагам Карынтыі і маркграфам Вероны (1061). Са смерцю Бертольда I у 1078 годзе род Цэрынгенаў падзяліўся на дзве лініі: бадэнскую, якая захавалася да нашых дзён, і цэрынгенскую, дзве галіны якой згаслі па мужчынскай лініі ў 1218 і 1439 гадах.

Старэйшы сын Бертольда, Герман I Святы (пам. у 1074 годзе), які насіў тытул маркграфа веронскага, набыў праз шлюб бадэнскія ўладанні. Яго сын Герман II з 1112 года называўся маркграфам Бадэна. Нашчадкі Германа II кіравалі Бадэнам да 1918 года.

## Маркграфы Бадэна 
* **1073—1130 : Герман II** (маркграф з 1112)
* **1130—1160 : Герман III**
* **1160—1190 : Герман IV**
У 1190 годзе маркграфства Бадэн было падзелена на дзве часткі паміж сынамі Германа IV. Герман V узначаліў асноўную лінію Бадэнскага дому, у той час як Генрых I атрымаў у кіраванне адмыслова для яго вылучанае маркграфства Бадэн-Гахберг.

200px|right|
thumb|300px|Бадэнскія маркграфства

* **1190—1243: Герман V**
* **1243—1250: Герман VI
* **1250—1268: Фрыдрых I і Рудольф I**
* **1268—1288: Рудольф I
* **1288—1291: Герман VII, Рудольф II, Рудольф III і Геса
Пасля смерці Германа VII яго сыны падзялілі спадчыну, фактычна абвясціўшы маркграфства Бадэн-Эберштайн для Фрыдрыха II і Бадэн-Пфорцгайм — для Рудольфа IV і Германа VIII.

* **1291—1295: Рудольф II, Рудольф III і Геса
* **1295—1297: Рудольф III і Геса
* **1297—1310: Рудольф III і Рудольф Геса
* **1310—1320: Рудольф Геса
* **1320—1334: Эван I**
* **1334—1335: Дэніэл I**

* **1348—1353: Фрыдрых III
* **1353—1372: Рудольф VI
* **1372—1391: Бернхард I і Рудольф VII
* **1391—1431: Бернхард I
* **1431—1453: Якаб I
* **1453—1454: Георг I
* **1453—1458: Бернхард II
* **1453—1475: Карл I
* **1475—1515: Крыстаф I
Пасля смерці Крыстафа I маркграфства Бадэн было ў 1535 годзе падзелена паміж яго сынамі Бернхардам III і Эрнстам, якія заснавалі маркграфства Бадэн-Бадэн і Бадэн-Дурлах.

### Маркграфы Бадэн-Гахберга 
* **1190—1231: Генрых I
* **1231—1290: Генрых II
У 1290 годзе два сына Генрыха II падзялілі ўладу ў Бадэн-Гахбергу: Рудольф I атрымаў новае маркграфства Гахберг-Заўзенберг, а Генрых III — астатнюю частку Бадэн-Гахберга.
* **1290—1330: Генрых III
* **1330—1369: Генрых IV
* **1369—1386: Ота I
* **1386—1409: Ёган і Геса**
* **1409—1410: Геса
* **1410—1415: Ота II
У 1415 годзе Бадэн-Гахберг быў аб’яднаны з Бадэн-Бадэнам.
* **1577—1590: Якаб II
* **1590—1591: Эрнст Якаб

#### Маркграфы Гахберг-Заўзенберга 
* **1290—1313: Рудольф I
* **1313—1318: Генрых, Рудольф II і Ота**
* **1318—1352: Рудольф II і Ота
* **1352—1384: Ота і Рудольф III
* **1384—1428: Рудольф III
* **1428—1441: Вільгельм
* **1441—1444: Хуга і Рудольф IV**
* **1444—1487: Рудольф IV
* **1487—1503: Філіп
У 1503 годзе Гахберг-Заўзенберг быў далучаны да ўладанняў асноўнай лініі Бадэнскага дому.

### Маркграфы Бадэн-Пфорцгайма 
* **1291—1300: Рудольф IV і Герман VIII**
* **1300—1348: Рудольф IV
* **1348—1361: Рудольф V

### Маркграфы Бадэн-Эберштайна 
* **1291—1333: Фрыдрых II
* **1333—1353: Герман IX

### Маркграфы Бадэн-Бадэна 
* **1515—1536: Бернхард III
* **1536—1569: Філіберт
* **1569—1588: Філіп II**
* **1588—1594: Эдуард Фартунат**
* **1594—1604: Эрнст Фрыдрых**
* **1604—1622: Георг Фрыдрых**
* **1622—1677: Вільгельм
* **1677—1707: Людвіг Вільгельм
* **1707—1761: Людвіг Георг Зімперт
* **1761—1771: Аўгуст Георг Зімперт
У 1771 годзе маркграфства Бадэн-Бадэн было аб’яднана з Бадэн-Дурлахам.

### Маркграфы Бадэн-Дурлаха 
* **1515—1552: Эрнст
* **1552—1553: Эрнст і Бернхард IV
* **1553—1577: Карл II
* **1577—1584: Ганна Фельдэнцкая
* **1584—1604: Эрнст Фрыдрых
* **1604—1622: Георг Фрыдрых
* **1622—1659: Фрыдрых V
* **1659—1677: Фрыдрых VI
* **1677—1709: Фрыдрых VII
* **1709—1738: Карл III Вільгельм
* **1738—1746: Карл Аўгуст (рэгент)**
* **1746—1771: Карл Фрыдрых
Пасля аб’яднання з Бадэн-Бадэнам Карл Фрыдрых ізноў прыняў тытул маркграфа Бадэна (аж да 1803 года).

## Курфюрст Бадэна 
* **1803—1806 : Карл Фрыдрых**

## Вялікія герцагі Бадэна 
справа|175px
* **1806—1811: Карл Фрыдрых**
* **1811—1818: Карл**
* **1818—1830: Людвіг I**
* **1830—1852: Леапольд**
* **1852—1856: Людвіг II**
* **1856—1907: Фрыдрых I**
* **1907—1918: Фрыдрых II**

## Главы вялікагерцагскага дому 
* **1918—1928: Фрыдрых II**
* **1928—1929: Максіміліян**
* **1929—1963: Бертольд**
* **1963—2022: Максіміліян**
* **2022— наш час: Бернхард'''

*
Бадэн