open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Антыдэмакратызм

лічыцца адным з найважнейшых праціўнікаў дэмакратычнага кіравання ў Старажытнай Грэцыі.]]
**Антыдэмакратызм** — прынцып крытыкі дэмакратыі як палітычнага строю дзяржавы, асноўная частка таталітарызму.

У антыдэмакратызме грамадзяне і грамадскія аб’яднанні не ўплываюць на фарміраванне і дзейнасць дзяржаўных органаў, бо ўся ўлада сканцэнтравана ў руках групы асоб, непадкантрольных народу, або ў руках адной асобы. Рэалізацыя правоў і свабод грамадзян значна абцяжарана або практычна немагчымая, а выбары адсутнічаюць або фармальныя.

## Гісторыя 
### Антычнасць 
Няма адзіназначнага адказу, дзе ўпершыню з’явіліся правобразы, сфармавалася і была выкарыстана для ўладкавання жыцця дэмакратыя. Аднак большасць спецыялістаў у гэтай галіне звяртаюцца да эпохі Старажытнага свету — Грэцыі і Рыма, дзе ўзніклі першыя дзяржавы-полісы. У той жа час з’явілася і крытыка дэмакратыі. Паслядоўнымі антыдэмакратамі былі Піфагор і Геракліт. Пра гэта сведчаць шматлікія фрагменты, якія паказваюць іх як людзей з арыстакратычнымі поглядамі.  

Крытыку дэмакратыі можна знайсці ў ідэях Сакрата, які выступаў супраць выбараў. Яшчэ адным крытыкам дэмакратыі ў Старажытнай Грэцыі быў Платон. Найбольш характэрныя аргументы супраць дэмакратыі ў Платона ў 8-й кнізе яго «Дзяржавы». Яны зводзяцца да таго, што пры дэмакратыі грамадзяне перастаюць шанаваць законы — як пісаныя, так і непісаныя, пашыраецца спажывецтва, крайняе адчужэнне паміж людзьмі, эгаізм; усё гэта сканчваецца тым, што крайняя свабода ператвараецца ў крайняе рабства, свавольства натоўпу — у свавольства аднаго, і дэмакратыя пераходзіць у сваю дыялектычную процілегласць — тыранію.  

### XX ст. 
Крытыка дэмакратыі ў XX стагоддзі набыла асаблівую актуальнасць як з правага, так і з левага бакоў. Адным з кірункаў крытыкі тагачаснай дэмакратыі быў фашызм, заснавальнікам якога стаў Беніта Мусаліні.  

## Ідэалогіі, практыкуючыя антыдэмакратызм 
* Камунізм
* Нацыянал-сацыялізм
* Фашызм
* Сацыялізм

## Рэлігіі 
### Іслам 
Практыка артадаксальнага ісламу ў форме салафізму можа ўступаць у супярэчнасць з дэмакратычнай сістэмай (хоць гэтае сцвярджэнне і аспрэчваецца). Асноўная запаведзь ісламу, «таўхід» («адзінства Бога»), можа быць вытлумачана фундаменталістамі як тое, сярод іншага, што дэмакратыя як палітычная сістэма несумяшчальная з меркаваным уяўленнем аб тым, што законы, не перададзеныя Богам, не павінны прызнавацца.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ідэалогіі
Катэгорыя:Дэмакратыя
Оскар (кінапрэмія, 1998)

**70-я цырымонія ўручэння прэміі «Оскар»** за заслугі ў вобласці кінематографа за 1997 год адбылася 23 сакавіка 1998 года ў канцэртнай зале «» (Лос-Анджэлес).

## Лаўрэаты і намінанты 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Спіс намінантаў на афіцыйным сайце
* «Оскар»-1998 на сайце IMDb

1998
Катэгорыя:Сакавік 1998 года
Катэгорыя:Падзеі 23 сакавіка
Катэгорыя:1998 год у Каліфорніі
Катэгорыя:Кінапрэміі 1998 года
Іронія лёсу. Працяг

**Іронія лёсу. Працяг** — расійскі камедыйна-меладраматычны фільм рэжысёра Цімура Бекмамбетава па сцэнарыі Аляксея Слапоўскага.

Фільм-сіквел карціны Эльдара Разанава «Іронія лёсу, або З лёгкай парай!» (1975). Пра стварэнне фільма абвешчана ў 2005 годзе, да 30-гадовага юбілею карціны Разанава.

У галоўных ролях Канстанцін Хабенскі, Лізавета Баярская, Сяргей Бязрукаў, Андрэй Мягкоў, Барбара Брыльска, Юрый Якаўлеў.

## Крыніцы
Жлобінская вуліца (Мінск)

**Жлобінская вуліца** — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Названа ў гонар горада Жлобін. Пачынаецца ад скрыжавання з Пухавіцкай вуліцай і ідзе прыкладна 400 м у тупік паралельна Любанскай вуліцы, перасякаючы вул. Сярова і Пірагова. Нумарацыя цотнага боку ідзе ад дд. 6 да 12, а няцотнага — ад 7 да 15. Яшчэ значнымі аб’ектамі вуліцы з’яўляюцца дом 6, пабудаваны ў 1977-78 гг., дзе знаходзяцца інтэрнат № 3 ААТ «Керамін» і бібліятэка, і дом 10, дзе размяшчаецца інтэрнат № 2 ААТ «Керамін» і пункт аховы правапарадку № 59.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Жлобінская вуліца на карце АТО.ВУ
* Жлобінская вуліца ў архітэктурнай базе Рhotobuildings

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Мінск)
Сезон 2024/2025 «Вікторыі» Гродна

У сезоне 2024/2025 жаночы баскетбольны клуб «Вікторыя» з Гродна прымаў удзел у наступных турнірах:
* Чэмпіянат Беларусі 2024/2025 (**8 месца**).

## Склад каманды 
*  Дар’я Грыгуць
*  Ксенія Гуліда
*  Ульяна Жукевіч
*  Ксенія Калеснік
*  Аляксандра Каляда
*  Марыя Касцючык
*  Вераніка Краўчук
*  Валерыя Ляхавец
*  Марыя Новік
*  Ульяна Палей
*  Варвара Плескачэўская
*  Валерыя Радзівон
*  Уладзіслава Скрабко
*  Марыя Таран
*  Васіліса Ткачэнка
*  Дар’я Трусь
*  Кіра Штарнова
*  Аляксандра Шульга
*  Соф’я Шышкіна
*  Дар’я Ярашэвіч

## Трэнеры каманды 
*  Алена Скрабко (галоўны трэнер)
*  Наталля Васілеўка

## Гл. таксама 
* Сезон 2023/2024 «Вікторыі» Гродна
* Сезон 2025/2026 «Вікторыі» Гродна

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com

2024/2025
Вікторыя Гродна
Катэгорыя:2024 год у Гродне
Катэгорыя:2025 год у Гродне
Грыгорыс Макас

**Грыгорыс Макас** (; нар. , , Грэцыя) — колішні грэчаскі футбаліст, паўабаронца. Таксама былы ігрок нацыянальнай зборнай Грэцыі.

## Кар’ера 
### «Паніёніс» 
Грыгорыс з'яўляецца выхаванцам футбольнай школы клуба «Паніёніяс». Дарослую футбольную кар’еру пачаў у 2003 годзе ў асноўным складзе таго ж клуба, у якім правёў шэсць сезонаў, прыняўшы ўдзел у 130 матчах чэмпіянату. Большасць часу, праведзенага ў складзе «Паніёніясу», Макас быў асноўным іграком каманды.

### АЕК 
Да складу клуба АЕК далучыўся ў 2009 годзе. У новым клубе таксама паступова стаў асноўным іграком паўабароны каманды.

### «Мюнхен 1860» 
9 ліпеня 2012 года Макас падпісаў на 2 гады кантракт з нямецкім клубам «Мюнхен 1860». Сума трансферу, як лічыцца, склала 465 тысяч еўра.

### «Анартосіс» 
5 ліпеня 2013 года Грыгорыс падпісаў двухгадовы кантракт з клубам «Анартосіс».

## Міжнародная кар’ера 
Макас быў прызваны ў склад зборнай Грэцыі 1 лютага 2008 года і дэбютаваў 5 лютага 2008 года ў таварыскім матчы супраць зборнай Чэхіі, сваю другую гульню за нацыянальную зборную правёў 19 мая 2008 года ў гульні супраць зборнай Кіпра.

## Дасягненні 
**АЕК**:
* Уладальнік Кубка Грэцыі: 2011

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на афіцыйным сайце АЕК Афіны
* Статыстыка на сайце National Football Teams
* Профіль на сайце footballdatabase.eu

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:футбалісты Грэцыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Грэцыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Паніёніяс Неа-Смірні
Катэгорыя:Ігракі ФК АЕК Афіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Мюнхен 1860
Катэгорыя:Ігракі ФК Анартосіс Фамагуста
Катэгорыя:Ігракі ФК Панеталікос Агрыніён
Катэгорыя:Ігракі ФК Трыкаля
Катэгорыя:Ігракі ФК Калітэя
Катэгорыя:Ігракі ФК Каламата Месэнія
Чэрыкаўскае гета

**Гета ў Чэрыкаве** (лета—кастрычнік 1941) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў горада Чэрыкаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
Паводле перапісу 1939 года ў Чэрыкаве з 6411 жыхароў яўрэяў было 949 чалавек (14,8 %). Чэрыкаў знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй 2 гады і 2,5 месяца — з 17 (15) ліпеня 1941 года да 1 кастрычніка 1943 года.

Неўзабаве пасля акупацыі немцы, рэалізуючы гітлераўскую праграму знішчэння яўрэяў, арганізавалі ў Чэрыкаве гета.

У кастрычніку (лістападзе) 1941 года ад 500 да 600 (238, 253, 300)  яўрэяў горада сабралі і пад канвоем з немцаў і калабарантаў пагналі да «народнага дому». Усе ішлі з рэчамі, у калоне было шмат дзяцей. Затым ім сказалі, што іх адвядуць на вакзал у Крычаў для перасялення ў іншае месца, але па дарозе калону павярнулі ў іншы бок — у бок Зарэчча да месца, якое называлася Чырвоны Бераг. Каля млына ва ўрочышчы Маставое ля траншэі, якая ўтварылася пры здабычы торфу, калону асуджаных людзей спынілі і расстралялі з аўтаматаў. Многіх габрэяў кідалі ў роў параненымі і закопвалі яшчэ жывымі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Чэрыкаў
Катэгорыя:Гісторыя Чэрыкаўскага раёна
Катэгорыя:Чэрыкаў
Soram

**«Soram»** — дэбютны міні-альбом беларускага гурта «luty sakavik», які выйшаў 29 красавіка 2019 годa. Рэліз адбыўся на лэйбле «Paliklinika», заснаваным музыкам гурта «luty sakavik» Эрыкам Арловым-Шымкусам, і стаў першым альбомам лэйбла.

## Спіс песень 
## Удзельнікі запісу 
* Уладзь Лянкевіч — вакал, бас
* Эрык Арлоў-Шымкус — вакал, сінтэзатары, драм-машына
* Алег Даманчук — звядзенне і майстарынг

## Ацэнкі 
Музыкі вызначаюць свой стыль як працяг беларускай пост-панк-хвалі: «Чатыры трэкі без абрыдлых электрагітар — толькі біт, бас і сінтэзатары. Сінці-поп, пост-панк і танцавальная электроніка ў сучасным прачытанні».

Дуэт luty sakavik з міні-альбомам «Soram» стаў адным з пераможцаў у конкурсе маладых выканаўцаў на «Басовішчы 2019». Альбом быў адзначаны міжнародным музычным парталам «beehype» і ўвайшоў у ліст рэакамендаваных для праслухоўвання ў 2019 годзе. Найбольшую папулярнасць набыў трэк «Vostraja», які па дадзеных стрымінгавага сервіса «Spotify», праслухоўвалі больш за 187,000 разоў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Soram» на Bandcamp
* «Soram» на Soundcloud 
* «Soram» на Spotify
* «Soram» на канале «luty sakavik»

Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Катэгорыя:Альбомы 2019 года
Radyjo Niamiha

**«Radyjo Niamiha»** — трэці студыйны альбом беларускага гурта «Syndrom Samazvanca», які выйшаў на лэйбле «Paliklinika» 6 кастрычніка 2023 года.

У новым альбоме псіхадэлічнага гурта «Syndrom Samazvanca», музыкі пераспявалі класіку беларускага року 90-х гадоў. У «Radyjo Niamiha» трапілі песні культавых беларускіх гуртоў «ULIS», «Новае Неба», «N.R.M.», «Палац» і «Правакацыя». У альбоме можна пачуць вершы Міхала Анемпадыстава, Анатоля Сыса, Адама Глобуса, Фелікса Аксёнцава і Альгерда Бахарэвіча, які ў канцы 90-х быў вакалістам панк-гурта «Правакацыя».

## Спіс песень 
## Удзельнікі запісу 
### Асноўны склад 
* Уладзімір Лянкевіч — вакал, бас (1, 3, 5), гітары (2, 6, 7), сінтэзатары (4, 7)
* Раман Жарабцоў — гітары (1, 3, 4, 5), бас (2, 6, 7), клавішы, сінтэзатары, драм-машына, бэк-вакал (2, 4)
* Аляксей Зямляны — барабаны, бэк-вакал (3, 4)
* Ціхан Золатаў — бэк-вакал (3)

### Тэхнічны персанал і запіс 
* Трэкі 1, 2, 3, 5, 6 запісаў Раман Малахоўскі у «Studio» 42 (Мінск) у верасні 2022 года). Дадатковыя запісы Рамана Жарабцова і Улада Лянкевіча ў розных месцах (верасень — жнівень 2023 году)
* Трэкі 4, 7, 8 запісаў Раман Жарабцоў у розных месцах (верасень — травень 2023 года)
* Звядзенне — Раман Жарабцоў
* Майстарынг — Марк Білер у «CALYX Mastering»
* Вокладка — Кацярына Дубовік

## Водгукі крытыкаў 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* «Radyjo Niamiha» на Bandcamp
* «Radyjo Niamiha» на Spotify
* «Radyjo Niamiha» на канале гурта «Syndrom Samazvanca»

Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Катэгорыя:Альбомы 2023 года
Syndrom Samazvanca
Syndrom Samazvanca
Vostraŭ skarhaŭ

**«Vostraŭ skarhaŭ»** — другі студыйны альбом беларускага гурта «Syndrom Samazvanca», які выйшаў на лэйбле «Paliklinika» 12 студзеня 2023 года.

## Спіс песень
## Удзельнікі запісу
### Асноўны склад
*Раман Жарабцоў – барытон-гітара (1, 4, 5, 6, 7), сінтэзатары (1, 3, 4, 5, 6, 8), бас-гітара (2, 3, 8), дадатковыя барабаны (7), гітара (8)
*Аляксей Земляны – барабаны, перкусія (2, 6), бэк-вакал (2, 3, 4, 6)
*Ціхан Золатаў – сінтэзатары (2, 3, 4, 5, 6, 8a), бэк-вакал (3, 4, 5, 8), бас-гітара (7)
*Уладзімір Лянкевіч – вядучы вакал, бас-гітара (1, 4, 5, 6), барытон-гітара (2, 3, 8), сінтэзатары (2, 7)

### Тэхнічны персанал
*Інструменты запісаны Юрыем Бачкаровым у EverestMedia
*Вакал і накладанні – Раманам Жарабцовым і Уладзімірам Лянкевічам у The Music Room
*Звядзенне — Раман Жарабцоў
*Мастэрынг — Норман Ніцшэ ў CALYX Mastering
*Вокладка — Кацярына Дубовік

## Водгукі крытыкаў
## Зноскі
## Спасылкі
*«Vostraŭ skarhaŭ» на Bandcamp
*«Vostraŭ skarhaŭ» на Spotify
*«Vostraŭ skarhaŭ» на канале гурта «Syndrom Samazvanca»

Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Катэгорыя:Альбомы 2023 года
Syndrom Samazvanca
Syndrom Samazvanca
FIFA (серыя відэагульняў)

***FIFA*** — серыя футбольных сімулятараў, якая распрацоўвалася кампаніямі EA Vancouver і EA Romania і выдавалася кампаніяй EA Sports. Серыя *FIFA* была занесеная ў Кнігу рэкордаў Гінеса як найбольшая па продажах франшыза спартыўных відэагульняў у свеце, па стане на 2021 год была прададзена больш за 325 мільёнаў гульняў.

10 мая 2022 года было абвешчана, што трыццацігадовае ліцэнзійнае пагадненне паміж Electronic Arts і FIFA, якое дазваляла выкарыстоўваць назву FIFA у відэагульнях, не будзе ўзноўлена. Такім чынам апошняй гульнёй франшызы стала *FIFA 23*. У якасці пераемніка серыі EA запусціла асобную франшызу *EA Sports FC*, гульня *EA Sports FC 24* стала першай пад новай назвай.

Серыя FIFA пачалася з *FIFA International Soccer* на Sega Mega Drive у канцы 1993 года і была прыкметная тым, што стала першай гульнёй, якая атрымала афіцыйную ліцэнзію ад Міжнароднай футбольнай федэрацыі. Галоўным канкурэнтам франшызы была серыя Pro Evolution Soccer ад Konami (цяпер вядомая як *eFootball*).

На вокладках гульняў з’яўляліся Кіліян Мбапэ (*FIFA 21*, *FIFA 22* і *FIFA 23)*, Эдэн Азар (*FIFA 20*) і Крышціяну Раналду (*FIFA 18* і *FIFA 19*). Ліянэль Месі з’яўляўся на чатырох вокладках запар, пачынаючы з *FIFA 13* і заканчваючы *FIFA 16*. Уэйн Руні зняўся на сямі вокладках серыі ад *FIFA 06* да *FIFA 12*. Раналдзіньё з’яўляўся разам з Руні на чатырох з іх (*з FIFA 06* па *FIFA 09*), а таксама на вокладцы *FIFA Football 2004*, *FIFA Street* і *FIFA Street 3.*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* EA Sports Football

Катэгорыя:ФІФА
Катэгорыя:Спартыўныя сімулятары
Катэгорыя:Серыі камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:FIFA (серыя відэагульняў)
Квінтэт (музычны твор)

**Квінтэ́т** ( ад  — пяты) — музычны твор для пяці інструментаў або пеўчых галасоў.

Інструментальны квінтэт як жанр камернай музыкі склаўся ў творчасці І. Гайдна і В. А. Моцарта. Звычайна пішацца ў санатнай цыклічнай форме. У музыцы ХІХ-ХХ стст. значна пашыраны фартэпіянны квінтэт, для якога характэрна кантраснае супастаўленне тэмбраў фартэпіяна і струнных смыковых інструментаў. У сусветную класіку ўвайшлі фартэпіянныя квінтэты Ф. Шуберта, Р. Шумана, І. Брамса, С. Франка, С. Танеева, Д. Шастаковіча.

## Беларуская музыка 
У беларускай музыцы пачынальнік жанру — М. Аладаў (два квінтэты, першы ў 1925 годзе). Фартэпіянныя квінтэты пісалі таксама П. Падкавыраў, У. Чараднічэнка. Квінтэты для іншых складаў стварылі У. Дамарацкі («Партыта» для квінтэта медных духавых), У. Каральчук (квінтэт для дзвюх труб, валторны, трамбона і тубы), А. Літвіноўскі (п’еса для струннага квінтэта «UI»). Вакальныя квінтэты звычайна ўваходзяць у оперы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Музычныя творы
Якуб Пятроўскі

**Якуб Пятроўскі** (; нар. ) — польскі футбаліст, паўабаронца балгарскага клуба «Лудагорац» і нацыянальнай зборнай Польшчы.

## Кар’ера 
### Клубная 
Пачаў кар’еру ў шэрагу польскіх клубаў. У 2015 годзе далучыўся да «Погані», у складзе якой 8 лістапада дэбютаваў у Экстракласе ў матчы супраць «Легіі». У 2017 годзе на час быў аддадзены ў арэнду ў клуб «Стоміль», пасля чаго вярнуўся ў «Погань». 14 мая 2018 года падпісаў трохгадовы кантракт з бельгійскім клубам «Генк». 28 кастрычніка дэбютаваў у новым клубе ў матчы супраць «Стандарду». Пазней гуляў за дзюсельдорфскую «Фартуну», а ўлетку 2022 года ўзмацніў склад балгарскага клуба «Лудагорац».

### Міжнародная 
Дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Польшчы 12 кастрычніка 2023 года ў адборачным матчы чэмпіянату Еўропы 2024 года супраць зборнай Фарэрскіх астравоў.

## Дасягненні 
**«Генк»**:
* Чэмпіён Бельгіі: 2019

**«Лудагорац»**:
* Чэмпіён Балгарыі: 2023, 2024
* Уладальнік Кубка Балгарыі: 2023
* Уладальнік Суперкубка Балгарыі: 2022, 2023

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Футбалісты Польшчы
Катэгорыя:Ігракі зборнай Польшчы па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Хэмнік Быдгашч
Катэгорыя:Ігракі ФК Уда Свецце
Катэгорыя:Ігракі ФК Погань Шчэцін
Катэгорыя:Ігракі ФК Стоміль Ольштын
Катэгорыя:Ігракі ФК Генк
Катэгорыя:Ігракі ФК Ваасланд Беверэн
Катэгорыя:Ігракі ФК Фартуна Дзюсельдорф
Катэгорыя:Ігракі ФК Лудагорац Разград
Пётр Зялінскі

**Пётр Зялі́нскі** (; нар. ) — польскі футбаліст, паўабаронца італьянскага клуба «Інтэрнацыянале» і нацыянальнай зборнай Польшчы. Доўгі час гуляе ў Італіі, дзякуючы чаму добра вывучыў італьянскую мову.

## Кар’ера 
### Клубная 
» ў матчы Лігі чэмпіёнаў у 2019 годзе.]]
Пачаў займацца футболам у родным мястэчку Замбкавіцы Слёнске, дзе яго першым трэнерам быў яго бацька. У веку 14 гадоў далучыўся да складу любінскага «Заглэмбе», не зважаючы на тое, што цікавасць да іграка мелі нямецкі «Баер», а таксама нідэрландскія «Феенорд» і «Херэнвен». Выхаваннем юнака ў новым клубе займаўся вядомы польскі трэнер Францішак Смуда. У 2014 годзе часова выступаў за «Эмпалі» паводле пагаднення арэнды. 

4 жніўня 2016 года пасля некалькіх месяцаў чутак Зялінскі далучыўся да «Напалі», што каштавала клуба 16 мільёнаў еўра. 3 снежня паўабаронца забіў свой першы гол у кашулі неапалітанцаў, калі была здабыта хатняя перамога над «Інтэрам» з лікам 3:0. Свой першы сезон спартсмен скончыў з шасцю галамі на рахунку. 31 жніўня 2020 года падоўжыў кантракт з «Напалі» да 2024 года. Наступнымі гадамі ігрок стаў больш значнай постаццю клуба, маючы адну з ключовых футбалістаў. 7 верасня 2022 года адзначыўся двума галамі ў браму «Ліверпула» ў матчы групавога этапу Лігі чэмпіёнаў, які скончыўся буйной перамогай з лікам 4:1.

3 ліпеня 2024 года Зялінскі падпісаў кантракт з іншым клубам Серыі А міланскім «Інтэрам» пасля заканчэння дзеі кантракту з «Напалі».

### Міжнародная 
4 чэрвеня 2013 года футбаліст дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Польшчы ў таварыскім матчы супраць зборнай Ліхтэнштэйна. У маі 2018 года быў уключаны ў папярэдні спіс з 35-х чалавек ад Польшчы, якія мусяць выправяцца на чэмпіянат свету 2018 года ў Расіі.

## Дасягненні 
**«Напалі»**:
* Чэмпіён Італіі: 2023
* Уладальнік Кубка Італіі: 2020

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:футбалісты Польшчы
Катэгорыя:Ігракі зборнай Польшчы па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Удзінезэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Эмпалі
Катэгорыя:Ігракі ФК Напалі
Катэгорыя:Ігракі ФК Інтэрнацыянале Мілан
Рафал Кужава

**Ра́фал Кужа́ва** (; нар. ) — польскі футбаліст, левы вінгер клуба «Погань».

## Кар’ера 
Пачаў гуляць у футбол у моладзевай камандзе «Згода» з Альшавы. Змяніў яшчэ некалькі клубаў пакуль не далучыўся да забжэўскага «Гурніка». Адзін з сезонаў правёў у арэндзе ў складзе рыбніцкага РОВа. Футбаліст быў адным з найлепшых асістэнтаў польскага першынства, гэтак у сезоне 2017—2018 гадоў ён зрабіў 15 галавых перадач. Пасля сезону далучыўся да французскага «Ам’ена», але два гады правёў у арэндзе ў Даніі. Спачатку Кужава абараняў колеры «Міт’юлана», і потым «Эсб’ерга». У студзені 2021 года ігрок вярнуўся на радзіму і падпісаў трохгадовы кантракт з клубам «Погань».

## Дасягненні 
**«Міт’юлан»**:
* Уладальнік Кубка Даніі: 2019

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:футбалісты Польшчы
Катэгорыя:Ігракі зборнай Польшчы па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Гурнік Забжэ
Катэгорыя:Ігракі ФК РОВ 1964 Рыбнік
Катэгорыя:Ігракі ФК Ам’ен
Катэгорыя:Ігракі ФК Міт’юлан
Катэгорыя:Ігракі ФК Эсб’ерг
Катэгорыя:Ігракі ФК Погань Шчэцін
Марцін Булка

**Ма́рцін Бу́лка** (; нар. ) — польскі футбаліст, брамнік французскага клуба «Ніца» і нацыянальнай зборнай Польшчы.

## Кар’ера 
### Клубная 
Займаўся футболам у роднай Польшчы, але яшчэ ў маладым веку далучыўся да акадэміі англійскага «Чэлсі». У 2019 годзе далучыўся да французскага «Пары Сен-Жэрмен». паклаў пачатак сваю кар’еру 30 жніўня 2019 года ў матчы супраць «Меца». У парыжскай камандзе не здолеў замацавацца, бо быў толькі трэцім брамнікам пасля Кейлара Наваса і Серхіа Рыка. У выніку ігрок шмат часу праводзіў у арэндах, як у «Картахене», «Шатару» і «Ніцы». Аднак, у многіх клубах гуляў нядоўга. Гэтак у складзе «Ніцы» ў сезоне 2021—2022 гадоў брамнік згуляў ва ўсіх матчах клуба ў Кубку Францыі, але толькі ў адным матчы лігі супраць «Клермона». 1 чэрвеня 2022 года падпісаў кантракт з «Ніцай». У клубе заставаўся другім брамнікам, але пасля зыходу Каспера Шмайхеля з сезона 2023—2024 гадоў стаў першым брамнікам каманды.

### Міжнародная 
Дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Польшчы 21 лістапада 2023 года ў таварыскім матчы супраць зборнай Латвіі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:футбалісты Польшчы
Катэгорыя:Ігракі зборнай Польшчы па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Пары Сен-Жэрмен
Катэгорыя:Ігракі ФК Картахена
Катэгорыя:Ігракі ФК Шатару
Катэгорыя:Ігракі ФК Ніца
Сезон 2024/2025 «Мінск-М»

У сезоне 2024/2025 баскетбольны клуб «Мінск-М» прымаў удзел:
* Адзіная моладзевая ліга ВТБ 2024/2025 (7 месца ў рэгулярным сезоне, вылет з чвэрцьфінала плэй-оф).

## Гісторыя 
У сезоне 2024/2025 каманда «Мінск-М» адмовілася ад удзелу ў чэмпіянаце Беларусі з-за занятасці ў Адзінай моладзевай лізе ВТБ. Частка гульцоў, якая была мала задзейнічана ў лізе, выступала ў чэмпіянаце Беларусі за каманду РЦАП-СДЮШАР. Лідэры каманды згулялі ў Кубку Беларусі (лістапад 2024 г.) і ў плэй-оф чэмпіянату Беларусі (красавік-май 2025 г.) за БК «Мінск».

## Склад каманды 
## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Калтуноў (галоўны трэнер)
*  Аляксей Лашкевіч
*  Анатоль Кошар

## Гл. таксама 
* Сезон 2023/2024 «Мінск-моладзевая»
* Сезон 2025/2026 «Мінск-М»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце Адзінай моладзевай лігі ВТБ
* Состав мужской молодёжной команды на сезон 2024/25
* Первый блин – не комом

2024/2025
Мінск-М
Катэгорыя:2024 год у Мінску
Катэгорыя:2025 год у Мінску
Платон Аляксеевіч Лячыцкі

**Платон Аляксеевіч Лячыцкі** () — расійскі генерал, удзельнік падаўлення Іхэтуаньскага паўстання, руска-японскай і Першай сусветнай войн, грамадзянскай вайны ў Расіі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і праваслаўнага святара.

Адукацыю атрымаў у Літоўскай духоўнай семінарыі. У 1878 годзе паступіў у Варшаўскае пяхотнае юнкерскае вучылішча, па заканчэнні якога атрымаў званне падпрапаршчыка. У 1878—1891 гадах праходзіў службу ў 39-м рэзервовым батальёне. У 1889—1890 праходзіў навучанне ў афіцэрскай стралковай школе. Перавёўся на Далёкі Усход у 6-ы лінейны батальён. 

У 1898 годзе знаходзіўся ў складзе атрада, адпраўленага для захопу Порт-Артура падчас Іхэтуаньскага паўстання. За паслугі ў баявых дзеяннях у Кітаі атрымаў чын палкоўніка. У лістападзе 1902 года быў прызначаны камандзірам 24-га Усходне-Сібірскага стралковага палка.

У руска-японскай вайне прымаў удзел з вясны 1904 года. Удзельнічаў у баях на рацэ Ялу і ў адыходзе ўсходняга атрада да Ляаяна. Падчас апошняга адыходу Лячыцкі камандаваў адным з ар’ергардаў корпуса. Адзначыўся ў баях на Уфангуанскім перавале. У далейшым прымаў удзел у бітвах ля Ляаяна, на рацэ Шаху і пад Мукдэнам у складзе 3-га Сібірскага корпуса. Ва ўсіх гэтых бітвах палку Лячыцкага даводзілася абараняцца на горным участку фронту, дзе рускія не рабілі актыўных дзеянняў. Пазней нададзены чын генерал-маёра.

Пасля руска-японскай вайны хутка падымаецца па службовай лесвіцы. У 1906 годзе атрымаў 6-ю Сібірскую стралковую дывізію; ужо ў 1908 годзе – 18-ы армейскі корпус. У 1910-м годзе быў прызначаны камандуючым войскамі Прыамурскай ваеннай акругі, стаўшы адначасова наказным атаманам Амурскага і Усурыйскага казачых войскаў.

У пачатку Першай сусветнай вайны быў адкліканы ў Пецярбург, каб узначаліць фармаваную 9-ю армію. Яна была створана ў ходзе Галіцыйскай бітвы (да 1 верасня 1914 г.) і прыняла ўдзел у агульным наступленне рускіх армій на другім этапе Галіцыйскай бітвы. Затым армія адзначылася падчас Варшаўска-Івангародскай і Кракаўска-Чэнстахоўскай аперацый. У пачатку 1915 года 9-я армія было перамешчана ў Букавіну, дзе Лячыцкі вёў наступальныя аперацыі падчас Карпацкай аперацыі і трэцяй Галіцыйскай бітвы. У 1916 годзе працягваў камандаваць арміяй падчас няўдалых навагодніх баёў у Раранчы і падчас Брусілаўскага прарыву. Затым прыкрываў фланг Паўднёва-Заходняга фронту ў Карпатах. Увосень, падчас румынскай кампаніі 1916 года, армія была перамешчаная ў Паўночную Румынію, дзе стрымлівала наступленне аўстрыйцаў праз Карпаты.

Пасля Лютаўскай рэвалюцыі быў зняты з пасады. У мая 1917 года выйшаў у адстаўку.

Пражываў у Петраградзе. У 1919 годзе арыштаваны НК, але быў вызвалены. Затым знаходзіўся ў РСЧА (у 1921 годзе займаў пасаду інспектара пяхоты і кавалерыі Петраградскай акругі). Зноў быў арыштаваны ў 1921 годзе і памёр у зняволенні ў г. Масква.

## Спасылкі 
* Платон Алексеевич Лечицкий
* Артыкул у Вялікай савецкай энцыклапедыі
* Новая книга Вячеслава Бондаренко «Герои Первой мировой»

Катэгорыя:Военачальнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)Катэгорыя:Царскія афіцэры на службе ў РСЧАКатэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Аляксей Ермалаевіч Эверт

**Аляксей Ермалаевіч Эверт** (; ) — расійскі ваенны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіць з дваран. 

У 1876 скончыў Аляксандраўскае ваеннае вучылішча. Пасля на службе ў лейб-гвардзейскім Валынскім палку, у складзе якога ўдзельнічаў у руска-турэцка вайне 1877—1878 гадоў. У 1882 годзе, скончыўшы Мікалаеўскую акадэмію Генштаба, прызначаны старэйшым ад’ютантам пяхотнай дывізіі, з 1886 – штаба Варшаўскай ваеннай акругі. 

З 1889 года — камандзір батальёна пяхотнага палка, з 1892 — штаб-афіцэр для асаблівых даручэнняў пры камандуючым Варшаўскай ваеннай акругі, з 1893 — начальнік штаба пяхотнай дывізіі, з 1899 — камандзір пяхотнага палка, з 1900 — начальнік штаба армейскага корпуса. 

Падчас руска-японскай вайны 1904—1905 гадоў служыў кватэрмайстрам Палявога штаба галоўнакамандуючага сухапутнымі і марскімі сіламі на Далёкім Усходзе, затым — Палявога штаба 1-й маньчжурскай арміі.

У 1906 годзе прызначаны начальнікам штаба, а праз два гады — камандзірам армейскага корпуса. У 1912 годзе ўзначаліў войскі Іркуцкай ваеннай акругі і стаў вайсковым наказным атаманам Забайкальскага казацкага войска. 

З пачаткам Першай сусветнай вайны камандаваў 4-й арміяй. Са жніўня 1915 года ўзначальваў Заходні фронт. На гэтай пасадзе дзейнічаў нерашуча, асабліва падчас Брусілаўскага прарыву 1916 года, правёў наступальныя аперацыі на віленскім і баранавіцкім кірунках. У сакавіку 1917 звольнены ў адстаўку.

Жыў у Смаленску, затым у Вярэі.

## Літаратура 
* Э́ВЕРТ АЛЕКСЕЙ ЕРМОЛАЕВИЧ // Большая российская энциклопедия.

Катэгорыя:Генерал-ад’ютанты (Расійская імперыя)Катэгорыя:Галоўнакамандуючыя Заходнім фронтам (Першая сусветная вайна)
Катэгорыя:Ахвяры Чырвонага тэрору
Катэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайныКатэгорыя:Удзельнікі руска-турэцкай вайны 1877—1878
Лінія Бенрата

**Лінія Бенрата** – ізаглоса *maken / machen* унутры нямецкай моўнай прасторы. Дадзеная лінія праходзіць з захаду на ўсход праз гарады Ахен, Бенрат (раён Дзюсельдорфа), Ольпе, Касель, Нордхаўзен, Ашэрслебен, перасякае Эльбу і працягваецца ў Берліне і Франкфурце-на-Одэры. Названа паводле назвы паўднёвага раёна Дзюсельдорфа – Бенрата, дзе лінія перасякае раку Рэйн.

Лінія Бенрата лічыцца моўнай мяжой паміж ніжненямецкімі і верхненямецкімі дыялектамі.

На працягу апошніх дзесяцігоддзяў колькасць носьбітаў ніжненямецкіх дыялектаў на поўначы Брандэнбурга і федэральнай зямлі Саксонія-Ангальт значна знізілася. З гэтай, а таксама шэрагу іншых прычын лічыцца, што сёння лінія Бенрата пасунулася на поўнач.

## Гл. таксама 
* Лінія Санкт-Гаара
* Лінія Шпаера (Майнская лінія)
* Лінія Юрдынгена

## Спасылкі 
* Нямецкая мова

Катэгорыя:Фанетычныя законы
Гета ў Глыбокім

**Гета ў Глыбокім** (верасень 1941 — 20 жніўня 1943) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў горада Глыбокае падчас Халакосту.

## Гісторыя 
Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў горадзе Глыбокае габрэі складалі 50% з больш чым  жыхароў (па іншых даных — больш за 3000 чалавек).

Горад быў акупаваны нямецкімі войскамі 3 гады — з 2 (3) ліпеня 1941 года да 3 ліпеня 1944 года.

Пасля захопу горада тут было створана гета. Туды былі сагнаныя каля 8000 яўрэяў з Глыбокага і іншых населеных пунктаў — Галубіч, Каралевіч, Шчарбаў, Крулеўшчыны, Перадол і іншых.

Са снежня 1941 года немцы пачалі праводзіць у гета сістэматычныя масавыя забойствы.

Да пачатку 1942 года ў Глыбокім апынуліся больш за 2500 яўрэяў-бежанцаў з многіх населеных пунктаў, знайшоўшы ў гета часовы прытулак.

З 20 мая да пачатку чэрвеня 1942 года нацысты, жадаючы, у тым ліку, прымусіць габрэяў аддаць апошнія прыхаваныя каштоўнасці, загадалі «малакарысным і малакаштоўным», па іх класіфікацыі, габрэям перасяліцца на тэрыторыю новаўтворанага другога гета — сфармаваўшы «гета ўнутры гета», для чаго адгарадзілі адну вуліцу, падзяліўшы гета на дзве часткі. У адным гета знаходзіліся спецыялісты і іх сем’і, у другое сагналі старых, хворых і дзяцей. Гэта гета па плане гітлераўцаў не атрымлівала прадуктаў харчавання і падлягала знішчэнню ў першую чаргу.

У скверы на вуліцы Чкалава, дзе ў брацкай магіле ляжаць 4500 чалавек, ахвяр генацыду яўрэяў, узведзены мемарыяльны комплекс.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Глыбокае
Катэгорыя:Гісторыя Глыбокага
Вуліца Чкалава (Гомель)

**Вуліца Чкалава** — вуліца ў Савецкім раёне горада Гомеля. Названая ў гонар В.П.Чкалава (былая Радзькінская). 

Усходняя частка вуліцы забудавана дамамі сядзібнага тыпу. Заходняя частка вуліцы часткова забудавана 5 і 9-павярховымі дамамі.

## Гісторыя 
Напрыканцы 2010-х гадоў частка сядзібнай забудовы на няцотнай палове вуліцы (дамы №1-№15) былі знесена (на гэтым месцы пабудаваны жылыя 5-павярховыя дамы №10 і №11 па вул.Лермантава). Таксама на месцы знесеных дамоў №23, 25, 29, 31 (на скрыжаванні з вуліцай Гомельскай) быў пабудаваны 11-павярховы жылы дом №29.

## Перасякае вуліцы 
* Беларускую
* Лермантава
* зав. Старабыхаўскі
* Гомельскую
* Іверскую
Лінія Санкт-Гоара

**Лінія Санкт-Гаара**, **лінія das-dat** ці **лінія was-wat** — ізаглоса, якая аддзяляе дыялекты, што захавалі /t/ (паўночней) у словах *dat* («тое») і *wat* («што»), ад дыялектаў, у якіх гэты гук перайшоў у /s/: *das, was* (у стандартнай нямецкай).

Лінія dat-das праходзіць праз мяжу, што раздзяляе франка- і нямецкамоўную моўныя вобласці, пачынаючыся ў Латарынгіі і перасякаючы Саар. Па тэрыторыі Саара яна праходзіць паўночней за Саарбрукен з паўднёвага захаду на паўночны ўсход у накірунку да сярэдняга цячэння Наэ ў Рэйнланд-Пфальцы, затым праходзіць праз Хунсрук, перасякаючы Рэйн ля горада Санкт-Гаар. Далей яна цягнецца па правым беразе Рэйна на паўночны ўсход уздоўж мяжы Рэйнланд-Пфальца і Гесена праз Лімбург-ан-дэр-Лан і Дыленбург да тых пор, пакуль яна не злучыцца з лініяй Бенрата і мяжой Айфеля ў Паўночным Рэйне-Вестфаліі ў месцы сустрэчы абласцей Зігерланд, Вітгенштейн і Заўэрланд. Затым лінія ідзе на паўночны ўсход і дасягае Одэра і нямецка-польскай мяжы ля Франкфурта-на-Одэры.

У паўднёва-заходняй Германіі лінію dat-das у большасці выпадкаў можна дакладна вызначыць ад вёскі да вёскі. Аднак моўная мяжа сціраеца ў сувязі з ростам мабільнасці насельніцтва.

## Гл. таксама 
* Лінія Бенрата
* Лінія Юрдынгена
* Лінія Шпаера (Майнская лінія)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фанетычныя законы
Амурская губерня

**Аму́рская губе́рня** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка РСФСР, якая існавала ў 1922—1926 гадах. Цэнтр — горад Благавешчанск.

Губерня ўтворана 6 лістапада 1922 года з былой Амурскай вобласці. Была падзелена на 4 паветы: Благавешчанскі, Завіцінскі, Зейскі і Свабодненскі. 18 лютага 1924 года Зейскі павет быў скасаваны.

4 студзеня 1926 года Амурская губерня і яе паветы былі ліквідаваны. Іх тэрыторыя стала часткай новага Далёкаўсходняга края (у якасці Амурскай і Зейска-Алданскай акруг).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Губерні РСФСР
Катэгорыя:1920-я гады ў Амурскай вобласці
Катэгорыя:Адміністрацыйныя адзінкі, утвораныя ў 1922 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1922 годзе ў Расіі
Катэгорыя:Адміністрацыйныя адзінкі, скасаваныя ў 1926 годзе
Канстанцін Канстанцінавіч Случэўскі

**Канстанці́н Канстанці́навіч Случэ́ўскі** (; , Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя — , Гунгербург (цяпер Нарва-Йыэсуу), Расійская імперыя) — рускі паэт, пісьменнік, драматург, перакладчык.

## Біяграфія 
Паходзіў з дваран Чарнігаўскай губерні. Бацька — Канстанцін Афанасьевіч, сенатар, маці — Анжаліка Іванаўна (у дзявоцтве Зарэмба).

## Бібліяграфія 
* Стихотворения К. Случевского. СПб., 1880
* Стихотворения К. Случевского, 2-я книжка. СПб., 1881
* Стихотворения К. Случевского, 3-я книжка. СПб., 1883
* Стихотворения К. Случевского, 4-я книжка. СПб., 1890
* Сочинения К. К. Случевского в шести томах. СПб., изд. А. Маркса, 1898 Т. 1. Т. 2. Т. 3. Т. 4. Т. 5. Т. 6.
* В снегах. Поэма. СПб., 1879
* Виртуозы. Повесть. СПб., 1881
* Тридцать три рассказа. СПб., 1887
* Чёрная буря. М., 1900
* Городской голова. Повесть. Харьков, 1901
* Новые повести. СПб. 1904
* Стихотворения. Л., 1941
* Стихотворения и поэмы. М.-Л., 1962
* Стихотворения. М., 1983
* Стихотворения. М., 1984
* Стихотворения. Поэмы. проза. М., 1988

**Манаграфіі, прысвечаныя К. К. Случэўскаму**
* Тахо-Годи, Е. Константин Случевский. Портрет на пушкинском фоне. Научное издание. — СПб.: Алетейя, 2000, 390 с.
* Ипполитова, А. Ю. Случевский: философия, поэтика, интерпретация — СПб.: Филологический факультет СПбГУ, 2006. — 320 с.
* Смородинская, Т. Константин Случевский. Несвоевременный поэт. — СПб.: Издательство ДНК, 2009. — 280 с.

Катэгорыя:Паэты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Драматургі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Адольф Саламонавіч Шаевіч

**Адольф Саламонавіч Шаевіч** (; ) — галоўны рабін Масквы (1983—1989), СССР (1989—1991) і Расіі (з 1993). Узначальвае арганізацыю КЯРААР.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Хабараўску ў сям’і Саламона Абрамовіча Шаевіча і Таццяны Львоўны Палякоўскай. Неўзабаве пасля нараджэння сям’я пераехала ў Бірабіджан.

Вучыўся ў Хабараўскім палітэху на механічным факультэце, які скончыў у 1964 годзе.

З 1964 па 1972 гады працаваў у Бірабіджане ва ўпраўленні механізацыі на пасадзе механіка.

У 1972 вучыўся ў ешыве «Коль Яакаў» пры Маскоўскай харальнай сінагозе. У 1973 годзе пачаў вучобу ў рабінскай семінарыі ў Будапешце, якую скончыў у 1980 годзе.

З 1980 — рабін пры Маскоўскай харальнай сінагозе і памочнік рабіна Якава Фішмана. У 1983 абраны рабінам Маскоўскай Харальнай сінагогі і Масквы. На гэтай пасадзе стараўся пасрэднічаць паміж уладамі і яўрэйскай абшчынай. У сваёй дзейнасці прытрымліваўся савецкай афіцыйнай ідэалогіі і стаў членам «Антысіянісцкага камітэта савецкай грамадскасці».

У 1989 на з’ездзе Усесаюзнага савета яўрэйскіх рэлігійных абшчын (УСЯРА) абраны галоўным рабінам СССР.

У 1993 стаў заснавальнікам КЯРААРа і абраны галоўным рабінам Расіі. З 1996 таксама член РЯКа. З 1997 займаў пасаду старшыні яўрэйскага агенцтва ў Расіі.

У чэрвені 2000 Федэрацыя яўрэйскіх абшчын абвясціла Берла Лазара галоўным рабінам Расіі, аднак КЯРААР, РЯК і іншыя арганізацыі працягваюць бачыць Шаевіча выконваючым гэтую пасаду.

Уваходзіць у склад Грамадскага савета пры СК РФ.

## Сям’я 
Жонка — ураджэнка Венгрыі. Сын Андрош нарадзіўся там жа, займаўся хакеем у школе маскоўскага «Дынама», гуляў за моладзевую зборную Венгрыі.

## Узнагароды 
* Ордэн святога дабравернага князя Данііла Маскоўскага III ступені (2008),
* Ордэн Дружбы народаў (27.10.1987), 
* Ордэн Пашаны (1997), 
* Ордэн «За заслугі перад Айчынай» IV ступені (2013),
* Ганаровая грамата ўрада Масквы (9 кастрычніка 2002 года) — *за вялікі ўклад у падтрыманне міжканфесійнага міру і згоды ў Маскве, дабрачынную дзейнасць і ў сувязі з 65-годдзем з дня нараджэння*,
* Ганаровая грамата Маскоўскай гарадской Думы (24 кастрычніка 2007 года) — *за заслугі перад гарадской супольнасцю*,
* Юбілейны залаты медаль Расійскага фонду міру (2011 год) — *за актыўную дзейнасць па духоўным адраджэнні Расіі, вялікі ўклад у развіццё міратворчасці і міжканфесійнага дыялогу*.

## Перакананні 
У 2015 годзе, у інтэрв’ю К. Сабчак і А. Красоўскаму для выдання «Сноб», Адольф Шаевіч заявіў, што ўхваляе бягучае ў Іране стаўленне да гомасексуалістаў і сексуальных меншасцяў, і на пытанне «Гэта значыць нармальна — вешаць? Гэта значыць вешалі б самі?» адказаў — «Сам бы не вешаў, але тых, хто вешае, падтрымаў бы».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Адольф Шаевич: «Главного раввина России должны избирать россияне»
* Станислав Минин. Раввин в синагоге — болельщик на стадионе (Интервью А. Шаевича «НГ Религии»)

Катэгорыя:Постаці іўдаізму
Катэгорыя:Рабіны
ФК Парыж

«**Парыж**» () — французскі футбольны клуб з горада Парыжа. Заснаваны ў 1969 годзе. Свае хатнія матчы ладзіць на стадыёне Шарлеці, які размяшчаецца ў 13-й акрузе Парыжу. З 2024 года найбольшай долю акцый валодае сям’я Арно, маючы на сёння 52,4 % акцый. Аўстрыйскаму кангламерату Red Bull належыць 10,6 % акцый.

## Гісторыя 
У спробе аднавіць прафесійны футбол у сталіцы 1 жніўня 1969 года быў закладзены футбольны клуб «Парыж». На мэце была пастаўлена задача на выступы каманды ў першым дывізіёне ўжо ў хуткім часе. Прапановы аб’яднання з «Седанам» былі адхілены, таму «Парыжу» давялося далучыцца да другога дывізіёна. У хуткім часе каманда здолела аб’яднацца з «Пары Сен-Жэрмен», які на той час быў прадстаўніком Парыжу ў Лізе 1. Цяперашні футбольны клуб «Парыж» паўстаў у 1972 годзе, калі клуб аддзяліўся ад «Пары Сен-Жэрмену», бо сталічны мер адмовіўся падтрымаць непарыжскі клуб. Справа ў тым, што першапачаткова клуб размяшчаўся ў грамадзе Сен-Жэрмен-ан-Ле. У выніку «Парыж» і «Пары Сен-Жэрмен» сталі асобнымі футбольнымі клубамі.

У пачатку сезона 1972—1973 гадоў «Парыж» гуляў у першым дывізіёне, прымаючы гасцей на стадыёне Парк дэ Прэнс. Праз два сезоны клуб вылецеў у другі дывізіён, што супала з выхадам «Пары Сен-Жэрмен» у найвышэйшы дывізіён і пераездам гэтай каманды на Парк дэ Прэнс. Пасля чатырох гадоў у другім дывізіёне «Парыж» вярнуўся ў элітны дывізіён у сезоне 1978—1979 гадоў. Тым не менш, сезон быў цяжкім і прывёў да таго, што клуб выбыў у дывізіён ніжэй адразу па вяртанні.

У 1983 годзе футбольны клуб «Парыж», якім тады валодаў прамысловец Жан-Люк Лягардэр, аб’яднаўся з клубам «Расінг». У той час як «Расінг» заставаўся ў першым дывізіёне, такая частка структуры, якая працягвала быць «Парыжам» трапіла ў чацвёрты дывізіён. Праз абмежаваныя рэсурсы парыжская каманда апынулася ў пятым дывізіёне, але хутка вярнулася ў чацвёрты дывізіён у 1988 годзе. У наступным сезоне парыжане здабылі месца ў трэцім дывізіёне, дзе заставаліся ажно 12 гадоў. У 2000 годзе клуб апусціўся ў аматарскі чэмпіянат Францыі. У ліпені 2020 года ў каманды з’явіўся новы стратэгічны эканамічны партнёр, якім стала кіраўніцтва каралеўства Бахрэйна. Дамова была завершана капітальнымі ўкладаннямі дзеля паляпшэння фінансавага стану клуба, што дало каралеўству 20 % акцый. У дадатак да гэтых інвестыцый, Бахрэйн стаў галоўным спонсарам клуба.

Рада Парыжу мусіла прагаласаваць за аднаўленне штогадовай субвенцыі, якую горад звычайна вылучае парыжскаму клубу, але некалькі некамерцыйных арганізацый, якія базуюцца ў Парыжы, заклікалі гарадскія ўлады звярнуць увагу на парушэнні правоў чалавека і смяротным пакаранні ў Бахрэйне. Парыжская рада абвінаваціла каралеўства ў адцягненні грамадскай увагі ад злоўжыванняў з дапамогай такога папулярнага віду спорту, як футбол. Рада заклікала вызваліць усіх затрыманых, асуджаных Бахрэйнам на падставе прызнанняў, атрыманых з дапамогай катаванняў. У кастрычніку 2024 года паведамлялася, што сям’я Арно набудзе ў мажарытарны пакет акцый, у той час як мінарытарным пакетам завалодае канцэрн Red Bull GmbH.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
Clausewitz Engine

**Clausewitz Engine** — гульнявы рухавічок Paradox Development Studio, які выкарыстоўваецца з 2007 года. Названы ў гонар прускага генерал-маёра і ваеннага тэарэтыка Карла фон Клаўзевіца.

## Гісторыя 
Clausewitz Engine быў распрацаваны студыяй Paradox дзеля *Europa Universalis III* і выкарыстоўваецца ёй ва ўласных распрацоўках. Дзеля *Europa Universalis IV* выкарыстоўваўся рухавічок абноўленай версіі 2.5. Пачынаючы з Imperator: Rome (2019), Clausewitz быў дапоўнены рухавіком Jomini, названым у гонар Антуана-Анры Жоміні. У той час як Clausewitz можа быць у асноўным выкарыстаны для гульняў любога жанру, Jomini спецыялізуецца на гульнях, дзе гулец глядзіць на карту зверху («гульні на карце зверху ўніз»). Па словах распрацоўшчыкаў, самае галоўнае новаўвядзенне - гэта інструменты, якія дазваляюць працаваць над гульнямі на базе Jomini без ведаў праграмавання. Мадэранты таксама павінны выйграць ад гэтага. Таксама чакаецца, што прадукцыйнасць будзе значна палепшана за кошт аптымізацыі працэсу прыняцця рашэнняў фракцыямі, якія кіруюцца камп'ютэрам. Гэта прывяло да значных праблем у рухавіку Клаўзэвіца ў складаных сцэнарыях з вялікай колькасцю ўдзельнікаў.

## Гульнi 
Спіс гульняў на рухавічку Clausewitz Engine:

## Заўвагi 
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне для Windows
Катэгорыя:Кросплатформавае праграмнае забеспячэнне
Катэгорыя:Гульнявы рухавiчок
Чыцінская акруга (1926—1930)

**Чыці́нская акруга** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Далёкаўсходняга краю, якая існавала ў 1926—1930 гадах. Адміністрацыйны цэнтр — горад Чыта.

4 студзеня 1926 года са скасаваннем Далёкаўсходняй вобласці ліквідавана Забайкальская губерня і ўтвораны Далёкаўсходні край. У яго складзе ўтворана Чыцінская акруга, якая ўключыла тэрыторыі былых паветаў — Чыцінскага, Борзінскага і Пятроўска-Заводскага.

Першапачаткова акруга была падзелена на 14 раёнаў: Акшынскі, Аляксандраўска-Заводскі, Борзінскі, Быркінскі, Карымскі, Краснаярскі, Кырынскі, Маляцінскі, Алавянінскі, Пятроўска-Заводскі, Цітаўскі, Улётаўскі, Хілокскі і Шылкінскі.

30 ліпеня 1930 года Чыцінская акруга была перададзена ў склад новаўтворанага Усходне-Сібірскага краю, адначасова з гэтым, як і большасць астатніх акруг СССР, акруга была скасавана. Яе раёны адышлі ў прамое падпарадкаванне Усходне-Сібірскага краю.

Насельніцтва акругі ў 1926 годзе складала 381,8 тыс. чалавек (без замежнікаў, якіх было 4,3 тыс.). З іх рускія — 92,3 %; бураты — 2,1 %; украінцы — 2,0 %; яўрэі — 1,0 %.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Акругі РСФСР
Катэхізіс польскага дзіцяці

**«Катэхізіс польскага дзіцяці»** () — патрыятычны верш польскага паэта Уладзіслава Бэлзы.

## Гісторыя 
Верш напісаны ў 1900 годзе ў Львове. Аўтар Уладзіслаў Бэлза прысвяціў яго свайму пяцігадоваму хросніку Людвіку Вольскаму, сыну вядомай паэтэсы Марылі Вольскай і яе мужа, Вацлава Вольскага.

У часы Другой Рэчы Паспалітай твор у абавязковым парадку вывучаўся на памяць і рэгулярна скандзіраваўся ў польскіх школах. Ва ўсходніх крэсаў (заходнебеларускіх і заходнеўкраінскіх землях) верш выкарыстоўваўся як элемент апалячвання насельніцтва.

## Тэкст 
Дадзены верш складзены ў форме «пытанне-­адказ». У ім адбываецца дыялог паміж дарослым і дзіцём, дзе першы задае элементарныя пытанні з патрыятычным падтэкстам, а дзіця адказвае на іх адпаведным чынам. 

Прадстаўленую версію вывучалі хлопчыкі. Для дзяўчынак мелася свая, якая адрознівалася толькі ў першых двух адказах: замест «маленькі паляк» — «маленькая полька» (polka mała), замест «арол белы» — «белая лілея» (lilja biała). Гэтая варыяцыя была напісана аўтарам у 1912 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Вершы на польскай мовеКатэгорыя:Дзіцячая літаратура
Эварыст Віталь Люмінэ

**Эварыст Віталь Люмінэ** (; ) — французскі мастак. Найбольш вядомы сваімі працамі, прысвечанымі ранняй гісторыі Францыі, за што часам яго называлі «жывапісцам галаў».

## Жыццё і творчасць 
Нарадзіўся ў Нанце. Дзядуля, Мішэль П’ер Люмінэ, прадстаўляў Вандэю ў парламенце з 1799 па 1803 год, бацька, Рэнэ Мары Люмінэ, прадстаўляў у парламенце Атлантычную Луару (1831—1834 гады) і Эндр і Луара (1848—1849).

Сям’я, якая ўсвядоміла прыродны талент мастака, адправіла Эварыста ў Парыж ва ўзросце 18 гадоў, дзе ён навучаўся ў мастакоў Агюста Дэбэ і Леона Канье.

Дэбют Люмінэ адбыўся на Парыжскім салоне 1843 года. Быў узнагароджаны залатым медалём на Сусветнай выстаўцы 1889 года. У 1869 годзе атрымаў Ордэн ганаровага легіёна.

Адна з найбольш вядомых карцін Люмінэ, на сюжэт сярэдневяковай легенды пра расслабленых з Жум’ежа, знаходзіцца ў Руанскім музеі вытанчаных мастацтваў. Сальвадор Далі спецыяльна прыязджаў у Руан, каб убачыць яе. Пра незабыўнае ўражанне, якое аказала на яе карціна, пісала Сімона дэ Бавуар.

## Галерэя 

Evariste-Vital Luminais-Pillards gaulois.jpg|*Гальскія марадзёры* (1867).
Evariste Vital Luminais - Les énervés de Jumièges (Musée des beaux-arts de Rouen).jpg|''Расслабленыя з Жум'ежа*
La mort de Chramm-Evariste Vital Luminais mg 8249.jpg|*Смерць Храмна* (1879).
Beaux-Arts de Carcassonne - Le dernier des Mérovingiens - Evariste-Vital Luminais -Joconde 04400000403.jpg|*Апошні з Меравінгаў* (1883).
Evariste-Vital Luminais - Mort de Chilpéric.JPG|*Смерць Хільперыка* (1885).
Evariste-Vital Luminais - Mérovingiens attaquant un chien sauvage.jpg|*Меравінгі атакуюць дзікі сабаку* (1875?1885)
Beaux-Arts de Carcassonne - Combat de Romains et de Gaulois - Evariste-Vital Luminais.jpg|*Бітва рымлян і галаў*

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Françoise Daum, Dominique Dussol *et al*. *Evariste Vital Luminais, Peintre des Gaules, 1821—1896*. Exhibition catalogue. Carcassonne: Musée des beaux-arts; Charleville-Mézières: Musée de l’Ardenne, 2002. . 

## Відэастужкі 
* Gilles Brenta and Claude François (script and direction). *Le Défilé des toiles*. VHS documentary. 52 mins. Brussels: Les Trois petits cochons, 1997. . 
* Claude Duty. *Les Énervés de Jumièges*. Short film, in *Claude Duty réalisateur: six films courts.'' VHS compilation. 72 mins. France: Production A.A.A. / Stellaire Production, 1986—1995. . 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Францыі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Гістарычныя мастакі Францыі
Катэгорыя:Мастакі-баталісты Францыі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Ганаровага легіёна
Гета ў Слаўным

**Гета ў Слаўным** (9 ліпеня 1941 — 15 сакавіка 1942) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў вёскі Слаўнае Талачынскага раёна і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
З пачаткам вайны мала хто з яўрэяў вёскі рашыліся бегчы на ўсход. Многія схаваліся ў лясах, але старыя, якія памяталі немцаў па Першай сусветнай вайне, угаварылі іх вярнуцца дадому. Вёска была занятая нямецкімі войскамі 8 ліпеня 1941 года. Акупацыя доўжылася да 26 чэрвеня 1944 года.

На наступны ж дзень пасля акупацыі, 9 ліпеня 1941 года, немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, арганізавалі ў мястэчку гета. Гета знаходзілася на вуліцы Талачынскай (сёння — вуліца Паркавая), і спачатку туды былі сагнаныя прыкладна 100 габрэяў.

Вязняў гета — 140 (150) чалавек — расстралялі 15 (16.

## Памяць 
У 1962 годзе загінулым вязням быў усталяваны помнік у выглядзе дзвюх пліт з імёнамі забітых. У 2015 годзе на месцы старога помніка быў узведзены новы мемарыяльны комплекс.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Слаўнае
Катэгорыя:Гісторыя Талачынскага раёна
Катэгорыя:Слаўнае (Талачынскі раён)
Online Computer Library Center

**Online Computer Library Center, Inc.** (**OCLC**) — амерыканская некамерцыйная кааператыўная і навукова-даследчая арганізацыя, якая ставіць за мэту «палепшыць доступ да інфармацыі, якая захоўваецца ў бібліятэках па ўсім свеце, і знайсці спосабы скарачэння расходаў для бібліятэк пасродкам супрацоўніцтва». Арганізацыя была заснавана 6 ліпеня 1967 года як некамерцыйны **Ohio College Library Center** (). Больш за 72 тысяч бібліятэк у 170 краінах і тэрыторыях выкарыстоўваюць паслугі OCLC для пошуку, набыцця, каталагізацыі, запазычання і захавання бібліятэчных матэрыялаў. Арганізацыя была заснавана Фрэдам Кілгурам, галаўны офіс знаходзіцца ў Дабліне, штат Агая, ЗША.

## Паслугі 
OCLC падае ўсім жадаючым бібліяграфічную, анатацыйную і паўнатэкставую інфармацыю.

OCLC і бібліятэкі, якія ўваходзяць у яго склад, сумесна ствараюць і падтрымліваюць WorldCat — OCLC Online Union Catalog, найбуйнейшы ў свеце бібліяграфічны каталог (online public access catalog, OPAC). WorldCat захоўвае запісы з публічных і прыватных бібліятэк па ўсім свеце. Праграма Open WorldCat захоўвае матэрыялы, якія належаць бібліятэкам, у базу даных WorldCat OCLC, даступную праз пошукавыя сістэмы, бібліяграфічныя і кнігагандлёвыя сайты. У кастрычніку 2005 года тэхнічны персанал OCLC пачаў вікі-праект, што дазволіла чытачам дадаваць каментарыі і структураваныя палі інфармацыі, звязаныя з любым запісам WorldCat.

OCLC валодала цэнтрам захавання мікрастужак і аблічбоўкі OCLC Preservation Service Center, з галаўным офісам у Бетлехем, штат Пенсільванія, ЗША. Цэнтр быў прададзены Backstage Library Works у 2009 годзе.

## Базы даных анлайн 
OCLC мае базу даных  для каталагізацыі і пошуку, якая выкарыстоўваецца бібліятэкарамі і грамадскасцю. 

База змяшчае запісы ў фармаце машыначытальнай каталагізацыі (MARC, **MA**chine **R**eadable **C**ataloging), які выкарыстоўваецца па ўсім свеце бібліятэчнымі каталагізавальнікамі, якія выкарыстоўваюць OCLC як інструмент каталагізацыі. Запісы, створаныя ў фармаце MARC, затым загружаюцца ў мясцовыя бібліятэчныя каталожныя сістэмы. Гэта дазваляе бібліятэкам знаходзіць і загружаць звесткі пра матэрыялы і дадаваць іх у мясцовы каталог без працяглага працэсу каталагізацыі кожнага матэрыялу асобна.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* OCLC Online Computer Library Center

Катэгорыя:Бібліятэчная справа
Катэгорыя:Міжнародныя недзяржаўныя арганізацыі
Катэгорыя:1967 год у Агая
Катэгорыя:З’явіліся ў 1967 годзе ў ЗША