open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ratufa indica

**Ratufa indica** — від мышападобных грызуноў сямейства .

## Распаўсюджанне 
Гэты від з’яўляецца эндэмікам Індыі, дзе ён вядомы са штатаў Андхра-Прадэш, Чхатысгарх, Гуджарат, Джаркханд, Карнатака, Керала, Мадх’я-Прадэш, Махараштра і Тамілнад. Распаўсюджаны на вышыні 180—2300 м над узроўнем мора.

## Апісанне 
Афарбоўка поўсці *Ratufa indica* складаецца з двух або трох колераў. Гэта могуць быць крэмава-бэжавы, цёмна-жоўты, жаўтлява-карычневы, карычневы або нават цёмна-карычневы колеры. Ніжняя паверхня цела і пярэднія ногі крэмавыя, галава можа быць карычневай або бэжавай, аднак паміж вушамі ёсць адметная белая пляма. *Ratufa indica* з’яўляецца адным з самых буйных відаў вавёркавых. Даўжыня галавы і цела ў дарослага жывёльнага каля 36 см, хвост жа даўжынёй да 61 см Дарослая асобіна важыць каля 2 кг.

## Спосаб жыцця 
Засяляюць вільготныя трапічныя лясы. Большую частку сутак праводзяць на дрэвах. Актыўныя ў ранішні час і ўвечары, апоўдні адпачываюць. Усяедныя, сілкуюцца садавіной, кветкамі, арэхамі, карой дрэў, яйкамі птушак і насякомых. Робяць гэта стоячы на задніх лапах, выкарыстоўваючы пярэднія лапы для апрацоўкі ежы, а свой вялікі хвост выкарыстоўваюць як процівагу, для лепшага балансу.

Перабіраючыся з дрэва на дрэва, у скачку могуць пераадольваць адлегласць звыш 6 м. Рэдка пакідаюць дрэвы, як правіла, толькі падчас сезону размнажэння.

### Размнажэнне 
Пра шлюбныя паводзіны гэтай жывёлы вядома мала. Самцы актыўна канкуруюць за самак падчас шлюбнага сезону і, выбраўшы для сябе партнёрку, могуць заставацца ў пары на працягу доўгага перыяду часу. Рэпрадуктыўныя паводзіны таксама вывучана слаба. Існуе шэраг доказаў, што размнажэнне адбываецца на працягу года, або некалькі разоў на год. Цяжарнасць самкі доўжыцца ад 28 да 35 дзён. У памёце, як правіла, бывае адно або два дзіцяняці, але можа быць і больш трох. Самка знаходзіцца побач з малымі датуль, пакуль яны не пакідаюць гняздо і пачынаюць харчавацца самастойна.

## Спасылкі 
* Indian giant squirrel (Ratufa indica) — Arkive.org page on this squirrel, including a video clip of the animal in the wild.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1777 годзе
Катэгорыя:Вавёркавыя
Катэгорыя:Сысуны Азіі
Катэгорыя:Эндэмікі Індыі
Дзмітрый Аляксеевіч Панкоў

**Дзмітрый Аляксеевіч Панкоў** (нар. , Мінск) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1998), прафесар (2001).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (спецыяльнасць «Бухгалтарскі ўлік», 1981).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (улікова-эканамічны факультэт, кафедра бухгалтарскага ўліку, аналізу і аўдыту ў галінах народнай гаспадаркі, прафесар, з 1999 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: бухгалтарскі ўлік; эканоміка спорту; фінансавы аналіз.

## Узнагароды 
Нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2003), ганаровыя граматы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2007), Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2008).

## Бібліяграфія 
* Учет и анализ в микроэкономической системе финансового менеджмента: теория, методология, методики : автореферат диссертации … доктора экономических наук : 08.00.12 / Панков Дмитрий Алексеевич. ― Минск, 1998.
* Анализ хозяйственной деятельности бюджетных организаций : учебное пособие для студентов, обучающихся по специальности «Бухгалтерский учет, анализ и аудит» / [Д. А. Панков и др.]; под общей редакцией Д. А. Панкова, Е. А. Головковой. ― Москва, 2007.
* Анализ хозяйственной деятельности в строительстве : пособие / [В. И. Гарост и др.]; под редакцией Д. А. Панкова, В. А. Тарловской. ― Минск, 2009.
     

## Літаратура 
* Панков Дмитрий Алексеевич // Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 5. — С. 694.
* Панкоў Дзмітрый Аляксеевіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. 438.
Шахцінск

**Шахцінск** () — горад-спадарожнік, які знаходзіцца ў Карагандзінскай вобласці Казахстана. Горад размешчаны за 28 км на захад ад чыгуначнай станцыі Карабас (на лініі Караганда — Маінты), за 50 км на паўднёвы захад ад Караганды на беразе аднаго з прытокаў Нуры — Тэнтэку.

Асноўныя рэкі: Шэрубай-Нура, Тэнтэк, маецца возера Сасык-Куль.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Карагандзінскай вобласці
Пелагея Якаўлеўна Папкоўская

**Пелагея Якаўлеўна Папкоўская** (нар. , с. Панфілаўка, Панфілаўскі раён, Чуйская вобласць, Кіргізская ССР) — беларускі эканаміст, спецыяліст у галіне бухгалтарскага ўліку і статыстыкі. Доктар эканамічных навук (2001), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (спецыяльнасць «Бухгалтарскі ўлік», 1971; аспірантура, 1978).

Працавала ў Беларускім навукова-даследчым інстытуце эканомікі і арганізацыі сельскай гаспадаркі (1972—1985, старшы навуковы супрацоўнік), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1985, улікова-эканамічны факультэт, кафедра бухгалтарскага ўліку, аналізу і аўдыту ў АПК і транспарце, прафесар, у 2005—2012 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: бухгалтарскі ўлік і кантроль.

## Узнагароды 
Медаль «За працоўныя заслугі» (2008), званне «Заслуженный работник образования Республики Беларусь» (2014).

## Бібліяграфія 
* Производственный учет в АПК: теория, методология, методики и организация : диссертация … доктора экономических наук : 08.00.12 : защищена 19.06.2001 : утверждена 28.11.2001 / Папковская Пелагея Яковлевна. — Минск, 2001.
* Теория бухгалтерского учета : учебник для студентов специальности «Бухгалтерский учет, анализ и аудит» учреждений, обеспечивающих получение высшего образования / П. Я. Папковская. ― Минск, 2006.

## Літаратура 
* Папкоўская Пелагея Якаўлеўна // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т. 18, кн. 1. — С. 438.
* Папковская Пелагея Яковлевна // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск. — Т. 5. — С. 698.

Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Мікалай Мікалаевіч Асееў

**Мікалай Мікалаевіч Асееў** (; 28 чэрвеня [10 ліпеня] 1889, , Курская губерня, Расійская імперыя — , ) — рускі савецкі ,  і , дзеяч рускага футурызму. Член саюза «Старшыняў зямнога шара». Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені (1941).

## Творчасць 
Пачаў друкавацца ў 1909 годзе. З 1914 года Асееў разам з С. П. Бабровым і Б. Л. Пастарнакам з’яўляўся адным з вядучых прадстаўнікоў гуртка «Лірыка» (у прыватнасці, напісаў прадмову да дэбютнага зборніка Пастарнака «Блізнюк у хмарах»), затым гэтыя ж трое паэтаў склалі ядро ​​групы «Цэнтрыфуга», якая вызнавала футурызм. Першы зборнік паэта «Начная флейта» (1914) насіў сляды ўплыву сімвалісцкай паэзіі. Знаёмства з творамі Веліміра Хлебнікава, захапленне старажытнаславянскім фальклорам адбіліся ў зборніках «Зор» (1914), «Летарэй» (1915).

Апублікаваў за сваё жыццё каля васьмідзесяці вершаваных зборнікаў. Перакладаў вершы Мао Цзэдуна.

## Літаратура 
* Богомолов Н. А. АСЕ́ЕВ Николай Николаевич // Русские писатели, 1800—1917 : Биографический словарь / гл. ред. П. А. Николаев. — М. : Сов. энциклопедия, 1989. — Т. 1 : А—Г. — С. 116―117. — 672 с. — (Сер. биогр. словарей: Русские писатели. 11—20 вв.). — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-011-8.
* Лексикон русской литературы XX века = Lexikon der russischen Literatur ab 1917 / В. Казак; [пер. с нем.]. — М. : РИК «Культура», 1996. — XVIII, 491, [1] с. — 5000 экз. — ISBN 5-8334-0019-8.
* Молдавский Д. М. Николай Асеев. — М.; Л.: Гослитиздат, 1965. — 151 с.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Еўрапейская праўда

**Еўрапейская праўда** (ЕП; ) — інтэрнэт-выданне Украіны, прысвечанае Еўропе, НАТА і рэформам ва Украіне. Сайт «Еўрапейскай праўды» запрацаваў у пачатку чэрвеня 2014 года. Выданне створана і кіруецца журналістамі Сяргеем Сідарэнкам і Юрыем Панчанкам.

## Гісторыя 
Ідэя заснавання «Еўрапейскай праўды» належыць журналістам Сяргею Сідарэнку і Юрыю Панчанку, якія засталіся без працы пасля закрыцця газеты «Коммерсантъ-Украина».

«Еўрапейскую праўду» часта памылкова лічаць падраздзяленнем «Украінскай праўды», хоць праект з’яўляецца незалежным выданнем з юрыдычна асобнай рэдакцыяй і звязаны з «Украінскай праўдай» дамовай аб партнёрстве і абмене кантэнтам. Аднак рэдактары прытрымліваюцца агульных прынцыпаў і часта супрацоўнічаюць пры падрыхтоўцы матэрыялаў.

Змена ўласніка «Украінскай праўды» ў 2021 годзе не змяніла адносіны паміж выданнямі.

Сайт быў запушчаны ў пачатку чэрвеня 2014 года.

21 студзеня 2022 года выданне афіцыйна запусціла англамоўную версію.

**Рэдакцыйныя прынцыпы:**

* Адказнасць за дакладнасць інфармацыі, якая распаўсюджваецца выданнем.
* Прызнанне памылак.
* Павага да разнастайнасці думак.
* СМІ ў сваёй працы кіруецца грамадскай цікавасцю.
* ЕП паважае прыватнае жыццё.
* Пры неабходнасці журналісты гарантуюць ананімнасць крыніцы інфармацыі.
* Выданне стаіць на абароне правоў чалавека.
* ЕП шануе і абараняе сваю незалежнасць.

## Фінансаванне 
Фінансаванне праекта ажыццяўляецца пераважна за кошт падтрымкі міжнародных донараў пры ўмове іх неўмяшання ў рэдакцыйную палітыку. Фінансавую падтрымку «Еўрапейскай праўдзе» аказвалі Еўрапейскі фонд дэмакратыі, Міжнародны фонд Адраджэння, Рада Еўропы, NATO Public Diplomacy Division (PDD), Еўрасаюз, МЗС Чэхіі, National Endowment for Democracy і г.д.

3 2018 ключавым донарам праекта з’яўляецца Нацыянальны фонд дэмакратыі (NED), які фінансуецца з бюджэту Кангрэса ЗША.

## Ацэнка 
Паводле апытання 103 экспертаў у 2021 годзе, анлайн-выданне найбольш якасна асвятляла пытанні знешняй палітыкі сярод украінскіх медыя.

У снежні 2021 года Сяргей Сідарэнка перамог у Нацыянальнай прэміі «Высокія стандарты журналістыкі - 2021» у катэгорыі «За пастаянны, якасны медыйны праект/прадукт».

Катэгорыя:Інтэрнэт-СМІ
Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:Украінская мова ў інтэрнэце
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Вольная прэса Усходняй Еўропы»
Ужын (возера)

**У́жын** () — возера на паўночным усходзе Валдайскага раёна Наўгародскай вобласці Расіі. Размешчана ў цэнтры Валдайскага ўзвышша на тэрыторыі Валдайскага нацыянальнага парка. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Рошчынскага сельскага паселішча.

Плошча возера складае 8,8 км². Ужын мае выцягнутую форму, з-за чаго зверху больш падобна на раку, чым на возера. Максімальная глыбіня дасягае 85 м. Даўжыня — 15 км, сярэдняя шырыня — 800 м (у самым вузкім месцы — 65 м).

Ужын злучаны з Валдайскім возерам штучным каналам «Копкай», пабудаваным у 1862 годзе на месцы рэчкі Федасееўкі для паскарэння цячэння ракі Валдайкі. Будаўніцтва вялося на сродкі Іверскага манастыра.

Назва возера паходзіць ад слова «вузкі» з-за яго спецыфічнай формы.

На беразе возера знаходзяцца пасёлак Рошчына, вёскі Ужын, Церахова, Нелюшка, а таксама рэзідэнцыя Прэзідэнта Расіі «Доўгія Броды» (іншая назва — «Валдай»).

Катэгорыя:Азёры Наўгародскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Ільменя
Беларускі прафсаюз работнікаў энергетыкі, газавай і паліўнай прамысловасці

**Беларускі прафсаюз работнікаў энергетыкі, газавай і паліўнай прамысловасці** — беларускі прафесійны саюз, член Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

У 1931 годзе ўпершыню быў створаны прафсаюз работнікаў сланцавай і тарфяной прамысловасці БССР. У 1953 годзе прафсаюз быў рэарганізаваны ў прафсаюз работнікаў электрастанцый і электрапрамысловасці. У 1990 годзе прафсаюз атрымаў незалежнасць ад УЦСПС атрымаўшы назву Беларускага прафсаюза работнікаў энергетыкі, электратэхнічнай і паліўнай прамысловасці. Сваю сучасную назву атрымаў у 2016 годзе.

У складзе прафсаюза прысутнічаюць пярвічныя арганізацыі на Беларускай АЭС, у міні-футбольным клубе «Вітэн», у РУП «Белэнергабуд», а таксама пярвічныя арганізацыі ў падраздзяленнях Белэнерга і Белпаліўгаза.

## Спасылкі 
* Гісторыя Беларускага прафсаюзу работнікаў энергетыкі, газавай і паліўнай прамысловасці 
Катэгорыя:Федэрацыя прафсаюзаў Беларусі
Катэгорыя:1990 год у Беларусі
Даніэль Крман

**Даніэль Крман** (, Омшэна паблізу Трэнчынскіх Цепліц — 1740) — славацкі царкоўны і грамадска-палітычны дзеяч, мемуарыст, выдавец, перакладчык. Аўтар «Rudimenta grammaticae Slavicae» (Пачаткаў славянскай граматыкі) і шматлікіх рэлігійна-гістарычных твораў, а таксама «Падарожнага дзённіка» (Itinerarium) — важнай крыніцы па гісторыі Украіны пачатку XVIII ст. Асабісты сябар гетмана Івана Мазепы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і пратэстанцкага святара Даніэля Крмана-старэйшага. Вучыўся ў навучальных установах Брэслаў (цяпер Вроцлаў), Дрэздэна і Вітэнберга. Вышэйшую тэалагічную і філасофскую адукацыю атрымаў у Лейпцыгу і Берліне.

У дваццаць гадоў узначаліў Ілаўскую школу, а пасля смерці бацькі прысвяціў сябе царкоўнаму служэнню. Ва ўзросце 43 гадоў абраны суперынтэндантам (біскупам) лютэранскай царквы Верхняй Венгрыі (фактычна Славакіі).

Кіраўнік пасольства на сустрэчу са шведскім каралём Карлам XII. Пасля перамоў у Магілёве славацкія паслы вымушаны застацца ў лагеры Карла XII, падзяліць усе перыпетыі ўкраінскага паходу, бітвы шведскага войска пад Палтавай, адступлення ў Малдову.

## Дзённік 
Падчас паездкі Даніэль Крман вёў рэгулярныя запісы. У нататках — не толькі асабістыя ўражанні ад убачанага, але і апісанне розных падзей, сведкам якіх ён быў або пра якія ведаў з вартых даверу крыніц. Даніэля Крмана цікавіў палітычны і дыпламатычны бок падзей, геаграфічныя і прыродныя абставіны, этнаграфічныя і рэлігійныя аспекты жыцця народаў, сярод якіх ён знаходзіўся.

Значная частка «Падарожнага дзённіка» прысвечана ўкраінскаму краю — Гетманшчыне. Побач часта ўжыванай назвай «Казакія» аўтар ужывае «Украіна», а насельніцтва называе «казацкай нацыяй», рускімі, русінамі, русамі. Пасол выразна адрознівае насельніцтва Украіны ад палякаў, літвінаў і «маскавітаў».

Па хадайніцтве пасольства гетман Іван Мазепа выдаў ім ахоўную грамату на праезд па тэрыторыі Гетманшчыны. Крман стаў сведкам падпалу сталіцы Гетманшчыны — Батурына, ехаў у абозе караля Карла XII, пакінуў згадку пра першае ацалелае пасля маскоўскага тэрору сяло Гетманшчыны — Галынку (цяпер Бахмацкі раён Чарнігаўскай вобласці).

Быў сведкам і апісаў Палтаўскую бітву (27 чэрвеня (8 ліпеня) 1709).

Пасля вяртання на радзіму Даніэль Крман займаўся дзённіка, упарадкоўваннем сямейнага архіва, піша трактат пра паходжанні славакаў, палемічныя творы. Працягвае займацца евангелічнай дзейнасцю, наведвае розныя мясціны імперыі, а таксама Рэчы Паспалітай (у прыватнасці, Львоў, Драгобыч).

Такая дзейнасць славака вымусіла каталіцкую іерархію звярнуцца да рэпрэсіўных мер. У 1721 годзе яго абвінавацілі ў абразе каталіцкай царквы і дынастыі Габсбургаў і кінулі ў турму. Быў у зняволенні дзевяць гадоў і памёр у ім у жніўні 1740 года.

У вёсцы Жукы Палтаўскага раёна пастаўлены памятны знак славацкаму асветніку.

Krman 01.jpg|
Krman 02.jpg|
Krman 03.jpg|
YMR-2015-09-20 023.jpg|
GNW1021.jpg|

## Творы 
* *Даніел Крман*. 

## Літаратура 
* *Станіславський В. В.* Крман Даніел // 

Катэгорыя:Постаці лютэранства
Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы
Катэгорыя:Пісьменнікі Славакіі
Катэгорыя:Аўтары знакамітых дзённікаў
Зборная Сінгапура па хакеі з шайбай

**Нацыянальная зборная каманда Сінгапура па хакеі з шайбай** — каманда, якая прадстаўляе Сінгапур на міжнародных турнірах па хакеі з шайбай. Першы міжнародны матч зборная правяла 24 сакавіка 2008 года са зборнай Макаа. У рэйтынгу Міжнароднай федэрацыі хакея займае 55-е месца.

Сінгапур дэбютаваў на чэмпіянаце свету ў 2022 годзе, таксама ўдзельнічаў ў Кубку выкліку Азіі, рэгіянальным турніры для нацыянальных хакейных зборных ніжэйшага ўзроўню ў Азіі.

## Гісторыя 
Зборная Сінгапура дэбютавала на міжнароднай арэне ў красавіку 2008 года ў рамках Кубку выкліку Азіі, дзе заняла 5-е меца з 6. На Кубку выкліку Азіі 2009 года зборная заняла 3 месца ў групе В і ў раўндзе плэй-оф за 5-8-е месца перагуляла зборную Індыі. У матчы за 5-е месца зборная Сінгапура прайграла зборнай Манголіі з лікам 1:5 і заняал 6-е месца. У Кубку выкліку Азіі 2010 года Сінгапур заняў апошняе, 5-е месца ў групе В не атрымаўшы ніводнай перамогі, у выніку чаго на турніры заняў 9-е месца.

У 2011—2012 гадах зборная Сінгапура не ўдзельнічала ні ў адным міжнародным спаборніцтве. У Кубку выкліку Азіі 2013 года зборная Сінгапура заняля перадапошняе, 4-е месца ў групе В, перагуляўшы зборную Індыі. У Кубку выкліку Азіі 2014 года зборная Сінгапура выступала ў дывізіёне I. На групавым этапе зборная заняла 2-е месца, а ў раўндзе плэй-оф прайграла зборнай Макаа па булітах. У матчы за трэцяе месца зборная Сінгапура перамагла зборную Індыі з лікам 5:3. У сезоне 2015 года Сінгапур заняў другое месца ў групе і выйшаў у элітны дывізіён.

У элітным дывізіёне, у 2016 годзе, зборная Сінгапура заняла апошняе 5-е месца і зноў павінна была апынуцца ў I дывізіёне. Аднак у сезоне 2017 года зборная Сінгапура зноў гуляла ў элітным дывізіёне. Адзіная перамога над зборнай Малайзіі на турніры, выратавала Сінгапур ад вылету ў I дывізіён. У сезоне 2018 года сітуацыя чарговы раз паўтарылася. Перамога па булітах над зборнай Кувейта дазволіла Сінгапуру заняць 4-е месца з 5, і пазбегнуць вылету.

На Кубку выкліку Азіі 2019 года сінгапурская зборная дасягнула самага гучнага поспеху ў сваёй гісторыі. На стадыі папярэдняга раўнда сінгапурцы занялі апошняе месца ў групе А, але на стадыі плэй-оф здолелі перамагчы спачатку зборную Інданэзіі ў чвэрцьфінале, прайграць зборнай Філіпін у паўфінале, і перамагчы ў матчы за 3-е месца зборную Малайзіі.

З-за пандэміі COVID-19 зборная Сінгапура, як і іншыя зборныя рэгіёна, не прымала ўдзелу ў міжнародных спаборніцтвах з 2020 па 2021 гады. 

У 2022 годзе, Сінгапур упершыню ў гісторыі згуляў на сусветнай арэне ў міжнародным хакейным турніры IV дывізіёне Чэмпіянату свету па хакеі з шайбай. Атрымаўшы толькі дзве перамогі над зборнымі Кувейта і Малайзіі, зборная Сінгапура заняла 3-е месца з 6, і атрымала права ўдзельнічаць III дывізіёне Чэмпіянату свету па хакеі з шайбай 2023 года.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Сінгапурскай асацыяцыі хакея з шайбай

Сінгапур
Катэгорыя:Хакей у Сінгапуры
Сон Джун Кі

**Сон Джун Кі** (, ханча: *宋仲基*; нар. 19 верасня 1985, Тэджон, Паўднёвая Карэя) — паўднёвакарэйскі актор. Ён набыў вядомасць пасля здымак гістарычнай драмы «Буза ў Сангюнгване» (2010) ды ўдзела ў шоу «Бягун» (2010–2011) у якасці аднаго з першых удзельнікаў. З таго моманту ён зняўся ў шэрагу разнастайных тэлесерыялаў: «Нявіннік» (2012), «Нашчадкі сонца» (2016), «Хронік Асадалю» (2019), «Вінчэнца» (2021) ды «Малодшы сын заможнае сям'і» (2022), — а таксама ў фільмах «Хлопец-пярэварацень» (2012), «Прымежны востраў Кунхам» (2017) і «Касмічныя чысцільшчыкі» (2021).

Сон выграў намінацыю «Актор года» на прэміі Gallup Korea's Television у 2012 ды 2017 гадах. Ён быў упершыню ўключаны ў спіс *Forbes* Korea Power Celebrity у 2013 годзе, заняўшы сёмае месца, пасля стаўшы другім у 2017 ды зноў сёмым у 2018 годзе. Вялікі поспех ягоных фільмаў і тэлесерыялаў па ўсім свеце дазволіў яму заняць месца сярод топавых зорак *Халю* у карэйскай забаўляльнай індустрыі.

## Дзяцінства ды адукацыя 
Сон Джун Кі нарадзіўся другім з трох дзяцей у сям'і і быў выхаваны ў сялянскай мясцовасці побач Тэджона. Ён удзельнічаў у хуткасным бегу на каньках на кароткай дарожцы (таксама вядомым як шорт-трэк) і быў прадстаўніком роднага горада Тэджона на нацыянальным узроўні; гэта дазволіла яму выкшталцона зыграць ролю ўдзельніка нацыянальнай зборнай у тэлесерыяле «Тройка».

## Асабістае жыццё 
### Адносіны 
5 ліпеня 2017 года Сон Джун Кі ды ягоная калега па серыяле «Нашчадкі сонца» Сон Хе Кё абвясцілі праз свае агенцтвы, што яны заручаныя. Яны пабраліся на прыватнай цырымоніі 31 кастрычніка 2017 года ў Ёнбінване, гатэлі Шылла ў Сеуле, на фоне інтэнсіўнай цікавасці СМІ па ўсёй Азіі. На цырымоніі прысутнічалі толькі самая блізкая сям'я ды сябры пары. 26 чэрвеня 2019 года акцёры абвясцілі пра роспуст шлюбу; працэс быў скончаны ў ліпню 2019.

26 снежня 2022 года было абвешчана, што Сон Джун Кі знаходзіцца ў стасунках з брытанскай дзяўчынай, якая не з'яўляецца знакамітасцю 30 студзеня 2023 года Сон Джун Кі абвясціў праз сваё фан-кафэ, што ён ажаніўся са сваёй дзяўчынай, якой аказалася Кэці Луіз Сондерс, былая брытанская актрыса, а таксама, што яна цяжарная іх пешым дзіцём.
Інцыдэнт з кітайскім аэрастатам (2023)

.]]
**Інцыдэнт з кітайскім паветраным шарам над ЗША** — здарэнне з пранікненнем у амерыканскую паветраную прастору, якое адбылося ў канцы студзеня і пачатку лютага 2023 года. 2 лютага, паводле заявы Міністэрства абароны ЗША, над штатам Мантана быў заўважаны кітайскі разведавальны аэрастат. Са слоў афіцыйнага Пекіна, гэта быў грамадзянскі паветраны шар, які выпадкова апынуўся над амерыканскай тэрыторыяй. 

## Інцыдэнт 
2 лютага ў стратасферы над Мантанай высачылі паветраны шар. За аэрастатам назіралі самалёты ВПС ЗША  і F-22 Raptor. Перад выяўленнем ён прайшоў над кантынентальнай часткай Злучаных Штатаў, а раней — над Алеуцкімі астравамі і Канадай. 30 студзеня прайшоў праз канадскія Паўночна-Заходнія тэрыторыі. Затым паветраны шар перасёк Айдаха (31 студзеня) і Мантану (1 лютага).

Афіцыйныя асобы Міністэрства абароны ЗША разглядалі магчымасць збіць паветраны шар, але вырашылі не рабіць гэтага з-за рызыкі таго, што абломкі могуць параніць мірных жыхароў на зямлі. Абломкі паветранага шара былі рассеяны на плошчы 7 квадратных міль (18 км2). Былі зроблены намаганні па іх зборы.

## Рэакцыя 
* : Амерыканскія ўлады заявілі, што выяўлены аб’ект — разведавальны кітайскі аэрастат. Міністр абароны  і іншыя высокапастаўленныя ваенныя чыноўнікі правялі нараду. Канадскія вайскоўцы запэўнілі суайчыннікаў, што ім нічога не пагражае.
* : Прадстаўнік МЗС КНР заявіў, што аб’ект быў грамадзянскім паветраным шарам, выкарыстоўваным для метэаралагічных даследванняў. Пад уплывам заходніх вятроў і з абмежаванай здольнасцю да самакіравання ён адхіліўся ад запланаванага курсу. Кітайская дзяржаўная газета  пісала: *«Каб шпіёніць за ЗША з дапамогай паветранага шара, трэба як моцна адстаць, каб выкарыстоўваць тэхналогію 1940-х гадоў, так і быць дастаткова прасунутым, каб кантраляваць яго палёт праз акіян. Тыя, хто фабрыкуе хлусню, толькі агаляя сваё невуцтва»*.
* : Адміністрацыя прэзідэнта Нікаласа Мадура паўтарыла словы ўладаў Кітая, заявіўшы, што Злучаныя Штаты збілі грамадзянскі аэрастат.

## Наступствы 
Прэзідэнтам Джо Байдэнам, у сувязі са здарэннем, была адкладзена запланаваная дыпламатычная паездка у Кітай дзяржсакратара ЗША Энтані Блінкена.

## Падобныя выпадкі 
Па словах прадстаўнікоў Міністэрства абароны ЗША, у апошнія гады было некалькі выпадкаў меркаванага пранікнення кітайскіх разведвальных аэрастатаў у паветраную прастору краіны, у тым ліку тры разы пры адміністрацыі Трампа і адзін раз пры адміністрацыі Байдэна.

У лютым 2022 года ля берагоў Тайваня заўважаны некалькі паветраных шароў. Міністэрства нацыянальнай абароны Тайваня заявіла, што яны, верагодна, выкарыстоўваліся для метэаралагічных назіранняў для Усходняга камандавання тэатра ваенных дзеянняў Народна-вызваленчай арміі Кітая і не ўяўлялі непасрэднай пагрозы бяспекі.

3 лютага ў МА ЗША заявілі, што над Лацінскай Амерыкай праляцеў другі меркаваны кітайскі аэрастат. Непацверджаныя назіранні паветранага шара былі зарэгістраваны ў Калумбіі, Венесуэле і Коста-Рыцы.

## Спасылкі
Катэгорыя:Міжнародныя інцыдэнты
Катэгорыя:Люты 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 2 лютага
Катэгорыя:2023 год у ЗША
Курмангазы

**Курмангазы:**

## Казахстан 
* Курмангазы — сяло ў Курмангазінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана.
* Курмангазы — сяло ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Атырау ў Атыраўскай вобласці Казахстана.

## Гл. таксама 
* Курмангазы Сагырбайулы (1818—1889) — казахскі народны музыка, кампазітар, дамбрыст, кюйшы.
Коммерсантъ

**Коммерсантъ** — расійская грамадска-палітычная штодзённая газета, якая выходзіць з панядзелка па суботу. Сярэдні тыраж складае 61 тысячу экзэмпляраў. Уладальнік — бізнесмен Алішэр Усманаў.

Газета выдаецца з 1989 года. Газета асвятляе палітычныя, сацыяльныя і эканамічныя тэмы. Існуе таксама англамоўная версія навінавага сайта выдання. З 2010 года таксама вяшчае радыё «Коммерсантъ FM», звязанае з навінавым профілем штодзённай газеты.

Галоўны офіс газеты знаходзіцца ў Маскве.
Іаан (Баднарчук)

**Мітрапаліт Іаан** (свецкае імя *Васіль Мікалаевіч Баднарчук*;, в. Іванэ-Пустэ, Баршчыўскі раён, Украіна — , в. Яблуніўка, Ражышчанскі раён) — украінскі архірэй Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага патрыярхата, мітрапаліт Валынскі.

## Біяграфія 
У 1956 годзе паступіў у Ленінградскую духоўную семінарыю. У 1960 годзе скончыў семінарыю і паступіў у Ленінградскую духоўную акадэмію.

16 кастрычніка 1989 года далучыўся да групы ўкраінскіх святароў, якія выступалі з праграмай адраджэння «Украінскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы» (УАПЦ). 20 кастрычніка абраны першым архіпастарам адроджанай УАПЦ.

У 1993 годзе перайшоў у Кіеўскі патрыярхат (УПЦ КП), дзе быў прызначаны мітрапалітам Драгобыцкім і Самбірскім, а потым — Луцкім і Валынскім.
 

## Спасылкі 
* Митрополит Іоан (Боднарчук): життя та архіпастирська діяльність.

 
Катэгорыя:Епіскапы Валынскай епархіі
Катэгорыя:Епіскапы Рускай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:Загінулі ў аўтамабільных катастрофах
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баршчыўскім раёне
Маладзечанскае павятовае дваранскае вучылішча

**Маладзечанскае павятовае дваранскае вучылішча** — навучальная ўстанова ў Маладзечне Мінскай губерні Расійскай імперыі.

## Гісторыя 
У пачатку XIX ст. расійскія ўлады распачалі ў Бабруйску, дзе знаходзілася павятовае дваранскае вучылішча, будаўніцтва шматлікіх ваенных аб’ектаў: быў пабудаваны шпіталь, харчовыя склады, пасля чаго і крэпасць. Ва ўмовах ваеннага будаўніцтва месца для вучылішча ў Бабруйску не знайшлося, таму Віленскі ўніверсітэт стаў шукаць памяшканне для вучылішча, пры гэтым разглядаліся такія варыянты, як Паставы Віленскай губерні, Глуск Мінскай губерні і Свіслач Гродзенскай губерні. На дапамогу ўніверсітэту прыйшоў маладзечанскі граф Францішак Ксаверый Агінскі і прапанаваў змясціць вучылішча пры Маладзечанскім кляштары трынітарыяў, пры гэтым паабяцаў адвесці кватэры для настаўнікаў, забяспечыць вучылішча кнігамі, прыборамі і г. д.

26 жніўня 1811 года маёмасць Бабруйскага вучылішча была перавезена ў Маладзечна, пры гэтым пераехала і 26 вучняў, а для астатніх адвёў шэраг хатаў, якія былі раскіданы па ўсім мястэчку, але ў лютым 1812 года расійскі ўрад уладкаваў у кляштары паштовую станцыю буйнага памеру, падпарадкаваўшы яе наглядчыку вучылішча і ўсклаўшы на яго выкананне ўсіх, тады нескладаных, паштовых аперацый. Пад згаданым таварыствам мелі на ўвазе ваенную гульню, што вымагала ад хлапчукоў дзяліцца на дзве «арміі»: расійскую — армію Марса, які ўвасабляў грубую сілу, і польскую — армію Апалона, бога любові. На чале арміі Апалона часта быў Тамаш Зан, які карыстаўся павагаю паплечнікаў за «мінскую вучонасць».

## Будынак 
Будынак вучылішча захаваўся і знаходзіцца ў Маладзечне па адрасе вуліца Замкавая, 19. Цяпер гэта тэрыторыя станкабудаўнічага завода.

Будынак занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурнай спадчыны Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Адукацыя ў Маладзечне
Сымон Фаміч Куніцкі

**Сымон Фаміч Куніцкі** (, Гарані, Мінскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі крытык, літаратуразнавец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і.

Вучыўся ў вясковай школе, на рабфаку ў Менску.
» ў кабінеце рэдакцыі газеты «Чырвоная Зьмена». Злева направа: Мікола Нікановіч, Сымон Куніцкі, Пятрусь Броўка (?), Уладзіслаў Галубок]]

У 1931 годзе скончыў літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

У 1931—1936 гадах працаваў вучоным сакратаром Інстытута мовы, літаратуры і мастацтва АН БССР. Быў сябрам БелАПП.

26 лістапада 1936 года арыштаваны, асуджаны на 10 год зняволення. Рэабілітаваны 18 снежня 1954 года.

Памёр, верагодна, на Калыме 14 кастрычніка 1940 года.

## Творчасць 
У друку выступіў упершыню з апавяданнямі ў 1928 годзе (газета «Чырвоная змена»).

З 1929 года пачаў выступаць як крытык. У калектыўных зборніках, у часопісах «Маладняк», «Полымя рэвалюцыі» і іншых перыядычных выданнях змяшчаў рэцэнзіі, нарысы і літаратурна-крытычныя артыкулы пра творчасць Я. Купалы, Я. Коласа, А. Александровіча, С. Баранавых, В. Каваля, М. Лынькова, Б. Мікуліча, Я. Скрыгана, Х. Шынклера і інш.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Памерлі ў ГУЛАГу
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінскім раёне
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Беларусі
Людміла Антонаўна Сошнікава

**Людміла Антонаўна Сошнікава** (нар. , Жданаў , Данецкая вобласць, Украіна) — беларуская эканамістка, спецыяліст у галіне статыстыкі. Доктар эканамічных навук (2011), дацэнт (1986). Жонка Леаніда Яўгеньевіча Сошнікава (фізік, кандыдат фізіка-матэматычных навук, дацэнт Беларускага дзяржаўнага аграрнага тэхнічнага ўніверсітэта).

## Біяграфія 
Скончыла Растоўскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Эканамічная кібернетыка», 1971), Маскоўскі эканоміка-статыстычны інстытут (аспірантура, 1980), Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (дактарантура, спецыяльнасць «Бухгалтарскі ўлік, статыстыка», 2008).
    
Працавала на 11-ым Дзяржаўным падшыпнікавым заводзе (г. Мінск; 1971—1974, аддзел АСК, эканаміст), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1974, улікова-эканамічны факультэт, кафедра статыстыкі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: статыстычныя метады аналізу даных; эканаметрыка; інфармацыйная сістэма статыстыкі.

## Узнагароды 
Ганаровыя граматы Міністэрства статыстыкі і аналізу Рэспублікі Беларусь (2008), Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь (2013).

## Бібліяграфія 
* Теория и методология построения и анализа модифицированного межотраслевого баланса (эколого-экономический аспект) : диссертация … доктора экономических наук : 08.00.12 : защищена 26.05.2010 : утверждена 16.02.2011 / Сошникова Людмила Антоновна. ― Минск, 2010.
* Теория и методология построения и анализа модифицированного межотраслевого баланса (эколого-экономический аспект) / Л. А. Сошникова. ― Минск, 2009.
* Многомерный статистический анализ в экономике: учебное пособие для вузов / Сошникова Л. А., Тамашевич В. Н., Уебе Готц, Шефер Мартин; под редакцией В. Н. Тамашевича; рецензенты Ю. Н. Иванов, Г. М. Булдык. — Москва: ЮНИТИ-ДАНА, 1999. — 600 с. — ISBN 5-238-00099-5.

## Спасылкі 
* Сошникова Людмила Антоновна
 

Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта эканомікі, статыстыкі і інфарматыкі
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Вядомыя асобы Марыупаля

]]
Вядомыя ўраджэнцы Марыупаля:

__NOTOC__
]]
]]

## Б 
* Антон Пятровіч Баначыч (1880—1933) — беларускі савецкі спявак (бас-барытон, пазней драматычны тэнар), кампазітар і педагог.
* Самуіл Мендэлевіч Бурак (1872—1938) — урач-отарыналарынголаг. Доктар медыцынскіх навук (1902), прафесар (1906).

## В 
* Сяргей Валянцінавіч Войчанка (1955—2004) — беларускі мастак-графік, жывапісец, скульптар, дызайнер.

## Г 
* Ніна Іванаўна Гуд (нар. 1955) — беларускі фалькларыстка, рэжысёр, сцэнарыстка, педагог.
* Віктар Яўгенавіч Гусеў (1918—2002) — рускі фалькларыст-славіст.

## Ж 
* Ігар Уладзіміравіч Жажэленка
* Андрэй Аляксандравіч Жданаў

## М 
* Іван Дзмітрыевіч Мішэнін

## П 
* Аляксандр Сяргеевіч Папуш

## С 
* Людміла Антонаўна Сошнікава (нар. 1948) — эканаміст.

## Т 
* Эрнэста Ткачук (нар. 1994) — украінскі прафесійны баскетбаліст.

## Ф 
* Яўген Фёдаравіч Філіпскіх

## Ш 
* Таісія Аляксееўна Шчарбакова
* Даміян Васілевіч Шыбнёў
Нік Бострэм

**Нік Бострэм** (англ. Nick Bostrom, швед. Niklas Boström; нар. 10 сакавіка 1973) — шведскі філосаф, вядомы сваімі працамі па глабальных рызыках, этыцы ўдасканалення чалавека, эмуляцыі працы мозгу і рызыках штучнага інтэлекту. Мае доктарскую ступень Лонданскай школы эканомікі, з'ўляецца дырэктарам-заснавальнікам  пры універсітэце Оксфарда. У 2009 і 2015 гадах ён уваходзіў у топ-100 важлівейшых мысліцелей чалавецтва па версіі Foreign Policy. 

Бостром з'яўляецца аўтарам больш чым 200 публікацый, напісаў дзве кнігі. Кніга пра штучны інтэлект, выдадзеная ў 2014 годзе стала бестсэлерам.

## Выданні 
* *Бостром Н.* Искусственный интеллект. Этапы. Угрозы. Стратегии. — М.: Манн, Иванов и Фербер, 2016. — 446 с. ISBN 978-5-00-057810-0

Катэгорыя:Нарадзіліся 10 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1973 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хельсінгбаргу
Катэгорыя:Выпускнікі Лонданскай школы эканомікі
Катэгорыя:Філосафы
Катэгорыя:Трансгуманісты
Катэгорыя:Выпускнікі Лонданскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Філосафы Швецыі
Катэгорыя:Філосафы Вялікабрытаніі
Віталь Алексяёнак

**Віталь Алексяёнак** (нар. , Вілейка, Мінская вобласць, Беларусь) — беларускі дырыжор. Мастацкі кіраўнік Kharkiv Music Fest і з сезона 2022/23 капельмайстар Нямецкай оперы на Рэйне ў Дзюсельдорфе.

## Спасылкі 
* Сайт біяграфіі Віталя Алексяёнка
* «Музыкі ў Адэсе зараз абараняюць тэатр звонку.»

Катэгорыя:Дырыжоры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Дырыжоры Беларусі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Беларусі
Акмір Егішавіч Агаханянц

**Акмір Егішавіч Агаханянц** (5 студзеня 1927, Ленінград — 28 кастрычніка 2002) — фізіка-географ, акадэмік Пятроўскай акадэміі навук і мастацтваў (1993). Доктар геаграфічных навук (1968), прафесар (1969). Заслужаны дзеяч навук Таджыкістана (1990).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Ленінградскі педагагічны інстытут (1948). Працаваў у АН Таджыкістана, Калінінградскім універсітэце. З 1970 намеснік дырэктара Цэнтральнага батанічнага сада АН Беларусі, з 1971 у Беларускім педагагічным універсітэце.

Навуковыя працы па батанічнай геаграфіі і геаэкалогіі пазатрапічнай Еўразіі.  

## Выбраная бібліяграфія 
* Аридные горы СССР. — М., 1981.
* Ботаническая география СССР. — Мн., 1986.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Географы СССР
Кузьмянкоў

**Кузьмянкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Паўлавіч Кузьмянкоў — беларускі філосаф
* Міхаіл Іванавіч Кузьмянкоў — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі неарганічных рэчываў
* Уладзімір Іванавіч Кузьмянкоў — беларускі празаік, публіцыст
Браняносцы

**Браняносцы** (*Cingulata*, *Dasypodidae*) — атрад млекакормячых (або сямейства атрада непаўназубых).

## Апісанне 
Даўжыня цела 12—100 см, хваста 2,5—50 см, маса 0,3—55 кг. Цела пакрыта касцяным панцырам, на якім ляжаць рагавыя пласцінкі, якія ўтвараюць галаўны, плечавы і тазавы шчыты і шэраг паясоў (ад 3 да 18); такія ж пласцінкі ўтвараюць «браню» на канечнасцях і хвасце. Паясы і шчыты змацаваныя паміж сабой гнуткай злучальнай тканкай, якая забяспечвае рухомасць усяго панцыра. Ніжняя паверхня цела і ўнутраныя часткі лап пакрытыя рэдкімі цвёрдымі валасамі; у многіх відаў асобныя валасы растуць паміж шчыткамі на спіне. Афарбоўка шчыткоў ад карычневай да ружовай, валасоў — ад шаравата-карычневай да белай. Целасклад шчыльны. Морда ад кароткай да выцягнутай, вушы невялікія, вочы маленькія, з тоўстымі павекамі. Канечнасці кароткія, моцныя (пярэднія чатырох-або пяціпальцавыя, заднія пяціпальцавыя), з доўгімі выгнутымі магутнымі кіпцюрамі. Зубы без каранёў і эмалі, аднолькавай цыліндрычнай формы, з пастаянным ростам; іх колькасць вагаецца ад 28 да 100 (нават у розных асобін аднаго віду).

## Пашырэнне 
Вядомы з адкладаў верхняга палеацэну ў Паўднёвай і з плейстацэну ў Паўночнай Амерыцы. Адрозніваецца 9 родаў, 20—25 відаў. Найбольш вядомыя браняносец дзевяціпаясны, які можа скруціцца ў клубок, і браняносец гіганцкі.

Пашыраны ад поўдні ЗША да Чылі і Аргенціны. Жывуць у стэпах, пустынях, саваннах і па ўзлесках.

## Асаблівасці біялогіі 
Нюх і смак добра развіты, зрок дрэнны (не адрозніваюць колеры).

Выдатна капаюць зямлю. Актыўныя ноччу ці днём; сховішчам служаць норы. Трымаюцца паасобку, парамі ці невялікімі групамі. Пры небяспецы ратуюцца ўцёкамі ці хутка закопваюцца ў зямлю; некаторыя віды згортваюцца ў шар.

Драпежнікі. Кормяцца казуркамі і іншымі беспазваночнымі, дробнымі пазваночнымі, часам раслінамі і падаллю.

Характэрна латэнтная стадыя цяжарнасці. У прыплодзе ад 2 да 12 дзіцянят, звычайныя аднайцавых двайнят (поліэмбрыёнія).

## Ахова 
Здабываюць браняносцаў дзеля мяса і панцыра. Колькасць многіх відаў адносна невысокая, 12 з іх — ў Чырвонай кнізе МСАП.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 


Катэгорыя:Сямействы сысуноў
Уладзімір Іванавіч Кузьмянкоў

**Уладзімір Іванавіч Кузьмянкоў** (, Устаннае, Слаўгарадскі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі празаік, публіцыст. Сябра СП СССР і БССР (1974).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і.

Пасля заканчэння сярэдняй школы ў 1955 годзе працаваў у калгасе.

Восенню 1955 года быў прызваны ў Савецкую Армію. У 1957 годзе дэмабілізаваны.

У 1957—1958 гадах працаваў адказным сакратаром казлоўшчынскай раённай газеты «Сцяг перамогі».

У 1963 годзе скончыў аддзяленне журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Быў літсупрацоўнікам, загадчыкам аддзела, адказным сакратаром рэдакцыі газеты «Чырвоная змена».

У 1971—1974 гадах — адказны сакратар часопіса «Политинформатор и агитатор». З 1974 года — загадчык аддзела, адказны сакратар рэдакцыі газеты «Звязда», з 1980 года — рэдактар «Настаўніцкай газеты», з 1987 года — намеснік галоўнага рэдактара часопіса «Беларуская мова і літаратура ў школе».

З 1989 года — старшы навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КПБ. Кандыдат гістарычных навук.

Узнагароджаны медалём.

## Творчасць 
Першае апавяданне апублікаваў у 1966 годзе (часопіс «Полымя»).

Выдаў зборнік апавяданняў «Ішла вясна» (1972), кнігу «Восславляя дружбу народов» (1981).

Пісаў на беларускай і рускай мовах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Вольга Іванаўна Куртаніч

**Вольга Куртаніч** (сапр. *Вольга Іванаўна Мешчаракова*, нар. , г. , Свярдлоўская  вобласць, РСФСР) — беларуская пісьменніца.

## Біяграфія 
Ва ўзросце пяці гадоў разам з бацькамі пераехала ў Жлобін.

Скончыла гісторыка-філалагічны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1987 годзе.

Жыве ў Мінску. З 1990 года працуе ў выдавецтве «Мастацкая літаратура».

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (1991).

## Творчасць 
З 1984 года выступае ў рэспубліканскім і абласным перыядычным друку.

Аўтар кніг «Птушыным шляхам» (1990), «Начное сонца» (1994), «В блистании строк…» (2001), «Валавуд» (2002), «Залюстрэчча для Алісы» (2003). Складальнік кніг «Сокровенный мир женщины» (2001), «Новая энциклопедия современной девочки» (2007), «Моя любимая книжка» (2007) і інш.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі
Анатоль Пятровіч Кузьмічоў

**Анатоль Пятровіч Кузьмічоў** (, , Тульская вобласць, РСФСР — ) — беларускі празаік, драматург. Сябра СП СССР і БССР (1952).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і чыгуначніка.

У сувязі з набліжэннем фронту восенню 1941 года накіраваўся на ўсход, працаваў рабочым на базе загатзбожжа ў Пугачоўскім раёне Саратаўскай вобласці.

На пачатку 1942 года — літсупрацоўнік рэдакцыі чыгуначнай газеты «Углярка» (г. Узлавая). З мая 1942 года — у арміі. Удзельнічаў у баях як мінамётчык, служыў у карпусной газеце «В бой за Родину!». Ваяваў на Бранскім, Паўднёва-Заходнім і 3-м Украінскім франтах.

У 1947—1956 гадах працаваў у газеце Закаўказскай ваеннай акругі «Ленинское знамя», у 1957—1959 гадах — быў намеснікам галоўнага рэдактара часопіса «Литературная Грузия».

У 1955 годзе скончыў два курсы завочнага аддзялення Літаратурнага інстытута ў Маскве.

З 1967 года жыў у Мінску.

## Творчасць 
Друкавацца пачаў у 1940 года. Пісаў на рускай мове.

Аўтар п’ес «В нашем полку» (пастаўлена ў 1951), «Возвращение» (пастаўлена ў 1953), «Орлиный перевал» (пастаўлена ў 1958).

Выступаў і ў жанры прозы. Выйшлі ў Тбілісі, Маскве аповесці «По свежему следу» (1955), «Смена караулов» (1967), «Первые советские гвардейцы» (1971), раманы «Так наступает весна» (1958), «Юго-Запад» (1962, перавыдадзены ў Менску ў 1976), «Тревога» (1964), «Дети становятся взрослыми» (1965), «Одиннадцатый класс» (1967), «Год службы» (1979).

У Мінску выйшлі раманы «Поле боя» (1979), «Подпольная кличка — Янош» (1987), кнігі прозы «Час переклички» (дакументальная аповесць, 1981), «Ночная проверка» (аповесці, 1982), «Тревога» (раман, аповесці, 1983), «Запечатленные навек» (дакументальная аповесць, 1984).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны II ступені, Чырвонай Зоркі і медалямі.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Франтавыя карэспандэнты Вялікай Айчыннай вайны
Непаўназубыя

**Непаўназубыя** (*Xenarthra*, *Edentata*) — атрад плацэнтарных млекакормячых. Таксама разглядаецца як надатрад, сістэма якога спрэчная і да канца не ўсталявалася.

## Паходжанне 
Адны з найбольш старажытных сысуноў; іх паходжанне прасочваецца амаль ад мезазоя (60 млн гадоў). Выкапнёвыя рэшткі вядомыя з Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі. Блізкія да іх формы сустракаюцца ў адкладах эацэна Еўропы. Росквіту непаўназубыя дасягаюць да канца пліяцэну, пасля чаго разнастайнасць групы істотна скарацілася.

## Апсіанне 
Атрад уключае сучасныя сямействы: ,  і . Гэтыя сямействы маюць істотныя адрозненні, і ў шэрагу сістэм іх разглядаюць у складзе самастойных атрадаў.

Даўжыня цела ад 12 см у плашчаноснага браняносца да 120 см у гіганцкага мурашкаеда. У мурашкаедаў і ляніўцаў густая доўгая поўсць, у браняносцаў скурнае покрыва зрастаецца ў панцыр, пакрыты зверху арагавелым эпідэрмісам. Два ці тры пальцы на пярэдніх канечнасцях значна перавышаюць па даўжыні астатнія (калі яны маюцца) і ўзброены моцнымі кіпцюрамі. Заднія канечнасці трох-, чатырох-або пяціпальцавыя, стопаходзячыя. Галава круглявая (ляніўцы) або моцна выцягнутая (мурашкаеды). Хвост доўгі (мурашкаеды) або вельмі кароткі (ляніўцы). Для шэрагу форм характэрны вельмі доўгі язык (мурашкаеды). Зубы з няпоўным наборам; адсутнічаюць (мурашкаеды) ці няма разцоў і іклоў, а перадкарэнныя зубы простыя, з адным коранем, пазбаўленыя эмалі і валодаюць пастаянным ростам на працягу ўсяго жыцця жывёлы (у браняносцаў і ляніўцаў) — адсюль назва атрада.

Непоўназубыя захоўваюць рысы прымітыўных млекакормячых. Сляпая кішка адсутнічае ці развіта слаба. Звіліны вялікіх паўшар’яў галаўнога мозгу нешматлікія. Матка простая, плацэнта дыскаідальная. Страўнік просты (мурашкаеды, браняносцы) або складаны (ляніўцы). У прадстаўнікоў атрада самы нізкі сярод сысуноў узровень абмену рэчываў.

## Пашырэнне 
Сустракаюцца ў Паўднёвай і Цэнтральнай Амерыцы, у Паўночнай Амерыцы — у Мексіцы, паўднёвых і паўднёва-ўсходніх штатах ЗША.

Спосаб жыцця (у гіганцкага мурашкаеда і браняносцаў) наземны, у асноўным дрэвавы ў чатырохпалага і карлікавага мурашкаедаў, выключна дрэвавы ў ляніўцаў. Актыўныя днём і ноччу (гіганцкі мурашкаед) або ноччу (ляніўцы). Мурашкаеды і браняносцы сілкуюцца рознымі казуркамі, ляніўцы расліннаедныя.

У прыплодзе 1 дзіцяня, у некаторых браняносцаў 2-4 (да 12).

## Ахова 
Усе віды церпяць ад змены прыродных экасістэм чалавекам, асабліва ляніўцы.

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Атрады сысуноў
Шэрстакрылы

**Шэрстакрылы** (*Dermoptera*) — атрад пла­цэн­тар­ных мле­какормячых, уключае толькі 2 віды.

## Апісанне 
Даўжыня цела 36-43 см, хваста — 22-27 см, маса 1-1,7 кг. Галава з падоўжанай пысай, вушы кароткія, амаль безвалосыя, вочы вялікія, на­кіраваны ўперад. Падэшвы лап з дыскавымі прысоскамі. Ад шыі ўздоўж усяго цела цягнецца скурыстая лятальная перапонка, якаая прымацавана да пярэдніх і задніх канцавін і заканчваецца ля кончыка хваста. Поўсць рабая, кароткая, густая, мяккая.

## Пашырэнне 
Вядомы з верх­няга па­леацэна і ніжняга эацэна Паўночнай Аме­рыкі.

Пашыра­ны ў Паўднёва-Усходняй Азіі. Жывуць у раўнінных трапічных лясах на дрэвах.

## Асаблівасці біялогіі 
Прыстасаваныя да пла­ніруючага палёту, робяць скачкі на адлегласць да 140 м. Па галінах пе­рамяшчаюцца, падве­сіўшыся спіной уніз. Ак­тыўнасць начная.

Кормяцца лісцем, пладамі і насеннем рас­лін.

Сам­ка нараджае адно дзіцяня і на працягу пер­шых шасці месяцаў но­сіць яго на бруху.

## Ахова 
Згодна Чырвонаму спісу МСАП, стан абодвух відаў не вы­клікае засцярогі.


Катэгорыя:Атрады сысуноў
Гайлігенштат

Назва **Гайлігенштат** () можа азначаць адзін з наступных тапонімаў:
* Гайльбад-Гайлігенштат (), горад у Цюрынгіі (Германія)
* Гайлігенштат (Верхняя Франконія) (Германія)
* Гайлігенштат (Вена) (Аўстрыя)
* Гайлігенштат — муніцыпалітэт у складзе камуны Нойгаус (Карынтыя) (Аўстрыя)
Стражаў

**Стра́жаў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Іванавіч Стражаў (нар. 1944) — беларускі вучоны-фізік, рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 2003—2008.
* Віктар Іванавіч Стражаў (нар. 1932) — беларускі эканаміст.
Samsung Internet

**Samsung Internet** — мабільны вэб-браўзер для смартфонаў і планшэтаў, распрацаваны кампаніяй Samsung Electronics на аснове праекта з адкрытым зыходным кодам Chromium. Samsung Internet прадусталяваны на прыладах Samsung Galaxy. З 2015 года ён даступны для спампоўкі з Google Play, таксама магчымае выкарыстанне для разумных гадзіннікаў на базе аперацыйнай сістэмы Tizen праз Samsung Galaxy Store. Паводле ацэнак Samsung, у 2016 годзе ў браўзера было каля 400 мільёнаў актыўных карыстальнікаў штомесяц. Па дадзеных StatCounter, у студзені 2023 г. яго доля на рынку складала каля 5 %.

Samsung Internet замяніў стандартны браўзер Android на прыладах Samsung Galaxy у 2012 годзе. Прыкладна ў пачатку 2013 года было вырашана заснаваць браўзер на Chromium, і першая версія на базе Chromium была ўсталявана ў Samsung S4 у тым жа годзе.

Большасць адрозненняў ад кода Chromium былі ўведзены для падтрымкі спецыяльнага абсталявання Samsung, напрыклад Gear VR і біяметрычных датчыкаў.

## Гл. таксама 
* Samsung Group

## Спасылкі 
* Samsung Internet - Матэрыялы для распрацоўшчыкаў

Катэгорыя:Браўзеры
Катэгорыя:Chromium
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне, распрацаванае ў 2012 годзе
Беларускі прафсаюз работнікаў аховы здароўя

**Беларускі прафсаюз работнікаў аховы здароўя** — беларускі прафесійны саюз, член Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

## Гісторыя 
Першым афіцыйна зарэгістраваным прафсаюзам медыкаў на тэрыторыі Беларусі з’яўляецца *Прафесійнае таварыства фармацэўтаў у горадзе Віцебску*, якое было створана ў 1905 годзе, а афіцыйна зарэгістравана ў 1906 годзе.

Пасля заключэння Рыжскага дагавора, у 1920 годзе на тэрыторыі Беларусі пачалі з’яўляцца аддзяленні Усерасійскага саюза работнікаў лячэбна-санітарнай справы. У студзені 1921 года прайшоў устаноўчы з’езд Усебеларускага саюза работнікаў лячэбна-санітарнай справы. У 1924 годзе саюз быў рэарганізаваны ў Цэнтральны прафсаюз работнікаў медыка-санітарнай справы БССР («Медсанпраца»).

Пасля Вялікай Айчыннай вайны, на Усесаюзным з’ездзе прафсаюза медработнікаў было прынята рашэнне аб аб’яднанні прафсаюзаў «Медсанпраца» саюзных рэспублік у адзіны прафсаюз медыцынскіх работнікаў СССР. У такім выглядзе беларускі прафсаюз медыкаў праіснаваў да 1990 года. У 1990 годзе беларускі рэспубліканскі камітэт «Медсанпрацы» аддзяліўся ад УЦСПС і атрымаў бягучую назву.

Падчас пандэміі COVID-19 у Беларусі, Беларускі прафсаюз работнікаў аховы здароўя накіраваў на дапамогу медыкам у барацьбе з COVID-19 6 мільёнаў 245 тысяч беларускіх рублёў.

Беларускі прафсаюз работнікаў аховы здароўя мае пагадненне аб супрацоўніцтве з прафсаюзам работнікаў аховы здароўя Расійскай Федэрацыі з Федэрацыі незалежных прафсаюзаў Расіі.

## Спасылкі 
* Гісторыя Беларускага прафсаюзу работнікаў аховы здароўя 
Катэгорыя:Федэрацыя прафсаюзаў Беларусі
Катэгорыя:1990 год у Беларусі