open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нямегля

**Няме́гля** (у ніжнім цячэнні **Руч**) — рака ў Беларусі, у Старадарожскім раёне Мінскай вобласці і Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Пціч (басейн Прыпяці).

Даўжыня ракі 20,2 км. Плошча вадазбору 62 км². Пачынаецца за 1,3 км на паўночны захад ад вёскі Аляксандраўка Старадарожскага раёна, вусце каля вёскі Лука ў Асіповіцкім раёне. Вадазбор раўнінны. Рэчышча каналізаванае. У вярхоўі на левым беразе — біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння «Фаліцкі Мох».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-106. Выданне 1984 года. Стан мясцовасці на 1981 год.

Катэгорыя:Рэкі Старадарожскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Асіповіцкага раёна
Катэгорыя:Прытокі Пцічы
Стары Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Беняконі)

**Касцёл Святога Яна Хрысціцеля** — колішні касцёл у в. Беняконі (Воранаўскі раён).

## Гісторыя 
Фундаваны ў 1634 г. Янам Чаплінскім. Верагодна касцёл неаднарозова рамантаваўся і перабудоўваўся.

У 1737 годзе быў скончаны касцёл, які будаваў тагачасны плябан кс. Леон Мінкоўскі, а пасля яго смерці – кс. Ян Кант-Шабікоўскі. Пры гэтым касцёл узгадваецца пад тытулам св. Юрыя.

Апошні выгляд храма вядомы па фотаздымку Яна Балзункевіча 1910 г. У 1900—1906 гг. з на месцы старажытнага драўлянага храма быў пабудаваны новы мураваны касцёл.

## Архітэктура 
Храм быў вытрыманы ў традыцыях народнага драўлянага дойлідства, меў рысы стылю барока.

Прэзбітэрый касцёла быў мураваны, з дзвюма сакрыстыямі, а малітоўная зала – драўляная. Працяглы прамавугольны зруб пад двухсхільным дахам. Скатны гонтавы дах пасярэдзіне ўвенчвала вялікая вежа-сігнатура. На галоўным фасадзе вылучаўся своеасаблівым шасціслуповым порцікам з фігурным увагнута-пукатым франтонам, над якім узвышалася чацверыковая шатровая вежа-званіца. Рытм гарызантальна ашаляваных бакавых фасадаў стваралі прамавугольныя аконныя праёмы ў простых ліштвах.

Інтэр’ер касцёла ўпрыгожвалі 4 алтары. Галоўны алтар быў створаны па фундацыі Яна Шрэтара, кашталяна інфляндскага, у 1765 г. і кансэкраваны 13 сакавіка 1687 г. Уладзіславам Сільніцкім, біскупам-суфраганам віленскім. У цэнтры алтара быў змешчаны тытульны абраз св. Яна Хрысціцеля, а ў другім ярусе – абраз “Укрыжаванне”. Левы бакавы алтар, устаноўлены ў 1742 г., быў прысвечаны св. Лаўрэнцію, правы ж, датаваны 1762 г., – Маці Божай Троцкай, абраз якой быў каранаваны. Чацвёрты алтар меў абраз святога Шкаплера. У арцы прэзбітэрыя быў выкарыстаны характэрны рэнесансны прыём – гарызантальная бэлька-зацяжка з Укрыжаваннем пасярэдзіне, таму магчыма, што мураваны прэзбітэрый – гэта і быў першапачатковы касцёл. Апошні драўляны касцёл быў вытрыманы ў традыцыях народнага дойлідства з рысамі барока. Трохнававая святыня мела прамавугольны выцягнуты план, галоўны фасад быў вырашаны як шасцікалонны порцік пад крывалінейным барокавым франтонам, завершаны глухой чацверыковай вежай пад чатырохсхільным дахам з карункавым крыжам.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* slowo.grodnensis.by
* 

Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:Беняконі
Катэгорыя:Касцёлы Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Драўляныя касцёлы Беларусі
Міхал Рудольфавіч Грушвіцкі

**Міхал Рудольфавіч Грушвіцкі** (, Мінск, Мінскі павет — , Ракаў) — беларускі і польскі кампазітар.

Нарадзіўся ў сям’і старшыні Мінскага межавога суда. У 1848 годзе скончыў Шляхецкі інстытут у Вільні, атрымаў па­тэнт на чын ка­леж­ска­га рэ­гіс­тра­та­ра, які дазва­ляў паступіць на грамадзянскую служ­бу. Вучыўся ў Санкт-Пецярбургскім універсітэце, які праз хваробу быў вымушаны пакінуць. У лютым 1850 года паступіў на працу ў канцылярыю Віленскага грамадзянскага губернатара. Кар’ера М. Грушвіцкага завяршылася хутка: у 1852 го­дзе ён ужо пісар Мінскага сумленнаснага су­да. Але і там яго чынавецкая дзейнасць не задалася. Амаль сем ме­ся­цаў ён адсутнічаў на служ­бе, бы­ла за­ве­дзе­на кры­мі­на­ль­ная спра­ва, у хо­дзе якой высветлілася, што ў гэ­ты час ён знаходзіўся ў маёнтку бацькоў. 

У 1853 го­дзе Міхал Груш­віц­кі ажа­ніў­ся са Ста­ніс­ла­вай Ельс­кай (1828—1860). Яе бра­ты — Мі­хал Кса­ве­ры (скры­пач, кам­па­зітар) і Аляк­сандр (гіс­то­рык, фа­льк­ла­рыст, этног­раф і актыў­ны прапагандыст на­род­най цвя­ро­зас­ці). У шлю­бе з Ельс­кай нара­дзі­лі­ся сы­ны Ка­раль Бернард (1854—1916, па­ха­ва­ны по­бач з ба­ць­кам у Ра­каве) і Эдмунд Кле­менс (1856) і доч­кі Ма­рыя і Ванда.

У 1862 годзе аўдавелы Міхал ажа­ніў­ся другі раз з Ле­ака­дзіяй Ра­тын­скай (1838—1909). У шлю­бе з Ра­тын­скай на­ра­дзі­ла­ся двое дзе­так — Баг­дан-Габ­ры­эль (1870—пасля 1919) і Сі­да­лія (1876). 

Амаль да са­май смер­ці Мі­хал Груш­віц­кі жыў у Выганічах, цяпер у Валожынскім раёне, вёў раз­ам з жонкай сціп­лае вясковае жыц­цё. Пахаваны на каталіцкіх могілках у Ракаве.

## Творчасць 
Напісаў кантаты паводле паэмы А. Міцкевіча «Дзяды» і твораў У. Сыракомлі. Выступаў з аўтарскімі канцэртамі ў Мінску. 

## Літаратура 
* 
* Гербоўнік беларускай шляхты / Нацыянальны цэнтр па архівах і справаводству Рэспублікі Беларусь, Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі, Беларускі навукова-даследчы інстытут дакументазнаўства і архіўнай справы. — Т. 4 : Г / [Дз. Ч. Матвейчык (кіраўнік) і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2016. — 959 с.
## Спасылкі 
* *Зміцер Юркевіч.* Мі­хал Груш­віц­кі, кампазітар з-пад Ракава 
* 

Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валожынскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Валожынскім раёне
Міхал Рудольфавіч
Касцёл Святой Ганны (Ракаў)

**Касцёл Святой Ганны** — каталіцкі храм у в. Ракаў (Валожынскі раён). Пабудаваны ў 1830 г. з цэглы на ўсходняй ускраіне вёскі, на каталіцкіх могілках. Помнік эклектычнай архітэктуры з элементамі неаготыкі і класіцызму.

## Архітэктура 
Прамавугольнае ў плане збудаванне з паўкруглай апсідай накрытае двухсхільным дахам. Галоўны фасад вылучаны паўцыркульным уваходным парталам, завершаны трохвугольным франтонам з чацверыковай сігнатуркай і вуглавымі пінаклямі; у тымпане — круглая люкарна-«ружа». Карніз расчлянёны стральчатай аркай уваходнага парталу. Сцены аздобленыя гранёнымі пілонамі (вуглавыя завершаныя пінаклямі), расчлянёныя пілястрамі ў прасценках паўцыркульных аконных праёмаў.

### Інтэр'ер 
У інтэр'еры зала перакрытая плоскай столлю на падугах. У паўкруглую прастору апсіды ўпісаная трапецападобная алтарная частка, за якой знаходзіцца паўкруглая сакрысція. Над уваходам хоры на двух слупах з бакавой вітой лесвіцай. Пад алтаром — крыпта.

### Брама-званіца 
thumb|Касцёл і брама-званіца ў пач. XX
Пры ўваходзе на могілкі па восі капліцы размешчаная брама-званіца — трохпралётная арка з цэнтральным лучковым праездам і дзвюхарачным ярусам-звонам.

## Могілкі 
На могілках шмат старых шляхецкіх пахаванняў, у тым ліку вядомых асоб:  
* Міхаіл Рудольфавіч Грушвіцкі (1828—1904), кампазітар. На магіле ў пачатку XX ст. быў усталяваны помнік — крыж з пясчаніку на мармуровым пастаменце.
* князёўна Крысціна Геранімаўна Друцкая-Любецкая (1900—1920) — дачка князя Гераніма Эдвінавіча Друцкага-Любецкага (1861—1919)

## Спасылкі 
* 
* 
* Krystyna Maria Józefa Jadwiga Drucka-Lubecka (Drucka-Lubecka)
Катэгорыя:Касцёлы Ракава
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі эклектыкі
Катэгорыя:Храмы Святой Ганны
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Клім Іванавіч Чурумаў

**Клім Іванавіч Чурумаў** (; ) — савецкі і ўкраінскі астраном і дзіцячы пісьменнік, адзін з першаадкрывальнікаў камет Чурумава-Герасіменка (1969) і Чурумава-Саладоўнікава.

Член Нацыянальнай акадэміі навук Украіны і Нью-Ёркскай акадэміі навук. Выдаваў навукова-папулярны часопіс «Наша Неба» і з’яўляўся дырэктарам кіеўскага планетарыя. Аўтар навукова-папулярных кніг і некалькіх зборнікаў вершаў для дзяцей.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Астраномы СССР
Катэгорыя:Астраномы Украіны
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Украіны
Катэгорыя:Паэты Украіны
Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Айран (напой)

**Айран** (, , , , карач-балк. *Айран*, , , , , , , абаз.-*ХырчIвы*) — кісламалочны прадукт, выраблены шляхам мяшанага (малочнакіслага і спіртавога) браджэння з выкарыстаннем заквасачных мікраарганізмаў тэрмафільных малочнакіслых стрэптакокаў, балгарскай малочнакіслай палачкі і дрожджаў з наступным даданнем солі, вады або без іх. Акрамя Турцыі, дзе айран лічыцца нацыянальным напоем, яго можна сустрэць таксама ў Афганістане, Арменіі (пад назвай *тан*), Азербайджане, на Балканах, у Казахстане, Кыргызстане, Ліване, Сірыі і на ўсім Каўказе.

Айран п’юць астуджаным і часта са смажаным мясам ці рысам, асабліва ў летнія месяцы.

## Гл. таксама 
* Тан, напой

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кісламалочныя прадукты
Катэгорыя:Балгарская кухня
Катэгорыя:Азербайджанская кухня
Катэгорыя:Турэцкая кухня
Баразна

**Баразна** — прозвішча.

## Выбітныя носьбіты 
* Дзмітрый Анатольевіч Баразна — беларускі футбаліст
* Лявон Баразна — беларускі мастак.
* Міхаіл Рыгоравіч Баразна — беларускі мастак, мастацтвазнаўца, рэктар БДАМ.
Ранняе хрысціянства

thumb|right|float|400px| 
**Ранняе хрысціянства** — перыяд у развіцці хрысціянства, які папярэднічаў Першаму Нікейскаму сабору ў 325 годзе, як правіла, дзеліцца на апостальскі перыяд і данікейскі перыяд (ад апостальскага стагоддзя да Нікейскага).

## Гісторыя
Першыя хрысціяне, як апісана ў першых частках кнігі Дзеянняў Апосталаў, былі ўсе яўрэі, альбо па нараджэнні, альбо пасля пераўтварэння, для якіх выкарыстоўваецца біблейскі тэрмін празеліты, і якіх гісторыкі называюць яўрэі-хрысціяне. Першапачаткова Евангелле распаўсюджвалася ў вуснай форме і, верагодна, на арамейскай мове. Згодна тэкстаў Новага Запавета Кнігі Дзеяў і Ліста да Галатаў, першая хрысціянская абшчына была засяроджана пераважна ў Іерусаліме і яе лідарамі былі Пётр, Якаў і Ян. Саул з Тарса, пасля свайго звароту да хрысціянства, атрымаў новае імя Павел і тытул "*Апостала язычнікаў*". Уплыў Паўла на хрысціянскае багаслоў'е лічыцца больш значным, чым любога іншага пісьменніка Новага Запавету.

Да канца 1-га стагоддзя, хрысціянства стала прызнавацца ўнутрана і вонкава ў выглядзе асобнай рэлігіі ад іўдаізму часоў Другога Храма, які сам па сабе быў вымушаны асобна развівацца на працягу стагоддзяў пасля разбурэння Другога Іерусалімскага Храма. Як паказалі шматлікія цытаты ў кнігах Новага Запавету і іншых хрысціянскіх пісаннях першых стагоддзяў, раннія хрысціяне звычайна выкарыстоўвалі і шанавалі яўрэйскую Біблію як Пісанне, у асноўным у грэчаскім (Септуагінта) або арамейскім (Таргум) перакладах.

Пасля распрацоўкі канона Новага Запавету, лісты Паўла, кананічныя Евангеллі і некаторыя іншыя працы былі таксама прызнаныя як святое пісанне для чытання ў царкве. Лісты Паўла, асабліва Рымлянам, усталяваў тэалогію, заснаваную на Хрысце, а не на Майсеевым законе, але большасць хрысціянскіх канфесій дагэтуль лічаць маральныя прадпісанні з Майсеевага закона, напрыклад: Дзесяць запаведзяў, Вялікая Запаведзь і Залатое правіла, неабходнымі да ўжывання. Раннія хрысціяне дэманстравалі шырокі спектр вераванняў і практык, многія з якіх пасля былі аспрэчаны як ератычныя.
Снукерны сезон 2005/2006

**Снукерны сезон 2005/2006** уяўляе сабой серыю турніраў па снукеры, якія праходзілі ў часовым прамежку паміж 17 мая 2005 і 10 мая 2006.

Катэгорыя:Снукерныя сезоны
Філы (спускальны апарат)

**«Філы»** () — рабатызаваны спускальны апарат Еўрапейскага касмічнага агенцтва, які суправаджаў касмічны апарат «Разета» да моманту пасадкі на камету Чурумава — Герасіменка (67P) цягам больш як дзесяцігадовага палёту ад Зямлі. 12 лістапада 2014 спускальны апарат упершыню ў гісторыі прызямліўся на ядро каметы. З дапамогай сваіх інструментаў КА «Філы» павінен зрабіць здымкі з паверхні каметы і правесці першы аналіз на камеце з мэтай высвятлення яе складу. Пасадка і дзейнасць апарата ажыцяўляецца з Цэнтра кіравання палётамі ў нямецкім Дармштаце.

Назва пасадачнага модуля паходзіць ад вострава Філы на Ніле, дзе быў выяўлены  з двухмоўным надпісам, які разам з Разецкім каменем стаў ключом для расшыфравання егіпецкіх іерогліфаў.

## Спасылкі 
* Місія «Разеты»
* Відэа спуску на камету
* Апісанне абсталявання «Філы» 
* Блог «Філы» 

Катэгорыя:Спускальныя апараты
Катэгорыя:Даследаванне камет
Катэгорыя:Касманаўтыка Еўропы
Герб Львова

**Герб Льво́ва** — афіцыйны сімвал горада Львоў, найбуйнейшага горада заходняй Украіны і адміністрацыйнага цэнтра Львоўскай вобласці.

## Апісанне 
Афіцыйнае апісанне герба і вялікага герба ў Статуце Львова:

## Гісторыя 
Упершыню выява льва сустракаецца на пячатцы галіцка-валынскіх князёў Андрэя II і Льва ІІ, якія называлі сябе кіраўнікамі ўсёй Русі, Галіча і Уладзіміра. Мяркуецца, што леў быў знакам дынастыі Раманавічаў, аднак з першай паловы XIV ст. ён адназначна становіцца тэрытарыяльным гербам Галіцка-Валынскай дзяржавы, адміністрацыйным цэнтрам якой быў Львоў.

Найстарэйшая вядомая гарадская пячатка прымацаваная да пергаментнай граматы Львоўскага магістрата 1359 года. На ёй намаляваны леў, які крочыць у адкрытай гарадской браме з трыма зубчастымі вежамі і байніцамі. Малюнак аб’яднала сімвал назвы (тоесны з імем сына заснавальніка, Льва I Данілавіча) і старадаўнюю эмблему княства. У 1526 годзе польскі кароль Жыгімонт II Аўгуст фармальна зацвердзіў гэты герб.

Аляксандр Гваньіні ў «Апісанні Сарматыі Еўрапейскай» (1585) памылкова адзначае, што гербам Львова быў каранаваны чорны леў на залатым полі — герб самога князя Льва, заснавальніка горада .

Пасля аўдыенцыі львоўскага арцыбіскупа Салікоўскага ў Папы Сікста V ў 1586 годзе, горад атрымаў права карыстацца папскім гербам — львом, які стаіць на задніх лапах і трымае ў пярэдніх тры пагорка і васьміпрамянёвую зорку. Хоць на гарадскіх пячатках і ў далейшым выкарыстоўваўся старажытны гарадскі знак, а на некаторых з іх змяшчаліся абодва варыянты.

6 лістапада 1789 года імператар Іосіф ІІ зацвердзіў герб Львова, у якім «папскі» леў стаяў у гарадской браме з трыма вежамі.

Савецкі герб зацверджаны 15 ліпеня 1967 года. У сінім шчыце чырвоныя адкрытыя гарадскія вароты з трыма вежамі, у арцы стаіць залаты леў, павернуты направа. На цэнтральнай вежы варот — залатыя серп і молат. Аўтары — І. Картушенко, С. Кецала, Л. Лявіцкі, Э. Місько і Я. Навакоўскі.

5 ліпеня 1990 года сесія Львоўскага гарадскога савета зацвердзіла сучасны герб Львова: у сінім полі залатыя каменныя вароты з трыма вежамі, сярэдняя з якіх вышэй бакавых, у праёме варот крочыць у правы геральдычны бок залаты леў. Таксама былі зацверджаныя вялікі герб і харугва (сцяг) Львова. Сімвалы распрацавалі па матывах старога герба А. Грачыла, В. Турэцкі, І. Турэцкі і І. Сварнік.

Выява:Lviv_1359.jpg|Пячатка Львова з дакумента 1359 года
Выява:Lwów CoA 1526.png|Польскі герб Львова з 1526 года
Выява:Lviv coat avst.png|Герб аўстрыйскага перыяду (1789-1918)
Выява:POL Lwów COA.svg|Польскі герб Львова (1936-1939)
Выява:Lviv coat sov.png|Герб савецкага перыяду (1967-1990)

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Гречило А. Герб Львова: генеза, традиції, відродження // Історія Львова. — Т. 1 (1256—1772). — Львів, 2006. — С. 38-44.
* Гречило А. Печатки міста Львова XIV—XVIII ст. — Львів, 2010. — 24 с. (ISBN 978-966-02-5837-2)

## Спасылкі 
* Гербы гарадоў Украіны 

Катэгорыя:Львоў
Катэгорыя:Гербы гарадоў Львоўскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Львова
Харугва Львоўскага гарадскога савета

**Хару́гва Львоўскага гарадскога савета** — харугва, афіцыйны сімвал Львоўскага гарадскога савета. Выкарыстоўваецца таксама як сцяг Львова. Зацверджаны рашэннем сесіі Львоўскага гарадскога савета ад 5 ліпеня 1990 г. Распрацаваны на падставе нормаў сучаснага муніцыпальнай вексілалогіі і па матывах герба камісіяй у складзе: А. Грачыла, В. Турэцкі, І. Турэцкі і І. Сварнік.

## Апісанне 
Афіцыйнае апісанне харугвы Львоўскага гарадскога савета ў Статуце Львова:

## Зноскі 
## Гл. таксама 
* Герб Львова
* Львоў

Катэгорыя:Львоў
Катэгорыя:Сцягі гарадоў Львоўскай вобласці
Ласосна

Назву **Ласосна** маюць:

* Ласосна — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці
* Ласосна — рака ў Сакульскім павеце Польшчы і Гродзенскім раёне Беларусі, левы прыток Нёмана
* Ласосна — былая вёска ў Беларусі, у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, з 2008 года ў межах Гродна

## Гл. таксама 
* Ласосьна Велька — вёска ў Сакульскім павеце Падляскага ваяводства Польшчы
Вышыня

thumb|Вышыня
**Вышыня** — вымярэнне аб’екта ці яго месцазнаходжання, адлічанае ў вертыкальным напрамку.

## Адлегласць да аб’екта ці пункту па вертыкалі 
* **вышыня** ў геаграфіі, тапаграфіі і геадэзіі можа вымярацца ад розных узроўняў адліку:
** **абсалютная вышыня** адлічваецца ад узроўня мора ці геоіду;
** **адносная вышыня** (перавышэнне) адлічваецца ад нейкага ўмоўнага ўзроўню;
** **геадэзічная (эліпсаідальная) вышыня** — вышыня адносна рэфэрэнц-эліпсоіду.
* **геапатэнцыяльная вышыня** — вертыкальная каардыната, звязаная з геапатэнцыялам. Як і абсалютная геаметрычная, адлічваецца ад узроўню мора, аднак трошкі разыходзіцца з ёй з-за змянення сілы гравітацыі ў залежнасци ад вышыні і шыраты;
* **бараметрычная вышыня** — разлічаная праз атмасферны ціск (роўная вышыні, на якой стандартная атмасфера мае ціск, роўны вымеранаму).
* У авіяцыі:
** **вышыня палёту**.

## Вышыня ў будаўніцтве 
Збудаванні, у якіх вышыня значна перавышае абодва іншых вымярэнні, завуцца высотнымі збудаваннямі і падзяляюцца на вежавы і мачтавы тыпы.

## Бяспечная вышыня ў вытворчасці 
Бяспечная вышыня ў вытворчасці — адно з паняццяў тэхнікі бяспеці. Калі неагароджаны парэнчамі перапад гарызантальных паверхняў перавышае бяспечную вышыню, то здзяйсненне работ патрабуе выканання дадатковых умоваў, то бок: медычны допуск і выкарыстанне адмысловага рыштунку.

## Гл. таксама 
* Даўжыня
* Рост чалавека
* Вуглавая вышыня

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вымярэнне
Oplopanax elatus

**Oplopanax elatus** — від раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Нізкі калючы куст вышынёй ад 0,5 да 1,5 м, з доўгім паўзучым карэнішчам.

Настойка *Oplopanax elatus*, па дзеянні блізкая да настойкі жэньшэню, ужываецца як стымулюючы сродак пры розных формах астэніі, дэпрэсіі, гіпатаніі.

Асноўныя біялагічна актыўныя рэчывы — сапаніны: эхіноксазіды, лігнаны, эфірны алей, кумарыны, флаваноіды.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Флора Далёкага Усходу
Катэгорыя:Эндэмікі Далёкага Усходу
Катэгорыя:Араліевыя
Землетрасенне ў Кентэрберы (2010)

**Землетрасенне ў Кентэрберы 4 верасня 2010 года**, таксама вядомае як **«землетрасенне ў Крайстчэрчы»**, **«землетрасенне ў Дарфілдзе»** — моцнае землетрасенне магнітудай 7,1. Тады загінулі 185 чалавек.

У выніку землетрасення 2010 гады пацярпелі больш за 100 чалавек, два чалавекі атрымалі цяжкія раненні. Ахвяр удалося пазбегнуць. Больш за палову будынкаў і збудаванняў у Крайстчэрчы і яго наваколлях атрымалі розныя пашкоджанні.

## Крыніцы 
; Дзяржаўныя і навукова-даследчыя ўстановы

; Іншыя крыніцы

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* Навіны на сайтах СМІ:
** 
** 
** 
** 
* 

Катэгорыя:Землетрасенні 2010 года
2010
Катэгорыя:Верасень 2010 года
Катэгорыя:Землетрасенні ў Новай Зеландыі
Катэгорыя:2010 год у Новай Зеландыі
Фрэдэрысія

**Фрэдэрысія** ( ) — горад і порт у Даніі, цэнтр камуны Фрэдэрысіі, на заходнім беразе праліва Малы Бельт. Злучаны мостам з востравам Фюн. Насельніцтва — 44,9 тыс. (1973); 28.198 (1985); 37.074 (2006).

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1650 годзе Фрэдэрыкам III як крэпасць для абароны паўвострава Ютландыя. Валодаў асобымі прывілеямі, уключаючы свабоду веравызнання і вызваленне ад падаткаў. Пасля разбуральнай аблогі 1849 года датчане выгналі салдатаў Прусіі і Шлезвіг-Гольштэйна, што прывяло да заключэння перамір'я. 

thumb|left|200px|Статуя «Пехацінец» у горадзе Фрэдэрысія
## Эканоміка 
Фрэдэрысія з'яўляецца чыгуначным вузлом, у горадзе вырабляюць вырабы са сталовага срэбра, марожаную рыбу, тэкстыль, тытунь, мінеральныя ўгнаенні, прадукцыю машына- і суднабудавання. Заснаванне прадпрыемстваў па перапрацоўцы нафты ў 1960-я гады дало штуршок для развіцця індустрыяльнай базы. У горадзе праводзяцца штогадовыя прамысловыя выстаўкі.

## Славутасці 
У горадзе захаваліся першапачатковыя ўсходнія абарончыя валы і агульная магіла абаронцаў горада на могілках царквы Святой Тройцы (1689).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Сайт горада Фрэдэрысія 

Катэгорыя:Гарады Даніі
Катэгорыя:камуна Фрэдэрысія
Красны замак

**Кра́сны замак** — колішні замак, які існаваў на беразе Павульскага возера (Ушацкі раён Віцебскай вобласці Беларусі) у 1563—1579 гадах.

## Гісторыя 
Быў пабудаваны з дрэва і каменю. Вядомы паводле гравюры С. Пахалавецкага 1579 года. Трохвугольная ў плане крэпасць з вежамі па вуглах (две чацверыковыя з двухсхільнымі дахамі, адна васьмерыковая з шатровым) і прамавугольнай у плане брамай, была накрытая двухсхільным дахам, абкружаная вадзяным ровам з мостам. Абарончыя сцены мелі ў верхніх частках баявыя галерэі з абламамі і байніцамі. На дзядзінцы размяшчаліся аднапавярховыя жылыя дамы.

## Літаратура 
* 
*  — С. 463.
* 

Катэгорыя:Славутасці Ушацкага раёна
Катэгорыя:Замкі Беларусі
Катэгорыя:Замкі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:З’явіліся ў 1563 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1579 годзе
Кольдынг

**Кольдынг** () — дацкі марскі порт у Кольдынг-фіёрдзе, рэгіён Паўднёвая Данія, камуна Кольдынг. Сёмы па велічыні горад Даніі (57540 жыхароў станам на 2012 г.) і член «Саюза Балтыйскіх гарадоў». Акрамя таго, Кольдынг — найважнейшы вузлавы пункт балтыйскай навігацыі.

## Гісторыя 
Як і большасць фіёрдавых гарадоў у Ютландыі і Шлезвігу, Кольдынг узнік у 12 стагоддзі як месца гандлю з абароненым праходам да мора. Калі герцагства Шлезвіг у 13 ст. аддзялілася ад Даніі, Кольдынг набыў дадатковае значэнне як памежны пункт. Пазней пры каралі Эрыку V была пабудавана вежа Кольдынгхюс.

Хоць Кольдынг часта наведваўся дацкімі каралямі — не толькі ў эпоху «вандроўных каралеўстваў», гэта значыць да заснавання сталіцы ў Капенгагене ў 16 ст., але і значна пазней, горад знаходзіўся ў цені суседніх гарадоў, такіх, як Хадэрслеў, Фрэдэрысія (засн. у 17 ст.).

Пасля перадзелу межаў у 1864 г., які замацаваў аддзяленне герцагства Шлезвіг ад Даніі, значэнне горада вырасла. Ён стаў важным транспартным вузлом.

Будаўніцтва мастоў цераз Малы Бельт дало дадатковы эканамічны штуршок як Кольдынгу, так і двум суседнім гарадам — Велье і Фрэдэрысіі. Гэтыя тры гарады атрымалі назву «Кольдынгскі трохвугольнік» і мелі амаль такое ж эканамічнае значэнне ў Даніі, як Капенгаген.

Кольдынг меў статус горада з 13 стагоддзя па 1970 г., калі ён быў аб'яднаны з прылеглымі камунамі ў адну камуну Кольдынг, якая ў 2007 г. была яшчэ больш павялічана.

## Эканоміка і транспарт 
Горад — цэнтр металургічнай і тэкстыльнай прамысловасці. У Новы час многія міжнародныя фірмы ў Даніі абгрунтоўваліся ў Кольдынгу. Разам з гарадамі Фрэдэрысія і Велье ён утварае важны вузел шашэйных і чыгунак заходняй Даніі. Тут перасякаюцца еўрапейскія трасы E 45 і E 20, а таксама чыгуначныя галіны, якія вядуць у Эсб’ерг, Фленсбург-Гамбург, Фрэдэрысія-Велье-Орхус і Одэнсэ-Капенгаген. Порт не такі значны як Фрэдэрысія, але таксама адыгрывае сваю эканамічную ролю.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Славутасці 
]]
* Замак Кольдынгхюс, пабудаваны ў 13 стагоддзі, у 1808 г. згарэў, да 1990 рэканструяваны і мадэрнізаваны, у ім знаходзіцца музей гісторыі і культуры; знаходзіцца на ўзвышшы над горадам.
* Музей мастацтваў Трапхальт.
* Кірха Св. Мікалая, першапачаткова раннегатычная, пазней значна перабудавана.
* асобныя прыватныя дамы XVII стагоддзя; гістарычная сетка вуліц часткова захавалася, аднак гістарычныя дамы часта перамяжоўваюцца з сучаснымі.
* батанічны сад з Домам камелій.

## Спорт 
У горадзе добра развіты гандбол. У горадзе існуе спартыўнае аб'яднанне Kolding IF, і мужчынская і жаночая частка якога прадстаўлены ў вышэйшай лізе Даніі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Offizielle Seite der Kommune

Катэгорыя:Гарады Даніі
Катэгорыя:Порты Даніі
Катэгорыя:камуна Кольдынг
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Бродніца)

**Царква Уздзвіжання Крыжа Гасподняга** — праваслаўны храм у цэнтры в. Бродніца (Іванаўскі раён). Помнік драўлянага дойлідства з рысамі класіцызму і рэтраспектыўна-рускага стылю. Пабудавана ў 1865 г. з дрэва.

## Архітэктура 
Падоўжна-восевую аб'ёмна-прасторавую кампазіцыю храма складаюць двух'ярусная чацверыковая званіца-прытвор, малітоўная зала (васьмярык на чацверыку), пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Шатры званіцы і васьміграннага барабана ўвенчаны макаўкамі. Адзінарныя і здвоеныя прамавугольныя аконныя праёмы аформлены фігурнымі ліштвамі, вылучанымі на гарызантальнай шалёўцы фасадаў. Увоход аформлены двухслуповым ганкам пад двухсхільным пакрыццём.

Мастацкую каштоўнасць уяўляюць абразы 19 — пачатку 20 ст. «Архангел Гаўрыіл», «Прападобны Серафім», «Маці Божая з дзіцем», «Архангел Міхаіл», «Спас Пантакратар». Мастацкім рарытэтам з'яўляецца абраз 1712 г. «Маці Божая Адзігітрыя» (дошка, тэмперны жывапіс па леўкасу, адноўлены ў 1865).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Іванаўскага раёна
Катэгорыя:Бродніца (Іванаўскі раён)
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1865 год у Беларусі
Царква ў гонар Адсячэння галавы Іаана Прадцечы (Була)

**Царква ў гонар Адсячэння галавы Іаана Прадцечы** — праваслаўны храм у в. Була (Івацэвіцкі раён). Размешчана ў баку ад вёскі, у полі. Узор народнага драўлянага дойлідства. Адзначана ў 1871 г.

## Архітэктура 
Царква вырашана прамавугольным у плане працяглым зрубам, накрытым двухсхільным дахам, пераходзячым над трохграннай апсідай у вальмавы. З боку франтальнага фасада ў дах урэзана чатырохгранная шатровая званіца з макаўкай, над апсідай узведзены цыбулепадобны купалок на васьмігранным барабане. Арачны ўваходны праём аформлены чатырохслуповым ганкам пад двухсхільным пакрыццём; над ім у цэнтры трапецападобнага фігурнага зашытага шчыта круглая люкарна. Гарызантальна ашаляваныя фасады апяразаны разным падзорам, рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў простых дашчаных ліштвах і брусамі-сцяжкамі ў прасценках.

### Інтэр’ер 
У інтэр’еры мастацкую каштоўнасць уяўляе алтарны абраз-фератрон «Маці Божая з дзіцем» і «Апостал Фама» (мяжа XVIII—XIX стст., палатно на дошцы, драўляная шата), абраз «Укрыжаванне з прадстаячымі» (мяжа XVIII—XIX стст., палатно, алей).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Була (Івацэвіцкі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Івацэвіцкага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1849 год у Беларусі
Свята-Успенская царква (Булькова)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Булькова Жабінкаўскага раёна. Помнік сінадальнага кірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Пабудавана ў 1896—1898 гг. з цэглы.

## Архітэктура 
Вырашана трохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: прытвор-званіца, прамавугольная ў плане малітоўная зала, пяцігранная апсіда. У сілуэце дамінують шацёр з макаўкай над званіцай (васьмярык на чацверыку) і цыбулепадобная галоўка над узвышаным кубападобным цэнтральным аб'ёмам. Архітэктура дэкаратыўна насычаная: аркатурныя і зубчастыя фрызы, уразныя вуглавыя калонкі, какошнікі, броўкі арачных аконных праёмаў. Арачны ўваходны праём аформлены пластычным парталам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Булькова (Жабінкаўскі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Жабінкаўскага раёна
Спаса-Праабражэнская царква (Будча)

**Царква Праабражэння Гасподняга** — праваслаўны храм у вёсцы Будча (Ганцавіцкі раён, Брэсцкая вобласць, Беларусь), у цэнтры вёскі на могілках.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1896 г. з дрэва на месцы старога храма.

## Архітэктура 
]]
Помнік народнага дойлідства. Царква ўяўляе сабой пяцізрубны аб’яднаны ў цэнтрычную крыжовую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю храм. Асноўны кубападобны аб’ём завершаны васьмігранным барабанам з высокім шатром. Далучаныя да яго прырубы прытвора і апсіды накрыты двухсхільнымі дахамі. Тры ўваходы ў храм аформлены ганкамі з навісямі. Вертыкалізм храма падкрэслены шалёўкай сцен, дэкарыраваных разьбой на франтонах, фрызах, ліштвах стральчатых аконных праёмаў.

У малітоўную залу шырокімі прасветамі адкрываюцца бакавыя прыдзелы, апсіда і прытвор.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.
*  — С. 153—154

## Спасылкі 
* 
* 
* Фотаальбом на сайце Ганцавіцкага краязнаўчага партала
* 

Катэгорыя:Будча
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Ганцавіцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1896 год у Беларусі
Свята-Успенская царква (Бусяж)

**Царква Успення Прасвятой Багародзіцы** — праваслаўны храм у в. Бусяж (Івацэвіцкі раён), у паўднёва-заходняй частцы вёскі. Помнік архітэктуры барока.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1773—1779 гг. з цэглы як касцёл манахаў картэзіянцаў. У 1840-я гг. пераабсталяваны пад праваслаўную царкву. У час Вялікай Айчыннай вайны снарадамі пашкоджаны сцены, адбіты тынк.

## Архітэктура 
Вырашана адзіным прамавугольным у плане аб'ёмам пад высокім двухсхільным дахам, тарцы якога закрыты фігурнымі барочнымі франтонамі. Над галоўным фасадам узвышаецца чацверыковая вежачка-званіца з пластычным купалам. Да алтарнай сцяны прыбудавана пазнейшая квадратная ў плане апсіда. Нягледзячы на спрошчанае планіровачнае вырашэнне, архітэктура храма мае пластычны характар — валюты, слаістыя пілястры, тонкапрафіляваныя карнізы і развіты антаблемент, высока ўзнятыя лучковыя аконныя праёмы, конхавыя нішы-экседры са скульптурамі евангелістаў (не захаваліся).

У залу, перакрытую цыліндрычным скляпеннем з распалубкамі, праз арачны прасвет адкрываюцца хоры. Царква мела шанаваны абраз 1797 г. «Пакроў Маці Божай».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.
* 
* 
* Габрусь Т. В. Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 265.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бусяж (вёска)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Івацэвіцкага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1779 годзе
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:Картэзіянцы
Катэгорыя:1779 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Бухлічы)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — царква ў гонар Раства Прасвятой Багародзіцы ў в. Бухлічы Столінскага раёна Брэсцкай вобласці

Пабудавана ў 1926-28 гадах з дрэва на месцы храма XVIII стагоддзя ў цэнтры вёскі.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры неарускага стылю з рысамі канструктывізму.

Вырашана кананічнай чатырохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: прытвор-званіца (васьмярык на 2 чацверыках), кароткі бабінец, кубападобная малітоўная зала з чатырохгранным светлавым барабанам, пяцігранная апсіда з нізкімі бакавымі рызніцамі. Сілуэт храма фарміруюць макаўка над высокім шатром званіцы са слыхавымі акенцамі, цыбулепадобны купал на васьмігранным барабане над чатырохсхільным дахам цэнтральнага зруба і 2-гранныя заломы яго карніза, вальмавае пакрыццё апсіды. На фоне гарызантальна ашаляваных фасадаў (цокальная і фрызавыя часткі — вертыкальна) вылучаны адзінарныя і строеныя прамавугольныя аконныя праёмы ў геаметрызаваных ліштвах. Тры ўваходы вылучаны двухслуповымі ганкамі пад двухсхільнымі пакрыццямі.

Апсіда дэкарыравана накладным крыжам.

## Інтэр’ер 
Абразы XVII—XVIII ст. «Спас Пантакратар», «Мікалай Цудатворац і Варвара Велікапакутніца», «Маці Божая Адзігітрыя», Евангелле XVIII стагоддзя.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бухлічы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Столінскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі канструктывізм
Катэгорыя:1928 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Свята-Пакроўская царква (Буховічы)

**Царква ў гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы** — праваслаўны храм у аграгарадку Буховічах Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці.

Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

## Гісторыя 
Знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі. Пабудавана ў 1674 годзе з цэглы і дрэва манахамі-дамініканцамі як касцёл Успення Найсвяцейшай Дзевы Марыі па фундацыі Пухальскіх. У 1832 годзе касцёл перададзены праваслаўным. Перабудоўваўся ў 1862 і 1870 гадах падрадчыкам Сідароўскім па даручэнні мітрапаліта Літоўскага і Віленскага, у 1877 годзе — архітэктарамі Мсціславам Барташэўскім і Канстанцінам Увядзенскім.

24 чэрвеня 1881 года царква асвечана пасля чарговага капітальнага рамонту.

Buchovičy, Daminikanski. Буховічы, Дамініканскі (S. Bochnig, 1929) (2).jpg|Фасад царквы, 1929 г.
Buchovičy, Daminikanski. Буховічы, Дамініканскі (S. Bochnig, 1929) (3).jpg|Выгляд з боку апсіды, 1929 г.
Buchovičy, Daminikanski. Буховічы, Дамініканскі (S. Bochnig, 1929).jpg|Выгляд збоку, 1929 г.
Buchovičy, Daminikanski. Буховічы, Дамініканскі (S. Bochnig, 1929) (4).jpg|Інтэр’ер царквы, 1929 г.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры барока. У 1889 годзе да прамавугольнага ў плане будынка пад вальмавым дахам прыбудавана трох’ярусная званіца (верхні ярус — драўляны шатровы васьмярык), адноўлены дах і надбудавана вежа з цыбулепадобным купалам над апсідай. Гэта прыўнесла ў архітэктуру барочнага храма рысы рэтраспектыўна-рускага стылю. Трохчасткавую кампазіцыю храма складаюць прамавугольныя ў плане асноўны аб’ём і апсіда з рызніцай, накрытыя вальмавымі дахамі. Вуглы храма ўмацаваны контрафорсамі. Уваход фланкіруюць 2 магутныя пілоны з паўкруглымі нішамі-конхамі.

### Інтэр’ер 
Унутраная прастора перакрыта бэлечнай столлю з трохвугольнай формай па цэнтры, драўляным разным іканастасам (спраектаваны ў 1877 годзе архітэктарам Розенам) падзелена на малітоўную залу і апсіду ў агульных габарытах асноўнага аб’ёму. У апсідзе знаходзіцца абраз-таблетка XVIII стагоддзя «Спас з дзяржавай» і на адвароце «Маці Божая Адзігітрыя».

## Літаратура 
*  — С. 96
*  — С. 363
*  — С. 254
* Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі ў г. Гродна, ф. 97, воп. 97, воп. 1, спр. 276, арк. 1 −39.
* Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі у г. Гродна, ф. 97, воп. 1, спр. 276, арк. 44.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Буховічы
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Кобрынскага раёна
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1674 год у Еўропе
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Дамініканскія кляштары Беларусі
Свята-Ільінская царква (Бялавічы)

**Свята-Ільінская царква** — праваслаўны храм у імя святога прарока Іліі ў вёсцы Бялавічы Івацэвіцкага раёна. Помнік народнага дойлідства з рысамі барока і класіцызму.

Пабудавана ў 2-й палавіне 18 ст. з дрэва на месцы уніяцкай драўлянай царквы 1630 года.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства з рысамі барока і класіцызму. Вырашана адзіным прамавугольна-падоўжным зрубам, які пераходзіць у 2-гранную апсіду, 2-схільны дах над якой пераходзіць у вальмавы. Над франтонам галоўнага фасада ўзвышаецца чацверыковая купальная вежа з макаўкай. У 19 ст. да фасада дабудаваны аднолькавы па вышыні каркасны прытвор. Вертыкальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі і ўмацаваны брусамі-сцяжкамі ў прасценках.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры сцены дэкарыраваны пілястрамі з разнымі капітэлямі. Пры ўваходзе на 2 слупах размешчана галерэя хораў.

## Брама-званіца 
У 1885 г. перад царквой з мясцовага бутавага каменю ўзведзена трохярусная шатровая брама-званіца. Яе масіўны ніжні ярус прарэзаны шырокай праязной аркай і ўмацаваны контрфорсамі. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі вылучаюцца атынкаваныя і пабеленыя элементы архітэктурнага дэкору — лапаткі, руст, прамавугольныя панелі, ліштвы лучковых праёмаў.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Івацэвіцкага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Колішнія ўніяцкія храмы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Бялавічы (Івацэвіцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Царква Узвіжання Святога Крыжа (Бяроза)

**Царква Узвіжання Святога Крыжа** — праваслаўны храм у в. Бяроза (Кобрынскі раён), на паўднёвай ускраіне вёскі. Помнік народнага дойлідства з рысамі стылю класіцызму.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1864 г. з дрэва на месцы храма, які згарэў  г., верагодна, паводле праекта губернскага інжынера В. Дзяменцева. Складанне каштарыса і нагляд за будаўніцтвам ажыццявіў літоўскі епархіяльны архітэктар Т. Савіч. Будаўніцтва вёў майстар са слабоды Чырвоныя Злынкі Чарнігаўскай губерні Васіль Гарбузаў. Імператар ахвяраваў на будаўніцтва 3000 руб., М. М. Мураўёў — 500 руб.

## Архітэктура 
Пабудаваны паводле кананічнай чатырохчасткавай кампазіцыіі: званіца, выцягнутая трапезная, кубападобны асноўны аб'ём і пяцігранная апсіда з двума бакавымі рызніцамі. Двухсхільны дах завершаны васьмігранным барабанам з цыбулепадобным гранёным купалам. На галоўным фасадзе дамінуе двух'ярусная шатровая званіца з цыбулепадобнай макаўкай, уваход вылучаны шасцікалонным порцікам, чатрохкалонымі порцікамі дэкарыраваны бакавыя прыдзелы. Гарызантальна ашаляваныя сцены расчлянёны вуглавымі драўлянымі лапаткамі і прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах.

У інтэр'еры іканастас з разнымі царскімі варотамі XIX ст., абразы XVII—XVIII стст. «Маці Божая», «Пакроў», «Успенне Прасвятой Багародзіцы», «Маці Божая з дзіцем Хрыстом і Іаанам» (1800), «Святыя Пётр і Павел», «Жыціе Хрыста», «Святы велікапакутнік Панцеляіман», «Узнясенне Хрыстова», «Афанасій Брэсцкі», «Віленскія мучанікі Антоній, Іван і Яўстахій», «Святы з дзідай», «Увядзенне ў храм Прасвятой Багародзіцы» (19 ст.), Евангелле (19 ст.).

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бяроза (Кобрынскі раён)
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Кобрынскага раёна
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1864 год у Беларусі
Свята-Ільінская царква (Бяроза)

**Свята-Ільінская царква** — царква ў імя святога прарока Іліі на могілках у в. Бяроза Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці

Пабудавана ў 19 стагоддзі з дрэва. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам з вальмай над алтарнай часткай, завершаным на фасадзе шатровай вежачкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах. Уваход аформлены невялікім прытворам пад двухсхільным пакрыццём.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.
* НГАБ у г. Гродна, ф. 8, воп. 1, спр. 1356, арк. 3 — 4, 7; ф. 97, воп 1, спр. 4, арк. 1, 3, 8 — 9,
23, 26.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Кобрынскага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Бяроза (Кобрынскі раён)
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1863 год у Беларусі
Свята-Пакроўская царква (Бярозавічы)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Бярозавічы (Пінскі раён). Размешчана ў цэнтры вёскі. Твор народнага дойлідства. Пабудавана ў 1878 г. з дрэва.

Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

## Архітэктура 
Царква вырашана трохчасткавай падоўжна-восевай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыяй — кубападобныя зрубы прытвора, малітоўнай залы, апсіды з бакавымі рызніцамі. Цэнтральны зруб накрыты чатырохсхільным пакатым дахам, завершаным па цэнтры двух'ярусным васьмігранным барабанам з цыбулепадобнай галоўкай. Дахі прытвора і апсіды двухсхільныя. Над прытворам узвышаецца званіца. Гарызантальна ашаляваныя фасады дэкарыраваны разьбой па дрэве.

Маецца абраз другой паловы 17 — 18 стст. «Узнясенне».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бярозавічы
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пінскага раёна
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1878 год у Беларусі
Свята-Успенская царква (Быцень)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у аг. Быцень (Івацэвіцкі раён). Размешчана ў цэнтры аграгарадка. Помнік архітэктуры позняга рэнесансу і ранняга барока.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1654 г. з цэглы як капліца ў ансамблі базыльянскага манастыра (не захаваўся), заснаванага ў 1640 г. па фундацыі слонімскага маршалка Рыгора Трызны з жонкаю Рэгінай з Сапегаў. Пасля смерці яго сына падскарбія Мікалая Трызны багатае паселішча парайшло ва ўладанне базыльян. У надзейна ўмацаваным быценскім кляштары пад час паўстання Б. Хмяльніцкага хаваліся уніяты з Украіны і іншых месцаў. З 1656 г. у быценскім манастыры знаходзіўся кіраўнік базыльянскага ордэна Бенедыкт Цярлецкі. Тут захоўваліся таксама нятленныя мошчы старца Сімяона Стаўроўскага, настаяцеля кляштара з 1640 г.

Узнятыя наступным уладальнікам Казімірам Тызенгаўзам дакументы аб лёсе Быценя далі падставу для адабрання яго ад уніятаў і вяртання ў 1779 г. законным уладальнікам. З 1683 г. тут 5 гадоў вучыўся і ўступіў у ордэн св. Васілія Вялікага вядомы грамадска-рэлігійны уніяцкі дзеяч Леў Кішка (1668—1728).

Набажэнствы былі адноўлены ў 1920—30-я гг. У 1990-я гг. перад храмам пастаўлена мураваная брама-званіца (архітэктар Л. Макарэвіч).

## Архітэктура 
Царква вырашана кампактным прамавугольным у плане аб'ёмам пад вальмавым дахам з васьмігранным купальным барабанам. Галоўны заходні фасад расчлянёны лапаткамі на тры праслы, бакавыя з іх крапаваны плоскімі прамавугольнымі нішамі, над галоўным уваходам арачны аконны праём. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны арачнымі вокнамі і пілястрамі ў прасценках.

Унутраная прастора храма магутнымі пілонамі падзелена на тры нефы, цэнтральны шырокі перакрыты цыліндрычным скляпеннем з распалубкамі. Апсіда вылучана драўляным іканастасам. Абразы «Маці Божая Замілаванне Жыровіцкая» (сярэдзіна 18 ст.) і «Хрыстос Уседзяржыцель» (16 ст., перанесены з Быценскага манастыра), драўляная скульптура «Укрыжаванне» (18ст.).

Брама-званіца ўяўляе крыжова-цэнтрычнае двух'яруснае збудаванне; першы ярус — арачны праезд у двухкалонным арачным партале, другі — цыліндрычны барабан, завершаны цыбулепадобным купалам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.
* 
* 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
* Габрусь Т. В. Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 189-190.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Быцень (Івацэвіцкі раён)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі рэнесанс
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:З’явіліся ў 1654 годзе
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Івацэвіцкага раёна
Катэгорыя:Колішнія ўніяцкія храмы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:1654 год у Еўропе
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Беларусі
Свята-Троіцкая царква (Войская)

**Свята-Троіцкая царква** — праваслаўны храм у гонар Святой Троіцы ў агр. Войская Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці.

Пабудавана ў паўднёва-ўсходняй частцы вёскі ў 1751—1775 гг. з дрэва як уніяцкая.

## Архітэктура 
Помнік беларускага драўлянага дойлідства з рысамі стылю барока. Вырашана прамавугольным працяглым зрубам са зрэзанымі ў алтарнай частцы вугламі, што пераходзіць у трохгранную апсіду, двухсхільны гонтавы дах над якой пераходзіць у вальмавы. Па цэнтры дах завершаны гранёнай яруснай вежачкай з галоўкай. Па баках да апсіды далучаюцца рызніцы, да галоўнага фасада — прамавугольны прытвор. Вертыкальна ашаляваныя сцены прарэзаны лучковымі аконнымі праёмамі і ўмацаваны брусамі-сцяжкамі ў прасценках.

Вуглы аздобленыя разнымі накладкамі. Дах у сярэдзіне прарэзаны гранёнай вежачкай з галоўкай.

## Інтэр'ер 
Інтэр'ер зальны, перакрыцце бэлечнае. У алтарнай частцы зрубу ўбудаваныя две бакавыя рызніцы, якія адкрываюцца ў апсіду балконамі. У аб'ёме бабінца — хоры. Апсіда вылучана створаным у 1830-я гг. драўляным бела-пазалочаным іканастасам, у якім высокамастацкай драўлянай разьбой выкананы царскія вароты — ажурная вязь вінаграднай лазы з 6 круглымі абразамі-таблеткамі. Абраз 18—19 стст. «Укрыжаванне». Апсіда асвятляецца 2 фігурнымі аконнымі праёмамі.

## Званіца 
Перад царквой пастаўлена двух'ярусная брама-званіца — чацвярык на чацверыку. Ніжні шырокі 3-арачны ярус выкладзены з цэглы, з трыма лучковымі арачнымі праёмамі. Ён праз шырокі гонтавы адліў пераходзіць у шасцігранны драўляны барабан з шатровым верхам і макаўкай у завяршэнні.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.
* 
* А. М. Кулагін. Праваслаўныя храмы на Беларусі. Мінск, Беларуская Энцыклапедыя, 2001
* Гродненский православный календарь. Православие в Брестско-Гродненской земле в конце ХІХ века, Том 1. Воронеж, 1899

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Камянецкага раёна
Катэгорыя:Войская (Камянецкі раён)
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:1775 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі