Спроба ваеннага перавароту ў Беніне (2025)

7 снежня 2025 года ў Беніне адбылася спроба ваеннага перавароту, у выніку якой група вайскоўцаў з «Ваеннага камітэта адраджэння» абвясціла аб адхіленні Патрыса Талона ад пасады Прэзідэнта Рэспублікі.

## Перадгісторыя 
Бенін лічыцца «адной з самых стабільных дэмакратый Афрыкі». Краіна сутыкнулася з нестабільнасцю ў першыя гады пасля здабыцця незалежнасці ад Францыі ў 1960 годзе, але з моманту першых шматпартыйных выбараў у 1991 годзе там не было ніводнага перавароту. Урады суседніх з Бенінам краін, Нігера і Буркіна-Фасо, былі зрынуты ў 2023 і 2022 гадах адпаведна. Іншыя краіны рэгіёну таксама былі закрануты пераваротамі: у Малі і у Гвінеі ўрады былі скінуты ў 2021 годзе, а ў Гвінеі-Бісау — усяго месяцам раней. Падчас свайго прэзідэнцтва ён рабіў крокі па барацьбе з карупцыяй і праводзіў эканамічныя рэформы, якія былі азмрочаныя масавымі пратэстамі і ўзмацненнем жорсткасці ўрадам правілаў правядзення публічных пратэстаў. Да парламенцкіх выбараў 2019 года ўрад Талона зрабіў больш жорсткім выбарчае заканадаўства, у выніку чаго ў парламент прайшлі толькі дзве праўрадавыя партыі. Апазіцыя спрабавала апратэставаць выбары, але сутыкнулася з арыштамі палітычных актывістаў і журналістаў, адключэннем Інтэрнэту, а таксама прыгнётам пратэстаў. У 2021 годзе Талон балатаваўся на другі тэрмін і лічыўся адзіным чалавекам, здольным балатавацца і атрымаць перамогу на фоне ўзмацнення жорсткасці працэдуры вылучэння кандыдатаў. 11 красавіка ён пераабраны на другі тэрмін без права на перавыбранне ў 2026 годзе.

Да парламенцкіх выбараў 2023 года ўлады падышлі з больш мяккім заканадаўствам, падпісаўшы пагадненне з апазіцыяй. Гэта прывяло да таго, што адна апазіцыйная партыя ўсё ж прайшла ў новы парламент.

У студзені 2025 года двое паплечнікаў Талона былі прысуджаныя да 20 гадоў турэмнага зняволення за меркаваную падрыхтоўку дзяржаўнага перавароту супраць яго ў 2024 годзе.

## Ход падзей 
Раніцай 7 снежня 2025 года падраздзяленні Нацыянальнай гвардыі Беніна здзейснілі напад на рэзідэнцыю Талона ў Порта-Нова. Паведамлялася, што войскі захапілі будынак Нацыянальнай тэлерадыёкампаніі і дом генерал-маёра Абу Ісы. Група вайскоўцаў абвясціла па дзяржаўным тэлебачанні, што кіраўнік дзяржавы «адхілены ад пасады прэзідэнта рэспублікі». Яны таксама абвясцілі аб прыпыненні дзеяння Канстытуцыі і дзяржаўных інстытутаў, пры гэтым назваўшы сябе Ваенным камітэтам адраджэння () на чале з падпалкоўнікам Паскалем Тыгры. Салдаты назвалі прычынай перавароту праўленне Талона. Пасля гэтай заявы сігнал дзяржаўнага тэлебачання і грамадскага радыё быў адключаны.

Пасольства Францыі ў Порту-Нова пазней паведаміла аб перастрэлцы ў лагеры Гезо недалёка ад дома прэзідэнта. Змоўшчыкі пазней абвясцілі, што ўсе межы зачыненыя, а дзейнасць усіх палітычных партый прыпыненая. Тым часам вайскоўцы, верныя Талону, заявілі, што ён у бяспецы, але яго месцазнаходжанне застанецца нераскрытым, і што рэгулярная армія «аднаўляе кантроль».

Міністр замежных спраў Беніна Шэгун Аджадзі Бакары паведаміў, што значная частка арміі і Нацыянальнай гвардыі па-ранейшаму лаяльныя прэзідэнту.  

Да 10 гадзін раніцы па мясцовым часе путчысты ўсё яшчэ кантралявалі дзяржаўнае тэлебачанне, але, па дадзеных бенінскай арміі, ім не ўдалося ўзяць пад кантроль ні офіс прэзідэнта, ні рэзідэнцыю Талона. Сведкі ў Катану паведамлялі пра перастрэлкі ў некаторых раёнах горада. У 11:09 міністр унутраных спраў Аласан Сейду заявіў, што ўзброеныя сілы Беніна прадухілілі спробу перавароту.

Пазней паведамлялася пра арышт 13 вайскоўцаў, уключаючы арганізатараў перавароту. Тыгры і некалькі яго паплечнікаў беглі.

У 19:37 ЭКОВАС апублікавала заяву, у якой абвясціла аб разгортванні нігерыйскіх, сьера-леонскіх, івуарыйскіх і ганскіх салдат для аказання дапамогі ўраду Беніна ў барацьбе з путчыстамі. Нігерыйскія ваенна-паветраныя сілы былі разгорнутыя ў Катану для выцяснення путчыстаў, дзе, як паведамлялася, былі нанесеныя дакладныя авіяўдары па ваенным лагеры Тагбін.

## Крыніцы
Катэгорыя:Снежань 2025 года
Катэгорыя:Падзеі 7 снежня
Катэгорыя:Гісторыя Беніна
Катэгорыя:Дзяржаўныя перавароты