open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тэракты на Шры-Ланцы (2019)

**Тэракты на Шры-Ланцы 21, 22 і 26 красавіка 2019 года** — серыя з дзевяці выбухаў у трох каталіцкіх цэрквах і чатырох гатэлях у некалькіх гарадах Шры-Ланкі, уключаючы сталіцу Каломба. У выніку тэрактаў загінулі 269 чалавек. У цэрквах выбухі адбыліся падчас велікоднай імшы ў Негомба, Батыкалоа і Каломба. Адначасна адбыліся тэрарыстычныя акцыі ў гатэлях Shangri-La, Cinnamon Grand і Kingsbury ў Каломба. На наступны дзень адбыўся яшчэ адзін выбух. Два выбухі былі ажыццёўлены тэрарыстамі-смяротнікамі. Былі затрыманыя 40 тэрарыстаў, як мяркуецца, звязаныя з мусульманскай арганізацыяй ''National Thowheeth Jama'ath'' і «Ісламскай дзяржавай», якая ўзяла на сябе адказнасць за атакі.

Гэтыя тэракты сталі першымі на Шры-Ланцы з часоў грамадзянскай вайны.

## Фон 
70 % насельніцтва Шры-Ланкі — будысты, а 9,7 % — мусульмане. Каля 7,4 % насельніцтва краіны з’яўляюцца хрысціянамі, з іх 82 % — католікі, якія вядуць сваю рэлігійную спадчыну непасрэдна ад партугальцаў.

Велікодная нядзеля — адзін з самых святых дзён хрысціянства; наведвальнасць царквы ў Шры-Ланцы вельмі высокая ў гэты дзень.

«New York Times» і AFP паведамілі, што начальнік паліцыі папярэдзіў чыноўнікаў службы бяспекі за дзесяць дзён да нападу пра пагрозу для буйных цэркваў з боку радыкальнай ісламісцкай групоўкі НТД. Аднак ніякай інфармацыі пра гэта не было перададзена высокапастаўленым палітыкам краіны.

## Тэракты 
Калі хрысціяне ў Шры-Ланцы святкавалі велікодную нядзельную імшу, у цэрквах і гатэлях па ўсёй краіне адбыліся выбухі. Лічыцца, што прынамсі два выбухі былі ажыццёўлены тэрарыстамі-смяротнікамі.
;Батыкалоа
У царкве Сіёна ў Батыкалоа таксама быў зладжаны выбух. Супрацоўнік бальніцы распавёў, што пасля гэтага выбуху да іх паступіла больш за 300 чалавек з траўмамі. Па паведамленнях аднаго з паліцэйскіх, дзевяць забітых былі замежнымі турыстамі.
;Дэматагода
Пра выбух у Дэматагода паступілі паведамленні з жылога комплексу на вуліцы Махавіла Удана.
;Калмунай
26 красавіка ў Калмунай адбылося яшчэ 3 выбухі.

26 красавіка паліцыя правяла спецаперацыю ў горадзе Сейнтамаруту. Праваахоўныя органы выявілі там месца, дзе, як мяркуецца, вырабляліся паясы смяротнікаў для ўдзельнікаў тэракту 21 красавіка. Таксама падчас рэйду былі знішчаны 15 баевікоў. Партал Adaderana паведамляў, што ў ходзе спецаперацыі ў доме меркаваных тэрарыстаў былі знойдзеныя сцягі і адзенне, звязаныя з ІД, а таксама выбуховае рэчыва, 100 тыс. жалезных шарыкаў і дрон. Акрамя таго, ВМС Шры-Ланкі затрымалі трох падазраваных з выбухоўкай С-4 недалёка ад чыгуначнай станцыі ў прыгарадзе Каломба.

6 мая паліцыя Шры-Ланкі заявіла пра нейтралізацыю ўсіх падазраваных у выбухах.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Красавік 2019 года
Катэгорыя:Падзеі 21 красавіка
Катэгорыя:Падзеі 22 красавіка
Катэгорыя:Падзеі 26 красавіка
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2019 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Шры-Ланкі
Катэгорыя:Тэракты-самагубствы
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2019 года
Катэгорыя:2019 год у Азіі
Верхнеангарскі хрыбет

**Верхнеанга́рскі хрыбет** () — горны хрыбет у Расіі, у Бураціі і Іркуцкай вобласці, у сістэме Станавога нагор’я.

Хрыбет знаходзіцца ў напрамку на паўночны ўсход ад возера Байкал. З поўначы абмяжоўвае Верхнеангарскую катлавіну.
Даўжыня хрыбта каля 200 км. Вышыні да 2608 м. Складзены з крышталічных горных парод, прарваных інтрузійнымі гранітамі. Грэбень хрыбта вузкі, з трогамі, карамі і востраканцовымі вяршынямі. У ніжняй частцы схілах растуць лістоўнічныя лясы, вышэй — гальцы і горная тундра.

На схілах Верхнеангарскага хрыбта бяруць пачатак рэкі Чая, Мама і інш.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Верхнеангарский хребет // Словарь «География России» / Главный редактор А. П. Горкин. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998.
* Верхнеангарский хребет // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru
* Верхнеангарский хребет // Webgeo — Портал География — Электронная Земля — Eearth / Институт географии РАН

Катэгорыя:Горныя хрыбты Бураціі
Катэгорыя:Горныя хрыбты Іркуцкай вобласці
Эдвард Эверэт

**Эдвард Эверэт** (, , Дорчэстэр — , ) — амерыканскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, дыпламат, прамоўца. Эверэт прадстаўляў штат Масачусетс у абедзвюх палатах Кангрэса, быў губернатарам Масачусетса, паслом у Вялікабрытаніі і дзяржаўным сакратаром ЗША.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сакратары ЗША
Катэгорыя:Губернатары Масачусетса
Катэгорыя:Асобы на банкнотах
Катэгорыя:Паслы ЗША ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Сенатары ад штата Масачусетс
Катэгорыя:Члены Палаты прадстаўнікоў ад штата Масачусетс
Баліцкі сельсавет

**Ба́ліцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Балічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Шчучынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 11 лютага 1972 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ражанкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1972 годзе
Паручайніца

**Паруча́йніца** (*Catabrósa*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
 роду. ]]
Шматгадовыя травяністыя карэнішчавыя расліны. Лісце простае, суцэльнае, лінейна-ланцэтнае, з гладкім краем, сядзячае.
Цвіценне адбываецца з чэрвеня па жнівень, насенне спее з ліпеня па верасень. Кветкі гермафрадытныя, апыляюцца ветрам (анемафілія). Суквецце — колас. Плод — зярняўка.

## Віды 
Род уключае 7 відаў (2 віды):

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 124.
* 
* *Цвелёв Н. Н.* Род 94. Поручейница — *Catabrosa* Beauv. // Злаки СССР / отв. ред. Ан. А. Фёдоров. — Л.: Наука, 1976. — С. 488—489. — 788 с. — 2900 экз.

## Спасылкі 
* 
* Catabrosa  // The Plant List
* Поручейница // Архив природы России — Nature-Archive.RU 
* Растения Беларуси // Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH 

Катэгорыя:Метлюжковыя
Каталіцкія могілкі (Брэст)

**Каталіцкія могілкі**, таксама вядомыя як **Польскія могілкі** — могілкі ў Кіеўскім прадмесці Брэста, месцяцца на рагу вул. Пушкінскай і 2-га Мінскага завулка. Адкрытыя ў сярэдзіне XIX ст., плошча складае 1,8 га.

## Гісторыя 
Адкрытыя на ўсходняй частцы горада ў сярэдзіне XIX стагоддзя, калі горад Брэст быў перамешчаны ў сувязі з будаўніцтвам крэпасці. Магчыма, дагэтуль тут месціліся старэйшыя могілкі. Праз будаўніцтва чыгункі на Кіеў у 1870 годзе апынуліся на тэрыторыі Кіеўкі. У 1942 годзе частка могілак была знішчана, другі этап знішчэння быў у пасляваенны перыяд. У 1956 годзе могілкі закрылі для новых пахаванняў.

## Пахаванні 
На могілках каля 3000 магіл. Вылучаецца брацкая магіла салдат польскай арміі, загінулых у Савецка-польскую вайну (1920—1921), капліца. Найстарэйшае надмагілле датавана 1835 годам. На могілкі пахаваны прадстаўнікі мясцовай эліты сярэдзіны XIX — 1-й паловы XX стагоддзя каталіцкага і часам праваслаўнага веравызнання, каталіцкія святары, дзеячы навукі і культуры, простыя гараджане.

Надмагіллі выкананы на высокім мастацкім узроўні і, супроць трышынскіх, маюць некаторыя адметныя рысы, больш скульптур з выявамі анёлаў, Маці Божай, Хрыста, многія помнікі зроблены ў Польшчы. Мастацкае ліццё прадстаўлена помнікамі сталеліцейных заводаў Лангэ, Шміта і Гамана ў Брэсце.

Bierascie, Katalickija mohilki. Берасце, Каталіцкія могілкі (2021) 02.jpg|Магіла Марыі Севэрт
Bierascie, Katalickija mohilki. Берасце, Каталіцкія могілкі (2021) 05.jpg|Выява Хрыста
Bierascie, Katalickija mohilki. Берасце, Каталіцкія могілкі (2021) 11.jpg|Скульптура Хрыста на магіле Людвікі Пахульскай з Шаняўскіх
Bierascie, Katalickija mohilki. Берасце, Каталіцкія могілкі (2021) 16.jpg|Магіла доктара медыцыны Паўла Залеўскага

Bierascie, Katalickija mohilki. Берасце, Каталіцкія могілкі (2021) 18.jpg|Скульптура анёла на надмагіллі
Bierascie, Katalickija mohilki. Берасце, Каталіцкія могілкі (2021) 24.jpg|Магіла палкоўніцы Марыі Міхайлаўны Корсун
Bierascie, Katalickija mohilki. Берасце, Каталіцкія могілкі (2021) 42.jpg|Надмагілле Казіміры Осіпаўны Міхайлавай з крыжам Св. Пятра
Bierascie, Katalickija mohilki. Берасце, Каталіцкія могілкі (2021) 36.jpg|Магілы польскіх вайскоўцаў

## Спасылкі 
* Гарадскія могілкі «Каталіцкія»
* 

Катэгорыя:Пушкінская  вуліца (Брэст)
Катэгорыя:Могілкі Брэста
Чартапалох (значэнні)

* 
* Народная назва віду 
* Народная назва віду 
* Народная назва віду 
* Народная назва віду
Раннік

**Раннік**

* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Васілёк ілжэплямісты

**Васілёк ілжэплямісты** (*Centaurea pseudomaculosa*) — кветкавая травяністая расліна роду  сямейства .

## Сінонімы 
* 
* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Centaurea pseudomaculosa* Dobrocz. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Васілёк
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1949 годзе
Катэгорыя:Травы
Дымітрыс Хрыстофіяс

**Дымітрыс Хрыстафіяс** (; 29 жніўня 1946 — 21 чэрвеня 2019) — кіпрскі палітык, 6-ы прэзідэнт Кіпра (2008—2013).

Катэгорыя:Прэзідэнты Рэспублікі Кіпр
Нізмянка малая

**Нізмянка малая** (*Anagallis minima*)&nbsp;— від раслін сямейства , пашыраны ў Еўропе, Азіі, Афрыцы і Паўночнай Амерыцы.

## Апісанне 
Аднагадовая трава да ≈5&nbsp;см у вышыню. Кветкі белыя або ружовыя.

## Сінаніміка 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Першакветныя
Указ

**Указ** — пастанова вярхоўнага органа ўлады, якая мае сілу закона. Павінен адпавядаць Канстытуцыі і законам краіны, а таксама прымацца з улікам норм міжнароднага права.

## Балгарыя 
Згодна арт. 102 Канстытуцыі Рэспублікі Балгарыя Прэзідэнт Балгарыі мае права выдаваць адзіны прававы акт — Указ, які ён павінен абмеркаваць з іншымі галінамі ўлады, за выключэннем тых, што адносяцца да Народнага сходу (напрыклад, роспуск) і ўрада (напрыклад, прызначэнне службовай асобы).  

## Беларусь 
У Рэспубліцы Беларусь права выдаваць указы належыць Прэзідэнту. Маюць абавязковую сілу, вяршэнства над актамі іншых дзяржаўных органаў і службовых асоб. Пэўныя ўказы (аб увядзенні ваеннага становішча, абвяшчэнні поўнай або частковай мабілізацыі) падлягаюць зацвярджэнню ў Савеце Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. Указы або іх асобныя палажэнні, якія разыходзяцца з законам, не маюць юрыдычнай сілы.

## Расія і СССР 
У Расійскай імперыі пад гэтую назву падпадалі вельмі разнастайныя дзяржаўныя акты, якія падпісваў цар (імператар) ці ўпаўнаважаныя асобы.

У СССР указамі былі заканадаўчыя акты, якія выдаваў кіраўнік урада або Вярхоўны Савет. Указы Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР былі аўтаматычна абавязковымі для рэспубліканскіх органаў.

У адпаведнасці з артыкулам 90 Канстытуцыі Расіі Прэзідэнт Расійскай Федэрацыі выдае ўказы і распараджэнні, якія абавязковыя для выканання на ўсёй тэрыторыі Расійскай Федэрацыі і не павінны супярэчыць Канстытуцыі Расіі і федэральным законам.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Крыніцы права
Агіла Салах Іса

**Агіла Салах Іса аль-Убейды** (; ) — лівійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, прэзідэнт Палаты прадстаўнікоў Лівіі і дэпутат ад горада Аль-Куба.

У 1970 годзе скончыў Універсітэт Бенгазі са ступенню бакалаўра права. Працаваў у Міністэрстве юстыцыі і судовай сістэме.

4 жніўня 2014 года на першым пасяджэнні ў Табруку Палаты прадстаўнікоў Агіла Салах Іса быў абраны прэзідэнтам Палаты ў прысутнасці прадстаўнікоў Лігі арабскіх дзяржаў, Арганізацыі Аб’яднаных Нацый і Арганізацыі ісламскага супрацоўніцтва.

У лістападзе 2021 года Агіла Салах Іса з’яўляўся кандыдатам на прэзідэнцкія выбары.

Катэгорыя:Палітыкі Лівіі
Ельненскі сельсавет

Назву **Е́льненскі сельсавет** маюць:

* Ельненскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці
* Ельненскі сельсавет — назва Скоржыцкага сельсавета Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці ў 1940—1954 гадах
Сароцкі сельсавет (Жалудоцкі раён)

**Саро́цкі сельсавет** ці **Саро́каўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жалудоцкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Сарокі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Жалудоцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Орлеўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жалудоцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Більшыўцы

**Більшыўцы** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Галіцкім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.

## Агульная характарыстыка 
Раней існавала некалькі варыянтаў назвы паселішча, у прыватнасці, на польскай мове. Сярод найбольш пашыраных першасць займаюць варыянты Бальшаўцы, Бульшыўцы, Багішаўцы, Багушоўцы і інш.

Мястэчка размешчана пры ўпадзенні ракі Нараіўкі ў раку Гнілая ліпа (басейн Днястра), за 3 км на ўсход ад дарогі Львоў —Івана-Франкоўск, за 8 км на поўнач ад чыгуначнай станцыі Галіч.

У пасёлку меліся рыбгас, два скатабойныя пункты, сталярныя цэхі, аддзяленне прыватнай аграфірмы "Боўшыўская"; сярэдняя і пачатковая школы, музычная школа, народны дом (дом культуры), дзве бібліятэкі. Асноўная сельскагаспадарчая спецыялізацыя - паляводства (пшаніца, жыта, кукуруза, цукровыя буракі, гародніна) і мяса-малочная жывёлагадоўля. Лячэбна-сталовую ваду мясцовых мінеральных крыніц у часы Аўстра-Венгрыі вывозілі на экспарт і выкарыстоўвалі для вытворчасці піва. Да 2003 г. тут дзейнічаў Галіцкі завод безалкагольных напояў (пазней збанкрутаваў).

## Гісторыя 
Першая згадка ў дакументах аб паселішчы — 24 сакавіка 1402 г., калі галіцкі стараста Пётр Харбіновіч засведчыў дарэнне ўдавой галіцкага мяшчаніна Паўла Шэкірця Агнешкай гэтага тады яшчэ сяла рыма-каталіцкаму арцыбіскупу Якубу. У 1617 г. уладальнікам паселішча стаў каронны гетман Марцін Казаноўскі. У пачатку XVIII ст. навакольныя землі належалі князям Ябланоўскім, затым перайшлі ва ўласнасць багатай апалячанай армянскай сям'і Кшэчуновічаў. У канцы XIX ст. паселішча стала тыповым рамесна-гандлёвым мястэчкам. Тут былі млын, вінакурня, бровар, двухкласная школа. У 1860-х гг. мястэчка мела ўласную пячатку з выявай перакрыжаваных грабляў, касы і сярпа. У пачатку ХХ ст. па панядзелках праводзіліся таргі, а штогод 14-15 ліпеня - двухдзённы кірмаш. Гэтая традыцыя захавалася і дагэтуль, кожную трэцюю нядзелю ліпеня ў мястэчку праходзяць Шкап'еры - свята-кірмаш.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Івана-Франкоўскай вобласці
Новадністроўск

**Новадністроўск** () — горад абласнога значэння ў Чарнавіцкай вобласці Украіны на рацэ Днестр.

## Гісторыя 
6 красавіка 1973 г. міністрам энергетыкі СССР быў падпісаны загад аб стварэнні дырэкцыі Днястроўскага гідравузла. Так пачалося будаўніцтва важнага для краіны энергетычнага аб'екта, што стала пачаткам нараджэння новага горада. Разам з будаўніцтвам гідраэлектрастанцыі пачалося будаўніцтва пасёлка.

Рашэннем Чарнавіцкага абласнога савета дэпутатаў ад 25 лютага 1975 г. новастворанаму населенаму пункту будаўнікоў Днястроўскага комплекснага гідравузла ў Сакыранскім раёне дадзена назва Новадністроўскі, ён аднесены да катэгорыі пасёлкаў гарадскога тыпу.

17 лістапада 1993 г. пастановай Вярхоўнай Рады Украіны пасёлку быў прысвоены статус горада раённага падпарадкавання. А 13 ліпеня 2000 г. Вярхоўнай Радай Украіны Новадністроўск быў аднесены да катэгорыі гарадоў абласнога значэння.

Катэгорыя:Гарады Чарнавіцкай вобласці
Міхаіл Бараноўскі

**Міхаіл Бараноўскі**:
* Міхаіл Васілевіч Бараноўскі — беларускі вучоны ў галіне жывёлагадоўлі.
* Міхаіл Віктаравіч Бараноўскі (нар. 1983) — беларускі футбаліст.
Міхаіл Віктаравіч Бараноўскі

**Міхаіл Бараноўскі** (нар. , Мазыр, БССР) — беларускі і расійскі футбаліст, брамнік.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец мазырскага футбола, пачынаў кар’еру ў «Мазыры» — фарм-клубе мясцовай «Славіі». У 2001 годзе перабраўся ў Расію, выступаў за рэзервовую каманду «Хімкаў», «Лада-САК» з Дзімітраўграда. З 2004 года стаў іграком калінінградскай «Балтыкі-Тарко», пасля яе расфарміравання ў пачатку 2005 года перабраўся ў «Балтыку», якой дапамог перамагчы ў трэцім дывізіёне. Пазней працягваў гуляць у аснове ў другім расійскім дывізіёне, у 2007 годзе на правах арэнды гуляў за салігорскі «Шахцёр», у складзе якога выступаў у Кубку Інтэртота.

З 2010 года быў асноўным брамнікам сочынскай «Жамчужыны» і бранскага «Дынама» ў другім дывізіёне, у другой палове 2012 года быў рэзервовым брамнікам валгаградскага «Ротара». У 2013—2014 гадах гуляў за «Уфу», дапамог ёй выйсці ў Прэм’ер-лігу, аднак сам пакінуў каманду. У другой палове 2014 года гуляў у ПФЛ за «Калугу».

У лютым 2015 года пасля прагляду стаў іграком саратаўскага «Сокала». У ліпені таго ж года вярнуўся ў «Балтыку». У чэрвені 2017 года па заканчэнні кантракта пакінуў калінінградскі клуб, пасля чаго яшчэ доўгі час аднаўляўлся ад траўмы.

У ліпені 2018 года стаў іграком мазырскай «Славіі», дзе неўзабаве замацаваўся ў складзе і дапамог камандзе вярнуцца ў Вышэйшую лігу. У сезоне 2019 чаргаваўся ў браме з Радзівонам Сямукам, а ў 2020—2021 гадах быў асноўным брамнікам мазырскай каманды. У студзені 2022 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры.

У лютым 2022 года стаў трэнерам брамнікаў у акадэміі калінінградскай «Балтыкі». У снежні 2022 года атрымаў ліцэнзію УЕФА для трэнераў брамнікаў катэгорыі B.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2007
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2018
*  Пераможца Другога дывізіёна ПФЛ: 2005 (зона Захад)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Футбалісты Расіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Хімкі
Катэгорыя:Ігракі ФК Акадэмія Тальяці
Катэгорыя:Ігракі ФК Балтыка-Тарко Калінінград
Катэгорыя:Ігракі ФК Балтыка Калінінград
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Жамчужына Сочы
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Бранск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ротар Валгаград
Катэгорыя:Ігракі ФК Уфа
Катэгорыя:Ігракі ФК Калуга
Катэгорыя:Ігракі ФК Сокал Саратаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Яўген Святаполк-Мірскі

Айцец **Яўге́н Святапо́лк-Мі́рскі** (), свецкае імя **Лявон** (3 красавіка 1876 — 28 лютага 1918, Магілёў) — каталіцкі святар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1876 годзе ў шляхецкай сям’і Святаполк-Мірскіх. Пачатковую адукацыю атрымаў дома, пэўны час навучаўся ў прыватнай сямікласай рэальнай вучылішча ў Санкт-Пецярбургу. У 1891 годзе паступіў у Магілёўскую рымска-каталіцкую духоўную семінарыю ў Пецярбургу (скончыў у 1896). Рукапакладзены ў святары ў 1906 годзе магілёўскім дапаможным біскупам Францішкам Альбінам Сыманам.

У 1902—1904 гадах працаваў вікарным святаром у Табольску, у 1903 пераведзены ў Краснаярск. З 1906 — выкладчык катэхізісу ў гімназіях Гомелю, з 1910 — зноў у Краснаярску. З 1912 года быў выкладчыкам у дзявочай французскай гімназіі ў Пецярбургу. У тым жа годзе пераведзены ў Магілёў, дзе стаў настаяцелем кафедры і дэканам.

8 лютага 1918 года па загаду народных камісараў Магілёву Аронава, Гольдмана і Гольдберга арыштаваны бальшавікамі і абвінавачаны ў контррэвалюцыйнай дзейнасці, дапамозе польскім войскам, прыналежнасці да ПВА і ўкрывальніцтве польскіх салдат. 28 лютага старшыня Магілёўскага губернскага выканкама Савета рабочых, салдацкіх і сялянскіх дэпутатаў Міхаіл Гольдман перадаў ксяндза рэвалюцыйнаму трыбуналу, які прысудзіў Святаполк-Мірскага да НМП. У час вынясення прысуду прысутныя парафіяне ўзнялі верхал і паспрабавалі адбіць святара, у адказ салдаты адкрылі вагонь, забіўшы і параніўшы некалькі чалавек. Святара і яшчэ двух затрыманых тады ж вывезлі па-за горад і пасля катаванняў расстралялі. Існуе паданне, як перад расстрэлам бальшавікі патрабавалі, каб ксёндз адрокся ад веры, на што той адказаў: «Цела забіць можаце, але душу не заб’яце».

Наступнага дня цела святара было выяўленае з пяццю вагняпальнымі і чатырма нажавымі ранамі, разбітай галавою і зламанымі рукамі. Улады забаранілі адпяванне, дазволіўшы толькі захаваць цела на месцы расстрэлу. Пасля ўваходу ў Магілёў польскага войска генерала Юзафа Доўбар-Мусніцкага цела было перапахавана на мясцовых каталіцкіх могілках.

У кафедральным касцёле Святога Станіслава ўстаноўлена мемарыяльная дошка ў памяць аб святарах-пакутніках, сярод якіх згадваецца і Святаполк-Мірскі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Святар Яўген Святаполк-Мірскі  

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Памерлі ў Магілёве
Катэгорыя:Рэлігійныя дзеячы Беларусі
Джаан Рыверз

**Джаан Рыверз** (, пры нараджэнні: **Джаан Аляксандра Малінскі** (), у замужжы *Разенберг*;  — ) — амерыканская камедыйная актрыса, стендап-комік, тэлевядучая, сцэнарыст і прадзюсар, уладальніца прэмій «Эмі» і «Грэмі». Вядомая сваімі шматлікімі выступамі ў розных тэлешоў, а таксама з’едлівымі каментарамі пра зорак амерыканскага шоу-бізнесу.

Катэгорыя:Актрысы тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Актрысы ЗША
Катэгорыя:Тэлевядучыя ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзённай прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Жанчыны-камедыянты
Катэгорыя:Стэндап-комікі ЗША
Польскія могілкі (Магілёў)

**Польскія (Каталіцкія) могілкі** — могілкі ў Магілёве, размешчаныя па вуліцы Лазарэнкі. Плошча складае 2,5 га.

## Гісторыя 
Могілкі былі заснаваны на мяжы XVIII і XIX стагоддзяў, найстарэйшае пахаванне, якое захавалася, датуецца 1810 годам. Паводле перапісу 1997 года, на могілках налічваецца каля 250 старадаўніх пахаванняў

У 1904 годзе ў цэнтры могілак пабудавана з цэглы капліца-пахавальня Сенажацкіх. Таксама ў пачатку XX ст. на могілках былі ўзведзены неагатычная і неакласіцыстычная капліцы, і капліца-надмагілле Жукоўскіх у неаегіпецкім стылі.

У 1950-х гадах на могілках на рэлігійныя святы ў летні перыяд збіраліся католікі Магілёва, якія маліліся каля магіл сваякоў, а потым праводзілі агульныя спевы малітваў і псалмоў. Замест ксяндза кіравала гэтымі спевамі Юлія Дашкевіч са Шклоўскага раёна.

Закрытыя для пахаванняў у 1976 годзе.

Капліца-пахавальня Сенажацкіх перададзена вернікам і асвячона 25 лістапада 1989 года.
*  (1828—1881), жонка Эдварда Жукоўскага, уладальніка сядзібы ў Дашкаўцы.
* Уладзімір Цеханавецкі (пам. 1900) — маршалак шляхты Клімавіцкага павета.
* Валерый Генрых Камёнка (1767—1840) — апостальскі адміністратар Магілёўскай мітраполіі.
* Васіль Іванавіч Матэвушаў (1915—1974) — беларускі паэт, журналіст.
* Андрэй Аляксандравіч Мельнікаў (1968—1988) — Герой Савецкага Саюза, удзельнік Афганскай вайны (1979—1989).
* Уладзіслаў Сямёнавіч Міляноўскі (1830—1892) — інжынер-архітэктар.
* Аляксей Васілевіч Пысін (1920—1981) — беларускі паэт.
* Міхаіл Фёдаравіч Рабчэўскі (1912—1979) — Герой Савецкага Саюза.
* Яўген Святаполк-Мірскі (1876—1918) — каталіцкі святар.
* Мікалай Ястржэмбскі (1808 — 1874) — інжынер, педагог, гісторык навукі і тэхнікі.
* Леў Мікалаевіч Падзерня (1934—1984) — дырэктар завода «Магілёўліфтмаш»
* Алойзы Войніч-Сенажацкі (1754—1840) — старшыня Магілёўскага галоўнага суда 2-га Дэпартамента.
* Аляксандр Войніч-Сенажацкі (1807—1861) — маршалак дваранства Чавускага павета.
* доктар Эдвард Шнайдэр (памёр у 1895 годзе).
* кс. Павел Падгурскі (пам. 20 красавіка 1897 года) — канонік і дэкан магілёўскі.
* кс. Баляслаў Славінскі (пам. 1894).
* Даніэль Маура (пам. 1850) — капітан драгунскага палка з Казані.

Капліца, уваход.JPG|Капліца-пахавальня Сенажацкіх
Магілёў. Польскі (Каталіцкія) могілкі (28).jpg|Магіла Уладзіміра Цеханавецкага
Магілёў. Польскі (Каталіцкія) могілкі (52).jpg|Пахаванні Жукоўскіх
Магілёў. Польскі (Каталіцкія) могілкі. Даніэль Маура (1862—1904) 1.jpg|Магіла Даніэля Маура
Магілёў. Польскі (Каталіцкія) могілкі (31).jpg|Капліца-надмагілле Жукоўскіх
Магілёў. Польскі (Каталіцкія) могілкі (40).jpg|Грэка-каталіцкая царква іконы Маці Божай Бялыніцкай
Магілёў. Польскі (Каталіцкія) могілкі (75).jpg|Неакласіцыстычная капліца (сучасны выгляд)

## Спасылкі 
* Галерэя помнікаў
* 
* 

Катэгорыя:Вуліца Лазарэнкі (Магілёў)
Катэгорыя:Могілкі Магілёва
Рагаліснік напаўапушчаны

**Рагаліснік напаўапушчаны, вадзяная крапіва, рагалісцік** (*Ceratophyllum submersum*) — від двухдольных раслін сямейства . Расліна ўпершыню апісана ў 1763 годзе шведскім сістэматыкам Карлам Лінеем.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Шырока распаўсюджаны ў Еўропе, сустракаецца таксама ў Азіі (Казахстан) і Афрыцы (Камерун, Чад, Кенія, Нігерыя, Танзанія).

Расце ў азёрах, сажалках і канавах. Пераносіць салёную ваду.

## Батанічнае апісанне 
Пагружаная ў ваду ярка-зялёная шматгадовая расліна.

Лісце сегментаванае, мяккае, ніткападобнае.

Кветкі дробныя, зялёнага колеру.

## Заўвагі па ахове 
Знікненне водна-балотных угоддзяў прыводзіць да страты некаторых субпапуляцый. У Эстоніі і Швейцарыі від класіфікуецца як які знаходзіцца пад пагрозай да знікнення. Тым не менш, па дадзеных Міжнароднага саюза аховы прыроды від не патрабуе прыродаахоўных мерапрыемстваў (статус «LC»); агульная колькасць папуляцый стабільная.

## Сінонімы 
Сінанімічныя назвы:

* *Ceratophyllum demersum var. laeve* Crép.
* *Ceratophyllum granulosum* Schur
* *Ceratophyllum submersum var. granulosum* (Schur) Nyman
* *Ceratophyllum submersum var. inerme* Van Haes.
* *Ceratophyllum submersum var. submersum*
* *Ceratophyllum submersum subsp. submersum*
* *Ceratophyllum verruculosum* Rich.

Катэгорыя:Водныя расліны
Катэгорыя:Рагаліснікавыя
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1763 годзе
Арцём Сяргеевіч Пятрэнка

**Арцём Пятрэнка** (нар. , ) — беларускі футбаліст, нападнік дзяржынскага «Арсенала».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец мазырскага футбола, у жніўні 2014 года перабраўся ў Акадэмію АБФФ, якая функцыянавала на базе мінскага Рэспубліканскага дзяржаўнага вучылішча алімпійскага рэзерву (РДВАР). У ліпені 2017 года пасля заканчэння навучання вярнуўся ў Мазыр і стаў іграком «Славіі», дзе пачаў выступаць за дубль, аднак хутка далучыўся і да асноўнага складу. 27 жніўня 2017 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы ў стартавым складзе ў матчы супраць брэсцкага «Дынама» (1:2).

У сезоне 2018 застаўся ў мазырскім клубе пасля яго вылету ў Першую лігу. Стаў атрымоўваць больш часу на полі і дапамог «Славіі» вярнуцца ў элітны дывізіён. 1 верасня 2018 года ў матчы супраць «Смаргоні» адзначыўся хет-трыкам. Сезон 2019 пачынаў у дублі мазыран, з мая замацаваўся ў асноўнай камандзе. У кастрычніку 2019 года не гуляў з-за траўмы, але неўзабаве вярнуўся ў склад.

Да сезона 2020 пачынаў рыхтавацца з мазыранамі, аднак у лютым перайшоў у брэсцкі «Рух». Сезон 2020 пачынаў у стартавым складзе, аднак у красавіку атрымаў траўму, канчаткова вярнуўся на поле ў кастрычніку. У сезоне 2021 часцей заставаўся на лаўцы запасных, зрэдку выходзячы на замену.

У ліпені 2021 года вярнуўся ў «Славію» на правах арэнды. У мазырскім клубе таксама толькі выхадзіў на замену, з кастрычніка заставаўся на лаўцы запасных. У снежні 2021 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Славію».

У пачатку 2022 года рыхтаваўся да новага сезона з «Рухам», аднак у сакавіку, пасля таго як брэсцкі клуб зняўся з Вышэйшай лігі, зноў быў арандаваны «Славіяй». Пакінуў мазырскі клуб пасля змянення тэрміну арэнды ў маі 2022 года, адправіўшыся служыць у армію. У ліпені 2022 года вярнуўся ў склад «Славіі».

У люты 2024 года па пагадненні бакоў пакінуў мазырскі клуб і неўзабаве стаў іграком дзяржынскага «Арсенала».

## Міжнародная кар’ера 
У кастрычніку 2016 года і сакавіку 2017 года ў складзе юнацкай зборнай Беларусі (да 17 гадоў) прымаў удзел адпаведна ў кваліфікацыйным і элітным раўндах чэмпіянату Еўропы.

У кастрычніку 2017 года і кастрычніку 2018 года ў складзе юніёрскай зборнай Беларусі (да 19) прымаў удзел у кваліфікацыйных раўндах чэмпіянату Еўропы.

26 сакавіка 2019 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы са зборнай Літвы.

## Дасягненні 
*  Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2018

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Рух Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Дзяржынск
Хенамелес лагенарыя

**Хенамелес лагенарыя** (*Chaenomeles speciosa*) — від раслін сямейства Ружавыя.

## Назва 
У англійскай мове расліну называюць японская айва ().

## Батанічнае апісанне 
Магутны лістападны шырокі куст 3-5 м вышынёй, з густымі галінамі з шыпамі і авальным бліскучым цёмна-зялёным лісцем 4-9 см даўжыні. Па будове падобная на . Расліна характэрная тым, што пачынае цвіценне ў канцы зімы да таго, як з’яўляецца лісце. Ярка чырвоныя або малінавыя кветкі з’яўляюцца групамі па 2-4. Яны маюць па 5 пялёсткаў, кожная кветка 4,5 см у дыяметры. Апыляецца пчоламі. Плод жоўты і духмяны, але не ядомы.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Аддае перавагу вільготным, добра дрэнаваным глебам. Расце ва Усходняй Азіі і Кітаі, аднак культывуецца па ўсім свеце.

## Сінаніміка 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Практычнае выкарыстанне 
Культывуецца як і больш папулярны від . Выкарыстоўваецца для жывой загарадзі. Цэніцца за свае кветкі. Існуе некалькі культурных сартоў:

* 'Geisha Girl'
* 'Moorloosei'
* 'Crimson and Gold'
* 'Knap Hill Scarlet'
* 'Nicoline'
* 'Pink Lady'
* 'Kinshiden'
* 'Moerloosei'
* 'Falconnet Charlet'
* 'Nivalis'

## Галерэя 

Chaenomeles_flowers_in_full_bloom.jpg|Кветкі
Chaenomeles_0019.jpg|Знешні выгляд расліны
Gardenology.org-IMG_2695_ucla09.jpg|Плод
Chaenomeles_speciosa_Falconnet_Charlet_(4598813868).jpg|'Falconnet Charlet'
Chaenomeles_speciosa_%27Kinshiden%27_kz2.jpg|'Kinshiden'
Chaenomeles_Moerloosei_(13163539774).jpg|'Moerloosei'
Chaenomeles_speciosa_Nivalis_(4523954918).jpg|'Nivalis'

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Слівавыя
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Дубраўскі сельсавет (Шчучынскі раён)

**Ду́браўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Дубрава.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Жалудоцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 5 чэрвеня 1959 года ў склад Вангеўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Карытніца, Красачкі, Мажэвічы і Шаўдзіны). З 17 красавіка 1962 года сельсавет у складзе Шчучынскага раёна. 17 студзеня 1969 года скасаваны, населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Жалудоцкага пассавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жалудоцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1969 годзе
Іван Аляксандравіч Пыр’еў

**Іван Аляксандравіч Пыр’еў** (; 4 (17) лістапада 1901, с. Камень, Барнаульскі павет, Томская губерня — , ) — савецкі , , , , грамадскі дзеяч. Народны артыст СССР (1948). Лаўрэат шасці Сталінскіх прэмій (1941, 1942, 1943, 1946, 1948, 1951).

## Біяграфія 
У 1923 годзе скончыў акцёрскае аддзяленне Дзяржаўнай эксперыментальнай тэатральнай майстэрні, вучыўся там жа на рэжысёрскім аддзяленні. З 1925 года пачаў дзейнасць у кінематографе. Працаваў сцэнарыстам і рэжысёрам на кінастудыях «Дзяржкіно», «Пралеткіно», «Саюзкіно» (цяпер — «Масфільм»). З 1926 года — памочнік рэжысёра на фільмах Юрыя Тарыча.

У 1936 годзе на экраны СССР выйшаў яго фільм «Партыйны білет», для якога паэт Павел Васільеў паслужыў правобразам галоўнага антыгероя — «шпіёна», «дыверсанта» і «ворага народа» (Васільеў расстраляны ў 1937 годзе).

Усенародную папулярнасць набылі яго музычныя камедыі «Багатая нявеста», «Трактарысты», «Свінарка і пастух», «Кубанскія казакі», рамантычныя музычныя фільмы «У шэсць гадзін вечара пасля вайны», «Казанне пра зямлю Сібірскую». Ва ўсіх гэтых фільмах сыграла галоўныя ролі яго жонка — актрыса Марына Ладыніна.

Таксама вядомы сваімі экранізацыямі твораў Фёдара Дастаеўскага «Ідыёт» (1958) і «Браты Карамазавы» (1969).

У 1954—1957 гадах — дырэктар кінастудыі «Масфільм», затым кіраваў там жа творчым аб’яднаннем «Прамень». З 1956 года — ініцыятар стварэння і кіраўнік (да 1960) Вышэйшых рэжысёрскіх курсаў пры «Масфільме». Быў галоўным рэдактарам галоўнага друкаванага органа кінематаграфістаў — часопіса «Мастацтва кіно», намеснікам старшыні Вялікага мастацкага савета Міністэрства кінематаграфіі СССР. Заснавальнік і першы кіраўнік Саюза кінематаграфістаў СССР. У 1957—1965 гадах — старшыня яго аргкамітэта.

У 1956 годзе ўступіў у КПСС. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання. 7 лютага 1968 года, вярнуўшыся са здымак, памёр у сне.

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Постаці Масфільма
Катэгорыя:Члены Саюза кінематаграфістаў СССР
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Алтайскім краі
Прыбалтыйская монакліналь

**Прыбалтыйская монакліналь** — тэктанічная структура, якая ўтварае паўночна-заходні схіл Беларускай антэклізы, павернуты да Балтыйскай сінеклізы. 

Знаходзіцца на памежжы Беларусі і Літвы, шырыня 50-60 км.

Паверхня крышталічнага фундамента апускаецца на паўночны захад і поўнач — паўночны захад з градыентам нахілу каля 3 м/км. Пры апусканні фундамента прыкладна да адзнак звыш -0,4 км градыент нахілу павялічваецца да 10 м/км. Па меры апускання фундамента разрэз чахла нарошчваецца адкладамі ніжнебайкальскага, верхнебайкальскага, каледонскага, герцынскага і кімерыйска-альпійскага комплексаў.

## Літаратура 
* 
* Геология Беларуси / А.С. Махнач, Р.Г. Гарецкий, А.В. Матвеев и др. — Мн.: Институт геологических наук НАН Беларуси, 2001. — 815 с. — ISBN 985-6117-56-9

Катэгорыя:Беларуская антэкліза
Катэгорыя:Геалогія Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Літвы
Катэгорыя:Тэктоніка Беларусі
Марына Аляксееўна Ладыніна

**Марына Аляксееўна Ладыніна** (; 11 (24).6.1908 — ) — савецкая  тэатра і кіно, народная артыстка СССР (1950).

## Біяграфія 
Працавала сельскай настаўніцай, у 1933 годзе скончыла ГIТIС. У 1933—1935 гадах актрыса МХАТ. У кіно дэбютавала ў фільме «Варожыя сцяжыны» (1935, роля Лінкі). Стварала ў савецкім кіно, пераважна ў яскравых, маляўнічых музычных камедыях І. А. Пыр’ева, шэраг лірычных вобразаў маладых сучасніц. Яе гераіні жыццярадасныя, беззапаветна адданыя Радзіме. Асноўныя ролі: Марынка («Багатая нявеста», 1938 г.), Мар’яна Бажан («Трактарысты», 1939), Глаша («Свінарка і пастух», 1941 г.), Наташа («Сакратар райкама», 1942), Вара («А шостай гадзіне вечара пасля вайны», 1944 г.), Наташа («Паданне пра зямлю Сібірскую», 1948), Перасветава («Кубанскія казакі», 1950). Сталінская прэмія (1941, 1942, 1946, 1948, 1951). Узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

Катэгорыя:Акцёры і актрысы Тэатра-студыі кінаакцёра
Катэгорыя:Постаці Масфільма
Катэгорыя:Акцёры і актрысы Маскоўскага Мастацкага тэатра
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Ніка»
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цёмкінскім раёне
Чортава серабро

**Чортава серабро** — шматзначны тэрмін:
* Чортава серабро — народная назва віду 
* Чортава серабро — народная назва віду
Віцебская мульда

**Віцебская мульда** — адмоўная тэктанічная структура, састаўная частка Аршанскай упадзіны

Выдзелена ў 1958 годзе як Аршанска-Віцебская дэпрэсія, сучасная назва з 1967 года. Авальная пакатая структура выдзяляецца ў адкладах платформавага чахла. Абмежавана на поўдні Цэнтральнааршанскім горстам, на поўначы — Веліжскай седлавінаю, на захадзе — Прыаршанскай монакліналлю Беларускай антэклізы, на ўсходзе — Ярцаўскім выступам Варонежскай антэклізы.

Распасціраецца ў субмерыдыянальным напрамку амаль на 100 км, шырыня 70—80 км. Максімальная глыбіня апускання паверхні фундамента 1671 м. Да бартоў паверхні фундамента плаўна ўздымаецца да адзнак каля -1300 м. У межах мульды сейсмічнымі даследаваннямі выяўлены лакальныя падняцці фундамента з амплітудай 50—100 м. Запоўнена Віцебская мульда адкладамі верхняга пратэразою, перакрываецца пародамі сярэдняга і верхняга дэвону, кайназою.

Пачала фарміравацца ў сярэднім рыфеі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Аршанская ўпадзіна
Катэгорыя:Геалогія Віцебскага раёна
Сароцкі сельсавет

Назву **Саро́цкі сельсавет** маюць:

* Сароцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Любанскага раёна Мінскай вобласці
* Сароцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жалудоцкага раёна Гродзенскай вобласці
Джозеф Леа Манкевіч

**Джозеф Леа Манкевіч** (, , Уілкс-Барэ, Пенсільванія, ЗША — , Бедфард, штат Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі , , . Уладальнік чатырох прэмій «Оскар» за найлепшую рэжысуру і найлепшы адаптаваны сцэнарый — адзін з трох рэжысёраў і сцэнарыстаў у гісторыі сусветнага кінематографа, якія атрымалі гэтую ўзнагароду два гады запар. З 1950 па 1951 год прэзідэнт Гільдыі рэжысёраў Амерыкі.

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты Канскага кінафестывалю
Катэгорыя:Памерлі ад сардэчнай недастатковасці
Гір

**Гір** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Керстын Гір — нямецкая пісьменніца
* Рычард Гір — амерыканскі акцёр
* Уіл Гір — амерыканскі акцёр
* Элен Гір — амерыканская актрыса
Лебяда мнагалістая

**Лебяда мнагалістая** або **лебяда шматлістая** (*Chenopodium foliosum*)&nbsp;— від травяністых раслін сямейства , распаўсюджаны ў Еўразіі і Алжыры.

## Апісанне 
Аднагадовая расліна 15-60&nbsp;см вышынёй. Верхняе лісце доўгачарашковае, з ніжнімі зубцамі, накіраванымі ўніз; сярэдняе лісце сярэднечарашковае, з ніжнімі зубцамі, накіраванымі пераважна ў бакі; верхняе лісце вузкае, кароткачарашковае, з ніжнімі зубцамі, у асноўным накіраванымі ўверх. Суквецце коласападобнае, перапыненае, аблісцвенае.

## Распаўсюджанне 
Від распаўсюджаны ў паўднёвай Еўропе (і натуралізаваны ў іншых частках), Цэнтральнай і Паўднёва-Заходняй Азіі, у Алжыры; натуралізаваны ў Альберце (Канада) і ЗША.

Ва Украіне расце на вапняковых і камяністых агаленнях, пясках, пустазельных месцах — на ўсёй тэрыторыі. Харчовая, фарбавальная расліна.

## Галерэя 

Chenopodium foliosum 01.JPG|
Nsr-slika-292.png|

Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Лебяда
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Дэкандоль

**Дэкандоль** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Агюстэн Пірам Дэкандоль — швейцарскі і французскі батанік
* Альфонс Дэкандоль — швейцарскі батанік і біягеограф
* Казімір Дэкандоль — швейцарскі батанік
Асот (значэнні)

*  — род раслін сямейства 
* народная назва віду 
* Народная назва віду
Дзямянавецкі сельсавет

**Дзямя́навецкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Дзямянаўцы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Жалудоцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Дзятлаўскага раёна, з 25 снежня 1962 года ў складзе Слонімскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Дзятлаўскага раёна. 13 ліпеня 2007 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Парэцкага сельсавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 6 населеных пунктаў: Гузні, Дзямянаўцы, Ліпічанская Пушча, Чырвоны Бор, Шаршні і Яблынька.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзятлаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жалудоцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слонімскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2007 годзе
Падарожнік

* чалавек, які падарожнічае
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Агародніцкі сельсавет (Шчучынскі раён)

**Агаро́дніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Агароднікі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Халечынскі сельсавет** у складзе Жалудоцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Халечыны. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года перайменаваны ў Агародніцкі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Агароднікі. 5 чэрвеня 1959 года ў склад Гардзеевіцкага сельсавета перададзена вёска Дзярванцы. З 17 красавіка 1962 года сельсавет у складзе Шчучынскага раёна. 23 сакавіка 1964 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гардзеевецкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жалудоцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1964 годзе
Царква іконы Маці Божай Бялыніцкай (Магілёў)

**Царква іконы Маці Божай Бялыніцкай** — грэка-каталіцкі храм на каталіцкіх могілках па вул. Лазарэнкі ў Магілёве. Пабудавана як капліца ў пачатку XX ст. з цэглы. У наш час перададзена грэка-каталіцкай абшчыне, асвячона 15 жніўня 1996 года. Помнік архітэктуры неаготыкі.

## Архітэктура 
Вырашана кампактным прамавугольным у плане аб’ёмам пад пакатым 2-схільным дахам. Фасад завершаны 2-гранным шчытом, вылучаны па цэнтры стральчатым уваходным парталам, фланкіраваным гранёнымі пілонамі з пінакляні. Бакавыя фасады расчлянёны стральчатымі аконнымі праёмамі, крапаваны вуглавымі лапаткамі з рэльефнымі крыжамі. Будынак апяразаны карнізам з сухарыкамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Капліцы Магілёва
Катэгорыя:Польскія могілкі (Магілёў)
Катэгорыя:Вуліца Лазарэнкі (Магілёў)
Катэгорыя:Грэка-каталіцкія храмы Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў неагатычным стылі
Катэгорыя:З’явіліся ў XX стагоддзі
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:1996 год у Магілёве
Пермскі нацыянальны даследчы політэхнічны ўніверсітэт

**Пермскі нацыянальны даследчы політэхнічны ўніверсітэт** — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Перм.

## Гісторыя 
Універсітэт быў заснаваны ў 1953 годзе як **Молатаўскі горны інстытут**. Разам з перайменаваннем горада Молатаў у Перм ў 1957 годзе, універсітэт змяніў назву на **Пермскі горны інстытут**.

У 1960 годзе інстытут быў ператвораны ў **Пермскі політэхнічны інстытут**.

Указам Міністэрства навукі, вышэйшай школы і тэхнічнай палітыкі Расійскай Федэрацыі ад 7 снежня 1992 года № 1119 інстыт быў ператвораны ў **Пермскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт**.

У 2011 годзе ўніверсітэт здабыў статут нацыянальнага даследчага ўніверсітэта.

У 2017 годзе Пермскі нацыянальны даследчы політэхнічны ўніверсітэт атрымаў права самастойна ствараць дысертацыйныя саветы і прысуджаць навуковыя ступені.

## Факультэты 
Універсітэт мае ў сваім складзе 10 факультэтаў:
* Аэракасмічны факультэт
* Будаўнічы факультэт
* Горна-нафтавы факультэт
* Гуманітарны факультэт
* Механіка-тэхналагічны факультэт
* Факультэт прыкладной матэматыкі і механікі
* Факультэт хімічных тэхналогій, прамысловай экалогіі і біятэхналогій
* Электратэхнічны факультэт
* Факультэт замежных студэнтаў
* Факультэт павышэння кваліфікацыі выкладчыкаў

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Універсітэты Расіі
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Расіі
Катэгорыя:Перм
Катэгорыя:Нацыянальныя даследчыя ўніверсітэты Расіі
Краснаільск

**Краснаільск** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны за 8 км ад мяжы з Румыніяй. Большасць насельніцтва мястэчка размаўляе на румынскай мове.

## Гісторыя 
Паселішча, як і Чарнаўцы, упершыню згадана ў грамаце малдаўскага гаспадара Аляксандра Добрага. Толькі не ў 1408 г., а ў 1431 г. У 1696 г. ніжнюю частку вёскі, аддзеленую ракой, купіў шляхціц А. Ільскі. Яго прозвішча да гэтага часу захавалася ў назве паселішча — Краснаільск. Верхняя частка называлася Красна Путна. У Краснай Путне па дарозе да манастыра ў Путне (цяпер тэрыторыя Румыніі) пабываў летам 1871 г. румынскі паэт-рамантык Міхай Эмінэску. У XIX — пачатку XX ст. у гэтых мясцінах жыла вялікая калонія немцаў. Сучасны Краснаільск паўстаў як пасёлак гарадскога тыпу ў 1968 г., калі аб’ядналі ў адзін населены пункт дзве суседніх вёскі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чарнавіцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Старажынэцкага раёна
Глыбока

**Глыбока** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чарнавіцкай вобласці Украіны, цэнтр Глыбоцкага раёна.

## Гісторыя 
Першае пісьмовае згадванне аб мястэчку датавана 1438 г. Яно згадваецца як запусцелая мясцовасць на «Чорнай паляне», а ў грамаце гэтага ж года Малдаўскі гаспадар Ілля I надзяліў мясцовасцю пад назвай Глыбокая прыдворнага суддзю Пятра Гудыма. Магчыма, тады і ўзнікла сяло, назва якога паходзіць ад месца, дзе яно размешчана — пасёлак ляжыць у глыбокай катлавіне. У 1490 г. у летапісах згадваецца пра тое, што царква Глыбокай ўвайшла ў Радавецкую епархію, а ў 1491 г. Малдаўскі гаспадар Стэфан III сваёй граматай пацвердзіў перадачу вёскі прыдворнаму Юдці.

На працягу доўгага часу Глыбока са сваімі прылеглымі землямі была ўласнасцю феадалаў і манастыроў. У 1774 г. Глыбока, як і ўся Букавіна, перайшла ад Асманскай імперыі пад уладу Аўстрыйскай імперыі як кароннае ўладанне — Герцагства Букавіна. У 1857 г. у вёсцы будуецца спіртавы завод, а ў 1869 г. пачынаецца будаўніцтва чыгункі Чарнаўцы — Сірэт — Сучава, якая прайшла праз мястэчка. Паводле перапісу 1910 г. у мястэчку налічвалася 5549 чал. Пераважная большасць з іх займалася сельскай гаспадаркай. З лістапада 1918 г. па 28 чэрвеня 1940 года Глыбока ўваходзіць у склад Румыніі.

Сельскі савет у Глыбокай быў створаны 5 ліпеня 1940 г. Першым сельскім старшынёй быў абраны Нестар Ткачук. У ліпені 1940 г. Глыбока стала раённым цэнтрам. У 1956 г. Глыбока была пераведзена ў катэгорыю пасёлка гарадскога тыпу.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чарнавіцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Глыбоцкага раёна (Украіна)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1438 годзе
Лужаны

Назву **Лужаны** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Лужаны - вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці

### Украіна 
* Лужаны - пасёлак гарадскога тыпу ў Кіцманскім раёне Чарнавіцкай вобласці 

### Польшча 
* Лужаны - вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводства
Парушэнец парасоністы

**Парушэнец парасоністы**, **Станаўнік мужчынскі**, **Грушніча** (*Chimaphila umbellata*)&nbsp;— расліна сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Вечназялёная расліна вышынёй да 20 см, са скурыстым падоўжана-ланцэтным лісцем, клінавата звужаным да аснавання. Па краі лісце пілаватае, зверху цёмна-зялёнае, бліскучае, знізу&nbsp;— бледна-зялёнае, размешчанае амаль кольцамі. Ружовыя кветкі сабраны ў суквецці-парасонікі на даволі доўгіх ножках. Плод — каробачка.

## Экалогія 
Сустракаецца ў хваёвых, змешаных і букавых лясах. Лекавая расліна.

## Ахова 
Мае патрэбу ў ахове.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Грушанкавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1817 годзе
Нэпалокіўці

**Нэпалокіўці** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіцманскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны на рацэ Прут.

## Вядомыя асобы 
* Яраслаў Тышынскі (1883—1930) — польскі мастак, скульптар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Чарнавіцкай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіцманскага раёна