open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Альфонс Анры Д’Атпуль

**Альфонс Анры Д’Атпуль** (; , Версаль — , Сэнт-Папуль) — французскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал, які займаў пасаду прэм'ер-міністра Францыі ў 1849-1850 гадах.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 студзеня 1789 года ў Версалі. З дзяцінства ён быў рыхтаваны да вайсковай кар'еры і пасля заканчэння ваеннай школы Сен-Сір у 1806 годзе распачаў службу ў французскай арміі. Яго рашучасць і храбрасць вызначылі яго шлях у вайсковых кампаніях, у якіх ён прымаў удзел у розных краінах, уключаючы Пруссію, Польшчу, Іспанію і Партугалію.

Найбольш важным эпізодам яго ваеннай кар'еры стала бітва пад Саламанкай у 1812 годзе, калі ён атрымаў сур'ёзныя раненні. Ён быў узяты ў палон, але быў вызвалены ў маі 1814 года. Пасля вяртання ў строй, ён быў павышаны да камандзіра батальёна.

Пасля вяртання Напалеона з Эльбы, ён працягнуў служыць у якасці ад'ютанта Людовіка, герцага Ангулемскага. Праз некалькі гадоў, у 1815 годзе, ён быў павышаны да звання палкоўніка, а ў 1823 годзе стаў брыгадным генералам і прыняў удзел у іспанскай кампаніі. Ён камандаваў 3-ім пяхотным палком каралеўскай гвардыі.

У 1830 годзе пачаў палітычную кар'еру, будучы абраны дэпутатам французскага парламента. Гэта быў важны крок на шляху да яго прызначэння ў вышэйшыя палітычныя і ваенныя колы Францыі. У 1841 годзе ён атрымаў званне генерал-лейтэнанта і служыў у Алжыры, дзе ён знаходзіўся ў 1841-1842 гадах. У 1848 годзе яго заслугі былі адзначаны тытулам пэра Францыі. Але яго ваенная кар'ера набліжалася да завяршэння, калі ў 1850 годзе ён быў вызвалены ад ваеннай службы з-за дасягнення пенсійнага ўзросту. Тым не менш, ён працягнуў сваю дзейнасць на палітычным узроўні.

31 кастрычніка 1849 года ён быў прызначаны кіраўніком кабінета міністраў Францыі, у якім заняў таксама пост міністра абароны. Аднак яго ўрад сутыкнуўся з цяжкасцямі, і пасля канфліктаў ён паддаў у адстаўку, пасля чаго вярнуўся ў Алжыр у якасці генерал-губернатара.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Гета ў Пагосце-Загародскім

**Гета ў Пагосце-Загародскім** (лістапад 1941 —15 жніўня 1942) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў вёскі Пагост-Загародскі Пінскага раёна падчас Халакосту.

## Гісторыя 
Перад вайной большасць насельніцтва Пагост-Загародскага складалі яўрэі. Вермахт заняў вёску ў ліпені 1941 года. Эвакуявацца паспела вельмі мала людзей, таму што жыхароў Заходняй Беларусі («заходнікаў») савецкія памежнікі не прапускалі.

У лістападзе 1941 года немцы, рэалізуючы гітлераўскую праграму знішчэння яўрэяў, арганізавалі ў мястэчку гета, абгарадзіўшы яго плотам з калючым дротам. Таму яшчэ да стварэння гета, у верасні (8 жніўня, 10 жніўня)  1941 года, у Пагост-Загародскі прыехалі карнікі і расстралялі на могілках (ва ўрочышчы Малая Даліна) 130 (каля 150) мужчын-яўрэяў, у тым ліку кіраўніка яўрэйскай абшчыны і рабіна. Астатніх мужчын, старэйшых за 14 гадоў — каля 350 чалавек — вывезлі ў Ганцавіцкі лагер, дзе ўжо знаходзіліся яўрэі з мястэчка Ленін.

На другі дзень па даносе нацысты схапілі яшчэ 27 габрэяў, якія хаваліся ў склепе — большай часткай гэта былі падлеткі і дзеці. Іх расстралялі ў агародзе Мішэрэвіча Мікалая.

У вёсцы Багданаўка (за 12 км ад Пагоста-Загародскага) 2 жніўня 1941 года немцы забілі 6 яўрэяў-мужчын, а астатніх яўрэяў перамясцілі ў гета ў Пагост-Загародскі. Шмат гадоў праз мясцовы жыхар, беларус Мікалай Ільючык, напісаў і выдаў кнігу сваіх успамінаў у выглядзе дакументальнай аповесці «У памяці ў даўгу», а ў 2006 годзе на месцы забойства габрэяў у Багданаўцы на свае грошы паставіў помнік па ўласным эскізе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Пагост-Загародскі
Катэгорыя:Гісторыя Пінскага раёна
Катэгорыя:Пагост Загародскі
Сезон 2016/2017 ЖГК Віцебчанка

У сезоне 2016/2017 жаночы гандбольны клуб «Віцебчанка» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2016/2017 (**6 месца**).

## Склад каманды 
* Альбіна Адаменка (1994)
* Зінаіда Балануца (1995)
* Ірына Міхальковіч (1988)
* Аляксандра Красікава (2001)
* Ірына Агалакава (1989)
* Наталля Маслакова (1987)
* Марына Баўтрюк (1993)
* Крысціна Русцікава (1999)
* Анастасія Блышка (2000)
* Дар’я Садыра (2001)
* Мілана Цыбульская (2000)
* Паліна Сіняўская (2001)
* Дар’я Анапрыява (2000)
* Іна Гунаева (1987)
* Дзіяна Рымашэўская (1998)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Камбур (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2015/2016 ЖГК Віцебск-Ганна
* Сезон 2017/2018 ЖГК Віцебчанка

## Спасылкі 
* Витебчанка

2016/2017
Віцебчанка
Катэгорыя:2016 год у Віцебску
Катэгорыя:2017 год у Віцебску
Сезон 2015/2016 ЖГК Віцебск-Ганна

У сезоне 2015/2016 жаночы гандбольны клуб «Віцебск-Ганна» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**6 месца**).

## Склад каманды 
* Аляксандра Мурашчанка (01.02.1994)
* Альбіна Адаменка (17.05.1994)
* Аляксандра Вільчык (23.12.1995)
* Ірына Міхальковіч (20.01.1988)
* Таццяна Сумарока (16.09.1990)
* Ірына Агалакава (14.02.1989)
* Наталля Маслакова (11.07.1987)
* Марына Баўтрук (23.01.1993)
* Крысціна Русцікава (16.02.1999)
* Анастасія Блышка (10.04.2000)
* Ганна Бардзіян (16.02.1996)
* Анастасія Палішчук (29.07.1995)
* Гунаева
* Свірыд

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Камбур (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 ЖГК Віцебск-Ганна
* Сезон 2016/2017 ЖГК Віцебчанка

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Витебск-Ганна
* Списочный состав женской гандбольной команды "ГК «Витебск Ганна» на период 2015/2016
2015/2016
Віцебчанка
Катэгорыя:2015 год у Віцебску
Катэгорыя:2016 год у Віцебску
Сезон 2017/2018 ЖГК Віцебчанка

У сезоне 2017/2018 жаночы гандбольны клуб «Віцебчанка» з горада Віцебск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2017/2018 (**4 месца**),
* Кубак Беларусі 2018 (**3 месца**).

## Склад каманды 
* Ульяна Кулеш (1999)
* Зінаіда Балануца (1995)
* Ганна Янцэвіч (1998)
* Аляксандра Красікава (2001)
* Святлана Куштын (2001)
* Дзіяна Праходская (2000)
* Алёна Трызна (1998)
* Аляксандра Пакульская (1997)
* Анастасія Блышка (2000)
* Лізавета Ліс (1995)
* Дзіяна Рымашэўская (1998)
* Паліна Сіняўская (2001)
* Ксені Аліева (1995)
* Алена Шынкевіч (2000)
* Валерыя Ралінская (2001)
* Дзіяна Рымашэўская (1998)

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Сыцько (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2016/2017 ЖГК Віцебчанка
* Сезон 2018/2019 ЖГК Віцебчанка

## Спасылкі 
* Витебчанка

2017/2018
Віцебчанка
Катэгорыя:2017 год у Віцебску
Катэгорыя:2018 год у Віцебску
Алена Кулік

**Алена Кулік** (нар. ) — беларуская гандбалістка. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа.
 
У 10-м класе паехала ў Мінск і выступала за «БДПА», дзе трэнерам быў Валер Сяргеевіч Бабіч, потым Леанід Мікалаевіч Гуско. Выйшла замуж, нарадзіла, а калі вярнулася ў гандбол, гуляла за Гараднічанку, потам ізноў у «БДПА».

У 2010 годзе пра па сямейных акалічнасцях перабралася ў Гомель і выступала за мясцовы клуб.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Alena Kulik
* Елена Кулик: «Сейчас главное — еврокубки»
* Елена Кулик: «В Гомель перебралась исключительно по семейным обстоятельствам»

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Бярэзіна Бабруйск
Катэгорыя:Ігракі ГК РВАР-БДПА-2
Старая Мільча (Гомель)

**Старая Мільча** — былая вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці, якая ўвайшла ў 1983 у склад горада Гомеля. Размяшчалася на заходняй ускраіне горада. 

## Гісторыя 
Узнікла ў XVII ст. на месцы выселкаў або хутароў. 

Назва вёскі, верагодна, звязана з назвай невялікай ракі Мільчанкі (Мільча, Случ-Мільча), якая працякала на поўдзень у бок вёскі Давыдаўка і брала пачатак у непраходным балоце (цяпер асушана), якое было натуральнай мяжой паміж Старай Мільчай і стараверскай слабадой Новай Мільчай. 

На карце акрэснасцяў мястэчка Гомель 1838 года, вёска пазначана пад назвай «*Мильча Попова*».

У 1910 годзе ў весцы 136 двароў і 819 жыхароў.

У 1927—1931 гадах — цэнтр Старамільчанскага сельсавета, у 1937—1954 —у складзе Мільчанскага, у 1954—1983 - Красненскага сельсаветаў Гомельскага раёна. 

У цяперашні час тэрыторыя былой вёскі прымыкае да заходняга прамысловага вузла горада (вуліцы Янкі Купалы, Чарнышэўскага, Паўкруглая, Ліцейная, Западны Блокпост).

Забудавана індывідуальнымі дамамі сядзібнага тыпу. 

## Літаратура 
* 

## Крыніцы
Сезон 2017/2018 ГК Бярэзіна Бабруйск

У сезоне 2017/2018 жаночы гандбольны клуб «Бярэзіна» з горада Бабруйск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2017/2018 (**7 месца**).

## Склад каманды 
* Анастасія Вакулава (1976)
* Вікторыя Ветрава (1997)
* Анастасія Грыгоравіч (1999)
* Юлія Нахват (1989)
* Наталля Арочка (1998)
* Іна Рэчыц (1999)
* Лілія Рыдзеўская (1991)
* Юлія Рудэнка (1991)
* Карына Сінякова (1995)
* Вераніка Сцяфанская (1991)
* Марына Берасневіч (1996)
* Вольга Ярмоленка (1983)
* Ульяна Жураўлёва (2002)
* Александра Казлоўская (2001)
* Амалія Каротчанка (2002)
* Алена Кулік (1979)
* Кацярына Новікава (2000)
* Ангеліна Папруга (2002)
* Дар’я Саўко (2002)
* Вераніка Сяневіч (2002)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Баркін (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2016/2017 ГК Бярэзіна Бабруйск
* Сезон 2018/2019 ГК Бярэзіна Бабруйск

## Спасылкі 
* Списочный состав женской гандбольной команды "ГК «Березина» (Бобруйск) на период 2017/18 г.г.
2017/2018
Бярэзіна
Катэгорыя:2017 год у Бабруйску
Катэгорыя:2018 год у Бабруйску
Усе мы родам з дзяцінства (песня)

**Усе мы родам з дзяцінства** — песня Дзмітрыя Яўтуховіча на словы Віктара Шніпа.

Песня выкарыстоўвалася ў якасці лейтматыва ўсебеларускага тэлевізійнага фестывалю юных талентаў «Усе мы родам з дзяцінства». Песню выконваў Анатоль Ярмоленка разам з гуртам «Сябры».

## Словы 

Недзе там за гарамі,
Там дзе сонца начуе;
Есць краіна дзяцінства.
Недзе там за лясамі
Белай птушкай вандруе
І спявае дзяцінства.

Усе мы родам з дзяцінства,
Усе мы родам з дзяцінства,
Не забыць нам краіну дзяцінства

Дзе мама маладая,
Дзе ля вакна рабіну
Вясёлы вецер калыхае.

Прыпеў:
І плыве нада мной
Над табой і над светам
Голас мой, голас твой.
Усе мы родам з дзяцінства
Усе мы родам з дзяцінства
Гора тым, хто забыўся пра гэта.

І сягодня з табою
Мы ў думках злятаем
У краіну дзяцінства.
Пасвятлеем душою,
Як і зноў пабываем
У краіне дзяцінства.

Усе мы родам з дзяцінства,
Усе мы родам з дзяцінства,
Дзе мама маладая,
Дзе ля вакна рабіну
Вясёлы вецер калыхае.

Прыпеў:
І плыве нада мной
Над табой і над светам
Голас мой, голас твой.
Усе мы родам з дзяцінства
Усе мы родам з дзяцінства
Гора тым, хто забыўся пра гэта.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Песні Беларусі
Катэгорыя:Песні на беларускай мове
Рахула (Саку)

**Рахула** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі, за 9 км на паўднёвы захад ад Таліна. На поўначы вёска мяжуе з вёскай Саўэ, на ўсходзе — з Юкснурмэ. Вышыня над узроўнем мора — 43 метры.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Юкснурмэ

**Юкснурмэ** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі, за 8 км на поўдзень ад Таліна. На поўначы вёска мяжуе з вёскамі Ялгімяэ і Юуліку, на паўночным захадзе — з Саўэ, на захадзе — з Рахула, на паўночным усходзе — з пасёлкам Саку, на ўсходзе — з вёскай Каземетса і на поўдні — з вёскамі Метсанурмэ і Копельмаа.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Саўстынымэ

**Саўстыны́мэ** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі, за 7 км на поўдзень ад Таліна. На поўначы мяжуе з вёскай Мяніку, на паўднёвым захадзе — з Каямаа, на паўднёвым усходзе — з вёскай Локуці. Вышыня над узроўнем мора — 50 метраў.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Сезон 2016/2017 ГК Бярэзіна Бабруйск

У сезоне 2016/2017 жаночы гандбольны клуб «Бярэзіна» з горада Бабруйск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2016/2017 (**4 месца**),
* Кубак Беларусі 2017 (**4 месца**).

## Склад каманды 
* Надзея Дворнікава (1999)
* Вераніка Сцяфанская (1991)
* Анастасія Вакулава (1976)
* Вікторыя Ветрава (1997)
* Юлія Нахват (1989)
* Карына Сінякова (1995)
* Наталля Смаланогава (1991)
* Лілія Рыдзеўская (1991)
* Вольга Ярмоленка (1983)
* Марына Берасневіч (1996)
* Анастасія Грыгоравіч (1999)
* Дар’я Барадзейка (1998)
* Крысціна Бярдзюгіна (1999)
* Юлія Рудэнка (1991)
* Іна Рэчыц (1999)
* Анастасія Дрык (1999)
* Наталля Арочка (1998)
* Кацярына Новікава (2000)
* Алена Кулік (1979)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Баркін (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2015/2016 ГК Бярэзіна Бабруйск
* Сезон 2017/2018 ГК Бярэзіна Бабруйск

## Спасылкі 
* Списочный состав женской гандбольной команды "ГК «Березина» (Бобруйск) на период 2016/17 г.г.
2016/2017
Бярэзіна
Катэгорыя:2016 год у Бабруйску
Катэгорыя:2017 год у Бабруйску
Беньямін Петэр Глаксін

**Беньямін Петэр Глаксін** ( або эльзаскі. Магчыма таксама, што ён памёр у 1795 годзе.

## Навуковая дзейнасць 
Беньямін Петэр Глаксін спецыялізаваўся на насенных раслінах.

## Навуковыя працы 
* *Observationes Botanicae* 1785, Argentorati, Strasbourg.

## Ушанаванне 
Роды раслін  і  сямейства  былі названыя ў яго гонар.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Robert Zander; Fritz Encke, Günther Buchheim, Siegmund Seybold (Hrsg.): *Handwörterbuch der Pflanzennamen*. 13. Auflage. Ulmer Verlag, Stuttgart 1984, ISBN 3-8001-5042-5.

## Спасылкі 
* Оxford Dictionaries: Gloxinia 
* Gloxinia

Катэгорыя:Медыкі Германіі
Катэгорыя:Батанікі Германіі
Саўэ (значэнні)

* Саўэ
* Саўэ (воласць)
* Саўэ (прыпыначны пункт)
* Саўэ (Саку)

## Прозвішча 
* Эвелі Саўэ — эстонская біятланістка
Ээсмяэ

**Э́эсмяэ** () — вёска на поўначы Эстоніі ў воласці Саўэ павета Хар'юмаа. На поўначы вёска мяжуе з Копельмаа, на ўсходзе з Пялу, на захадзе з Майдла, на поўдні з Тагаметса.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Сезон 2018/2019 ГК Бярэзіна Бабруйск

У сезоне 2018/2019 жаночы гандбольны клуб «Бярэзіна» з горада Бабруйск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2018/2019 (**6 месца**).

## Склад каманды 
* Анастасія Вакулава (1976)
* Вікторыя Ветрава (1997)
* Анастасія Грыгоравіч (1999)
* Алена Карпенка (2000)
* Вольга Лалакіна (2003)
* Наталля Арочка (1998)
* Ангеліна Папруга (2002)
* Іна Рэчыц (1999)
* Юлія Рудэнка (1991)
* Наталля Юркавец (1991)
* Марына Берасневіч (1996)
* Надзея Дворнікава (1999)
* Амалія Каротчанка (2002)
* Алена Кулік (1979)
* Юлія Нахват (1989)
* Лілія Рыдзеўская (1991)
* Дар’я Саўко (2002)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Баркін (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2017/2018 ГК Бярэзіна Бабруйск
* Сезон 2019/2020 ГК Бярэзіна Бабруйск

## Спасылкі 
* Списочный состав женской гандбольной команды "ГК «Березина» (Бобруйск) на период 2018/19 г.г.
2018/2019
Бярэзіна
Катэгорыя:2018 год у Бабруйску
Катэгорыя:2019 год у Бабруйску
Мумія (значэнні)

**Мумія**:
* Мумія — бальзамаванае цела.

## Фільмы 
* «Мумія» — фільм жахаў Карла Фройнда з Барысам Карлафам у галоўнай ролі (ЗША, 1932).
* «Мумія» — прыгодніцкі баявік з Брэнданам Фрэйзерам, рымейк фільма 1932 года (ЗША, 1999).
Мумія (фільм, 1999)

**«Мумія»** () — амерыканскі прыгодніцкі баявік 1999 года. Гэта рымейк аднайменнага фільма 1932 года.

Фільм быў выпушчаны 7 траўня 1999 гады. Нягледзячы на ​​змешаныя водгукі ад крытыкаў, ён меў камерцыйны поспех і зарабіў больш за 416,4 мільёнаў долараў па ўсім свеце пры бюджэце ў 80 мільёнаў долараў, стаўшы шостым па прыбытку фільмам 1999 года. Поспех фільма спарадзіў два прамых сіквела: «Мумія вяртаецца» (2001) і «Мумія: Грабніца імператара драконаў» (2008). Ён таксама прывёў да спін-офаў, такіх як мультсерыял і прыквел «Цар скарпіёнаў» (2002), які спарадзіў свае ўласныя працягі. Спробы перазагрузіць франшызу і запусціць новую медыяфраншызу прывялі да фільма 2017 года з Томам Крузам у галоўнай ролі.

## Сюжэт 
Дзеянне карціны разгортваецца ў 1923 годзе на неабсяжных прасторах пустыні Егіпта, куды кампанія чорных археолагаў з Англіі і Амерыкі адпраўляецца ў пошуках скарбу, над якім вісіць страшны старажытны праклён.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1999 года
Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы жахаў ЗША
Катэгорыя:Фільмы-баевікі 1999 года
Asellidae

**Asellidae** — сямейства раўнаногіх ракападобных. Адно з найбуйнейшых сямействаў прэснаводных раўнаногіх, шырока распаўсюджанае як у Еўропе, так і ў Паўночнай Амерыцы.

## Роды 
Сямейства ўключае наступныя роды:

*  Geoffroy, 1762
*  Stammer, 1932
*  Henry & Magniez, 1968
*  Packard, 1871
*  Bowman, 1981
*  Argano & Messana, 1991
*  Lewis, Martin & Wetzer, 2003
* 
*  Bowman & Longley, 1976
*  Rafinesque-Schmaltz, 1820
*  Harger, 1876
*  Matsumoto, 1962
*  Matsumoto, 1962
*  Matsomoto, 1962
*  Dudich, 1925
*  Braga, 1968
*  Bowman & Sket, 1985
*  Bowman, 1975
*  Henry & Magniez, 1993
*  Chappuis, 1943
*  Braga, 1944
*  Matsumoto, 1962

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раўнаногія
Лясныя пажары ў Паўднёвай Карэі (2025)

21 сакавіка 2025 года Паўднёвую Карэю ахапілі лясныя пажары, найбуйнейшыя ў гісторыі краіны. 

## Ход падзей 
21 сакавіка 2025 года пачаўся пажар у акрузе Санчхон. Да вечара 22 сакавіка ён ахапіў каля 490 га зямлі. Горны рэльеф у спалучэнні з моцнымі вятрамі і сухімі ўмовамі істотна перашкаджаў намаганням па барацьбе з агнём. Адначасна фіксуюцца новыя ачагі ў правінцыі Паўночны Кёнсан, акрузе Кімхэ, пад Ульсанам.

Лясная служба Карэі выпусціла папярэджанні аб пажарах самага высокага ўзроўню ў 12 месцах, уключаючы Тэджон, Пусан і правінцыях Паўночная і Паўднёвая Кёнсан. 

25 сакавіка Нацыянальнае пажарнае агенцтва падняло ўзровень рэагавання на пажары да самага высокага з трох узроўняў трывогі. У той жа дзень храм Гунса ва Уісеонзе, які ўзыходзіць да дынастыі Сіла, быў знішчаны агнём. Служба спадчыны Карэі выпусціла па ўсёй краіне папярэджанне аб «сур’ёзным» нацыянальным крызісным бедстве. 

Да таго ж дня ў лясных пажарах пацярпела тэрыторыя ў больш за 37 000 акраў зямлі. 

На 27 сакавіка ў ходзе стыхіі загінула 28 чалавек.

## Крыніцы 
Паўднёвая Карэя
Катэгорыя:Катастрофы ў Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Сакавік 2025 года
Катэгорыя:2025 год у АзііКатэгорыя:Лясныя пажары
Луі Жуль Трашу

**Луі Жуль Трашу** (; , Бэль-іль-эн-мер — , Тур) — французскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал, які займаў пасаду кіраўніка ўрада краіны ў 1870-1871 гадах.

## Біяграфія 
Атрымаў адукацыю ў Ваеннай акадэміі Сен-Сір, пасля чаго зрабіў паспяховую вайсковую кар’еру. Ён удзельнічаў у Крымскай вайне (1853–1856) і Італьянскай кампаніі 1859 года, праявіўшы сябе як здольны афіцэр. У 1866 годзе апублікаваў трактат, дзе крытыкаваў арганізацыю арміі Другой імперыі, што выклікала канфлікт з Напалеонам III.

Падчас Франка-прускай вайны (1870–1871) пасля паражэння французскай арміі пад Седанам і паланення Напалеона III Трашу быў прызначаны выканаўцам абавязкаў прэзідэнта і кіраўніком часовага ўрада. Адначасова ён заставаўся ваенным губернатарам Парыжа і кіраваў абаронай горада.

Аднак яго асцярожнасць і нежаданне дзейнічаць рашуча выклікалі расчараванне ў рэвалюцыйных колах Парыжа. Пасля капітуляцыі горада 28 студзеня 1871 года ён пакінуў пасаду кіраўніка ўрада, а пазней — і вайсковую службу. Пасля адстаўкі адышоў ад палітыкі і жыў у адзіноце, не прымаючы ўдзелу ў дзяржаўных справах.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Гідроксіапатыт

{{Мінерал
|Выява = Hydroxylapatite, Triplite-212964.jpg
|Формула     = Ca5(PO4)3(OH)
|Колер = Бясколерны, белы, шэры, жоўты, жоўта-зялёны
|Спайнасць = Недасканалая паводле (0001) і {100}
|Сінгонія = Гексаганальная, гексаганальна-дыпірамідальны від сіметрыі
|Цвёрдасць = 5
|Злом = ломкі
|Шчыльнасць = 3,14–3,21 (вымераная), 3,16 (разліковая)
|Паказчык пераламлення = *n*ω = 1,651, *n*ε = 1,644
}}
**Гідроксіапатыт** — мінерал Ca5(PO4)3(OH) з групы апатыту, гідраксільны аналаг  і . З’яўляецца асноўным мінеральным складнікам касцей (каля 50 % ад агульнай масы косці) і зубоў (96 % у эмалі). У медыцыне сінтэтычны гідроксіапатыт выкарыстоўваецца як напаўняльнік, які замяшчае часткі страчанай косці (у траўматалогіі і артапедыі, хірургіі кісці), і як пакрыццё імплантатаў, спрыяльнае нарастанню новай косці. У стаматалогіі гідроксіапатыт ужываецца ў зубных пастах для рэмінералізацыі і ўмацаванні зубной эмалі.

Беспазваночныя некрафагі разбураюць гідроксіапатыт касцей, каб дабрацца да пажыўных рэчываў — раствараюць кіслотамі і свідруюць, ці толькі раствараюць, як, напрыклад, многашчацінкавыя чарвякі роду *Osedax*

У 2012 годзе было высветлена, што з гідроксіапатыту складаецца і рабочая паверхня нагасківіц буйнога драпежнага ракападобнага *Odontodactylus scyllarus*, які валодае самым імклівым ударам сярод усіх жыхароў Зямлі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фасфаты (мінералы)
Катэгорыя:Касцявая сістэма
Катэгорыя:Мінералы кальцыю
Катэгорыя:Злучэнні кальцыю паводле алфавіта
Катэгорыя:Мінералы гексаганальнай сінгоніі
Катэгорыя:Зубы
Ігар Мікалаевіч Громаў

**Ігар Мікалаевіч Громаў** (нар. , Віцебск) — беларускі ветэрынар. Доктар ветэрынарных навук (2019), прафесар (2021).

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскую дзяржаўную акадэмію ветэрынарнай медыцыны па спецыяльнасць «Ветэрынарная медыцына» ў 1995 годзе. Застаўся працаваць у сваёй альма-матар — з 1995 года на ветэрынарным факультэце, кафедра паталагічнай анатоміі і гісталогіі, з 2001 — дацэнт, з 2019 — загадчык кафедры.

Працуе ў галіне патамарфалагічнай дыягностыкі інфекцыйных і незаразных хвароб птушак.

## Узнагароды 
Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2019).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ветэрынары Беларусі
Сезон 2018/2019 ГК Гараднічанка

У сезоне 2018/2019 жаночы гандбольны клуб «Гараднічанка» з горада Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2018/2019 (**Бронзавы прызёр**),
* Кубак Беларусі 2019 (**4-е месца	**).

## Склад каманды 
* Ілона Дзярнейка (1998)
* Яніна Елісеева (1998)
* Дар’я Каганец (1994)
* Аляксандра Кашкевіч (1998)
* Вікторыя Казлова (1998)
* Іна Краўчанка (1999)
* Юлія Кунцэвіч (1995)
* Вераніка Лукашэвіч (1999)
* Анастасія Мяжуева (1999)
* Анастасія Нікалаевіч (2001)
* Ганна Пашко (1998)
* Святлана Пятрэнка (1998)
* Дзіяна Пяцэвіч (2001)
* Вераніка Русілка (2002)
* Ірына Разнічэнка (1984)
* Ганна Рябчанка (1998)
* Дзіяна Супрановіч (2001)
* Алена Цябус (1998)
* Вераніка Цвірко (2000)

## Трэнеры каманды 
*  Алена Гусева (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2017/2018 ГК Гараднічанка
* Сезон 2019/2020 ГК Гараднічанка

## Спасылкі 
* Городничанка
2018/2019
Гараднічанка
Катэгорыя:2018 год у Гродне
Катэгорыя:2019 год у Гродне
Asellus

**Asellus** — род раўнаногіх ракападобных сямейства .

## Распаўсюджанне 
Жывуць у ЗША (Аляска) і Еўразіі (Бельгія, Нідэрланды, Польшча, Францыя, Пірэнейскі паўвостраў, Італія, тэрыторыя былой Югаславіі, уключаючы Славенію і Македонію, Грэцыя, уключаючы КрытРасія, Паўднёвы Каўказ, Японія і Ахоцкае мора).

## Роды 
Род налічвае 18 відаў:

*  (Bowman i Holmquist, 1975)
*  (Matsumoto, 1961)
*  (Linnaeus, 1758)
*  (Karaman, 1952)
*  (Levanidov, 1976)
*  (Semenkevich, 1924)
*  (Birstein, 1947)
*  (Matsumoto, 1962)
*  (Bovallius, 1886)
*  (Matsumoto, 1960)
*  (Matsumoto, 1960)
*  (Birstein, 1947)
*  (Henry & Magniez, 1995)
*  (Birstein, 1932)
**  (Birstein, 1936)
*  (Matsumoto, 1961)
*  (Henry & Magniez, 1993)
*  (Matsumoto, 1960)
*  (Matsumoto, 1960)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Раўнаногія
Сезон 2018/2019 ГК «Вікторыя-Бярэсце»

У сезоне 2018/2019 жаночы гандбольны клуб «Вікторыя-Бярэсце» з горада Брэст прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2018/2019 (**5 месца**),
* Кубак Беларусі 2019 (**3 месца**).

## Склад каманды 
* Марыя-Луіза Воранава (2000)
* Аляксандра Чашчэвік (1998)
* Крысціна Гапанюк (2002)
* Дзіяна Бярынчык (2000)
* Ірына Оськіна (2000)
* Кацярына Валавая (2000)
* Зарана Пташынская (2000)
* Вiкторыя Шатохiна (2001)
* Зарына Міхайлоўская (1999)
* Алёна Алексяюк (1991)
* Алена Мінушова (1996)
* Анастасія Задора (2002)
* Марына Люльковіч (2003)
* Дар’я Клімук (1994)
* Дар’я Місіюк (1998)
* Марына Суравец (1990)
* Таццяна Пятрова (2002)
* Крысціна Аляксеева (1999)
* Лізавета Кугач (2002)
* Ірына Пучко (1988)

## Трэнеры каманды 
*  Уладзімір Саўко (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2017/2018 ГК «Вікторыя-Бярэсце»
* Сезон 2019/2020 ГК «Вікторыя-Бярэсце»

## Спасылкі 
* Списочный состав женской гандбольной команды "ЦОР «Виктория-Берестье» на период 2018/2019 г.г.
2018/2019
Вікторыя-Бярэсце
Катэгорыя:2018 год у Брэсце
Катэгорыя:2019 год у Брэсце
Тагадзі

**Тагадзі** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі, за 15 км на поўдзень ад Таліна. На захадзе мяжуе з вёскамі Кірдалу і Куртна, на паўночным захадзе — з Соакаэра-Метсанурга, Цераз Тагадзі працякаюць рэкі Ангер’я і Ярвэ.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Тамемяэ

**Тамемяэ** () — вёска ў воласці Саку павета Хар'юмаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы Эстоніі, за 5 км на поўдзень ад Таліна. На паўночным захадзе мяжуе з вёскай Цянасілма, на паўднёвым захадзе — з пасёлкам Саку, на захадзе — з вёскай Мяніку. Вышыня над узроўнем мора — 57 метраў.

У вёсцы знаходзяцца возера Тамемяэ і пясчаны кар’ер.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Тамемяэ (возера)

**Тамемяэ** () — штучнае возера ў Эстоніі, у воласці Саку павета Хар'юмаа. Возера знаходзіцца каля вёскі Тамемяэ. Возера ўтварылася на месцы пясчанага кар’ера. Агульная плошча возера — 43,9 га, плошча воднай паверхні — 40,2 га, плошча 2 астравоў на возеры — 3,7 га. Даўжыня берагавой лініі — 4148 м.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Азёры Эстоніі
Уладзімір Пятровіч Саўко

**Уладзімір Пятровіч Саўко** (, Карэлічы, Беларусь — ) — беларускі гандбаліст, трэнер.

Нарадзіўся ў гарадскім пасёлку Карэлічы на Гродзеншчыне, дзе рабіў першыя гандбольныя крокі. Брамніка запрыкмеціў Анатоль Мяшкоў і ў 1980, па сканчэнню школы, запрасіў у брэсцкі «Педінстытут». Там ён вучыўся і гуляў да 1986 года, а потым вярнуўся ў Гродна і заваяваў золата чэмпіянату БССР у складзе «Прагрэсу». Але неўзабаве зноў апынуўся ў «Педінстытуце».

У 1990 стаў адным з першых легіянераў у беларускім гандболе — адправіўся выступаць за АЗС з горада Белай Падляшскай. Пазней гуляў у Польшчы за клубы з Пулаваў і Радама, а кар’еру скончыў досыць позна — у 39 гадоў. Пры гэтым паралельна ўжо пачынаў трэніраваць. У 2002 годзе, калі браты Мяшковы ў памяць пра бацьку заснавалі ў Брэсце БГК, Уладзіміра Саўко запрасілі ўстаць у руля новай каманды.

## Спасылкі 
* Ушёл из жизни Владимир Савко…
* Умер первый главный тренер БГК «Мешков Брест»

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Гандбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры ГК Вікторыя-Бярэсце
Катэгорыя:Трэнеры БГК імя Мяшкова
Катэгорыя:Ігракі ГК Педінстытут Брэст
Катэгорыя:Ігракі ГК Прагрэс Гродна
Марыс Бланшо

**Мары́с Бланшо́** (, , Кэн, дэпартамент Сона і Луара, Францыя — , Ле Меніль Сен-Дэні, дэпартамент Івелін, Францыя) — французскі пісьменнік, мысляр-эсэіст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 верасня 1907 года ў вёсцы Куэйн () у дэпартаменце Сона і Луара.

Бланшо вывучаў філасофію ў Страсбургскім універсітэце, дзе стаў блізкім сябрам французска-яўрэйскага фенаменолага літоўскага паходжання Эмануэля Левінаса. Затым пачаў кар’еру палітычнага журналіста ў Парыжы. З 1932 па 1940 год быў рэдактарам асноўнай кансерватыўнай штодзённай газеты *«Journal des débats»*. У 1930 годзе атрымаў ступень *DES (дыплом вышэйшага ўзроўню)*, прыкладна эквівалентную ступені магістра ў Парыжскім універсітэце, з дысертацыяй пад назвай «Канцэпцыя дагматызму ў старажытных скептыкаў паводле Секста Эмпірыка» ().

У перыяд паміж дзвюма войнамі актыўна супрацоўнічаў з шэрагам экстрэмісцкіх выданняў правага кшталту, друкаваў артыкулы літаратурнага, палітычнага, філасофскага характару, у якіх выказваў антыдэмакратычныя погляды ў духу французскага літаратурнага нацыяналізму, не цураючыся антысемітызму.

У сярэдзіне 1940-х гадоў канчаткова адышоў ад палітыкі і прысвяціў сябе літаратуры: ужо ў канцы вайны ён выпусціў два раманы і дзве літаратуразнаўчыя працы.

У 1947 годзе Бланшо з’ехаў з Парыжа ў адасобленую вёсачку Эз (дэп. Прыморскія Альпы) на поўдні Францыі, дзе правёў наступныя гады свайго жыцця.

Памёр у лютым 2003 года ва ўзросце 95 год. Будучы сусветна вядомым мысляром, не пакінуў ні завяшчання, ні якога-небудзь іншага распараджэння адносна сваёй творчай спадчыны.

## Крыніцы
Гета ў Пружанах

**Гета ў Пружанах** (20 кастрычніка 1941 — 31 студзеня 1943) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў горада Пружаны і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

## Гісторыя 
Пружаны былі захопленыя нямецкімі войскамі 23 чэрвеня 1941 года і знаходзіліся пад акупацыяй 3 гады і 1 месяц — да 17 (16) ліпеня 1944 года.

20 кастрычніка 1941 года немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, сагналі пружанскіх яўрэяў у гета.

У гета апынуліся таксама яўрэі з бліжэйшых вёсак, у тым ліку каля 2000 яўрэяў з Ружан, Шарашова, шэрагу іншых населеных пунктаў заходніх абласцей і, па розных даных ад 4500 да каля 6000 чалавек з Беластока.

25 снежня 1942 года ў гета прабраліся 4 партызаны (двое з іх потым загінулі) і папярэдзілі, што на бліжэйшыя дні немцы запланавалі забойства ўсіх вязняў гета, — але ўцячы было практычна немагчыма. 27 снежня з гета пачалі вывозіць на падводах вязняў, частку з якіх забівалі ў Бярозе і на станцыі Аранчыцы, а частку павезлі ў Асвенцім.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Пружаны
Катэгорыя:Гісторыя Пружанскага раёна
Катэгорыя:Гісторыя Пружанаў
Луі Бюфэ

**Луі Жазэф Бюфэ** (; , Мірэкур — , Парыж) — французскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду кіраўніка ўрада Францыі ў 1874-1875 гадах.

## Біяграфія 
Атрымаў юрыдычную адукацыю і пачаў палітычную кар'еру ў якасці дэпутата Нацыянальнага сходу ў 1848 годзе. У 1849 годзе быў прызначаны міністрам сельскай гаспадаркі. Пасля дзяржаўнага перавароту Луі Напалеона Банапарта ў 1851 годзе адышоў ад палітычнай дзейнасці.

Пасля падзення Другой імперыі ў 1870 годзе вярнуўся ў палітыку і зноў стаў членам Нацыянальнага сходу. У 1871 годзе заняў пасаду міністра фінансаў у кабінеце Адольфа Цьера.

У 1875 годзе быў прызначаны прэм'ер-міністрам Францыі і адначасова міністрам унутраных спраў. Яго ўрад сутыкнуўся з палітычнымі цяжкасцямі, і ў 1876 годзе ён сышоў у адстаўку. Пасля адстаўкі працягваў палітычную дзейнасць як сенатар і дэпутат.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Аваскулярны некроз

**Аваскулярны некроз** або **астэанекроз** — смерць касцявой тканкі ў выніку часовай або пастаяннай страты кровазабеспячэння.

Можа назірацца пры розных хваробах і траўмах, а таксама бывае ідыяпатычным (без вядомай прычыны). Распаўсюджаная прычына ў пажылых людзей — пералом галоўкі сцегнавой косці, што прыводзіць да парушэння кровазабеспячэння і пакідае галоўку косці без крыві. У такіх выпадках галоўка сцегнавой косці можа быць заменена пратэзам.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Захворванні апорна-рухальнага апарата чалавека
Катэгорыя:Клетачныя працэсы
Мікалай Мікалаевіч Казакоў

**Мікалай Мікалаевіч Казакоў** () — спецыяліст у галіне эксплуатацыі воднага транспарту, суднаваджэння. Кандыдат тэхнічных навук (2007), дацэнт (2010). Рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту з 2025 года.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту (спецыяльнасць «Арганізацыя перавозак і кіраванне на траспарце», 2001), Волжская дзяржаўная акадэмія воднага транспарту (аспірантура, 2006).

У 2002—2004 гадах працаваў на факультэце кіравання працэсамі перавозак Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту загадчыкам лабараторыі «Мадэляванне і аўтаматызацыя кіравання транспартымі сістэмамі», з 2004 — дацэнт кафедры «Кіраванне эксплуатацыйнай работай», у 2016—2017 — загадчык кафедры «Інфармацыйнае і матэматычнае забеспячэнне траспартных сістэм», з 2017 па 2025 год — прарэктар па вучэбнай рабоце.

27 сакавіка 2025 года прызначаны на пасаду рэктара Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту.

## Навуковыя інтарэсы 
Водны транспарт, узаемадзеянне водных сістэм, транспартная лагістыка.

## Узнагароды 
* Знак «Выдатнік Беларускай чыгункі» (2015).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Казакоў Мікалай Мікалаевіч, кандыдат тэхнічных навук, транспарт

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту
Ангер’я (рака)

**Ангер’я** () — рака на паўночным захадзе Эстоніі, якая бярэ пачатак у возеры Ярлепа, што знаходзіцца ў павеце Рапламаа, і ўпадае ў раку Пірыта.

Рака Ангер’я была прытокам ракі Вяэна, але ў снежні 1967 года яе правялі па канале Ангер’я-Пірыта ў раку Пірыта. Ангер’я ўпадае ў раку Пірыта за 3,5 км ад вёскі Вайда.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Эстоніі
Сяргей Кныш

**Сяргей «Боршч» Кныш** (7 ліпеня 1963 — 27 сакавіка 2025, Мінск) — беларускі музыкант і скульптар. Бубнач рок-гуртоў «Бонда», «ULIS», «Крама», аўтар тэкстаў знакавых у гісторыі беларускага рок-н-ролу песень «Стэфка», «Слуцкая брама», «Радыеактыўны блюз».

Нарадзіўся ў сям’і рабочага-электрыка і таваразнаўцы. Маці была з Расіі, бацька — беларус з-пад Капыля. Навучаўся ў мастацкай школе-інтэрнаце для адораных дзяцей, так званым Парнаце. Потым у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце навучаўся скульптуры ў Анатоля Анікейчыка. Жыў і працаваў у Мінску.

Спачатку граў у гурце «Студыя 7», з прыходам музыкантаў Сяргея Дарожкі, Ігара Варашкевіча, Славы Кораня ствараецца «Бонда» — рок-гурт, які абраў сваёй мовай беларускую.

Сяргей Кныш аўтар тэкстаў кампазіцый «Не спяшайся жыць», «Ліст дадому», «Слуцкая брама», «Кожны з нас», «Падарожжа», «Вынаходнікі», «Стэфка», «Соль жыцця», «Раз-пораз», «…» (без назвы), «Тата мае рацыю», «Падарожжа», «Пра суседа», «Дзядзька Юзік», «Рубікон», «Сметнік», «Дыск другі», «Хлопец дурны», «Ура», «На аўтастрадзе», «Атлантыда», «Розум іншаверца», «Радыеактыўны блюз», «Бойка з манекенамі», «Курапаты», «Прыйдзе іх дзень» і іншых.

Пасля распаду «Бонды» кампазіцыі «Стэфка» і «Слуцкая брама» ўвайшлі ў рэпертуар «Крамы».

З удзелам Сяргея Кныша ва «ULIS», які ўтварыўся пасля распаду «Бонды» — запісаны знакавыя альбомы «Краіна доўгай белай хмары» і «Танцы на даху».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Музыканты Беларусі
Катэгорыя:Паэты-песеннікі Беларусі
Уільям Генры Вадынгтан

**Уільям Генры Вадынгтан** (; , Сэнт-Рэмі-сюр-Аўр — , Парыж) — французскі палітык, дыпламат і гісторык англійскага паходжання, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Францыі ў 1879 годзе.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Францыі, але яго бацькі былі англічанамі. Атрымаў адукацыю ў Кембрыджскім універсітэце, дзе вывучаў класічныя навукі і археалогію. Цікавіўся антычнай гісторыяй і археалогіяй. Ён даследаваў старажытныя надпісы і быў вядомым спецыялістам у галіне эпіграфікі. Яго працы мелі вялікае значэнне для разумення антычнай гісторыі Малой Азіі.

Далучыўся да французскай палітыкі пасля Франка-прускай вайны (1870–1871). Ён быў выбраны ў Нацыянальны сход Францыі і стаў прыхільнікам Трэцяй рэспублікі. Ён займаў пасады:
* Міністра замежных спраў (1877, 1879–1883) – займаўся дыпламатычнымі справамі, у тым ліку французскай знешняй палітыкай у адносінах да Вялікабрытаніі і Германіі.
* Прэм’ер-міністра Францыі (4 лютага 1879 – 28 снежня 1879) – нягледзячы на кароткі тэрмін, спрыяў умацаванню рэспубліканскага рэжыму.
* Амбасадара Францыі ў Вялікабрытаніі (1883–1893) – умацоўваў адносіны паміж краінамі, удзельнічаў у міжнародных перамовах.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Напад на мячэць Фамбіты

21 сакавіка 2025 года баевікі напалі на мячэць вёскі Фамбіта на паўднёвым захадзе Нігера. Інцыдэнт адбыўся падчас набажэнстваў у Рамадан у першай палове дня. Нападнікі здзейснілі масавае забойства ў храме, падпалілі мясцовы рынак і некалькі жылых пабудоў. Загінулі як мінімум 44 чалавекі, яшчэ 13 атрымалі цяжкія раненні.

Фамбіта размешчана недалёка ад мяжы з Буркіна-Фасо і Малі. Гэты край лічыўся цэнтрам паўстання джыхадзістаў Ісламскай дзяржавы і Аль-Каіды.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Масавыя забойствы
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2025 годзе
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты ісламістаў
Катэгорыя:Сакавік 2025 года
Катэгорыя:Падзеі 21 сакавіка
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2025 года
Ірына Уладзіміраўна Шчасная

**Ірына Уладзіміраўна Шчасная** (нар. ) — беларуская грамадская актывістка, рэдактарка тг-каналаў.

## Біяграфія 
Была рэдактаркай тэлеграм-каналаў, сярод якіх «Мая краіна Беларусь».

Затрымана 18 лістапада 2020 года супрацоўнікамі Следчага камітэта. 27 лістапада ёй прад’яўлена абвінавачванне па ч. 1 арт. 13 і ч. 2 арт. 293 Крымінальнага кодэкса (падрыхтоўка да ўдзелу ў масавых беспарадках). Суд па крымінальнай справе супраць сямі асоб (Павел Севярынец, Зміцер Казлоў, Ірына Шчасная, Яўген Афнагель, Павел Юхневіч, Максім Вінярскі і Андрэй Войніч) пачаўся 12 траўня і праходзіў у закрытым рэжыме. Суддзя Ірына Ланчава асудзіла Ірыну Шчасную да 4 гадоў калоніі агульнага рэжыму.

Адбывала тэрмін у гомельскай жаночай калоніі № 4. Сімвалічнай хроснай яе стала дэпутатка Еўрапарламента Моніка Хольмаер.

Ірына Шчасная выйшла на волю 29 чэрвеня 2024 года. Праз два дні пасля вызвалення пакінула Беларусь, каб уз’яднацца з сям’ёй — сынам і мужам.

Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»
Эрнэст Курто дэ Сісэ

**Эрнэст-Луі-Актаў Курто дэ Сісэ** (; , Парыж — , Парыж) — французскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал, які займаў пасаду кіраўніка ўрада краіны ў 1874-1875 гадах.

## Біяграфія 
Атрымаў выдатную ваенную адукацыю ў Нацыянальнай ваеннай школе ў Ла-Флешы і Ваеннай акадэміі Сен-Сір. У 1832 годзе пачаў службу ў званні лейтэнанта, у 1839 годзе атрымаў званне капітана. Служыў у Алжыры, у 1850 годзе атрымаў званне падпалкоўніка. Прымаў удзел у Крымскай вайне (1853—1856), удзельнічаў у бітве на рацэ Альма. З 17 сакавіка 1855 года — брыгадны генерал, з 23 сакавіка 1855 года — начальнік штаба 2-га армейскага корпуса Усходняй арміі.

Пасля вайны зноў служыў у Алжыры: з 28 чэрвеня 1856 года знаходзіўся ў распараджэнні генерал-губернатара Алжыра. З 27 лютага 1857 года — начальнік штаба камандавання Паўднёва-Усходняга акругі Алжырскага генерал-губернатарства. З 12 снежня 1860 года — член Камітэта Генеральнага штаба, адначасова займаў пасады: з 11 мая па 31 снежня 1861 года — генерал-інспектар жандармерыі IV акругі, з 8 красавіка па 31 снежня 1862 года — генерал-інспектар жандармерыі V акругі, з 18 красавіка па 31 снежня 1863 года — генерал-інспектар жандармерыі IV акругі. 16 красавіка 1864 года прызначаны генерал-інспектарам пяхоты IV акругі, 10 верасня 1864 года пакінуў пасаду члена Камітэта Генеральнага штаба з прызначэннем камандуючым войскамі 16-га ваеннага акругі (Рэн). З 18 мая 1869 года — камандзір 1-й пяхотнай дывізіі другога Шалонскага лагера. У 1870—1871 гадах удзельнічаў у Франка-прускай вайне. З 29 кастрычніка 1870 года знаходзіўся ў прускім палоне.

5 чэрвеня 1871 года атрымаў пасаду ваеннага міністра Францыі, 2 ліпеня 1871 года абраны дэпутатам Нацыянальнага сходу ад дэпартамента Іль і Вілен. 24 мая 1873 года пакінуў пасаду міністра і 28 верасня атрымаў камандаванне 9-м армейскім корпусам. З 22 мая 1874 года зноў ваенны міністр і выканаўца абавязкаў старшыні ўрада Францыі. 9 сакавіка 1875 года пакінуў пасаду старшыні ўрада, а 15 жніўня 1876 года — пасаду ваеннага міністра. 12 снежня 1875 года стаў пажыццёвым сенатарам. З 31 сакавіка 1878 года — камандзір 11-га армейскага корпуса.

У 1880 годзе быў замяшаны ў скандале: Курто дэ Сісэ абвінавачваўся ў перадачы сакрэтных дакументаў нямецкаму шпіёну, якім была жонка яго падначаленага. Абвінавачванне не было даказана, але генерал страціў сваю пасаду.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Францыі
Саўко

**Саўко** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Іосіфавіч Саўко (нар. 1962) — беларускі палітык.
* Уладзімір Пятровіч Саўко (1962—2023) — беларускі гандбаліст, трэнер.
Даржы (значэнні)

Назву **Даржы́, До́ржы** маюць:

## Населеныя пункты 
* Даржы — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ганчарскага сельсавета.
* Доржы — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Граўжышкоўскага сельсавета.
Землетрасенне ў М’янме (2025)

**Землетрасенне ў М’янме** здарылася 28 сакавіка 2025 года ў 12.50 па мясцовым часе. У выніку катастрофы з’явіліся шматлікія разбурэнні, загінула звыш 1000 чалавек.

Было зафіксавана землетрасенне магнітудай 7.7 балаў па шкале Рыхтэра на глыбіні 10 км (паўторны штуршок 6.7). У зону землетрасення, паводле ацэнак, трапляе 18,3 млн чалавек. Улады М’янмы аб’явілі надзвычайнае становішча ў рэгіёнах Сагайн, Мандалай, Магуэй, Бага, штат Істэр-Шан і Нейп’іда. Стыхія закранула і суседні Тайланд.

## Крыніцы 
## Спасылкі
М’янма
Катэгорыя:Сакавік 2025 года
Катэгорыя:2025 год у Азіі
Катэгорыя:Падзеі 28 сакавіка
Аперацыя «Тушонка»

**«Аперацыя „Тушонка“»** () — французская кінакамедыя рэжысёра Жана-Мары Пуарэ 1991 года з Жанам Рэно і Крысціянам Клаўе ў галоўных ролях. Фільм стаў першай стужкай з класічным камічным дуэтам Клаўе — Рэно.

Ігра Валеры Лемерсье была намінаваная на прэмію «Сезар» за найлепшую жаночую ролю другога плана на 17-й цырымоніі ўручэння прэміі «Сезар».

## Сюжэт 
Капітан французскай разведкі Філіп Булье па мянушцы Акула павінен знайсці здрадніка ў вышэйшых эшалонах улады, які рыхтуецца перадаць чарговыя чарцяжы найноўшай ваеннай распрацоўкі аргенцінскаму гандляру зброяй Заргасу. Для гэтага ў пярсцёнак сакратара консула, звязанага з Заргасам, усталёўваецца мікрафон. Аднак сакратар збіраецца разам з мужам у водпуск з нагоды юбілею вяселля і яна не мае намеру ахвяраваць асабістым жыццём дзеля таемнай аперацыі. Каб скампраметаваць мужа і сарваць паездку, Булье аддае загад знайсці сімпатычную супрацоўніцу і адправіць яе спакушаць мужа.  Вось толькі капітан не ведае, што на гэтае заданне ў выніку адправілі яго дзяўчыну.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы на іспанскай мове
Катэгорыя:Кінакамедыі Францыі
Катэгорыя:Кінакамедыі 1991 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 1991 года
Катэгорыя:Фільмы Gaumont
Арэхавец

**Арэхавец** () — возера на поўначы Валынскай вобласці Украіны, у басейне Буга. З возера пачынаецца Арэхаўскі канал.

Плошча воднага люстра — 147,5 га. Сярэдняя глыбіня — 1 м, максімальная — 3 м. Берагі возера ўкрытыя зараснікамі водна-балотнай і лугавой расліннасці.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Азёры Валынскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Буга
Любовель

**Любовель** () — возера ў Ровенскай вобласці Украіны, ля мяжы з Беларуссю.

Ляжыць сярод балотнага масіву. Катлавіна возера карставага паходжання, акруглай формы.

Даўжыня 1,35 км, шырыня 1,1 км, плошча 0,87 км². Сярэдняя глыбіня 1,8 м, максімальная — 4 м. Даўжыня берагавой лініі 3,85 км.

Берагі нізкія, тарфяністыя, параслі трыснягом, чаротам азёрным і балотным, сітнікам. Дно спадзістае, замуленае.

Жывіцца атмасфернымі і грунтовымі водамі. Узімку замярзае.

На берагах — месцы гнездавання птушак.

Створаны гідралагічны заказнік плошчай 181,5 га.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Н. І. Карпенко.* Любовель // Географічна енциклопедія України: у 3 т. / редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. Т. 2 — К.: «Українська радянська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1990. 

Катэгорыя:Азёры Ровенскай вобласці
Асака берагавая

**Асака берагавая** (*Carex riparia*) — від шматгадовых травяністых раслін сямейства асаковых.

## Апісанне 
Шэра-зялёная расліна вышынёй 60—150 см. Сцяблы з чырванавата-бурымі похвамі. Лісце шырокалінейнае, пляскатае, па краі груба- і вострашурпатае. Колас з 3—6 тычынкавых і 5—6 песцікавых каласкоў. Прыкветны ліст перавышае суквецце. Лускавінкі каласкоў яйцападобныя, вострыя. Рыльцаў 3. Мяшочкі тупатрохгранныя, цёмна-шэрыя, з жылкамі. 

## Пашырэнне 
Расце па берагах вадаёмаў, на нізінных балотах, у поймах рэк, іншы раз дамінуе ў раслінных згуртаваннях. На Беларусі трапляецца часта, асабліва на Палессі ў басейне Прыпяці. Цвіце ў маі — чэрвені. 

Кармавая расліна (у маладым стане). Выкарыстоўваецца на пляценне.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асаковыя
Катэгорыя:Травы
Бліскучыя сёдлы

**«Бліскучыя сёдлы»** () — постмадэрнісцкая чорная камедыя, пародыя на вестэрн, знятая ў 1974 годзе Мелам Бруксам.

Фільм атрымаў у цэлым станоўчыя водгукі крытыкаў і гледачоў, быў намінаваны на тры прэміі «Оскар» і сёння лічыцца класікай камедыі. Фільм займае шостае месца ў спісе Амерыканскага інстытута кінамастацтва «100 самых смешных амерыканскіх фільмаў за 100 гадоў па версіі AFI» і быў прызнаны «культурна, гістарычна або эстэтычна значным» Бібліятэкай Кангрэса і абраны для захавання ў Нацыянальным рэестры фільмаў у 2006 годзе.

## Сюжэт 
Чыгунка павінна прайсці праз мястэчка Рок Рыдж. Але як выгнаць мясцовых жыхароў з горада, калі хочаш украсці ў іх зямлю? Заслаць самую адчайную банду галаварэзаў… і прызначыць новага чарнаскурага шэрыфа, які працягне не больш за суткі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Кінакамедыі 1974 года
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Катэгорыя:Вестэрны ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра расізм
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1974 года
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.
Яўген Аляксандравіч Красулін

**Яўген Аляксандравіч Красулін** (нар. , ) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1970 годзе ў Мінску.

Скончыў гістарычны факультэт і аспірантуру Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта (2000).

Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце, а таксама чытаў лекцыі і займаўся даследаваннямі ва ўніверсітэтах Кітая. Звольнены з БДУ ў 2022 годзе, з'ехаў у Літву.

Аўтар прац па гісторыі дакалумбавых цывілізацый Амерыкі і традыцыйнага грамадства, яго рэлігіі.

## Сям'я 
Жонка — Ганна Віктараўна Красуліна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Историки Беларуси в начале XXI столетия : биобиблиографический справочник / Г. В. Корзенко. — Минск, 2007. — С. 197.

## Спасылкі 
* bis.nlb.by

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук
Івотка (рака)

**Івотка** () — рака ў Сумскай вобласці Украіны і Бранскай вобласці Расіі, левы прыток Дзясны (басейн Дняпра).

Даўжыня 81 км, плошча басейна 1370 км². Даліна шырынёй да 2 км, са спадзістымі берагамі. Нахіл ракі 0,6 м/км.

Жыўленне грунтове і атмасфернае (пераважна снегавое). Ледастаў з сярэдзіны снежня да 3-й дэкады сакавіка.

Івотка — важны шыротны экалагічны калідор. Ніжняе цячэнне ў межах .

Катэгорыя:Басейн Дзясны
Катэгорыя:Рэкі Бранскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Сумскай вобласці
Вілія (прыток Гарыні)

**Вілія** () — рака ў Цярнопальскай, Ровенскай, Хмяльніцкай абласцях Украіны, левы прыток Гарыні (басейн Прыпяці).

Даўжыня 77 км, плошча басейна 1815 км². Пачынаецца на Падольскім узвышшы. Даліна месцамі забалочаная, шырынёй да 4 км. Нахіл ракі 1 м/км. 

Жыўленне мяшанае, пераважна снегава-дажджавое. Ледастаў ад сярэдзіны снежня да пачатку сакавіка. Зарэгулявана сажалкамі, забалочаная частка даліны меліяраваная.

Катэгорыя:Басейн Гарыні
Катэгорыя:Рэкі Ровенскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Цярнопальскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Хмяльніцкай вобласці
Палац Хага

**Палац Хага** () — каралеўская рэзідэнцыя ў , на тэрыторыі , што ўваходзіць у склад , Швецыя. Пабудаваны ў 1802—1805 гг. па загаду караля Густава IV Адольфа як рэзідэнцыя для яго дзяцей. Архітэктарам быў , вучань . Будынак мае статус дзяржаўнага помніка архітэктуры і з 2010 года з’яўляецца афіцыйным месцам жыхарства кронпрынцэсы Вікторыі і яе сям’і.

## Гісторыя 
### «Палац дзяцей» 
Палац Хага ўзводзіўся як новая рэзідэнцыя для каралеўскай сям’і, якая расла і ўжо не змяшчалася ў . Кароль Густаў IV Адольф жадаў мець палац для сваіх дзяцей — , Карла Густава і . Менавіта з гэтай мэтай у 1802 годзе быў закладзены палац, які неафіцыйна называлі «Barnens Palais» — «Дзіцячы палац». Асноўныя будаўнічыя і аздабленчыя працы завяршыліся да 1805 года, але сям’я пераехала толькі праз некалькі гадоў.

Першапачаткова разглядаўся праект Дэспрэ, але каралю ён здаўся занадта дарагім і складаным. Таму быў абраны Ёрвэл Малодшы, які выкарыстаў элементы дызайну свайго настаўніка — будынак атрымаў трохчасткавую кампазіцыю з цэнтральным паверхам, які завяршаўся .

## Далейшая гісторыя 
У 1932—1944 гг. у палацы пражываў , бацька цяперашняга караля Карла XVI Густава. У палацы нарадзіліся яго дзеці, уключаючы будучага манарха. Пасля смерці прынца ў 1947 г. палац быў перададзены ў распараджэнне шведскага ўрада і выкарыстоўваўся як афіцыйная гасцёвая рэзідэнцыя для замежных лідараў.

У 2009 годзе ўрад перадаў палац назад каралеўскай сям’і — ён стаў рэзідэнцыяй  і . Перабудова і рамонтныя працы абышліся ў 40,4 млн шведскіх крон і завяршыліся ў 2010 г.

## Цікавыя факты 
* Палац ахоўваецца як дзяржаўны аб’ект — тэрыторыя з 2010 г. абгароджана, устаноўлены камеры і забаронена фатаграфаванне.
* Ля палаца захаваўся домік для гульняў дзяцей, падораны Густавам V унукам.
* У палацы 43 пакоі, а агульная жылплошча складае каля 1 550 м².

## Галерэя 

File:Haga slott vardagsrummet 1940-tal.jpg|Гасцёвая пакойня, 1940-я
File:Sibylla med Prins Gustaf Adolf och alla barnen.jpg|Сібіла з прынцам Густавам Адольфам і дзецьмі
File:Hagasessorna 1948.jpg| і Карл XVI Густаў у дзяцінстве
File:Haga slott 2008a.jpg|Паркавы фасад палаца

## Спасылкі 
* Палац Хага на сайце Statens fastighetsverk 
* Апісанне на сайце муніцыпалітэта Сольна

## Гл. таксама 
* 

Катэгорыя:Палацы Швецыі
Катэгорыя:Афіцыйныя рэзідэнцыі кіраўнікоў дзяржавы
Валеры Лемерсье

**Валеры Лемерсье** (; ) — французская , ,  і . Тройчы лаўрэат прэміі «Сезар».

## Зноскі 
## Спасылкі 
*