open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пачайна (станцыя метро)

**«Пачайна»** (, ) — 20-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна. Размешчана на Абалонска-Тэрэмкоўскай лініі паміж станцыямі Абалонь і Тараса Шаўчэнкі. Адчынена 19 снежня 1980 года.

Да 8 лютага 2018 года станцыя называлася «Пэтрыўка». 29 снежня 2016 года стала вядома пра верагоднасць перайменавання станцыі ў «Пачайну», у гонар былой ракі Пачайна, у якой, паводле розных крыніц, князь Уладзімір у 988 годе хрысціў Русь.

## Канструкцыя 
Станцыя мелкага залажэння. Мае падземную залу з астраўной пасадачнай платформай. Пралёты залы абапіраюцца на два рады калон. Зала станцыі злучана ўваходамі з двума падземнымі вестыбюлямі. Паўночны вестыбюль накіраваны ў падземны пераход да праспекта Сцяпана Бандэры, Абалонскага праспекта і рынку «Пэтрыўка», паўднёвы вестыбюль выходзіць да Вярбовай вуліцы і чыгуначнай станцыі «Пачайна».

## Апісанне 
Станцыя пабудавана са зборных жалезабетонных элементаў. Для надання ёй асаблівага архітэктурнага аблічча абраны спосаб раскрыцця эстэтычнай каштоўнасці даўгавечных аздобных матэрыялаў і іх арганічнага адзінства, што неабходна для сучаснага рашэння прасторы станцыі метро. Станцыя ўпрыгожана некалькімі відамі манументальнага мастацтва. Адзін уваход на платформу ўпрыгожаны мазаікай, другі — вітражамі, а сама платформа — чаканкай. Усе работы былі завершаны ў 1980 годзе. Аўтар — мастачка Людміла Сямыкіна (лаўрэат Шаўчэнкаўскай прэміі) у дуэце з сынам Сетраком Бараянцам.. Ал станцыі «Абалонь» «Пачайна» адрозніваецца падвеснай столлю з перфараванага алюмінія з убудаванымі ў яго свяцільнямі. Наземных вестыбюляў няма.

## Фотаздымкі 

Petrivka metro station Kiev 2010 02.jpg|Платформа, выгляд у паўднёвы бок.
Petrivka metro station Kiev 2010 02.jpg|Пасадачная платформа.
Petrivka metro station Kiev 2010 03.jpg|Назва станцыі на шляхавой сцяне.
Petrivka metro station Kiev 01.jpg|Чаканка на шляхавой сцяне платформы ў бок станцыі «Абалонь».
Petrivka metro station Kiev 02.jpg|Чаканка на шляхавой сцяне платформы ў бок станцыі «Тараса Шаўчэнка».
Petrivka metro station Kiev 03.jpg|Мазаіка са смальты над лесвіцай на платформу, паўднёвы выхад.
Petrivka metro station Kiev 04.jpg|Вітраж над лесвіцай на платформу, паўночны ўваход.
Petrivka metro station Kiev 2010 05.jpg|Падземны вестыбюль - касавая зала.
Petrivka metro station Kiev 2010 04.jpg|Лесвіцы ў бок паўднёвага выхаду.

## Рэжым працы 
Адкрыццё — 05:38, закрыццё — 0:08.

Адпраўленне першага цягніка ў напрамку:
* ст. «Герояў Дняпра» — 05:57
* ст. «Тэрэмкы» — 05:39

Адпраўленне апошняга цягніка ў напрамку:
* ст. «Герояў Дняпра» — 0:27
* ст. «Тэрэмкы» — 0:11

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Звесткі на афіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна
* Старонка станцыі на неафіцыйным сайце Кіеўскага метрапалітэна 
* [Вэб-энцыклапедыя Кіева](http://wek.kiev.ua/wiki/index.php/Петрівка_(станція_метро))  
* Эскізы некалькіх праектаў станцый 

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага метрапалітэна
Уладзімір Радкевіч

**Уладзімір Радкевіч** (нар. ) — беларускі гандбаліст, разыгрывальнік.

## Кар’ера 
Выхаванец глускай ДЮСШ, у 2016 годзе далучыўся да «Гомеля». Пакінуў каманду пасля сезона 2018/19.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Гомель" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Муніцыпальны бюджэт

**Муніцыпальны бюджэт** (Мясцовы бюджэт) — бюджэт другога ўзроўню (у адрозненне ад дзяржаўнага бюджэта), які забяспечвае фінансаванне патрэб мясцовга самакіравання. На Беларусі да гэтага віду бюджэтаў адносяцца раённыя, гарадскія і абласныя бюджэты.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фінансы
Каспяровіч

**Каспяро́віч** — беларускае прозвішча. Утворана ад імя Ка́спер.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Мікалаевіч Каспяровіч, кандыдат педагагічных навук, дэкан Факультэту фізічнага выхавання БДПУ імя М. Танка.
* Дзмітрый Леанідавіч Каспяровіч, беларускі гімнаст.
* Мацвей Мартынавіч Каспяровіч, чыгуначны інжынер, грамадскі дзеяч.
* Мікалай Іванавіч Каспяровіч, беларускі этнограф, краязнавец, лексікаграф.
* Сяргей Антонавіч Каспяровіч, эканаміст, спецыяліст у галіне матэматычных і інструментальных метадаў эканомікі.

## Крыніцы
Мацвей Мартынавіч Каспяровіч

**Мацей Каспяровіч** (, 1869, Ваўкавыск, Расійская імперыя — дата і месца смерці не вядомыя) — чыгуначны інжынер, грамадскі дзеяч, дэпутат Сойма I склікання (1922—1927).

## Біяграфія 
Пасля сканчэння філалагічнай гімназіі ў Мінску і рэальнай школы ў Вільні паступіў у Тэхналагічны інстытут у Санкт-Пецярбургу. Скончыў у 1894 годзе Інстытут дарог і камунікацыі па спецыяльнасці чыгуначнага інжынера. Працаваў асістэнтам на кафедры матэматыкі і геадэзіі ў Інстытуце дарог і камунікацыі. Быў інспектарам пецярбургскіх чыгуначных заводаў. Пазней быў начальнікам чыгуначнай дыстанцыі Масква — Кіеў — Варонеж. У 1916 годзе быў начальнікам Сызранска-Вяземскай чыгуначнай дыстанцыі.

У час Першай сусветнай вайны займаўся дабрачыннай дзейнасцю ў Калужскім саюзе дапамогі ўцекачам. У 1919 годзе быў абраны ў гарадскі савет Мінска. Пасля эміграцыі ў Польшчу працаваў у дырэкцыі лёгка-рэйкавага транспарту ў Вільні.

З 20-х гадоў XX стагоддзя браў удзел у грамадскай дзейнасці рускай абшчыны ў Польшчы. У красавіку 1926 года быў адным з заснавальнікаў Рускага нацыянальнага аб’яднання.

Быў абраны дэпутатам Сойма I склікання ад спіса Блока нацыянальных меншасцяў. Быў членам Беларускага блока ў Сойме, пазней стаў беспартыйным дэпутатам.

Аўтар некалькіх прац па эксплуатацыі чыгуначнага транспарту.

Далейшае жыццё не вядомае. Мяркуецца, што ён у 1939 годзе быў арыштаваны НКУС і расстраляны ў Беларусі.

## Літаратура 
* Majewski P., Mazur G. (red.), «Poslowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919—1939. Slownik biograficzny», Tom III: K-L, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2005, ISBN 8370597122

## Спасылкі 
* Біяграфічная база Сойма Польшчы 
* Фатаграфія Ўсяпольскага з’езда рускіх. Мацвей Каспяровіч першы справа
Паранай

**Парана́й** () — самая доўгая), працякае па забалочанай Тымь-Паранайскай нізіне, упадае ў заліў Цярпення Ахоцкага мора. За 10 км ад мора рака падзяляецца на 2 рукавы, якія ўпадаюць туды асобна за 5 км адзін ад аднаго, рукавы такім чынам утвараюць забалочаны рачны востраў.

Сярод прытокаў: Леанідаўка, Арлоўка, Каменка, Ельная, Жытніца, Вальза, Таёжная, Туманная, Матросаўка, Уладзіміраўка і інш.

Каля заходняга вусця ракі размешчана вялікая частка горада Паранайск.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* Поронай // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Сахалінскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Ахоцкае мора
Павел Ярашук

**Павел Ярашук** (нар. ) — беларускі гандбаліст, варатар.

Выступаў за гандбольны клуб «Гомель», дзе правёў 12 гадоў. У сезоне 2021/22 ён гуляў за партугальскую «Мадэйру». У наступным сезоне далучыўся да грачаскага ПАОКа.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды «Гомель» на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ГК Мадэйра
Катэгорыя:Ігракі ГК ПАОК
Станіслаў Нахаенка

**Станіслаў Нахаенка** (нар. ) — беларускі гандбаліст, лінейны. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Кар’ера 
Пачынаў дарослую кар’еру ў мінскім «Дынама», у 2014—2016 гадах выступаў у Венгрыі. Улетку 2016 года вярнуўся ў Беларусь, стаўшы іграком «Гомеля», аднак у студзені 2017 года пакінуў каманду.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Гомель" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ГК Комла
Катэгорыя:Ігракі ГК Мезёкёвешд
Катэгорыя:Ігракі ГК Дынама Мінск
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Багдан Сергель

**Багдан Сергель** (нар. ) — беларускі гандбаліст, разыгрывальнік румынскага клуба «Бакэу» і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Кар’ера 
У ліпені 2018 года перайшоў з «Гомеля» ў румынскі клуб «Бакэу».

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Гомель" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Бакэу
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Аляксандр Буйкевіч

**Аляксандр Буйкевіч** (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі. Левы паўсярэдні клуба «Машэка».

## Кар’ера 
Улетку 2018 перабраўся з «Гомеля» ў склад магілёўскага «Машэкі».

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Гомель" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Машэка Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Катэгорыя:Ігракі БГК імя Мяшкова
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Аляксей Станіслававіч Ушал

**Аляксей Станіслававіч Ушал** (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі. Лінейны венгерскага клуба «Арашхаза» і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў брэсцкім БГК імя Мяшкова, у 2010—2012 гадах гуляў на правах арэнды за сталічныя «Аркатрон» і СКА. У 2012—2014 гадах гуляў за асноўны склад брэсцкага клуба, пасля чаго перайшоў у гродзенскі «Кронан». У 2015 годзе стаў іграком «Гомеля».

У маі 2017 года падпісаў двухгадовы кантракт з мінскім СКА.

У маі 2020 года стала вядома, што Ушал па заканчэнні кантракта пакідае СКА. Неўзабаве падпісаў пагадненне з венгерскім клубам «Арашхаза».

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Гомель" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Арашхаза
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ГК Кронан Гродна
Катэгорыя:Ігракі БГК імя Мяшкова
Катэгорыя:Ігракі ГК Аркатрон Мінск
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Мікіта Іванавіч Лявонаў

**Мікіта Лявонаў** (нар. ) — беларускі гандбаліст, левы паўсярэдні іспанскага клуба «Сан-Хасэ».

## Кар’ера 
Выхаванец гродзенскай СДЮШАР-8, у маладым узросце далучыўся да мінскага СКА. У 2015 годзе перайшоў у склад магілёўскага «Машэкі», а ў 2016 годзе вярнуўся ў Гродна, стаўшы іграком «Кронана».

У ліпені 2020 года перайшоў у клуб «Сан-Хасэ» з трэцяга дывізіёна Іспаніі.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Кронан" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Сан-Хасэ
Катэгорыя:Ігракі ГК Кронан Гродна
Катэгорыя:Ігракі ГК Машэка Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Юліян Аляксеевіч Гірык

**Юліян Гірык** (нар. ) — беларускі гандбаліст, разыгрывальнік мінскага СКА і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Кар’ера 
Выхаванец гродзенскай СДЮШАР-8, пачынаў кар’еру ў мясцовым «Кронане», аднак у маладым узросце разам з таварышам па гродзенскай камандзе Арцёмам Рабушкам перайшоў у мінскі СКА, дзе спачатку гуляў за рэзервовую каманду, а пазней стаў прыцягвацца і да асновы.

## Статыстыка 
## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Кронан" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Кронан Гродна
Арцём Сяргеевіч Рабушка

**Арцём Рабушка** (нар. ) — беларускі гандбаліст. Правы паўсярэдні клуба БДУФК-СКА.

## Кар’ера 
Выхаванец гродзенскай СДЮШАР-8, пачынаў кар’еру ў мясцовым «Кронане», аднак у маладым узросце разам з таварышам па гродзенскай камандзе Юліянам Гірыкам перайшоў у мінскі СКА, дзе выступаў пераважна за рэзервовую каманду. У ліпені 2019 года далучыўся да новастворанай каманды БДУФК-СКА, якая пачала выступаць у чэмпіянаце Беларусі.

## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды «Кронан» на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК БДУФК-СКА
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Кронан Гродна
Віталь Юр’евіч Нічэй

**Віталь Нічэй** (нар. ) — беларускі гандбаліст, брамнік гродзенскага «Кронана».

## Кар’ера 
Пачынаў займацца гандболам у Зэльве, пазней вучыўся ў Мінскім сувораўскім вучылішчы. У 2016—2019 гадах быў іграком гродзенскага «Кронана», з 2020 года зноў гуляе за каманду.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Кронан" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Кронан Гродна
Ігар Навумік

**Ігар Навумік** (нар. ) — беларускі гандбаліст, вуглавы.

## Кар’ера 
Улетку 2018 года перайшоў з гродзенскага «Кронана» ў магілёўскі клуб «Машэка», за які гуля да канца сезона 2018/19.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Кронан" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Машэка Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ГК Кронан Гродна
Арцём Аляксандравіч Падасінаў

**Арцём Аляксандравіч Падасінаў** (нар. ) — беларускі гандбаліст, брамнік румынскага клуба «Дунэра».

## Кар’ера 
У красавіку 2017 года падпісаў аднагадовы кантракт з польскім клубам «Каліш», які пачаў дзейнічаць з ліпеня 2018 года.

У маі 2019 года перайшоў у французскі клуб «Біер», які выйшаў у другі дывізіён Францыі. У красавіку 2020 года кантракт з французскім клубам быў разарваны.

У ліпені 2020 года папоўніў склад румынскага клуба «Дунэра».

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Гомель" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Дунэра Кэлэрашы
Катэгорыя:Ігракі ГК Біер
Катэгорыя:Ігракі ГК Каліш
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Машэка Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ГК Дынама Мінск
Максім Нясвадзьба

**Максім Нясвадзьба** (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі, левы паўсярэдні.

## Кар’ера 
Пачынаў кар’еру ў гродзенскім «Кронане», некаторы час гуляў у Польшчы, пасля вярнуўся ў гродзенскі клуб, дзе стаў адным з лідараў і капітанам каманды. У чэрвені 2020 года быў аддадзены ў арэнду расійскаму клубу «Данскія Казакі — ПФУ». У 2022 годзе працягнуў кантракт з «Кронанам».

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Кронан" на перыяд 2016/2017 гг. 
* Максим Несвадьба с нами!

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Данскія Казакі — ПФУ
Катэгорыя:Ігракі ГК Кронан Гродна
Катэгорыя:Ігракі ГК Бяла Падляска
Катэгорыя:Ігракі ГК Колас Горкі
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК імя Лёвіна
Катэгорыя:Гандбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры ГК Гараднічанка
Канстанцін Грыбаў

{{Гандбаліст2
|імя               = Канстанцін Грыбаў
|выява             = 
|мянушкі           = 
|дата нараджэння   = 22.07.1987
|месца нараджэння  = 
|грамадзянства     = 
|рост              = 190 см
|вага              = 
|пазіцыя           = варатар
|клуб              =  Віцязь
|нумар             = 
|моладзевыя клубы  = 
|моладзевыя гады   = 
|клубы             = 
|нацыянальная зборная      = 
|трэнерскія гады   = 
|трэнерскія клубы  = 
|медалі            = 
 
{ style="background: transparent"

}
|абнаўленне дадзеных аб клубе    = 
|абнаўленне дадзеных аб зборнай = 27 снежня 2016
}}

**Канстанцін Грыбаў** (нар. ) — беларускі гандбаліст. Майстар спорту Беларусі. 

Варатар мінскага клуба «Віцязь». Да 2020 года начальнік жаночай нацыянальнай зборнай каманды Беларусі.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Віцязь" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Віцязь Мінск
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Аляксандр Ланін

**Аляксандр Ланін** (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі, варатар.

Выхаванец РЦАР, выклікаўся ў юнацкую (U-18) зборную Беларусі па гандболе. Затым гулец мінскага клуба «Віцязь».

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Віцязь" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Віцязь Мінск
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Аляксей Дзмітрыевіч Баклажац

**Аляксей Баклажац** (нар. ) — беларускі гандбаліст, правы вуглавы. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

## Кар’ера 
Выхаванец гродзенскай СДЮШАР-8, з 2012 года на працягу пяці сезонаў выступаў за мінскі «Віцязь». У ліпені 2017 года перайшоў у гродзенскі клуб «Кронан», дзе выступаў да канца сезона 2017/18.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды «Віцязь» на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Кронан Гродна
Катэгорыя:Ігракі ГК Віцязь Мінск
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Антон Уладзіміравіч Бароўскі

{{Гандбаліст
|імя               = Антон Бароўскі
|поўнае імя        = Антон Уладзіміравіч Бароўскі
|выява             = 
|мянушкі           = 
|дата нараджэння   = 
|месца нараджэння  = 
|грамадзянства     = 
|рост              = 
|вага              = 
|пазіцыя           = лінейны
|клуб              =  Кехра
|нумар             = 
|моладзевыя клубы  = 
|моладзевыя гады   = 
|клубы             = 
|медалі            = 
 
{ style="background: transparent"

}
|абнаўленне дадзеных аб клубе    = 
|абнаўленне дадзеных аб зборнай = 
}}

**Антон Бароўскі** (нар. ) — беларускі гандбаліст, лінейны эстонскага клуба «Кехра». Майстар спорту Беларусі.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Віцязь" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Кехра
Катэгорыя:Ігракі ГК Віцязь Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Ігракі ГК Вікторыя-Рэгія Мінск
Аляксандр Апейкін

**Аляксандр Апейкін** (нар. ) — беларускі гандбаліст, левы вуглавы. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.

Адзін са стваральнікаў аб’яднання «Беларускі фонд спартыўнай салідарнасці» ў жніўні 2020 года. З'ехаў за мяжу. 26 снежня 2022 года ў Беларусі завочна прысуджаны да 12 гадоў зняволення.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Віцязь" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Віцязь Мінск
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Дзяніс Валынцаў

**Дзяніс Валынцаў** (нар. ) — беларускі гандбаліст, разыгрывальнік польскага клуба «Сталь» з Мелеца і былы ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Кар'ера 
Пачынаў кар'еру ў «Гомелі». У 2012—2014 гадах выступаў за БГК імя Мяшкова, пасля вярнуўся ў гомельскі клуб. У ліпені 2017 года пакінуў каманду.

З 2017 года выступаў у Польшчы ў клубе другога дывізіёна АЗС-АВФ з Бялы Падляскай, а ў красавіку 2019 года далучыўся да «Сталі» з Мелеца.

## Статыстыка 
## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Гомель" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Сталь Мелец
Катэгорыя:Ігракі ГК Бяла Падляска
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Катэгорыя:Ігракі БГК імя Мяшкова
Паручыцельства

**Паручыцельства** — адказнасць, якая бярэцца кім-небудзь на сябе ў забеспячэнне абавязацельстваў другой асобы. У цывільным праве — дагавор, паводле якога паручыцель абавязваецца перад крэдыторам адказваць за выкананне абавязацельства пэўнай асобай поўнасцю або часткова. Правы і абавязкі паручыцеля, парадак спынення паручыцельства вызначаецца заканадаўствам. У крымінальным праве — асабістае паручыцельства — адна з мер стрымання, што прымаецца ў адносінах да падазронага ці абвінавачанага.

## Літаратура 
* 
Катэгорыя:Абавязацельнае права
Парфір

**Парфір** — палеатыпныя эфузіўныя кіслыя горныя пароды, якія маюць парфіравую структуру (буйныя крышталі-украпанікі ў тонказярністай асноўнай масе). Бывае шэрага, жоўтага, ружовага, бурага і іншых колераў. Галоўныя разнавіднасці: ортафір — палеатыпны аналаг трахіту і кварцавы парфір — аналаг ліпарыту. Парфірам называюць таксама гіпабісальныя і жыльныя горныя пароды, у якіх мінералы-украпанікі знаходзяцца ў дробнакрышталічнай гранітападобнай масе (граніт-парфір). Парфір з высокімі дэкаратыўнымі якасцямі выкарыстоўваюцца як вырабы і абліцовачны камень.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Магматычныя горныя пароды
Папуа (заліў)

**Папуа** () — заліў Каралавага мора, каля паўднёва-усходняга ўзбярэжжа вострава Новая Гвінея. Даўжыня 150 км, шырыня каля ўвахода каля 330 км, глыбіня да 969 метраў; прыбярэжная частка мелкаводная. Берагі акаймаваныя каралавымі рыфамі. Упадае рака Флай. Порт — Порт-Морсбі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Залівы Ціхага акіяна
Ларыса Дзмітрыеўна Глазырына

**Ларыса Дзмітрыеўна Глазырына** (нар. , ) — беларускі педагог, доктар педагагічных навук (1993), прафесар (1995), сапраўдны член Міжнароднай акадэміі навук вышэйшай школы (2000).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі інстытут фізічнай культуры ў 1963 годзе. Працавала настаўніцай у школе г. Мінска. З 1969 года ў Мінскім педагагічным інстытуце, з 1976 года ў Беларускім інстытуце фізічнай культуры, з 1992 года загадчык кафедры тэорыі методыкі фізічнага выхавання і спорту. З 1996 года галоўны спецыяліст аддзела гуманітарных навук ВАК Рэспублікі Беларусь.

Даследуе тэорыю і методыку фізічнага выхавання дзяцей дашкольнага і школьнага ўзросту.

## Навуковыя працы 
* Русско-белорусский словарь по физической культуре и спорту. Мн., 2013 (у суаўт.);
* Оценивание учебных достижений учащихся и студентов. Мн., 2009 (у суаўт.).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі БДУФК
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Гіялуронавая кіслата

**Гіялуронавая кіслата** — кіслы мукаполіцукрыд, кампанент злучальнай тканкі. 

У вялікай колькасці ёсць у шклопадобным целе вока, пупавіне, сінавіяльнай (сустаўнай) вадкасці, а таксама скуры. Утварае комплекс з бялкамі. Малекулярная маса да некалькіх мільёнаў. Растворы гіялуронавай кіслаты маюць вялікую вязкасць, таму здольныя памяншаць пранікальнасць тканак, што перашкаджае пранікненню хваробатворных мікраарганізмаў. У арганізме рэгулюе размеркаванне вады, выконвае ролю змазачнага матэрыялу ў суставах. Ферментыўны гідроліз гіялуронавай кіслаты ажыццяўляецца гіялуранідазай.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гліказамінагліканы
Катэгорыя:Кіслоты
Глаксінія

**Глаксінія** (*Gloxinia*) — род кветкавых раслін сямейства геснерыевых. 6 відаў. Пашыраны ў Амерыцы ад Мексікі да Бразіліі. У кветкаводстве пад глаксініяй больш вядомая група гібрыдаў, атрыманых ад відаў блізкага роду . На Беларусі іх часта вырошчваюць у пакоях і аранжарэях.

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя расліны з пакарочаным сцяблом і клубнямі. Лісце эліпсападобнае, чаранковае, цёмна-зялёнае, сабранае ў разетку. Кветкі буйныя, яркія, званочкавыя, разнастайныя па колеры. Цвіце ў маі-верасні (за сезон на адной расліне ўтвараецца да 50-100 кветак). Плод — шматнасенная каробачка. Прыгожаквітучыя дэкаратыўныя расліны. Размнажаюцца насеннем, сцябловымі і лісцевымі чаранкамі, дзяленнем клубняў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ясноткакветныя
Катэгорыя:Таксоны, названыя ў гонар людзей
Ігнат Дзмітрыевіч Сяліцкі

**Ігнат Сяліцкі** (нар. ) — беларускі гандбаліст, лінейны гродзенскага «Кронана».

## Кар’ера 
Выхаванец гродзенскай СДЮШАР-8, з 2015 года выступае за асноўную каманду «Кронана».

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Кронан" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Кронан Гродна
Кіеўскі фунікулёр

**Кіеўскі фунікулёр** () — фунікулёрная сістэма з Падола ў Верхні горад у Кіеве (Украіна). Адзін з першых фунікулёраў у былой Расійскай імперыі, адкрыты пасля Крамлёўскага і Пахвалінскага элеватараў у Ніжнім Ноўгарадзе (1896) і Адэскага фунікулёра (1902).

## Станцыі 
Верхняя станцыя Кіеўскага фунікулёра мае выхад на верхнюю тэрасу Уладзімірскай горкі. Ніжняя станцыя фунікулёра на цяперашнім месцы была адкрыта ў 1929 годзе пры яго падаўжэнні. Побач знаходзіцца станцыя метро Паштовая плошча і Рачны вакзал.

## Характарыстыкі 
* Розніца вышынь паміж станцыямі: 75 м.
* Даўжыня трас: 222 м.
* Нахіл: 18-20°.
* Шырыня каляіны: 1200 мм.
* Рэйкі: Спецыяльныя РГ-41.
* Умяшчальнасць вагона: 100 чал.
* Месцаў для сядзення: 30.
* Тармазы:
** Калодкавыя пнеўматычныя на вядучым шківе цягавай машыны.
** Клінава-аўтаматычныя на кожным з вагонаў.
* Магутнасць цягавага рухавіка: 100 кВт.
* Напруга: 440В пастаяннага току.
* Сістэма кіравання: аўтаматычная, з пераходам на ручны рэжым пры заездзе на станцыю.
* Хуткасць: 2 м/с.
* Час руху: 2-3 хвіліны.
* Перавозка пасажыраў:
** 4000 чал./гадзіну.
** Да 3 млн у год.
* Вагоны і дыспетчарская абсталяваны радыёсувяззю.
* Час працы: з 7:00 да 22:00.
* Кошт праезду: 8,00 грн (з 2018).

## Канструкцыя 
На раз’ездзе крайнія рэйкі суцэльныя, унутраныя — разразныя. У аднаго вагона левыя колы з дзвюма рэбордамі, а правыя цыліндрычныя; гэты вагон заўсёды ездзіць па левым боку раз’езда. У другога рэборды на правых колах — ён ездзіць па правым боку. Левы ад дыспетчара (гэта значыць, адносна верхняй станцыі) вагон падпісаны літарай «Л», правы — «П».

Тросы пракладзены на ўзроўні рэек; для таго, каб яны ішлі па крывалінейным маршруце, ужываецца сістэма блокаў, устаноўленых паміж рэйкамі.

## Цікавыя факты 
Узімку, пры наяўнасці дастатковай колькасці снегу, кіеўскі фунікулёр выкарыстоўваецца гарналыжнікамі і сноўбардыстамі як танны гарналыжны пад’ёмнік для катання па тэрыторыі Уладзімірскай горкі паміж верхняй і ніжняй станцыямі фунікулёра.

## Фотаздымкі 

Київський фунікулер 1.jpg|Ніжняя станцыя
Київський фунікулер - Верхня станція .jpg|Верхняя станцыя
Київський фунікулер 2.jpg|Вагон фунікулёра

Катэгорыя:Фунікулёры Украіны
Плошча Льва Талстога

**Плошча Льва Талстога** — назва плошчаў у розных краінах былога СССР, якія атрымалі назву ў гонар Льва Талстога.

## Расія 
* Плошча Льва Талстога — плошча ў Новакузнецку.
* Плошча Льва Талстога — плошча ў Санкт-Пецярбургу.
* Плошча Льва Талстога — плошча ў Тамбове.

## Украіна 
* Плошча Льва Талстога — плошча ў Адэсе.
* *Плошча Льва Талстога* — назва плошчы Украінскіх Герояў у Кіеве ў 1944—2023 гадах.
* «Плошча Льва Талстога» — станцыя метро ў Кіеве.
Кусянкоў

**Кусянкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ігар Кусянкоў, беларускі гандбаліст
* Мікола Кусянкоў, беларускі пісьменнік
Костачка

і яе костачка]]
**Костачка** — пакрытае драўніннай абалонкай ядро ў некаторых пладах.

Таксама костачкамі часта называюць любое насенне, якое сустракаецца ў мякаці садавіны, ягад або гародніны (кавуновыя костачкі).

## Выкарыстанне 
Перш за ўсё, костачкі выкарыстоўваюцца як насенне для размнажэння раслін.

Абрыкосавыя і персікавыя костачкі служаць заменнікам горкага міндаля.

Костачкі, таксама як і іншыя тыпы насення, выкарыстоўваюцца як сыравіна для атрымання алеяў.

У касметалогіі здробненыя костачкі выкарыстоўваюцца для атрымання скрабаў.

Існуюць сарты садавіны і ягад без костачак, спецыяльна выведзеныя для зручнасці спажыўцоў (вінаград кішміш і іншыя).

Катэгорыя:Плод
Анатоль Патароча

**Анатоль Патароча** (нар. ) — былы беларускі гандбаліст, лінейны.

## Кар’ера 
Выхаванец клуба «Гомель», за які выступаў на працягу 15 гадоў, быў капітанам каманды.

У маі 2019 года вырашыў завяршыць прафесійную кар’еру.

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Гомель" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Дзмітрый Сяргеевіч Смолікаў

**Дзмітрый Смолікаў** (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі. Правы вуглавы клуба «Гомель».

У маі 2020 года дамовіўся аб пераходзе ў чэшскі клуб «Брно», аднак у выніку ў ліпені падоўжыў кантракт з «Гомелем».

## Спасылкі 
* Спіскавы склад склад мужчынскай гандбольнай каманды "Гомель" на перыяд 2016/2017 гг. 

Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ГК Гомель
Катэгорыя:Кандыдаты ў майстры спорту Беларусі
Магнус фон Эберхарт

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = 
 | арыгінальнае імя          = 
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           =  
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              =

 | дата нараджэння           = 
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     =

 | гады службы               = 1874 — 1918
 | прыналежнасць             =  
 | род войскаў               = 
 | званне                    =  
 | камандаваў                = 19-я дывізіяРэзервовы XV корпусРэзервовы X корпус7-я армія1-я армія
 | бітвы                     = Першая сусветная вайна

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 =

 | партыя                    = 
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | вучоная ступень           = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | узнагароды                = { style="background: transparent"
 
-
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
}}
**Ма́гнус фон Э́берхарт** (; , г. , Каралеўства Прусія — , г. ) — германскі ваенны дзеяч, генерал ад інфантэрыі.

## Біяграфія 
Сын генерал-маёра. Адукацыю атрымаў у кадэцкім корпусе (1874) і Ваеннай акадэміі (1880). Выпушчаны ў 93-і пяхотны полк. У 1883 годзе пераведзены ў 3-ці гвардзейскі пяхотны полк, з 1887 года ад'ютант 4-й гвардзейскай пяхотнай брыгады, з 1889 года — камандзір роты. У 1890 годзе пераведзены ў Генштаб, а ў 1894 годзе — у Ваеннае міністэрства. З 1898 года камандзір батальёна 12-га грэнадзёрскага палка. У 1900 годзе прызначаны начальнікам аддзела Вялікага Генштаба, служыў пад пачаткам генерала Гельмута фон Молътке. З 1903 года начальнік штаба X АК. З 1904 года камандзір гвардзейскага фузілерскага палка. З 1907 года начальнік штаба гвардзейскага корпуса. З 1911 года камандзір 19-й пяхотнай дывізіі. 22 сакавіка 1913 года прызначаны губернатарам Страсбурга.

### Першая сусветная вайна 
Пры мабілізацыі 4 жніўня 1914 года з падначаленых яму, як губернатару Страсбурга рэзервовых частак быў сфармаваны рэзервовы корпус, які атрымаў назву «корпус Эбергарта». 1 снежня 1914 года корпус стаў пастаянным і атрымаў назву XV рэзервовага (з 23 верасня 1916 года - *XV Каралеўскі баварскі рэзервовы корпус*). 15 кастрычніка 1916 года пераведзены на пасаду камандзіра X рэзервовага корпуса. 20 мая 1917 года узнагароджаны ордэнам *Pour le Mérite*. З 6 жніўня па 31 кастрычніка 1918 года замяшчаў генерала Макса фон Боэна на пасадзе камандуючага 7-й арміяй на Заходнім фронце. З 8 лістапада па 2 снежня 1918 года камандаваў 1-й арміяй на Заходнім фронце. 

2 снежня 1918 года выйшаў у адстаўку. Апошнія гады жыў у Іене.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Падазроны

**Падазроны** — асоба, затрыманая па падазрэнні ва ўчыненні злачынства, а таксама асоба, якой абрана мера стрымання да прад'яўлення абвінавачання.

Паводле крымінальна-працэсуальнага заканадаўства Рэспублікі Беларусь, падазроны з'яўляецца ўдзельнікам крымінальнага працэсу, які уступае ў працэсуальныя адносіны на стадыі  і . У працэсуальным становішчы ён можа знаходзіцца толькі на працягу вельмі кароткага тэрміну (не больш за 3 сутак), пасля чаго павінна быць вырашана пытанне пра прад'яўленне яму абвінавачання і меры стрымання, калі для гэтага будуць законныя падставы. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Крымінальна-працэсуальнае права
Пашпарт грамадзяніна Расіі

**Пашпарт грамадзяніна Расіі** — асноўны дакумент, які выдаецца грамадзяніну для пасведчання яго асобы на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі.

Пашпарт абавязаны мець усе грамадзяне, якія дасягнулі 14-гадовага ўзросту. Для выездаў за межы Расіі (акрамя ў такія дзяржавы і краіны, як Арменія, Беларусь, Казахстан, Кыргызстан, а таксама часткова прызнаных Абхазіі і Паўднёвай Асеціі) грамадзянам Расіі выдаецца замежны пашпарт.

Катэгорыя:Нацыянальныя грамадзянскія пашпарты
Пагроза

**Пагроза** ў крымінальным праве — выказаны ў любой форме намер прычыніць фізічную, матэрыяльную ці іншую шкоду грамадскім або асабістым інтарэсам.

У крымінальным праве Рэспублікі Беларусь найбольш небяспечныя віды пагроз — забойствам, нанясеннем цяжкіх цялесных пашкоджанняў або знішчэннем маёмасці шляхам падпалу і да т.п., якія ствараюць самастойныя склады злачынства. Разглядаецца заканадаўствам як сродак  над чалавекам і караецца ў крымінальным парадку.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Псіхалагічны гвалт
Катэгорыя:Злачынствы
Сінінгія

**Сінінгія** (*Sinningia*) — род шматгадовых траў або паўхмызнякоў сямейства геснерыевыя.

## Назва 
Назва роду дадзена ў гонар Вільгельма Зінінга (1792—1874), галоўнага садоўніка батанічнага саду Бонскага ўніверсітэта.

## Апісанне 
Расліны з добра развітымі клубнямі і апушаным лісцем. Кветкі звычайна буйныя, 5-членыя, з яркім венцам званочкападобнай формы. Вылучаюць 70 відаў сінінгіі. Паходжанне — Паўднёвая Амерыка.

## Выкарыстанне 
Гібрыдныя сінінгіі вырошчваюць у аранжарэях і пакоях; цвітуць у красавіку-траўні. Размнажаюцца насеннем, клубнямі, лісцевымі чаранкамі, адцвілымі кветканосамі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Геснерыевыя
Харэвічы

**Харэ́вічы** () — былая вёска ў Дукорскім сельса­веце Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці, з 1967 года ў межах вёскі Дукора.

## Назва 
Назва паходзіць ад прозвішча Харэвіч. Шляхта з прозвішчам Харэвіч у XIX стагоддзі валодала суседнімі Раўнаполлем і фальваркам Анятова.

## Гісторыя 
У канцы XVIII стагоддзя вёска ў Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, уласнасць Агінскіх, адносілася да маёнтка Дукора.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі.

У XIX стагоддзі належала маёнтку Голацк, уласнасць Ганны Здзяхоўскай з Оштарпаў (жонкі Фартуната Здзяхоўскага, удавы Караля Кастравіцкага), па яе смерці маёнткі перайшлі да Ваньковічаў. Пасля 1861 года ў Дукорскай воласці Ігуменскага павета.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Дукорскай воласці пісалі звароты ў Народны Сакратарыят Беларусі са скаргамі на дзеянні нямецкіх акупацыйных улад. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У 1943 годзе ў часе карнай нямецкай аперацыі было спалена 43 дамы, забіта 5 чалавек.

Знята з уліку 28 верасня 1967 года, злілася з вёскай Дукора. Цяпер вуліца Блажко ў Дукоры.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 149 двароў, 1037 жыхароў
* 1917 год — 132 двары, 904 жыхары, усе беларусы

## Вядомыя асобы 
* Андрэй Блажко (1895—1920) — арганізатар і кіраўнік дукорскіх партызан.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Дукора
Падазёрышча

**Падазё́рышча** — возера ў Беларусі, Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці, за 35 км на паўднёвы захад ад горада Бялынічы, за 3 км на паўднёвы захад ад вёскі Мяжонка, у басейне ракі Дулебка.

Плошча паверхні 0,16 км². Даўжыня 0,79 км, найбольшая шырыня 0,28 км. Найбольшая глыбіня 4,2 м, сярэдняя — 2,5 м. Даўжыня берагавой лініі 2,0 км. Аб’ём вады ў возеры 0,40 млн м³.

Размешчана сярод балоцістага ляснога ўрочышча Балота Дулебскае. Схілы катлавіны невыразныя.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Магілёўскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Магілёўскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Бялыніцкага раёна
Атэізм у Беларусі

**Атэізм у Беларусі** — сукупнасць грамадзян і нефармальных аб’яднанняў, якія ўсведамляюць сябе нерэлігійнымі. Згодна з Канстытуцыяй краіны, Беларусь з’яўляецца свецкай дзяржавай, дзе рэлігія аддзелена ад дзяржавы.

## Гісторыя 
Першым беларускім атэістам лічыцца Казімір Лышчынскі, які напісаў трактат «Аб неіснаванні бога».

Асаблівую папулярнасць атэізм у Беларусі набыў у часы БССР, пасля «Дэкрэта аб аддзяленні царквы ад дзяржавы і школы ад царквы», які падпісаў Уладзімір Ленін. Затым дэкрэт страціў сілу ў 1990 годзе.

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка, паводле яго ўласных слоў, з’яўляецца праваслаўным атэістам, але, нягледзячы на гэта, ён хацеў арганізаваць сустрэчу Папы Рымскага і Патрыярха Рускай праваслаўнай царквы на тэрыторыі Беларусі. На гэта Патрыярх адказаў адмовай. Прэзідэнт патлумачыў свой учынак тым, што хацеў зрабіць Беларусь «святой зямлёй».

У 2013 годзе у ходзе сацапытання высветлілася, што толькі 4 % беларусаў лічаць сябе атэістамі, 8 % не адносяць сябе ні да якога веравызнання, і 3 % не змаглі адказаць.

У 2016 годзе каля 250 жыхароў Віцебска аказалі супраціў пабудове праваслаўнага храма на тэрыторыі парку. Гэта магло сур’ёзна нашкодзіць парку і гістарычнай каштоўнасці месца.

У 2016 годзе было праведзена новае сацапытанне сярод дарослага насельніцтва краіны. У ходзе сацыялагічнага даследавання адзначылі, што вераць у Бога 63,5 % апытаных жыхароў рэспублікі, яшчэ 5 % — у звышнатуральныя сілы. Не змаглі адназначна вызначыць сваё стаўленне да веры 22 % апытаных, а 8,5 % паказалі, што не з’яўляюцца вернікамі.

Катэгорыя:Атэізм
Катэгорыя:Рэлігія ў Беларусі
Сіняе (возера, Чэрыкаўскі раён)

**Сі́няе** — возера ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, за 5 км на паўднёвы захад ад горада Чэрыкаў, за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Мірагошч, у басейне ракі Сож.

Плошча паверхні 0,13 км². Даўжыня 1,46 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 2,88 км.

Схілы невыразныя, на поўначы вышынёй да 4 м, параслі хмызняком. Злучана ручаём з затокай ракі Сож. Старычнае.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Магілёўскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Магілёўскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Басейн Сажа
Катэгорыя:Азёры Чэрыкаўскага раёна
Самін

**Самін** (таксама **Сомін**) — былы хутар у Навасёлкаўскім сель­савеце Пухавіцкага раёна. Не існуе з 1932 года.

## Гісторыя 
У XVIII стагоддзі ўваходзіў у склад Менскага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. Двор Самін пазначаны на картах генеральнага межавання Расійскай імперыі канца XVIII стагоддзя, стаяў на рацэ Цітаўка. Уладанне Ратынскіх, потым Быкоўскіх. Пасля 1861 года ў Навасёлкаўскай воласці Ігуменскага павета.

У 1889 годзе землеўладальнікам ва ўрочышчы Самін быў праваслаўны надворны саветнік Уладзімір Сяргеевіч Папоў, было 484 дзесяціны зямлі.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Уласнасць нацыяналізавана, на землях створаны хутары. Населены пункт не існуе з 1932 года.

## Насельніцтва 
* 1908 год — 12 двароў, 87 жыхароў
* 1917 год — 24 двары, 173 жыхары, усе беларусы

## Культура 
Мова і лексіка хутара Самін зафіксавана ў «Краёвым слоўніку Чэрвеншчыны» (1929) Міколы Шатэрніка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
*
Формулы скарочанага множання

**Формулы скарочанага множання** — часта сустракаемыя выпадкі множання мнагачленаў. Многія з іх з'яўляюцца асобнымі выпадкамі бінома Ньютана. Вывучаюцца ў сярэдняй школе ў курсе алгебры.

## Формулы для квадратаў 
* (a\pm b)^2=a^2\pm 2ab+b^2
* a^2-b^2=(a+b)(a-b)
* \left( a + b + c \right)^2 = a^2 + b^2 + c^2 + 2ab + 2ac + 2bc

## Формулы для кубоў 
* (a\pm b)^3=a^3\pm 3a^2b+3ab^2\pm b^3
* a^3\pm b^3=(a\pm b)(a^2\mp ab+b^2)
* \left( a + b + c \right)^3 = a^3 + b^3 + c^3 + 3a^2b + 3a^2c + 3ab^2 + 3ac^2 + 3b^2c + 3bc^2 + 6abc

## Формулы для чацвёртай ступені 
* (a\pm b)^4=a^4\pm 4a^3b+6a^2b^2\pm 4ab^3+b^4
* a^4-b^4=(a-b)(a+b)(a^2+b^2) (выводзіцца з a^2-b^2)

## Формулы для n-ай ступені 
* a^n-b^n=(a-b)(a^{n-1}+a^{n-2}b+a^{n-3}b^2+\ldots+a^2b^{n-3}+ab^{n-2}+b^{n-1})
* a^{2n}-b^{2n}=(a+b)(a^{2n-1}-a^{2n-2}b+a^{2n-3}b^2-\ldots-a^2b^{2n-3}+ab^{2n-2}-b^{2n-1}), дзе n \in N
* a^{2n}-b^{2n}=(a^{n}+b^{n})(a^{n}-b^{n})
* a^{2n+1}+b^{2n+1}=(a+b)(a^{2n}-a^{2n-1}b+a^{2n-2}b^2-\ldots+a^2b^{2n-2}-ab^{2n-1}+b^{2n}), дзе n \in N

## Некаторыя ўласцівасці формул 
* (a-b)^{2n}=(b-a)^{2n}, дзе n \in N
* (a-b)^{2n+1}=-(b-a)^{2n+1}, дзе n \in N

## Гл. таксама 
* Мнагачлен
* Біном Ньютана
* Фактарызацыя мнагачленаў

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мнагачлены
Катэгорыя:Элементарная алгебра
Картэр Глас

**Картэр Глас** (, ) — амерыканскі палітык, выдавец, член Кангрэса ад Дэмакратычнай партыі, 47-ы міністр фінансаў ЗША з 1918 па 1920 год.

## Біяграфія 
Картэр Глас, пяты з дванаццаці дзяцей у сям’і, нарадзіўся ў г. Лінчберг (штат Вірджынія). Яго маці, Аўгуста Элізабет Глас, памерла, калі Картэру было два гады, таму яго сястра, старэйшая на дзесяць гадоў, стала яму прыёмнай маці. Бацька Картэра, Роберт Генры Глас, меў выдавецтва Lynchburg Daily Republican і быў паштмайстрам Лінчберга. Падчас Грамадзянскай вайны Роберт Глас быў у шэрагах арміі Канфедэрацыі.

Картэр атрымаў толькі элементарную адукацыю і з 13 гадоў пачаў працаваць у газеце свайго бацькі. Тым не менш, ён працягнуў адукацыю, чытаючы працы Платона, Эдмунда Бёрка і Уільяма Шэкспіра. Пасля таго, як у Пітэрсбергу Гласу адмовілі ў працы рэпарцёрам, ён вяртаецца ў Лінчберг і ўладкоўваецца ў офіс чыгуначнай кампаніі.

У 1870 годзе Картэр Глас атрымаў месца рэпарцёра ў выданні Lynchburg News. У 1877 годзе яго павысілі да рэдактара. У 1888 годзе, пры фінансавай падтрымцы сяброў, яму ўдаецца купіць газету. У наступныя гады Глас выкупіў газету свайго бацькі і стаў адзіным выдаўцом газет у Лінчбергу.

Сваю палітычную кар’еру Картэр Глас пачаў у 1896 годзе, будучы дэлегатам на Нацыянальным з’ездзе Дэмакратычнай партыі, дзе ўпершыню пачуў выступ будучага Дзяржсакратара ЗША Уільяма Браяна. У 1899 годзе Глас стаў сенатарам штата Вірджынія, з 1901 па 1902 год уваходзіў ва Устаноўчы сход штата Вірджынія.

У 1902 годзе Глас быў абраны ў Палату прадстаўнікоў, дзе ён да 1918 года прадстаўляў інтарэсы дэмакратаў ад штата Вірджынія. У 1913 годзе Палата прадстаўнікоў прызначае Картэра старшынёй Банкаўска-Валютнага камітэта. У 1913 годзе Глас выступаў за прыняцце закона аб стварэнні Федэральнай рэзервовай сістэмы.

16 снежня 1918 года Прэзідэнт ЗША Вудра Вільсан прызначыў Картэра Гласа ў якасці пераемніка Уільяма Макэду на пасадзе міністра фінансаў. Гэтую пасаду Глас займаў да 1 лютага 1920 года, калі яго змяніў Дэвід Х’юстан. Пасля адстаўкі з пасады міністра фінансаў Картэр быў абраны на пасаду сенатара ад штата Вірджынія. У 1933 годзе падтрымліваў так званы «Новы курс Рузвельта».

Катэгорыя:Міністры фінансаў ЗША
Катэгорыя:Сенатары ад штата Вірджынія
Пыласос

**Пыласос** або **пыласмок** — электрычная прылада для выдалення пылу, бытавая тэхніка. Прынцып дзеяння заснаваны на ўсмоктванні вентылятарам пылу з паветра. Выкарыстоўваецца таксама для пабелкі, фарбавання драўляных і металічных паверхняў, увільгатнення паветра, апырсквання раслін і іншага.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бытавая тэхніка
Дэвід Франклін Х’юстан

**Дэвід Франклін Х’юстан** (; 17 лютага 1866 — 2 верасня 1940) — амерыканскі палітык, прадпрымальнік, 5-ы міністр сельскай гаспадаркі, 48-ы міністр фінансаў ЗША.

## Біяграфія 
Х’юстан нарадзіўся ў Манро, Паўночная Караліна. Скончыў універсітэт Паўднёвай Караліны ў 1887 годзе са ступенню бакалаўра мастацтваў і Гарвардскі універсітэт ў 1892 годзе са ступенню магістра паліталогіі.

У 1894 годзе Х’юстан атрымаў ступень прафесара паліталогіі ва ўніверсітэце Тэхаса. У 1896 годзе ён апублікаваў дысертацыю па тэме «Крытычнае даследаванне па касацыйным справах у Паўднёвай Караліне». У 1899 годзе прызначаны дэканам факультэта паліталогіі ўніверсітэта Тэхаса. У той жа час Х’юстана запрасілі быць лектарам ў ваеннай акадэміі ва Уэст-Пойнце.

З 1902 па 1905 год Дэвід Х’юстан з’яўляўся прэзідэнтам Сельскагаспадарчага і механічнага каледжа Тэхаса. У 1905 годзе Х’юстан вярнуўся на пасаду прэзідэнта ўніверсітэта Тэхаса, а ў 1908 годзе заснаваў юрыдычны факультэт.

Пасля абрання прэзідэнт Вудра Вільсан 6 сакавіка 1913 года прызначыў Х’юстана на пасаду міністра сельскай гаспадаркі. 2 лютага 1920 года Дэвід быў прызначаны пераемнікам Картэра Гласа на пасадзе міністра фінансаў. У гэты час ён выступаў за зніжэнне коштаў на сельскагаспадарчыя тавары, больш даступныя крэдыты для фермераў і змяненне грашова-крэдытнай палітыкі ЗША.

Катэгорыя:Міністры фінансаў ЗША
Катэгорыя:Міністры сельскай гаспадаркі ЗША
Пылкагалоўнік

**Пылкагало́ўнік** (*Cephalanthera*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя травяністыя карэнішчавыя расліны. Сцябло прамастойнае. Лісце падоўжанае, завостранае. Суквецце — рыхлы колас. Кветкі званочкавыя з дробнымі прыкветкамі. Плод — каробачка.

## Арэал 
14 відаў. Пашыраны ва ўмераным поясе Еўразіі. На тэрыторыі Беларусі 2 віды пылкагалоўніка:  і , занесеныя ў Чырвоную кнігу. Трапляюцца ў лясах, хмызняках.

## Значэнне 
Дэкаратыўныя расліны.

## Літаратура 
* 
*  — С. 314—315.

## Спасылкі 
* 
* Cephalanthera  // The Plant List

Катэгорыя:Эпідэндравыя
Пункцыя

**Пу́нкцыя** ( — укол) — пракол тканак арганізма пункцыйнай іголкай з дыягнастычнай, лекавай або прафілактычнай мэтай.

Дыягнастычная пункцыя выкарыстоўваецца: для вывучэння структурна-функцыянальнага стану органу, сістэмы органаў і тканак, устанаўлення дыягназу захворвання шляхам увядзення ў крывяносныя і лімфатычныя сасуды, поласці, губачстае рэчыва касцей радыеізатопаў, газу (паветра), рэнтгенакантрасных рэчываў, таксама даследвання ўзору вадкасці (кроў, гной і інш.) або кавалачка тканкі (напрыклад, пухліны). З лекавай і прафілактычнай мэтамі з дапамогай пункцыі ўводзяць лекавыя сродкі ў тканкі, сасуды, поласці арганізма.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Медыцынскія працэдуры
Антоні Урбанскі

**Антоні Урбанскі** (, Antoni Urbański; , Рыжаўка, Жмэрынскі раён, Вінніцкая вобласць — , Казажаў Дольны, Польшча) — акадэмік, аўтар серыі з 4 кніг «», выдадзенага ў 1920-х гадах (пра землі, якія да 1772 года ўваходзілі да Першай Рэчы Паспалітай і якія Другая рэч Паспалітая не змагла вярнуць пасля Першай сусветнай вайны.

Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы
Катэгорыя:Гісторыкі архітэктуры
Катэгорыя:Публіцысты Польшчы
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вінніцкай вобласці
Пунктэлія

**Пунктэ́лія** (*Punctelia*) — род ліставатых лішайнікаў сямейства пармелівых.

## Апісанне 
Слаявіна ліставатая, разеткападобная або няправільнай формы, шырыня 3–7 (да 10) см, з саралямі. Лопасці шырынёй да 6 мм, злёгку ўвагнутыя, з акругла выразанымі і трохі выгнутымі канцамі і краямі, якія дакранаюцца або налягаюць адзін на аднаго. Верх гладкі, крыху няроўны, светла- або цёмна-шэра-блакітнавата-зеленаваты, зрэдку жаўтавата- або карычнявата-шэры, злёгку бліскучы або матавы, з белаватымі кропкападобнымі псеўдацыфеламі, з якіх развіваюцца мучністыя або дробназярністыя акруглыя белаватыя саралі (утварэнні для вегетатыўнага размнажэння). Краявыя саралі могуць развівацца на разрывах верхняга каравога слоя другасных лапасцінак. Ніжняя паверхня светлая, ад крэмава-белай да светла-карычневай, з рэдкімі, такога ж колеру рызінамі, якія не даходзяць да краю лопасцей. Пладовыя целы (апатэцыі) пераважна адзіночныя, трапляюцца рэдка. Сумкі 8-споравыя. Споры бясколерныя, амаль шарападобныя.

## Пашырэнне 
У свеце вядома каля 25 відаў, распаўсюджаны ва ўсіх кліматычных зонах, часта ў тропіках і субтропіках. Сустракаюцца на кары ліставых дрэў, драўніне. У Беларусі прадстаўлены    і .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пармеліевыя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Васіль Уладзіміравіч Пукіраў

**Васіль Уладзіміравіч Пукіраў** (, , с. Лужнікі, Тульская губерня — ) — расійскі жывапісец.

Вучыўся ў Маскоўскім вучылішчы жывапісу, чкульптуры і архітэктуры ў 1847-58 гадах, у 1861-73 гадах выкладаў у гэтым вучылішчы (з 1863 года прафесар). У 1850-я гады працаваў пераважна ў жанры партрэта, пазней звярнуўся да жанравага жывапісу «Няроўны шлюб» (1862), «Збор нядоімак» (1869-70), «Патрава» (1870), «Прыём пасагу па роспісе» (1873) і інш.

## Літаратура 
*