open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Беларускае зямляцтва пралетарскага студэнцтва

**Беларускае зямляцтва пралетарскага студэнцтва** *ў Кіеве*. Існавала з 16 снежня 1926 да 1930(?). Ініцыятыўная група створана ў лістападзе 1925. У кастрычніку 1926 утвораны арганізацыйны камітэт зямляцтва, які супрацоўнічаў з Цэнтральным бюро пралетарскага студэнцтва Беларусі (ЦБ пралетстуда), Наркаматам асветы БССР, ЦК КПБ. 16 снежня 1926 на ўстаноўчым сходзе зямляцтва абраны выканаўчы орган — праўленне, старшыня М. Аляшкевіч, сакратар П. Бруква, зацверджаны статут. 

На пачатку 1927 аб'ядноўвала 173 чалавек. Складалася з аўтаномных аддзелаў, арганізаваных пры 12 ВНУ Кіева: пры сельскагаспадарчым, ветэрынарна-заатэхнічным, медыцынскім, політэхнічным інстытутах, народнай адукацыі, губернскай савецкай партшколе і інш. Існавалі культурніцкая і эканамічная секцыі, працавалі гурткі беларускай мовы і прыродазнаўства, беларуская бібліятэка. На базе Цэнтральнага клуба студэнцтва Кіева ўтвораны беларускі клуб. Праводзіліся беларускія студэнцкія вечарыны. Праўленне выпісвала для студэнтаў беларускамоўныя газеты і часопісы.

У 1927/28 навучальным годзе зямляцтва атрымала 1205 руб. грашовай датацыі ад ЦБ пралетстуда Беларусі і разавую грашовую дапамогу ад Наркамата асветы БССР. Праўленне зямляцтва супрацоўнічала з Кіеўскай акруговай радай пралетарскага студэнцтва Украіны, з беларускімі студэнцкімі зямляцтвамі Варонежа, Ленінграда, Масквы.

10 сакавіка 1929 па ініцыятыве зямляцтва ва Украінскай АН адбылася вечарына беларускай культуры з удзелам квартэта 1-га Беларускага драматычнага тэатра, украінскага паэта М. Драй-Хмары і музыказнаўцы-этнографа К. Квіткі, прысутнічала каля 500 чалавек. Актывісты зямляцтва: Багатка, М. К. Журык, К. А. Мядзведзеў, М. К. Рымша, Я. М. Чмыхаў, П. Я. Ясінскі.

## Задачы 
Вывучэнне гісторыі, эканамічнай геаграфіі, прамысловасці, культуры і мастацтва Беларусі; матэрыяльная дапамога сябрам зямляцтва. 

## Літаратура 
* Васілеўскі, Ю. Р. Беларускае зямляцтва пралетарскага студэнцтва / Ю. Р. Васілеўскі //  — С. 353—354.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Украіны

Катэгорыя:Беларусы ў Кіеве
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, закрытыя ў 1930 годзе
Катэгорыя:1926 год у Кіеве
Беларускае згуртаванне вайскоўцаў

**Беларускае згуртаванне вайскоўцаў** (**БЗВ**) — непалітычны грамадскі добраахвотны рух, у якім незалежна ад нацыянальнасці, веравызнання, палітычных поглядаў і членства ў іншых рухах і партыях, на дэмакратычных пачатках аб’ядноўваліся былыя вайскоўцы сапраўднай службы або ў адстаўцы, а таксама калектыўныя члены — іншыя грамадскія арганізацыі і палітычныя партыі.

## Гісторыя 
Заснавана 19 — 20 жніўня 1991 года ў Мінску падчас жнівеньскага путчу 1991 года. Устаноўчы з’езд адбыўся 12 — 13 кастрычніка 1991 года ў Мінску. Зарэгістравана ў снежні 1991 года. Вышэйшы орган БЗВ — з’езд. Паміж з’ездамі кіраўніцтва ажыццяўлялася каардчнацыйнай і выканаўчай радамі. Старшыня М. В. Статкевіч. Аснову БЗВ складалі суполкі ў гарнізонах і вайсковых аддзелах. Вытокам БЗВ з’яўляўся рух патрыятычных вайскоўцаў, якія ўваходзілі з 1989 года ў гурткі Таварыства беларускай мовы ў Барысаве, Бярозе, Мінску, Казахстане, Маскве, Цверы і інш.

У 2000 годзе арганізацыя БЗВ не прайшла перарэгістрацыю і была ліквідавана дэ-юрэ.

## Мэты і задачы 
Садзейнічанне ажыццяўленню вайсковыя рэформы, абарона дэмакратыі і дзяржаўнага суверэнітэту Рэспублікі Беларусі, правоў беларускіх вайскоўцаў, выхаванне патрыятызму і нацыянальнай годнасці ў вайскоўцаў і шырокіх колаў грамадства.

## Дзейнасць 
БЗВ прымала ўдзел ў распрацоўцы дакументаў, накіраваных на фарміраванне беларускага войска і правядзенне вайсковай рэформы: правяло рэспубліканскую акцыю «Урок патрыятызму», у межах якой падрыхтаваны і змешчаны ў перыядычным друку кароткі нарыс вайсковай гісторыі Беларусі «Забытая слава» (1992). У сакавіку 1992 выступіла ініцыятарам і арганізатарам падпісання «Антыкрызіснага пагадненні супраць знешняй пагрозу суверэнітэту Рэспублікі Беларусь», якое аб’яднала ўсе патрыятычныя сілы рэспублікі. 16 лютага 1994 г. Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь спыніў дзейнасць БЗВ за ахову забастоўкі рабочых у Мінску. 16 лютага 1994 г. створаны аргкамітэт патрыятычнага руху БЗВ, 10 сакавіка 1995 г. зарэгістраваны Патрыятычны рух БЗВ запасу, асобаў у адстаўцы і іншых грамадзян.

Ці то рэпрэсіі зрабілі сваю справу, ці то агульная сітуацыя ў краіне не спрыяла працягу актыўнай дзейнасці БЗВ, але паступова яе работа затухала. У 2000 годзе арганізацыя БЗВ не прайшла перарэгістрацыю і была зліквідавана дэ-юрэ. Пасля гэтага былі спробы адрадзіць БЗВ, праводзіліся канферэнцыі, але яе дзейнасць засталася ў гісторыі

## Літаратура 
* *Бірукоў, М. М.* Беларускае згуртаванне вайскоўцаў / М. М. Бірукоў // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 1. А — Беліца / БелЭн; Рэдкал.: М. В. Біч (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1993. — 494 с., [8] к.: іл. — С. 55 — 56. — ISBN 5-85700-074-2.

Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:1991 год у Мінску
Камаедзіца

**Камаедзіца** — беларускае народнае свята, звязанае з сустрэчай вясны, лічыцца праявай татэмізму. Уключае ў сябе шэсце пераапранутых з удзелам мядзведзя і святочны абед, імітуюцца звычкі жывёлы. Святкуецца дваццаць чацвёртага сакавіка перад Дабравешчаннем. Назва свята паходзіць ад *камоў* (літаральна: есці камы) — сушаны рэпнік, аўсяны кісель, якія лічыліся ласункам лясной істоты.

## Этымалогія 
Ёсць некалькі версій.
* На свята прынята было адносіць у лес крыху гарохавай кашы, быццам на пачастунак мядзведзю, які прачынаецца пасля зімы. Гарохавая каша зліпалася ў камы. Адсюль магла пайсці і назва свята: ”камаедзіца” - ”камы есці”. 
* Ёсць гіпотэза, што ”кам” - старажытная назва гаспадара. Гэтак жа маглі зваць і мядзведзя як ”гаспадара лесу”.

## Праблема даты 
У старажытны час пэўнай даты святкавання Камаедзіцы, відаць, не было, свята было звязана з перыядам, калі зіма адступае, калі абуджаюцца мядзведзі. Па некаторых звестках, Камаедзіцай зваўся першы (або апошні) дзень першага тыдня пасля веснавога раўнадзенства. 

## Святкаванне 
### Ласункі 
На стол ставіліся лепшыя стравы. 
* Аладкі, аздобленыя мёдам, алеем ці свіным салам. Круглыя, жоўтыя, гарачыя, - сімвалізавалі сонца, якое ”павярнулася на дзень” (то бок дзень пачаў павялічвацца) і будзе грэць усё цяплей. 
* Гарохавая каша. Паводле павер’яў, гэта любімы ласунак мядзведзя. Частку яе сімвалічна адносілі ў лес, быццам мядзведзю на пачастунак.
* Рэпа. 
* Аўсяны кісель і інш. 

### Абрады 
Месцам дзеля правядзення свята звычайна была гарадская плошча ці адкрытая мясцовасць побач з вёскай. У гэты дзень моладзь каталася на санках, кідалася снегам, качала адзін аднаго у гурбах. Абавязковай дэталлю свята былі людзі, апранутыя як мядзедзі. Яны нацягвалі на сябе вывернутыя тулупы (поўсцю наверх) ці нават сапраўдныя мядзвежыя скуры. Яны павінны былі ўвесь час заставацца на віду, танцаваць і гуляць разам з усімі. Увесь дзень бегаць у цяжкай шубе было нялёгка, вытрымаць гэта маглі толькі самыя моцныя і дужыя.

## Значэнне 
Камаедзіца - свята абуджэння прыроды, нараджэння новага лета. Сяляне радаваліся, што перажылі зіму. Лічылася, што мядзведзь на другі дзень пасля Камаедзіцы прачынаецца. Гэты звер, які хадзіў на двух нагах, еў як мясную так і раслінную ежу, лічыўся ў язычніцкі час продкам чалавека. На Камаедзіцу трэба было заручыцца прыхільнасцю мядзведзя, улагодзіць яго, каб ён не шкодзіў цягам будучага году. На здабычу гэтай прыхільнасці і была скіравана большасць святочных абрадаў. У старажытнасці мядзведзь быў увасабленнем бога Вялеса. Відаць, свята было прысвечана яму.

У Беларусі лічылася, быццам на свята Авечніцу мядзведзь кладзецца ў бярлогу і засынае на зімы. На Грамніцы пераварочваецца на іншы бок і сасе іншую лапу. На Дабравешчанне — прачынаецца і выходзіць з бярлогі.

## У культуры 
У 2016 годзе Беларусьфільм выпусціў кароткаметражны мультфільм «Якія сны сніць мядзведзь». Паводле сюжэту, мядзведзь спіць у бярлозе і трымае ля сябе сонца. Таму на зямлю не можа прыйсці вясна. 

## Гл. таксама 
* Kamaedzitca
* Культ мядзведзя
* Благавешчанне

## Спасылкі 
* Беларускія святы: Камаедзіца

Катэгорыя:Беларускія народныя святы
Беларускае культурна-асветнае таварыства (Бабруйск)

**Белару́скае культу́рна-асве́тнае тавары́ства** ў Бабруйску дзейнічала ў 1917—1919 гадах. Заснавана па ініцыятыве мясцовай інтэлігенцыі (выкладчыкі Бабруйскай гімназіі М. В. Азбукін, В. Д. Дружчыц, супрацоўніца гарадской бібліятэкі Ю. В. Бібіла, свяшчэннік К. Давідовіч, М. І. Каліноўскі, Ф. Ляшэвіч, Ф. А. Чарнецкі і іншыя) з мэтай спрыяць уздыму культурнага і матэрыяльнага ўзроўню беларускага народа. У лекцыях, артыкулах, спецыяльных пракламацыях члены таварыства прапагандавалі ідэі нацыянальнага адраджэння беларускага народа, яго культуры і мовы, вялі палеміку з праціўнікамі беларускага нацыянальна-вызваленчага руху. Таварыства выступала за стварэнне сістэмы нацыянальнай адукацыі, папулярызавала гісторыю, этнаграфію, мастацтва Беларусі.

## Літаратура 
* 
* *Рудовіч, С. С.* Беларускае культурна-асветнае таварыства / С. С. Рудовіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1993. — 494 с., [8] к.: іл. ISBN 5-85700-074-2. — С. 354—355.

Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Бабруйск
Катэгорыя:1917 год у Бабруйску
Беларускае краязнаўчае таварыства

**Белару́скае краязна́ўчае тавары́ства** — добраахвотная грамадская арганізацыя. Створана 27 снежня 1989 года на ўстаноўчым з’ездзе у Мінску. Зарэгістравана Міністэрствам юстыцыі БССР 4 чэрвеня 1991 года.

У аснове дзейнасці — прынцыпы, распрацаваныя Цэнтральным бюро краязнаўства (з 1923 года) пры Інбелкульце, а таксама камісіяй па краязнаўстве (з 1987 года) Беларускага фонду культуры. Кіраўнічыя органы — рада і сакратарыят. Старшыня рады — Г. А. Каханоўскі, намеснікі старшыні — М. В. Біч, Л. Р. Казлоў, З. Х. Санько, В. С. Талстой, В. А. Чамярыцкі.

Краязнаўчыя аб’яднанні таварыства створаны ва ўсіх абласных цэнтрах, арганізацыі існуюць амаль ва ўсіх раёнах Беларусі. Некаторыя з іх маюць уласны статут, сімволіку, арганізуюць свае выданні.

## Задачы і мэта 
Спрыяць нацыянальнаму адраджэнню Беларусі праз творчую, навуковую і асветніцкую ініцыятыву па вывучэнні канкрэтных мясцін або рэгіёнаў Беларусі.

Мэта — стварэнне у кожным раёне рэспублікі грамадскіх структур па развіцці краязнаўчага руху.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Катэгорыя:Ахова гісторыка-культурнай спадчыны ў Беларусі
Брандэнбург (значэнні)

*Брандэнбург
*Брандэнбург-Прусія
*Маркграфства Брандэнбург
Беларускае (Крывіцкае) культурнае таварыства імя Ф. Скарыны

**Белару́скае (Крыві́цкае) культу́рнае тавары́ства імя́ Ф. Скары́ны ў Празе** — грамадская арганізацыя беларускай эмігранцкай інтэлігенцыі. Створана ў 1925 годзе з нагоды 7-й гадавіны абвяшчэння незалежнасці Беларусі і 400-годдзя беларускага друку. Сярод заснавальнікаў: М. Вяршынін, І. С. Дварчанін, Т. Т. Грыб, В. А. Грышкевіч, Ф. Грышкевіч, У. А. Жылка, В. І. Захарка, А. Клімовіч, М. Каберац, П. Крачэўскі, А. Орса, В. Русак, Я. Станкевіч, М. Чарнецкі і іншыя. Філіялы таварыства існавалі ў Вільні, Варшаве, Берліне, Бруселі, Коўне, Лілі, Рызе, Рыме. Мэты: падтрымка адраджэнскага руху беларусаў, правядзенне культурна-асветніцкай работы, выхаванне дбайных адносін да роднай мовы, вывучэнне айчыннай гісторыі, народных звычаяў і традыцый, падрыхтоўка нацыянальна свядомых кадраў беларускай інтэлігенцыі, садзейнічанне перакладам твораў беларускіх пісьменнікаў на замежныя мовы і іншае. Імкнулася да супрацоўніцтва з Еўрапейскай асацыяцыяй студэнтаў, прыхільна ставілася да духоўнага пабрацімства славян, развівала ідэі дзяржаўнай незалежнасці і самастойнасці. Выдавала на лацінцы часопіс «Iskry Skaryny» (з 1931 года). Час спынення дзейнасці таварыства невядомы.

## Літаратура 
* 
* *Уладзімір Ляхоўскі*. Крывіцкае (Беларускае) культурна-асветнае таварыства імя Ф. Скарыны //  — С. 403.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Чэхіі
Катэгорыя:Культура Прагі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:1925 год у Празе
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Францыска Скарыны
Ла-Манш

**Ла-Манш** (), **Англійскі канал** () — праліў паміж мацерыковай часткай Еўропы (Францыя) і востравам Вялікабрытанія. Злучае разам з пралівам Па-дэ-Кале (Дуўрскі праліў) Паўночнае мора з Атлантычным акіянам.

Даўжыня 578 км, шырыня 250 км на захадзе, 32 км на ўсходзе, найбольшая глыбіня 172 м, найбольшая глыбіня на фарватэры 23,5 м. Шмат водмеляў, асабліва ва ўсходняй частцы праліва. Частыя туманы.

Мае важнае транспартнае значэнне. Галоўныя парты: Портсмут, Саўтгемптан, Плімут (Вялікабрытанія), Гаўр, Шэрбур (Францыя). Пад Ла-Маншам (паміж Дуўрам і Кале) у 1994 годзе пабудаваны чыгуначны тунэль (т.зв. «Еўратунэль», даўжыня 52,5 км, у т.л. 38 км пад дном праліва).


Катэгорыя:Пралівы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Пралівы Францыі
Катэгорыя:Пралівы Вялікабрытаніі
Уладзімір Станіслававіч Агрызка

**Уладзімір Станіслававіч Агрызка** (, Кіеў, УССР) — украінскі палітык і дыпламат, Міністр замежных спраў Украіны (2007—2009).

## Біяграфія 
Скончыў факультэт міжнародных адносін і міжнароднага права Кіеўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі па спецыяльнасці «Рэфэрент-перакладчык з нямецкай мовы» (1978). Кандыдат гістарычных навук, валодае нямецкай і англійскай мовамі.

* З 1978 — аташэ аддзела прэсы Міністэрства замежных спраў (МЗС) УССР.
* З 1980 — трэці сакратар гэтага аддзела.
* З 1981 служыў ва Узброеных сілах СССР.
* З 1983 — ізноў 3-і сакратар аддзела прэсы МЗС.
* З 1985 — другі сакратар гэтага аддзела.
* З 1988 — першы сакратар аддзела галоўнага дарадніка МЗС УССР.
* У 1991 — дараднік гэтага аддзела.
* З 1991 — дараднік аддзела палітычнага аналізу і каардынацыі МЗС Украіны.
* З 1992 — дараднік — выканаўца абавязкаў дарадніка-пасланца пасольства Украіны ў Германіі.
* З 1993 — дараднік-пасланец пасольства Украіны ў Аўстрыі.
* З 1994 — дараднік-пасланец пасольства Украіны ў Германіі.
* З 1996 — кіраўнік праўлення знешняй палітыкі Адміністрацыі прэзідэнта Украіны Леаніда Кучмы.
* З 1999 — пасол Украіны ў Аўстрыі і сталы прадстаўнік Украіны пры міжнародных арганізацыях у Вене.
* З 2004 — пасол па адмысловых даручэннях МЗС Украіны.

З лютага 2005 года — першы намеснік міністра замежных спраў Барыса Тарасюка. Лічыцца яго аднадумцам, прыхільнікам празаходняга знешнепалітычнага курсу.

30 студзеня 2007 года, пасля адстаўкі Тарасюка, Уладзімір Агрызка быў прызначаны часовым выканаўцам абавязкаў главы МЗСа. Вярхоўная Рада двойчы адхіляла яго кандыдатуру на пост міністра, занесеную прэзідэнтам Віктарам Юшчанкам: 22 лютага Агрызка падтрымалі 196 дэпутатаў, 20 сакавіка — 195 дэпутатаў пры неабходных 226. Па паведамленнях СМІ, кандыдатура Агрызка выклікала негатыўнае стаўленне ва ўладаў Расіі, а расійскі палітолаг Сяргей Маркаў заявіў у студзені 2007 года, што «Уладзімір Агрызка ненавідзіць Расію і расіян». Пасля прызначэння міністрам Арсенія Яцанюка Агрызка застаўся яго першым намеснікам.

З 18 снежня 2007 года па 3 сакавіка 2009 года — Міністр замежных спраў Украіны ва ўрадзе Юліі Цімашэнкі.

Катэгорыя:Палітыкі Украіны
Катэгорыя:Дыпламаты Украіны
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Украіны
Катэгорыя:Члены СНБА Украіны
Уладзівастоцкі трамвай

**Уладзівастоцкі трамвай** — найстарэйшая трамвайная сістэма ў азіяцкай частцы Расіі, першы трамвай выйшаў на вуліцы Уладзівастока 9 кастрычніка 1912 года.

З 1990-х гадоў знаходзіцца ў крызісным стане з-за адсутнасці ў гарадскім бюджэце сродкаў на рамонт і абнаўленне дэпо. Вялікая частка трамвайных ліній гістарычна сумешчаны з праезнай часткай, і, як прынята лічыць, у цяперашні час з-за моцнай загружанасці дарог трамвай толькі пагаршае транспартную праблему. Абмяркоўваюцца ідэі поўнага закрыцця трамвайнага руху ў горадзе. У цяперашні час ва Уладзівастоку застаўся толькі адзіны трамвайны маршрут № 6.

Катэгорыя:Трамвайныя сістэмы Расіі
Трамвай
Самарскі трамвай

Трамвай у Самары быў запушчаны ў эксплуатацыю 12(25) лютага 1915 г.

Першы трамвай вёў інжынер Павел Суткевіч, які і з'яўляецца аўтарам праекта будаўніцтва Самарскага трамвая. На адкрыцці прысутнічалі прадстаўнікі Гарадской Думы і духавенства. Першы маршрут злучыў трамвайнае дэпо на вуліцы Палявой з Аляксееўскай плошчай (цяпер — Плошча Рэвалюцыі).

У 2013 годзе ў Самары дзейнічаюць 22 трамвайныя маршруты.

Катэгорыя:Трамвайныя сістэмы Расіі
Катэгорыя:Самара
Уфімскі трамвай

**Уфімскі трамвай** запушчаны 1 лютага 1937 года. У 2008 годзе ў горадзе Уфа дзейнічала 19 маршрутаў і 2 трамвайных дэпо.

Катэгорыя:Трамвайныя сістэмы Расіі
Катэгорыя:Уфа
Наватроіцкі трамвай

**Наватроіцкі трамвай** — трамвайная сістэма г. Наватроіцка. Адкрыта 5 лістапада 1956 г.. Дзейнічае 5 маршрутаў.

Катэгорыя:Трамвайныя сістэмы Расіі
Катэгорыя:Горад Наватроіцк
Рэзюмэ

**Рэзюмэ** (, ) — дакумент, які змяшчае інфармацыю пра навыкі, адукацыю, досвед і іншыя звесткі пра чалавека, як кандыдата на працаўладкаванне або пасаду.

Рэзюмэ павінна быць вельмі дакладным і кароткім, максімум дзве старонкі. У розных краінах структура рэзюмэ, або CV, можа адрознівацца.

Апошнім часам распаўсюдзіліся інтэрнэт-рэзюмэ, якія запаўняюць па вызначаным шаблоне на спецыялізаваных сайтах рэкрутынгавых агенцтваў. Ёсць таксама прафесійныя службы, якія прапануюць складанне «пісьменных» рэзюмэ.

Яшчэ адзін, пакуль мала распаўсюджаны, тып рэзюмэ — відэа-рэзюмэ, кароткі відэаролік, у якім кандыдат апавядае пра сябе, свае навыкі і іншае. Як і ў выпадку інтэрнэт-рэзюмэ, ёсць спецыялізаваныя сайты для іх размяшчэння, і кампаніі, якія займаюцца іх запісам і размяшчэннем.

## Структура рэзюмэ 
Рэзюмэ звычайна складаецца з некалькіх раздзелаў, інфармацыя ў кожным з іх мусіць каротка азнаёміць патэнцыяльнага працадаўцу з усімі звесткамі пра кандыдата, патрэбнымі для яго прыёму на працу. У рэзюмэ не варта ўключаць інфармацыю, якая не мае дачынення да меркаванай працы. У рэзюмэ варта ўключаць толькі інфармацыю, якая дапаможа максімальна ахарактарызаваць кандыдата.

Рэзюмэ павінна змяшчаць:

* кантактную інфармацыю кандыдата.
* кароткае апісанне пасады, на якую ён прэтэндуе.
* кароткае апісанне асноўных навыкаў.
* апісанне досведу працы па спецыяльнасці ў зваротным храналагічным парадку (звычайна, трох апошніх месцаў працы).
* апісанне адукацыі (дыпломы, сертыфікаты і іншае).
* дасягненні і магчыма рэкамендацыі.

Часам у рэзюмэ ўключаюць інфармацыю пра сяброўства ў прафесійных асацыяцыях, навуковыя публікацыі і аўтарскія патэнты. Таксама ў рэзюмэ можна ўключыць інфармацыю пра захапленні, лепей калі гэта актыўныя захапленні (напрыклад, спорт, турызм, танцы), аднак падобнае апісанне мусіць быць выкладзена сцісла, і не варта ўключаць у рэзюмэ не карысную патэнцыяльнаму працадаўцу інфармацыю.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дакументы
Хрушчоўская адліга

**Хрушчоўская адліга** - неафіцыйнае абазначэнне перыяду ў гісторыі СССР пасля смерці І. Сталіна (сярэдзіна 1950-х - пачатак 1960-х гадоў). Характарызаваўся ва ўнутрыпалітычнай жыцці СССР паслабленнем таталітарнай улады, з'яўленнем некаторай свабоды слова, адноснай дэмакратызацыяй палітычнага і грамадскага жыцця, большай свабодай творчай дзейнасці. Назва звязаная са знаходжаннем на пасадзе Першага сакратара ЦК КПСС М. Хрушчова (1953-1964).

Катэгорыя:СССР
Транспланталогія

**Транспланталогія** — раздзел медыцыны, які вывучае праблемы трансплантацыі органаў і тканак, такіх, як ныркі, печань, сэрца, касцявы мозг і г. д., а таксама перспектывы стварэння штучных органаў.

## Кірункі транспланталогіі 
* ксенатрансплантацыя;
* алатрансплантацыя;
* штучныя органы;
* кланаванне органаў са ствалавых клетак;
* аўтатрансплантацыя.

## Гл. таксама 
* Томас Старзл
* Транспланталогія ў Беларусі
Дэрматалогія

**Дэрматалогія** (, (род. ) — «скура» і  — «вучэнне») — раздзел медыцыны, што вывучае будову і функцыянаванне скуры і яе прыдаткаў — валасоў, пазногцяў, а таксама слізістых абалонак, захворванні скуры, яе прыдаткаў і слізістых, метады іх прафілактыкі і лячэння.
Арлоўскі трамвай

**Арлоўскі трамвай** - сістэма гарадскога трамвайнага пасажырскага транспарту ў горадзе Арле, Расія.

## Гісторыя 
## Пачатак трамвайнага руху ў Арле 
Гісторыя арлоўскага трамвая пачалася ў канцы XIX стагоддзя. Да таго часу ў многіх гарадах ужо існавала конка - трамвай на конскай цязе, да будаўніцтва якой у горадзе актыўна рыхтаваліся. 3 лістапада (15) 1898 года ў Арле адбылося ўрачыстае адкрыццё электрычнага трамвая. Праект быў падрыхтаваны бельгійскім прадпрымальнікам Ф. Ф. Гільёнам і фірмай «Compagnie mutuelle de tramways», які выйграў права на будаўніцтва не толькі трамвая, але і электраасвятлення ў горадзе.

## Новае дэпо 
11 лютага 1966 на вуліцы Сака і Ванцэці (цяпер Карачэўскага), 144, было ўведзена ў эксплуатацыю новае трамвайнае дэпо імя Юзаса Вітаса, якое і па цяперашні час з'яўляецца «домам» для ўсіх арлоўскіх трамваяў. Пасля таго як апошнія вагоны ў ноч на 2 лютага 1966 года пакінулі старое дэпо па вуліцы Пушкіна 39, яго выкарыстоўвалі як дыспетчарскі пункт, і тут знаходзілася служба пуцей. У 1982 г. новае дэпо было пашырана да ёмістасці ў 100 вагонаў з пабудовай службы пуцей, а старое дэпо было канчаткова закрытае. Былі разабраныя рэйкі ў самім дэпо і ў службовым завулку (зав. Трамвайны) злева ад яго, злучаў лінію на вуліцы Маскоўскай з вуліцай Пушкіна. Толькі назва трамвайнага завулка нагадвае, што тут было дэпо (цяпер у старых цэхах размешчана аўтамыйкі).

Катэгорыя:Трамвайныя сістэмы Расіі
Катэгорыя:Арол (горад)
Іркуцкі трамвай

**Іркуцкі трамвай** — від гарадскога грамадскага транспарту горада Іркуцка. Трамвай злучае некалькі раёнаў горада: Свярдлоўскі, Правабярэжны, Кастрычніцкі. Рух трамваяў ў г. Іркуцку быў адкрыты 3 жніўня 1947 г.

У 2011 годзе у Іркуцку было 58 трамвайных вагонаў, якія працавалі на 6 маршрутах. З іх штодня на вуліцы горада выходзілі 37 (у выхадныя дні - 33) перавозячы штодня больш за 70 тыс. чалавек.

Катэгорыя:Трамвайныя сістэмы Расіі
Катэгорыя:Іркуцк
Фармакалогія

**Фармакалогія** (ад  — «лекі», «яд» і  — «навука», «вучэнне») —  медыка-біялагічная навука аб лекавых рэчывах і іх дзеянні на арганізм; ў больш шырокім сэнсе — навука аб фізіялагічныя актыўных рэчывах наогул і іх дзеянні на біялагічныя сістэмы.

## Міжнародныя адукацыйныя ўстановы па фармакалогіі 
* Duke University
* Massachusetts College of Pharmacy and Health Sciences
* Purdue University
* SUNY Buffalo
* University of California, Santa Barbara
* University of Michigan
* University of the Sciences in Philadelphia
* University of Wisconsin-Madison
* Харкаўскі Нацыянальны Фармацэўтычны Універсітэт

## Літаратура 
* Goodman L. S., Oilman A., The pharmacological basis of therapeutics, 3 ed., N. Y., 1965;
* Drill V. A., Pharmacology in medicine, 4 ed., N. Y., 1971;
* Drug Design, ed. by E. J. Ariens, v. 1=3,5, N. Y. = L., 1971=75.

### Перыядычныя выданні 
* «Acta pharmacologica et toxicologica» (Cph., с 1945)
* «Archives internationales de pharmacodynamie et detherapie» (P., с 1894)
* «Arzneimittej = Forschung» (Aulendorf. c 1951)
* «Biochemical Pharmacology» (Oxf., с 1958)
* «British Journal of Pharmacology and Chemotherapy» (L., с 1946);
* «Helvetica physiologica et pharmacologica acta» (Basel, с 1943);
* «Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics» (Baltimore, с 1909)
* «Naunyn — Schmiedebergs Archiv fur experimentelle Pathologie und Pharmacologie» (Lpz., 1925) (в 1873—1925 — «Archiv fur experimentelle Pathologie und Pharmakologie»)


Катэгорыя:Хімія
Яхім Топал

**Я́хім Топал** () ( г., Прага) — сучасны чэшскі паэт, празаік, журналіст і музыкант. Сын літаратара Ёзэфа Топала і брат музыканта і паэта Філіпа Топала.

## Творчасць 
Да 1898 года друкаваўся толькі ў самвыдаце. Пісаў пераважна паэзію і песенныя тэксты, якія пасля 1989 года выдаў у двух зборніках — «*Miluju tě k zbláznění*» і «*V úterý bude válka*». Супрацоўнік часопісаў «*Revolver Revue*» i «*Respekt*». За апазіцыйную дзейнасць у часы сацыялізму быў арыштаваны і змешчаны ў вар'ятню.

У 1994 годзе апублікаваў першы раман — «Сястра», постмадэрністычнае апісанне зменаў у Чэхаславакіі на пераломе 80-х і 90-х гадоў.

## Беларускія пераклады 
* Цэх д’ябла / Перакл. з чэшск. Сяргей Сматрычэнка. — Мн.: «Логвінаў», 2017.

## Бібліяграфія 
* «*Miluju tě k zbláznění*» (1991, «Я кахаю цябе да вар’яцтва»)
* «*V úterý bude válka*» (1992, «У аўторак будзе вайна»)
* «*Sestra*» (1994, «Сястра»)
* «*Anděl*» (1995, «Анёл»: беларускі пераклад — у 2008 годзе ў выдавецтве «Логвінаў»)
* «*Noční práce*» (2001, «Начная праца»)
* «*Supermarket sovětských hrdinů*» (2004, «Супермаркет савецкіх герояў»)
* «*Kloktat dehet*» (2005)
* «*Chladnou zemí*» (2009)

## Спасылкі 
* Паэзія Яхіма Топала ў часопісе ARCHE  (пераклад Марыі Мартысевіч)
* На сайце IMDB

Катэгорыя:Паэты Чэхіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Чэхіі
Катэгорыя:Дысідэнты Чэхаславакіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1962 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Празе
Аляксандр Віктаравіч Сямешка

**Аляксандр Віктаравіч Сямешка** () — беларускі дыпламат. Кандыдат хімічных навук. 
## Біяграфія 
У 1972—1992 гадах працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце. З 1992 на кіраўнічых пасадах у дзяржаўнай адміністрацыі. У 1997—1999 гг. быў начальнікам упраўлення экалагічнага і навукова-тэхнічнага супрацоўніцтва Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.

6 кастрычніка 1999 г. прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Карэя, адстаўлены быў 15 кастрычніка 2005 года. У 2006—2008 гадах быў начальнікам упраўлення двухбаковых адносінаў з дзяржавамі Садружнасці Незалежных Дзяржаў.

14 жніўня 2008 года быў прызначаны паслом у Аб’яднаных Арабскіх Эміратах, 22 студзеня 2010 года стаў дадаткова амбасадарам у Дзяржаве Катар і Каралеўстве Саудаўская Аравія па сумяшчальніцтве.

У 2014—2015 гг. рэктар Прыватнага інстытута кіравання і прадпрымальніцтва.

## Спасылкі 
* *Посольство Республики Беларусь в Объединенных Арабских Эмиратах — Посол Беларуси* (па стане на 12 ліпеня 2009 году)  

Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў ААЭ
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Катары
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Саудаўскай Аравіі
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Кувейце
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Бахрэйне
Катэгорыя:Рэктары ВНУ Беларусі
Straight edge

**Straight edge** (, скарочана **sXe**) — больш філасофскае адгалінаванне панк-культуры, рух, характэрнымі рысамі якога ёсць поўная адмова ад наркотыкаў (уключаючы узаконены алкаголь і тытунь), разборлівасць у палавых сувязях, а таксама палітычныя погляды, характэрныя ўсяму панк-руху.

## Спасылкі 
* PoisonFree.com  

Катэгорыя:Панк
Катэгорыя:Веганства
Катэгорыя:Музычныя субкультуры
Сепсіс

**Сепсіс** ( — *гніенне*) — цяжкі з медыцынскай пункту гледжання стан, выкліканы пападаннем у кроў (неабходна адрозніваць ад паняцця бактэрыемія) і тканкі узбуджальніка інфекцыі чалавека і жывёл, напрыклад, гноеродных мікраарганізмаў і прадуктаў іх жыццядзейнасці - таксінаў. Характарызуецца запаленчым працэсам не ў якім-небудзь асобным органе, а ва ўсім арганізме.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Інфекцыйныя захворванні
Катэгорыя:Ургентныя станы
Траўматалогія

**Траўматало́гія** — раздзел медыцыны, што вывучае ўздзеянне на арганізм чалавека розных траўматворных уздзеянняў, наступствы траўмаў, метады іх дыягностыкі, лячэння і прафілактыкі. Цесна звязана з артапедыяй. Найстарэйшы раздзел хірургіі і яе аснова.

## Траўмы 
* Удар галаўнога мозга
* Чэрапна-мазгавая траўма

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* *Терновий К. С.* Травматоло́гія // Українська радянська енциклопедія : у 12 т. / гол. ред. М. П. Бажан; редкол.: О. К. Антонов та ін. — 2-ге вид. — К. : Головна редакція УРЕ, 1984. — Т. 11, кн. 1 : Стодола — Фітогеографія. — С. 316. — 606, [2] с., [22] арк. іл. : іл., портр., карти с.


Катэгорыя:Клінічныя раздзелы медыцыны
Агонія

**Агонія** ( - *барацьба*) - апошні этап памірання, які звязаны з актывізацыяй кампенсаторных механізмаў, накіраваных на барацьбу са згасаннем жыццёвых сіл арганізма. 

Клініка агоніі характарызуецца сімптомамі прыгнёту жыццёва важных функцый арганізма, абумоўленых выражанай гіпаксіяй. Знікае балявая адчувальнасць, назіраецца страта прытомнасці, пашырэнне зрэнкаў, згасання рэакцыі зрэнкаў на святло, знікаюць рагавічны, сухажыльныя і скурныя рэфлексы.

Катэгорыя:Тэрмінальныя станы
Шок

**Шок** (ад  — удар, узрушэнне) — паталагічны працэс, які развіваецца ў адказ на ўздзеянне надзвычайных раздражняльнікаў і суправаджаецца прагрэсіўным парушэннем жыццёва важных функцый нервовай сістэмы, кровазвароту, дыхання, абмену рэчываў і некаторых іншых функцый. Па сутнасці, гэта зрыў кампенсатарных рэакцый арганізма ў адказ на пашкоджанне.

Катэгорыя:Рэаніматалогія
Катэгорыя:Тэрмінальныя станы
Катэгорыя:Ургентныя станы
Клінічная смерць

**Клінічная смерць** — зваротны этап памірання, пераходны перыяд паміж жыццём і смерцю. На дадзеным этапе спыняецца дзейнасць сэрца і дыхання, цалкам знікаюць усе знешнія прыкметы жыццядзейнасці арганізма, але гіпаксія яшчэ не выклікала незваротных зменаў у найбольш да яе адчувальных органаў і сістэм. Дадзены перыяд тэрмінальных стану, за выключэннем рэдкіх і казуістычных выпадкаў, у сярэднім працягваецца не больш за 3-4 хвіліны, максімум 5-6 хвілін (пры пачаткова павышанай ці нармальнай тэмпературы цела).

## Гл. таксама 
* Сардэчна-лёгачная рэанімацыя

Катэгорыя:Тэрмінальныя станы
Катэгорыя:Смерць
Катэгорыя:Рэаніматалогія
Перуджа

**Перу́джа** (, ) — горад у італьянскім рэгіёне Умбрыя, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Заступнікамі горада лічацца Св. Кастанца, Св. Ларэнца, Св. Эркалана. Свята горада — 29 студзеня, 10 жніўня.

## Гісторыя 
Перуджа ўпершыню была заўважана ў гістарычных хроніках як адзін з 12 гарадоў канфедэрацыі Этрурыі, дзе яна фігуравала пад назвай Перусія.

У 41—40 гадах да н.э. у выніку Перузінскай вайны паміж Актавіянам і Маркам Антоніем горад быў спалены.

## Цікавыя факты 
У горадзе Перуджа праходзіць штогадовы восеньскі фестываль шакаладу.

## Спорт 
* ФК Перуджа

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Моніка Белучы
* Галеаца Алесі

Катэгорыя:Гарады Умбрыі
Катэгорыя:Камуны правінцыі Перуджа
Какаду вялікі белахохлы

**Вялікі белахохлы какаду** (*Cacatua alba*, сін. *Plyctolophus alba*) — птушка сямейства какаду.

## Знешні выгляд 
Даўжыня цела 45-50 см, крыла 25-31 см, хваста каля 20 см; вага да 600 г. апярэнне белае з бляскам. Падхвосце і падкрылкі — жоўтыя. Хахол вельмі прыгожы, бліскуча-белага колеру, у паднятым стане ўтварае карону. Калявокавае кальцо блакітна-шэрае. Адрознай прыкметай самцоў і саміц з'яўляецца афарбоўка радужкі. У саміц яна светлая — чырвона-карычневага колеру, а ў самцоў цёмна-карычневая. Лапы і дзюба чорна-шэрыя.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны на Малукскім архіпелагу і на астравах Цідор, Бацьян, Тэрынаце, Обі і Хальмахера.

Катэгорыя:Какаду
Пакаленне Калумбаў

**Пакаленне Калумбаў** (), таксама вядомае як **пакаленне часу бур** і **пакаленне спраўджанага Апакаліпсісу** (*pokolenie «czasu burz»* i *«apokalipsy spełnionej»*) — назва пакалення польскіх пісьменнікаў, якія нарадзіліся каля 1920 г. і чыё сталенне прыпала на гады 2-й сусветнай вайны. Вайна ў значнай ступені сфармавала іх свядомасць і ідэнтычнасць. Многія з іх загінулі падчас нямецкай акупацыі Польшчы і Варшаўскага паўстання (1944).

Маладыя людзі з пакалення Калумбаў бралі актыўны ўдзел у супраціве нямецкім акупантам цягам акупацыі і Варшаўскага паўстання. Найменне «пакаленне Калумбаў» паходзіць ад назвы кнігі Рамана Братнага «Калумбы. Год дваццаты». Характэрныя тэмы і матывы творчасці прадстаўнікоў гэтага пакалення — катастрафізм, крызіс каштоўнасцяў, месца чалавека ў свеце, напоўненым жорсткасцю і бедствамі.

## Прадстаўнікі пакалення Калумбаў 
* Кшыштаф Каміль Бачыньскі
* Уладзіслаў Барташэўскі
* Міран Бялашэўскі
* Тэрэза Багуслаўска
* Вацлаў Баярскі
* Тадэвуш Бароўскі
* Раман Братны
* Ольгерд Будрэвіч
* Ежы Фіцоўскі
* Тадэвуш Гайцы
* Збігнеў Герберт
* Густаў Герлінг-Грудзіньскі
* Крыстына Крахэльска
* Станіслаў Лем
* Войцех Мэнцэль
* Уладзімеж Петшак
* Ян Рамоцкі
* Тадэвуш Ружэвіч
* Станіслаў Сташэўскі
* Здзіслаў Страіньскі
* Анджэй Тшэбіньскі
* Анджэй Шчыпёрскі
* Віслава Шымборска
* Юзаф Шчэпаньскі

## Літаратура 
* Збігнеў Герберт. Рэканструкцыя паэта. Вершы, п'еса / Пер. з польск. — Мінск: Логвінаў, 2009. — 244 с.
* Збігнеў Герберт. Спроба апісання. Эсэ / Пер. з польск. — Мінск: Логвінаў, 2009. — 248 с.
* ARCHE № 10 за 2008 г. — нумар, прысвечаны Збігневу Герберту
* Збігнеў Герберт. Рапарт з гораду ў аблозе. Выбраныя творы. / Укладальнік і рэдактар: Андрэй Хадановіч. — Wroclaw, Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jezioranskiego, 2006. — 300 с.

## Спасылкі 
* Тадэвуш Бароўскі на «ПрайдзіСвеце»
* Кшыштаф Каміль Бачыньскі на «ПрайдзіСвеце»
* Анджэй Тшэбіньскі на «ПрайдзіСвеце»
* Збігнеў Герберт у перакладах Андрэя Хадановіча 1 і 2
* Збігнеў Герберт у перакладах Марыны Казлоўскай
* Тадэвуш Ружэвіч у перакладах Марыны Казлоўскай
* Біяграфічныя нарысы пра К.Крахэльску, К. К. Бачыньскага, Т.Гайцы, Я.Рамоцкага, Ю.Шчэпаньскага 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Літаратура Польшчы
Фуншал

**Фунша́л** — горад, сталіца партугальскага аўтаномнага рэгіёна Мадэйра. У 2001 годзе колькасць жыхароў налічвала каля 100 тыс. чалавек. З’яўляецца буйным атлантычным портам, ёсць міжнародны аэрапорт. Мадэйраўскі ўніверсітэт.

Развіццё атрымаў турыстычны бізнес. Харчовая прамысловасць сканцэнтравана вакол вытворчасці вядомага мадэрскага віна.

## Гісторыя 
Горад быў заснаваны ў 1421 годзе партугальцамі, у 1508 годзе кароль Мануэль I Шчаслівы надаў паселішчу гарадскія правы.

Назва горада паходзіць ад копры (), які расце у гарадскім наваколлі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Партугаліі
Фуншал
Мамудзу

**Мамудзу** () — сталіца і самы вялікі Горад французскай заморскай супольнасці Маёта.

Горад налічвае каля 50 тыс. чалавек насельніцтва, і знаходзіцца на галоўным востраве Гранд-Тэрэ. Раней сталічныя функцыі горад дзяліў з горадам Дзаожы, на суседнім востраве Пеціт-Тэрэ, але з 1977 года, усе адміністрацыйныя функцыі былі перададзены Мамудзу.

Катэгорыя:Гарады Францыі
Маёта

**Маёта** () — востраў, які належыць Францыі, размешчаны ў Каморскім архіпелагу ў Індыйскім акіяне, на захадзе ад Мадагаскара. Атрымаў статус заморскай супольнасці Францыі. Сталіца — горад Мамудзу.

Складаецца з галоўнага вострава Гранд-Тэрэ, меншага Пеціт-Тэрэ і некалькіх невялікіх астравоў.

thumb|злева|Карта вострава
thumb|злева|Геаграфічная карта вострава

## Гісторыя 
* У 1500 годзе на астравах заснаваны султанат Маорэ, ці Маўці (французы перайначылі ў Маёта).
* 1503 год — на востраў высадзіліся партугальцы.
* 1832 год — астравы заваяваныя мадагаскарскім каралём, а ў 1833 адваяваныя суседнім султанатам Мвалі, з 1835 года перайшлі султанату Ндзувані, але ў 1836 атрымалі незалежнасць.
* У 1843 годзе ўвесь архіпелаг стаў французскай калоніяй.
* У 1966 годзе, пасля атрымання Каморскімі астравамі незалежнасці, Францыя адмовілася перадаць ім востраў, дзе размяшчалася іх ваенна-марская база. Правёўшы рэферэндум, на якім большасць насельніцтва Маёты выказалася супраць далучэння да Каморскіх астравоў, Францыя прадаставіла Маёце статус сваёй заморскай супольнасці.

## Геаграфія 
Плошча астравоў складае 374 км². Галоўны востраў, Гранд-Перэ, з геалагічнага пункту гледжання самы стары з Каморскага архіпелага, працягласцю 39 км, шырынёй 22 км. Самай высокай кропкай з’яўляецца гара Бенара (660 м). Вулканічная глеба дастаткова ўрадлівая, каралавыя рыфы, якія абкружаюць астравы, забяспечваюць астравы рыбай. Клімат экватарыяльны, марскі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Тэрыторыі, залежныя ад Францыі
Катэгорыя:Астравы Індыйскага акіяна
Катэгорыя:Астравы паводле алфавіта
Пісьмо (паведамленне)

[thumb|Пісьмо з [канвертам]]
**Пісьмо́, ліст** — паведамленне, якое мае кампактнай форму і прызначанае для абмена інфармацыяй паміж людзьмі.

## Гісторыя 
[thumb|[Берасцяныя граматы|Берасцяная грамата — старажытнае пісьмо, напісанае на бяросце]]
Першапачаткова пісьмом звалі рукапіснае тэкставае паведамленне на паперы ці іншым носьбіце (гліняным чарапку, лісце пергамента ці кавалку бяросты).

У наш час пад пісьмом разумеюць таксама паведамленне, створанае і/ці перададзенае электронным спосабам (напрыклад, пры дапамозе электроннай пошты), а таксама якое змяшчае не толькі тэкст, але і розныя мультымедыйныя элементы (напрыклад, выявы, відэа- і аўдыёзапісы).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паштовыя адпраўленні
Катэгорыя:Пісьмовая камунікацыя
Неанаталогія

[thumb|right|Агляд [нованароджанае дзіця|нованароджанага]]
[thumb|right|[Неданошанае дзіця]]

**Неанаталогія** ( — новы +  — нараджэнне) — раздзел медыцыны, што вывучае немаўлят і нованароджаных, іх рост і развіццё, іх захворванні і паталагічныя станы.

Асноўнымі пацыентамі неанатолагаў з'яўляюцца нованароджаныя немаўляты, якія захварэлі ці патрабуюць спецыяльнага медыцынскага дагляду з-за неданошасці, нізкай вагі пры нараджэнні, затрымкі развіцця ўнутры улоння, прыроджаных заган развіцця (прыроджаных дэфектаў), сепсіса, або прыроджанай асфіксіі.

## Гісторыя 
Неанаталогія вылучылася з педыятрыі і акушэрства ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя. Першы амерыканскі падручнік па неданошаных быў апублікаваны ў 1922 годзе. У 1952 годзе Вірджынія Апгар Доктар апісала шкалу Апгар у якасці сродку ацэнкі стану нованароджанага.

У 1960-х гадах са з'яўленнем штучнай вентыляцыі лёгкіх нованароджаных пачаўся імклівы ўздым неанаталогіі. Гэта дазволіла змагацца за выжыванне дзяцей з усё большай ступенню неданошанасці. Тэрміны неанаталогія і неанатолаг былі прапанаваны амерыканскім педыятрам Аляксандрам Шаферам ў 1960 годзе ў кіраўніцтве «Хваробы нованароджаных».

## Сучаснасць 
У 2006 годзе нованароджаныя вагой ад 450 грамаў, якія нарадзіліся пасля 22 тыдня цяжарнасці, мелі невялікі шанец на выжыванне. У сучасным неанаталагічным аддзяленні, немаўляты вагой 1000 г, якія нарадзіліся пасля 27 тыдняў цяжарнасці маюць прыкладна 90 % шанцаў на выжыванне, і у большасці з іх нармальна развіваецца нервовая сістэма.

## Спасылкі 
* Самае маленькае неданошанае дзіця
* Урачы выратавалі жыццё самага маленькага ў свеце неданошанага дзіця
Кардэнас

**Ка́рдэнас** — горад на паўночным узбярэжжы кубінскай правінцыі Матансас. 33 км ад правінцыяльнага цэнтра. Паселішча **Сан-Хуан-дэ-Д’ёс-дэ-Кардэнас** (*San Juan de Dios de Cárdenas*) закладзена 8 сакавіка 1828 года каля бухты . Пры іспанскай каланіяльнай уладзе горад называлі «Антыльскай Барселонай», яшчэ горад мае найменне «Горад-штандар», бо тут упершыню на тэрыторыі Кубы быў узняты сучасны кубінскі незалежны сцяг.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Кубы
Марагора

**Марагора** — горад у Танзаніі.

## Агульныя звесткі 
Горад Марагора з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам аднайменнай Танзанійскі правінцыі. Колькасць насельніцтва складае 274.054 чалавек (на 2007 год). Уваходзіць у дзесятку самых буйных гарадоў краіны. Размешчаны ў 190 кіламетрах ад былой сталіцы Танзаніі — Дар-эс-Салама.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Танзаніі
Норфалк

* Востраў Норфалк — аўстралійская залежная тэрыторыя ў Ціхім акіяне
* Горад Норфалк у ЗША
* Графства Норфалк у Англіі
Матансас

**Мата́нсас** () — горад на поўначы Кубы, каля бухты Матансас, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Матансас.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Кубы
Танзанійскі шылінг

**Танзані́йскі шы́лінг** (суахілі і анг.: *shilling* код ISO 4217: **TZS**) — афіцыйная валюта Танзаніі з 1966 года. Шылінг дзеліцца на 100 сенці. Разам з шылінгам у краіне вельмі папулярнай валютай з’яўляецца Долар ЗША.

## Скарачэнне 
Звычайна Танзанійскі шылінг пішуць у форме х/у, дзе х — азначае шылінга, а у — сенці. Знак роўнасці ці рыска азначае нуль. Напрыклад, 50 сенці пішуць «=/50», ці «-/50», а 100 шылінгаў пішуць «100/=», ці «100/-».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Валюты
Катэгорыя:Афрыканскія валюты
Катэгорыя:Танзанія
Арні Магнусан

**Арні Магнусан** (;  — ) — ісландскі вучоны.

Быў прафесарам Капенгагенскага універсітэта; пражыўшы 10 гадоў у Ісландыі, паспеў сабраць мноства рукапісаў, дакументаў і рэдкіх кніг па гісторыі вострава. Ахвяраваныя ім ва ўніверсітэцкую бібліятэку дакументы і кнігі вядомыя як «Збор Арні Магнусана», які складаецца з 2000 рукапісаў, 1600 ісландскіх грамат і 4000 дыпломаў.

Катэгорыя:Вучоныя Даніі
Катэгорыя:Вучоныя Ісландыі
Катэгорыя:Асобы на банкнотах
Катэгорыя:Выкладчыкі Капенгагенскага ўніверсітэта
Востраў Норфалк

**Востраў Но́рфалк** (, на-норфук: *Norfuk Ailen*) — аўстралійская залежная тэрыторыя ў Ціхім акіяне, складаецца з вострава Норфалк і двух прылеглых астравоў Філіп і Непеян. Тэрыторыя знаходзіцца ў моры Фіджы, паміж Аўстраліяй, Новай Зеландыяй і Новай Каледоніяй.

## Гісторыя 
Востраў быў адкрыты ў 1774 годзе Джэймсам Кукам. У 1788 годзе востраў быў анексіраваны Вялікабрытаніяй і далучаны да брытанскай калоніі Новы Паўднёвы Уэльс. Пасля анексіі на востраве было заснавана турэмнае паселішча, якое функцыянавала да 1814 года. Новае засяленне вострава адбылося ў 1825 годзе, а ў 1844 годзе востраў быў перададзены калоніі *Зямля Ван Дымена* (сучасная Тасманія). Новая ўлада зноў заснавала тут турэмнае паселішча, якое дзейнічала да 1855 года.

У 1856 годзе адбылося новае засяленне вострава, на гэты раз таіцянамі і бунтаўшчыкамі з карабля «Баўнці», якія перасяліліся сюды з вострава Піткэрна. У лістападзе 1856 года Вялікабрытанія ўсталявала тут калонію, якая мела ўласны ўрад. У 1896 годзе аўтаномія калоніі была ліквідавана, а кіраванне востравам было перададзена губернатару Новага Паўднёвага Уэльса.

У 1914 годзе Норфалк быў перададзены Аўстраліі ў якасці залежнай тэрыторыі, а ў 1979 годзе востраў атрымаў шырокую аўтаномію.

## Эканоміка 
thumb|left|Норфалк — прывабнае месца для турыстаў
Аснова эканомікі Норфалка — абслугоўванне турыстаў. Акрамя таго, прыбытак прыносіць выпуск паштовых марак вострава і продаж насення норфалкскай хвоі і пальмы кентыя. Сельская гаспадарка Норфалка практычна забяспечвае запатрабаванні жыхароў.

## Транспарт 
На востраве адсутнічаюць чыгункі, аўтамагістралі, порты і гавані. «Норфалкскі Астраўны Аэрапорт» — адзіны аэрапорт на востраве. Працягласць дарог з цвёрдым пакрыццём — каля 80 км.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт (англ.) 
* Турызм (англ.)
* Турызм (англ.) 
* Мытня (англ.) 
* Норфалкскія субтрапічныя лясы (англ.)
* Востраў Норфалк (англ.) 
* Востраў Норфалк (англ.) 

Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Катэгорыя:Астравы Аўстраліі
Катэгорыя:Колішнія турмы
Катэгорыя:Вулканічныя астравы
Сент-Вінсент і Грэнадзіны

**Сент-Вінсент і Грэнадзіны** () — астраўная краіна ў Карыбскім моры, у архіпелагу Малых Антыльскіх астравоў. Акрамя вострава Сент-Вінсент краіна ўтрымлівае некалькі невялікіх астравоў, на поўдні. Сталіца — Кінгстаўн.

Уваходзіць у склад Арганізацыі Усходніх Карыбскіх дзяржаў.

## Гісторыя 
Востраў Сент-Вінсент быў адкрыты Хрыстафорам Калумбам у 1498 годзе. Брытанская каланізацыя пачалася толькі ў XVII стагоддзі. Не на доўгі час трапіла пад кантроль Францыі, але хутка вярнулася Вялікабрытаніі. З 1804 да 1958 году была каралеўскай брытанскай калоніяй. Некаторы час уваходзіла ў склад Федэрацыі Заходняй Індыі, але зноў вярнулася пад брытанскі кантроль. У 1969 годзе атрымала шырокую аўтаномію, а ў 1979 годзе абвясціла аб сваёй незалежнасці.

## Дыпламатычныя адносіны з Беларусью 
14 мая 1999 Прэзідэнт Беларусі падпісаў указ аб устанаўленні дыпламатычных адносін паміж Рэспублікай Беларусь і дзяржавай Сэнт-Вінсэнт і Грэнадзіны.

## Гл. таксама 
* Порт-Элізабет

## Літаратура 
*
Гадавары

**Гада́вары, Годзі** () — другая па велічыні рака ў Індыі.

Даўжыня ракі 1465 км, плошча вадазборнага басейна 313 тыс. км². Пачынаецца ў штаце Махараштра ў Заходніх Гатах, цячэ праз Андхра-Прадэш, перасякае Дэканскае пласкагор’е і ўпадае ў Бенгальскі заліў, утвараючы дэльту. Свяшчэнная для індуістаў рака. Большая частка вод ракі выкарыстоўваецца на арашэнне.

На рацэ гарады Нашык, Нандэр, Раджамандры.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Годавари // «Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия» megabook.ru
* Godavari River // Encyclopaedia Britannica

Катэгорыя:Рэкі Андхра-Прадэш
Катэгорыя:Рэкі Махараштры
Катэгорыя:Свяшчэнныя рэкі
Катэгорыя:Басейн Індыйскага акіяна ў Азіі
Белавежа (культурнае таварыства)

**Белару́скае культу́рнае тавары́ства «Белаве́жа»** *ў Аргенціне*. Існавала ў 1938—1949 гадах. На 1942 год аб’ядноўвала каля 400 беларусаў-эмігрантаў. Пры таварыстве дзейнічалі жаночая і маладзёжная секцыі, драматычны гурток, бібліятэка-чытальня (больш за 1000 тамоў). У маі 1939 года увайшло ў Федэрацыю беларускіх арганізацый у Аргенціне і разам з ёй у 1941 годзе далучылася да Славянскага саюза Аргенціны — аб’яднання прасавецкай, пракамуністычнай арыентацыі. З 1945 года называлася Беларускае таварыства Я. Коласа. Дзейнасць таварыства забаронена пасля асуджэння аргенцінскімі ўладамі Славянскага саюза як антыдзяржаўнай арганізацыі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Аргенціны
Вежы Петронас

**Петро́нас** — 88-павярховы небаскроб. Вышыня — 451,9 метраў. Знаходзіцца ў сталіцы Малайзіі Куала-Лумпуры. У праектаванні небаскробаў прыняў удзел прэм’ер-міністр Малайзіі і загадаў стварыць будынкі ў «ісламскім» стылі. Таму ў плане комплекс уяўляе сабой дзве васьканцовыя зоркі, а архітэктар дадаў паўкруглыя выступы для ўстойлівасці. Працягласць будаўніцтва 6 год (1992—1998).

## Спасылкі 
* Petronas Towers official website
* Design and construction of the Petronas Towers 
* / Petronas Towers official website  

Катэгорыя:Архітэктура Малайзіі
Катэгорыя:Звышвысокія будынкі
Катэгорыя:Куала-Лумпур
Катэгорыя:Небаскробы вышынёй звыш 350 метраў
Норфалк (Вірджынія)

**Норфалк** (*Norfolk*) — горад-порт у вусці Чэсапікскага заліва, у паўднёва-ўсходняй частцы штата Вірджынія, ЗША. Галоўная ваенна-марская база ЗША ў Атлантычным акіяне. Насельніцтва складае 238832 жыхароў (2006).

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1682 г.. Падчас Вайны за незалежнасць штаб-кватэра брытанскага губернатара. Спалены паўстанцамі; ад горада каланіяльнай эпохі захавалася толькі царква з прастрэленай ядром сцяной.

Абмежаванні на гандаль з Брытаніяй, частыя пажары і суперніцтва з іншымі партамі абмяжоўвалі развіццё Норфалка да 1870 года, калі тут злучыліся некалькі галін важных чыгунак.

Падчас сусветных войнаў у Норфалку быў пабудаваны вялізны прамыслова-транспартны комплекс, які абслугоўвае Атлантычны флот ЗША. Тут знаходзіцца Мемарыял Мак-Артура, у якім пахаваны генерал Дуглас Мак-Артур.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Вірджыніі
Катэгорыя:Парты ЗША
Катэгорыя:З’явіліся ў 1682 годзе
Ядзерная медыцына

**Ядзерная медыцына** — раздзел медыцыны, які звязаны з выкарыстаннем радыеізатопаў.

## Практыка 
* Функцыянальная дыягностыка: сцынтыграфія і пазітрон-эмісійныя тамографы
* Дыягностыка in vitro: радыеімуналогія
* Лячэнне раку шчытападобнай залозы з дапамогай ізатопу I.

## Гл. таксама 
* Радыеізатопная дыягностыка
* Радыеімунны аналіз
* Радыеактыўныя прэпараты
* Радыетэрапія

Катэгорыя:Радыебіялогія
Катэгорыя:Радыялогія
ФК Перуджа

**«Перуджа»** () — італьянскі футбольны клуб з горада Перуджа.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1905 годзе. У канцы 1990-х — пачатку 2000-х гадоў каманда гуляла галоўным чынам у Серыі A, аднак у 2004 годзе выбыла ў Серыю B, і ў 2005 годзе збанкрутавалася. З 2005 па 2010 год адноўленая «Перуджа» гуляла ў *Серыі C1*.

У маі 2010 года клуб быў абвешчаны банкрутам і праз два месяцы пазбаўлены прафесійнага статуса. З прычыны чаго каманда была выключана з сістэмы прафесійных ліг Італіі. Сезон 2010/11 зноў адноўленая каманда пачала ў Серыі D, пасля чаго за чатыры гады тройчы павысілася ў рангу. У 2014—2020 гадах і з 2021 года «Перуджа» выступае ў Серыі B.

## Дасягненні 
* Пераможца Кубка Інтэртота: 2003

## Вядомыя ігракі 
У клубе гулялі:
*  Дзмітрый Аленічаў
*  Фабіа Гроса
*  Джэнара Гатуза
*  Жэлька Калач
*  Анджэла дзі Лівіа
*  Марка Матэрацы
*  Хідэтосі Наката
*  Паала Росі
*  Мілан Рапаіч
*  Джыаната Мінгоцы

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Перуджа
Мелілья

**Мелі́лья** () — горад, асобная адміністрацыйная адзінка Іспаніі, анклаў у паўночнай Афрыцы на паўночным узбярэжжы Марока. Горад з’яўляецца вольным портам, буйны цэнтр рыбалоўства і рыбаперапрацоўкі. Плошча складае 20 км². Колькасць жыхароў (у асноўным іспанцаў) складае каля 70 тыс. чалавек.

Горад быў заснаваны фінікійцамі пад назвай *Русадзір*. Потым гэта фінікійская калонія была заваяваная Карфагенам, а пазней Рымам. Пад арабскае панаванне горад трапіў у VII стагоддзі. У 1497 годзе горад занялі іспанцы. Некалькі стагоддзяў горад заставаўся невялікім іспанскім умацаваннем. Росквіт наступіў у 1880 годзе.

З года 1921 да 1926 года Мелілья была акупаваная паўстанцамі пад кіраўніцтвам Абд аль-Крыма.

У 1995 годзе Мелілья атрымала статус аўтаноміі.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Аўтаномныя гарады Іспаніі
Катэгорыя:Эксклавы Іспаніі