Сухія дні

**Сухія дні** (або *дні квартальнага посту*, ) — у заходняй хрысціянскай традыцыі тры дні посту, якія сімвалічна адкрываюць кожную з чатырох пор года. Сухія дні заўсёды прыпадаюць на сераду, пятніцу і суботу аднаго і таго ж тыдня і размяркоўваюцца па каляндарным годзе наступным чынам:

* *вясна*: тыдзень пасля Папяльцовай серады;
* *лета*: тыдзень пасля Пяцідзясятніцы;
* *восень*: тыдзень пасля свята Узвышэння Святога Крыжа (14 верасня);
* *зіма*: тыдзень пасля свята св. Люцыі (13 снежня).

Мэтай сухіх дзён з'яўляецца падзяка Богу за дары прыроды, развіццё ў сабе стрыманасці пры іх выкарыстанні і дапамога патрабуючым. Таксама ў сухія дні традыцыйна ўдзяляліся святарскія пасвячэнні.

## Гісторыя 
"Каталіцкая энцыклапедыя" сцвярджае, што сухія дні былі ўстаноўлены на месцы рымскіх язычніцкіх святкаванняў, звязаных з  сельскай гаспадаркай. Так, старажытныя рымляне праводзілі рэлігійныя абрады, просячы ў сваіх багоў: у чэрвені — плённага жніва, у верасні — багатага ўраджаю вінаграду, у снежні — паспяховай сяўбы. Першапачаткова Касцёл у Рыме захоўваў пост менавіта ў гэтыя месяцы (адпаведна, маючы толькі тры сухія тыдні), хоць канкрэтныя дні не былі ўстаноўлены, а аб'яўляліся святарамі.
 
Папа Грыгорый VII (1073–1085) канчаткова вызначыў месца сухіх дзён і прадпісаў іх для ўсяго Каталіцкага Касцёла. Згодна з канонам 1251 § 2, у сухія дні неабходна было захоўваць устрыманне ад мяса і мясных страў (*abstinentia*), а таксама колькаснае абмежаванне (*ieiunium*), калі можна было спажыць адзін пасілак дасыта і два меншыя.

У 1966 годзе Папа Павел VI апублікаваў апостальскую канстытуцыю *Paenitemini*, увёўшы новыя посныя прадпісанні, якія затым трапілі ў актуальны на сённяшні дзень Кодэкс кананічнага права 1983 года. У каноне 1251, які вызначае посныя дні, сухія дні не згадваюцца ўвогуле. 

## Асаблівасці літургіі 
### Звычайная форма рымскага абраду 
У сучаснай каталіцкай літургіі сухія дні пераважна не адзначаюцца. Яны адсутнічаюць у апошнім прынятым літургічным календары (1969), а ў актуальным Рымскім Імшале (1970) няма адмысловых літургічных тэкстаў на гэтыя дні. Пры ўвядзенні новых літургічных кніг і прыняцці новага літургічнага календара рашэнне пра тое, як павінна выглядаць іх святкаванне, было пакінута на меркаванне мясцовай касцёльнай улады, якая павінна ацаніць лакальныя ўмовы і вызначыць час і план іх святкавання.

### Надвычайная форма рымскага абраду 
У надзвычайнай форме рымскага абраду, якая карыстаецца кнігамі 1962 года, сухія дні захаваліся як у самім календары (на сваім звычайным месцы), так і ў Рымскім Імшале 1962 года ў выглядзе адмысловых літургічных тэкстаў. Сухія дні, у параўнанні са звычайнай літургіяй, маюць дадатковыя калекты і чытанні. Ва ўсе сухія дні, акрамя тых, што прыпадаюць пасля Пяцідзясятніцы, калекты папярэджваюцца не толькі звычайным заклікам "Oremus" ("Памолімся"), але і словамі "Flectamus genua. — Levate" ("Укленчым. — Падыміцеся").

Сухія суботы ў кожны з чатырох перыядаў маюць асабліва вялікую колькасць чытанняў, таму Рымскі Імшал дазваляе служыць такую літургію ў карацейшай форме, прапусціўшы большасць чытанняў.

Гістарычна менавіта ў сухія дні адбываліся пасвячэнні духавенства. У сухую сераду было прынята аб'яўляць кандыдатаў, у сухую пятніцу гэтых асобаў прадстаўлялі народу, а сухую суботу кандыдатам удзялялі пасвячэнні. Пры ўдзяленні пасвячэнняў літургію сухой суботы нельга служыць у карацейшай форме.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Каталіцкія святы
Катэгорыя:Каталіцкае набажэнства
Катэгорыя:Каталіцкі традыцыяналізм
Катэгорыя:Аскетызм
Катэгорыя:Прыкметы пра надвор'е