Шчэцін

**Шчэ́цін** (,  — **Штэтын**) — горад на правах павета на паўночным захадзе Польшчы з насельніцтвам 408 тыс. чалавек (2014), 7-ы па велічыні горад Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Заходнепаморскага ваяводства. Адлегласць па прамой паміж гарадамі Шчэцін — Мінск 853 км, да Варшавы — 460 км.

Разам з суседнім Свінауйсьце ўтвараюць самы вялікі порт краіны на Балтыйскім моры, цэнтр прамысловасці, у прыватнасці нафтахімічнай і машынабудаўнічай.

## Этымалогія 
Назва Шчэцін мае славянскае паходжанне. Сярэднявечныя пісьмовыя гістарычныя крыніцы адносна нешматлікія і з іх цяжка зрабіць пэўныя высновы. У мінулым існавала меркаванне, што назва горада паходзіць ад шчаціны. Іншыя выводзяць яго ад слова «сцёк»  (бо Одэрскія воды ў гэтым рэгіёне вельмі павольна «сцякаюць» у бок Балтыйскага мора). Больш познія даследаванні вылучылі больш верагодную тэзу, што Шчэцін атрымаў сваю назву ад праслав. формы *ščitъ — «шчыт», і суфікса «-ін», але ў сучаснай польскай мове слова шчыт  зусім не сугучна з назвай гораду.

## Гісторыя 
Да 1124 Шчэцін (разам з размешчаным непадалёк Волінам) быў магутнай крэпасцю язычнікаў — памеранскіх славян. Польскі князь Баляслаў III падпарадкаваў Шчэцін і хрысціў яго жыхароў. Неўзабаве горад стаў сталіцай герцагства Памеранія, якое праіснавала больш 500 гадоў. У XVII—XX стст. Шчэцін знаходзіўся ў складзе Прусіі, служыў асноўным марскім портам для Берліна. Пасля 1945 па рашэнні Патсдамскай канферэнцыі горад перайшоў у склад Польшчы. У цяперашні час Шчэцін — буйнейшы порт Польшчы і асноўны порт для Чэхіі.

File:Szczecin 05-2017 img08 Castle.jpg|Замак паморскіх князёў
File:PolandSzczecinLoitz.JPG|Камяніца Лойцаў (дзяржаўны мастацкі ліцэй)
File:Szczecin 05-2017 img11 Kings Gate.jpg|Каралеўская брама
File:PolandSzczecinRedCityHall.JPG|Ратуша
File:0907 Pomnik Czynu Polaków Szczecin SZN.jpg|Помнік 35-годдзю ПНР (1979)
File:1009 Rynek Sienny Szczecin SZN.jpg
File:0912 Stare Miasto Szczecin SZN.jpg
File:0907 Szczecin Jane Błonia SZN.jpg
File:0907 Plac Grunwaldzki Szczecin SZN.jpg|Грунвальдская плошча
File:0908 PAZIM Szczecin SZN 1.jpg|Офісны будынак судаўладальніцкай кампаніі PAZIM
File:0907 Most Długi Szczecin SZN 7.jpg|Доўгі мост
File:0910 Bazylika archikatedralna św Jakuba Szczecin.jpg|Кафедральны сабор св. Іакава
File:Stocznia.jpg|Шчэцінская верф
File:Szczecin pomnik Jana Czekanowskiego.jpg|Помнік Яну Чаканоўскаму.

## Дэмаграфія 

ImageSize = width:680 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:420000
ScaleMajor = unit:year increment:50000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:20 align:center
  bar:XII from:0 till:5000
  bar:1720 from:0 till:6000
  bar:1740 from:0 till:12300
  bar:1810 from:0 till:20700
  bar:1840 from:0 till:35300
  bar:1861 from:0 till:58500
  bar:1872 from:0 till:76000
  bar:1890 from:0 till:116200
  bar:1910 from:0 till:236000
  bar:1939 from:0 till:383000
  bar:1945 from:0 till:26000
  bar:1946 from:0 till:72948
  bar:1950 from:0 till:178907
  bar:1955 from:0 till:229462
  bar:1960 from:0 till:269318
  bar:1965 from:0 till:312013
  bar:1978 from:0 till:384900
  bar:1988 from:0 till:410296
  bar:1994 color:cobar2 from:0 till:419608
  bar:2002 from:0 till:415117
  bar:2009 from:0 till:406307

PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:XII at: 5000 text: 5,0 shift:(0)
  bar:1720 at: 6000 text: 6,0 shift:(0)
  bar:1740 at: 12300 text: 12,3 shift:(0)
  bar:1810 at: 20700 text: 20,7 shift:(0)
  bar:1840 at: 35300 text: 35,3 shift:(0)
  bar:1861 at: 58500 text: 58,5 shift:(0)
  bar:1872 at: 76000 text: 76,0 shift:(0)
  bar:1890 at: 116200 text: 116,2 shift:(0)
  bar:1910 at: 236000 text: 236,0 shift:(0)
  bar:1939 at: 383000 text: 383,0 shift:(0)
  bar:1945 at: 26000 text: 26,0 shift:(0)
  bar:1946 at: 72948 text: 72,9 shift:(0)
  bar:1950 at: 178907 text: 178,9 shift:(0)
  bar:1955 at: 229462 text: 229,4 shift:(0)
  bar:1960 at: 269318 text: 269,3 shift:(0)
  bar:1965 at: 312013 text: 312,0 shift:(0)
  bar:1978 at: 384900 text: 384,9 shift:(0)
  bar:1988 at: 410296 text: 410,3 shift:(0)
  bar:1994 at: 419608 text: 419,6 shift:(0)
  bar:2002 at: 415117 text: 415,1 shift:(0)
  bar:2009 at: 406307 text: 406,3 shift:(0)

## Вядомыя жыхары і ўраджэнцы 
* Іаган Георг Эміль фон Браўсэ, прускі ваенны дзеяч.
* Ота Фрыдрых фон Гірке, нямецкі правазнаўца
* Антон Андрэевіч Сокал-Кутылоўскі, беларускі грамадскі і ваенны дзеяч, мемуарыст

## Спасылкі 
* Szczecin
* Інтэрнэт-партал для жыхароў горада Шчэцін
* Старонка горада Шчэцін