Ордэн «Знак Пашаны»

**Ордэн «Знак Пашаны»** — дзяржаўная ўзнагарода СССР. Заснаваны пастановай ЦВК СССР 25 лістапада 1935 года. 22 жніўня 1988 года быў пераназваны ў ордэн Пашаны.

Да 1991 года праведзена каля 1 млн 581 тысячы ўзнагароджанняў.

## Статут ордэна 
1. Ордэн «Знак Пашаны» заснаваны для ўзнагароджання за высокія дасягненні ў вытворчасці, навукова-даследчай, дзяржаўнай, сацыяльна-культурнай, спартыўнай і іншай грамадска карыснай дзейнасці, а таксама за праявы грамадзянскай доблесці.

2. Ордэнам «Знак Пашаны» ўзнагароджваюцца:
* грамадзяне СССР;
* прадпрыемствы, аб’яднанні, установы, арганізацыі, раёны, гарады і іншыя населеныя пункты.

Ордэнам «Знак Пашаны» могуць быць узнагароджаны і асобы, не якія з’яўляюцца грамадзянамі СССР, а таксама прадпрыемствы, установы, арганізацыі, населеныя пункты замежных дзяржаў.
3. Узнагароджанне ордэнам «Знак Пашаны» адбываецца
* за высокія вытворчыя паказчыкі ў прамысловасці, сельскай гаспадарцы, будаўніцтве, на транспарце, сувязі, гандлю, грамадскім харчаванні, жыллёва-камунальнай гаспадарцы, бытавым абслугоўванні насельніцтва, у іншых галінах народнай гаспадаркі;
* за дасягненне высокай прадукцыйнасці працы, паляпшэнне якасці прадукцыі, зніжэнне матэрыяльных і працоўных выдаткаў на яе выраб, поспехі ў павышэнні эфектыўнасці грамадскай вытворчасці;
* за высокія вынікі ў сацыялістычным спаборніцтве па выкананню і перавыкананню планавых заданняў;
* за ўкараненне ў вытворчасць новай тэхнікі тэхналогіі, перадавога вопыту, асабліва каштоўныя вынаходствы і рацыяналізатарскія прапановы;
* за поспехі ў навукова-даследчай дзейнасці;
* за творчыя дасягненні ў вобласці савецкай культуры, літаратуры, мастацтва, поспехі ў навучанні і камуністычным выхаванні падрастаючага пакалення, падрыхтоўцы высокакваліфікаваных кадраў, медыцынскім абслугоўванні насельніцтва, развіцці фізічнай культуры і спорту і іншай грамадска карыснай дзейнасці;
* за заслугі ва ўмацаванні абараназдольнасці краіны;
* за плённую дзяржаўную і грамадскую дзейнасць;
* за заслугі ў развіцці эканамічных, навукова-тэхнічных, культурных і іншых сувязяў паміж СССР і іншымі дзяржавамі;
* за смелыя і знаходлівыя дзеянні, здзейсненныя пры выратаванні жыцця людзей, ахове грамадскага парадку, у барацьбе са стыхійнымі бедствамі і іншыя праявы грамадзянскай доблесці.

4. Ордэн «Знак Пашаны» носіцца на левым баку грудзей і пры наяўнасці іншых ордэнаў СССР размяшчаецца пасля ордэны Дружбы народаў.

28 снежня 1988 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР быў зацверджаны новы статут ордэна Пашаны і яго апісанне.

## Апісанне ордэна 
Ордэн «Знак Пашаны» мае форму авала, апраўленага па баках дубовымі галінкамі. У цэнтры яго змешчаны фігуры рабочага і працаўніцы, якія нясуць сіметрычна размешчаныя злева і справа ад іх сцягі з надпісам «Пралетарыі ўсіх краін, яднайцеся!»,

У верхняй частцы ордэна размешчана пяціканцовая зорка, пад якой на фоне сцягоў знаходзіцца рэльефны надпіс «СССР». У ніжняй частцы ордэна змешчана рэльефны надпіс «ЗНАК ПОЧЕТА» ().

Сцягі і зорка пакрыты лалава-чырвонай эмаллю і абрамлены па контурах пазалочанымі абадкамі. Дрэўкі сцягоў і надпісы пазалочаны, дубовыя галіны, ніжняя частка ордэна і яго агульны фон аксідаваны.

Ордэн «Знак Пашаны» вырабляецца са срэбра. Вышыня ордэна — 46 мм, шырыня — 32,5 мм,

Ордэн пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодачкай, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай светла-ружовага колеру з дзвюма падоўжнымі аранжавымі палоскамі па краях. Шырыня стужкі — 24 мм, шырыня палосак па 3,5 мм.

Пасля пераназвання ордэна «Знак Пашаны» ў ордэн Пашаны ў 1988 годзе змяніўся знешні выгляд ордэна мала. Ордэн Пашаны адрозніваецца ад ордэна «Знак Пашаны» тым, што надпіс «ЗНАК ПОЧЕТА» ў ніжняй частцы аверса заменены накладной рэльефнай выявай сярпа і молата і дзвюх лаўровых галін. Накладка мацуецца да асновы ордэна з дапамогай двух штыфтоў. Пры пераходзе з ордэна «Знак Пашаны» на ордэн Пашаны нумарацыя знакаў не перарывалася.

## Кавалеры ордэна 
* Кавалеры ордэна «Знак Пашаны»
* Алтайская краявая ўніверсальная навуковая бібліятэка імя В. Я. Шышкова
* Архангельская абласная навуковая бібліятэка імя Дабралюбава
* Белгародская абласная газета «Белгародская праўда»
* Дабравешчанскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт
* Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны
* Валгаградскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт
* Валагодскі дзяржаўны драматычны тэатр
* Варонежскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт
* Гардзінна-карункавая кампанія
* Газета Паўночная Асеція (1967)
* Часопіс «Веды — сіла»
* Часопіс «Змена»
* Часопіс «Савецкая юстыцыя»
* Заходне-Казахстанскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. Утэмісава
* Ленінградская Слюдзяная фабрыка
* Ніжагародскае рачное вучылішча імя І. П. Кулібіна (1972)
* Новасібірскі інстытут інжынераў геадэзіі, аэрафотаздымкі і картаграфіі (НІІГАіК)

ад 5 красавіка 1983 г.
* Омскі Дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага
* Пермская дзяржаўная абласная ўніверсальная бібліятэка імя А. М. Горкага
* Расійскі дзяржаўны аграрны завочны ўніверсітэт
* Рэдакцыя газеты Разанскага абкама КПСС «Прыокская праўда» (грамадска-палітычная газета Разанскага АА ПП «КПРФ» «Прыокская праўда»
* Разанскі дзяржаўны абласны тэатр драмы
* Рыбінскае ордэна «Знак Пашаны» рачное вучылішча імя В. І. Калашнікава (1976)
* Саўгас Паўднёва-Сахалінскі
* Цвярская абласная ўніверсальная навуковая бібліятэка імя А. М. Горкага
* Томскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт
* Ульянаўскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя І. М. Ульянава
* Ірбіцкі матацыклетны завод
* газета «Зорка Алтая» Горна-Алтайская аўтаномная вобласць 4 лістапада 1972 года

## Гарады, узнагароджаныя ордэнам «Знак Пашаны» 
* Пецяргоф (1973 год)
* Суздаль (1974 год)
* Арзамас, Аха (1978 год),
* Вэрхнёдніпроўск, Ігарка (1979 год),
* Балашоў, Кізляр, Кузнецк, Ліда (1980 год),
* Гусь-Хрустальны, Рузаеўка, Абакан, Вольск (1981 год),
* Бугульма, Ішым (1982 год),
* Сызрань, Белая Царква, Чусавой (1983 год),
* Мэлітопаль, Бірабіджан (1984 год),
* Мічурынск, Кушва, Ладзейнае Поле, Лысьва, Стрый, Сніжнэ (1985 год),
* Краснаўфімск, Ліўны, Бузулук (1986 год),
* Табольск, Кашын (1987 год).

## Літаратура 
* Колесников Г. А., Рожков А. М. Ордена и медали СССР. М., ВИ, 1983
* Сборник законодательных актов о государственных наградах СССР. М., 1984
* Гребенникова Г. И., Каткова Р. С. Ордена и медали. М., 1982
* Можейко И. В. Награды. М., 1998
* Дуров В. А. Отечественные награды. 1918—1991. М., 2005
* Горбачёв А. Н. Многократные кавалеры орденов СССР. М., 2006
* Горбачёв А. Н. 10000 генералов страны. М., 2007

## Спасылкі 
* Статут і апісанне ордэна