Сацыялістычныя краіны

thumb|right|400px|Усе краіны свету, якія калі-небудзь абвяшчалі сябе сацыялістычнымі
**Сацыялістычныя краіны** — тэрмін, які выкарыстоўваўся ў СССР, у адпаведнасці з тэрміналогіяй КПСС, для абазначэння краін, якія ўсталі на шлях развіцця сацыялізму, т. з. якія прытрымліваюцца ідэалогіі марксізму-ленінізму і з досыць устойлівымі рэжымамі — незалежна ад дружалюбных ці варожых адносін са СССР (шэраг краін сацыялістычнага ладу мелі сур'ёзныя ідэалагічныя і палітычныя рознагалоссі з Савецкім Саюзам, напрыклад, сацыялістычныя Югаславія, КНР і Албанія). 
У літаратуры ЗША і іх палітычных саюзнікаў такія краіны і краіны сацыялістычнай арыентацыі разам як правіла звалі **камуністычнымі**. Нароўні з гэтым паняццем таксама выкарыстоўваўся тэрмін **сацыялістычная садружнасць** (сац. лагер).

## Класіфікацыя ў СССР 
З сярэдзіны 1940-х да сярэдзіны 1950-х гадоў у СССР і шэрагу іншых краін для абазначэння краін з пераходным паміж капіталістычным і сацыялістычным ладам выкарыстоўвалася вызначэнне «краіны народнай дэмакратыі».

Да сярэдзіны 1980-х гадоў у СССР да сацыялістычных адносілі 15 краін:
* border|25px Народная Сацыялістычная Рэспубліка Албанія (НСРА),
* border|25px Народная Рэспубліка Балгарыя (НРБ)
* border|25px Венгерская Народная Рэспубліка (ВНР)
* border|25px Сацыялістычная Рэспубліка В'етнам (СРВ)
* border|25px Германская Дэмакратычная Рэспубліка (ГДР)
* border|25px Кітайская Народная Рэспубліка (КНР)
* border|25px Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка (КНДР)
* border|25px Рэспубліка Куба (РК)
* border|25px Лаоская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка (ЛНДР)
* border|25px Мангольская Народная Рэспубліка (МНР)
* border|25px Польская Народная Рэспубліка (ПНР)
* border|25px Сацыялістычная Рэспубліка Румынія (СРР)
* border|25px Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік (СССР)
* border|25px Чэхаславацкая Сацыялістычная Рэспубліка (ЧССР)
* border|25px Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія (СФРЮ)

Апроч гэтага, цэлы шэраг краін Трэцяга свету ў 1960-80-я гады заявіў пра сваю «сацыялістычную арыентацыю» і пачатку будаўніцтва сацыялістычнага грамадства: Нікарагуа, Грэнада, Алжыр, Ангола, Эфіопія, Мазамбік, Народная Рэспубліка Конга, Самалі, Гвінея, Гвінея-Бісау, Каба-Вердэ, Бенін, Зімбабвэ, Мадагаскар, Сан-Тамэ і Прынсіпі, Сейшэльскія астравы, НДРЕ, Афганістан, Бірма.  

Такія краіны, як Дэмакратычная Сацыялістычная Рэспубліка Шры Ланка, Вялікая Сацыялістычная Народная Лівійская Арабская Джамахірыя, Туніс, Ірак, Сірыя, якія абвяшчалі нацыянальныя мадэлі сацыялізму, але арыентаваліся (за выключэннем Лівіі і Сірыі) на Захад, ці краіны, у якіх элементы сацыялізму замацаваны ў канстытуцыях, як Індыя і Партугалія, да сацыялістычных краін у СССР не прылічаліся.

## Існуючыя сацыялістычныя краіны 
У наш час да сацыялістычных краін як у палітычным, так і ў эканамічным дачыненні адносяцца Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка і Куба.

У КНР і В'етнаме ва ўладзе працягваюць знаходзіцца камуністычныя партыі, аднак у эканоміцы прысутнічае значны сектар прыватнай уласнасці на сродкі вытворчасці. Падобная сітуацыя назіраецца і ў Лаосе.

Ва ўсіх астатніх вышэйпералічаных краінах напачатку 1990-х гадоў адбыўся зварот да капіталізму.

Напачатку XXI стагоддзя сацыялізм стаў узмацняць свае пазіцыі ў краінах Лацінскай Амерыкі. На 2010 год урады Нікарагуа, Венесуэлы, Эквадора і Балівіі ўжо праводзяць у жыццё сацыялістычную палітыку.

## Гл. таксама 
* Усходні блок
* Краіны сацыялістычнай арыентацыі
* Народная рэспубліка
* Тэорыя даміно
* Байкот Алімпійскіх гульняў

*
Катэгорыя:Формы дзяржавы