Кіраўнікі Мінска

## Намеснікі 
* Іван Хадкевіч (зг. 1459)
* Іван Юр’евіч Заслаўскі (1468—1473)
* Іван Красны, кн. друцкі (1487—1489)
* Мікалай Іванавіч Іллініч (1494—1498)
* Багдан Іванавіч Заслаўскі (1498—1525)
* Ян Стэцкевіч Далобаўскі (1530-я)
* Васіль Тышкевіч (1544—1566), адначасова гараднічы (1550—1570) і войт (зг. 1557—1577) менскі

## Старосты 

Файл:Piotar Tyškievič. Пётар Тышкевіч (1794).jpg|Пётр Тышкевіч, староста менскі ў 1571—1588 гадах 
Файл:Kryštap Zaviša. Крыштап Завіша (1667).jpg|Крыштаф Завіша, староста менскі ў 1629—1645 гадах. 
Файл:Andrzej Kazimierz Zawisza.PNG|Анджэй Казімір Завіша, староста менскі ў 1645—1678 гадах 
Файл:Kryštap Stanisłaŭ Zaviša. Крыштап Станіслаў Завіша (1862).jpg|Крыштаф Станіслаў Завіша, староста менскі ў 1685—1720 гадах 

* Васіль Тышкевіч (1566—1571), адначасова гараднічы (1550—1570) і войт (зг. 1577) менскі
* Гаўрыла Іванавіч Гарнастай (1571—1582), адначасова і ваявода менскі (1566—1576)
*  (1588—1592)
* Андрэй Мікалаевіч Станкевіч (да 12.3.1595— пасля 16.5.1604), адначасова і мастаўнічы менскі (зг. 16.5.1604)
* Пётр Тышкевіч (каля 1610—1625), адначасова кашталян (1611—1618), потым ваявода (1618—1631) менскі
* Крыштаф Завіша (да 1629—1645)
* Андрэй Казімір Завіша (1645— пасля 1678)
* Ян Міхаіл Завіша (зг. 1685)
* Крыштаф Станіслаў Завіша (1685—1720)
* Ігнацы Завіша (1720—1738)
* Удальрык Крыштаф Радзівіл (1739—1746)
* Юзаф Міхал Іваноўскі (1746—1762)
* Міхал Валадковіч (зг. 1762)
* Ігнацы Іваноўскі (зг. 1765)
* Антоні Тадэвуш Пшаздзецкі (1767—1772)
* Аўгуст Дамінік Пшаздзецкі (1772—1782)
* Міхал Геранім Бжастоўскі (1782)
* Геранім Вінцэнт Радзівіл (1783—1786)
* Міхал Геранім Бжастоўскі (з 1787)
* Станіслаў Прушынскі (да 1800)

Файл:Ihnaci Zaviša. Ігнаці Завіша (1732).jpg|Ігнацы Завіша, староста менскі ў 1720—1738 гадах 
Файл:Udalryk Kryštap Radzivił. Удальрык Крыштап Радзівіл (1734-65).jpg|Удальрык Крыштаф Радзівіл, староста менскі ў 1739—1746 гадах. 
Файл:Hieronim Wincenty Radziwill (1759-1786).jpg|Геранім Вінцэнт Радзівіл, староста менскі ў 1783—1786 гадах.

### Падстаросты 
* Сенка (-1487-)
* Воўк (-1510-)
* Адам Лампіцкі (-9.6.1540-)
* Рыгор Дзмітравіч Гарайн Доўмант (-1543-25.4.1556-)
* Павел Станкевіч Пацевіч* (-1548-)
* Васіль Лукашавіч Воўк* (-5.3.1555-)
* Пётр Мнеўскі (-2.7.1558-15.1.1559-)
* Павел Рыгоравіч Ціша (-21.11.1562-)
* Іван Фёдаравіч Быкоўскі (-1570-)
* Мікалай Пятровіч Мурын (-17.3.1572-26.9.1572-)
* Андрэй Мікалаевіч Станкевіч (-14.3.1575-)
* Іван Трацэўскі* (-24.7.1575-)
* Ян Эпімах Война Шыпіла (-1575—28.9.1582-)
* Матыс Ваўкавіцкі* (чэрвень 1582)
* Андрэй Табарыскі* (-15.7.1582-)
* Юр’я Ракускі* (-15.7.1582-6.8.1582-)
* Аляксандр Марцінавіч Мацкевіч* (-3.8.1582-17.8.1582-)
* Фёдар Багданавіч Шавула Мацкавіч* (люты-верасень 1582)
* Аляксей Андрэевіч Хадаркоўскі (-19.5.1587-20.9.1588-)
* Юры Тымінскі (-каля 1586-)
* Ян Маркавіч Пятрашкавіч (-7.6.1578 — да 09.03.1593)
* Іван Булгарын* (20-23.1.1590)
* Васіль Багуфал Варанецкі* (14.9.1590)
* Езаф Сямёнавіч Вінк (да 6.2.1593 — да 27.7.1593)
* Даніла Баброўскі (27-29.4.1593)
* Шымон Мацеевіч (да 5.7.1593 — 1595-)
* Ян Янавіч Кураш (-25.4.1594 — да 3.5.1600)
* Пётр Пуцята Русіноўскі* (20.4.1600)
* Адам Жыгімонтавіч Салагуб (-6.4.1600 — да 5.6.1609)
* Юр’я Пуцята* (3.5.1600)
* Крыштоф Рэкуць (-да 5.6.1609 — да 16.10.1611)
* Мікалай Рэкуць (-16.10.1611 — 7.9.1618-)
* Самуэль Якубавіч Салагуб* (13.10.1615)
* Юр’я Шпенкгоўскі (да 5.10.1619 — 6.6.1640-)
* Пётр на Лагойску Тышкевіч (1621—1631)
* Крыштаф Пётр Драбышэўскі (да 10.2.1640 — памёр пасля 7.12.1643)
* Пётр (Крыштаф) Юр’евіч Капашчэўскі (пасля 7.12.1643 — 1662)
* Самуэль Юндзіл* (7.10.1644)
* Фёдар (Тэадор) Валадковіч* (9.5.1649)
* Крыштаф Война* (9.12.1653)
* Крыштаф Завіша (6-7.1644 — 9.11.1653)
* Андрэй Казімір Завіша (3.7.1655)
* Марцін Казімір Валадковіч (-29.7.1656-11.1658, 1663—1689)
* Габрыель Праўдзіч* (7.2.1671)
* Станіслаў Забалоцкі* (6.11.1685)
* Тэадор Антоні Ваньковіч (-5.6.1689 — памёр 15.7.1716)
* Ян Станіслаў з Яксаў Быкоўскі* (11.8.1707, 6.8.1708)
* Антоні Калецкі* (7.3.1702)
* Станіслаў Казімір Бухавецкі* (8.10.1708)
* Казакевіч* (?-?)
* Уладзіслаў Францыск на Белым Краеве Краеўскі (да 2.1705 — каля 20.3.1708)
* Андрэй Бенедыкт Карніцкі (-3.6.1709, 1714 — да 9.2.1744)
* Антоні Філіповіч* (13.7.1730)
* Марцін Грыдзіч з Яксаў Быкоўскі* (15.7.1737)
* Станіслаў Свянціцкі (да 05.11.1739 — да 04.05.1740)
* Узлоўскі (-1751-)
* Мікалай Казімір Свянціцкі (каля 1744 — каля 1762)
* Юзаф Антоні на Прашанцы, Баранкаве Прашынскі (1765 — да 28.8.1769)
* Ігнацы Пятровін Янішэўскі (да 1.12.1769- каля 1775)
* Яцак Казімір Жыжэмскі* (28.5.1770)
* Антоні Прашынскі* (9.1774)
* Міхал Свентарэцкі (да 6.9.1775 — памёр да 2.11.1786)
* Станіслаў Прушынскі (каля 1787)
* Ігнацы Дамінік Карыбут на Дашках Дашкевіч (23.2.1789 — да 24.2.1798)

## Магістрат (1499—1831) 
Паводле прывілея на магдэбургскае права, рада складалася з 12 радцаў, які разам з войтам выбіралі са свайго складу 2 бурмістраў на год («рочных»). Лаўнікі таксама былі, але прывілеям не згаданы, як выбіраліся не вядома, таксама не вядомы імёны лаўнікаў да 1590 года.

З 1590 года рада вырашыла, што штогадовыя выбары радцаў замінаюць нармальнай рабоце магістрата і вызначыла новы парадак. Радцы выбіраліся на неабмежаваны тэрмін, фактычна пажыццёва, калі да іх асабістай працы не было прэтэнзій месцічаў. Рада з 12 радцаў са свайго складу выбірала «рочных» — 2 бурмістраў, 2 радцаў, 2 лаўнікаў, 2 бірчых і 2 шафараў. Выбіраліся «рочныя» на 3 гады наперад, так у 1590 годзе са складу рады абраны «рочныя» на 1590, 1591 і 1592 гады. Тэрмін паўнамоцтваў пачынаўся на «дзень зімняга Ніколы» (6 снежня), калі «рочныя» аднаго года перадавалі справы, скрыні, пячаткі і ключы «рочным» наступнага года.

### Радцы 
* Фёдар Шакола, Яўстафій Шарыпа, Івашка Вайтовіч, Філіп Рыловіч (студзень 1510)
* Філіповіч (1510)
* Астан Шалом (-1557-)
* Васіль Пашковіч (-1557-)
* Васіль Мікіціч Лах (-1557-)
* Іван Данілавіч Масленка (-1557-)
* Іван Міхайлавіч Шышка (-1557-)
* Якаў Леўдзік (-1557-)
* Фёдар Козел (-1557-)
* Сіла Пашковіч (-1557-)
* Алісей Лявонавіч (-1557-)
* Багдан Савіч, Саўка Піліповіч, Іван Ткач, Лявон Ходзьковіч, Захар’я Дзямідовіч, Аніска Мухліч (1590)
* Лукаш Пашкевіч (-1591-)
* Ян/Іван Бабурка (-1591-1600-1615-)
* Андрэй Іванавіч Масленка (-1592-1620-)
* Міхайла Іванавіч Філіповіч (-1596-1615-)
* Даніэль Масленка (-1600я-)
* Санка Філіповіч (-1600-1615-)
* Раман Іванавіч Бабурка (-1605-1615-)
* Васіль Масленка (-1612-)
* Юзаф Філіповіч (-1615-)
* Павел Пашкевіч (-1615-)
* Васіль Масленка (-1615-)
* Лука/Лукаш Богушавіч Шышка (-1615-1647-) (-1663-1680-)
* Аляксандр Жыткевіч (-1667-)
* Адам Сапатковіч (-1663-1667
* Мікалай Заварскі (-1787-)
* Якаб Дэрукоф (-1787-)
* Антоні Шышка (1770я)
* Андрэй Макарэвіч (-1781-), старшыня цэху муляроў
* Ян Байкоў (-1790я-)

### Бурмістры 
* Фёдар Шакола, Яўстафій Шарыпа, Івашка Вайтовіч, Філіп Рыловіч (студзень 1510) — першы вядомы персанальны склад бурмістраў Менска
* Філіповіч (1510)
* Астан Шалом (10.1557)
* Васіль Пашковіч (10.1557)
* Васіль Мікіціч Лах (10.1557)
* Іван Данілавіч Масленка (10.1557)
* Іван МІхайлавіч Шышка (10.1557)
* Якаў Леўдзік (10.1557)
* Фёдар Козел (10.1557)
* Сіла Пашковіч (10.1557)
* Алісей Лявонавіч (10.1557)
* Багдан Савіч (1590)
* Саўка Піліповіч (1590)
* Лукаш Пашкевіч (12.1591)
* Ян/Іван Бабурка (12.1591, 1600)
* Міхайла Іванавіч Філіповіч (1596)
* Андрэй Іванавіч Масленка (1592)
* Санка Філіповіч (1600)
* Раман Іванавіч Бабурка (1605)
* Даніэль Масленка (1600-я)
* Васіль Багданавіч Кастравіцкі (2.1635)
* Ян Марцінавіч Андрэеўскі (2.1635, 2.1644)
* Мірон Філіповіч (1663, 1667, 1.1681)
* Міхал Шышка (8.1664, 3.1665, 1673)
* Ян Уласовіч Фурс/Іван Фурс/Фурс Улазовіч (8.1664, 1674, 1680)
* Адам Сапатковіч (1667)
* Марк Шчатнікоў (1851)

### Радцы рочныя 
* Іван Ткач (1590)
* Лявон Ходзькавіч (1590)
* Рыгор Супрановіч (2.1635)
* Матыс Балцаровіч (2.1635)
* Аляксандр Жыткевіч (1667)
* Ян Уласовіч Фурс/Іван Фурс (1674)
* Ян Давыд Шэйба (1748)
* Ігнацій Таранкевіч (1768)

### Лаўнікі рочныя 
* "лаўнікі" (10.1557)
* Захар’я Дзямідовіч, Аніска Мухліч (1590)
* Васіль Іванавіч Шышка (2.1635)
* Ян Алісевіч (2.1635)
* Рыгор Якаўлевіч (1664)
* Яўмен Пятровіч Астроўскі (1678
* 1836—1839 — Леапольд Дэльпацэ (1802—1864)
* ?-1849-? — Адам Воўк
* 1851—1854 — Леапольд Дэльпацэ (1802—1864)
* 1855-1858 -- ?
* 1859—1864 — Леапольд Дэльпацэ (1802—1864)
* 1864—? — Аляксандр Андрэевіч Свечнікаў, купец 2-й гільдыі
* 1866—? — Сцяпан Яфімавіч Тамаровіч
* ?-1870-? — Аляксандр Андрэевіч Свечнікаў
* 1871—1875-? — Аляксандр Пятровіч Фогель
* 1876—1880 — Міхаіл Іванавіч Казарынаў (1835—1885)
* 1880 — 19 лістапада 1889 — Мікалай Мікалаевіч Галіневіч (1838—1889)
* 18 студзеня 1890—1901 — граф Караль Эмерыкавіч Чапскі (1860—1904)
* 1901—1905 — Мечыслаў Юзафавіч Райкевіч
* 1905—1906 —  (раней 1889 — пасля 1918)
* 1906—1909 — Станіслаў Мельхіёравіч Стэфановіч
* 28 чэрвеня 1909 — 30 ліпеня 1917 —  (раней 1896—пасля 1927)
* 1917— 27 мая 1918 — П. Кашчанка
* 27 мая 1918—? —  (раней 1896 — пасля 1927)

## Паўстанцкія грамадзянскія начальнікі Мінска (1863) 
* студзень — верасень 1863 — Пётр Янавіч Чакатоўскі (1832—1882)
* верасень 1863 — Артур Пятровіч Тарчынскі (каля 1821—пасля 1882)
* кастрычнік 1863 — Багуслаў Семірадскі (1838—пасля 1864)

## Гарадскія камісары (у часы Грамадзянскага ўпраўлення ўсходніх зямель) 
* 14 жніўня 1919—? — Багдан Міхалавіч Грушвіцкі (1870—пасля 1919)

## Бурмістры (у часы Грамадзянскага ўпраўлення ўсходніх зямель) 
* 27 жніўня 1919—? — Мечыслаў Васілевіч Запольскі-Доўнар (1871—1919-?)

## Старшыні Мінгарвыканкама (1917—1919, 1920—1941) 
* Барыс Паўлавіч Позерн (сакавік 1917 — чэрвень 1917)
* Ісідар Еўсцігнеевіч Любімаў (ліпень 1917 — жнівень 1917)
* Карл Іванавіч Ландэр (верасень 1917 — кастрычнік 1917)
* Віктар Іванавіч Яркін (сакавік 1918 — май 1919)
* Казімір Генрыхавіч Цыхоўскі (чэрвень 1919 — верасень 1919)
* Фрыц Мацвеевіч Кюсэ (снежань 1920 — снежань 1921)
* Адольф Хрыстафоравіч Гетнер (студзень 1922 — снежань 1923)
* Сяргей Бенядзіктавіч Карп (студзень 1924 — сакавік 1924)
* Адам Сямёнавіч Славінскі (сакавік 1924 — ліпень 1924)
* Сцяпан Вікенцевіч Яцкевіч (жнівень 1924 — красавік 1929)
* Нічыпар Лукіч Аксючыц (красавік 1929 — снежань 1930)
* Іосіф Ігнатавіч Валодзька (люты 1931 — сакавік 1933)
* Антон Мацвеевіч Каранеўскі (май 1933 — студзень 1934)
* Емяльян Піліпавіч Жуковіч (сакавік 1934 — чэрвень 1937)
* Канстанцін Іванавіч Бударын (верасня 1940 — чэрвень 1941)

## Бургамістры (у часы нацысцкай акупацыі 1941—1944) 
* ліпень 1941 — лістапад 1941 — Вітаўт Тумаш (1910—1998)
* 17 лістапада 1941 — 7 снежня 1943 — Вацлаў Леанардавіч Іваноўскі (1880—1943)
* снежань 1943 — 3 ліпеня 1944 — Анатоль Фёдаравіч Комар (1902— пасля 1944)

### Намеснік бургамістра 
* ліпень 1941 — 3 ліпеня 1944 — Адам Канстанцінавіч Дземідэцкі-Дземідовіч (1888—пасля 1952)

## Старшыні Мінгарвыканкама (з 1944) 
* Канстанцін Іванавіч Бударын (ліпень 1944 — жніўня 1945)
* Іван Паўлавіч Паромчык (жнівень 1945 — сакавік 1946)
* Канстанцін Навумавіч Длугашэўскі (красавік 1946 — ліпень 1954)
* Васіль Іванавіч Шарапаў (ліпень 1954 — студзень 1968)
* Міхаіл Васілевіч Кавалёў (студзень 1968 — студзень 1977)
* Генадзь Георгіевіч Барташэвіч (студзень 1977 — чэрвень 1977)
* Станіслаў Міхайлавіч Лукашэвіч (чэрвень 1977 — студзень 1980)
* Георгій Станіслававіч Таразевіч (студзень 1980 — жнівень 1983)
* Валерый Андрэевіч Пячэннікаў (жнівень 1983 — снежань 1985)
* Уладзімір Іванавіч Міхасёў (снежань 1985 — май 1990)
* Міхаіл Апанасавіч Марыніч (кастрычнік 1990 — красавік 1991)
* Аляксандр Міхайлавіч Герасіменка (красавік 1991 — студзень 1995)
* Уладзімір Васілевіч Ярмошын (студзень 1995 — люты 2000)
* Міхаіл Якаўлевіч Паўлаў (сакавік 2000 — чэрвень 2009)
* Мікалай Аляксандравіч Ладуцька (чэрвень 2010 — лістапад 2014)
* Андрэй Віктаравіч Шорац (6 лістапада 2014 — 24 лістапада 2018)
* Анатоль Аляксандравіч Сівак (24 лістапада 2018 — 3 верасня 2020)
* Уладзімір Яўгенавіч Кухараў (з 3 верасня 2020)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* *Дашкевич, Е.* Организационная структура польской гражданской администрации в Минске в 1919―1920 гг. // Знакамітыя мінчане XIX—XX стст. Роля выхадцаў з Міншчыны ў польскім культурным, грамадскім і палітычным жыцці ў перыяд II Рэчы Паспалітай : матэрыялы [XI] Беларуска-польскай навуковай канферэнцыі, Мінск, 27 верасня 2019 г. / [рэдкалегія: А. Вялікі, З. Вінніцкі (навуковыя рэдактары) і інш.]. — Мінск, 2020. — С. 210―218.
* 
* 
* *Палтаржыцкая Н. М.* Актавыя кнігі Менскага магістрата другой паловы XVII ст. як крыніцы па гісторыі самакіравання горада: дысертацыя на саісканне вучонай ступені кандыдата гістарычных навук: спецыяльнасць 07.00.09 Гістарыяграфія, крыніцазнаўства і метады гістарычнага даследавання. — Мінск, 2023. — 159 л.
* *Палтаржыцкая Н. М.* Крыніцы па вывучэнні дапаможнага персаналу Менскага магістрата другой паловы XVII ст. // Беларускі гістарычны часопіс. — 2018. — № 4. — С. 22—31.
* 
* *Снапкоўскі Ю.* Адміністратары Мінска і Мінскай губерні ў канцы XVIII — пачатку XX стагоддзя: малавядомыя зігзагі лёсу і сваяцкія сувязі // Архівы і справаводства № 3, 2019. — С. 87-99.
* 
* 
* 
* Часовая мінская газета. 1812 год / агульн. рэд., перакл. з польск., персаналіі і паслясл. Я. Анішчанкі. — Мінск : Хурсік, 2008. — 181 с.

Катэгорыя:Спісы:Мінск
Катэгорыя:Спісы палітыкаў