open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Прыватная ваенная кампанія

**Прыватная ваенная кампанія (ПВК)** — камерцыйнае прадпрыемства, якое прапануе паслугі па забеспячэнні аховы, абароны і бяспекі, нярэдка з удзелам у ваенных канфліктах.

## Прававы статус 
Прававы статус ПВК адрозніваецца ў залежнасці ад краіны. У Рэспубліцы Беларусь і Расійскай Федэрацыі найміцтва забаронена, грамадзянам гэтых краін забараняецца служыць у прыватных ваенных кампаніях. Дадзенае дзеянне ў гэтых краінах з’яўляецца крымінальна каральным. Акрамя гэтага, у ваеннай дактрыне Рэспублікі Беларусь існаванне прыватных ваенных кампаній адзначаецца як адна з асноўных ваенных небяспек цякучага часу .

## Прыклады 
*  Academi
*  KBR
*  G4S
*  Sandline International
*  Executive Outcomes
*  Група Вагнера

Катэгорыя:Узброеныя сілы
Катэгорыя:Ваенныя кампаніі
Георгій Рафаілавіч Маляўскі

**Георгій Рафаілавіч Маля́ўскі** () — беларускі акцёр. Заслужаны артыст БССР (1990).

## Біяграфія 
Скончыў у 1970 годзе акцёрскі факультэт Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута па спецыяльнасці «Акцёр драматычнага тэатра і кіно» (курс народнай артысткі РСФСР В. П. Рэдліх). Працаваў у Магілёўскім абласным тэатры драмы і камедыі ў Бабруйску. З 1971 года ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Я. Купалы.

Памёр 31 жніўня 2024 года.

## Творчасць 
Характарны акцёр. Карыстаючыся вострым сцэнічным малюнкам, захоўвае рысы рэальнага праўдападабенства вобразаў, нават створаных у гратэскава-камедыйным плане. Сярод роляў: паштмайстар Шлекін («Рэвізор» М. Гогаля), Антоніо («» У. Шэкспіра), Ферчайлд («» Б. Брэхта), Клеонт («» Мальера), Бургамістр («» Я. Шварца), цесць Худзякова («Характары» паводле В. Шукшына), Ксяндзоў («Апошні шанц» В. Быкава), Малюцін («Апошні журавель» А. Дударава, А. Жука), Старо («Пакуль не сцямнела» У. Дазорцава), іван («Там і тут» Д. Кавачэвіча), Папскі нунцый («Напісанае застаецца» А. Петрашкевіча), Міхалка («Ажаніцца — не журыцца» Далецкіх, М. Чарота), доктар Магнуш («Гаральд і Мод»  і ).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Георгій Маляўскі  на сайце Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы.

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Акцёры СССР
Спіс захворванняў ядлоўца

Гэты артыкул прадстаўляе сабой **спіс захворванняў** .

## Грыбковыя захворванні 
## Літаратура 
* БЕЛОМЕСЯЦЕВА Д. Б., ГАПИЕНКО О. С., ЖДАНОВИЧ С. А., ЗВЯГИНЦЕВ В. Б., ШАБАШОВА Т. Г., МАРЦУТА С. С. ФИТОСАНИТАРНОЕ СОСТОЯНИЕ ДЕНДРОПАРКОВ И ДЕНДРАРИЕВ В ЛЕСХОЗАХ БЕЛАРУСИ  

## Спасылкі 
* Болезни можжевельника: как бороться 

Катэгорыя:Ядловец
Ядловец
Сяргей Якаўлевіч Аземша

**Сяргей Якаўлевіч Аземша** (нар. , Рэчыца, Гомельская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, намеснік старшыні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь, генерал-маёр юстыцыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 ліпеня 1974 года ў Рэчыцы Гомельскай вобласці. Бацька — Якаў Кірылавіч Аземша (нар. 21.10.1933), заслужаны юрыст БССР.

У 1996 годзе з адзнакай скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны па спецыяльнасці «Правазнаўства».

З 1995 па 1996 год працаваў у пракуратуры Цэнтральнага раёна Гомеля.

З 1996 па 1999 год быў аспірантам кафедры канстытуцыйнага права юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

З 1997 па 2000 год працаваў на розных пасадах у Міністэрстве юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

З 2000 па 2015 год працаваў на розных пасадах у органах пракуратуры.

19 мая 2016 года прызначаны намеснікам старшыні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь.

## Сям’я 
* Сястра — Таццяна Якаўлеўна Аземша, суддзя Гомельскага абласнога суда

## Санкцыі ЕС, ЗША, іншых краін 
31 жніўня 2020 года Аземша быў уключаны ў спіс асоб, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію і забарона на ўезд у Літву ў сувязі з тым, што *«сваімі дзеяннямі ён арганізаваў і падтрымаў фальсіфікацыю прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня і наступнае гвалтоўнае задушэнне мірных пратэстаў»*.

6 лістапада 2020 года Аземша як намеснік старшыні Следчага камітэта быў унесены ў спіс беларускіх чыноўнікаў, якім забаронены ўезд на тэрыторыю ЕС, як адказны за кампанію рэпрэсій і запалохвання на чале з Камітэтам у выніку прэзідэнцкіх выбараў 2020 года, у прыватнасці, расследаванні супраць Каардынацыйнай рады і мірных дэманстрантаў. 24 лістапада да гэтага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. Акрамя таго, Аземшу ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада, Швейцарыя.

9 жніўня 2021 года Аземша трапіў і ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Генерал-маёры (Беларусь)
Катэгорыя:Пракуроры Беларусі
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Катэгорыя:Беларускія асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША
Генадзь Андрэевіч Богдан

**Генадзь Андрэевіч Богдан** (нар. ) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Намеснік кіраўніка справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2020—2022). Фігурант Чорнага спісу Еўрасаюза, санкцыйных спісаў шэрагу іншых краін.

## Біяграфія 
Скончыў Мар’інагорскі саўгас-тэхнікум, затым Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт.

Два гады працаваў інспектарам дзяржаўнага пажарнага нагляду ў сістэме Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь.

З 1999 па 2012 год працаваў у канцэрне «Белдзяржхарчпрам», дзе стаў у выніку начальнікам упраўлення каардынацыі і развіцця галін па вытворчасці прадуктаў харчавання і тытунёвых вырабаў.

З 1 лютага 2012 года працаваў генеральным дырэктарам ААТ «Мазырсоль». У 2016 годзе стаў лаўрэатам конкурсу «Чалавек справы» ў намінацыі «За стабільную і эфектыўную працу на беларускім і замежным рынках».

У другой палове 2010-х гадоў узначальваў Рэспубліканскае вытворча-гандлёвае ўнітарнае прадпрыемства «Беларусьгандаль», якое ўваходзіць у сістэму Кіраўніцтва справамі прэзідэнта.

Абіраўся дэпутатам Мазырскага раённага савета дэпутатаў 27-га і 28-га скліканняў.

30 студзеня 2020 года прызначаны намеснікам кіраўніка справамі прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Пакінуў пасаду ў верасні 2022 года.

## Міжнародныя санкцыі 
31 жніўня 2020 года ўключаны ў спіс асобаў, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію і забарона на ўезд у Літву ў сувязі з тым, што *«сваімі дзеяннямі ён арганізаваў і падтрымаў фальсіфікацыю прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня і наступнае гвалтоўнае здушэнне мірных пратэстаў»*.

17 снежня 2020 года ўнесены ў Чорны спіс Еўрасаюза. Савет Еўрапейскага саюза прызнаў Богдана як намесніка начальніка ўпраўлення кіравання маёмасцю Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, які курыруе шматлікія прадпрыемствы і праз кіраўніцтва справамі аказвае фінансавую, матэрыяльна-тэхнічную, сацыяльную, бытавую і медыцынскую падтрымку дзяржапарату і рэспубліканскім органам улады, і цесна звязанага з прэзідэнтам адказным за падтрымку рэжыму Лукашэнкі. 26 студзеня 2021 года да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. 18 лютага 2021 года ў свой санкцыйны спіс Богдана дадала Вялікабрытанія , 22 сакавіка 2021 года — Швейцарыя.   

Катэгорыя:Дэпутаты Мазырскага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 27-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 28-га склікання
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Смаль

**Смаль** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Фёдаравіч Смаль (нар. 1973) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Канстанцін Валянцінавіч Смаль (нар. 1995) — беларускі лёгкаатлет.
Андрэй Фёдаравіч Смаль

**Андрэй Фёдаравіч Смаль** (, Брэст, БССР, СССР да 16 красавіка 2021 года працаваў намеснікам старшыні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь.

## Санкцыі ЕС, іншых краін 
31 жніўня 2020 года Смаль быў уключаны ў спіс асобаў, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію і забарона на ўезд у Літву ў сувязі з тым, што *«сваімі дзеяннямі ён арганізаваў і падтрымаў фальсіфікацыю прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня і наступнае гвалтоўнае здушэнне мірных пратэстаў»*.

6 лістапада 2020 года Смаль быў унесены ў Чорны спіс Еўрасаюза. У сваім рашэнні Савет Еўрапейскага саюза адзначыў, што Смаль як намеснік старшыні Следчага камітэта адказвае за кампанію рэпрэсій і запалохвання камітэта ў сувязі з прэзідэнцкімі выбарамі 2020 года, у прыватнасці, за расследаванні, якія былі распачаты супраць Каардынацыйнай рады і мірных дэманстрантаў. 24 лістапада 2021 года да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. Акрамя таго, Смаля ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада, Швейцарыя.

## Узнагароды 
* медаль «За бездакорную службу» ІІІ ступені,
* медаль «За бездакорную службу» ІІ ступені,
* медаль «За бездакорную службу» І ступені (2020).

Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Беларусі
Катэгорыя:Палкоўнікі
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Раман Уладзіміравіч Падаляка

**Раман Уладзіміравіч Падаля́ка** () — беларускі акцёр тэатра і кіно, рэжысёр, удзельнік незалежнай тэатральнай групы «Купалаўцы».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 сакавіка 1981, стаў адным з найбольш пазнавальных акцёраў тэатра.

Пасля фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года і масавага гвалту да пратэстоўцаў, калектыў Купалаўскага тэатра 13 жніўня абвясціў забастоўку з патрабаванне пераліку галасоў і спынення гвалту. У адказ улады 17 жніўня звольнілі дырэктара тэатра Паўла Латушку. 26 жніўні 2020 года ў знак пратэсту ў ліку амаль 60 калег (акцёраў, рэжысёраў, музыкантаў) Раман Падаляка звольніўся з Купалаўскага тэатра. Станам на май 2015 года спектакль паказаны больш за 15 разоў у розных краінах.

Па-за межамі тэатра стаў вядомы адной з галоўных роляў у фільме «Жыве Беларусь!» (2012).

Сярод найлепшых роляў у Купалаўскім тэатры: Андрэй («Страсці па Аўдзею» Уладзіміра Бутрамеева), Эмануэль («Барух-Эмануэль» Дзмітра Плакса), Ратнік («Князь Вітаўт» Аляксея Дударава), Уцякін, Недзім («Саламея» Сяргея Кавалёва), Гайдук («Ідылія» Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча), Муж, Гаспадар купэ («Мы і ЯНО» Аркадзя Аверчанкі), Карл («» Юхана Стрындберга), Студэнт («С. В.» паводле Антора Чэхава «Вішнёвы сад»), Іван Цярэшка («Балада пра каханне» Васіля Быкава), Якаб Рундзіс («Вольга» ), Тоні («» Карала Чапека).

У рэпертуары Купалаўскага тэатру 2020 года іграў ролі: Васіль («Людзі на балоце» паводле Івана Мележа), Граф («Пан Тадэвуш» Адама Міцкевіча), Барыс Аляксеевіч Трыгорын («» Антона Чэхава), Ігнат («Дзве душы» Максіма Гарэцкага), Лука Лукіч Хлопаў («Рэвізор» Мікалая Гогаля), Пан Альберт («Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» паводле Яна Баршчэўскага).

Пасля жніўня 2020 года Раман Падаляк быў адным з заснавальнікаў незалежнай трупы «Купалаўцы», яе нефармальным творчым лідарам, на яго прыпала асноўная рэжысёрская праца ў незалежным калектыве. Рэжысёр паспяховых пастановак:
* «Радзіва Прудок» — спектакль-хіт паводле кнігі Андруся Горвата.

* «Шэпт» — дакументальнае сцэнічнае падарожжа паводле кнігі Сяргея Лескеця, прысвечанае традыцыям беларускага знахарства, праца над гэтым праектам была часткай планаў калектыву «Купалаўцаў» на 2023 год.

Станам на 2023 год Раман Падаляка і калектыў планавалі працяг працы з сучаснымі аўтарамі (Златкоўскай, Лескецем, Чарнухам) і развіццё аўдыяпраектаў. Працягвае ўдзельнічаць у новых пастаноўках трупы, сярод якіх эксперыментальны спектакль «Камедыя Юдзіфі», прэзентаваны на YouTube 20 студзеня 2024 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Аляксей Аляксандравіч Волкаў

**Аляксе́й Алякса́ндравіч Во́лкаў** (нар. , Мінск) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня , генерал-маёр юстыцыі (2015).

## Біяграфія 
У 1996 годзе скончыў Беларускі інстытут правазнаўства.

З 1996 года па 2011 год працаваў на розных пасадах у органах пракуратуры.

З 1 студзеня 2012 года па 23 ліпеня 2013 года працаваў начальнікам упраўлення Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь па Мінску.

23 ліпеня 2013 года прызначаны першым намеснікам старшыні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь.

9 кастрычніка 2020 года прызначаны старшынёй .

## Узнагароды 
* медаль «За бездакорную службу» III ступені (2013)
* медаль «За бездакорную службу» II ступені
* медаль «За бездакорную службу» I ступені (2018)

## Міжнародныя санкцыі 
31 жніўня 2020 года Волкаў быў уключаны ў спіс асобаў, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію і забарона на ўезд у Літву ў сувязі з тым, што *«сваімі дзеяннямі ён арганізаваў і падтрымаў фальсіфікацыю прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня і наступнае гвалтоўнае здушэнне мірных пратэстаў»*. 6 лістапада 2020 года Волкава дадалі ў Чорны спіс Еўрасаюза. Пры абгрунтаванні ўвядзення санкцый адзначалася, што ён як першы намеснік старшыні Следчага камітэта нясе адказнасць за кампанію рэпрэсій і запалохвання на чале з Камітэтам пасля прэзідэнцкіх выбараў, у прыватнасці, расследаванні супраць Каардынацыйнай рады і мірных дэманстрантаў.

24 лістапада 2020 года да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, а 11 снежня — і Швейцарыя. Акрамя таго, 6 лістапада Волкаў трапіў пад санкцыі Вялікабрытаніі і Канады.

Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Катэгорыя:Пракуроры Беларусі
Катэгорыя:Генерал-маёры (Беларусь)
Катэгорыя:Старшыні дзяржаўных камітэтаў Беларусі
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС
Балка

]]
**Балка** — форма рэльефу, характэрная для прыроднай зоны лесастэпаў і стэпаў. Доўгае і шырокае паніжэнне, сухая або з часовым вадасцёкам лагчына з ўдзірваненымі схіламі, выпрацаваная расталымі снегавымі і дажджавымі водамі. Найчасцей балка з’яўляецца канцавой стадыяй развіцця яра.

Што да марфалогіі, балкі маюць спадзіста-ўвагнутае дно. Схілы паступова пераходзяць у міжрэччы, выражаная вяршыня адсутнічае. Даўжыня балак складае ад соцень метраў да 20-30 кіламетраў, глыбіня — ад некалькіх  да дзясяткаў метраў, шырыня — да сотняў метраў.

Балкі часта парослыя хмызнякамі і нават лесам, што для стэпаў увогуле не характэрна і звязана з блізкім заляганнем грунтавых водаў. Пры знішчэнні лясоў і хмызоў эрозія пачынаецца з новай сілай. Выкарыстоўваюцца балкі як сенажаці, пад агароды, сады і нават сельскія паселішчы.

Ва Украіне балкі завуцца *байракамі*, у Сібіры — *падзямі*.

Катэгорыя:Формы рэльефу
Вулдрыдж (Місуры)

**Вулдрыдж** () — вёска ў акрузе , штат Місуры, ЗША.

## Геаграфія 
Вулдрыдж знаходзіцца па каардынатах  (38.906460, −92.520346). Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША 2010 года, вёска мела плошчу 0,16 км², уся плошча — суша.

## Клімат 
У Вулдрыдже вільготны кантынентальны клімат (Дфа) з гарачым, дажджлівым летам і халоднай зімой. Навальніцы распаўсюджаны як вясной, так і летам. Зімой звычайна бывае невялікі снег, хоць каля паловы зімовых ападкаў выпадае ў выглядзе дажджу.

## Гісторыя 
Вулдрыдж быў заснаваны ў 1901 года. Вёска была названа ў гонар доктара Вулдрыджа, першапачатковага ўладальніка гарадскога ўчастка. Пошта пад назвай Вулдрыдж працуе з 1902 года.

## Дэмаграфія 
Паводле перапісу 2010 года, у вёсцы жыў 61 чалавек у 32 хатніх гаспадарках з 15 сем’ямі. Шчыльнасць насельніцтва складала 387 чал./км². Было 39 кватэр (247/км²). Доля іспанамоўных складала 11,5 % ад усіх жыхароў.

У адпаведнасці з узроставым дыяпазонам насельніцтва было размеркавана наступным чынам: 18,0 % — асобы ва ўзросце да 18 гадоў, 78,7 % — асобы ва ўзросце 18-64 гадоў, 3,3 % — асобы ва ўзросце 65 гадоў і старэй. Сярэдні ўзрост жыхара склаў 42,8 года.

На 100 жанчын у вёсцы прыпадала 90,6 мужчыны; на 100 жанчын ва ўзросце 18 гадоў і старэй — 85,2 мужчыны таксама старэйшыя за 18 гадоў. 14,3 % людзей апынуліся за рысай беднасці, у тым ліку 0,0 % дзяцей ва ўзросце да 18 гадоў і 100,0 % людзей ва ўзросце 65 гадоў і старэй.

Грамадзянскае занятае насельніцтва складала 31 чалавек.

Асноўныя сектары занятасці:
* адукацыя, ахова здароўя і сацыяльная дапамога — 32,3 %;
* будаўніцтва — 29,0 %;
* рознічны гандаль — 16,1 %;
* аптовы гандаль — 12,9 %.

Расавы склад насельніцтва

Катэгорыя:Населеныя пункты Місуры
Джулі Фішэр

**Джулі Д. Фішэр** () — амерыканскі дыпламат, пасол ЗША ў Беларусі.

## Дыпламатычная кар’ера 
З 2011 па 2013 гады працавала намеснікам дырэктара канцылярыі генеральнага сакратара НАТА, дзе займалася пытаннямі Паўночнай Амерыкі, краін Балтыі, аператыўнай палітыкай, а таксама абаронай і стрымліваннем.

Працавала ў амбасадах ЗША ў Тбілісі, Кіеве і Маскве. Была кіраўніком апарату намесніка сакратара Дзяржаўнага дэпартамента па пытаннях кіравання і рэсурсаў; дырэктарам аператыўнага цэнтра Дзярждэпартамента. Да гэтага працавала дарадцам па палітычных і эканамічных пытаннях у амбасадзе ЗША ў Грузіі.

З 1 верасня 2018 года па 22 ліпеня 2020 года займала пасаду намесніка памочніка дзяржсакратара па Заходняй Еўропе і Еўрапейскім саюзе ў офісе Дзярждэпа па Еўропе і Еўразіі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паслы ЗША ў Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Прынстанскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дыпламаты ЗША
Карлік Нос

**Карлік Нос** () — адна з найвядомейшых казак нямецкага пісьменніка Вільгельма Гаўфа, апублікаваная ў 1826 годзе. Уваходзіць у альманах «Александрыйскі шэйх і ягоныя нявольнікі».

Казка распавядае пра хлопчыка Якаба, якога ведзьма ператварыла ў пачварнага карліка за яго кпіны, але той працуе і знаходзіць траву, якая вяртае яго да папярэдняга выгляду.

## Беларускія пераклады 
Пераклад на беларускую мову казкі «Карлік Hoc» выйшаў асобным выданнем у 1938 годзе. Але гэтая казка перакладалася не з арыгіналу, а з рускамоўнага перакладу. У 2014 годзе выдадзены пераклад з нямецкай Уладзіміра Папковіча.

* Карлік Нос / Вільгельм Гаўф. Пераклад з нямецкай Уладзіміра Папковіча. — Мінск: Галіяфы, 2014. — 108 с.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Літаратурныя казкі
Катэгорыя:Кнігі 1826 года
Катэгорыя:Літаратура Германіі
Павел Аляксандравіч Харланчук

**Па́вел Алякса́ндравіч Харланчу́к-Южакоў** ( 27 чэрвеня 1978, Гомель, БССР) — беларускі тэатральны і кінаакцёр, тэатральны рэжысёр.

## Біяграфія 
Скончыў акцёрскае (2000) і рэжысёрскае (2003) аддзяленні Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.

Працаваў акцёрам Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Максіма Горкага (2003—2006). Звольнены за ўдзел у акцыях пратэсту пасля выбараў 19 сакавіка 2006 года.

З 2010 года — акцёр Нацыянальнага тэатра імя Янкі Купалы.

Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, калектыў Купалаўскага тэатра 13 жніўня запатрабаваў спыніць гвалт у дачыненні да мірных грамадзян і выступіў за пералік галасоў з удзелам незалежных назіральнікаў. 17 жніўня ўладамі быў звольнены дырэктар тэатра Павел Латушка. 26 жніўня Павел Харланчук разам з большасцю трупы і іншымі супрацоўнікамі тэатра звольніўся ў знак пратэсту.

З лета 2021 года працуе ў Маскоўскім губернскім тэатры (мастацкі кіраўнік С. Безрукаў), 29 жніўня выканаў ролю Глумава ў спектаклі «Найшла каса на камень» па п’есе А. Астроўскага.

## Творчасць 
### Фільмаграфія 
### Рэжысёр 
* «Самотны захад»
* казка «Царэўна-жабка»
* «Кракадзіл» (Карней Чукоўскі)
* «Дэтэктар хлусні» ()
* «Джэльсаміна ў краіне хлусаў» (Джані Радары)

## Узнагароды 
* першая Нацыянальная тэатральная прэмія Беларусі за найлепшую мужчынскую ролю (спектакль «№ 13» Тэатра-студыі кінаакцёра, 2011),
* медаль Францыска Скарыны (2020).

## Сям’я 
Жанаты з актрысай Ганнай Харланчук (Южаковай), мае пяцярых дзяцей.

## Спасылкі 
* Тры любові Паўла Харланчука // ЛіМ, 2016, № 1.
* Жыццяпіс  на старонцы Купалаўскага тэатра
* Алфавіт Паўла Харланчука: Павел и Анна Харланчук-Южаковы. История большой семьи 
*Новы «Алфавіт» як раз такi  https://gorodw.by/alfavit-paula-harlanchuka-ya-vedayu-shto-radasts-klyuch-da-dobraga-zhytstsya/

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гомелі
Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Спіс захворванняў бярозы

Гэты артыкул прадстаўляе сабой **спіс захворванняў** .

## Грыбковыя захворванні 
## Літаратура 
* БЕЛОМЕСЯЦЕВА Д. Б., ГАПИЕНКО О. С., ЖДАНОВИЧ С. А., ЗВЯГИНЦЕВ В. Б., ШАБАШОВА Т. Г., МАРЦУТА С. С. ФИТОСАНИТАРНОЕ СОСТОЯНИЕ ДЕНДРОПАРКОВ И ДЕНДРАРИЕВ В ЛЕСХОЗАХ БЕЛАРУСИ  
* Ражкоў Л. М. АСНОВЫ ВЯДЗЕННЯ ЛЯСНОЙ ГАСПАДАРКІ І ЛЕСАКАРЫСТАННЯ

## Спасылкі 
* Болезни берёзы 

Катэгорыя:Бяроза
Бяроза
Малатарня

**Малата́рня** — машына або асобная яе частка для выдалення зерня ці насення з сельскагаспадарчых культур. Першай малатарняй, ужытай у сельскагаспадарчых мэтах, было прыспасабленне шатландскага машынабудаўніка Эндру Майкле, якое аддзяляла зерне ад сцябла і каласкоў.

На працягу стагоддзяў зерне звычайна аддзялялася ўручную пры дапамозе цэпаў, што з'яўлялася дастаткова працаёмкім працэсам. Механізацыя гэтага працэса паступова паклала канец ручной апрацоўцы зерневых культур.

Часткова вынікам з'яўлення машын для абмалачэння зерня стаў Бунт Свінга ў Вялікабрытаніі. Зацяжныя войны, вялікія падаткі і нізкі зарабатак прымусілі сялян у рэшце рэшт узняцца на барацьбу ў 1830 годзе. Гэтыя сяляне сталі беспрацоўнымі на некалькі год у выніку шырокага ўжывання і распаўсюджання малатарных машын.

Існуюць малатарні для малацьбы збожжа, лёну, канапель, кукурузы і іншых. Паводле канструкцыі малатарні бываюць простыя (толькі абмалочваюць) і складаныя (абмалочваюць, ачышчаюць і сартуюць зерне). У льно-, каноплеўборачных і збожжавых камбайнах малатарні — асобныя апараты, якія працуюць зладжана з іншымі механізмамі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сельскагаспадарчая тэхніка
Катэгорыя:Збожжаўборачныя камбайны
Уладзімір Васілевіч Жылко

**Уладзімір Васілевіч Жылко** (нар. ) — вучоны ў галіне глебазнаўства, доктар сельскагаспадарчых навук (1980).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Лугавая Слабада (сучасны аграгарадок у  Мінскай вобласці Беларусі). У 1951 годзе скончыў геаграфічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1958 года ў Інстытуце глебазнаўства і аграхіміі Акадэміі навук БССР, дзе з 1963 года ўзначальваў лабараторыю эрозіі глеб. У 1974 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Эродированные почвы Беларуси, их плодородие и использование».

## Навуковая дзейнасць 
Навуковая дзейнасць У. В. Жылко звязаная з вывучэннем эрозіі глеб на тэрыторыі Беларусі, па класіфікацыі, характарыстыцы водна-фізічных, аграхімічных і хімічных уласцівасцей эрадзіраванных глеб. Распрацаваў мерапрыемствы па барацьбе з эрозіяй і павышэнню ўрадлівасці эрадзіраваных глеб, глебаахоўныя тэхналогіі вырошчвання сельскагаспадарчых культур. Аўтар шэрагу патэнтаў.

Сярод апублікаванага:
* Роль мелиорации в повышении плодородия торфяно-болотных почв: (На примере колхоза «Маяк социализма» Руден. района Минской обл.): Автореферат дис. на соискание учен. степени кандидата с.-х. наук / Акад. наук Белорус. ССР. Ин-т мелиорации, водного и болотного хозяйства. — Минск: [б. и.], 1955.
* Борьба с эрозией почв в Белорусской ССР. — Мн., 1962.
* Новые методы защиты почв от эрозии и применение их в БССР. — Мн., БелНИИНТИ, 1975. (разам з Л. М. Ярашэвічам)
* Эродированные почвы Белоруссии и их использование. — Мн.: Ураджай, 1976.
* Сохранение почв. — Мн.: Ураджай, 1989. (разам з А. І. Мурашка, М. І. Афанасьевым, Я. А. Стальмашонкам).

## Літаратура 
*  — С. 299.
* *Аношко В. С.* История и методология почвоведения. — Мн.: Вышэйшая школа, 2013. — ISBN 978-985-06-2276-1

## Спасылкі 
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента

Катэгорыя:Выпускнікі геаграфічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Глебазнаўцы СССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута глебазнаўства і аграхіміі НАНБ
Спіс дэпутатаў Віцебскага гарадскога Савета дэпутатаў 27-га склікання

## Спасылкі 
* Спіс дэпутатаў Віцебскага гарадскога Савета дэпутатаў 27 склікання  на vuchoba.org

Катэгорыя:Дэпутаты Віцебскага гарадскога Савета дэпутатаў
Віцебск
Катэгорыя:Спісы:Віцебск
Спіс дэпутатаў Ушацкага раённага Савета дэпутатаў 27-га склікання

## Спасылкі 
* Звесткі пра дэпутатаў Ушацкага раённага Савета дэпутатаў 27 склікання  на vuchoba.org

Ушацкі раён
Насельніцтва Бурундзі

]]
**Насельніцтва Бурундзі** характарызуецца агульнымі для краін Трапічнай Афрыкі працэсамі і асаблівасцямі: неверагодна высокімі нараджальнасцю і натуральным прыростам, перавагай маладога насельніцтва, высокай дзіцячай смяротнасцю, нізкім узроўнем урбанізацыі, занятасцю большай паловы насельніцтва ў сельскай гаспадарцы.

Этнічны склад насельніцтва амаль аднародны. Большасць складае народ рундзі. Аднак ён падзяляецца на 3 галіны, якія маюць рознае паходжанне. Колькасна пераважаюць хуту (85 %), другая значная група — тутсі, дзе-нідзе жывуць старажытныя тва. Дзяржаўныя мовы — французская і кірундзі. Станам на 2019 год у гарадах жыве ўсяго 13,4 % насельніцтва, прычым дзевяць дзясятых гараджан прыпадае на сталічную агламерацыю. Адметная рыса Бурундзі — незвычайна высокая шчыльнасць насельніцтва.

## Дэмаграфія 
У 1950-м у Бурундзі жылі 2,5 млн чалавек, у 2020 — амаль 12 млн. Гэта азначае, што натуральны прырост насельніцтва Бурундзі такі ж высокі (2,85 % у 2020), як і паўсюль у Трапічнай Афрыцы. На адну бурундзійку прыходзіцца ў сярэднім 5,3 дзяцей. Не дзіва, што асобы да 15 гадоў складаюць 44 % насельніцтва — гэта ўтрая-ўчацвёра вышэй за еўрапейскія паказчыкі, а сярэднестатыстычнаму жыхару краіны няма і 18 гадоў. Сярэдняя працягласць жыцця апошнім часам узрасла да амаль 67 гадоў, таму каэфіцыент смяротнасці ў Бурундзі адзін з самых нізкіх у свеце (усяго 6 ‰).

## Народы і мовы 
У этнічным складзе насельніцтва пераважаюць хуту (85 %), другі значны народ — тутсі, распаўсюджаны таксама тва. Дзяржаўныя мовы — французская і кірундзі (або проста рундзі, мова групы нігер-конга). У 2014 трэцяй дзяржаўнай мовай стала англійская.

## Рэлігія 
Больш за 80 % насельніцтва вызнаюць хрысціянства (у асноўным каталіцтва, 15-25 % — пратэстанты розных дэнамінацый), ад 2 да 5 % — мусульмане-суніты (пражываюць пераважна ў гарадах), астатнія бурундзійцы трымаюцца мясцовых традыцыйных вераванняў.

## Размяшчэнне і рассяленне 
Край адрозніваецца незвычайна высокай шчыльнасцю насельніцтва (больш за 400 чалакек на км²), у Афрыцы паказчык вышэй толькі ў суседняй Руандзе і на некаторых астравах. Жыхары размеркаваны па краіне даволі раўнамерна, але найбольш густа заселеныя поўнач і ўзбярэжжа возера Танганьіка. Узровень урбанізацыі вельмі нізкі — станам на 2019 у гарадах жыве ўсяго 13,4 % насельніцтва. Прычым, як гэта часта бывае ў краінах, што развіваюцца, роля сталічнай агламерацыі гіпертрафавана: у Бужумбуры і ваколіцах жыве больш за мільён чалавек — ледзьве не ўсё гарадское насельніцтва Бурундзі. Наданне сталічных функцый гораду Гітэга — старая сталіца і другі па велічыні (41 тыс.жыхароў) населены пункт краіны — мусіць прывесці да яго паскоранага росту.

## Узровень пісьменнасці 
Каля 32 % насельніцтва Бурундзі непісьменныя, і гэта пры тым што за пачатковы адрэзак ХХІ стагоддзя непісьменнасць значна скарацілася. Меней за 60 % дзяцей наведваюць пачатковую школу.
Striga hermonthica

**Striga hermonthica** (*Striga hermonthica*) — від паўпаразітычных раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Каранёвы паразіт. Расліна пакрыта грубымі валасінкамі, слаба галінастымі, вышыня сцябла 35-60 см. Лісце лінейнае, суцэльнае. Кветкі буйныя, чырванавата-ружовыя, сабраны ў доўгія гронкі. Насенне цёмна-карычневае.

## Жыццёвы цыкл 
Насенне ўтвараецца ў вялікай колькасці (па розных дадзеных ад 40-450 тысяч насенін на расліну). Насенне застаецца жыццяздольнымі ў глебе да 20 гадоў. Прарастае толькі пасля з’яўлення каранёў аднаго з гаспадароў расліны. Навукоўцы даследавалі, што прарастанне выклікана хімічным рэчывам стрыгалактонам. Замацоўваецца да гаспадара . Некаторы час расліна застаецца пад зямлёй, пасля чаго пачынае хутка расці і адразу пакрываецца кветкамі. Апыляецца самастойна перад раскрыццём кветак.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Расце ў Афрыцы.

## Значэнне і шкоднасць 
Уражваюць культурныя і дзікарослыя расліны сямейства , , , . Зніжае ўраджайнасць на 40-100 % пшаніцы, аўса, жыта, сорга, проса, суданскай травы, кукурузы, рысу, цукровага трыснягу.

## Спасылкі 
* Бур’яни. А-1/ А-2 Регульовані некарантинні шкідливі організми // Державна установа «Рівненська обласна фітосанітарна лабораторія»

Катэгорыя:Заразіхавыя
Дзмітрый Есяневіч

**Дзмітрый Есяне́віч** (нар. 11 снежня 1981, в. Чарнаградзь, Чэрвеньскі раён, Мінская вобласць) — беларускі акцёр.

## Біяграфія 
У 2003 годзе скончыў тэатральны факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спецыяльнасці «Акцёрскае мастацтва драматычнага тэатра і кіно» (курс заслужанага дзеяча мастацтваў Л. А. Манаковай). З 2003 года працаваў у Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы.

## Творчасць 
У рэпертуары 2020 года выконваў ролі: Базыль Статкевіч («Пінская шляхта» В. Дуніна-Марцінкевіча), Кум, Запарожац («» М. Гогаля), Маёр Плут («Пан Тадэвуш» А. Міцкевіча), Старшыня камбеду, Селянін, Салдат, Чырвонаармеец («Дзве душы» М. Гарэцкага), Арцемій Філіпавіч Земляніка («Рэвізор» М. Гогаля), Перакладчык, Пятро, Лётчык, Жук, Дзядзька Коля, Мыш Верачка, Шура («Радзіва Прудок» А. Горвата), Эльф («Сон у купальскую ноч» У. Шэкспіра), Чарлі, заўсёднік паба («Вешальнікі» М. Мак-Донаха), Селянін, Калядоўшчык, Шляхціц, Індус («Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» паводле Я. Баршчэўскага).

## Спасылкі 
* Дзмітрый Есяневіч  на сайце Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы.

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Thiodia citrana

**Thiodia citrana** — від молей сямейства ліставёртак. Сустракаецца ў Кітаі (Хэбэй, Сіньцзян), Японіі, Іране, Малай Азіі, Туркменістана, Расіі, Казахстана, Паўночнай Афрыкі і Еўропы. Асяроддзе пражывання складаецца з лугоў і сухіх пашаў.

Размах крылаў складае 16-21&nbsp;мм. Лёт імага з чэрвеня па верасень у Заходняй Еўропе.

Лічынкі сілкуюцца на , , ,  і . Яны сілкуюцца суквеццямі расліны-гаспадара.

Катэгорыя:Ліставёрткі
Высока (Польшча)

**Высока** () — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 370 км на паўночны захад ад Варшавы і за 100 км на поўнач ад Познані. Уваходзіць у склад Пільскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Высока. Займае плошчу 4,82 км². Насельніцтва 2,7 тыс. чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі
Сустрэча ў гарах

**Сустрэча ў гарах** () — савецкі камедыйны мастацкі фільм 1966 года, зняты на кінастудыі «Грузія-фільм», з Лейлай Абашыдзэ і Вахтангам Кікабідзэ ў галоўных ролях.

## Сінопсіс 
Дзесьці ў гарах Грузіі, у Хеўсурэці, здымаецца мастацкі фільм. Рэжысёр вельмі незадаволены гульнёй актрысы Лалі, якая выконвае ролю дзяўчыны Мзевінар...

## У ролях 
* Лейла Абашыдзэ — Лалі і Мзевінар
* Вахтанг Кікабідзэ — Гія, акцёр
* Іполіт Хвічія — Мераб, сябар Вахтанга
* Тэнгіз Арчвадзэ — Вахтанг, інжынер
* Котэ Даўшвілі — Звіяд, дзядуля Натэлы
* Чытолія Чхеідзэ — Гвірыстыне
* Лалі Месхі — Натэла, дачка Вахтанга, каханая Гіі
* Аміран Эбралідзе — спявак
* Георгій Леанідзе — спявак
* Сосо Эбралідзэ — спявак
* Аляксі Мамрыкішвілі — чабан
* Роберт Бардзімашвілі — музыкант
* Элена Кіпшыдзэ — эпізадычная роля
* Нуну Мачаварыяні — эпізадычная роля

## Творчая група 
* Рэжысёр- пастаноўшчык — Ніколаз Санішвілі
* Сцэнарысты — Пётр Грузінскі, Ніколаз Санішвілі
* Кінааператар — Фелікс Высоцкі
* Асістэнты рэжысёра — І. Біланішвілі, Георгій Гунія, Н. Жорданія
* Гукавы аператар — Отар Гэгэчкоры
* Аператар — Шота Кіладзэ
* Рэдактар — Іраклій Гоцірыдзэ
* Кампазітары — Бідзіна Квернадзэ, Арчыл Керэселідзэ, Георгій Цабадзэ
* Мастак па касцюмах — Іраклій Кіпшыдзэ
* Мастак — Леанід Мамаладзэ
* Асістэнт мастака — Давід Лурсманашвілі
* Дырэктар — Аляксандр Джагарбекаў

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы СССР 1966 года
Катэгорыя:Фільмы студыі «Грузія-фільм»
Катэгорыя:Кінакамедыі СССР
Катэгорыя:Фільмы на грузінскай мове
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Андрэй Анатольевіч Бараноўскі

**Андрэй Анатольевіч Бараноўскі** (нар. , , Гомельская вобласць, Беларуская ССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. З 2020 года намеснік старшыні Гомельскага аблвыканкама.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт і Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт. Працоўную дзейнасць пачынаў слесарам аварыйна-аднаўленчых работ у камунальным жыллёвым унітарным прадпрыемстве «Уніком» у Жлобіне. З 2002 па 2010 год працаваў на гэтым жа прадпрыемстве майстрам па эксплуатацыі аб’ектаў інжынернага абсталявання і сетак, начальнікам вытворчасці водаправодна-каналізацыйнай гаспадаркі, начальнікам цэха каналізацыі. З 2010 года — вядучы інжынер па якасці камунальнага ўнітарнага прадпрыемства «Упраўленне капітальнага будаўніцтва Жлобінскага раёна».

У 2015 годзе прызначаны намеснікам старшыні Жлобінскага райвыканкама, у 2016 годзе — старшынёй камітэта па архітэктуры і будаўніцтве Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта. З 15 лістапада 2018 года па верасень 2020 года — старшыня Акцябрскага раённага выканаўчага камітэта. У верасні 2020 года прызначаны на пасаду намесніка старшыні Гомельскага аблвыканкама.

Катэгорыя:Намеснікі старшыні Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Старшыні Акцябрскага раённага выканаўчага камітэта
Лабжаніца

**Лабжаніца** () — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 320 км на паўночны захад ад Варшавы, за 50 км на захад ад Быдгашчы і за 120 км на поўнач ад Познані. Уваходзіць у склад Пільскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Лабжаніца. Займае плошчу 3,25 км². Насельніцтва 3 тыс. чалавек.

## Спасылкі
Кінааператар

**Кінааператар** — спецыяліст, які знімае кінафільм.

## Глядзіце таксама 
* Кінарэжысёр
* Рэжысёр
* Тэатральны рэжысёр

Катэгорыя:Кінапрафесіі
Катэгорыя:Кінааператары
Хеўсурэці

**Хеўсурэці** () — гісторыка-этнаграфічны рэгіён на паўночным усходзе Грузіі, на мяжы з Інгушэціяй і Чачэніяй.

## Геаграфія 
Хеўсурэці размешчана ў паўночнай частцы краіны, на абодвух схілах Вялікага Каўказскага хрыбта, ў даліне рэчак Мігмахеві, Шацілі,  і Арагві. Хеўсурэці з’яўляецца часткай сучаснага муніцыпалітэта Душэці, мхарэ Мцхета-Мтыянеці. Хеўсурэці — адна з самых ізаляваных горных правінцый Грузіі.

Вялікі Каўказскі хрыбет дзеліць правінцыю на дзве няроўныя часткі. Пірыкіта Хеўсурэці () — большы, плошчай прыблізна 565 км², а Піракет Хеўсурэці () — меншы, плошчай прыблізна 428 км². Агульная плошча Хеўсурэці прыблізна 1050 км².

Найбуйнейшыя вёскі — Барысаха і Шацілі. Насельніцтва Хеўсурэці зімой скарачаецца прыблізна да 3200 чалавек.

Выява:Khevsureti landscape.jpg|Горы ў Хеўсурэці
Выява:Khevsureti, Georgia — Mountain River.jpg|Горная рака ў Хеўсурэці
Выява:Shatili valley.jpg|Даліна Шацілі
Выява:Road in Khevsureti, Georgia.jpg|Муцосчала

## Тапонім 
Хеві (), у перакладзе з грузінскага, азначае «цясніну», Хеўсурэці — «краіна далін».

## Насельніцтва 
Асноўнае насельніцтва Хеўсурэці — хеўсуры, этнаграфічная група грузін, традыцыйна якая жыла ў высакагорных абшчынах, у якіх не было класавага адрознення.

Хеўсуры захавалі мноства рыс традыцыйнага ладу жыцця ў савецкі час — касцюм, зброя, мытня, жыллё. У канцы 1950-х хеўсуры былі гвалтоўна пераселены на раўніны, у выніку чаго частка высакагорных вёсак апусцела. Перасяленне хеўсураў праводзілася з прыцягненнем армейскіх часцей, а на дарогах ставіліся кардоны, каб ніхто не мог вярнуцца ў горы.

Цяпер ва ўсім рэгіёне засталася пара сотняў сем’яў, астатнія горцы спусціліся ніжэй, у гарады і вёскі раўніннай Грузіі.

Выява:Khevsur woman C 1881.jpg|Хеўсурка, 1881
Выява:Khevsur clansmen, ca. 1910.JPG|Хеўсуры, 1910
Выява:Khevsurs (M. Tilke).jpg|Хеўсуры, 1920
Выява:Khevsur warriors wearing their traditional armor.jpg|Хеўсурскія ваяры
Выява:Georgische Trachten 2.jpg|Традыцыйнае адзенне

## Фотаздымкі 

Выява:LebiskariFortress.jpg|Лебаіс Карі
Выява:Xevsureti.muco (11).JPG|Муцо
Выява:Ardotis_eklesia.JPG|Касцёл на Ардоці
Выява:Road in Khevsureti, Georgia.jpg|Муцосчала

## Літаратура 
* Shorena Kurtsikidze & Vakhtang Chikovani/ *Ethnography and Folklore of the Georgia-Chechnya Border: Images, Customs, Myths & Folk Tales of the Peripheries*, Munich: Lincom Europa, Volume 9 of LINCOM studies in anthropology. 2008 
* Sergi Makalatia/ *Khevsureti*, Komunistis Stamba, Tbilisi: 1935 (in Georgian)
* Gustav Radde/ *Die Chews’uren und ihr Land — ein monographischer Versuch untersucht im Sommer 1876*, Cassel 1878 (in German)
* Giorgi Tedoradze. *Five Years in Pshav-Khevsureti*, Tbilisi: 1930 (in Georgian *ხუთი წელი ფშავ-ხევსურეთში*)(online at Batsav.com)

## Спасылкі 
* Сайт пра Хеўсурэці  

Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Грузіі
Энтані Хаўэл

**Энтані Хаўэл** (; 27 чэрвеня 1971, Камбрыя, Англія, Вялікабрытанія) — англійскі акцёр і кінааператар, найбольш вядомы дзякуючы ролі сяржанта Пола Мілнэра ў брытанскім серыяле «Вайна Фойла».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 27 чэрвеня 1971 года ў графстве Камбрыя, Англія, Вялікабрытанія.

Дэбютаваў у кіно ў 1999 годзе у чатырохсерыйнам серыяле BBC «Жонкі і дочкі».

Як кінааператар працаваў у 2000 годзе над фільмам .

=Абраная фільмаграфія=

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кінааператары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання Англіі
Катэгорыя:Акцёры агучвання Вялікабрытаніі
Нясвіжскія каеты

**Нясвіжскія каеты** — гістарычна-літаратурны краязнаўчы часопіс. Выходзіў з сакавіка 2019 года ў Нясвіжы на беларускай мове.

## Гісторыя 
Заснаваны 24 лістапада 2018 года ў Нясвіжы. Заснавальнік часопіса: Нясвіжская раённая арганізацыя Грамадскага аб’яднання «Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны». Першы нумар выйшаў 25 сакавіка 2019 года. Выходзіць у фармаце pdf адзін раз на квартал.

Геаграфічна часопіс арыентаваны на тэрыторыю былога Нясвіжскага павета.

## Рэдкалегія 
* Дранчук Валер
* Качановіч Леанід
* Плакса Наталля
* Суднік Станіслаў

## Спасылкі 
* Нясвіжскія каеты. «Kamunikat» Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка

Катэгорыя:Часопісы Беларусі на беларускай мове
Катэгорыя:Культура Нясвіжа
Аляксандр Віктаравіч Грыгарэнка

**Аляксандр Віктаравіч Грыгарэнка** (нар. , Воўчая Гара, , Гомельская вобласць, Беларуская ССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Старшыня Жлобінскага раённага выканаўчага камітэта (2020—2022).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію і Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Працоўную дзейнасць пачынаў галоўным аграномам саўгаса «Дземяхі» Рэчыцкага раёна.

З 2003]] па 2008 гады працаваў дырэктарам РСУП «Дземяхі», першым намеснікам старшыні-начальнікам упраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання Жлобінскага райвыканкама. У 2008—2017 гадах узначальваў Буда-Кашалёўскі райвыканкам. У 2018 годзе прызначаны дырэктарам філіяла ЗАТ «Амкадор-спэцыяльная паслуга»—«Амкадор-Гомель». У верасні 2020 года прызначаны на пасаду старшыні Жлобінскага райвыканкама, на якой заставаўся да кастрычніка 2022 года.

Катэгорыя:Старшыні Буда-Кашалёўскага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Старшыні Жлобінскага раённага выканаўчага камітэта
Спіс дэпутатаў Навагрудскага раённага Савета дэпутатаў 27-га склікання

## Спасылкі 
* Звесткі пра дэпутатаў Навагрудскага раённага Савета дэпутатаў 27 склікання на vuchoba.org

Навагрудскі раён
Спіс дэпутатаў Шумілінскага раённага Савета дэпутатаў 27-га склікання

## Спасылкі 
* Спіс дэпутатаў Шумілінскага раённага Савета дэпутатаў 27-га склікання  на shumilino.by (Герой працы)

Шумілінскі раён
Элена Кіпшыдзэ

**Элена Кіпшыдзэ** (; , Тбілісі — , Тбілісі) — савецкая і грузінская кінаактрыса, народная артыстка Грузінскай ССР (1974).

## Біяграфія 
Нарадзілася 5 лютага 1925 года ў Тбілісі. Скончыла Грузінскі тэатральны інстытут у 1948 годе.

Яна была актрысай Тбіліскага тэатра імя Котэ Марджанішвілі.

Памерла 1 жніўня 2004 года ў Тбілісі. Пахаваная на .

## Сям’я 
Муж — акцёр Аўтандзіл Верулейшвілі. Сын — акцёр Зураб Кіпшыдзэ.

## Абраная фільмаграфія 
## Літаратура 
* ენციკლოპედია «თბილისი», გვ. 913, თბ., 2002.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Актрысы СССР
Катэгорыя:Актрысы Грузіі
Спіс дэпутатаў Мастоўскага раённага Савета дэпутатаў 27-га склікання

## Спасылкі 
* Спіс дэпутатаў Мастоўскага раённага Савета дэпутатаў 27-га склікання на urok.shkola.of.by

Мастоўскі раён
Валерый Іванавіч Грамада

**Валерый Іванавіч Грамада** — беларускі харэограф і дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі ўніверсітэт культуры ў 1994 годзе. У 1994—1997 гадах працаваў выкладчыкам харэаграфіі кафедры эстрады Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры. З 1997 года з’яўляўся мастацкім кіраўніком — балетмайстрам дзіцячага ўзорнага вакальна-харэаграфічны ансамбля «Жалейка» падлеткавага клуба «Калейдаскоп» прафкама Мінскага завода вылічальнай тэхнікі.

У кастрычніку 2000 — маі 2005 гадоў працаваў галоўным спецыялістам кіравання навучальных устаноў і кадраў Міністэрства культуры Беларусі. У маі 2005 — верасні 2012 гадоў — галоўны спецыяліст, галоўны саветнік аддзела культуры, інфармацыі, рэлігій і нацыянальнасцей кіравання сацыяльна-культурнай сферы Апарата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. Курыраваў пытанні Міністэрства культуры і Міністэрства інфармацыі.

17 жніўня 2020 года прызначаны выконваць абавязкі дырэктара Купалаўскага тэатра замест звольненага Паўла Латушкі, які разам з купалаўцамі запатрабаваў спыніць гвалт у дачыненні да мірных грамадзян і выступіў за пералік галасоў з удзелам незалежных назіральнікаў пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў.

## Узнагароджаны 
За добрасумленную працу ўзнагароджаны Ганаровым знакам Беларускага прафсаюза працаўнікоў культуры, інфармацыі, спорту і турызму, Ганаровымі граматамі Мінскага абласнога і Мінскага гарадскога аб’яднанняў прафсаюзаў, юбілейным медалём «115 гадоў прафсаюзнага руху».

У 2019 годзе за шматгадовую плённую працу па забеспячэнні правядзення дзяржаўнай палітыкі ў сферы культуры і актыўны ўдзел у рашэнні сацыяльна-культурных задач абвешчана Падзяка Главы Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. У 2020 годзе ўзнагароджаны Ганаровай граматай Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Намеснікі міністра культуры Рэспублікі Беларусь
Том Стопард

Сэр **Том Стопард** (; ) — брытанскі драматург.

## Біяграфія 
Стопард (сапраўднае імя Томаш Штраўслер) нарадзіўся ў чэшскім Зліне. Каб пазбегнуць пераследу нацыстаў, 15 мая 1939 года сям’я з’язджае ў Сінгапур. А ў 1941 годзе, ратуючыся ад уварвання Японіі ў Сінгапур, сям’я пераязджае ў Індыю. Бацька Тома затрымаўся ў Сінгапуры і быў забіты японцамі.

У Індыі Стопард атрымлівае адукацыю. Яго маці бярэ шлюб з маёрам брытанскай арміі Кенетам Стопардам, з-за чаго Том атрымлівае прозвішча Стопард. У 1946 годзе сям’я пераязджае ў Вялікабрытанію.

У 17 год Стопард кідае школу і пачынае працаваць журналістам. У 1960 годзе ён сканчае сваю першую п’есу «Шпацыр па вадзе» (*A Walk on the Water*), якая пазней выдавалася пад назвай «Уваходзіць вольны чалавек» (*Enter a Free Man*).

У 1977 годзе Стопард зацікавіўся праблемамі парушэнняў правоў чалавека ў краінах Цэнтральнай і Усходняй Еўропы і СССР. У лютым 1977 года ён наведвае СССР у складзе дэлегацыі «Міжнароднай амністыі». У чэрвені таго ж года Стопард сустракаецца ў Чэхаславакіі з Вацлавам Гаўлам. У жніўні 2005 года Стопард наведвае Мінск, дзе праводзіць семінар па драматургіі, даследуе праблемы парушэнняў правоў чалавека і палітычную сітуацыю ў Беларусі.

У 1997 годзе атрымаў рыцарскае званне.

У 1998 годзе атрымаў «Оскар» ад Амерыканскай кінаакадэміі за сцэнарый да фільма «Закаханы Шэкспір» (*Shakespeare In Love*).

## Работы для тэатра 
* «Разенкранц і Гільдэнстэрн мёртвыя» (*Rosencrantz and Guildenstern Are Dead*) (1967)
* «Уваходзіць вольны чалавек» (*Enter a Free Man*) (1968)
* «Сабака сапраўднага інспектра» (*The Real Inspector Hound*) (1968)
* «Пасля Магрыт» (*After Magritte*) (1970)
* «Скакуны» (*Jumpers*) (1972)
* «Травесці» (*Travesties*) (1974)
* «Брудны Лінен і Нова-знойдзеная-зямля» (*Dirty Linen and New-Found-Land*) (1976)
* «Кожны добры хлопчык заслугоўвае падтрымкі» (*Every Good Boy Deserves Favour*) (1977)
* «Ноч і дзень» (*Night and Day*) (1978)
* «Догавы Гамлет і Кагутавая Макбет» (*Dogg’s Hamlet and Cahoot’s Macbeth*) (1979)
* «Нязнойдзеная краіна» (*Undiscovered Country*) (1979)
* «У мітусні» (*On the Razzle*) (1981)
* «Першакласая рэч» (*The Real Thing*) (1982)
* «Грубае скрыжаванне» (*Rough Crossing*) (1984)
* «Балбатанне» (*Dalliance*) (1986)
* «Хэпгуд» (*Hapgood*) (1988)
* «Аркадыя» (*Arcadia*) (1993)
* «Індыйскі атрамант» (*Indian Ink*) (1995)
* «Вынаходніцтва кахання» (*The Invention of Love*) (1997)
* «Узбярэжжа Утопія» (*The Coast of Utopia*) (2002)

## Работы для радыё, кіно і тэлевізіі 
* «Трое ў чоўне» (*Three Men in a Boat*) (1975)
* «Мяжа» (*The Boundary*) (1975)
* «Прафесійнае парушэнне» (*Professional Foul*) (1977)
* «Бразілія» (*Brazil*) (1985)
* «Імперыя сонца» (*Empire of the Sun*) (1987)
* «Дом Расія» (*The Russia House*) (1990)
* «Закаханы Шэкспір» (*Shakespeare In Love*) (1998)
* «Загадка» (*Enigma*) (2001)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на imdb.com

Катэгорыя:Драматургі Вялікабрытаніі
Таццяна Генадзеўна Голубева

**Таццяна Генадзеўна Голубева** (нар. , Крычаў Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык. Заслужаны будаўнік Рэспублікі Беларусь (2003). Першы сакратар ЦК Кампартыі Беларусі.

## Біяграфія 
Скончыла Белгародскі тэхналагічны інстытут будаўнічых матэрыялаў імя Я. А. Грышманава (інжынер-хімік-тэхнолаг), Акадэмію народнай гаспадаркі пры Савеце Міністраў СССР (вядучы спецыяліст па кіраванню).

Працоўную дзейнасць пачала лабарантам на Крычаўскім цэментна-шыферным камбінаце. Працавала электразваршчыцай на Гродзенскім камбінаце будматэрыялаў, інжынерам-тэхнолагам, намеснікам начальніка цэха Смаргонскага камбіната сілікатабетонных вырабаў, сакратаром партыйнай арганізацыі, генеральным дырэктарам вытворчага аб’яднання «Смаргоньсілікатабетон», намеснікам Міністра прамысловасці будаўнічых матэрыялаў БССР, намеснікам Міністра архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь.

Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога, трэцяга і чацвёртага склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Намеснікі міністра архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Уладзімір Мацвеевіч Здановіч

**Уладзімір Мацвеевіч Здановіч** (нар. , в. Застаўе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі настаўнік і палітык. Заслужаны настаўнік Рэспублікі Беларусь. Магістр педагогікі.

## Біяграфія 
Скончыў факультэт радыёфізікі і электронікі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам, інжынерам Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, выхавальнікам Бездзежскай сярэдняй школы, намеснікам дырэктара Крамноўскай васьмігадовай школы, настаўнікам Ліпніцкай васьмігадовай школы, Драгічынскай сярэдняй школы, дырэктарам гімназіі ў горадзе Драгічыне Брэсцкай вобласці.

Неаднаразова выбіраўся дэпутатам у раённыя і абласныя Саветы дэпутатаў.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога, трэцяга і чацвёртага склікання.

## Узнагароды 
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ордэнам Францыска Скарыны (2011), ордэнам «Садружнасць», Ганаровай граматай Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, знакам «Выдатнік адукацыі». За ўмацаванне веры Уладзімір Мацвеевіч Здановіч узнагароджаны Граматай Патрыяршага Экзарха Мітрапаліта Філарэта.

## Літаратура 
* Зданович Владимир Матвеевич // Кто есть кто в Республике Беларусь. 2009. Минск : Энциклопедикс, 2009. С. 87.
* Зданович Владимир Матвеевич // Кто есть кто в Республике Беларусь. Деловой мир СНГ. 2006. Минск : Энциклопедикс, 2006. С. 141.
* Здановіч Уладзімір Мацвеевіч // Памяць. Драгічынскі раён : гіст.-дакум. хроніка. Мінск, 1997. С. 426.
* Сушкоў, А. Выбаршчыкі засталіся задаволены : [аб сустрэчы дэпутата Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь У. М. Здановіча са сваімі выбаршчыкамі] / Аляксандр Сушкоў // Драгічынскі веснік. 2002. 23 лістапада. С. 1-2.
* Зданович Владимир Матвеевич : [краткая биография]. Предвыборная программа В. М. Здановича // Драгічынскі веснік. 2008. 10 верасня. С. 1.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання
Катэгорыя:Палітыкі Беларусі