open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Каламянка

. Партрэт . 1914. ]]
**Каламянка** — шчыльная гладкая тканіна  з лёну, часам з даданнем .

Паходжанне назвы тканіны пэўна не ўстаноўлена.  паказваў на запазычанне слова з латыні () праз нямецкую () і галандскую () мовы. У  каламянка вызначаецца як «паласатая пярэстая ваўняная даматканіна, на , запаслі». Напрыклад, у XIX—XX стагоддзях у Томскай і Пскоўскай губернях жанчыны насілі каламянкавыя спадніцы з васьмі палос шарсцяной паласатай даматканіны. Тым не менш, у другой палове XIX стагоддзя ў афіцыйных дакументах і мастацкай літаратуры пад каламянкай фігуравала аднакаляровая тканіна з лёну або пянькі. Ва У. І. Даля для такой беленай гладкай пяньковай або ільняной тканіны, падобнай на дэмікатон, ёсць назва «каламе́нок».

У «» ў І. С. Тургенева згадваецца паліто і  з каламянкі. Ф. М. Дастаеўскі ў «» апісвае летні гардэроб заможнага мужчыны: каламянка, гетры і летні капялюш. Ільняная каламянка лічылася дарагой, для патаннення дадавалі пяньку. У А. П. Чэхава ў «» галоўны герой — «Павел Мацвеевіч Зайкін, член акруговага суда, высокі гарбаваты чалавек, у таннай каламенцы і з кукардай на палінялай фуражцы». Каламянку ткалі фабрычным спосабам і на ручных станках у хатніх умовах. Аж да 1950-х гадоў каламянку выпускаў Кастрамскі ільнокамбінат. У XX стагоддзі каламянку выраблялі ўжо толькі з лёну. З каламянкі, якая валодала высокімі гігіенічнымі ўласцівасцямі, звычайна шылі папулярныя летнія мужчынскія касцюмы, звычайна шэрага, бэжавага або белага колеру, а таксама форму марскіх афіцэраў. Белыя штаны з каламянкі згадваюць  і Яўген Пятроў у «Дванаццаць крэслаў».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беловинский Л. В. Коломянка // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 298. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4.
* Глинкина Л. А. Коломянка // Иллюстрированный словарь забытых и трудных слов русского языка: ок. 7000 единиц: более 500 ил. / Л. А. Глинкина; худож. М. М. Салтыков. — М.: Мир энциклопедий Аванта+, 2008. — С. 146. — 432 с. — ISBN 978-5-98986-208-5.
* 
* 
* Коломёнок // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1957. — Т. III. — Стб. 900. — 527 с.

Катэгорыя:Льняныя тканіны
Багатыя Сабы

**Багатыя Сабы** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Сабінскага раёна Рэспублікі Татарстан. Пасёлак размешчаны на невялікай рацэ Сабы (басейн Мёшы), за 80 км на ўсход ад Казані (98 км па дарозе). Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Шэмардан — 22 км. Насельніцтва — 8828 чалавек (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Татарстана
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1290 годзе
Мёша

**Мёша** (, ) — рака ў Татарстане, упадае ў Камскі заліў Куйбышаўскага вадасховішча. Да пабудовы вадасховішча — правы прыток Камы.

Даўжыня ракі 204 км, плошча басейна 4180 км². Рака бярэ пачатак за 2 км на поўнач ад вёскі Шэпшанар Кукмарскага раёна. Працякае па ўзгорыстай раўніне, раздзеленай далінамі шматлікіх прытокаў, бэлькамі і ярамі. У вусцевай частцы мясцовасць парэзана і забалочаная.

Упадае ў Куйбышаўскае вадасховішча ля вёскі Карадулі Лаішаўскага раёна.

Шырыня ракі вагаецца ад 30 м у вярхоўі да 3—4 км, даліна ракі трапецыепадобная. Рэчышча ракі звілістае. Берагі ракі высокія ад 2 да 10 м, стромкія, часам стромкія, у разводдзе моцна размываюцца.

Катэгорыя:Рэкі Татарстана
Катэгорыя:Прытокі Камы
Заслаўскі павет

**Засла́ўскі (Ізясла́ўскі) павет** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Валынскай губерні Расійскай імперыі, якая існавала з 1795 года па 1923 год. Адміністрацыйны цэнтр — горад Заслаўль.

## Гісторыя 
Павет утвораны ў 1795 годзе ў складзе Валынскага намесніцтва. У 1797 годзе павет увайшоў у склад Валынскай губерні. У 1923 годзе павет быў расфарміраваны, на яго тэрыторыі створаны Ізяслаўскі раён Шапятоўскай акругі.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу 1897 года насельніцтва павета складала 208&nbsp;742 чалавекі, у тым ліку ў горадзе Заслаўль — 12&nbsp;611 жыхароў:
* украінцы (маларосы) — 160&nbsp;449 чал. (76,9 %),
* яўрэі — 27&nbsp;713 чал. (13,3 %),
* палякі — 14&nbsp;608 чал. (7,0 %),
* рускія (вялікаросы) — 3661 чал. (1,8 %),

## Адміністрацыйны падзел 
У 1913 годзе ў склад павета ўваходзілі 16 валасцей:

## Спасылкі 
*
Вялікая Атня

**Вялікая Атня** (, ) — сяло ў Рэспубліцы Татарстан. Адміністрацыйны цэнтр Атнінскага раёна. Размешчана на рацэ Атня, за 71 км ад Казані. Насельніцтва — 3325 чалавек (2021).

## Гісторыя 
Заснавана ў перыяд Казанскага ханства. Да 1920 года сяло было валасным цэнтрам Вяліка-Атнінскай воласці Казанскага павета Казанскай губерні. З 1920 года ўваходзіла ў Арскі кантон Татарскай АССР. З 10 жніўня 1930 года з’яўлялася адміністрацыйным цэнтрам Тукаеўскага раёна, у 1938 годзе перайменаванага ў Атнінскі. З 12 кастрычніка 1959 года — зноў цэнтр Тукаеўскага раёна. З 1 лютага 1963 года знаходзілася ў складзе Арскага раёна.

З 25 кастрычніка 1990 года зноў з’яўляецца раённым цэнтрам.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстана
Шарлота дэ Бурбон

**Шарлота дэ Бурбон** (;  — ) — каралева Кіпра, тытулярная каралева Іерусаліма і Кілікійскай Арменіі.

## Біяграфія 
Шарлота была дачкой графа Жана дэ Бурбона і Кацярыны дэ Вандом.

У 1411 годзе Шарлота выйшла замуж за кіпрскага караля Януса, які два гады таму скасаваў шлюб з Англезіяй Вісконці. У Януса і Шарлоты было шасцёра дзяцей выжыла чацвёра:
* Блізняты (1415)
* Жак дэ Лузіньян (1416—1426)
* Іаан (Жан) II (III) (16 мая 1418 — 28 ліпеня 1458), кароль Кіпра з 1432, тытулярны князь Антыёхіі
* Ганна дэ Лузіньян (каля 24 верасня 1419 — 11 лістапада 1462), прынцэса Кіпра; муж: з 1 лістапада 1433 (Шамберы) Людовік I (21 лютага 1402 — 29 студзеня 1465), граф Савойскі
* Марыя дэ Лузіньян (1420 — 29 красавіка 1437)

Прыбыццё Шарлоты на Кіпр ажывіла французскую культуру пры кіпрскім двары, што стала характэрнай рысай кіравання Януса. Кіпрскі двор захапіўся французскай літаратурай і музыкай.

Шарлота памёрла ў 1422 годзе ад чумы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Каралевы Кіпра
Катэгорыя:Каралевы Іерусаліма
Катэгорыя:Бурбоны — дэ Ла Марш
Катэгорыя:Памерлі ад чумы
Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў XV стагоддзя
Марыя Крысціна Бурбон-Сіцылійская

**Марыя Крысціна Бурбон-Сіцылійская**:

* Марыя Крысціна Бурбон-Сіцылійская (1779—1849) — неапалітанская прынцэса з дынастыі Бурбонаў, у шлюбе — каралева-кансорт Сардзінскага каралеўства.
* Марыя Крысціна Бурбон-Сіцылійская (1806—1878) — прынцэса Абедзвюх Сіцылій, каралева-кансорт і 4-я жонка караля Іспаніі Фердынанда VII.
* прынцэса Марыя Крысціна Бурбон-Сіцылійская (1877—1947) — намінальная вялікая герцагіня-кансорт Тасканская, дачка прынца Альфонса Бурбон-Сіцылійскага, графа дзі Казерта і прынцэсы Марыі Антуанэты Бурбон-Сіцылійскай.
*  (нар. 1933) — жонка прынца Казіміра Бурбон-Сіцылійскага, дачка Амадэя Савойскага, герцага Аосцкага і прынцэсы Ганны Арлеанскай.
Эдла

**Эдла, герцагіня вендская** (; X—XI стагоддзі) — наложніца славянскага паходжання шведскага караля Олафа Шатконунга, маці шведскага караля Эмунда і нарвежскай каралевы Астрыд Олафсдоцір.

Паводле легенды, Эдла была дачкой заходне-славянскага племяннога правадыра з Паўночнай Германіі. Яе прывезлі ў Швецыю як ваенны трафей каля 1000 года, трохі раней ці адначасова з Эстрыд. Кароль Олаф Шатконунг ажаніўся з Эстрыд, але кахаў Эдлу і ўзяў яе сваёй наложніцай. Яна нарадзіла яму сына Эмунда, дачку Астрыд і, меркавана, дачку Хольмфрыду. Ісландскі гісторык Сноры Стурлусан сведчыць, што яе дзеці выхоўваліся ўдалечыні ад двара з прычыны дрэннага стаўлення да іх каралевы Эстрыд. У тым ліку гэта можа азначаць, што Эдла памерла да таго, як яны выраслі.

## Дзеці 
* Эмунд Стары, кароль Швецыі
* Астрыд Олафсдоцір, жонка Олафа II, караля Нарвегіі
* Хольмфрыда Олафсдоцір, жонка Свена Хокансана

## Літаратура 
* Ohlmarks, Åke *Alla Sveriges drottningar*
* Lindqkvist, Herman *Alla Sveriges drottningar*
* Lagerqvist, Lars O. *Sverige och dess regenter under 1.000 år* (Albert Bonniers Förlag AB, 1982) ISBN 91-0-075007-7.

Катэгорыя:Жанчыны X стагоддзя
Катэгорыя:Жанчыны XI стагоддзя
Катэгорыя:Наложніцы і канкубіны
Катэгорыя:Палюбоўніцы манархаў Швецыі
Крэш (тканіна)

**Крэш, Крынкл** () — жатая тканіна. Яе асаблівасць — даўгавечныя зморшчыны, маршчыны і заломы, якія ствараюцца на тканіне дзякуючы працягламу ўздзеянню прэса. Для вырабу крэш-тканіны выкарыстоўваюць тонкія або сінтэтычныя матэрыялы, паколькі менавіта на такіх тканінах заломы трымаюцца доўга і не распростваюцца.

Крэш-тканіны зручныя ў выкарыстанні — яны лёгка мыюцца і не патрабуюць прасавання. Аднак, каб захаваць пакамячанасць у патрэбным выглядзе, пасля мыцця неабходна скручваць тканіну. Лепш за ўсё захоўваць рэчы з такой тканіны ў скручаным, а затым звязаным у вузел выглядзе.

Катэгорыя:Тканіны
Саюз нямецкіх акадэмій навук

**Саюз нямецкіх Акадэмій навук** () — аб'яднанне васьмі найбуйнейшых навуковых акадэмій Германіі.

У адрозненне ад многіх іншых краін у Германіі, паводле прынцыпу федэральнай арганізацыі дзяржавы, няма адзінай Акадэміі навук. Агулам у краіне існуе сем розных Акадэмій, аб'яднаных у саюз, штаб-кватэра якога знаходзіцца ў Майнцы. Колькасць правадзейных членаў і членаў-карэспандэнтаў — 1 400 чалавек.

Галоўная задача Акадэмій — клопат аб развіцці навукі. Асаблівую ўвагу яны надаюць падтрымцы міжгаліновага навуковага супрацоўніцтва.

У Саюз Акадэмій навук ФРГ уваходзяць:
* Баварская акадэмія навук у Мюнхене (заснавана ў 1759 годзе)
* Берлін-Брандэнбургская акадэмія навук (заснавана ў 1992 годзе)
* Акадэмія навук Паўночнага-Рэйна-Вестфаліі ў Дзюсельдорфе (заснавана ў 1970 годзе)
* Акадэмія навук у Гайдэльбергу (1763-1803, паўторна заснаваная ў 1909 годзе)
* Акадэмія навук у Гётынгене (заснавана ў 1751 годзе)
* Саксонская акадэмія навук у Лейпцыгу (заснавана ў 1846 годзе)
* Акадэмія навук і літаратуры ў Майнцы (заснавана ў 1949 годзе)
* Акадэмія навук у Гамбургу (заснавана ў 2005 годзе)

Акрамя таго, у Гале знаходзіцца Акадэмія прыродазнаўчых навук Германіі «Леапальдзіна» (), якая не з'яўляецца членам Саюза Акадэмій навук ФРГ.

Акадэміі навук выступаюць у ролі пасродніка паміж навукай і грамадствам, а таксама спрыяюць міжнароднаму навуковаму супрацоўніцтву. Фінансаванне нямецкіх Акадэмій навук ажыццяўляецца з бюджэтных сродкаў федэральных зямель.

## Гл. таксама 
* Таварыства Макса Планка

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Пра Акадэмію навук ФРГ на сайце Study in Germany

Катэгорыя:Акадэміі навук
Катэгорыя:Навука ў Германіі
2024 год у гісторыі музыкі

**2024** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
* 7—11 мая — Конкурс песні Еўрабачанне 2024.
* 29 чэрвеня — «Hučna Fest».

## Альбомы 
### Сінглы 
* 4 кастрычніка — «Sigma Boy», песня Betsy і Марыі Янкоўскай.

## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 4 верасня — , сербскі рок-музыкант ( 1952).
* 1 кастрычніка — , савецкі і расійскі кампазітар, эстрадны спявак ( 1946).
* 11 кастрычніка — , балгарскі рок-музыкант ( 1944).
* 21 кастрычніка — , брытанскі рок-музыкант, вакаліст гурта «Iron Maiden» ( 1958).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Вялікія Кайбіцы

**Вялікія Кайбіцы** (, ) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Кайбіцкага раёна Татарстана. Таксама цэнтр Вялікакайбіцкага сельскага паселішча. Знаходзіцца на паўднёвым захадзе Татарстана, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Куланга, за 110 км ад Казані. Насельніцтва — 1600 чалавек (2010).

Сяло размешчана па абодвух берагах ракі Берля (прытоку Бірлі), за 2 км ад яе вусця.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстана
Кумач

**Кумач** (ад ) — баваўняная тканіна , афарбаваная ў , радзей у сіні колер. У XVIII — першай палове XIX стагоддзя кумач вырабляўся татарамі Казанскай губерні, з другой паловы XIX стагоддзя вытворчасць кумача асвоілі і на фабрыках іншых губерняў Расійскай імперыі. З другой паловы XVIII стагоддзя «кумачовы» ўспрымаўся як чырвоны колер.

Кумач ішоў на пашыў аднатонных сарафанаў з арнаментальнай вышыўкай («кумачнікаў») і аздабленне мужчынскіх кашуль (для кантрасных па колеры цвікляў, полікаў, аплікацыі). У Савецкім Саюзе з кумача рабілі сцягі і транспаранты, па гэтай прычыне слова «кумач» асацыявалася з чырвоным сцягам.

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Кумач // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 226. — ISBN 5-86617-030-2.
* Беловинский Л. В. Кумач // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 332. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4.
* 
* Кирсанова Р. М. Кумач // Розовая ксандрейка и драдедамовый платок: Костюм — вещь и образ в русской литературе XIX в. / под ред. Э. Б. Кузьминой. — М.: Книга, 1989. — С. 133—134. — 286 с. — 55 000 экз. — ISBN 5-212-00130-7.

Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Сезон 2017 ЖФК Бабруйчанка

У 2017 годзе жаночы футбольны клуб «Бабруйчанка» з Бабруйска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2017 (4 месца),
* Кубак Беларусі 2017 (чвэрцьфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK BOBRUICHANKA BOBRUISK

2017
Бабруйчанка
Катэгорыя:2017 год у Бабруйску
Бібер

**Бібер**:
* Бібер (тканіна)

## Прозвішча 
* Генрых Ігнац Франц фон Бібер — аўстрыйскі кампазітар
* Джасцін Бібер — канадскі музыкант
* Эмілія Бібер — адна з першых фатографаў Германіі
Лавабль

**Лавабль** (таксама **Крэп-лавабль**, ад ) — мяккая крэпавая тканіна з тонкімі ніткамі, , з гладкай паверхняй, вырабленая з . Крэпавая пража накіроўваецца ў аснову (двойчы кожная з ), у той час як уточная нітка звіваецца толькі нязначна або зусім не звіваецца. Лавабль мае сярэднюю вагу, у параўнанні з крэпдэшынам больш шчыльны і больш схільны да зморшчвання. Ён у асноўным выкарыстоўваецца для , а больш цяжкія тканіны таксама выкарыстоўваюцца для жаночага верхняга адзення.

Лавабль-купра быў вынайдзены  і вырабляўся прыкладна да 1950-х гадоў. Ва ўтку выкарыстоўваліся матавыя медныя ніткі. Лавабль з чыстага шоўку таксама называюць усходнім крэпам.

Катэгорыя:Тканіны
Т-72БМЭ

**Т-72БМЭ** — беларуская мадыфікацыя савецкага танка Т-72М1 шляхам усталявання мадэрнізацыйнага камплекта МК-72БМЭ. Асноўнымі паляпшэннямі сталі ўзвышаная агнявая моц, умовы назірання і прыцэльвання за кошт устаноўкі шматканальнага камбінаванага прыцэла. Устаноўка на танк балістычнага вылічальніка з метэаралагічнымі датчыкамі, датчыкамі тангажу, ветру і становішча танка дазволіла павысіць дакладнасць стральбы. Аўтамат зараджання, запамінальная прылада  і рухомы транспарцёр былі дапрацаваны для забеспячэння загрузкі сучасных танкавых снарадаў і кіраваных ракет. Упершыню танк быў прадстаўлены на Мінскай абароннай выстаўке MILEX-2017.

Катэгорыя:Танкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Беларусі
Ламе (тканіна)

**Ламе́** — парча з шыццём металічнымі ніткамі па аснове, вырабленай звычайна з сінтэтычных або штучных валокнаў.

Паходжанне тэрміна незразумела, але, верагодна, можа весціся ад  — «металічны ліст» або «».

Звычайна ламе залатога або срэбнага колеру, часам колеру медзі. Існуюць розныя віды ламе, у залежнасці ад складу іншых нітак. Напрыклад, тонкае ламе, ламе з галаграмамі, жамчужнае ламе.

Ламе слізгае і рэпаецца, у сілу чаго выкарыстоўваецца для адзення, не разлічанага на частае нашэнне: вячэрніх нарадаў і сукенак, для тэатральных і танцавальных касцюмаў.

Электраправоднасць шыцця робіць ламе прыдатным для выкарыстання ў вырабе фехтавальных камізэлек, што дазваляе падлічваць дотыкі.

Ламе выкарыстоўвалася для вырабу  — віду адзення або рытуальнага ўбору.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Классификация тканей и текстильных материалов 

Катэгорыя:Тканіны
Акадэмія навук і літаратуры ў Майнцы

**Акадэмія навук і літаратуры ў Майнцы** (, скар. **AdW-Mainz**) — грамадская некамерцыйная арганізацыя, навукова-даследчы цэнтр пры штаб-кватэры Саюза Акадэмій навук Германіі.

## Гісторыя 
Акадэмія навук і літаратуры ў Майнцы была заснавана 9 ліпеня 1949 г. па ініцыятыве вядомага нямецкага пісьменніка Альфрэда Дзёбліна (1878—1957) і шэрагу іншых дзеячаў навукі і мастацтва. Новы навукова-даследчы цэнтр ствараўся высілкамі членаў расфарміраванай Прускай акадэміі навук, якія апынуліся ў французскай і брытанскай акупацыйных зонах Германіі пасля Другой сусветнай вайны. У пэўным сэнсе, акадэмія навук у Майнцы разглядалася як заходнегерманская пераемніца Прускай акадэміі, у супрацьлегласць фармальнай правапераемніцы — Акадэміі навук ГДР.

У аснову праекта стварэння акадэміі таксама былі пакладзены ідэі Готфрыда Вільгельма Лейбніца, які развіваў канцэпцыю інстытуцыяналізацыі навукі ў перыяд сваёй службы пры двары курфюрста Майнцкага. На гербе арганізацыі змешаны дэвіз «Духам Лейбніца» ().

Пасля стварэння Саюза Акадэмій навук Германіі менавіта акадэмія ў Майнцы стала базавай пляцоўкай для развіцця супрацоўніцтва паміж рэгіянальнымі навукова-даследчымі цэнтрамі асобных федэральных зямель, тут жа была створана штаб-кватэра гэтай арганізацыі.

## Структура 
Акадэмія навук і літаратуры ў Майнцы ў арганізацыйным плане трохі адрозніваецца ад структуры, традыцыйнай для аналагічных устаноў Германіі: як і Вестфальская акадэмія навук яна аб’ядноўвае не толькі навукоўцаў, але і дзеячаў мастацтва. Вылучаюцца 3 класы ў складзе акадэміі:

* **Матэматыка-прыродазнаўчанавуковы клас** — мае ў сваім складзе 8 камісій і даследчых груп, галоўным чынам у галіне медыцыны і біялогіі. На чале класа Акадэмік-сакратар, Віцэ-прэзідэнт акадэміі навук, прафесар  ().
* **Клас гуманітарных і грамадскіх навук** — найбуйнейшае падраздзяленне акадэміі, якое ўключае ў сябе 36 камісій і даследчых груп, што здзяйсняюць праекты галоўным чынам у галіне філалогіі і гісторыі. На чале класа Акадэмік-сакратар, Віцэ-прэзідэнт акадэміі навук, прафесар Гернат Вільгельм ().
* **Клас літаратуры** — ажыццяўляе мерапрыемствы па даследаванні і актыўным фарміраванні сучаснага літаратурнага працэсу ў Германіі і нямецкамоўным свеце. На чале класа Акадэмік-сакратар, Віцэ-прэзідэнт акадэміі навук, прафесар Норберт Мілер ().

Кіраўніком акадэміі з’яўляецца Прэзідэнт, якому падпарадкоўваецца кіруючы орган Акадэміі — Праўленне, якое склажаецца з віцэ-прэзідэнтаў і іх намеснікаў. У наш час пасаду прэзідэнта акадэміі займае ўсходазнавец Гернат Вільгельм ().

## Прэзідэнты 
* 2005—2013 —  
* з 2013 — 

Катэгорыя:Акадэміі навук
Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Германіі
Катэгорыя:Майнц
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1909 годзе
Катэгорыя:Карпарацыі грамадскага права Германіі
Крэтон (тканіна)

ў Нью-Ёрку. 1920-я]]

**Крэтон** () — шчыльная жорсткая баваўняная тканіна з афарбаваных у розныя колеры нітак, якія даюць геаметрычны арнамент (клеткі або палосы). Нітка асновы крыху таўсцейшыя за ніткі ўтка. Часам натуральны малюнак тканіны дапаўняўся арнаментам, выкананым па тэхніцы набіванка.

Гэтая тканіна вядомая з XVIII стагоддзя. Ішла на абіўку мэблі, драпіроўкі, для фіранак, выкарыстоўвалася для абклейвання сцен. Часам з крэтону выраблялася верхняе адзенне.

Зараз крэтон таксама выкарыстоўваюць для вырабу пасцельнай бялізны, чахлоў для мэблі, чахлоў для аўтамабільных сядзенняў.

## Паходжанне назвы 
Паходжанне назвы дакладна невядома: некаторыя крыніцы ўзводзяць назву тканіны да імя ткача Поля Крэтона (Paul Creton). Магчыма таксама паходжанне ад геаграфічнай назвы — альбо ад мясцовасці Куртон (), альбо ад мястэчка ці вёскі Крэтон (, цяпер у складзе камуны ) ў Нармандыі, на поўначы Францыі.

## Вядомыя прыклады выкарыстання 
Крэтон быў папулярны ў Расійскай імперыі ў XIX стагоддзі.

* На імператарскай яхце «» сцены ў жылых каютах абліцоўваліся цісненай скурай або абцягваліся крэтонам.
* У  ў Царскім Сяле крэтонам былі абцягнутыя сцены ў пакоях дачок Мікалая I — ,  і .

## Літаратура 
* Андреева Р. П. Кретон // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 220. — ISBN 5-86617-030-2.
* Беловинский Л. В. Кретон // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 325. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4.
* 
* Кирсанова Р. М. Кретон // Розовая ксандрейка и драдедамовый платок: Костюм — вещь и образ в русской литературе XIX в. / под ред. Э. Б. Кузьминой. — М.: Книга, 1989. — С. 128. — 286 с. — 55 000 экз. — ISBN 5-212-00130-7.
* 
* 

Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Поліэтылентэрэфталат

**Поліэтылентэрэфталат** (**ПЭТФ**, **ПЭТ**, , таксама ***поліэстэр***, ***дакрон***, ***майлар***, ***лаўсан***)&nbsp;— , самы распаўсюджаны прадстаўнік класа , вядомы пад рознымі фірмовымі назвамі. ПЭТФ [- (OC) — C6H4-(CO)OCH2CH2O-]n&nbsp;— гетэраланцуговы поліэстэр  (OH)-(CO)-C6H4- (CO) — (OH) і этыленгліколь (OH)-C2H4-(OH).

## Гісторыя даследаванняў 
Даследаванні былі пачаты ў 1935 годзе ў Вялікабрытаніі Джонам Уінфілдам і Джэймсам Дыксанам у Calico Printers Association Ltd. Патэнтныя заяўкі былі пададзеныя і зарэгістраваныя 29 ліпеня 1941 года і 23 жніўня 1943. Апублікаваныя ў 1946.

У СССР матэрыял быў упершыню атрыманы ў лабараторыях Інстытута высокамалекулярных злучэнняў АН СССР у 1949 годзе. Па назве лабараторыі ў СССР злучэнне было вядома як «лаўсан»&nbsp;— што з’яўляецца абрэвіятурай ад  — Лабараторыя Інстытута высокамалекулярных злучэнняў АН СССР.

ПЭТ-бутэлька была запатэнтавана ў 1973 годзе  .

## Уласцівасці 
Цвёрдае бясколернае празрыстае рэчыва ў аморфным стане і белае непразрыстае ў крышталічным. Ён пераходзіць у празрысты стан пры награванні да тэмпературы шклавання і захоўваецца ў такім стане пры рэзкім астуджэнні і хуткім праходжанні праз так званую «зону крышталізацыі». Адным з важных параметраў ПЭТ з’яўляецца характарыстычная глейкасць, якая вызначаецца даўжынёй малекулы палімера. Па меры павелічэння ўласнай глейкасці хуткасць крышталізацыі зніжаецца. Трывалы, зносаўстойлівы, добры дыэлектрык . Устойлівы да дзеяння большасці арганічных растваральнікаў, але руйнуецца ў шчолачных і аміячных растворах, раствараецца ў фенолах і хлорфенолах. Ён устойлівы да дзеяння мікраарганізмаў, таму яго натуральны распад адбываецца вельмі павольна. Выкінутая бутэлька&nbsp;з гэтага матэрыялу можа не раскладацца ў прыродзе 450 гадоў.

## Вытворчасць 
Прадукт утвараецца ў выніку  (метад  высокамалекулярных злучэнняў, заснаваны на  паміж функцыянальнымі групамі зыходных рэчываў, якая суправаджаецца расшчапленнем нізкамалекулярных злучэнняў (вады, аміяку), спірту, хлорысты вадарод і інш.) этыленгліколю з&nbsp;  (або яе дыметылавым эстэрам).

Па стане на 2007 год вытворчасць ПЭТФ дасягае каля 2&nbsp;мільёнаў тон у год. У 2012 годзе сусветная вытворчасць поліэтылентэрэфталату (ПЭТ) дасягнула 10 мільёнаў тон у год .

## Ужыванне 
ПЭТФ з’яўляецца асноўным кампанентам кіна-, фота-, аэра- і рэнтгенаўскіх плёнак. Гэтыя плёнкавыя прадукты надзвычай таксічныя&nbsp;пры пажары. У СССР іх адзіная вытворчасць была сканцэнтравана на прадпрыемстве «» (Шостка).

Катэгорыя:Эстэры
The A.V. Club

**The A.V. Club** () — забаўляльны вэб-сайт, які публікуе агляды фільмаў, музыкі, тэлебачання, кніг, гульняў, а таксама інтэрв’ю і артыкулы па тэме індустрыі забаў. Створаны ў 1993 годзе ў якасці даччынага праекта амерыканскага агенцтва сатырычных навін The Onion.

## Рэйтынгі 
Пачынаючы з 2006 года, рэдактары сайта The A.V. Club публікуюць рэйтынгі найлепшых музычных альбомаў і фільмаў па выніках года. З 2010 года таксама вызначаецца найлепшы тэлесерыял.

### Музычны альбом года 
### Фільм года 
### Тэлесерыял года 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Забаўляльныя сайты
Надзея Іванова

**Надзея Іванова** (4 студзеня 1952, Глыбокае, Віцебская вобласць, Беларусь — 25 лістапада 2020, Мінск, Беларусь) — адна з першых беларускіх актывістак з ліку бацькоў ЛГБТК-людзей.

## Жыццяпіс 
Нарадзілася ў Глыбокім, жыла ў Расонах і Светлагорску, дзе працавала прадзільшчыцай і эканамісткай. У 1980-х гадах пераехала ў Мінск і працавала трамвайніцай. У 1989 годзе была кіроўцай трамвая, які ўдзельнічаў у адной з першых у БССР рэкламных кампаній беларускага брэнду — газеты «Чырвоная змена». Ганарылася, што была адзінай трамвайніцай, хто камунікавала з пасажырамі па-беларуску. Расповеды пра гэты працоўны перыяд ляглі ў аснову апавядання Ў. Гарбацкага «Трамвайніца».

Пасля камінг-аўту сына зацікавілася ЛГБТК-актывізмам, далучылася да бацькоўскага клубу «Community Centre» ў Мінску.

У лістападзе 2020 году памерла ад анкалагічнай хваробы.

## Дзейнасць 
Надзея Іванова актыўна ўдзельнічала ў нешматлікай тады супольнасці бацькоў ЛГБТК-людзей. Публічна выступала і заклікала бацькоў не адварочвацца ад сваіх дзяцей, якія ідэнтыфікуюць сябе як ЛГБТК. Удзельнічала ў працы бацькоўскага клубу *Community Centre* для псіхалагічнай дапамогі і кансультавання бацькоў. Прадстаўляла беларускую супольнасць бацькоў на міжнародных сустрэчах у Кіеве і Львове, удзельнічала ў публічных акцыях у падтрымку правоў геяў і лесбіянак у рэгіёне. Прымала ўдзел ў гей-прайдах у Мінску, Кіеве і Лондане. Прыняла ўдзел у праекце #stophateby для актывізацыі бацькоў і блізкіх ЛГБТК+ людей у падтрымку сваіх дзяцей і супраціву мове варожасці да ЛГБТК+.

### Адкрыты ліст да арцыбіскупа Кандрусевіча 
Увосень 2019 году напісала адкрыты ліст арцыбіскупу Кандрусевічу, які ўзначаліў кампанію па зборы подпісаў да звароту ў Адміністрацыю прэзідэнта Беларусі аб увядзенні крымінальнай адказнасці за прапаганду гомасэксуалізму сярод непаўналетніх. Яна звяртала ўвагу арцыбіскупа на адсутнасць пастырскай апекі ЛГБТК людзей у Беларусі і заклікала спыніць святароў і касцёльныя структуры ад удзелу ў крыміналізацыі жыцця такіх людзей, як ейны сын. Ліст падпісалі 314 чалавек.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Святога Панкрата
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лондане
Катэгорыя:Памерлі ў 2020 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1952 годзе
Катэгорыя:ЛГБТ у Беларусі
Катэгорыя:Памерлі ў Мінску
Катэгорыя:Памерлі 25 лістапада
Катэгорыя:Нарадзіліся 4 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з ручной вікіфікацыяй дат у картцы
Самі аль-Хадж

**Самі Махі Эль Дзін Мухамед аль-Хадж** (; нар. 15 лютага 1969) — суданскі журналіст тэлекампаніі «Аль-Джазіра». З 2002 года па 1 мая 2008 года знаходзіўся ў зняволенні ў амерыканскай турме Гуантанама.

## Біяграфія 
Затрыманы ў снежні 2001 года ў Пакістане на мяжы з Афганістанам, а 13 чэрвеня 2002 года быў дастаўлены ў турму Гуантанама. Па словах журналіста, ужо на базе Баграм амерыканскія салдаты доўгі час падвяргалі яго жорсткім катаванням (рэгулярныя збіцці, сексуальныя дамаганні, пагрозы згвалтавання, шматгадзіннае стаянне на каленях, цкаванне сабакамі), яго таксама пасадзілі ў клетку ў халодным авіяцыйным ангары. Як казаў Самі аль-Хадж, катаванні працягнуліся і пасля пераводу ў Гуантанама: яму не давалі спаць, збівалі, не аказвалі медыцынскую дапамогу. У 2005 годзе Камітэт абароны журналістаў выказаў занепакоенасць лёсам суданца.

1 мая 2008 года ён быў вызвалены і адпраўлены на радзіму. Па дамоўленасці з ЗША ўлады Судана пагадзіліся забараніць аль-Хаджу займацца журналісцкай дзейнасцю і пакідаць межы дзяржавы. За шэсць гадоў зняволення ў Гуантанама вязень схуднеў на 18 кілаграмаў, набыў сур’ёзныя захворванні печані, нырак, сэрца і засмучэнне псіхікі. Пасля вызвалення ён заявіў, што наглядчыкі ў турме груба парушаюць правы зняволеных.

## Спасылкі 
* США предлагали содержащемуся в Гуантанамо оператору Al-Jazeera шпионить за коллегами в обмен на свободу
* Орхан Джемаль: Концлагерь XXI века
* Свобода СМИ в США после 11 сентября 

Катэгорыя:Затрыманыя прывіды
Катэгорыя:Вікіпедыя:Лакальны подпіс у выявы з Вікіданых
Сезон 2015 ЖФК Бабруйчанка

У 2015 годзе жаночы футбольны клуб «Бабруйчанка» з Бабруйска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2015 (4 месца),
* Кубак Беларусі 2015 (паўфінал).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FK BOBRUICHANKA BOBRUISK

2015
Бабруйчанка
Катэгорыя:2015 год у Бабруйску
Фільеры

**Фільеры** — спецыяльныя высокатрывалыя формы (пласціны, каўпачкі) з тарыраванымі адтулінамі, размешчанымі ў вызначаным парадку.

Фільеры прызначаныя для падзелу патоку вадкага рэчыва (раствора або расплаву) на асобныя бруі, якія затым ператвараюцца ў асобныя валокны і затым злучаюцца ў ніткі або джгуты. Фільеры як правіла вырабляюць з металаў (нікель, тантал, сплавы ), радзей з керамікі і шкла. Дыяметр, форма і размяшчэнне адтулін вызначаюцца тэхналагічным працэсам

## Літаратура 
* Кабанов В. А. и др. т.3 Полиоксадиазолы — Я // Энциклопедия полимеров. — М.: Советская Энциклопедия, 1977. — 574 с. — 34 000 экз.

Катэгорыя:Вытворчыя працэсы і аперацыі
Катэгорыя:Дэталі машын і механізмаў
Козіма II Медычы

**Козіма II Медычы** (;  года, Фларэнцыя —  года, там жа) — вялікі герцаг тасканскі з 1609 па 1621 год.

## Біяграфія 
Козіма II Медычы нарадзіўся ў Фларэнцыі 12 мая 1590 года. Ён быў старэйшым сынам Фердынанда I Медычы, вялікага герцага тасканскага, і Крысціны Латарынгскай.

Атрымаў добрую адукацыю. У 1605—1608 гадах яго настаўнікам быў Галілеа Галілей. Іх зносіны сталі пачаткам вялікага сяброўства, якое прадоўжылася да заўчаснай смерці Козіма II.

У 1608 годзе Козіма ажанілі з эрцгерцагіняй Марыяй Магдалінай Аўстрыйскай, дачкой Карла II Аўстрыйскага. На наступны год, пасля смерці бацькі, ён узышоў на трон вялікага герцагства Тасканскага.

Палітыка Козіма II засноўвалася на пастаянным лавіраванні паміж каралеўствамі Іспаніі і Францыі. Ён імкнуўся не ўступаць ні ў якія канфлікты, але быў вымушаны вылучыць значную суму грошай Фердынанда Ганзагу, сыну стрыечнага брата, у час яго вайны за трон Мантуанскага герцагства. Козіма II асабіста спрыяў заключэнню шлюбу караля Людовіка XIII Французскага з Ганнай Аўстрыйскай.

Дзякуючы разумнай і стабільнай палітыцы вялікага герцага Таскана перажывала перыяд эканамічнага росквіту. Азначыўся рост колькасці насельніцтва, нягледзячы на некалькі неўрадлівых гадоў.

Козіма II шмат сіл і сродкаў траціў на развіццё флоту Тасканы, на чале з адміралам , і на развіццё порта Ліворна. Тасканскі флот вылучыўся ў некалькіх бітвах супраць асманскага флоту.

Вялікі герцаг заўсёды праяўляў вялікую цікавасць да навукі. У 1610 годзе ён запрасіў Галілеа Галілея вярнуцца ў Фларэнцыю, даўшы яму ганаровае і добра аплачванае месца свайго саветніка і асабістага прадстаўніка. Галілеа Галілей таксама кіраваў навучаннем шматлікіх дзяцей Козіма II.

Вялікі герцаг пакутаваў ад язвы страўніка, да якой пасля дадаліся сухоты і артрыт.

Козіма II Медычы раптоўна памёр 28 лютага 1621 года ў Фларэнцыі, ва ўзросце 31 года.

## Сям’я 
У сям’і Козіма II Медычы і Марыі Магдаліны Аўстрыйскай нарадзіліся пяцёра сыноў і тры дочкі:
* Марыя Крысціна Медычы (1609—1632);
* Фердынанда II Медычы (1610—1670), вялікі герцаг тасканскі з 1621 года, ажаніўся з Віторыі дэла Роверэ;
* Джанкарла Медычы (1611—1663), кардынал;
* Маргарыта Медычы (1612—1679), выйшла замуж за Адаарда I Фарнезэ, герцага Пармскага і П’ячэнцкага;
* Маціяс Медычы (1613—1667);
* Франчэска Медычы (1614—1634);
* Ганна Медычы (1616—1676), выйшла замуж за эрцгерцага Фердынанда Карла Аўстрыйскага.
* Леапольда Медычы (1617—1675), кардынал.

## Узнагароды 
*  — Ордэн Святога Стэфана Папы і Мучаніка.

## Галерэя 

Ferdinando i de' medici 12.JPG|Фердынанда I, бацька Козіма II
Christine of Lorraine Medici4.jpg|Крысціна Латарынгская, маці Козіма II
Tiberio Titi, maria maddalena d'austria.jpg|Марыя Магдаліна Аўстрыйская, жонка Козіма II

## Літаратура 
* Napier, H. E. *Florentine history, from the earliest authentic records to the accession of Ferdinand the Third, grand duke of Tuscany.* London: E. Moxon, 1846. Chapter IX.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Медычы
Малік Агар

**Малік Агар** (; народжаны як **Нганіёфа Агар Эйр Нганіофа**) — суданскі палітычны дзеяч, актыўны ўдзельнік паўстання ў штаце Блакітны Ніл.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і правадыра племя інгесана ў штаце Блакітны Ніл. З васьмі гадоў насіў імя Малік Агар.

У 1983 годзе, неўзабаве пасля пачатку Другой грамадзянскай вайны ў Судане, далучыўся да ўзброенай апазіцыі. У 1990-х гадах стаў кіраўніком аддзела ўзброеных сіл Народна-вызваленчага руху Судана. Камандаваў паўстанцкімі атрадамі ўздоўж мяжы з Эфіопіяй на поўдзень ад Блакітнага Ніла да Гейсана. Мяцежныя сілы пад яго камандаваннем у 1997 годзе захапілі гарады Курмук і Кайсан.

У лютым 2011 года прызначаны старшынёй Народна-вызваленчага руху Судана (паўночнае крыло). 2 верасня Агар быў зрынуты з пасады губернатара па загадзе прэзідэнта Амара аль-Башыра. У лютым 2012 года стаў сузаснавальнікам апазіцыйнай кааліцыі «Суданскі рэвалюцыйны фронт». Альянс меў на мэце звяржэнне суданскага ўрада і дэмакратызацыю.

2 лютага 2021 года прызначаны членам Суверэннага савета. 19 мая 2023 года прызначаны намеснікам старшыні Пераходнага суверэннага савета.

## Погляды 
Агар выступае супраць бачання Судана як араба-ісламскай дзяржавы і выступае за мультыкультурную грамадзянскую дэмакратыю. Быў блізкі да Джона Гаранга і падзяляў яго мэту звяржэння ўрада Аль-Башара. Выказаў сваю нязгоду з аддзяленнем Паўднёвага Судана.

## Гл. таксама 
* Абдэлазіз аль-Хілу

## Зноскі 
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Палітыкі Судана
Катэгорыя:Правадыры паўстанняў

Катэгорыя:Постаці трэцяй грамадзянскай вайны ў Судане
Мемфіда

**Мемфіда** () — у старажытнагрэчаскай міфалогіі дачка рачнога бога Ніла, унучка Акіяна, сястра Анхіноі, жонка цара Егіпта Эпафа, маці Лівіі.

Жаночы эпанім егіпецкага горада Мемфіс.

Катэгорыя:Гераіні старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Німфы
Катэгорыя:Афрыка ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Эпанімы гарадоў
810-ы партызанскі полк

**810-ы партызанскі полк** — савецкае партызанскае падраздзяленне, створанае ў кастрычніку 1943 года на базе 810-га атрада, арганізаванага ў красавіку 1942 года. Полк дзейнічаў на акупіраванай тэрыторыі Быхаўскага, Кіраўскага, Магілёўскага і Рагачоўскага раёнаў. 24 лютага 1944 года полк (1006 партызан, 3 батальёны) злучыўся з Чырвонай Арміяй.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* М. Л. Максімаў-Лебедзеў

### Камісар 
* Дз. А. Смагін

### Начальнік штаба 
* А. Р. Феакцістаў

## Гісторыя 
Партызаны праводзілі аперацыі на чыгуначным участку Рагачоў — Быхаў. 3 жніўня 1943 года падарвалі больш за 290 рэек. У верасні 1943 года разграмілі чыгуначную станцыю Тошчыца, на чыгунцы Магілёў — Жлобін падарвалі 6 эшалонаў, разбурылі чыгуначнае палатно. Удзельнічалі ў разгроме нямецкіх апорных пунктаў і гарнізонаў, у тым ліку ў вёсках Дручаны Бялыніцкага, Новы Быхаў, Тайманава і Камарычы (жнівень 1943), Асоўшчына і Савічаў Рог (студзень 1944) Быхаўскага, Крушынаўка (люты 1944) Рагачоўскага раёнаў, у Клічаве. 8 сакавіка 1943 года ў вёсцы Гарадзец выратавалі мірных жыхароў ад загубы. У раёне тылавых баз палка стварылі 4 сямейныя лагеры, дзе знаходзіліся каля 4 тыс. чалавек, якія ратаваліся ад карнікаў. 22—25 лютага 1944 года полк у складзе Быхаўскай ВАГ удзельнічаў у баях с праціўнікам, які адступаў у паласе Гамарня — Чыгірынка.

## Гл. таксама 
* Тошчыцкі бой
* Бялыніцкія аперацыі
* Клічаўскія баі

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Восьмы крыжовы паход

**Восьмы крыжовы паход** першапачаткова быў чыста французскім і пачаўся ўлетку 1270 года пад камандаваннем Людовіка IX.
   
Знаць ужо не жадала прадаваць сваю маёмасць, каб адправіцца ў далёкія пустыні. Упершыню кіраўніку крыжовага паходу прыйшлося ўзяць на сябе расходы цалкам і плаціць жалаванне рыцарам.

Людовік даў клятву ісці ў Святую зямлю і ў 1267 годзе атрымаў Крыж з рук легата Папы Рымскага. Тое ж самае зрабілі і ўсе тры ягоныя сыны. Папа Рымскі апавясціў палесцінскіх хрысціян пра новы крыжовы паход. Але на ваенным савеце было вырашана ісці ў Туніс, які знаходзіўся пад уладай дынастыі Хафсідаў.
 
14 ліпеня французскія караблі дасягнулі берагоў старажытнага Карфагена. Высадзіўшыся, крыжакі захапілі вежу, якая ахоўвалася маўрамі, разбілі непадалёк лагер і пачалі рыхтавацца да аблогі Туніса. Французы харчаваліся салёным мясам, іх мучылі голад і смага. У лагеры адбыліся ўспышкі ліхаманкі і дызентэрыі. Памёр юны прынц Іаан Трыстан. Неўзабаве захварэў і Людовік IX. Ён загадаў маліцца за яго, свайму спадчынніку Філіпу ён даў настаўленне. Праз некаторы час Людовік IX памёр.

Неўзабаве ў Афрыку прыбыў граф Праванса і кароль Сіцыліі Карл I Анжуйскі. Ён прывёў з сабой вялікую армію воінаў крыжа. Французскія і сіцылійскія войскі сумесна адціснулі маўраў і падышлі да горада. Кіраўнік Туніса, спалохаўшыся, адправіў паслоў у лагер крыжакоў.

31 кастрычніка было заключана перамір’е. Туніс абавязаўся плаціць даніну каралю Сіцыліі. Таксама хрысціянскім святарам дазвалялася сяліцца ў ім і праводзіць пропаведзі ў мясцовых цэрквах. На зваротным шляху крыжакоў чакала марская бура. Загінулі чатыры тысячы воінаў, у тым ліку і брат караля. Філіп III Смелы адправіўся ў Францыю. На шляху дадому загінула і юная каралева. Засмучаны манарх вёз на радзіму рэшткі бацькі, брата і жонкі.
 на радзіму з Туніса. Мініяцюра з «Вялікіх французскіх хронік». Пач. XV ст.]]

Сын англійскага караля Генрыха III Плантагенета — прынц Эдуард паспрабаваў працягнуць паход у Палесціне. Некаторыя гісторыкі вылучаюць яго ў якасці асобнага крыжовага паходу. Ён паспяхова прасоўваўся наперад, але неўзабаве пажадаў вярнуцца ў Акру, каб павярнуць мясцовага эміра ў хрысціянскую веру. Эмір адправіў да Эдуарда пасла, які апынуўся забойцам. Той заспеў прынца аднаго ў пакоі і кінуўся на яго з кінжалам. Паранены ў галаву і руку, Эдуард усё ж перамог забойцу ў сутычцы.

Праз некаторы час Калаун, пераемнік Бейбарса, адправіўся вайной на хрысціянскія Трыпалі, Лаадыкею і Акру. Неўзабаве ўсе гарады былі ўзяты, а хрысціяне выгнаны са Святой зямлі.

## Літаратура 
* *Palmer A. Throop.* «Criticism of Papal Crusade Policy in Old French and Provençal.» // Speculum, Vol. 13, No. 4. (Oct., 1938), pp 379—412.
* Lyric allusions to the crusades and the Holy Land
* *Bruce Beebe.* The English Baronage and the Crusade of 1270 // Bulletin of the Institute of Historical Research, vol. xlviii (118), November 1975, pp.&nbsp;127-148.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Крыжовыя паходы
8 крыжовы
Катэгорыя:1270
Катэгорыя:Гісторыя Туніса
Рэчыцкія могілкі (Брэст)

**Рэчыцкія могілкі** — закрытыя могілкі Брэста, размешчаныя па вуліцы Пісьменніка Смірнова. Назву атрымалі ад былой вёскі Рэчыцы. Закрыты для пахаванняў у 1984 годзе. Плошча складае 2 га.

У брацкай магіле савецкіх воінаў пахаваны 26 чалавек, якія загінулі ў чэрвені 1941 года пры абароне граніцы, сярод іх малодшыя лейтэнанты Н. Г. Зімін, П. П. Селязнёў, старшына І. Ф. Рэхін і 65 савецкіх воінаў, якія загінулі ў ліпені 1944 года пры вызваленні вёсак Рэчыца і Клейнікі. У 1984 годзе на магіле пастаўлены помнік.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Могілкі Брэста
Катэгорыя:Вуліца Пісьменніка Смірнова (Брэст)
255-ы партызанскі полк

**255-ы партызанскі полк** — савецкае партызанскае падраздзяленне, створанае ў лістападзе 1943 года на базе 255-га партызанскага атрада, сфарміраванага ў красавіку 1942 года з групы А. А. Бірукова і М. К. Марусава, якая дзейнічала з лістапада 1941 года, у ліпені 1942 года 255-ы атрад аб’яднаўся з Рагачоўскім атрадам, які дзейнічаў са жніўня 1941 года. Полк дзейнічаў на акупіраванай тэрыторыі Рагачоўскага, Жлобінскага, Быхаўскага, Клічаўскага, Крупскага раёнаў. 28 чэрвеня 1944 года полк (849 партызан, 3 батальёны) злучыўся з Чырвонай Арміяй. Партызану палка П. І. Кавалёву прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* В. А. Мінайлаў

### Камісары 
* А. Н. Захарава
* В. У. Паўлаў

### Начальнік штаба 
* І. А. Ярымаў

## Гісторыя 
Партызаны наносілі асноўныя ўдары на чыгуначных участках Быхаў — Жлобін, Жлобін — Бабруйск. У жніўні 1943 года падарвалі больш за 1 тысячу рэек. У студзені 1942, студзені, сакавіку, маі, ліпені, кастрычніку, лістападзе 1943, лютым і маі 1944 гадоў вялі баі з карнікамі. У ліпені 1942 — жніўні 1943 гадоў самастойна і ў складзе 8-й Рагачоўскай брыгады разграмілі каля 20 нямецкіх апорных пунктаў, гарнізоны ў вёсках Гарадзец, Гадзілавічы, Фалевічы, Забалацце, Побалава Рагачоўскага, Стары Крыўск і Дзедлава Журавіцкага, Струкі Буда-Кашалёўскага раёнаў. У кастрычніку 1942 года ў Буда-Кашалёўскім раёне захапілі склад з боепрыпасамі і зброяй. 

## Памяць 
У 1966 годзе каля пасёлка Дубрава Рагачоўскага раёна ў гонар стварэння Рагачоўскага партызанскага атрада была пастаўлена стэла.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Балахоўскія могілкі

**Балахоўскія могілкі** — закрытыя могілкі Брэста, размешчаныя ў раёне Камбінатаўскай вуліцы, побач з гаражным масівам. Знаходзяцца на тэрыторыі былой вёскі Рэчыца.

На могілках у 1920 годзе былі пахаваныя жаўнеры войска генерала Станіслава Булак-Балаховіча, які загінулі ў час Слуцкага збройнага чыну і Палескага паходу. Усяго пахавана на могілках не менш за паўтысячы жаўнераў, прычым большасць з іх — невядомыя. Ад мянушкі жаўнераў «балахоўцы» паходзіць назва могілак.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Могілкі Брэста
Жаночы Кубак Беларусі па пляжным футболе

**Жаночы Кубак Беларусі па пляжным футболе** — беларускае жаночае спаборніцтва па пляжным футболе.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Беларускай федэрацыі пляжнага футбола

Катэгорыя:Пляжны футбол у Беларусі
Катэгорыя:Спартыўныя спаборніцтвы ў Беларусі
Аляксандра Нічыпараўна Захарава

**Аляксандра Нічыпараўна Захарава** (22 сакавіка 1903, вёска Паліеўка, Ямпольскага раёна, Сумской вобласці — ?) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Гомельскай вобласці, дзяржаўны дзеяч БССР.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1928. З 1923 года настаўнічала. З 1938 года ў Стаўрапольскім крайкаме, з 1940 у Беластоцкім абкаме КП(б)Б. З лютага 1943 года лектар Рагачоўскага падпольнага РК КП(б)Б. У лістападзе 1943 — маі 1944 гадоў камісар 255-га партызанскага палка. З 1945 года намеснік загадчыка аддзела прапаганды і агітацыі ЦК КП(б)Б. У 1947—1959 намеснік старшыні Прэзідыума ВС БССР, дырэктар Дома-музея I з’езда РСДРП. Дэпутат ВС БССР у 1947—1959 гадах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 4-га склікання
Наваполацкая цэнтральная гарадская бальніца

**Наваполацкая цэнтральная гарадская бальніца** — бальніца ў Наваполацку Віцебскай вобласці. Размешчана ў заходняй частцы горада, у лясным масіве, абмежаваным вуліцамі Маладзёжнай, Гайдара, Слабадской.

## Гісторыя 
Гісторыя развіцця аховы здароўя горада Наваполацка пачалася з адкрыцця ў 1958 годзе першага фельчарскага пункта, якім кіраваў Уладзімір Міхайлавіч Янушкевіч. У 1960 годзе была створана медыка-санітарная частка Полацкага Нафтабуда, у склад якой уваходзілі: паліклініка, тры пункты аховы здароўя (адзін з іх — урачэбны, ім кіраваў Савелій Мендэлевіч Нештат) і стацыянар.

Пры медыка-санітарнай частцы Полацкага Нафтабуда быў арганізаваны філіял Полацкай гарадской станцыі хуткай медыцынскай дапамогі. Паліклініка і стацыянар размяшчаліся ў памяшканні барачнага тыпу. Гэтак жа непасрэдна на будаўнічых аб’ектах нафтаперапрацоўчага завода і цеплаэлектрацэнтралі функцыянавалі тры пункты аховы здароўя (1 урачэбны і 2 фельчарскія). На прамысловай базе трэста № 16 адкрыўся ўрачэбны пункт аховы здароўя. У бальніцы пацвердзілі, што Віктар Бабарыка знаходзіцца ў хірургіі.

17 мая ў бальніцы прайшлі масавыя затрыманні лекараў. Сярод затрыманых былі хірург Міхаіл Пачкоўскі, уролаг Павел Стальмакоў, фельчар хуткай дапамогі Наталля Першынёнак, супрацоўніца УГД Ала Стальмакова, загадчыца аддзялення гінекалогіі Ірына Васільева. Яны атрымалі адміністрацыйныя арышты і штрафы.

## Спасылкі 
* Сайт Наваполацкай цэнтральнай гарадской бальніцы 

Катэгорыя:Бальніцы Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Наваполацка
Катэгорыя:Маладзёжная вуліца (Наваполацк)
Катэгорыя:1962 год у Беларусі
Акрыл

**Акрыл** ( — востры) — агульная назва палімераў на аснове вытворных  і  кіслот і палімерных кампазіцый з іх. У якасці асновы выкарыстоўваюцца акрылавыя палімеры &nbsp;— вынайдзены нямецкімі хімікамі ў 1930-я гг. Ён быў распрацаваны ў якасці альтэрнатывы шклу і атрымаў адпаведную назву — «». Аргшкло празрыстае, як сапраўднае шкло, але ў адрозненне ад яго лёгкае, структурна трывалае, мае нізкую цеплаправоднасць і прапускае ультрафіялетавыя прамяні.

Паколькі акрыл просты ў доглядзе, устойлівы да бытавых кіслот і растваральнікаў, на ім не размнажаюцца бактэрыі, яго часцей за ўсё выкарыстоўваюць для вытворчасці сантэхнікі, фарбаў, герметыкаў, , а таксама кухонных стальніц, ракавін і фартухоў.

Катэгорыя:Палімеры
Speculum

***Speculum*** (поўная назва  *Speculum : A Journal of Medieval Studies*, ) — штоквартальны навуковы часопіс па медыявістыцы, які выдаецца Выдавецтвам Чыкагскага ўніверсітэта ад імя Амерыканскай акадэміі медыявістыкі. Заснаваны ў 1926 годзе і з'яўляецца самым цытаваным навуковым часопісам па тэматыцы. Асноўная спецыялізацыя — гісторыя Заходняй Еўропы з V па XIV стагоддзі н.э., але таксама сустракаюцца артыкулы па візантыністыцы, армяністыцы, славістыцы і арыенталістыцы. З 2019 года галоўны рэдактар — PhD .

## Гісторыя 
Ідэя стварэння часопіса ўзнікла ў 1921 годзе ў Амерыканскай асацыяцыі сучасных моў, кіраўніцтва якой хацела стварыць аўтарытэтнае міждысцыплінарнае выданне. Заснаваны часопіс стаў адзіным на той момант навуковым выданнем, у якім рэгулярна публікаваліся артыкулы па даследаваннях лацінскай мовы, у першую чаргу па яе сярэдневяковай версіі. Першапачаткова часопіс выдаваўся ў Нью-Ёрку Амерыканскай акадэміяй медыявістыкі, якая стала яго сузаснавальніцай, але затым быў прададзены Выдавецтву Чыкагскага ўніверсітэта, які публікуе яго да цяперашняга часу.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Навукова-метадычныя часопісы
Катэгорыя:Гістарычныя часопісы
Катэгорыя:Медыявістыка
Катэгорыя:Візантыністыка
Катэгорыя:Армяністыка
Катэгорыя:Славістыка
Катэгорыя:Усходазнаўства
Катэгорыя:Часопісы ЗША
Завальная вуліца (Пінск)

**Завальная вуліца** — вуліца ў цэнтры Пінска.

## Гісторыя 
Узнікла ў XIV—XVI стагоддзі і вызначала паўночную граніцу горада таго часу. Атрымала сваю назву ад трэцяга абарончага вала. Пінск у XVI стагоддзі ўяўляў сабой добра ўмацаваны горад з трыма дугападобнымі радамі абарончых збудаванняў. Трэці вал ахопліваў так званае «места» (горад, астрог), у якім пражывала насельніцтва розных слаёў гараджан, большасць з якіх былі рамеснікі. Род дзейнасці гэтай катэгорыі гараджан меркаваў падзел «места» на «канцы»: гарбарны (заходняя частка ля ракі), кавальскі (усходняя частка), ганчарны (паўночная частка).

На месцах, дзе вал перасякаўся з вуліцамі, будавалася брама. Завальная перакрывала вялікую дарогу да Траецкага моста (цяпер вуліца З. Касмадзям’янскай) і перасякала Купяціцка-Берасцейскую магістраль. Усе брамы мелі надбрамныя капліцы, а галоўная («Северская брама»), пабудаваная на Купяціцкай дарозе (цяперашняе скрыжаванняў вуліц Завальнай і З. Касмадзям’янскай), мела і пад’ёмны мост. У капліцы знаходзіўся абраз заступніка Пінска — Святога Фёдара Тырана. У сутарэннях вежы знаходзілася гарадская турма.

З часам актуальнасць абарончага вала адпала і ён быў зрыты, але назва вуліцы засталася.

У 1865 годзе на вул. Завальнай была пабудавана Пінская яўрэйская бальніца (вул. Завальная,9), у 1920-х гадах  — хірургічная бальніца доктара Д. Яўсеенкі (вул. Завальная,18).

У пачатку XX стагоддзя вуліца называлася *Паліцэйскай*, затым ізноў Завальнай. Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР у 1939 годзе перайменавана ў *вуліцу Арджанікідзэ*. Пасля Вялікай Айчыннай вайны яна зноў вярнула сваю гістарычную назву.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Пінска
Жаночы чэмпіянат Беларусі па пляжным футболе

**Жаночы чэмпіянат Беларусі па пляжным футболе**  — галоўнае штогадовае жаночае клубнае спаборніцтва Беларусі па пляжным футболе.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Беларускай федэрацыі пляжнага футбола
Беларуская федэрацыя пляжнага футбола