Уладар пярсцёнкаў: Вяртанне караля

**«Уладар пярсцёнкаў: Вяртанне караля»** () — эпічны прыгодніцкі фэнтэзі-фільм 2003 года рэжысёра Пітэра Джэксана. Фільм з’яўляецца экранізацыяй рамана Дж. Р. Р. Толкіна «*Вяртанне караля*» (1955) — трэцяга тома трылогіі «*Валадар Пярсцёнкаў*». Прадзюсарамі фільма сталі , Пітэр Джэксан і Фрэн Уолш. Сцэнарый фільма напісалі Фрэн Уолш, Філіпа Боенс і Пітэр Джэксан. У акцёрскі ансамбль фільма ўвайшлі Элайджа Вуд, Іэн Мак-Келен, Ліў Тайлер, Віга Мортэнсен, Шон Эсцін, Кейт Бланшэт, Джон Рыс-Дэвіс, Бернард Хіл, , , Арланда Блум, Х’юга Уівінг, , , , , , Іэн Холм, Шон Бін. Фільм стаў трэцяй часткай кінатрылогіі, завяршаючы гісторыю, распачатую ў фільмах «*Уладар пярсцёнкаў: Брацтва пярсцёнка*» (2001) і «*Уладар пярсцёнкаў: Дзве вежы*» (2002).

Падзеі кінастужкі працягваюць сюжэт «*Дзвюх вежаў*». Фрода і  пад павадырствам  дасягаюць межаў . Місія хобітаў, якая заключаецца ў знішчэнні Адзінага Пярсцёнка, пераходзіць у завяршаючую фазу, як і патаемны план іх правадніка. Тым часам Гандальф і Арагорн, Легалас і Гімлі,  і Піпін прыкладваюць усе намаганні, каб аб’яднаць людзей Серадзем’я для апошняга супрацьстаяння з Саўранам. І не толькі, каб абараніць вольныя землі ад яго легіёнаў, але і каб адцягнуць увагу Ворага ад перамяшчэнняў на яго ўласнай зямлі.

«*Вяртанне караля*» фінансавалася і распаўсюджвалася амерыканскай студыяй «*New Line Cinema*», але цалкам здымаліся і манціраваліся на радзіме рэжысёра ў Новай Зеландыі адначасова з іншымі часткамі трылогіі. Прэм’ера фільма адбылася 1 снежня 2003 года ў  ў Уэлінгтане, а сусветны пракат пачаўся 17 снежня 2003 года. Фільм атрымаў прызнанне як сярод крытыкаў, так і сярод гледачоў. Фільм лічыцца важнай вяхай у кінавытворчасці і значнай падзеяй у развіцці жанра фэнтэзі ў кіно. Карціна атрымала пахвалы за візуальныя эфекты, акцёрскую ігру, экшан-сцэны, рэжысуру, сцэнарый, музыку, дызайн касцюмаў і эмацыянальную глыбіню. Фільм сабраў больш за 1,1 мільярда долараў па ўсім свеце, што зрабіла яго самым касавым фільмам 2003 года і другім самым касавым фільмам усіх часоў на момант яго выхаду, а таксама самым касавым фільмам, выпушчаным «*New Line Cinema*».

«*Вяртанне караля*», як і іншыя часткі трылогіі, лічыцца адным з найвялікшых і самых уплывовых фільмаў, сярод калі-небудзь створаных. Фільм атрымаў мноства узнагарод. На 76-й цырымоніі ўручэння прэміі «*Оскар*» ён быў вылучаны ў 11 намінацыях — і перамог у кожнай, уключаючы Найлепшы фільм. Такім чынам, фільм паўтарыў рэкорд «*Бэн-Гура*» (1959) і «*Тытаніка*» (1997), якія ў свой час таксама ўдастоіліся 11 статуэтак. Кінастужка стала першым фэнтэзі-фільмам і другім фільмам-сіквелам (пасля «*Хроснага бацькі 2*»), удастоеным узнагароды за Найлепшы фільм. Апроч таго, трылогія стала другой кінасерыяй (пасля арыгінальнай трылогіі «*Зорных войнаў*»), усе фільмы якой атрымалі «*Оскар*» за Найлепшыя візуальныя эфекты.

## Сюжэт 
Хобіт  і яго стрыечны брат Дэагол разам рыбачаць з лодкі. Раптам на вуду трапляецца вялікая рыбіна, і Дэагол падае за борт. На дне ракі ён знаходзіць Пярсцёнак Усеўладдзя. Ахоплены прагай завалодаць Пярсцёнкам, Смеагол забівае брата і прысвойвае «*каштоўнасць*» сабе. Забойцу праганяюць з яго асяроддзя, і ён хаваецца ў горных пячорах. Мінаюць стагоддзі, і паступова пад уздзеяннем Пярсцёнка Смеагол пераўтвараецца ў агідную істоту па імені Голум.

Гандальф вядзе Арагорна, Легаласа і Гімлі, а таксама караля Рохана Тэадэна і яго людзей у Ізенгард. Крэпасць апынаецца разбуранай і затопленай, на развалінах сябры знаходзяць  і Піпіна. Гандальф пераконваецца, што Саруман абясшкоджаны і даручае  і энтам сцерагчы яго. Калі атрад ужо збіраецца адправіцца ў сталіцу Рохана Эдарас, Піпін заўважае чорны шар з таямнічым агнём у сярэдзіне. Гандальф хутка забірае знаходку ў хобіта. У Эдарасе Тэадэн ладзіць пір з нагоды перамогі ў Хельмавай Падзі. Піпіну не дае спакою таямнічы шар, і ноччу пасля святкавання ён крадзе яго ў Гандальфа. Зазірнуўшы ў шар, хобіт бачыць Вока Саўрана і выпадкова выведвае яго планы па нападзе на Мінас-Цірыт, сталіцу Гондара. Гандальф забірае Піпіна і адпраўляецца з ім у Мінас-Цірыт, каб папярэдзіць Дэнетара, каралеўскага намесніка Гондара.

Арвен кіруецца ў гавані, каб адплысці за мора. Па дарозе ёй прыходзіць відзенне, у якім яна бачыць Арагорна і свайго будучага сына. Яна паспешліва вяртаецца ў Раздол і апавядае пра сваё відзенне бацьку. Яна прымае рашэнне застацца і просіць Элранда перакаваць зламаны меч Ісільдура.

Фрода і  пад павадырствам Голума працягваюць шлях да . Фрода давярае прысягнуўшаму ў вернасці Голуму, але Сэму істота не падабаецца, і ён не губляе пільнасці. Аднойчы ён падслухоўвае размову Голума з самім сабой і даведваецца, што той плануе здрадзіць ім і завалодаць Пярсцёнкам. Сэм спрабуе выкрыць Голума перад Фрода, але той не прыслухоўваецца да сябра. Спадарожнікі працягваюць свой шлях, яны дабіраюцца да Мінас-Моргула і становяцца сведкамі таго, як Кароль-чарадзей, правадыр назгулаў, выступае з незлічоным войскам у бок Гондара.

Гандальф з Піпінам прыбываюць у Мінас-Цірыт і з’яўляюцца перад Дэнетарам. Некалі мудры і моцны ўладар, намеснік Гондара прадстае перад падарожнікамі гняўлівым і зламаным горам чалавекам. Апынаецца, што яму нямала вядома і пра планы Саўрана, і пра набліжэнне прэтэндэнта на прастол у асобе Арагорна і пра смерць яго старэйшага сына Бораміра. Піпін, каб неяк адплаціць Дэнетару за смерць сына, які загінуў, ратуючы яго, прысягае намесніку ў вернасці. Гандальф раіць Дэнетару паклікаць на дапамогу роханцаў, але ганарлівы правіцель адмаўляецца. Тым не менш, насуперак волі правіцеля Гандальф пасылае Піпіна, і той запальвае сігнальны агонь. У горад прыбывае Фарамір, малодшы сын Дэнетара. Ён абвяшчае, што оркі пад камандай Караля-ведзьмара захапілі Асгіліят. Ён апавядае свайму бацьку і Гандальфу пра сустрэчу з Фрода і Сэмам і іх дзіўным павадыром, а таксама пра абраны імі шлях. Тое, што Фарамір не адабраў Пярсцёнак у Фрода прыводзіць Дэнетара ў шаленства, і ён пасылае сына адбіць Асгіліят, што азначае верную смерць.

У Эдарасе заўважаюць сігнальныя агні, і кароль Тэадэн абвяшчае збор войскаў, каб выступіць на падмогу Гондару. Арагорн жа бачыць, што войска не дастаткова вялікае, каб супрацьстаяць сілам . Ноччу ў стан роханцаў прыбывае Элранд, ён перадае Арагорну меч Ісільдура і заклікае яго адправіцца Шляхамі мёртвых. Паводле легенды, там прабываюць прывіды тых, хто некалі пакляўся дапамагаць каралю Гондара Ісільдуру ў бітве з Саўранам, а потым здрадзіў. Арагорн вырушвае ў дарогу, да яго далучаюцца Легалас і Гімлі. Прыбыўшы на месца, Арагорн прызывае прывідаў і абяцае вызваліць іх ад праклёну, калі яны падпарадкуюцца яму, нашчадку Ісільдура, і прыйдуць пад яго началам на дапамогу Гондару.

Фрода з Сэмам пад павадырствам Голума караскаюцца па таемнай лесвіцы ў гарах. Аднаго разу падчас прывалу Голум карыстаецца тым, што ўсе спяць, і асыпае Сэма крошкамі. Калі хобіты прачынаюцца, Голум падстаўляе Сэма, гаворачы, што той цішком з’ядае іх правізію. Раз’юшаны Сэм накідваецца на Голума, але ўмешваецца Фрода і праганяе свайго сябра. Далей Фрода працягвае шлях адзін на адзін з Голумам. Прытрымліваючыся свайго падступнага плану, Голум прыводзіць Фрода ў пячору гіганцкай павучыхі  і пакідае яго. Павучыха кусае Фрода і абвівае яго павуціннем. Раптам аб’яўляецца Сэм і ў адчайным баі адбівае цела свайго сябра ў пачвары. Разрэзаўшы кокан, Сэм выяўляе, што Фрода памёр. Не гледзячы на захлынаючае яго гора, ён забірае Пярсцёнак і вырашае працягнуць шлях. Атрад мімаходжых оркаў забірае Фрода, і Сэму ўдаецца падслухаць, што яго сябра жывы, толькі часова спаралізаваны. Сэм адпраўляецца следам за оркамі ў крэпасць Кірыт-Унгал, каб любым коштам вызваліць гаспадара. Тым часам, оркі не здолеўшы падзяліць здабычу — міфрылавую кальчугу Фрода — учыняюць бойку і большасць з іх гіне. Сэм вызваляе Фрода і вяртае яму Пярсцёнак. Хобіты апранаюць даспехі оркаў і ўступаюць на землі Мордара.

Конь прыцягвае непрытомнага і цяжкапараненага Фараміра ў Мінас-Цірыт. Тым часам, да горада падыходзяць незлічоныя полчышчы оркаў і пачынаюць асаду. Думаючы, што надзеі на выратаванне Гондара няма, а яго род перарваны, звар’яцелы Дэнетар збіраецца спаліць сына разам з сабой на пахавальным вогнішчы, аднак Піпін і Гандальф у апошні момант умешваюцца і ратуюць Фараміра. Ахоплены полымем Дэнетар падае са сценаў цытадэлі, і Гандальф прымае на сябе камандаванне ўзброеннымі сіламі Гондара. Тым часам, мордарскім войскам удаецца захапіць вароты, оркі і тролі ўрываюцца ў горад, у небе з’яўляюцца назгулы, несучы з сабой жах і адчай. Калі горад апынаецца амаль цалкам захопленым, а абаранцы губляюць апошнюю надзею, на дапамогу прыходзіць войска Рохана. Конніца Тэадэна разганяе полчышчы оркаў, аднак да сцен Мінас-Цірыта падыходзяць войскі харадрым на велічэзных сланах — мумаках. Роханцы трымаюць пазіцыі, але нясуць вялікія страты. Кароль-чарадзей смяротна раніць Тэадэна, але на яго абарону ўстае малады ваяр. Назгул нагадвае пра прароцтва, што яго не забіць смяротнаму мужу. Тады ваяр скідае шлем, і апынаецца, што гэта Эавін, дачка караля, якая таемна адправілася з войскам. Мужная ваярка пры дапамозе хобіта Мэры адольвае назгула, тым самым спаўняючы прароцтва. Тэадэн развітваецца з Эавін і памірае. Тым часам на поле бою прыбываюць чорныя караблі з піратамі Умбара. Оркі радуюцца запозненай падмозе, аднак калі караблі прычальваюць, аказваецца, што на іх прыбылі Арагорн і войска мерцвякоў. Вялізнае войска прывідаў з лёгкасцю змятае войска Харада, знішчаючы іх мумакаў, а таксама нішчачы оркаў і троляў, і знішчаючы аблогавыя вежы ворага. Затым Армія Мёртвых заходзіць у Мінас-Цірыт і выбівае полчышчы ворагаў з горада. Да зыходу дня войскі Харада і Мордара знішчаюцца цалкам — сілы Захаду атрымліваюць перамогу ў бітве на Пеленарскіх Палях. Арагорн абвяшчае, што Кароль Мёртвых і яго войска выканалі клятву і даруе ім мір, яны знікаюць.

Пасля бітвы адбываецца Савет, на якім лідары войскаў Захаду прымаюць неверагоднае рашэнне — падысці ўсім войскам, якое засталося, да Чорнай брамы Мордора і выклікаць Саўрана на рашучую бітву. Яны ўсведамляюць, што шансаў на перамогу ў іх няма, аднак яны хочуць адцягнуць увагу Саўрана ад сваіх уласных земляў і выманіць з Мордара ўсе асноўныя сілы, каб даць Фрода шанец выканаць сваю місію. Армія Захаду на чале з Арагорнам прыходзіць пад Чорную браму і выклікае войскі Мордара на бой. Брама адчыняюцца, і незлічоныя полчышчы Чорнай краіны бяруць войскі Захаду ў кальцо. Пачынаецца апошняя бітва.

Працягваючы свой шлях па Чорнай краіне, Фрода і Сэм сутыкаюцца з невыканальнай задачай — ім трэба прайсці незаўважанымі да Арадруіна, але ўся раўніна запоўнена войскамі Саўрана. Калі хобіты ў разгубленасці не ведаюць, што рабіць, раптам войскі здымаюцца з месца і адпраўляюцца на бой з аб’яднанымі войскамі Захаду. Цяпер шлях вольны, і хобітам трэба толькі дайсці. Аднак іх сілы на сыходзе. Ля падножжа Арадруіна Фрода губляе апошнія сілы, тады Сэм бярэ яго сабе на плечы і нясе. Непадалёк ад уваходу ў Вогненную пячору на хобітаў нападае Голум. Пакуль Сэм аказвае яму супраціўленне, Фрода з апошніх сіл кідаецца ў пячору і выходзіць на скалу над лавай, дзе некалі Саўран стварыў Адзіны Пярсцёнак.

Стоячы на краі прорвы, Фрода не знаходзіць у сабе сілы знішчыць Пярсцёнак, які ўжо цалкам захапіў волю хобіта. На вачах у Сэма Фрода абвяшчае Пярсцёнак сваім і апранае сабе на палец. Голум зноў накідваецца на Фрода, яны б’юцца на краі прорвы — і Голум адкусвае Фрода палец з Пярсцёнкам. Цяпер ужо Фрода ў шаленстве накідваецца на Голума і пасля непрацяглай барацьбы абодва падаюць у прорву: Голум разам з Пярсцёнкам гіне ў агні вулкана, а Фрода чапляецца за выступ скалы — і Сэм выцягвае сябра. Пярсцёнак расплаўляецца ў магме. Адначасова з гэтым войскі Саўрана раптам апаноўвае страх, яны кідаюцца на ўцёкі, несучы катастрафічныя страты. Барад-Дур, вежа Саўрана, рушыцца, пачынаецца вывяржэнне вулкана. Сідзячы на астраўку скалы сярод мора лавы, Фрода і Сэм развітваюцца. Ужо страціўшых прытомнасць, іх ратуе Гандальф, якога прыносяць на сабе Вялікія арлы.

Фрода прыходзіць у сябе ў Мінас-Цірыце і сустракаецца са старымі сябрамі: тут і Гандальф, і Мэры з Піпінам, і Гімлі з Легаласам, і Арагорн, і, канешне, Сэм. Калі хобіты канчаткова ачуньваюць, адбываецца каранацыя Арагорна. На цырымонію прыбывае і Элранд з дачкой, і Арагорн бярэ Арвен за жонку. Хобіты вяртаюцца ў Шыр. Сэм жэніцца з Розі, аб чым даўно марыў. Фрода ж адольваюць прыступы хваробы, выкліканай раненнем назгульскім клінком і занадта доўгім валоданнем Пярсцёнкам. Паступова ён разумее, што не зможа вярнуцца да звычайнага жыцця, і вырашае выкарыстаць дараваную ім з Більба магчымасць — сысці разам з эльфамі за Мора, на Закрайні Захад. Мэры, Піпін і Сэм праводзяць іх у Гавань; на тым жа караблі пакідаюць Серадзем’е Гандальф, Галадрыель і Элранд. Пачынаецца эпоха валадарання Людзей.

Сэм вяртаецца ў Шыр да сваёй сям’і, каб завяршыць Пунсовую кнігу, распачатую Більба і працягнутую Фрода.

## Акцёрскі склад 
## Саўндтрэк 
Музычнае суправаджэнне да фільма «*Уладар пярсцёнкаў: Вяртанне караля*» напісаў кампазітар Говард Шор.

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 209 кінаўзнагародамі і яшчэ 124 намінацыямі. Сярод найбольш значных узнагарод:
* 11 прэмій «*Оскар*» (з 11 намінацый)
* 9 прэмій «*Сатурн*» (з 14 намінацый)
* 5 прэмій «*BAFTA*» (з 14 намінацый)
* 4 прэміі «*Залаты глобус*» (з 4 намінацый)
* 2 прэміі «*Грэмі*» (з 2 намінацый)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Уладар пярсцёнкаў (серыя фільмаў)

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2003 года
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы 2003 года

Катэгорыя:Фільмы Новай Зеландыі 2003 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Новай Зеландыі
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Новай Зеландыі
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы Новай Зеландыі

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2003 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы ЗША

Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Экранізацыі твораў Джона Рональда Руэла Толкіна
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Новай Зеландыі

Катэгорыя:Фільмы Пітэра Джэксана
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Фрэн Уолш
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Філіпы Боенс
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Пітэра Джэксана
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Говард Шор
Катэгорыя:Фільмы кампаніі New Line Cinema
Катэгорыя:Фільмы кампаніі WingNut Films

Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшы фільм»
Катэгорыя:Фільмы, знятыя лаўрэатамі прэміі «Оскар» за «Найлепшую работу мастака»
Катэгорыя:Фільмы, знятыя лаўрэатамі прэміі «Оскар» за «Найлепшую рэжысуру»
Катэгорыя:Фільмы, знятыя лаўрэатамі прэміі «Оскар» за «Найлепшы мантаж»
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях лаўрэатаў прэміі «Оскар» за «Найлепшы адаптаваны сцэнарый»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — драма