open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кароль Маліноўскі

**Кароль Маліноўскі** (; , Падляшша — пасля 1796) — дзеяч каталіцкага касцёла, паэт, педагог, журналіст.

## Біяграфія 
Паходзіў з падляшскага шляхецкага роду Маліноўскіх герба «Побуг»; брат Антаніна Маліноўскага.

Пачатковую адукацыю атрымаў у Гарадзенскім езуіцкім калегіуме. У 1755 годзе ўступіў у езуіцкі ордэн у Вільні. Вучыўся ў 1755—1757, 1761—1766 і 1769—1770 гадах у Вільні, у 1757—1759 гадах — у Слуцку, у 1766—1769 гадах — Гародні.

Працаваў прафесарам у Новагародку ў 1759—1760 гадах і ў Гародні ў 1761 годзе, выкладаў у Віленскім «Калегіум нобіліум» французскую мову, геаметрыю, рыторыку, паэтыку і геаграфію ў 1770—1772 гадах.

У 1762 годзе выдаў зборнік вершаў у гонар біскупаў жамойцкага Яна Дамініка Лапацінскага і віленскага Ігнацыя Масальскага. У 1771 годзе, пасля замаху барскіх канфедэратаў на караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага, напісаў паэму «*Wiersz po odebranej wiadomości o zupełnym ozdrowieniu Najjaśniejszego Stanisława Augusta*» («Верш да атрыманага паведамлення аб поўным выздараўленні найяснейшага Станіслава Аўгуста»).

Пасля скасавання ордэна езуітаў ў 1773 годзе атрымаў парафію ў Новым Двары каля Гародні. У 1774 годзе быў прызначаны біскупам Масальскім візітатарам парафіяльных школ у Адукацыйнай камісіі.

Безвынікова спрабаваў адкрыць уласную друкарню ў Гародні, але з 1775 года кіраваў Гарадзенскай друкарняй Антонія Тызенгаўза, супрацоўнічаў з газетай «Gazeta Grodzieńska» і штогод складаў «Гарадзенскі каляндар».

У 1780—1787 гадах выкладаў у Гарадзенскай школе Адукацыйнай камісіі. У 1790 годзе атрымаў пенсію, у 1792 — ганаровы тытул каноніка жамойцкага.

У 1792—1796 гадах разам з іншымі выдаваў у Варшаве газету «Korespondent Warszawski i Zagraniczny» (пазней — «Korespondent Krajowy i Zagraniczny», «Pismo Periodyczne Korespondent», «Korespondent Narodowy i Zagraniczny»), у якой друкаваў уласныя вершы.

Газета станоўча ацаніла прыняцце Канстытуцыі 3 мая 1791 года і рэзка крытыкавала Таргавіцкую канфедэрацыю; за гэта Маліноўскі быў судом адхілены ад працы ў рэдакцыі, але вырак не быў выкананы. Ён рашуча падтрымаў паўстанне 1794 года. Газета была зачынена прускімі ўладамі.

Далейшы лёс Маліноўскага невядомы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Łossowska-Zaporowska I. Korespondent Warszawski 1792—1796 // Materiały i Studia do Historii Prasy i Czasopiśmiennictwa Polskiego. Warszawa, 1969. Z. 14.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Паэты XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Педагогі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Журналісты XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Паэты Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Польшчы
Катэгорыя:Польскамоўныя паэты
Катэгорыя:Езуіты Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Маліноўскія
Сезон 2007/2008 ГК Друць-Універсітэт-ЦАР Бялынічы

У сезоне 2007/2008 жаночы гандбольны клуб «Друць-Універсітэт-ЦАР» з горада Бялынічы прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2007/2008 (**4 месца**).

## Склад каманды 
* Надзея Бухал (1990)
* Ірына Дронава (1981)	
* Кацярына Драздова (1985)
* Ганна Фіялкоўская (1990)
* Наталля Гайшун (1980)
* Тацьяна Говар (1985)
* Галіна Ісарева (1983)	
* Таццяна Куксянкова (1986)
* Ілона Курляндчык (1991)	
* Ала Ліпінская (1981)
* Лізавета Мардачова (1992)
* Марына Міхнавец (1990)
* Марыя Мініна (1984)
* Іна Мароз (1987)
* Ганна Мурашка (1988)	
* Ганна Нікалаенка (1984)	
* Алена Падымака (1974)	
* Анжэла Севярына (1986)	
* Алена Скараходава (1981)
* Вольга Скубілава (1985)
* Кацярына Свірыд (1984)
* Вольга Ярмоленка (1983)

## Трэнеры каманды 
*  Віталь Кулік (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2006/2007 ГК Друць-БЕЛПАК-Універсітэт Бялынічы
* Сезон 2008/2009 ГК Друць-Белпак Бялынічы

## Спасылкі 
* EHF Cup 2007/08

2007/2008
Друць
Катэгорыя:2007 год у Бялынічах
Катэгорыя:2008 год у Бялынічах
Садом (гара)

**Гара Садом** (, *Jabal(u) ’ssudūm*; , *Har Sedom*) — горны масіў, які працягнуўся ўздоўж паўднёва-заходняга ўзбярэжжа Мёртвага мора ў Ізраілі. Характэрны тым, што амаль цалкам складаецца з каменнай солі. Мае прыкладна 8 км даўжыні, 5 км шырыні, дасягае 226 м вышыні над узроўнем Мёртвага мора і 170 м ніжэй за ўзровень мора. З-за выветрывання ад асноўнага масіва часам адлучаюцца значныя часткі. Адна з такіх асобна стаячых калон здаўна завецца «Жонка Лота», нагадваючы пра апісаныя ў Бібліі разбурэнні Садома і Гаморы.

Галоўнай славутасцю гары Садом з’яўляюцца саляныя пячоры. Сярод іх найбольш вядомыя пячоры Каланеля, Аруватаім, Малхам і іншыя. У пячорах сустракаюцца саляныя сталактыты і сталагміты, скамянелае багавінне, рыбы, чарапахі і змеі. Цэнтральная частка кожнай пячоры — конусападобная студня, якая ўтварылася ў выніку вымывання саляной пароды. Вышыня конусу пячоры Каланеля перавышае 80 м. Пячора Малхам — найбольш працяглая; агульная даўжыня яе складае 5447 м. Амаль ідэальнай формы конус у **пячоры Садом**, якая завецца таксама пячорай Лота. Гэтая пячора, якая знаходзіцца на 199-м кіламетры ізраільскай шашы 90, наведваецца часцей за іншыя з прычыны яе лёгкадаступнасці. Аднак большасць пячор гары Садом цяпер зачынена для наведванняў з-за небяспекі абвалаў.

Файл:Sodom_Salt_Cave_031712.JPG|alt=Пячора Садом|Пячора Садом.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сухія вобласці ніжэй узроўня мора
Катэгорыя:Горы Ізраіля
Алена Каржакова

**Алена Каржакова** (нар. ) — беларуская гандбалістка.

## Клубы 
* 2002—2006 гг. Аркатрон, г.Мінск;
* 2006—2007 гг. Дынама, г.Валгаград;
* 2008—2011 гг. Аркатрон, г. Мінск;
* 2011—2013 г. БНТУ-БелАЗ;
* з 2013 Бярэсце (Брэст);

## Спасылкі 
* Коржакова Елена Игоревна
* Karzhakova, ALENA
* Коржакова Елена

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Сезон 2015/2016 ЖГК РВАР

У сезоне 2015/2016 жаночы гандбольны клуб «Зборная-98» з горада Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**8 месца**).

## Склад каманды 
* Янцэвіч
* Якубовіч
* Рябчанка
* Краўчанка
* Мяжуева
* Елісеева
* Кулеш
* Дворнікава
* Дрык

## Спасылкі 
* Чемпионат Беларуси. Первая победа «Витебск-Ганны»
2015/2016
РВАР
Катэгорыя:2015 год у Мінску
Катэгорыя:2016 год у Мінску
Сезон 2015/2016 ГК СКА Мінск

У сезоне 2015/2016 гандбольны клуб «СКА» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**Срэбраны прызёр**),
* Кубак Беларусі 2016 (**Фіналст**).

## Склад каманды 
* Кулеш
* Юрынок
* Шынкель
* Бачко
* Хадкевіч
* Пацыкайлік
* Бохан
* Гайдучэнка
* Крыцкі
* Каралёк
* Вайлупаў

## Трэнеры каманды 
*  Спартак Мірановіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 ГК СКА Мінск
* Сезон 2016/2017 ГК СКА Мінск

## Спасылкі 
* Чемпионат Беларуси. Первая победа «Витебск-Ганны»
2015/2016
ГК СКА Мінск
Катэгорыя:2015 год у Мінску
Катэгорыя:2016 год у Мінску
Іван Пятровіч Прыблудны

**Іва́н Пятро́віч Прыблу́дны** (сапраўднае імя — **Я́каў Пятро́віч Аўчарэ́нка**; 1 снежня 1905, сяло Бязгінава (паводле іншых звестак — «слабада Бязгінаўка», а таксама «на хутары Бутава»), Старабельскі павет, Харкаўская губерня, Расійская імперыя — 13 жніўня 1937, Масква, СССР) — рускі і ўкраінскі савецкі паэт.

Належаў да кола «новасялянскіх» паэтаў, уваходзіў у атачэнне Сяргея Ясеніна. Прыблуднаму прыпісваецца сачыненне аднаго з «кананічных» варыянтаў тэкста знакамітай песні «Мурка». Рэпрэсаваны ў 1937 годзе, прысуджаны да смяротнага пакарання, расстраляны 13 жніўня 1937 года. Рэабілітаваны пасмяротна 24 лістапада 1956 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* *Браун, Н.* Ивану Приблудному // К вершине века. — Л.: Художественная литература, 1982.
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Расстраляныя ў РСФСР
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
Станіслаў Стаўскі

**Станіслаў Стаўскі** (; ? — паміж  і ) — дзеяч каталіцкага касцёла, біскуп луцкі.

## Біяграфія 
Паходзіў з сярэднезаможнага шляхецкага роду Стаўскіх герба «Корчак». Бацька — Якуб са Ставоў, уладальнік маёнтка Ставы каля Янава Падляшскага; адсюль паходжанне прозвішча.

У 1463 годзе вучыўся ў Кракаўскім універсітэце, дзе ў 1465 годзе атрымаў ступень бакалаўра.

З 1478 года — канонік віленскі, з 1483 — біскуп луцкі.

Памёр паміж  і .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Prokop Krzysztof Rafał. *Sylwetki biskupów łuckich.* Biały Dunajec — Ostróg: Wołanie z Wołynia, 2001. (Biblioteka «Wołania z Wołynia», T. 20).
* Korczak Lidia. *Stawski Stanisław* // *Polski Słownik Biograficzny.* T. 43/1. Z. 176. Warszawa — Kraków, 2005. S. 25.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Біскупы луцкія
Катэгорыя:Канонікі Віленскага кафедральнага капітула
Сезон 2011/2012 ГК Машэка Магілёў

У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «Машэка» з горада Магілёў прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**4-е месца**),
* Кубак Беларусі 2012 (**першы этап	**)..

## Склад каманды 
* Дзмітрый Бабічаў
* Янчанка
* Астрашапкін
* Бараўской
* Аляксандр Падасінаў 
* Багатыроў
* Засімовіч
* Несцярэнка
* Лісіца
* Цыганкоў
* Дамянікоў

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Жыркевіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 ГК Машэка Магілёў
* Сезон 2012/2013 ГК Машэка Магілёў

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи. 03.02.2012
* Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012
* В ожидании битвы 11.01.2012
* Прав ли Борис?
* Чемпионат Беларуси 29.01.2012
2011/2012
ГК Машэка Магілёў
Катэгорыя:2008 год у Магілёве
Катэгорыя:2009 год у Магілёве
Сезон 2015/2016 ГК імя Лёвіна Наваполацк

У сезоне 2015/2016 гандбольны клуб «Наваполацк» з горада Наваполацк прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2015/2016 (**7 месца**).

## Склад каманды 
* Янкоўскі
* Мацюк
* Несцярэнка
* Дзямешка
* Яўсееў
* Бялянка
* Драздоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2014/2015 ГК імя Лёвіна Наваполацк
* Сезон 2016/2017 ГК імя Лёвіна Наваполацк

## Спасылкі 
* Чемпионат Беларуси. Первая победа «Витебск-Ганны»
2015/2016
ГК імя Лёвіна
Катэгорыя:2015 год у Наваполацку
Катэгорыя:2016 год у Наваполацку
Сезон 2011/2012 ГК Дынама Мінск

У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «Дынама» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**Чэмпіён **),
* Кубак Беларусі 2012 (**Бронзавы прызёр**).

## Склад каманды 
* Сяргей Ануфрыенка
* Барыс Пухоўскі
* Кажанеўскі
* Камароў
* Хапаль
* Дзмітрый Нікуленкаў
* Максім Бабічаў
* Еўдакімаў
* Сяргей Шыловіч
* Міхаіл Няжура
* Ацьман
* Гарбуз
* Іван Броўка 
* Дзяніс Рутэнка
* Аляксандр Цітоў
* Недаліўка   

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Бябешка (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 ГК Дынама Мінск
* Сезон 2012/2013 ГК Дынама Мінск

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи. 03.02.2012
* Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012 
* Прав ли Борис?
* Чемпионат РБ 24.01.2012
* В ожидании битвы 11.01.2012 
2011/2012
Дынама Мінск
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Катэгорыя:2012 год у Мінску
Сезон 2011/2012 ГК Аркатрон Мінск

У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «Аркатрон» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**6-е месца**),
* Кубак Беларусі 2012 (**першы этап**).

## Склад каманды 
* Красуцкі
* Марчанка
* Каляровіч
* Азоў
* Каваленка
* Лось
* Русенчык
* Слінько
* Падшывалаў

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 ГК Аркатрон Мінск
* Сезон 2012/2013 ГК Аркатрон Мінск

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи. 03.02.2012
* Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012
* Чемпионат Беларуси 29.01.2012
2011/2012
Аркатрон
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Катэгорыя:2012 год у Мінску
Клейтасмунда

**Клейтасму́нда** (*Claytosmunda*) — род папарацей сямейства чыставуставых. Уключае ў сябе адзін рэліктавы від — .

## Апісанне 
Маладыя расліны ружова лямцава-апушаныя, пасля пушок радзее. Карэнішча, як і ва ўсіх прадстаўнікоў гэтага сямейства, моцна развітое, кароткае. Вегетатыўнае лісце даўжынёй да 60 см і шырынёй 30 см, разгалістае, даўгаватае, тонка скурыстае, адзін раз або двойчы перыстае або перыста-рассечанае. Сегменты 1‑га парадку даўжынёй 10-15 см, шырынёй 2,5 см, лінейна-ланцэтныя або ланцэтныя, перыста рассечаныя амаль да рахіса або перыстыя. Сегменты 2‑га парадку збліжаныя каля асновы, авальныя, амаль суцэльнакраёвыя. Чаранкі лямцава-апушаныя ў маладых раслін, разгалістыя; даўжыня 30 см і больш. Фертыльныя (спараносныя) ваі з больш доўгімі чаранкамі, прамастаячыя, з паніклымі верхавінкамі, размешчаны ў цэнтры разеткі. Маюць стэрыльныя і фертыльныя сегменты адначасова. Спараносныя сегменты 1‑га парадку падобныя да вегетатыўных, але нашмат карацейшыя. Сегменты 2‑га парадку густа размешчаныя, цыліндрычныя, моцна завостраныя, пакрытыя чорнымі спарангіямі, размешчаны ў сярэдняй частцы ваі па 3-7 пар.

## Пашырэнне 
Па будове лісця практычна неадрозны ад выкапнёвага віду *Osmunda claytoniites*, знойдзенага ў верхняй трыясавай сістэме Антарктыкі (220 млн гадоў). У Швецыі ў выкапнёвых слаях ранняй юрскай сістэмы было выяўлена карэнішча асмундавай папараці з захаванымі храмасомамі, ідэнтычнымі храмасомам сучасных відаў.

Сучасны арэал — Усходняя Азія (Кітай, Японія, Гімалаі) і ўсходнія раёны Паўночнай Амерыкі. На Беларусі вядомы толькі ў культуры.

Клейтасмунда вельмі марозаўстойлівая, вытрымлівае паніжэнні тэмпературы да −40 °C. Восенню, перад адміраннем, ваі афарбоўваюцца ў яркія аранжавыя адценні. Гэты від рэкамендуецца вырошчваць у паўцені, на вільготных урадлівых глебах каля вадаёмаў. У прыродным асяроддзі ўтварае шчыльныя калоніі дзякуючы развіццю дадатковых гарызантальных парасткаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Чыставуставыя
Асмундаструм

**Асмунда́струм** (*Osmundastrum*) — род папарацевых сямейства чыставуставых. Адносіцца да лептаспарангіятных папарацей і прадстаўлены адным сучасным відам — .

## Апісанне 
Травяністая расліна, якая ўтварае асобныя фертыльныя (спараносныя) і стэрыльныя ваі. Стэрыльныя ваі развіслыя, вышыня 30–150 см і шырыня 15–20 см, перыстыя. Фертыльныя ваі прамастаячыя і больш кароткія, вышыня 20–45 см. Спачатку з’яўляецца фертыльнае лісце зялёнага колеру, паступова, па меры выспявання спор, яно становіцца карычневым. Стэрыльныя ваі адміраюць восенню, а спараносныя захоўваюцца да наступнага сезона. Споры павінны неадкладна трапіць у спрыяльныя ўмовы і развіцца на працягу некалькіх тыдняў, інакш яны гінуць.

## Пашырэнне 
Выкапнёвыя рэшткі асмундаструма карычнага адносяцца да позняй мелавой сістэмы, прыкладна 70 млн гадоў таму, што робіць яго адным з найстаражытнейшых відаў жывых раслін. Выкапнёвыя рэшткі роду таксама вядомы ў адкладах трыясу.

У цяперашні час у Паўночнай Амерыцы распаўсюджаны ад паўднёвай часткі паўвострава Лабрадор на захад да возера Антарыа і на поўдзень праз усходнія раёны ЗША да ўсходняй Мексікі і Вест-Індыі; у Паўднёвай Амерыцы — на захад да Перу і на поўдзень да Парагвая; у Азіі — ад Паўднёва-Усходняй Сібіры і далей на поўдзень — у Японіі, Карэі, Кітаі і на Тайване, у М’янме, Тайландзе і В’етнаме.

Асмундаструм карычны вырошчваюць за межамі натуральнага арэала ў якасці культываванага віду. У культываванні аддае перавагу мясцінам у засені і вільготнай пажыўнай глебе. На Беларусі выкарыстоўваецца як дэкаратыўная расліна ў садах прыроднага стылю.

Ядомая расліна, аднак ужываць у сырым выглядзе непажадана з-за наяўнасці ферменту тыяміназы, які разбурае вітаміны групы В.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Чыставуставыя
Баранцовыя

**Баранцо́выя** (*Huperziaceae*, *Huperzioideae*) — сямейства (падсямейства) вышэйшых споравых раслін класа дзеразападобных. Выдзяляюцца 3 роды: ,  і .

## Апісанне 
Шматгадовыя вечназялёныя расліны з ізатамічна галінаванымі парасткамі. Карэнне звычайна фарміруецца толькі ў ніжняй частцы сцябла, прыдаткавыя карані прарастаюць праз кару амаль паралельна сцяблу. Філаглосум мае клубнепадобнае сцябло з разеткай лісця на верхавінцы. Лісце адмірае падчас засухі. Спарафілы і вегетатыўнае лісце аднолькавыя (за выключэннем філаглосуму). Калі спарафілы меншыя, то яны захоўваюцца і афарбаваны ў зялёны колер. Спарангіі пазушныя, не прымацаваны да спарафілаў; споры ямістыя або баразнавата-ямістыя. Гаметафіты цыліндрычнай або рэменепадобнай формы, мікагетэратрофныя падземныя або напаўпадземныя з верхняй зялёнай фотасінтэзіруючай часткай, якая выступае на паверхню глебы.

## Пашырэнне 
Паводле даных малекулярнай сістэматыкі, з’яўленне сямейства адносіцца да часавага прамежку (223-) 199,5 (-175) млн гадоў таму мезазойскай эратэмы. Разыходжанне трох экалагічна непадобных родаў супала з распадам Пангеі, і гэтыя тры роды падзяліліся ў ніжнім і сярэднім аддзелах юрскай сістэмы.

Сямейства аб’ядноўвае каля 275—375 відаў раслін. Род філаглосум раней вылучаўся ў асобнае сямейства праз рэзкія адрозненні ў марфалогіі і экалогіі, аднак у цяперашні час уключаны ў сямейства Баранцовыя на падставе малекулярных даных, тыпу спор і анатоміі спарангію. Віды роду баранец (30⁠-⁠75 відаў) распаўсюджаны пераважна ва ўмераных і субтрапічных рэгіёнах Паўночнага паўшар’я з адносна невялікай колькасцю відаў у тропіках і Паўднёвым паўшар’і. Віды роду флегмарыўрус (250—300 відаў) з’яўляюцца пераважна трапічнымі эпіфітамі і растуць на дрэвах. Род філаглосум з адзіным відам філаглосум Драмонда (*Phylloglossum drummondii*) з’яўляецца пірафітам і расце на тэрыторыі Аўстраліі, Тасманіі і Новай Зеландыі ў супольнасцях, схільных да перыядычных пажараў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Баранцовыя
Сезон 2011/2012 ГК Кронан Гродна

У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «Кронан» з горада Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**7-е месца**),
* Кубак Беларусі 2012 (**першы этап**).

## Склад каманды 
* Навіцкі
* Бачко
* Кручкоў
* Кос
* Варвашэвіч
* Навумік
* Чарноў
* Вайтулевіч
* Шынкель

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 ГК Кронан Гродна
* Сезон 2012/2013 ГК Кронан Гродна

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи 01.02.2012
* Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012
2011/2012
Кронан
Катэгорыя:2011 год у Гродне
Катэгорыя:2012 год у Гродне
Сезон 2011/2012 ГК Мяшкоў Брэст

У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «Мяшкоў» з горада Брэст прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**Срэбраны прызёр **),
* Кубак Беларусі 2012 (**Фіналіст**).

## Склад каманды 
* Віталь Чарапенька
* Юрый Грамыка
* Баранаў
* Пракапеня
* Благанадзеждзін
* Юрый Татарын
* Стаянавіч
* Башкін
* Грасас
* Навіцкіс
* Калеснеў
* Кірыленка
* Сельвясюк

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 ГК Мяшкоў Брэст
* Сезон 2012/2013 ГК Мяшкоў Брэст

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи. 03.02.2012
* Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012
* Прав ли Борис?
2011/2012
БГК імя Мяшкова
Катэгорыя:2011 год у Брэсце
Катэгорыя:2012 год у Брэсце
Пратэсты ў Танзаніі (2025)

29 кастрычніка 2025 года на прэзідэнцкіх выбарах у Танзаніі перамагла Самія Сулуху (97,66% галасоў выбаршчыкаў). Ва ўладзе яна знаходзілася з 2021 года, калі, будучы віцэ-прэзідэнтам, уступіла на пасаду прэзідэнта пасля смерці Джона Магуфулі.

У дзень выбараў пачаліся дэманстрацыі апазіцыі, у тым ліку ў камерцыйным цэнтры краіны Дар-эс-Саламе; іх удзельнікі пратэставалі супраць таго, як праходзілі выбары і патрабавалі спыніць іх. Улады адправілі вайскоўцаў у шэраг гарадоў краіны, уключаючы сталіцу Дадому.

31 кастрычніка апазіцыя заявіла, што падчас пратэстаў загінулі некалькі сотняў чалавек (каля 700 па ўсёй краіне), у той час як урад адмаўляў гэта і называў колькасць загінулых «значна перабольшаным». Упраўленне Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека пацвердзіла гібель не менш за 10 чалавек і выказала заклапочанасць у сувязі са стральбой баявымі патронамі па пратэстоўцах.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пратэсты 2025 года
Катэгорыя:Кастрычнік 2025 года
Катэгорыя:Лістапад 2025 года
Сезон 2011/2012 ГК ГГК Гомель

У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «Гомель» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**5-е месца**),
* Кубак Беларусі 2012 (**4-е месца**).

## Склад каманды 
* Валынцаў
* Яшчанка
* Смолікаў
* Патароча
* Зінчанка
* Марчанка
* Ліпінскі
* Сергель
* Мажака
* Малікаў

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 ГК Гомель
* Сезон 2012/2013 ГК Гомель

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи 01.02.2012
* Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012
* Чемпионат Беларуси 29.01.2012
2011/2012
Гомель
Катэгорыя:2011 год у Гомелі
Катэгорыя:2012 год у Гомелі
Сезон 2011/2012 ГК СКА Мінск

У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «СКА» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**Бронзавы прызёр**),
* Кубак Беларусі па гандболе 2012 (**Уладальнік**).

## Склад каманды 
* Кірыл Князеў
* Гайса
* Ушал
* Лукашук
* Эдуард Стралец
* Дзмітрый Камышык
* Пацыкайлік
* Лук’янчук
* Хадкевіч
* Мацюшонак
* Клімовіч
* Зайцаў
* Крыцкі
* Барыс Пухоўскі
* Іван Мацкевіч
* Кіслюк
* Яўсееў

## Трэнеры каманды 
*  Спартак Мірановіч (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 ГК СКА Мінск
* Сезон 2012/2013 ГК СКА Мінск

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи 01.02.2012
* Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012
* Прав ли Борис?
* Чемпионат Беларуси 25.01.2012
2011/2012
ГК СКА Мінск
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Катэгорыя:2012 год у Мінску
Альфія Ашырава

**Альфія Ашырава** (нар. ) — расійская гандбалістка. Майстры спорту Расіі.
 
Скончыла эканамічны Факультэт МДТУ «МАМІ» факультэт псіхалогіі ў томскім дзяржаўным універсітэце.

Выхаванка астраханскага гандбола. У Звянігарадзе выступала за «Зорку-3» і «Зорку-2». У сезоне 2009—2010 гадоў на правах арэнды правяла ў чэмпіянаце Беларусі за клуб «Віцебск-Ганна».

У 2010 годзе падпісала кантракт з камандай «Друць».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вперемешку — и на старт!
* Аширова Альфия
* Восемь гандболисток Звезды выставлены на трансфер
* "Лада" едет в Анапу

Катэгорыя:Гандбалісткі Расіі
Катэгорыя:Майстры спорту Расіі
Дэвід Салай

**Дэвід Салай** () — канадскі пісьменнік венгерска-брытанскага паходжання. Яго шосты раман «*Плоць*» () атрымаў Букераўскую прэмію 2025 года.

## Жыццё 
Салай нарадзіўся ў Манрэалі ў 1974 годзе ў яўрэйскай сям’і канадскай маці і бацькі-венгра. Затым яго сям’я пераехала ў Бейрут. Яны былі вымушаныя пакінуць Ліван пасля пачатку грамадзянскай вайны. Затым яны пераехалі ў Лондан, дзе ён вучыўся ў школе Sussex House. Салай вучыўся ў каледжы Brasenose пры Оксфардскім універсітэце. Пасля заканчэння вучобы ён працаваў на розных пасадах у сферы продажаў у Лондане. Ён пераехаў у Брусель, а затым у Печ у Венгрыі, каб рэалізаваць сваю мару стаць пісьменнікам. За свой першы раман «*Лондан і Паўднёвы Усход*» () ён атрымаў прэмію Бэці Траск, а таксама мемарыяльную прэмію Джэфры Фабера. З таго часу ён напісаў яшчэ тры раманы: *Innocent* (2009), *Spring* (2011) і *Flesh* (2025).

Зборнік звязаных паміж сабой апавяданняў *All That Man Is* быў уключаны ў шорт-ліст Букераўскай прэміі і атрымаў прэмію Гордана Бёрна ў 2016 годзе. Часопіс *The Spectator* напісаў, што «ніхто не перадае звышсуму сучаснай Еўропы так добра, як Салай». Газета *The Observer* паставіла пад сумнеў яго структуру і тое, ці можна яго кваліфікаваць як раман у традыцыйным сэнсе: «Ці з’яўляецца ён у нейкім сэнсе раманам, як хоча нас пераканаць Jonathan Cape (выдавецтва)? Так, ёсць тэматычная паслядоўнасць, якая робіць гэта больш, чым проста зборнікам, і Салай нават дадае рэдкую апавядальную сувязь (высвятляецца, што 73-гадовы аўтар — дзед 17-гадовага аўтара). Але ўсё ж такі, раман? Я так не думаю».

Салай быў уключаны ў спіс 20 найлепшых брытанскіх пісьменнікаў ва ўзросце да 40 гадоў па версіі газеты *The Telegraph* за 2010 год, а таксама ў спіс «Найлепшыя маладыя брытанскія раманісты» часопіса «Granta» за 2013 год.

У 2025 годзе раман Салая *Flesh* атрымаў Букераўскую прэмію; першы венгерска-брытанскі аўтар, які атрымаў гэтую ўзнагароду, Салай сказаў, што «хацеў напісаць кнігу, якая б ахоплівала межы Венгрыі і Лондана, і ў якой персанаж не адчуваў сябе як дома ні ў адным з гэтых месцаў».. *All That Man Is* складаецца з дзевяці асобных гісторый, якія сплятаюць больш шырокую тэматычную карціну. *Turbulence* — гэта зборнік з дванаццаці свабодна звязаных гісторый пра розных людзей. *Flesh*, хоць і эпізадычны, больш нагадвае звычайны раман, сканцэнтраваны на адным галоўным героі.

### Кнігі 
* *London and the South-East* (2009)
* *The Innocent* (2010)
* *Spring* (2012)
* *All That Man Is* (2016)
* *Turbulence* (2018)
* *Flesh* (2025)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Лаўрэаты Букераўскай прэміі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1974 годзе
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі XXI стагоддзя
Сезон 2001/2002 ЖГК Аркатрон-РЦАР-СКАФ Мінск

У сезоне 2001/2002 жаночы гандбольны клуб «Аркатрон-РЦАР-СКАФ» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2001/2002 (**Бронзавы прызёр**).

## Склад каманды 
* Алена Абрамовіч (1981)	
* Таццяна Бобрык (1982)
* Алена Паўлавец (1981)
* Вольга Губкова (1984)
* Святлана Марціновіч (1984)	
* Вольга Гарлоўская (1983)
* Аксана Іванова (1983)
* Кацярына Каленік (1983)
* Вольга Кандрацьева (1982)
* Алена Кастрыца (1984)
* Алеся Клюйко (1983)
* Наталля Кулікова (1981)	
* Анастасія Матыцына (1981)
* Наталля Платанавіч (1981)
* Марына Радкевіч (1983)
* Юлія Шарапа (1984)	
* Кацярына Талерчык (1984)	
* Марыя Цыбулька (1979)

## Гл. таксама 
* Сезон 2000/2001 ЖГК Аркатрон-СКАФ-РЦАР Мінск
* Сезон 2002/2003 ЖГК РЦАП-Аркатрон-БДУФК Мінск

## Спасылкі 
* Cup Winners' Cup 2001/02
2001/2002
Аркатрон
Катэгорыя:2001 год у Мінску
Катэгорыя:2002 год у Мінску
Сезон 2000/2001 ЖГК Аркатрон-СКАФ-РЦАР Мінск

У сезоне 2000/2001 жаночы гандбольны клуб «Аркатрон-СКАФ-РЦАР» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2000/2001 (**Бронзавы прызёр**).

## Склад каманды 
* Алена Абрамовіч (1981) 
* Таццяна Бобрык (1982)
* Алена Паўлавец (1981)	
* Вольга Губкова (1984)	
* Вольга Гарлоўская (1983)	
* Вольга Глаз (1981)	
* Наталля Кулікова (1981)	
* Кацярына Лукідзі (1972)
* Анастасія Матыцына (1981)	
* Марына Радкевіч (1983)
* Крысціна Сватко (1981)
* Алеся Сафонава (1979)
* Юлія Шарапа (1984)
* Вікторыя Страмаус (1981)
* Марыя Цыбулька (1979)
* Кіра Вархаповіч (1981)

## Гл. таксама 
* Сезон 1999/2000 ЖГК Аркатрон-Акадэмік-РЦАР Мінск
* Сезон 2001/2002 ЖГК Аркатрон-РЦАР-СКАФ Мінск

## Спасылкі 
* EHF Cup 2000/01
2000/2001
Аркатрон
Катэгорыя:2000 год у Мінску
Катэгорыя:2001 год у Мінску
Уладзімір Сяргеевіч Гуркоў

**Уладзі́мір Сярге́евіч Гурко́ў** (2 студзеня 1931, в. Шыркі, Мсціслаўскі раён — 23 траўня 2007) — беларускі этнограф. Кандыдат гістарычных навук (1975).

## Біяграфія 
Скончыў Мсціслаўскае педагагічнае вучылішча, Свярдлоўскую спецыялізаваную школу Міністэрства дзяржаўнай бяспекі, Мінскі педагагічны інстытут (1958).

З 1952 года працаваў у Камітэце дзяржаўнай бяспекі пры Савеце Міністраў БССР, з 1960 года сакратар абласнога камітэта прафсаюза работнікаў асветы, вышэйшай школы і навуковых устаноў. З 1964 года ў Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук Беларускай ССР, з 1976 года старшы навуковы супрацоўнік.

Пахаваны на могілках вёскі Азярычына (радзіма жонкі).

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя даследаванні ў галіне матэрыяльнай культуры — паселішчы, жыллё, пчалярства. Кандыдацкая дысертацыя на тэму «Развіццё сельскіх паселішчаў і сядзіб Беларусі (другая палова XIX—XX стст.)». Аўтар манаграфій «Сучасная беларуская вёска» (1975) і «Занятак спрадвеку высакародны» (1987; з С. Цярохіным; пра пчалярства), кнігі «Бортніцтва на Беларусі» (1980); з С. Цярохіным), раздзелаў «Пасяленні», «Тыпы забудоў», «Гаспадарчыя пабудовы», «Сучаснае сялянскае жыллё», «Змены жыллёвага фонду гарадоў БССР» у калектыўных манаграфіях «Беларускае народнае жыллё» (1973) і «Этнічныя працэсы і лад жыцця» (1980). Аўтар артыкулаў для выданняў «Этнаграфія Беларусі: Энцыклапедыя» (1989) і «Энцыклапедыя гісторыі Беларусі» (1993—2003).

Аўтар рэцэнзій, навукова-папулярных артыкулаў па розных пытаннях развіцця беларускай вёскі, аховы помнікаў, новай абраднасці і інш. у перыядычным друку.

## Выбраныя працы 
* Современная белорусская деревня: основные направления в развитии поселений и жилищ / В. С. Гурков. — Минск : Наука и техника, 1975
* Бортничество в Белоруссии / В. С. Гурков, С. Ф. Терехин. — Минск : Полымя, 1980
* Занятие издревле благородное: [о развитии пчеловодства в Белоруссии] / В. С. Гурков, С. Ф. Терехин. — Минск : Полымя, 1987
* Радавод сонечнага племені / У. С. Гуркоў, С. Ф. Цярохін. — Мінск : Зміцер Колас, 2013

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Этнографы Беларусі
Сезон 1999/2000 ЖГК Аркатрон-Акадэмік-РЦАР Мінск

У сезоне 1999/2000 жаночы гандбольны клуб «Аркатрон-СКАФ-РЦАР» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 1999/20001 (**Бронзавы прызёр**).

## Склад каманды 
* Алена Абрамовіч (1981) 
* Кацярына Бакей (1982)	
* Алена Паўлавец (1981)	
* Вольга Глаз (1981)	
* Аксана Каряманова (1972)
* Наталля Кулікова (1981)	
* Кацярына Лукідзі (1972)	
* Анастасія Матыцына (1981)
* Кіра Мазурына (1981)
* Юлія Некраш (1981) 	
* Крысціна Сватко (1981)
* Алеся Сафонава (1979)
* Анжэла Шпілеўская (1977)		
* Вікторыя Страмаус (1981)
* Марыя Цыбулька (1979)
* Кіра Вархаповіч (1981)

## Гл. таксама 
* Сезон 1998/1999 ЖГК Аркатрон-Акадземік-РШВСМ Мінск
* Сезон 2000/2001 ЖГК Аркатрон-СКАФ-РЦАР Мінск

## Спасылкі 
* EHF Cup 2000/01
1999/2000
Аркатрон
Катэгорыя:1999 год у Мінску
Катэгорыя:2000 год у Мінску
Сезон 2021/2022 ГК БНТУ-БелАЗ

У сезоне 2021/2022 жаночы гандбольны клуб «БНТУ-БелАЗ» з горада Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2021/2022 (**Сярэбраны прызёр**),
* Кубак Беларусі 2022 (**Фіналіст**).

## Склад каманды 
* Крысціна Радзівонава
* Ірына Мокат
* Яніна Елісеева
* Ульяна Петрачкова
* Юлія Іванчыкава
* Кудраўцава
* Аліна Кішко
* Дар’я Басевіч
* Яна Сотнікава
* Сняжана Сняжко
* Дар’я Вакуліч
* Лілія Арцюховіч
* Дзіяна Шаг
* Паліна Траян
* Марыя Траян
* Анастасія Чапляева 
* Сафонава

## Трэнеры каманды 
*  Канстанцін Шаравараў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2020/2021 ГК БНТУ-БелАЗ
* Сезон 2022/2023 ГК БНТУ-БелАЗ

## Спасылкі 
* Сегодня в Минске состоялся очередной матч женской Париматч Суперлиги, в котором встретились БНТУ-БелАЗ и Звезда. Несмотря на то, что матч проходит в Минске, хозяйкой площадки в этом матче являлась Звезда.
* Сегодня в Минске стартовала женская Париматч Суперлига матчем между БНТУ-БелАЗом и Сборной-2004.
* Кажется пришло время подводить итоги формирования состава команды к сезону 2021—2022.
* 10 игроков вызваны в Сборную Республики Беларусь!
* енская сборная Республики Беларусь отправилась на учебно-тренировочный сбор, в рамках которого запланированы два товарищеских турнира: в Минске и в Москве. 
БНТУ-БелАЗ
Катэгорыя:2021 год у Мінску
Катэгорыя:2022 год у Мінску
Брэнер (Італія)

**Брэнер** (ладынск.: *Prëner*) — камуна і вёска ў Паўднёвым Ціролі на поўначы Італіі, размешчаная прыкладна за 60 кіламетраў на поўнач ад горада Бальцана на мяжы з Ціролем, Аўстрыя.

## Геаграфія 
Брэнер ляжыць у 60 кіламетрах на поўнач ад горада Бальцана. Муніцыпалітэт названы ў гонар перавала Брэнер, вяршыня якога пазначае мяжу паміж Італіяй і Аўстрыяй.

Брэнер мяжуе з наступнымі муніцыпалітэтамі: Валь-дзі-Віццэ (Італія), Ратшінгс (Італія), Штэрцынг (Італія), Грыс-ам-Брэнер (Аўстрыя), Гшніц (Аўстрыя), Нойштыфт-ім-Штубайталь (Аўстрыя) і Обернберг-ам-Брэнер (Аўстрыя).

## Насельніцтва 
### Лінгвістычнае размеркаванне 
Згодна з перапісам насельніцтва 2024 года, 77,77% насельніцтва размаўляюць на нямецкай мове, 22,07% — на італьянскай, а 0,16% — на ладзінскай.

|}

### Дэмаграфічныя змены 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:0
 bar:1871 from: 0 till:0
 bar:1881 from: 0 till:0
 bar:1901 from: 0 till:0
 bar:1911 from: 0 till:0
 bar:1921 from: 0 till:1955
 bar:1931 from: 0 till:2246
 bar:1936 from: 0 till:2276
 bar:1951 from: 0 till:2414
 bar:1961 from: 0 till:2645
 bar:1971 from: 0 till:2600
 bar:1981 from: 0 till:2443
 bar:1991 from: 0 till:2242
 bar:2001 from: 0 till:2066

PlotData=

 bar:1861 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1871 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1881 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1901 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1911 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1921 at:1955 fontsize:XS text: 1955 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:2246 fontsize:XS text: 2246 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:2276 fontsize:XS text: 2276 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:2414 fontsize:XS text: 2414 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:2645 fontsize:XS text: 2645 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:2600 fontsize:XS text: 2600 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:2443 fontsize:XS text: 2443 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:2242 fontsize:XS text: 2242 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:2066 fontsize:XS text: 2066 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Data from ISTAT

## Зноскі 
## Знешнія спасылкі 
* Сайт муніцыпалітэта (англ.)

Катэгорыя:Камуны правінцыі Бальцана
Сезон 2011/2012 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск

У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «Вікторыя-Рэгія» з горада Мінск прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (**11-е месца**),
* Кубак Беларусі 2012 (**першы этап**).

## Склад каманды 
* Красін
* Трухановіч
* Тарасевіч
* Жыла
* Скріба
* Арцюхоў
* Буракоў
* Задарожны
* Кавалёнак

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск
* Сезон 2012/2013 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск

## Спасылкі 
* Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи 01.02.2012
* Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012
2011/2012
Вікторыя-Рэгія
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Катэгорыя:2012 год у Мінску
Зорка Польшчы

**Зорка Польшчы** () — найбуйнейшы ў свеце шматразовы стратасферны аэрастат, спраектаваны і пабудаваны ў Польшчы ў 1938 годзе на заводзе WBS у Легіянове. 

## Гісторыя 
Праект быў ініцыяваны вядомым польскім фізікам, прафесарам Мечыславам Вольфке (Mieczysław Wolfke). Яго мэтай ставілася  спроба пабіць сусветны рэкорд вышыні палёту, усталяваны ў 1935 годзе амерыканскім пілотам Альбертам Стывенсам (22 066 м). Польскія навукоўцы планавалі дасягнуць вышыні 30 000 м і вывучыць касмічнае выпраменьванне ў стратасферы.

Арганізацыйны камітэт, які патранаваў прэзідэнт Польшчы Ігнацы Масцiцкi рыхтаваў запуск, прызначаны на верасень 1938 года ў Даліне Хахалоўскай у Татрах. У экіпаж уваходзілі вядомы польскі пілот аэрастатаў Збiгнеў Бурзіньскі і фізік Канстантцін Наркевіч-Ёдка. Першапачаткова рабіліся спробы зацікавіць праектам вядомага даследчыка стратасферы Агюста Пікара, але зрабіць гэта не атрымалася.

Праз неспрыяльныя метэаумовы старт балона некалькі разоў адкладаўся. 13 кастрычніка 1938 г. пры напаўненні водародам здарыўся выбух з-за электрастатычнага разраду ад шаўковай тканіны абалонкі. Аэрастат быў пашкоджаны, але адрамантаваны. Пазней планавалася яшчэ адна спроба запуску ў 1939 года (аэрастат запаўняўся геліем, прывезеным з ЗША, спецыяльна для гэтай мэты). Паўторнаму запуску перашкодзіў пачатак Другой сусветнай вайны.

## Канструкцыя аэрастата 
Гатовы да пуску аэрастат меў агульную вышыню 120 метраў, аб'ем 124 700 м³. Абалонка была распрацавана польскім інжынерам Юзэфам Пашчорай (Józef Paszczora) зроблена з шоўку прывезенага з Мілану і пакрытага гумай. Агульная вага абалонкі складала 1403 кілаграмы. Герметычная гандола пабудаваная інжынерам Янам Шалем (Jana Szala) для экіпажа, дыяметрам 2 метры, была выраблена з бляхі таўшчыней 2 міліметра. У гандоле было ўсталявана абсталяванне для навігацыі, аўтаматычнага адбору проб паветра і вымярэння касмічнага выпраменьвання. Меліся сістэмы рэгенерацыі паветра, дзве дублюючыя аварыйныя сістэмы, мелася адмысловая «чорная скрыня» унутры якой была камера, рабіўшая фотаздымкі даследчых і навігацыйных прылад кожныя некалькі хілін.

## Ушанаванне памяці 
У гонар аэрастата польская пошта выпусціла адмысловую марку, а ў Даліне Хахалоўскай у Татрах усталяваная памятная дошка.  Аэрастат з'яўляецца сімвалам навуковых і тэхнічных амбіцый міжваеннай Польшчы ў галіне стратасферных і касмічных даследаванняў.

## Зноскі 
Катэгорыя:Метэаралогія
Катэгорыя:Паветраныя судны
Андрэй Сяргеевіч Фамінцын

**Андрэй Сяргеевіч Фамінцын** (; ) — расійскі вучоны ў галіне батанікі. Акадэмік Пецярбургскай АН (1884).

Скончыў Пецярбургскі ўніверсітэт (1857), дзе і працаваў з 1861 года. Заснавальнік (1890) і дырэктар лабараторыі анатоміі і фізіялогіі раслін, заснавальнік пецярбургскай школы фізіёлагаў раслін. Навуковыя працы па фотасінтэзе і абмене рэчываў у раслін. Аўтар першага расійскага падручніка па фізіялогіі раслін (1887).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Батанікі Расіі
Дзедзіч (значэнні)

* дзедзіч — уладальнік вотчыны, «спадчыннік ад дзеда».
* «Дзедзіч» — беларускае грамадскае аб’яднанне
Доманты

**Доманты**, таксама **Доманты-Машэнскія** — княжацкі род уласнага герба (наканечнік стралы на двух маладзіках).

## Паходжанне 
Паходжанне роду дакладна невядома. Паводле радавой легенды, Доманты разам з Гедройцамі паходзілі ад літоўскага князя Даўмонта і з Літвы перасяліліся на Кіеўшчыну.

Існуе меркаванне, што род паходзіць ад князёў Глінскіх. Другая частка прозвішча — Машэнскія — паходзіць ад маёнтка Мошны ў Чаркаскім павеце.

## Прадстаўнікі 
Першы вядомы прадстаўнік роду — князь Васіль, які жыў на мяжы XV—XVI стагоддзяў і валодаў маёнткам Мошны. Ад першай жонкі меў сына Васіля, ад другой — Алены Глінскай, — дзвюх дачок, якія выйшлі замуж за Яна Келбоўскага і Міхаіла Грыбуновіча-Байбузу.

* Васіль Васілевіч (? — пасля 1555) меў сына Рыгора і дачку Аўдоццю.
** Рыгор Васілевіч (? — пасля 1591) валодаў маёнткамі Мошны, Павуковічы, Домантаў Палескі (апошні прадаў у 1591 годзе), а таксама дварамі ў Кіеве і Чаркасах. Мошны ён прадаў князям Вішнявецкім. Пасля яго смерці астатнія маёнткі перайшлі да ўдавы Апалоніі з Тышаў-Быкоўскіх, якая ў 1640 годзе прадала іх князю Я. Вішнявецкаму. Пасля гэтага звесткі пра род Домантаў у крыніцах знікаюць.

Па-за асноўным радаводам вядомы князь Гарайн Домант, служэбнік падляшскага ваяводы В. Тышкевіча, які ў 1567 годзе завяшчаў князю баярскі двор Медухава каля Лагойска.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Княжацкія роды
Катэгорыя:Вялікалітоўская арыстакратыя
Станіслаў Леснавольскі

**Станіслаў Леснавольскі** (; ? — 1565) — вайсковы дзеяч Рэчы Паспалітай, удзельнік Інфлянцкай вайны 1558—1582 гадоў, кашталян цеханаўскі, варшаўскі і чэрскі.

## Біяграфія 
Паходзіў з мазавецкага шляхецкага роду герба «Калюмна» («Рох»).

У маладосці быў дваранінам караля Жыгімонта Аўгуста.

У 1540-х гадах пачаў вайсковую службу, у 1550-х быў звязаны з каралевай Бонай, ад якой каля 1555 года атрымаў Ружанскае і Макаўскае стараствы.

У 1557 годзе ўдзельнічаў у паходзе на Посваль у Інфлянтах, за што атрымаў урад кашталяна цеханаўскага.

Дзякуючы ўдзелу ў Інфлянцкай вайне 1558—1582 гадоў зрабіў хуткую кар’еру. У 1561 годзе ў складзе дапаможных польскіх войскаў пад камандаваннем Фларыяна Зэбжыдоўскага на чале коннай харугвы ўдзельнічаў у ваенных дзеяннях у Інфлянтах.

У 1562 годзе ўдзельнічаў у паходзе ў напрамку Полацка і Азярышча. Не дачакаўшыся войск вялікага гетмана літоўскага Мікалая Радзівіла Чорнага, польскія сілы пад яго камандаваннем выступілі на маскоўскую крэпасць Невель.

19 жніўня 1562 года адбыўся бой з войскамі князя Андрэя Курбскага, якія значна пераўзыходзілі атрад Леснавольскага — 25 000 маскоўскіх ратнікаў супраць 1300 коннікаў і 200 пехацінцаў. Маскоўскае войска панесла вялікія страты: каля 1500 чалавек супраць 16 у войску Леснавольскага. Пасля гэтай перамогі ён быў прызначаны камандуючым польскімі войскамі замест Зэбжыдоўскага і выконваў гэтыя абавязкі да смерці.

У 1564 годзе атрымаў урады кашталяна варшаўскага і чэрскага. У канцы таго ж года атрады Леснавольскага (4900 конніцы і 3700 пяхоты) разам з войскамі ВКЛ удзельнічалі ў спробе вызвалення Полацка.

У 1565 годзе дзейнічаў на маскоўскай мяжы і ў глыбіні маскоўскай тэрыторыі — на Пскоўшчыне і Смаленшчыне.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Інфлянцкай вайны
Катэгорыя:Ваенныя XVI стагоддзя
Катэгорыя:Ваенныя Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Старосты ружанскія
Катэгорыя:Кашталяны варшаўскія
Катэгорыя:Кашталяны чэрскія
Іван Юр’евіч Мяшчэрын

**Іван Юр’евіч Мяшчэрын** (; каля 1588 — ) — вайсковы дзеяч Рэчы Паспалітай, удзельнік войнаў з Маскоўскай дзяржавай у першай палове XVII стагоддзя.

## Біяграфія 
Паходзіў з сям’і царскага двараніна.

У час вайны Рэчы Паспалітай з Расіяй 1609—1618 гадоў на чале атрада добраахвотнікаў дзейнічаў ад імя каралевіча Уладзіслава, абвешчанага маскоўскім царом. У 1610—1612 гадах заняў Таропец, Невель, Себеж, Красны, таксама спрабаваў авалодаць Белым.

У 1613 годзе атрымаў ад караля Жыгімонта III у кіраванне Невель і трымаў яго да 1623 года. Пасля заканчэння ваенных дзеянняў Жыгімонт III надаў яму вёскі Стралкі і Міцянава на Смаленшчыне.

У Маскоўскай дзяржаве Мяшчэрын лічыўся здраднікам; царскі ўрад пратэставаў супраць яго валодання Невелем.

Падчас вайны 1632—1634 гадоў намагаўся перацягнуць на бок Рэчы Паспалітай царскага ваяводу Арцёмія Ізмайлава. Як узнагароду за ўдзел у кампаніі атрымаў у 1634 годзе маёнтак Лапаткіна на Смаленшчыне.

У 1646 годзе, падчас падрыхтоўкі да вайны з Турцыяй, атрымаў каралеўскі прыпаведны ліст на вярбоўку 400 данскіх казакоў.

Быў пакаёвым каралеўскім дваранінам; з 1639 года займаў пасаду чашніка смаленскага. Пасля яго смерці пасаду атрымаў сын — Я. Мяшчэрын.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Ваенныя дзеячы XVII стагоддзя
Катэгорыя:Удзельнікі вайны Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай 1609—1618 гадоў
Катэгорыя:Удзельнікі Смаленскай вайны
Катэгорыя:Смаленская шляхта
Катэгорыя:Ваенныя Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Чашнікі смаленскія
Катэгорыя:Старосты невельскія
Аліна Кішко

**Аліна Кішко** (нар. , Мінск, Беларусь) — беларуская гандбалістка. Майстар спорту Беларусі.
 
У гандболе з 14 год. Выхаванка РЦАР па гандболе (Мінск), першы трэнерам была Тамара Уладзіміраўна Басяй.

## Кар’ера 
* 2018—2019 гг. — РЦАР-БНТУ-БелАЗ;
* 2019—2022 гг. — БНТУ-БелАЗ;
* 2022—2023 гг. — «Busan Bisco» (Паўднёвая Карэя);
* з чэрвеня па снежань 2023 года — «ЛАДА».
* са снежань 2023 «Растоў-Дон» (Растоў-на-Доне).

## Спасылкі 
* Кишко Алина Сергеевна
* 42 Алина Кишко
* Кишко Алина Сергеевна

Катэгорыя:Гандбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Рычард Бэдфард Бенет

**Рычард Бэдфард Бэнэт** (; 3 ліпеня 1870 — 26 чэрвеня 1947) — адзінаццаты прэм’ер-міністр Канады з 7 жніўня 1930 па 23 кастрычніка 1935. Быў на пасадзе ў самыя . Адзіны былы прэм’ер-міністр Канады атрымаў спадчыннае пэрства.
Першы беларускі кругасветны пералёт

**Першы беларускі кругасветны пералёт** быў здзейснены з 18 жніўня па 15 верасня 2018 года камандай з двух беларускіх лётчыкаў.

Палёт быў здзейснены на самалёце , мадыфікаваным для захоўвання дадатковага паліва, і пераадолеў 30 000 кіламетраў за 145 гадзін налёту, больш за 30 дзён налёту, здзейсніўшы пасадкі ў 10 краінах. Аляксандр Цэнтэр і Андрэй Барысевіч сталі першымі беларускімі пілотамі, якія здзейснілі кругасветны аблёт. Капітан Аляксандр Цэнтэр з’яўляецца старшынёй , а другі пілот Андрэй Барысевіч — кіраўніком Авіяцыйнай акадэміі SkyEagle ў Фларыдзе, ЗША.

## Маршрут 
Палёт выконваўся пераважна з захаду на ўсход, пачаўшыся ў Беларусі 18 жніўня 2018 года і вярнуўшыся ў пункт адпраўлення 15 верасня 2018 года. Маршрут цягнуўся на паўночны ўсход праз Расію ў ЗША, а затым перасёк Атлантычны акіян і Еўропу.

Падрабязны маршрут (назва аэрапорта і код IKAA): Ліпкі (UMMI) — Магілёў (UMOO) — Астаф’ева (UUMO) — Багародск (XUDK) — Пярвушына (UWUO) — Калачова (UNOL) — Мочышча (UNNM) — Емяльянава (UNKK) — Маставы (UIBM) — Іркуцк (UIII) — Кадала (UIAA) — Тында (UHBW) — Аян (UHNA) — Сокал (UHMM) — Вугольны (UHMA) — Заліў Правідэнія (UHMD) — Ном (PAOM) — Талкітна (PATK) — Джуна (PAJN) — Кетчыкан (PAKT) — Рэнтан (KRNT) — Білінгс Логан (KBIL) — Елаўстон (KWYS) — Воз. Тахо (KTVL) — Марыпаса-Ёсеміці (KMPI) — Пэйдж (KPGA) — Шайен (KCYS) — Датчанка (KMSN) — Вялікі Рочэстэр (KROC) — Нашуа (KASH) — Бангор (KBGR) — Гуз Бэй (CYYR) — Нарсарсуак (BGBW) — Рэйк’явік (BIRK) — Вагар (EKVG) — Вік (EGPC) — Шёнхаген (EDAZ) — Варшава Модлін (EPMO) — Мінск (UMMS) — Ліпкі (UMMI).

## Крыніцы 
## Знешнія спасылкі 
* Вэб-сайт першага беларускага кругасветнага палёту (руск.)
* Першы кругасветны палёт Беларусі на YouTube
* Першы кругасветны палёт Беларусі ў Instagram

Катэгорыя:Авіяцыя Беларусі
Катэгорыя:2018 год у Беларусі
Катэгорыя:2018 год у авіяцыі
Рушчыцы (род)

**Рушчыцы** (таксама **Рошчыцы**, **Збірагоўскія-Рушчыцы**) — шляхецкі род герба «Ліс» беларускага паходжання.

Паходзіў з Берасцейскага павета Вялікага Княства Літоўскага. У XV стагоддзі валодалі маёнткам Кодань у Брэсцкім павеце на рацэ Буг (цяпер Польшча).

Згаданыя ў дакуменце  браты Фёдар (Хацка) і Афанас Рошчычы лічацца родапачынальнікамі роду. Як вынікае з дакумента, у 1511 годзе яны прадалі свой дзедзічны маёнтак Кодань Івашку Сапегу''. Пазней, у 1564—1568 гадах, у выніку абмену з каралеўскім скарбам, Рушчыцы атрымалі маёнтак Макраны (замест Збірагоў і Гершановічаў).

## Вядомыя прадстаўнікі 
* Фёдар (Хацка) Рушчыц (кан. XV — пач. XVI ст.), адзін з родапачынальнікаў. Разам з братам Афанасам прадаў маёнтак Кодань у 1511 годзе.
* Міхна (Міхал) Рушчыц, сын Фёдара. Уладальнік маёнтка Макраны. Меў сыноў Яраша, Пятра і Алехну (Аляксандра).
* Ян Рушчыц (XVII ст.), сын Багдана Ярашавіча. Каралеўскі сакратар у часы караля Яна Казіміра. Атрымаў ад караля прывілей на зямлю ў Берасцейскай эканоміі за ваенныя заслугі і страты, панесеныя падчас войнаў. У 1680 годзе набыў маёнтак Барысавічы.
* Рафал Рушчыц, вядомы юрыст-кальвініст (XVI—XVII стст.).
* Міхал Рушчыц (XVIII ст.), сын Казіміра. Ротмістр смаленскі. Жонка — Мар'яна з Крываблоцкіх. Меў шасцярых сыноў, сярод якіх быў дзед вядомага мастака Фердынанда.
* Фердынанд Рушчыц (1870—1936), сын Эдуарда. Вядомы жывапісец, графік, тэатральны дэкаратар і педагог. Заснавальнік «Багданаўскага архіва» роду.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Ferdynand Ruszczyc : życie i dzieło : księga zbiorowa / red. Jan Bułhak. — Wilno : Skład Główny Księgarni św. Wojciecha ; w Tłoczni Artystycznej Grafika Stanisława Turskiego, 1939. — XXVIII, 481 s., [22] k. tabl., [24] s. tabl. : il., fot. ; 31 cm.

## Славутасці 
Катэгорыя:Рушчыцы (род)
Бурава

**Бурава** — жаночая форма прозвішча Бураў.

## Прозвішча 
* Ганна Мікалаеўна Бурава  (нар.  1951) — беларускі палітык.
* Ганна Бурава (нар. 1996) — расійская гандбалістка.
Ганна Бурава

**Ганна Бурава** (нар. , Валгаград, Валгаградская вобласць, Расія) — расійская гандбалістка.

Выхаванка гандбольгай школы «Зары».

Выступала за «Звязда», «Луч» і «Балтыйскую зарю» (2021—2022). З’яўляецца прызёрам чэмпіянату Азербайджана. Летам 2022 года перайшла ў БНТУ-БелАЗ.

У жніўні 2023 году ўзяла паўзу ў кар’еры.

## Спасылкі 
* Anna BUROVA
* Anna BurovaPlayer

Катэгорыя:Гандбалісткі Расіі
Медухава (заказнік)

**Медухава** — біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння, які знаходзіцца ў Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці. Заснаваны 11 красавіка 1996 года для аховы ляснога масіву разнастайнай тыпалагічнай структуры з комплексамі рэдкіх, знікаючых і гаспадарча-карысных відаў раслін, жывёл і раслінных згуртаванняў.

## Зноскі 
Катэгорыя:Біялагічныя заказнікі рэспубліканскага значэння Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1996 годзе
Катэгорыя:1996 год у Беларусі
Катэгорыя:Зэльвенскі раён
Галоўчыцкае вадасховішча

**Галоўчыцкае**, **Галоўчыцы** — вадасховішча ў Брэсцкай вобласці. Размешчана ў басейне ракі Буг, за 18 км на паўднёвы захад ад горада Драгічын, каля аграгарадка Галоўчыцы (Драгічынскі раён). Пабудавана ў 1979 годзе.

Плошча 0,6 км², даўжыня 1,3 км, максімальная шырыня 0,6 км, максімальная глыбіня 4,7 м. Аб’ём вады 2,2 млн м³. Вадазбор (плошча 31,3 км²) раўнінны, слабараздзелены (разаранасць 20 %, залесенасць 15 %, забалочанасць звыш 50 %). Сярэдні гадавы сцёк 3,14 млн м³. Ваганні ўзроўню на працягу года 4,3 м.

Катлавіна амаль прамавугольнай формы. Паводле спосабу напаўнення — наліўное. Рэгуляванне сцёку па працягласці цыклу — сезоннае. Напаўняецца вадой з канала Галоўчыцкі, у выпадку недахопу вады — з Дняпроўска-Бугскага канала (за 2,5 км). Збудаванні гідравузла: агараджальная дамба (даўжыня 9,5 км), падвадны канал (з Дняпроўска-Бугскага канала), помпавая станцыя, вадаскід, 2 вадавыпускі, лоўчыя каналы.

Водзяцца шчупак, карась залаты і карась сярэбраны, плотка, карп, лінь, акунь.

Выкарыстоўваецца для ўвільгатнення сельскагаспадарчых зямель, рэкрэацыі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Басейн Буга
Катэгорыя:Вадасховішчы Драгічынскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1979 годзе