open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Іаіль Труцэвіч

**Іаіль Труцэвіч** (? — ) — беларускі грамадскі і культурны дзеяч, друкар, пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся і правёў дзяцінства і юнацтва, відаць, у Магілёве, дзе, магчыма, атрымаў і адукацыю. У 2-ой чвэрці XVII стагоддзя ён быў членам Магілёўскага Богаяўленскага брацтва і ўдзельнічаў у яго рэлігійнай і асветніцкай дзейнасці як ігумен Куцеінскага Богаяўленскага манастыра (Орша). У Магілёве, верагодна, пазнаёміўся з беларускім друкаром і асветнікам Спірыдонам Собалем. 

У пачатку 1630-х гадоў прымаў удзел у заснаванні Куцеінскай друкарні, з сярэдзіны 1630х гадоў стаў яе кіраўніком. Тут было надрукавана 14 кніг, прызначаных для брацтваў, літургій, свецкага чытання. Распраўсюджваліся гэтыя кнігі таксама на Украіне, у Літве, Расіі. Да большасці нелітургічных выданняў Іаіль напісаў прадмовы на беларускай і царкоўнаславянскай мовах. Пад яго рэдакцыяй выйшлі «Лексіконь славенаросскій, імён толькованіе» П.Бярынды (1653), «Трефологіонь» (1647) і інш. Ён быў прыхільнікам грамадскапалітычных і культурных сувязей з Княствам Маскоўскім. У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—67 гг. Труцэвіч садзейнічаў добраахвотнай здачы Магілёва рускім войскам (1654). Памёр падчас перавозу Куцеінскай друкарні ў Іверскі Валдайскі манастыр (пад Вялікім Ноўгарадам).

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Сіпай

**Сіпа́й** (перс.: سپاهی "салдат") — індыйскі ваенны наёмнік.

Назва сіпаяў мае персідскае паходжанне. У Асманскай Імперыі *сіпахамі* называлі элітную кавалерыю. У Імперыі Вялікіх Маголаў, дзе персідская мова мела афіцыйны статус, - наёмную пяхоту. У XVIII ст. Брытанская Ост-Індская кампанія сфарміравала асабістыя наёмныя войскі, дзе афіцэрамі служылі выхадцы з Вялікабрытаніі, а радавымі - мясцовыя індусы і мусульмане. Сіпаі складалі асноўны кантынгент брытанскіх войск у Індыі, выкарыстоўваліся для службы ў іншых брытанскіх калоніях. Фарміраванні сіпаяў існавалі таксама ў індыйскіх калоніях, якія належалі Францыі і Партугаліі. Партугальцы называлі сіпаямі (*cipaio*) наёмнікаў і ў сваіх афрыканскіх калоніях.

У сучасных Індыі, Пакістане і Бангладэш тэрмін ужываецца ў дачыненні да радавога складу войск.

## Гл. таксама
*Паўстанне сіпаяў

## Спасылкі
*Dirk H. A. Kolff, Naukar, Rajput, and Sepoy: The Ethnohistory of the Military Labour Market of Hindustan, 1450-1850. - Cambridge University Press, 2002
*India's Sepoy Mutiny
*The Angolan Experience

Катэгорыя:Гісторыя Індыі
Цюрбан

**Цюрбан** (перс.: عمامه) або **чалма** (азерб. *çalma*) — традыцыйны галаўны ўбор з доўгага адрэзу тканіны, які намотваецца вакол галавы або іншага галаўнога ўбора (капялюша, фескі, шлема і г. д.).

## Спасылкі 
* Ганна Барвенава, ГАТЫЧНЫ КАСЦЮМ ВЯЛІКАГА КНЯСТВА ЛІТОЎСКАГА КАНЦА ХІІІ — ПАЧАТКУ ХVI ст. 
* Звязда: Хроніка апошніх падзей: ВЫРАТАВАЛЬНЫ ЦЮРБАН

Катэгорыя:Галаўныя ўборы
Катэгорыя:Нешытае адзенне
Раснічныя чэрві

**Раснічныя чэрві**, турбелярыі (*Turbellaria*) — клас плоскіх (пляскатых) чарвей.

## Апісанне 
Падзяляецца на 2 падкласы, 11 (12) атрадаў, каля 3 тыс. відаў. Пашыраны ў марскіх і прэсных водах усіх шырот (у трапічных лясах трапляюцца наземныя формы). Свабоднажывучыя, пераважна донныя формы. Асобныя віды — паразіты беспазваночных (ігласкурых, малюскаў, ракападобных і інш.).

Даўжыня ад доляў міліметра да 60 см. Цела двухбакова-сіметрычнае, укрыта раснічным эпітэліем (адсюль назва). Поласць цела запоўнена парэнхімай. Большасць відаў — драпежнікі. Гермафрадыты. Развіццё палавое, прамое або з метамарфозам, у некаторых — бясполае, дзяленнем.

## Літаратура 
* 


Катэгорыя:Класы жывёл
Лена Куўрмаа

**Лена Куўрмаа** (; нарадзілася 26 верасня 1985, Талін, Эстонія) — эстонская музыкантка, спявачка, удзельніца гурта Vanilla Ninja.

## Біяграфія 
Яшчэ ў дзяцінстве Лена марыла аб тым, каб стаць спявачкай. Першапачаткова яе бацькі ставіліся да гэтага крытычна. Але пакрысе Лена пачала з'яўляцца на сцэне. Яна брала ўдзел у мюзіклах «Кароль і я», «Гукі музыкі». Адным з найвялікшых поспехаў стаў удзел у паўфінале «Fizz Superstar 2002». Лена не выйграла, але менавіта там яе прыкмеціў рэжысёр Свен Лыхмус (), уладальнік лэйбла TopTen.

Пасля заканчэння школы Лена з яе аднакласіцай Маар'яй Ківі і яшчэ дзвюма дзяўчынкамі — Пірэт Ярвіс і Катрын Сіскай стварылі гурт Vanilla Ninja. Першы дыск Vanilla Ninja быў выдадзены ў 2003 годзе. Гурт быў удзельнікам «Еўравізіі-2005», ён карыстаўся вялікай папулярнасцю ва Еўропе (асабліва ў Эстоніі, Германіі, Швейцарыі).

Пасля канфлікту з чарговым прадзюсарам Дэвідам Брэндасам, Лена разам з іншымі ўдзельніцамі пачала сама складаць лірыку і музыку для сваіх песняў. У дадзены момант гурт Vanilla Ninja складаецца з Лены Куурмаа, Пірэт Ярвіс і Катрын Сіскі. Лена з'яўляецца вядучай спявачкай, піша песні. Яна грае на гітары і скрыпцы.

У кастрычніку 2007 года Лена знялася ў эстонскім фільме «Kuhu põgenevad hinged» («Куды бягуць душы») пра жыццё падлеткаў. Таксама яна з'яўляецца актрысай эстонскага серыяла «Kodu keset Linna».

Лена валодае эстонскай, нямецкай і англійскай мовамі. Апроч удзелу ў Vanilla Ninja Лена пяе сола, а таксама выступае з іншымі гуртамі і артыстамі.

На Eesti laul 2010 года Лена ўдзельнічала з песняй «Rapunzel». У фінале конкурсу яна заняла другое месца.

## Дыскаграфія 
У 2009 г. быў выдадзены сінгл «Musta Pori Näkku». У 2010 г. Лена са сваім аднайменным гуртам запісала эстонскамоўны альбом *Lenna*, што адразу заняў першае месца ў музычных чартах Эстоніі.

## Цікавосткі 
* Лена мае лабрадора па мянушцы Ninja
* Яе дэвіз: «Тыя, хто ведаюць, чаго хочуць — выйграюць». Яна мае татуіроўку з такім тэкстам на назе.

## Спасылкі 
* Міжнародны фан-клуб 

Катэгорыя:Нарадзіліся 26 верасня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1985 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Таліне
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Эстоніі
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне
Роўнараснічныя інфузорыі

**Роўнараснічныя інфузорыі** (*Holotricha*) — клас (падклас) інфузорый.

## Апісанне 
Даўжыня да 0,6 мм. Цела бясколернае, зрэдку зялёнае, сіняе або іншай афарбоўкі. Раснічкі (пераважна органы руху) размешчаны раўнамерна або развіты пераважна на брушным баку, у некаторых утвараюць венчыкі. Кормяцца бактэрыямі, водарасцямі, дэтрытам, ёсць драпежнікі. Размнажаюцца простым дзяленнем і шляхам кан’югацыі.

## Арэал і экалогія 
Падзяляецца на 5 атрадаў, вядома каля 4000 відаў. Пашыраны паўсюдна ў марскіх і прэсных водах; на Беларусі найбольш трапляюцца , , , ,  і інш.

## Значэнне 
Удзельнічаюць у біялагічным ачышчэнні вадаёмаў. Некаторыя віды — паразіты (,  і інш.), узбуджальнікі хвароб жывёл і чалавека.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Інфузорыі
Харавыя водарасці

**Ха́равыя водарасці, харафіты, лучыцы** (*Charophyta*) — аддзел ніжэйшых раслін.

## Батанічнае апісанне 
Шматклетачныя кусцістыя водарасці знешне падобныя да некаторых вышэйшых раслін (рагаліснік, хвошч). Слаявіна вышынёй 20—30 см, часам да 1—2 м, прымацаваная да субстрату рызоідамі. Бакавыя галіны размешчаны кальчакамі на шматклетачных вузлах. Міжвузеллі з адной доўгай клеткі, якая можа абрастаць карой з вузкіх клетак. Абалонкі клетак часам абвапнаваныя. Хларапласты зялёныя, маюць хларафілы a і b, караціноіды, запасное рэчыва — крухмал. Размнажэнне вегетатыўнае і палавое (аагамія).

## Пашырэнне 
Выдзяляюць 1 клас, 1 парадак, 2 сямействы (нітэлавыя і харавыя), 6 родаў, каля 300 відаў. Пашыраны ўсюды. Паходзяць, магчыма, ад зялёных водарасцей. Вядомы з сілуру. Утвараюць вялікія зараснікі на заіленых і пясчаных грунтах у прэсных вадаёмах і апрэсненых участках мораў. На Беларусі 15 відаў з родаў ,  і .

## Значэнне і выкарыстанне 
Выкарыстоўваюцца як угнаенне. Гіганцкія клеткі міжвузелляў — аб’ект цыталагічных і фізіялагічных даследаванняў (напрыклад, біяпатэнцыялаў раслін).

## Літаратура 
* *Міхеева Т.* Харавыя водарасці //
Медзярыт

. Партрэт ашмянскага прыстольніка Георгія Землі. Медзярыт. 1680-я гг.]]
**Медзярыт** — гравюра на медзі, распаўсюджаная ў Беларусі і збольшага на Украіне ў XVII—XVIII стст. Выконвалася з дапамогай тручэння металу моцнай гарэлкай.

## Медзярыт у картаграфіі і кнігавыдавецтве 
Першыя медзярыты на беларускія тэмы замаўляліся за мяжой: Карта Полацкай зямлі, План Полацка (Рым, 1579), Карта Беларусі і Літвы (Амстэрдам, 1613).

У беларускім мастацтве медзярыт выкарыстоўваўся ў афармленні кніг, надрукаваных кірыліцай, ужо ў XVI стагоддзі, напрыклад, гэтай тэхнікай зроблена вокладка Статута Вялікага княства Літоўскага (Вільня, 1588). Пазней да медзярыту звярнуўся Т. Макоўскі («Панегірык братоў Скарульскіх», Нясвіж, 1604, і інш.). Медзярыт выкарыстаў гравёр Лявонцій Тарасевіч у працы над томам «Службоўнік, або Літургікон» (Вільня-Супрасль, 1692—1695).

Медзярыты стваралі браты Лявонцій і Аляксандр Тарасевічы, Інакенцій Шчырскі, М. Сімкевіч, а таксама заходнія майстры, якія працавалі ў Беларусі: К. Гётке, А. ван Вестэрфельд, П. Энгельхарт.

У тэхніцы медзярыту выконваліся панегірыкавыя гравюры, ілюстрацыі (да «Манархіі Турэцкай…», Слуцк, 1678; да «Акафістаў і канонаў», Магілёў, 1693; да «Разарыуму…», Аўгсбург,1672, А. Тарасевіч), гарадскія пейзажы (віды Полацка, Магілёва, Гродна, Нясвіжа), народныя лубкі, экслібрысы.

## Літаратура 
* Лабынцев Ю. Кирилловское книгопечатание в Супрасле и его роль в развитии восточнославянских культур конца ХVІІ-ХVІІІ вв. Автореф. дис. … канд.филол.наук. ― М., 1980;

## Спасылкі 
* Супрасльская типография
* Биржа 
* [http://www.tovtry.km.ua/ru/history/sement/graph.gif ] 

Катэгорыя:Гравюра
Катэгорыя:Мастацтва Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя друкавання ў Беларусі
Чырвоныя водарасці

**Чырвоныя водарасці**, **Багранкі**, **Барвовыя водарасці** (*Rhodophyta*) — аддзел водарасцей.

## Апісанне 
Прымацаваныя або планктонныя мікра- і макраскапічныя арганізмы. Найбольш прымітыўныя — аднаклетачныя або каланіяльныя, больш высокаарганізаваныя маюць слаявіну складанай марфалічнай і анатамічнай будовы, памерам 0,5—1 м. Клеткі шмат’ядзерныя, з адным зоркападобным або некалькімі рознай формы хларапластамі і складаным наборам пігментаў: хларафілы а і d, альфа- і бэта-караціны, фікабіліны (чырвоны — фікаэрытрын, сіні — фікацыянін), якія вызначаюць афарбоўку водарасцей — ад ярка-чырвонай да блакітнавата-зялёнай і жоўтай. Запасное рэчыва — т.зв. багранкавы крухмал. Размнажэнне вегетатыўнае (дзяленнем клеткі, часткамі слаявіны або дадатковымі парасткамі), бясполае (мона-, бі-, тэтра- або паліспорамі) і палавое (аагамія). Характэрная асаблівасць — у цыкле развіцця няма рухомых жгуцікавых стадый.

## Пашырэнне 
Адрозніваюць 2 класы: бангіевыя і фларыдыевыя водарасці; больш за 600 родаў, каля 3800 відаў. Вядомы з археазою. Пашыраны пераважна ў морах, на вялікай глыбіні пераважаюць над іншымі групамі водарасцей; каля 5 % відаў — у прэсных вадаёмах і на глебе. На Беларусі трапляюцца віды з родаў  і .

## Значэнне і выкарыстанне 
3 марскіх відаў чырвоных водарасцей атрымліваюць агар-агар, ёд, арганічныя рэчывы, выкарыстоўваюць як кармавыя і харчовыя прадукты. Прэснаводныя водарасці — індыкатары чысціні вады.

## Гл. таксама 
* Гільдэнбрантыя рачная

## Літаратура 
*
Time

**«Тайм»** (ад  — «Час»; гандлёвая марка па-англійску пішацца вялікімі літарамі: TIME) — амерыканскі штотыднёвы часопіс са штаб-кватэрай у Нью-Ёрку. Пры тыражы каля 3,4 млн экз. у 2007 годзе з'яўляецца найпапулярнейшым часопісам у ЗША.

## Гісторыя 
right|thumb|Вокладка самага першага нумара часопіса
Першы выпуск часопіса паступіў у продаж 3 сакавіка 1923 года. Ідэя стварэння газеты Time прыйшла ў галаву Генры Льюсу (Henry Luce) і Брайтану Хэдэну (Briton Haden) падчас сходу ў рэзідэнцыі тайнага таварыства студэнтаў Ельскага ўніверсітэта «Чэрап і косці».

Гэта быў першы ў свеце навінавы штотыднёвік. Праз дзесяць гадоў у яго з'явіўся канкурэнт — «Newsweek». Да смерці Льюса ў 1967 годзе часопіс адлюстроўваў яго ўмерана кансерватыўныя погляды.

Фірменны фармат часопіса прадугледжваў некалькі дзясяткаў артыкулаў, якія ў сціслай форме рэзюмавалі найбольш важныя тэмы тыдня ў вобласці ўнутранай і замежнай палітыкі, бізнесу, адукацыі, навукі, медыцыны, права, рэлігіі, спорту, кнігавыдаўніцтва і мастацтва.

Сучасны «Тайм» з'яўляецца ядром найвялікшага ў свеце холдынга ў вобласці сродкаў масавай інфармацыі і шоу-бізнесу — Time Warner. Апроч амерыканскай, выпускаюцца еўрапейская (Лондан), азіяцкая (Ганконг) і аўстралійская (Сідней) версіі часопіса.

## Чалавек года 
Традыцыйна часопіс Time называе ў апошнім снежаньскім нумары імя «чалавека года». Гэтая намінацыя прысуджаецца з 1927 года, калі гэтым званнем уганаравалі лётчыка Чарльза Ліндберга, які упершыню ў гісторыі сам адзін пераляцеў Атлантыку.

Персону года выбірае выключна выканаўчы рэдактар. У розныя гады Чалавекам года станавіліся Адольф Гітлер, Іосіф Сталін, Джордж Буш, Міхаіл Гарбачоў (двойчы — у 1987 і 1989 гадах), абстрактны Амерыканскі салдат, а таксама карыстальнік Інтэрнэту. У 2010 годзе заснавальнік і галава кампаніі Facebook Марк Цукерберг. У 2011 годзе Чалавекам года зноў абралі зборны вобраз: «пратэстоўца» («мяцежнік»).

## 100 асоб года 
Пачынаючы з 1999 часопіс публікуе таксама «Time 100» — спіс ста найбольш уплывовых людзей года. Спіс выбіраецца камісіяй вучоных.
 
## 100 асоб XX стагоддзя 
У чэрвені 1999 быў апублікаваны спіс найбольш значных XX стагоддзя: «Time 100: Героі і куміры 20-га стагоддзя». Кандыдатаў адбірала камісія амерыканскіх гісторыкаў, журналістаў і палітыкаў. У снежаньскім выпуску 1999 быў названы чалавек стагоддзя па версіі Time, ім стаў Альберт Эйнштэйн.

## Зноскі
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Часопіс Time
Катэгорыя:Культура Нью-Ёрка
Чырвоныя кхмеры

, таксама сцяг Чырвоных Кхмераў. На сцягу намаляваны Ангкор-Ват.]]

**«Чырво́ныя кхме́ры»** (, ) — неафіцыйная назва членаў Камуністычнай партыі Кампучыі, якая стаяла на мааісцкіх пазіцыях.
» — Мемарыял ахвяр рэжыму «чырвоных кхмераў» у раёне населенага пункта Т’энг’аек каля Пнампеня. Тут праводзіліся масавыя пакаранні смерцю]]

Напачатку партыя ўваходзіла ў Нацыянальны адзіны фронт Камбоджы (НАФК), створаны ў 1970 Нарадомам Сіанукам у Кітаі. Пасля таго, як атрады НАФК занялі сталіцу Камбоджы Пнампень (1975), уладу ў краіне захапілі «Чырвоныя кхмеры», а іх лідар Пол Пот стаў прэм’ер-міністрам. У 1976 годзе Нарадома Сіанука прымусілі пайсці ў адстаўку. У 1976 годзе краіна стала называцца Дэмакратычная Кампучыя. У час праўлення «Чырвоных кхмераў» быў устаноўлены жорсткі рэжым тэрору і генацыду (за няпоўныя 4 гады ад голаду і рэпрэсій загінула каля 3 млн чал.). У снежні 1978 праціўнікі Пол Пота, якія аддзяліліся ад «Чырвоных кхмераў», стварылі Аб’яднаны фронт выратавання Кампучыі (АФВК), падтрыманы В’етнамам. Са студзеня 1979 «Чырвоныя кхмеры» адхілены ад улады, але працягвалі партызанскую барацьбу супраць новага ўрада і в’етнамскіх войск. Пасля перамогі Нарадома Сіанука на выбарах 1993 («Чырвоныя кхмеры» байкатавалі выбары) і смерці Пол Пота (1998) войскі ўрада Хун Сена выцеснілі рэшткі партызан у горныя раёны і рассеялі іх.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Партызанскія рухі

Катэгорыя:Генацыд
Катэгорыя:Мааізм
Катэгорыя:Гісторыя Камбоджы
Бінамінальная наменклатура

**Бінаміна́льная,** або **біна́рная,** або **бінаміяльная наменклатура** — прыняты ў біялагічнай сістэматыцы спосаб пазначэння відаў пры дапамозе двухслоўнай назвы (**бінамена**), якая складаецца са спалучэння дзвюх назваў або імёнаў: імя роду і імя віду (паводле тэрміналогіі, прынятай у заалагічнай наменклатуры) ці імя роду і краявіднага эпітэта (паводле батанічнай тэрміналогіі).

Імя роду *заўсёды* пішацца з вялікай літары, імя віду (краявідны эпітэт) — *заўсёды* з маленькай (нават калі ўтвараецца ад імя ўласнага). У тэксце бінамен, як правіла, пішацца *курсівам*. Імя віду (краявідны эпітэт) не варта прыводзіць асобна ад імя роду, паколькі без імя роду яно пазбаўлена сэнсу. У некаторых выпадках дапускаецца скарачэнне імя роду да адной літары або стандартнага скарачэння.

Па традыцыі, якая ўсталявалася ў айчыннай біялогіі, у заалагічнай літаратуры атрымала распаўсюджванне словазлучэнне *біномная наменклатура* (ад ), а ў батанічнай — *бінарная*, ці *бінамінальная наменклатура* (ад ).

## Спасылкі 
* International Code of the Zoological Nomenclature  (Чацвёртае выданне, 2000)
* International Code of the Botanical Nomenclature (Vienna, 2005)
*: Miller J, Funk V, Wagner W, Barrie F, Hoch P, Herendeen P (2011). Outcomes of the 2011 Botanical Nomenclature Section at the XVIII International Botanical Congress. PhytoKeys 5: 1-3. doi: 10.3897/phytokeys.5.1850
* Curiosities of Biological Nomenclature 

Катэгорыя:Біялагічная сістэматыка
Mirabilis (кампанія)

: 
**Mirabilis** — раней існавалая ізраільская кампанія, якая атрымала сусветную вядомасць дзякуючы стварэнню ёю інтэрнэт-пэйджара ICQ. Была прададзена кампаніі America Online за 407 мільёнаў долараў (287 млн гатоўкай і яшчэ 120 млн на працягу трохгадовага перыяду пасля продажу) 8 чэрвеня 1998 года і ператворана ў падкампанію ICQ, Inc. аддзялення AOL Time Warner.

## Заснавальнікі 
* Арык Вардзі
* Яір Голдфінгер
* Сефі Вігісер
* Амнан Амір

Катэгорыя:ICQ
Катэгорыя:Вытворцы праграмнага забеспячэння Ізраіля
Гіль

**Гіль** — адна з назваў птушкі снягіра, таксама прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікола Гіль (1936—2022) — беларускі пісьменнік, брат Ніла Гілевіча.
* Святлана Вікенцьеўна Гіль (нар. 1947) — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га і 3-га скліканняў.
* Юрый Пятровіч Гіль (1942—2008) — беларускі грамадскі дзеяч.
ФК Рудзенск

**«Рудзенск»** — беларускі футбольны клуб з гарадскога пасёлка Рудзенск (хатнія матчы праводзіў на стадыёне ў Мар’інай Горцы).

## Гісторыя 
### 1998—2012 
Заснаваны ў 1998 годзе. У 2009 выйграў Другую лігу, з 2010 удзельнічаў у Першай лізе Беларусі. У сезоне 2012 клуб меў істотныя фінансавыя праблемы, у выніку чаго вылецеў з Першай лігі і спыніў існаванне.

### 2016 
У пачатку 2016 года стала вядома аб адраджэнні клуба, які планавалася заявіць у Другую лігу. Аднак, з-за недахопу сродкаў каманда, якая ад імя спонсара стала называцца «Джус Рудзенск», вымушана была адмовіцца ад удзелу.

## Папярэднія назвы 
* 1998—2001: «Рудзенск»
* 2006: «Энергетык-ЦЭЦ-5-Рудзенск»
* 2007: «Рудзенск-ЦЭЦ-5»
* 2008—2012: «Рудзенск»
* 2016: «Джус Рудзенск»

## Дасягненні 
* Пераможца чэмпіянату Мінскай вобласці (2): 1998, 2008
* Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2009
* Найлепшае дасягненне ў Першай лізе — 5 месца (2010)

## Статыстыка выступленняў 
### Чэмпіянат і Кубак Беларусі 
* 1 З каманды зняты 9 ачкоў за парушэнні рэгламенту

## Галоўныя трэнеры 
* Іван Барташэвіч (да 2009)
* Сяргей Пышнік (2010, да кастрычніка)
* Іван Барташэвіч (в.а., 2010, з кастрычніка)
* Віктар Сокал (2011)
* Леанід Лагун (2011 — чэрвень 2012)
* Уладзімір Ананевіч (чэрвень—снежань 2012)

## Вядомыя ігракі 
*  Сяргей Віктаравіч Кошаль

## Спасылкі 
* Неафіцыйны сайт 

Рудзенск

Катэгорыя:1998 год у Беларусі
Лабараторыя

[thumb|300px|Сучасная [біяхімія | біяхімічная лабараторыя ў Кёльне, Германія]]
**Лабараторыя** (сярэднявечная, ад  — працую,  — праца, работа) — шматзначны тэрмін, які, у залежнасці ад кантэксту, можа азначаць:
# Спецыяльна абсталяванае прыборамі, машынамі, прыладамі, сеткамі памяшкання або транспартны сродак (напрыклад, аўтамабіль, вагон цягніка, самалёт, верталёт, субмарына і інш.) для навуковых даследаванняў, вучэбных работ, кантрольных аналізаў і выпрабаванняў (гл. лабараторнае абсталяванне). 
# Установу або яе аддзяленне, якая праводзіць эксперыментальную навукова-даследчую і вучэбную працу.
# Унутраныя творчыя працэсы, ўнутраную дзейнасць каго-небудзь. Напрыклад, творчая лабараторыя даследчыка, мастака і г.д.

## Гл. таксама 
* Вымяральная лабараторыя
* Сакрэтная таксікалагічная лабараторыя

## Літаратура 
* Мала гірнича енциклопедія. В 3-х т. / За ред. В. С. Білецького. — Донецьк: Донбас, 2004. — ISBN 966-7804-14-3.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навуковыя даследаванні
Бярозка (часопіс)

**«Бярозка»** — беларускі штомесячны грамадска-палітычны і літаратурна-мастацкі часопіс для дзяцей сярэдняга і старэйшага школьнага ўзросту. Рэкамендаваны да чытання з 12 гадоў. У шэрагу часопісаў, выдаваных у Беларусі для ўзроставых груп дзяцей і моладзі, паміж часопісамі «Вясёлка» (для дзяцей малодшага школьнага ўзросту) і «Маладосць» (для моладзі). Заснаваны ў 1924 годзе.

## Гісторыя 
Выдаецца са снежня 1924 года. Ад пачатку выходзіў як **«Беларускі піянер»** (да верасня 1929), у 1927-1929 гадах два разы на месяц. Затым рэдакцыйная калегія падзялілася, пачалося выданне газеты «**Піянер Беларусі»** і часопіса **«Іскры Ільіча»**, які выходзіў з кастрычніка 1929 да красавік 1941 года. З лета 1941 года, падчас 2-й сусветнай вайны, не выдаваўся.

З чэрвеня 1945 года выдаецца пад назвай «Бярозка», у рэдакцыі гісторыю вядуць ад «Беларускага піянера».

У канцы 1980-х — пачатку 1990-х часопіс быў надзвычай папулярным, тады у ім друкаваліся цікавыя ўзоры мастацкай літаратуры, гістарычныя артыкулы, пераклады, рэгулярныя агляды беларускага року і постары выканаўцаў -- *Бел. літ.* (літаратурная крытыка), *Праектар* (кінааналітыка), *Level 80* (гульнявая крытыка), *Практыкум* (літаратурныя майстар-класы), *Праект* (сацыяльныя майстар-класы), *Ініцыятыва* (сацыяльныя праекты), *Гісторыя поспеху* (інтэрв'ю), *Школа журналістыкі* (журналісцкія матэрыялы падлеткаў), *Верасок* (празаічныя і паэтычныя творы падлеткаў), *Літаратурныя старонкі* (творы сучасных беларускіх пісьменнікаў) і інш.

## Распаўсюджванне 
Распаўсюджваецца праз падпіску поштай і продаж у «Белсаюздруку». Падпісныя індэксы на «Белпошце»: для індывідуальных падпісчыкаў — 74822, для ведамасных — 748222, льготны для ўстаноў адукацыі і культуры — 74879, індывідуальны льготны для членаў БРПА — 74888.

## Узнагароды 
* 40 px|Стужка ордэна «Знак Пашаны» Ордэн «Знак Пашаны».

## Галоўныя рэдактары 
* Алесь Якімовіч (1945—1948)
* Усевалад Краўчанка (1953—1961)
* Кастусь Кірэенка (1962—1971)
* Васіль Зуёнак (1972—1978)
* Анатоль Грачанікаў (1978—1981)
* Вячаслаў Адамчык (1982—?)
* Уладзімір Ягоўдзік (1997—2003)
* Алена Масла (2009—2011)
* Рагнед Малахоўскі (в. а. 2011—?)
* Генадзь Аўласенка (з 2014)
* Святлана Дзянісава (Воцінава; 2015—2017)
* Кацярына Каплун (Захарэвіч; з 2017)
* Паліна Каралева (2021)
* Яніна Каралева (з 2023)

## Некаторыя аўтары 
* Алесь Бадак
* Максім Гарэцкі
* Уладзімір Жылка
* Алесь Карлюкевіч
* Кандрат Крапіва
* Уладзімір Мазго
* Янка Маўр

## Гл. таксама 
* «Полымя»

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1924 годзе
Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы паводле алфавіта
Катэгорыя:Беларуская дзіцячая літаратура
Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы
Кантэкст

**Кантэкст** ( – цесная сувязь, спляценне) – адрэзак, частка тэксту пісьмовай або вуснай мовы з закончанай думкай, які дазваляе дакладна выявіць значэнне асобнага слова або выразу, якія ўваходзяць у яго склад.

У мастацкім творы эстэтычная нагрузка кожнага элемента тэксту вызначае блізкі кантэкст (фразы, эпізоду, сітуацыі) і шырокі кантэкст (твора, творчасці пісьменніка).

У больш шырокім сэнсе кантэкст — асяроддзе, у якім існуе аб'ект (напрыклад, «*Бібліятэка і кніга ў кантэксце часу*»). З фармальнага пункту гледжання кантэкст з'яўляецца пэўнай сістэме адліку, прасторай імёнаў.  

**Кантэкстуальны** (ад ) — абумоўлены кантэкстам (напрыклад, * кантэкстуальныя сінонімы*).

## Спасылкі 
* B2BVideo — інтэрактыўная рэклама ў кантэксце

Катэгорыя:Тэкст
Катэгорыя:Семантыка
Катэгорыя:Псіхалінгвістыка
Вопыт

**Во́пыт**
* Вопытныя веды — веды, набытыя падчас непасрэдных перажыванняў, уражанняў, назіранняў, практычных дзеянняў, у адрозненне ад ведаў, дасягнутых пасродкам абстрактнага мыслення; адзінства ведаў і ўменняў. Адно з асноўных паняццяў тэорыі пазнання.
* Эксперымент — працэс атрымання або пацверджання якіх-небудзь ведаў і/ці навыкаў.

## Гл. таксама 
* Experience
ФК ДБК-Гомель

**«ДБК-Гомель»** —  беларускі футбольны клуб з горада Гомель, прадстаўляе Гомельскі **Д**ома**Б**удаўнічы **К**амбінат.

## Гісторыя 
Клуб быў заснаваны ў 2008 годзе і адразу выйграў Другую лігу. З 2009 года ўдзельнічаў у Першай лізе Беларусі. Клуб намагаўся выйсці ў Вышэйшую лігу, але здолеў толькі двойчы стаць бронзавым прызёрам у другім дывізіёне.

У Кубку Беларусі 2009/2010 зрабіў сенсацыю, дайшоўшы да паўфінала (у 1/8 былі абыграны землякі з Гомеля, а ў чвэрцьфінале будаўнікі пасля хатняга паражэння 0:2 ад мінскага «Дынама» ўзялі рэванш у гасцях — 3:1, і толькі ў паўфінале саступілі жодзінскаму «Тарпеда»). У 2010 фарм-клуб ДБК-2 прымаў удзел у Другой лізе.

Сезон 2011 клуб, аднак, скончыў толькі на 12 месцы ў Першай лізе, а ў 2012 з вялікай цяжкасцю захаваў месца ў Першай лізе. У лютым 2013 клуб спыніў сваё існаванне.

У красавіку 2016 года стала вядома аб аднаўленні клуба, які заявіўся ў Другую лігу. Пры гэтым, у Другой лізе таксама пачаў выступленні самастойны клуб ДЮСШ-ДБК, складзены з выхаванцаў дзіцячай школы былога клуба. Аднак, 29 красавіка 2016 года, за дзень да першага матча, каманда знялася з турніру.

## Дасягненні 
* Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2008
* Бронзавы прызёр Першай лігі чэмпіянату Беларусі (2): 2009, 2010
* Паўфіналіст Кубка Беларусі: 2010

## Статыстыка выступленняў
### Чэмпіянат і Кубак Беларусі
## Трэнеры 
* Вячаслаў Акшаеў (2009—2010)
* Міхаіл Віктаравіч Ерамчук (2016)

ДБК-Гомель
Сельскагаспадарчыя культуры

[міні|[Кукуруза]]

**Сельскагаспадарчыя культуры**&nbsp;— культурныя расліны, якія вырошчваюцца з мэтай забеспячэння чалавецтва прадуктамі харчавання, вытворчасці сыравіны для асобных галін прамысловасці і кармоў для сельскагаспадарчых жывёл.

Па прызначэнні ўмоўна падзяляюцца на:
* **харчовыя** (у асноўным **збожжавыя культуры**)&nbsp;— група раслін, апрацоўваемых для атрымання збожжа, якое з'яўляецца прадуктам харчавання чалавека і выкарыстоўваецца для вытворчасці корму для жывёл.
* **тэхнічныя культуры**&nbsp;— расліны, якія выкарыстоўваюць у асноўным як сыравіну для розных галін прамысловасці (харчовай, тэкстыльнай, мылаварнай, лакафарбавай, фармацэўтычнай і інш.).
* **кармавыя культуры**— расліны (адна- і шматгадовыя), якія вырошчваюцца на корм сельскагаспадарчым жывёлам.
 
## Літаратура 
* *Географический энциклопедический словарь*. Москва. «Советская энциклопедия». 1988. стор. 274 

## Спасылкі
Даследчык

[300px|thumb|Даследчыкі [NASA у ЗША якія працуюць у дзяржаўным Даследчым цэнтры Эймса ў штаце Каліфорнія.]]
**Даследчык** — чалавек які вядзе даследаванні, займаецца навуковымі даследаваннямі, вывучэннем, назіраннем, аналізам чаго-небудзь, спрыяе атрыманню новых ведаў. Даследчык займаецца даследаваннем, пошукам ведаў, выкарыстоўваючы які-небудзь сістэматычны метад (напрыклад навуковы метад), з мэтай устанаўлення фактаў. 

У больш вузкім сэнсе, даследчык гэта чалавек, які паводзіць вопыты. Напрыклад, аграрныя даследчыкі праводзяць вопыты з вырошчваннем сельскагаспадарчых культур, вывядзеннем новых сартоў і г.д.

Даследчыкі могуць працаваць у навуковых, прамысловых, навучальных, дзяржаўных або прыватных установах. Таксама могуць займацца прыватнымі, асабістымі даследаваннямі.

## Гл. таксама 
* Даследаванні
* Навуковае даследаванне
* Навуковы метад
* Веды
* Факт
* Вучоны
* Навуковы супрацоўнік
* Навука

## Крыніца 
* Білуха М. Т. Методологія наукових досліджень: Підручник. — К.: АБУ, 2002. — 480 с.

Катэгорыя:Даследчыкі
Катэгорыя:Навуковыя даследаванні
Кармавыя культуры

**Кармавы́я культу́ры** — сельскагаспадарчыя культуры, якія вырошчваюцца на корм жывёлам.

Да кармавых культур адносяцца шматгадовыя і аднагадовыя кармавыя травы (для атрымання пашавых і зялёных летніх кармоў, зялёнай масы на сена, сянаж, сілас, травяную муку), сіласныя культуры (кукуруза, сланечнік і інш.), кармавыя карняплоды (кармавы бурак, турнэпс, бручка, морква), кармавыя бахчавыя культуры (гарбуз, кабачок, кавун).

## Літаратура 
* 
* 

*
Катэгорыя:Сельскагаспадарчыя культуры
Віктар Віктаравіч Сямашка

**Ві́ктар Сяма́шка** (нар. , ) — беларускі паэт, музыкант і радыёжурналіст.

## Біяграфія 
У 1998—2001 гадах у складзе музычна-паэтычнай фармацыі «Кузьнец і Сяманя». Скончыў факультэт журналістыкі БДУ (2002). З 2001 года ў складзе ансамбля інтуітыўнай імправізацыі «Князь Мышкін» (у некаторых праграмах выкарыстаныя вершы В. Сямашкі). Працаваў на Радыё Бі-Эй. Паралельна ў 2004—2007 гг. супрацоўнічаў з псіха-фолк-гуртам «НагУаль». У складзе азначаных гуртоў выступаў у Беларусі, Польшчы, Літве, Украіне, Расіі, Францыі. З 2010 года выступае з бардамі Раманам Ярашам, Андрэем Касценем, Максімам Іўкіным. У 2005—2009 гадах — аўтар і вядучы праграмы пра беларускую музыку «Новая зямля» на , з 2010 — аналагічнай праграмы «Кракатук» на Радыё Рацыя.

## Творчасць 
Дэбютаваў вершамі ў 1992 годзе ў эфіры Беларускага радыё. У 2001 годзе ўдзельнічаў у Рэспубліканскім семінары маладых літаратараў, які арганізаваў Саюз беларускіх пісьменнікаў. Аўтар кніг вершаў «Марыя S.» (2006), «ReRa» (2011). Друкаваўся ў часопісе «Дзеяслоў» (№ 1 (50), 2011).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Музыканты Беларусі
Аднагадовыя расліны

**Аднагадовыя раслі́ны**, або **адналетнікі** — травяністыя расліны, жыццёвы цыкл якіх (ад насення да насення) заканчваецца на працягу аднаго года, найбольш кароткі ён у эфемераў, часцей ахоплівае ад 2 да 5 месяцаў. Вядома больш за 100 тыс. відаў, пашыраных на ўсім зямным шары, з іх на тэрыторыі Беларусі каля 270 відаў.

Аднагадовыя расліны падзяляюцца на яравыя і азімыя формы. Насенне яравых прарастае вясной або летам і да восені (ва умераных шыротах) пасля плоданашэння расліны адміраюць (яравая пшаніца, лён, авёс, ячмень, кукуруза, каноплі, гарох, проса, грэчка, рыс і інш.). Азімыя прарастаюць восенню, зімуюць, на наступны год цвітуць, пладаносяць і адміраюць (азімыя пшаніца і жыта, віка, рапс, васілёк, стрэлкі і інш.). Аднагадовыя расліны, асабліва эфемераў, значна больш у пустыннай зоне і найменш у тундравай.

Многія аднагадовыя выкарыстоўваюцца ў дэкаратыўных мэтах, паколькі маюць яркія і пышныя кветкі.

У батанічнай літаратуры аднагадовыя расліны пазначаюцца сімвалам Сонца:&nbsp;.

## Гл. таксама 
* Двухгадовыя расліны
* Шматгадовыя расліны

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Фізіялогія раслін
Катэгорыя:Травы
Тэхнічныя культуры

[255px|thumb|справа|Тэхнічныя расліны: 1. [Джут, расліна|Джут. 2. Бавоўнік. 3. Каноплі. 4. Лён. 5. Агава. 6. Альфа, ці эспарга. 7. Новазеландскі лён (малюнак і апісанне ўзяты з ЭСБЕ)]]
**Тэхнічныя культуры** — расліны, якія вырошчваюцца чалавекам для атрымання тэхнічнай сыравіны. Так, напрыклад, бульба, рыс ці кукуруза могуць вырошчваюцца як крухмаланосы (у тым ліку для далейшай перапрацоўкі ў спірт), а таксама як агароднінная культура, а кукуруза і рыс — збожжавая. Збожжавыя расліны могуць выгадоўвацца як фуражная культура і г.д.

Часта вылучаюць наступныя віды тэхнічных культур:
* прадзільны
* лубяныя
* алейныя
* цукраносы
* фарбавальныя расліны
* каўчуканосы

## Гл. таксама 
* Сельская гаспадарка

## Спасылкі 
*  
*  
* 


Катэгорыя:Раслінаводства
Установа

**Устано́ва**&nbsp;— орган дзяржаўнай улады, мясцовага самакіравання, арганізацыі, прадпрыемства, які выконвае пэўныя функцыі ў вобласці дзяржаўнага, адміністрацыйнага, партыйнага, грамадскага, камерцыйнага і інш. кіравання, кантролю, нагляду і г.д. або будынак, памяшканне, дзе знаходзяцца гэтыя структуры.


Катэгорыя:Тыпы арганізацый
Сорт

[thumb|Сорт [Фіялка|фіялкі, *Viola* 'Clear Crystals Apricot']]
[міні|Сорт [яблыня|яблыні *Malus domestica* 'Fuji']]

**Сорт** або **культывар** ()&nbsp;— група культурных раслін, якія ў выніку селекцыі атрымалі пэўны набор характарыстык (карысных або дэкаратыўных), якія адрозніваюць гэтую групу раслін ад іншых раслін таго ж віду. Кожны сорт раслін мае унікальнае найменне і захоўвае свае ўласцівасці пры шматразовым вырошчванні.

Сорт&nbsp;— гэта асобная група раслін у рамках вядомых батанічных груп, незалежна ад таго, ці задавальняе яна цалкам або часткова ўмовы падання прававой аховы, з'яўляецца новай.

## Рэгуляцыя найменне сартоў 
Міжнародны кодэкс наменклатуры для культурных раслін () рэгулюе найменні сартоў, сартавых груп і вегетатыўных гібрыдаў.
ICNCP дзейнічае ў рамках Міжнароднага кодэкса батанічнай наменклатуры () які рэгулюе афіцыйныя назвы раслін.

## Гл. таксама 
* Гібрыд
* Гібрыдызацыя

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* *International Code of Botanical Nomenclature (Vienna Code)*. (2006)&nbsp;— электронная версія 
* Як назваць новы сорт  


Катэгорыя:Біялагічная сістэматыка
Постіндустрыяльнае грамадства

**По́стіндустрыя́льнае грама́дства** — гэта грамадства, у эканоміцы якога, у выніку навукова-тэхнічнай рэвалюцыі і істотнага росту даходаў насельніцтва, прыярытэт перайшоў ад пераважнай вытворчасці тавараў да вытворчасці паслуг. Вытворчым рэсурсам становяцца інфармацыя і веды. Навуковыя распрацоўкі становяцца галоўнай рухальнай сілай эканомікі. Найбольш каштоўнымі якасцямі з'яўляюцца ўзровень адукацыі, прафесіяналізм, навучальнасць і крэатыўнасць працаўніка.

Постіндустрыяльнымі краінамі завуць, як правіла, тыя, у якіх на сферу паслуг прыпадае значна больш паловы ВУП. Пад гэты крытэрый трапляюць, у прыватнасці, ЗША (на сферу паслуг прыпадае 80 % ВУП ЗША, 2002), краіны Еўрасаюза (сфера паслуг — 69,4 % ВУП, 2004), Аўстралія (69 % ВУП, 2003), Японія (67,7 % ВУП, 2001), Канада (70 % ВУП, 2004).

## Гл. таксама 
* Трацічны сектар эканомікі
* Грамадства спажывання
* Крэатыўны клас
* Інавацыйная эканоміка

Катэгорыя:Сацыялогія
Катэгорыя:Найноўшы час
Катэгорыя:Сацыяльная эвалюцыя
Катэгорыя:Грамадскі лад
Трацічны сектар эканомікі

**Трацічны сектар эканомікі** (у трохсектарнай мадэлі эканомікі) — сфера паслуг. Пераход да пануючай трацічнай эканомікі звязаны з ростам прадукцыйнасці працы ў прамысловасці, у сувязі з чым вызваляліся рэсурсы для развіцця сферы паслуг. Да сферы паслуг адносяць транспарт, сувязь, гандаль, турызм, ахову здароўя і г.д.

Часта з трацічнай сферы эканомікі вылучаюць чацвярцічную — інфармацыйную. Гэта — інфармацыйныя тэхналогіі, адукацыя, навуковыя даследаванні, глабальны маркетынг, банкаўскія і фінансавыя паслугі і іншыя паслугі, звязаныя не з вытворчасцю як такой, а з яе планаваннем і арганізацыяй.

Грамадства, якое існуе ва ўмовах пануючага трацічнага сектара эканомікі, завуць постіндустрыяльным.

Катэгорыя:Галіны эканомікі
Культурныя расліны

[right|300px|thumb|Вінаград ядуць свежым, а таксама робяць з яго [Вінаградны сок|сок, віно, разынкі]]

**Культурныя расліны (агракультуры)** — расліны, якія гадуюцца чалавекам для атрымання харчовых прадуктаў, кармоў у сельскай гаспадарцы, лекаў, прамысловага і іншага сыравіны і іншых мэт.

Паводле восьмага выдання Міжнароднага кодэкса наменклатуры культурных раслін у наш час прызнаюцца тры катэгорыі культурных раслін: сорт, грэкс (толькі для Архідных) і група.

Культурныя расліны атрыманы з дзікіх шляхам гібрыдызацыі, селекцыі ці геннай інжынерыі. Падчас пошуку дзікіх раслін для ператварэння іх у культурныя і выкарыстання ўзнікла вучэнне аб цэнтры паходжання культурных раслін. У 1926—1939 гадах М. І. Вавілаў абагульніў накопленыя веды і вылучыў сем асноўных цэнтраў паходжання культурных раслін. У адрозненне ад дэкаратыўных відаў, культурныя расліны не маюць натуральных арэалаў.

## Класіфікацыя культурных раслін 
* Дэкаратыўныя (ружа)
* Збожжавая і хлебная трава (рыс, кукуруза, пшаніца)
* Бабовыя (фасоля, соя)
* Крухмаланосныя (бататы, бульба)
* Цукраносныя (цукровы бурак)
* Алейныя (сланечнік)
* Кудзелістыя
* Бахчавыя (кавуны)
* Агароднінныя (таматы, кроп)
* Пладовыя расліны (ананасы, какосы)
* Стымулюючыя і наркатычныя (чай, кофе, мак)

Катэгорыя:Гісторыя сельскай гаспадаркі
Катэгорыя:Раслінаводства
Катэгорыя:Тыпы расліннасці
Паслуга

**Паслу́га**&nbsp;— дзеянне або дзейнасць кагосьці на карысць іншай асобы. «Мэтанакіраваная дзейнасць, вынікі якой маюць праяву ў карысным эфекце»..

У сучасным грамадстве сфера паслуг, задавальняючы шырокі спектр грамадскіх і індывідуальных патрэбнасцей, спрыяе эфектыўнаму развіццю эканамічных і сацыяльных адносін.

## Класіфікацыя паслуг 
У міжнародным гандлі разглядаюць больш за 600 разнавіднасцяў паслуг, аб'яднаных у такія класіфікацыйныя групы як:

# Транспартнае абслугоўванне з падраздзяленнем на пасажырскія і грузавыя перавозкі;
# Падарожжы дзелавыя і асабістыя;
# Сувязь;
# Будаўніцтва;
# Страхаванне;
# Фінансавыя;
# Камп'ютарныя, інфармацыйныя паслугі;
# Роялці і ліцэнзаванне;
# Іншыя бізнес паслугі, такія як пасрэдніцкія, тэхнічныя, лізінгавыя;
# Персанальныя, культурныя і рэкрэацыйнай паслугі;
# Паслугі дзяржаўных устаноў.

## Гл. таксама 
* Выслуга
* Слуга
* Сфера паслуг

Катэгорыя:Сфера паслуг
Спектраскапія

[thumb|right|300px|Анімацыя [дысперсія святла|дысперсіі святла, якая праходзіць праз трохвугольную прызму]]
**Спектраскапі́я** — раздзел фізікі, прысвечаны вывучэнню спектраў электрамагнітнага выпраменьвання.

Аналіз спектраў дазваляе вызначаць энергетычныя ўзроўні даследаванай сістэмы. Таксама па наяўнасці і інтэнсіўнасці выпраменьвання пэўнага роду ў спектрах праводзяць якасны і колькасны аналіз складу рэчыва.

Можна вылучыць два тыпы спектраскапіі.
У рамках класічнай спектраскапіі спектр атрымліваюць дзякуючы раскладанню святла прызмай або дыфракцыйнай рашоткай.
Другі тып — спектраскапія Фур'е. У гэтым выпадку вымяраецца часовая залежнасць вагання сістэмы. Пасля выканання пераўтварэння Фур'е атрымліваюць частотную характарыстыку сістэмы.

## Гл. таксама 
* Інфрачырвоная спектраскапія
* Ультрафіялетавая спектраскапія
* Раман-спектраскапія
* Рэнтгенаўская спектраскапія
* ЯМР-спектраскапія

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Timeline of Spectroscopy 
* Chemometric Analysis for Spectroscopy  
* The Science of Spectroscopy  — supported by NASA, includes OpenSpectrum, a Wiki-based learning tool for spectroscopy that anyone can edit
* A Short Study of the Characteristics of two Lab Spectroscopes 
* NIST government spectroscopy data
* Potentiodynamic Electrochemical Impedance Spectroscopy 

!
Катэгорыя:Оптыка
Катэгорыя:Навуковыя даследаванні
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2008

**Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2008** (18-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2008-га года. 
У турніры прымалі ўдзел 16 каманд, якія змагаліся за адзіную пуцёўку ў Першую лігу. 
Перамогу ў турніры і павышэнне ў класе ўпэўнена атрымаў дэбютант турніра ФК ДБК-Гомель.
## Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
### Клубы, якія выйшлі ў Першую лігу з Другой лігі 
* ФК ПМЦ-Паставы
* ФК «Ліда»
* ФК «Спартак» (Шклоў)

### Клубы, якія выбылі з Першай лігі ў Другую лігу 
* ФК «Зорка-БДУ» (Мінск)

### Клубы, якія спынілі выступленні ў Другой лізе 
* ФК «Палессе-2» (Казенкі)
* ФК МТЗ-РІПА-2 (Мінск)
* ФК СКВІЧ (Мінск)

### Новыя клубы, якія заявіліся ў Другую лігу 
* ФК БДАТУ-Ніва (Самахвалавічы)
* ФК «Гарадзея»
* ФК ДБК-Гомель
* ФК «Клечаск» (Клецк)
* ФК «Слуцкцукар» (Слуцк)

### Змена назвы клуба
* ФК «Камунальнік» (Жлобін) быў перайменаваны ў ФК «Жлобін»

## Клубы-ўдзельнікі 

### Прадстаўніцтва па рэгіёнах 
У турніры прымалі ўдзел клубы з усіх абласцей краіны.

## Турнірная табліца 
## Вынікі матчаў 
Заўвагі. **1**. У матчах «Мясакамбінат» — БДАТУ-Ніва і «Нёман» — БДАТУ-Ніва гаспадарам прысуджана тэхнічная перамога (3:0) у сувязі з няяўкай гасцей. 
**2**. У радках паказаны вынікі хатніх матчаў камандаў, у слупках — гасцявых.

2008
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2008 годзе
Катэгорыя:2008 год у футболе
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006

**Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006** (16-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Вышэйшай лізе) — чэмпіянат па футболе сярод беларускіх каманд 2006 года.

У турніры, які праходзіў у два кругі, удзельнічалі 14 каманд. За чэмпіёнскі тытул вялася ўпартая барацьба паміж рознымі клубамі. У выніку, перад апошнім турам лідыравалі футбалісты барысаўскага БАТЭ, ад якіх на два ачкі адставалі мінскія дынамаўцы. У апошнім туры БАТЭ гуляў супраць салігорскага «Шахцёра» і, маючы лік 2:0 на сваю карысць, тым не менш саступіў з лікам 2:3 (гэтая перамога дазволіла салігарчанам атрымаць бронзавыя медалі). Мінскія дынамаўцы, аднак, не змаглі перамагчы сваіх брэсцкіх аднаклубнікаў (0:0), у выніку залатыя медалі атрымаў-такі барысаўскі БАТЭ (трэці раз у гісторыі клуба).

## Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
### Клубы, якія выйшлі ў Вышэйшую лігу з Першай лігі 
* ФК «Белшына» (Бабруйск)
* ФК «Лакаматыў» (Віцебск)

### Клубы, якія страцілі месца ў Вышэйшай лізе па выніках сезона 2005 
* ФК «Зорка-БДУ» (Мінск)
* ФК «Славія» (Мазыр)

### Змена назвы клуба 
* ФК «Дняпро-Трансмаш» (Магілёў) быў перайменаваны ў ФК «Дняпро»

## Клубы-ўдзельнікі 

### Прадстаўніцтва па рэгіёнах 
У турніры прымалі ўдзел клубы з усіх абласцей краіны.

## Турнірная табліца 
## Вынікі матчаў 
Заўвагі. **1**. Пры роўнай колькасці ачкоў «Нафтан» змешчаны ў турнірнай табліцы вышэй за «Дарыду» і, а «Нёман» — вышэй «Тарпеда» дзякуючы большай колькасці перамог. **2**. Пры роўнай колькасці ачкоў і перамог «Шахцёр» змешчаны ў турнірнай табліцы вышэй за МТЗ-РІПА дзякуючы перавазе ў вочных паядынках. **3**. У радках паказаны вынікі хатніх матчаў камандаў, у слупках — гасцявых.

## Бамбардзіры 
2006
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2006 годзе
Катэгорыя:2006 год у футболе
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011

**Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011** (21-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2011-га года. 
У турніры прымалі ўдзел 16 каманд, якія змагаліся за дзве пуцёўкі ў Першую лігу. 
Перамогу ў турніры і вяртанне ў Першую лігу атрымаў клуб «Ліда». «Бяроза-2010», якая набрала столькі ж ачкоў, таксама атрымала павышенне ў класе. 
## Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
### Клубы, якія выйшлі ў Першую лігу з Другой лігі 
* ФК «Гарадзея»
* ФК «Слуцкцукар» (Слуцк) 
* ФК «Клечаск» (Клецк)

### Клубы, якія выбылі з Першай лігі ў Другую лігу 
* ФК «Камунальнік» (Слонім)
* ФК «Ліда»

### Клубы, якія спынілі выступленні ў Другой лізе 
* ФК «Гомель-2»
* ФК ДБК-2 (Гомель)
* ФК «Спартак» (Шклоў)

### Новыя клубы, якія заявіліся ў Другую лігу 
* ФК «Партызан-2» (Мінск)
* ФК «Дынама-2» (Мінск)

### Змена назваў клубаў 
* ФК «Маладзечна» быў перайменаваны ў ФК «Забудова»
* ФК «Вігвам» (Смалявічы) быў перайменаваны ў ФК «Смалявічы»

## Клубы-ўдзельнікі 

### Прадстаўніцтва па рэгіёнах 
У турніры прымалі ўдзел клубы з усіх абласцей краіны.

## Турнірная табліца 
## Вынікі матчаў 
Заўвагі. **1**. Пры роўнай колькасці ачкоў «Ліда» змешчана ў турнірнай табліцы вышэй за «Бярозу-2010», а «Дынама-2» вышэй за «Смалявічы» дзякуючы большай колькасці перамог. 
**2**. Пры роўнай колькасці ачкоў і перамог «Лівадыя» змешчана ў турнірнай табліцы вышэй за «Зорку-БДУ» дзякуючы лепшым паказчыкам у асабістых сустрэчах.  
**3**. У радках паказаны вынікі хатніх матчаў камандаў, у слупках — гасцявых.

Крыніца: football.by

## Спасылкі 
* 
* 

2011
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2011 годзе
Катэгорыя:2011 год у футболе
Патрэбнасць

**Патрэбнасць, патрэба** — унутраны стан псіхалагічнага ці функцыянальнага адчування недастатковасці чаго-небудзь, які выяўляецца ў залежнасці ад сітуацыйных фактараў.

Яскравым прыкладам можа служыць смага — вострае адчуванне патрэбнасці ў вадзе, якое ўзнікае пры збядненні ёю арганізма жывёлы ці пры перавышэнні ў крыві звычайнай канцэнтрацыі мінеральных і арганічных рэчываў. Фізіялагічны ж механізм гэтага пачуцця — уздзеянне падвышанага агульнага і асматычнага ціску, змена канцэнтрацыі іонаў натрыю, адбываецца ўзбуджэнне пітнага цэнтра ў галаўным мозгу, якое выклікае нервова-гумаральныя рэакцыі захавання вады ў арганізме, пошук вады асобінай якія з'яўляюцца стымуламі і матывацыяй актыўнасці. Наяўнасць нездаволеных жыццёва важных, вітальных патрэбнасцей можа прывесці да смерці. Патрэбнасць можа разумецца як нейкая гіпатэтычная пераменная, якая, пры розных акалічнасцях, выяўляецца то ў выглядзе матыву, то ў выглядзе рысы. У апошнім выпадку патрэбнасці стабільныя і становяцца якасцямі характару.

## Гл. таксама 
* Піраміда Маслоу
* Матывацыя
* Афіліяцыя
* Жаданне
* Абмежаванасць рэсурсаў

Катэгорыя:Псіхічныя станы
Катэгорыя:Маркетынг
Катэгорыя:Эканамічныя тэрміны
Катэгорыя:Псіхалагічныя паняцці
Індывід

**Індывід[уум]** (ад лат. *individuum* — непадзельнае):
* **Індывід** — асобіна, жывы арганізм які існуе асобна;
* У псіхалогіі і сацыялогіі:
** **Індывід** — асобны чалавек, як унікальнае спалучэнне яго прыроджаных і набытых уласцівасцей.
** **Індывід** — асобны чалавек, як сацыяльная істота, якая з'яўляецца чымсьці большым, чым спалучэнне прыроджаных якасцей.

## Гл. таксама 
* Асобіна, значэнні

Катэгорыя:Сацыялогія
Катэгорыя:Філасофская тэрміналогія
Катэгорыя:Псіхалагічныя паняцці
Аб’ект

'''Аб'е́кт** (ад  — прадмет):

* **Аб'ект''' — тое, на што накіравана тая ці іншая дзейнасць (ці тое, што створана гэтай дзейнасцю); у шырэйшым значэнні — любы прадмет наогул.
** Аб'ект, філасофія — нешта, што існуе ў рэчаіснасці (гэта значыць незалежна ад свядомасці): прадмет, з'ява або працэс, на якія накіравана прадметна-практычная і пазнавальная дзейнасць суб'екта (назіральніка).
** Касмічны аб'ект — нябеснае цела або касмічны апарат, размешчаныя за межамі зямной атмасферы ў касмічнай прасторы.
** Аб'ект даследавання — галоўнае поле прыкладання сіл вучоных, якія працуюць у некаторай сферы навукі.
** Аб'ект катэгорыі — тэрмін, які выкарыстоўваецца для пазначэння элементаў адвольнай катэгорыі, якія маюць ролю мностваў, груп, тапалагічных прастор і г.д.
** Аб'ект, праграмаванне — некаторая сутнасць у віртуальнай прасторы, якая мае вызначаны стан і паводзіны, зададзеныя значэнні ўласцівасцей (атрыбутаў) і аперацый над імі (метадаў).
** Аб'ект падаткаабкладання — рэалізацыя тавараў (прац, паслуг), маёмасць, прыбытак, даход, расход ці іншая акалічнасць, якая мае вартасную, колькасную ці фізічную характарыстыку, з наяўнасцю якога заканадаўства аб падатках і зборах злучае ўзнікненне ў падаткаплатніка абавязку па выплаце падатку.
** Аб'ект правапарушэння — грамадскія адносіны, замацаваныя дзеючымі нарматыўна-прававымі нормамі, якія парушаюцца супрацьпраўным замахам.
** Аб'ект злачынства — інтарэсы, выгоды, грамадскія адносіны, якія парушаюцца злачынным замахам.
** Тэхнічны аб'ект — рэч, прадмет штучнага (тэхнічнага) паходжання.
** Аб'ект кіравання — прылада ці дынамічны працэс, кіраванне паводзінамі якога з'яўляецца мэтай стварэння сістэмы аўтаматычнага кіравання.
* Аб’ект мастацтва — асобны від мастацтва новай пластыкі, якая не з'яўляецца скульптурай у класічным сэнсе.

## Гл. таксама 
* Аб'ектыўнасць (значэнні)
* Аб’ектывізм (значэнні)
* Суб'ект (значэнні)
Аб’ект (філасофія)

'''Аб'е́кт''' ( — прадмет) — філасофская катэгорыя, калі вызначаць яе ў межах эпістэмалогіі, якая выказвае нешта, што існуе ў рэальнай рэчаіснасці (гэта значыць незалежна ад свядомасці) — прадмет, з'ява або працэс, на якія накіравана прадметна-практычная і пазнавальная дзейнасць суб'екта (назіральніка). Пры гэтым у якасці аб'екта можа выступаць і сам суб'ект. У якасці суб'екта выступае асоба, сацыяльная група або ўсё грамадства.

Катэгорыя:Філасофская тэрміналогія
Катэгорыя:Эпістэмалогія
Катэгорыя:Метафізіка
Практыка (значэнні)

**Практыка:**

* Практыка, філасофія — мэтазгодная і мэтанакіраваная дзейнасць.
* Практыка, кампанія — кампанія па выпуску лічбавых і плёнкавых фотаапаратаў.
* Практыка, медыцына — ужыванне ў жыцці накопленых медыцынскай навукай ведаў для лячэння захворванняў і паталагічных станаў чалавечага арганізма.
* Вытворчая практыка — частка навучальнага працэсу падрыхтоўкі спецыялістаў, падчас якога адбываецца замацаванне і канкрэтызацыя вынікаў тэарэтычнага навучання, набыццё ўмення і навыкаў практычнай працы.
* Сацыяльная практыка — працэс, падчас якога выкарыстоўваючы грамадскія інстытуты пэўны гістарычны суб'ект так уздзейнічае на сістэму грамадскіх адносін, што змяняе грамадства і развіваецца сам.
* Практыка, грамадазнаўства — дзейнасць, якая суправаджаецца выпрацоўваннем пэўных навыкаў.
Практыка (філасофія)

**Практыка** ( «дзейнасць»)  — мэтазгодная і мэтанакіраваная дзейнасць. Практыка — гэта дзейнасць, якую суб'ект ажыццяўляе для дасягнення вызначанай, загадзя пастаўленай мэты.

Практыка мае грамадска-гістарычны характар і залежыць ад узроўню развіцця грамадства, яго сацыяльна-класавай структуры; мэты практычна дзеючага суб'екта, у канчатковым выніку, заўсёды вызначаецца грамадствам.

## Структура практыкі 
* '''Аб'ект** — тое, на што накіравана дзеянне.
* **Суб'ект** — той, хто здзяйсняе дзеянне.
* **Мэта** — тое, дзеля чаго здзяйсняецца дзеянне.
* **Вынік** — тое, што атрымліваецца па заканчэнні дзеяння.
* **Сродак''' — тое, з дапамогай чаго ажыццяўляецца дзеянне.

## Віды практыкі 
# Духоўная практыка: ёга, ісіхазм, суфізм — практыка індывідуальнага самаўдасканалення.
# Рэлігійная практыка — практыка калектыўнага ўдасканалення.
# Вытворчая практыка — практыка пераўтварэння прыроды.
# Сацыяльная практыка — практыка падтрымання грамадства.
# Навучальная практыка — практыка фармавання суб'ектаў грамадства.
# Медыцынская практыка — практыка пераўтварэння чалавечай прыроды.
# Дызайн практыка — практыка пераўтварэння і развіцця візуальнай мовы для захоўвання і перадачы інфармацыі ў рамках пэўнага соцыума або чалавецтва ў цэлым.

Катэгорыя:Сацыяльная філасофія
Катэгорыя:Палітычная філасофія
Катэгорыя:Філасофская тэрміналогія