open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мікалай Іванавіч Ткачоў

**Мікалай Іванавіч Ткачо́ў** ( — ) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся у вёсцы Вудага (у Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1968 годзе скончыў Адэскае мастацкае вучылішча імя М. Б. Грэкава. З 1968 года жыў у Віцебску. У мастацкі выстаўках прымаў удзел з 1969 года. Член Беларускага саюза мастакоў з 1993 года.

## Творчасць 
Мікалай Ткачоў працаваў у розных жанрах станковага жывапісу. Асноўныя тэмы творчасці мастака: пейзажы, партрэты, тэма Вялікай Айчыннай вайны і памяці, рэлігійны жывапіс.

Сярод твораў Мікалая Ткачова: «Да святла» (1969), «Маці» (1970), «Вясновая ралля» (1973), «Раніца. Стары Віцебск» (1975), «Каласіцца жыта» (1976), «Грэчка красуе» (1978), «Вясновыя кветкі» (1979), «Заложнікі. Памяці сям’і М. Шмырова» (1985), «Блакітныя мары» (1989), «Жыта красуе» (1990), «З дзяцінства» (1992), «Лён зацвёў» (1992), «Георгіеўскі сабор Юр’ева манастыра» (1992), «Золак над возерам» (1992), «На Лепельшчыне» (1995), «Віфліемская зорка» (1996), «Нябесныя званы» (2000), «Сузіранне Свету» (2001), «Добры дзень, сонца» (2007), «Пакровы. Восеньскі нацюрморт» (2007), «Памятаем усё», «Памяць. Буйніцкае поле», «Браслаў. Гара замкавая» (2006), «Уваскрасенне Ісуса Хрыста» (2011) і іншыя.

Творы знаходзяцца ў Віцебскім абласным краязнаўчым музеі, дзяржаўных і прыватных калекцыях Беларусі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Саюз творцаў = A union of creators : альбом / Віцебская арганізацыя Беларускага саюза мастакоў; укладальнік і аўтар тэксту М. Цыбульскі]. — Мінск, 2005. — С. 124.
* Николай Ткачев. Свет исходящий: альбом / [автор вступительной статьи и составитель А. А. Жигур] — Витебск : Витебская областная типография, 2013. — 103 с. : в основном ил. ; 30 см. — ISBN 978-985-534-035-6.

## Спасылкі 
* Ткачоў Мікалай // Мастакі Віцебшчыны
* Галерэя твораў // Мастакі Віцебшчыны
* 07.02.2012. Николай Ткачев. «Свет исходящий» // Выставачная зала музея Віцебскага цэнтра сучаснага мастацтва
* Ткачев Николай Иванович // Художественная палитра Могилёвского края 
* *Алёна Фянько* Выстаўка мастака Ткачова адкрылася ў віцебскім касцёле

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Аніськовіч

**Аніськовіч** — беларускае прозвішча, утворанае ад імя Ані́сій.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аніськовіч — беларускі дызайнер, фатограф.
* Наталля Расціславаўна Аніськовіч — беларускі педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі навучання замежным мовам.
* Сяргей Аляксандравіч Аніськовіч — беларускі спецыяліст у галіне інфармацыйных тэхналогій.

## Гл. таксама 
* Анісовіч
* Анісевіч
* Анісковіч
* Аніскевіч

## Крыніцы
Сцяг (значэнні)

**Сцяг** — шматзначны тэрмін.

* Сцяг (таксама *флаг*) — палотнішча правільнай геаметрычнай (звычайна прамавугольнай) формы.
* Сцяг — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі.
Васіль Емяльянавіч Бурносаў

**Васіль Емяльянавіч Бурносаў** (, в. Зелянькова, цяпер Круглянскі раён, Магілёўская вобласць — , Мінск) — беларускі крытык, літаратуразнаўца.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў вёсцы Зелянькова.

У 1933—1934 гг. працаваў брыгадзірам, затым старшынёй калгаса «Новы свет» Бялыніцкага раёна. Быў токарам на аўтарамонтным заводзе ў Магілёве. Скончыў у 1939 годзе Камуністычны інстытут журналістыкі ў Мінску. Працаваў рэдактарам Дзяржаўнага выдавецтва БССР. З пачатку Вялікай Айчыннай вайны — на Заходнім фронце, быў цяжка паранены. З 1942 г. — інструктар ЦК ВЛКСМ, з 1943 года — намеснік рэдактара газеты «Чырвоная змена». У 1944—1947 гадах быў карэспандэнтам «Правды» па БССР. Працаваў у Дзяржаўным выдавецтве БССР, рэдакцыях часопіса «Полымя», «Коммунист Белоруссии», газеты «Літаратура і мастацтва», у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР, галоўным рэдактарам выдавецтва БДУ, старшым рэдактарам выдавецтва «Мастацкая літаратура».

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі і медалямі.

## Творчасць 
Літаратурна-крытычнай працай займаўся з 1947 г. Апублікаваў шэраг артыкулаў аб партыйнасці і народнасці літаратуры, сацыялістычным рэалізме, аб творчасці Л. Талстога, М. Гогаля, А. Кальцова, М. Горкага, У. Маякоўскага, Я. Купалы, Я. Коласа, М. Лынькова, А. Куляшова і іншых беларускіх пісьменнікаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Круглянскім раёне
Катазэ

**Катазэ** () — вёска ў воласці Алутагузэ павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Алайыэ (скасаваная). Размешчана на беразе Чудскога возера ў паўднёвай частцы павета Іда-Вірумаа за 6 км на захад ад вёскі Алайыэ. Першае пісьмовае згадванне пра вёску Катазэ датуецца 1419 годам.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Каліта (значэнні)

**Каліта** — шматзначны тэрмін.

## Тапонім 
* Каліта — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці.
* Каліта — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці.
* Каліта — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці.

## Прозвішча 
* Іван Каліта (1288—1340) — князь маскоўскі (1325—1340), Вялікі князь уладзімірскі (1331—1340), князь наўгародскі (1328—1337).
* Іна Уладзіміраўна Каліта (нар. 1969) — беларуская і чэшская лінгвістка, славістка.

## Іншыя значэнні 
* Каліта — невялікі мяшок для захоўвання грошай.
Каўксі (Іда-Вірумаа)

**Каўксі** () — вёска ў воласці Алутагузэ павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Да 2017 года ўваходзіла ў склад скасаванай воласці Ійзаку. знаходзіцца ў паўднёвай частцы павета, у межах нізіны Алутагузэ, на паўночным беразе Чудскога возера, на паўднёвы ўсход ад аўтадарогі E 264, за 41 км на паўднёвы захад ад пасёлка Йыхві, адміністрацыйнага цэнтра павета. Вышыня над узроўнем мора — 54 метры.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Саўчук

**Саўчук** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дар’я Саўчук (нар. 2002) — беларуская валейбалістка.
* Таццяна Мікалаеўна Саўчук (нар. 1970) — беларуская мовазнаўца.
Гродзенская АСДЮШАР імя А. М. Сапегі

**Гродзенская АСДЮШАР імя А. М. Сапегі** — спартыўная установа ў г. Гродна.

## Гісторыя 
## Аддзяленні 
## Вядомыя выпускнікі 
* Аляксандр Буцько
* Юрый Сапега
* Аляксандр Сапега
* Алег Ахрэм
* Ігар Каладзінскі

## Трэнерска-выкладчыцкі склад 
## Дырэктары школы 
* Мікалай Загідулін
* Дзяніс Юр’евіч Масюк

## Спасылкі 
* Волейболистки «Немана-ГрГУ» впервые победили в чемпионате Беларуси

 

Катэгорыя:1964 год у Беларусі
Катэгорыя:Спорт у Гродне
Кон'ю

**Кон’ю** () — вёска ў воласці Тойла павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы павета Іда-Вірумаа. Вышыня над узроўнем мора — 56 метраў. Насельніцтва — 160 чалавек (2019).
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Кунінгакюла

**Кунінгакюла** () — вёска ў воласці Алутагузэ павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Ілука. Клімат умераны. Паштовы індэкс — 41012. Насельніцтва — 36 чал. (1 студзеня 2020).

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Курэмяэ

**Курэмяэ** () — вёска ў воласці Алутагузэ павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года вёска ўваходзіла ў склад воласці Ілука. Паводле звестак перапісу насельніцтва 2011 года ў вёсцы налічвалася 273 жыхары, у іх ліку 109 эстонцаў (39,9 %). На 1 студзеня 2019 года ў вёсцы было 290 жыхароў.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Ліпніку

**Ліпніку** () — вёска ў воласці Алутагузэ павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Да 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Ійзаку. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы павета, у межах нізіны Алутагузэ, пры аўтадарозе E 264, за 26 км (па прамой) на паўднёвы захад ад пасёлка Йыхві, адміністрацыйнага цэнтра павета. Абсалютная вышыня — 55 метраў над узроўнем мора.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Факультэт англійскай мовы БДУЗМ

**Факультэт англійскай мовы БДУЗМ** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта замежных моў.

Станам на 2024 год навучаецца каля 2300 студэнтаў на дзённай форме і каля 850 на завочнай. На пяці кафедрах працуюць больш 130 выкладчыкаў. Ажыццяўляецца падрыхтоўка па спецыяльнасцях «Сучасныя замежныя мовы» (англійская мова і другая замежная мова) і «Лінгвістычная адукацыя» (англійская мова). У якасці другой замежнай мовы вывучаюцца нямецкая, французская, іспанская, італьянская, польская, кітайская, карэйская, арабская, турэцкая, шведская, японская мовы.

## Гісторыя 
Факультэт англійскай мовы заснаваны ў 1948 годзе. Першым дэканам стаў Аляксандр Пятровіч Шлопак. На першы курс факультэта ў год стварэння было залічана 88 студэнтаў. Навучанне забяспечвала кафедра англійскай мовы ў складзе 13 выкладчыкаў ==

* Кафедра фанетыкі англійскай мовы
* Кафедра замежнай літаратуры
* Кафедра гісторыі і граматыкі англійскай мовы
* Кафедра лексікалогіі і стылістыкі англійскай мовы
* Кафедра тэорыі і практыкі англійскай гаворкі

## Дэканы 
* 1948—1964 — Аляксандр Пятровіч Шлопак;
* 1964—1967 — Міхаіл Андрэевіч Хазяеў;
* 1966—1967 — Анатоль Мікалаевіч Дзмітрыеў;
* 1967—1970 — Віталь Аляксандравіч Мальцаў;
* 1971—1982 — Галіна Пятроўна Багуслаўская;
* 1982—1992 — Галіна Сямёнаўна Пракапчук;
* 1992—2014 — Ніна Андрэеўна Капачова;
* з 2014 года — Павел Міхайлавіч Лявонцьеў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Факультэты МДЛУ
Катэгорыя:З’явіліся ў 1948 годзе
Эрнст Яаксан

**Эрнст Яаксан** (; ,  — , , ЗША) — эстонскі дыпламат.

## Біяграфія 
Вывучаў эканоміку ў Латвійскім універсітэце ў Рызе і права ў Тартускім універсітэце. Пазней скончыў Калумбійскі ўніверсітэт у Нью-Ёрку па спецыяльнасці «эканоміка».

У 1928 годзе пачаў працаваць у Інфармацыйным аддзеле Міністэрства замежных спраў Эстоніі. З 1929 года — у дыпламатычнай місіі незалежнай Эстоніі ў Рызе. У 1929—1932 гадах Яаксан — сакратар ганаровага консула Эстоніі ў Сан-Францыска (ЗША). У 1932 годзе быў прызначаны Генеральным консулам Эстоніі ў Нью-Ёрку.

Пасля далучэння дзяржаў Балтыі да СССР у 1940 годзе працягнуў выкананне дыпламатычных функцый у якасці прадстаўніка Эстонскай Рэспублікі.

У 1956 годзе адмовіўся прызнаць урад Эстоніі ў выгнанні прэм’ер-міністра і выконваючага абавязкі прэзідэнта рэспублікі Аўгуста Рэя.

З 1965 па 1991 год працаваў Генеральным консулам Эстоніі ў Злучаных Штатах, гэта значыць датуль, пакуль Эстонія не аднавіла незалежнасць у 1991 годзе. На працягу 1980-х гадоў Яаксан займаў пасаду «неафіцыйнага» дэкана Дыпламатычнага корпуса.

З 1991 па 1994 год быў назначаны Надзвычайным і Паўнамоцным паслом Эстонскай Рэспублікі ў ЗША і Пастаянным прадстаўніком Эстоніі пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацый.

Увайшоў у складзены ў 1999 годзе па выніках пісьмовага і анлайн-галасавання спіс 100 вялікіх дзеячаў Эстоніі XX стагоддзя.

Катэгорыя:Дыпламаты Эстоніі
Неэмэ Ярві

**Неэмэ Ярві** (; нар. , ) — эстонскі і амерыканскі дырыжор. Народны артыст Эстонскай ССР (1971). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1978).

## Біяграфія 
У 1955—1960 гадах вучыўся ў Талінскім музычным вучылішчы на ​​аддзяленнях ударных інструментаў і харавога дырыжыравання.

У 1955—1960 гадах вучыўся ў Ленінградскай кансерваторыі на аддзяленні оперна-сімфанічнага дырыжыравання ў Мікалая Рабіновіча і Яўгена Мравінскага.

У 1980 годзе Ярві з сям’ёй пакінуў Савецкі Саюз і пераехаў у ЗША, з 1987 г. грамадзянін ЗША. У 1982—2004 гадах галоўны дырыжор Гётэбаргскага сімфанічнага аркестра, адначасова ў 1984—1988 гадах узначальваў Шатландскі нацыянальны аркестр, а ў 1990—2005 гадах Дэтройцкі сімфанічны аркестр. Быў таксама галоўным запрошаным дырыжорам Бірмінгемскага сімфанічнага аркестра (1981—1983) і інш. З 2005 г. галоўны дырыжор гаагскага Рэзідэнц-аркестра — аднаго з трох вядучых аркестраў Нідэрландаў. Рэгулярна выступае з Лонданскім сімфанічным аркестрам, амстэрдамскім Канцэртгебау, Аркестрам Парыжа і іншымі вядучымі калектывамі свету.

У 2010 годзе зноў узначаліў Эстонскі нацыянальны сімфанічны аркестр; праз некалькі месяцаў вырашыў пакінуць яго з-за рознагалоссяў з міністэрствам культуры, аднак вярнуўся да наступнага сезона і працягнуў працу з аркестрам.

Катэгорыя:Дырыжоры ЗША
Кар'ямаа (Алутагузэ)

**Кар’ямаа** () — вёска ў воласці Алутагузэ павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года вёска ўваходзіла ў склад воласці Алайыэ. Размешчана на беразе Чудскога возера ў паўднёвай частцы павета Іда-Вірумаа за 6 км на ўсход ад Алайыэ, за 30 км на поўдзень ад павятовага цэнтра — горада Йыхві.

Паштовы індэкс — 79706.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Дар’я Саўчук

**Дар’я Саўчук** (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Выступала ў чэмпіянаце Беларусі ў складзе каманды «Прыбужжа» з Брэста, дзе дайшлі да фіналу, а таксама выйгралі Кубак краіны. У 2020 годзе стала бронзавым прызёрам чэмпіянату Еўропы U-19 і была прызнана лепшай блакавальнай гэтага турніру.

У чэрвені 2023 года папоўніла склад валейбольнай каманды «Северянкі».

## Дасягненні 
*  **Сярэбраны прызёр** Чэмпіяната Беларусі 2022/2023
*  **Уладальнік** Кубка Беларусі 2022

## Спасылкі 
* Darya Sauchuk
* У волейбольной «Северянки» новый блокирующий
* Darya Sauchuk 
* Савчук Дарья/ Sauchuk Darya

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-16
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-20
Монааксід вугляроду

**Монааксід вугляроду**, **аксід вугляроду(II)**, **вокіс вугляроду** або **чадны газ** (), хімічная формула — **CO** — прадукт няпоўнага акіслення вугляроду. Пры стандартных умовах монааксід вугляроду — бясколерны таксічны газ без паху, лягчэй паветра.

У прамысловасці вырабляюць праз газіфікацыю паліва, пры канверсіі газаў.

Выкарыстоўваецца як высокакаларыйнае паліва, сыравіна ў арганічным сінтэзе.

## Уласцівасці 
Газ без колеру і паху, tкіп −191,5 °C, шчыльнасць 1,25 кг/м³ (0 °C).

Раствараецца ў спірце, бензоле, дрэнна — у вадзе. Гаручы, сумесь з паветрам (12,5 — 74 % аксіду вугляроду) выбухованебяспечная. Пры высокіх тэмпературах узаемадзейнічае з вадародам і аксідамі металаў (як аднаўляльнік), з хлорам, серай, некаторымі металамі (гл. карбанілы металаў).

Атрутны, узаемадзейнічае з гемаглабінам крыві, ГДК для вытворчых памяшканняў 0,03 мг/л.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Аксіды вугляроду
Катэгорыя:Яды
Дар’я Бурак

**Дар’я Бурак** (нар. ) — беларуская валейбалістка. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
Выхаванка ДЮСШАР «Жамчужына Палесся» г. Мазыр.

Сезон 2020/21 правяла ў рэзервовым складзе «Мінчанак». Перад стартам сезона-2021/22 далучылася да асноўнага склада «Мінчанак».

## Дасягненні 
*  **Чэмпіён** Чэмпіяната Беларусі 2022/2023, 2023/2024
*  **Сярэбраны прызёр** Чэмпіяната Беларусі 2018/2019, 2019/2020
*  **Уладальнік** Кубка Беларусі 2024
*  **Сярэбраны прызёр** Кубка Беларусі 2023
*  **Бронзавы прызёр**Кубка Беларусі 2019 2020

## Спасылкі 
* Darya Burak
* Darya Burak 
* «МИНЧАНКА» ПОДПИШЕТ 28-ЛЕТНЮЮ ТУРЕЦКУЮ НАПАДАЮЩУЮ?
* ДАРЬЯ БУРАК ОСТАЛАСЬ В «МИНЧАНКЕ»
* Бурак Дарья/ Burak Darya

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-20
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Ганна Брэская

**Ганна Брэская** (дзявочае **Ганна Яфрэмаўна Аўсеенка**; 1901, Зялькі, цяпер Верхнядзвінскі раён, Віцебская вобласць — пасля 1936) — беларуская паэтка.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1901 годзе ў вёсцы Зялькі ў сялянскай сям’і. У 1919—1921 гг. працавала ў Дзісенскім павятовым аддзеле народнай адукацыі. З 1923 года разам з мужам, педагогам і мастаком Сямёнам Брэскім (пазней рэпрэсаваным) жыла ў Полацку, гадавала сына, займалася творчай дзейнасцю. У сакавіку 1925 года ўступіла ў Полацкую філію «Маладняка». У 1930-я гг. магчыма працавала на адной з полацкіх фабрык.

Пасля паўторнага арышту мужа ў 1936 г. біяграфічныя звесткі адсутнічаюць. Дата смерці і месца пахавання невядомыя.

## Творчасць 
Друкавалася ў часопісах «Беларуская работніца і сялянка», «Маладняк», газеце «Полоцкий пахарь» (пазней — «Чырвоная Полаччына»), літаратурных альманахах «Наддзьвіньне» (1926), «Росквіт» (1927), «Зарніцы» (1928). Пазней падборкі вершаў друкаваліся таксама ў газеце «Голас Радзімы», часопісах «Дзеяслоў», «Роднае слова», паэтычнай анталогіі «Краса і сіла» (Мінск, 2003). У 2000 г. выйшла кніга паэзіі «Настурцыі».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Віктар Жыбуль. Замужам за «антысавецкім агітатарам» штрыхі да жыццяпісу Ганны Брэскай  // Роднае слова 2011/12

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Верхнядзвінскім раёне
Катэгорыя:Паэтэсы Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Маргарыта Захаранка

**Маргарыта Захаранка** (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Выступала за клуб «Прыбужжа» з Брэста. У верасні 2023 году папоўніла склад каманды «Цюмень», дзе правяла да чэрвеня 2024 года.

## Дасягненні 
*  **Сярэбраны прызёр** Чэмпіяната Беларусі 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023
*  **Уладальнік** Кубка Беларусі 2023
*  **Бронзавы прызёр**Кубка Беларусі 2021 2022

## Спасылкі 
* Marharyta Zakharanka
* Marharyta Zakharanka
* Женская команда ВК «Тюмень» лишилась капитана и двух доигровщиц
* Связующая сборной Беларуси будет выступать за волейбольную «Тюмень»

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-20
Мартса

**Мартса** () — вёска ў воласці Тойла павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2011 года ў вёсцы налічвалася 27 жыхароў, з іх 20 (74,1 %) — эстонцы. Станам на 1 студзеня 2019 года ў былі зарэгістраваны 54 жыхары.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Сезон 2004/2005 «Барысаў-БДУ»

У сезоне 2004/2005 баскетбольны клуб «Барысаў-БДУ» з горада Барысаў прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2004/2005 (**8 месца**).

Каманда была расфарміравана падчас сезону ў лютым 2005 года з-за фінансавых праблем.

## Склад каманды 
*  Ягор Быстры
*  Сяргей Воўк
*  Андрэй Гольмак
*  Яўген Грэхаў
*  Ігар Дабрасердаў
*  Ягор Казакевіч
*  Аляксей Майструк
*  Аляксандр Мозаў
*  Дзмітрый Петух
*  Алег Саноцкі
*  Павел Тоўкач
*  Раман Туравец
*  Дзмітрый Філіч
*  Сяргей Цітоў (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Юрый Шылін
*  Андрэй Юрманаў

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Навіцкі (галоўны трэнер)
*  Анатоль Парфіяновіч

## Гл. таксама 
* Сезон 2003/2004 БК «Барысаў»
* Сезон 2003/2004 БДУ (баскетбол)

## Спасылкі 
* "ГРОДНО-93" ТОЛЬКО ПРЕТЕНДЕНТ

Барысаў-БДУ
Сезон 2014/2015 БДУ (баскетбол)

У сезоне 2014/2015 баскетбольны клуб БДУ з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2014/2015 (**6 месца**).

## Склад каманды 
*  Даніла Астапенка
*  Юрый Воўк (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Павел Гладкі
*  Раман Гладкіх
*  Руслан Горагляд
*  Дзмітрый Данілік
*  Андрэй Жандараў
*  Андрэй Жмако
*  Арцём Казлоў
*  Яўген Касцюкевіч
*  Елісей Мацюшонак
*  Валянцін Назараў
*  Аляксандр Тур
*  Ігар Турскі
*  Павел Фіц
*  Андрэй Цывінскі
*  Дарол Эрнандэс-Зіненка (прыйшоў у каманду падчас сезона)

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Навіцкі (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2013/2014 БДУ (баскетбол)

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com

БДУ
Катэгорыя:2014 год у Мінску
Катэгорыя:2015 год у Мінску
Сезон 2012/2013 «Сожа» Гомель

У сезоне 2012/2013 баскетбольны клуб «Сож» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2012/2013 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2012 (**групавы этап**).

## Склад каманды 
*  Максім Ажэгаў (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Павел Блізнец
*  Цімафей Вяроўкін
*  Сяргей Дадыкін
*  Ігар Драбышэўскі
*  Іван Каляеў
*  Дзяніс Кусянкоў
*  Сяргей Мякінін
*  Кірыл Сітнік
*  Арцём Станкевіч
*  Дзмітрый Федароўскі
*  Дзмітрый Ходаў (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Сяргей Чарыкаў 
*  Андрэй Шэсцілоўскі

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Падзерачоў (галоўны трэнер)
*  Андрэй Чванькоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2011/2012 «ГАЦАР-Сож»
* Сезон 2013/2014 «Сож-ГДУ»

## Спасылкі 
* АНОНС. “ДРАКОНЫ” ЯВЯТСЯ К ПЛЕЙ-ОФФ
* ИТОГИ. ПОСКРИПТУМ

2012/2013
Сож
Катэгорыя:2012 год у Гомелі
Катэгорыя:2013 год у Гомелі
Вірская вуліца (Мінск)

**Вірская вуліца** — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Паводле некаторых версій назва вуліцы паходзіць ад слова «вір» і звязана з магчымым пачаткам ракі Нямігі ў яе ваколіцах. Ёсць звесткі, што старажылы вуліцы чытаюць яе назву з націскам на літару «а» і магчыма іншая этымалогія гэтага тапоніма.

## Славутасці 
Дом 42: Мінскае вагоннае дэпо, пункт тэхабслугоўвання 4-га парка чыгуначнай станцыі Мінск-Сартыравальны.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вірская вуліца на здымках 2024 года
* Вірская вуліца на АТО.ВУ
* Спіс будынкаў Вірскай вуліцы на Photobuildings

Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Мінск)
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Мерыкюла (Нарва-Йыэсуу)

**Мерыкюла** () — вёска ў муніцыпалітэце Нарва-Йыэсуу, павет Іда-Вірумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Вайвара. Размешчана на паўночным усходзе Эстоніі, на беразе Фінскага заліва, за 30 км на ўсход ад павятовага цэнтра — горада Йыхві. Вышыня над узроўнем мора — 25 метраў.

Клімат умераны. Паштовы індэкс — 29025.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Талінскае музычнае вучылішча імя Георга Отса

**Талінскае музычнае вучылішча імя Георга Отса** () — дзяржаўная сярэдняя спецыяльная музычная навучальная ўстанова ў горадзе Таліне, якая насіла з 1975 года імя Георга Отса.

Музычнае вучылішча ім. Г. Отса створана ў 1944 годзе на базе заснаванай у 1919 годзе Талінскай вышэйшай музычнай школы (эст. Tallinna Kõrgem Muusikakool; з 1923 года — Талінская кансерваторыя (эст. Tallinna Konservatoorium)).

Працягласць навучання ў вучылішчы — 4 гады (для навучэнцаў, якія скончылі асноўную школу), 3 гады — для навучэнцаў, якія скончылі сярэднюю школу. У вучылішчы два кірункі: класічны і эстрадны.

З 1 верасня 2022 года вучылішча было аб’яднана з новай дзяржаўнай навучальнай установай Эстоніі — Талінскай школай музыкі і балета.
Катэгорыя:Адукацыя ў Таліне
Сезон 2020/2021 «Імпульс-БДУІР»

У сезоне 2020/2021 баскетбольны клуб «Імпульс-БДУІР» з Мінскай вобласці прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2020/2021 ( **3 месца**).

## Склад каманды 
*  Вацлаў Бугаёў
*  Данііл Бугаёў
*  Сяргей Вабішчэвіч
*  Міхаіл Вайдо
*  Антон Вашкевіч
*  Максім Дабравольскі
*  Генадзь Захар
*  Юрый Ігнацьеў
*  Аляксей Кавалеўскі
*  Максім Казлавец
*  Яраслаў Курапаў
*  Мікіта Мацаль
*  Арцём Шкуратаў
*  Данііл Шышко

## Трэнеры каманды 
*  Фёдар Радэнка (галоўны трэнер)
*  Лідзія Мацаль

## Гл. таксама 
* Сезон 2019/2020 «Імпульс-БДУІР»
* Сезон 2021/2022 «Імпульс-БДУІР»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
* «ИМПУЛЬС-БГУИР» - БРОНЗОВЫЙ ПРИЗЁР XXIX ЧЕМПИОНАТА БЕЛАРУСИ СРЕДИ МУЖСКИХ КОМАНД

2020/2021
Імпульс-БДУІР
Гётэбаргскі сімфанічны аркестр

**Гётэбаргскі сімфанічны аркестр** () — шведскі сімфанічны аркестр, які базуецца ў Гётэбаргу. Заснаваны ў 1905 г. як Göteborgs orkesterförenings orkester (аркестр Гётэбаргскага аркестравага таварыства). У 1997 г. аркестру прысвоена ганаровае званне «Шведскі нацыянальны аркестр» (швед. Sveriges nationalorkester).

На працягу ўсёй гісторыі аркестра яму была ўласцівая вядомая спецыялізацыя на познерамантычнай музыцы паўночных краін (Эдвард Грыг, Карл Нільсен, Ян Сібеліус і інш.). Шмат гадоў ім кіраваў эстонскі дырыжор Неэмэ Ярві.

Аркестр ажыццявіў каля 100 запісаў, галоўным чынам для лэйблаў Deutsche Grammophon і шведскай BIS — у тым ліку ўсе сімфоніі Сібеліуса для DG і ўсе сімфоніі Чайкоўскага для BIS. Сярод прыкметных запісаў нядаўняга часу — працы галоўнага запрошанага дырыжора аркестра Петэра Этвёша, які запісаў з аркестрам творы Лучана Берыа і свае ўласныя, і ажыццёўлены Марыа Венцага запіс Канцэрта для флейты з аркестрам Сафіі Губайдулінай (саліравала Шарон Безалі).
Катэгорыя:Сімфанічныя аркестры Швецыі
Каралеўскі шатландскі нацыянальны аркестр

**Каралеўскі шатландскі нацыянальны аркестр** () — сімфанічны аркестр у Глазга, які з’яўляецца асноўным аркестрам Шатландыі. Асноўнай канцэртнай пляцоўкай аркестра з’яўляецца Зала Генры Вуда ў Глазга, хоць таксама яна выступае ў Эдынбургу, Абердзіне, Дандзі і іншых гарадах краіны. Аркестр складаецца з 89 чальцоў.

Аркестр быў заснаваны ў 1891 як Шатландскі аркестр, а ў 1950 атрымаў статус нацыянальнага. Рэпутацыю аркестра падняў Аляксандэр Гібсан, першы шатландзец на пасадзе кіраўніка аркестра, які праславіў калектыў запісамі скандынаўскай музыкі, у тым ліку Сібеліуса і Карла Нільсена. Дзейнасць Гібсана працягнуў Неэмэ Ярві, які ажыццявіў таксама запіс поўнага цыклу сімфанічнай музыкі Малера, і Брайдэн Томпсан, які працягнуў выкананне твораў Нільсена. У 1991 годзе аркестр атрымаў каралеўскі патранаж.

Катэгорыя:Аркестры Вялікабрытаніі
AVGP

**AVGP** (**Armored Vehicle General Purpose**), пазней **LAV I** — сямейства канадскіх бронетранспарцёраў-амфібій.

## Гісторыя 
У 1974 годзе канадскія ваенныя запусцілі праграму па распрацоўцы лёгкай браняванай машыны. Быў праведзены конкурс сярод розных прататыпаў розных кампаній, па выніку якога перамагло сямейства машын ад General Motors Diesel (пазней General Dynamics Land Systems). Браневікі былі заснаваны на шасціколавай версіі швейцарскага Mowag Piranha I і сталі першым пакаленнем лёгкіх бронемашын кампаніі. Машыны выкарыстоўваліся да 2005 года, калі былі зняты з эксплуатацыі. Некаторыя БТРы былі перададзеныя ўзброеным сілам іншых краін і паліцыі.

Працягам развіцця праекта сталі браневікі 8×8 LAV II.

## Варыянты 
### Cougar 
* Выкарыстоўваецца ў якасці вучэбна-трэніровачнай машыны, машыны разведкі і агнявой падтрымкі
* Экіпаж з трох чалавек

### Husky 
* Браніраваная эвакуацыйная машына
* Экіпаж з двух чалавек

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Васіль Мітрафанавіч Ткачук

**Васіль Мітрафанавіч Ткачу́к** ( — ) — савецкі і беларускі мастак, графік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Мінькіўці (Андрушыўскі раён Жытомірскай вобласці Украіны). У 1961 годзе скончыў аддзяленне графікі Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута. Вучыўся ў С. П. Геруса, П. К. Любамудрава, А. П. Мазалёва, А. С. Казлоўскага. Жыў у Мінску. Член Беларускага саюза мастакоў з 1966 года.

## Творчасць 
Васіль Ткачук працаваў у галіне станковай графікі (эстамп, лінагравюра). У мастацкіх выстаўках пачаў удзельнічаць у 1961 годзе. Творы мастака вылучаюцца выразнасцю, лаканічнасцю, прасякнуты пачуццём часу.

Сярод твораў: «Стары парк» (1964), «Раўбічы» (1968), «Зіма» (1982), «Зімовая цішыня» і «Хвоі над Нёманам» (1983), «Партрэт Я. Коласа», «Партрэт Я. Купалы» (1984—1985), «Безыменная вышыня» (1989), «Іней» (1994), «Світанак над Мінскам» (1996); серыі «На Прыпяці» (1961), «На Палессі» (1962), «Гродзенскі азотнатукавы завод» (1965), «Мінск будуецца» (1961—1967), «Крэпасць над Бугам» (1961—1986), «Будаўніцтва Лукомльскай ДРЭС» (1969), «Стары Мінск» (1975—1986), «Сталявары» (1989) і іншыя.

Творы Васіля Ткачука знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах Беларускага саюза масткоў, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Ткачук В. М. «Пинские болота». Дипломная работа. Белорусский государственный театрально-художественный институт. 1961 // Научно-исследовательский музей при Российской академии художеств
* Класіка графікі // Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь
* Ткачук Василий Митрофанович 1926 г. // Трамвай искусств
* Минский художник Ткачук Василий Митрофанович // Киевского Клуба Коллекционеров «Соцеализм»

Катэгорыя:Графікі СССР
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Аліна Буцько

**Аліна Буцько**, па нараджэнні Сарока (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Пасля поспеху моладзевай зборнай у 2001 годзе з’ехала ў Расію, гуляла на Сахаліне, выступала за розныя клубы ў расійскай Суперлізе.

Замужам за старэйшым братам вядомага беларускага гульца расійскай зборнай Аляксандра Буцько.

## Спасылкі 
* BLR / — Team Composition
* Что стало с волейболистками, в 2001 году завоевавшими для Беларуси первые награды юниорского чемпионата Европы?
* побеждает. И чиновников тоже

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Валейбалісткі Расіі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-20
Катэгорыя:Выпускнікі Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-18
Метсамягара

**Метсамягара** () — вёска ў воласці Тойла павета Іда-Вірумаа, Эстонія. Размешчана ў паўночнай частцы павета Іда-Вірумаа, за 2 кіламетры на поўдзень ад валаснога цэнтра — пасёлка Тойла. Вышыня над узроўнем мора — 48 метраў. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2011 года ў вёсцы пражывалі 2 чалавекі.

У 2019 годзе ў вёсцы налічвалася 6 жыхароў.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Іда-Вірумаа
Чыстапальскі раён

**Чыстапальскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Рэспублікі Татарстан Расійскай Федэрацыі. Размешчаны ў цэнтральнай раўніннай частцы Татарстана, на левым беразе ракі Камы. Адміністрацыйны цэнтр — Чыстапаль.

У Чыстапальскім раёне развіта сельская гаспадарка.

## Геаграфія 
Чыстапольскі раён размешчаны ў Заходнім Закам’і, у цэнтральнай раўніннай частцы Татарстана, на левым беразе Камы. Мяжуе на захадзе з Аляксееўскім раёнам, на паўночным захадзе — з Рыбна-Слабадскім, на паўночным усходзе — з Мамадышскім, на ўсходзе — з Ніжнякамскім, на паўднёвым усходзе — з Новашэшмінскім і на поўдні — з Аксубаеўскім раёнамі Татарстана. Агульная плошча — 1823 км². Працяг раёна з поўначы на ​​поўдзень — 50 км, з захаду на ўсход — 58 км. У раёне ёсць запасы нафты, каменнага вугалю і іншых карысных выкапняў. Клімат умерана-кантынентальны, сярэдняя тэмпература студзеня −13 °C, ліпеня +19,5 °C.
Сафія Губайдуліна

**Сафія Губайдуліна** (; *Sofiya (Saniya) Ğobäydullina*; ) — татарская кампазітарка, з 1991 года жыла ў Германіі. Аўтар больш за сотню сімфанічных твораў, твораў для салістаў, хору і аркестра, інструментальных ансамбляў, музыкі для тэатра, кіно і мультфільмаў. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1989).

## Біяграфія 
З 1946 па 1949 гадах вучылася ў казанскай музычнай гімназіі па фартэпіяна (клас М. А. Пятніцкай) і кампазіцыі, а з 1949 па 1954 гады — у Казанскай кансерваторыі па класе кампазіцыі ў прафесара Альберта Лемана, а таксама па класе фартэпіяна. У 1954 годзе паступіла ў Маскоўскую кансерваторыю, клас кампазіцыі Юрыя Шапорына, а затым Мікалая Пейкі, клас фартэпіяна Якава Зака. Сталінская стыпендыятка. У 1963 годзе скончыла аспірантуру Маскоўскай кансерваторыі па кампазіцыі ў прафесара Вісарыёна Шабаліна. Важным было для яе ў гэтыя гады слова-наказ, сказанае ёй Дзмітрыем Шастаковічам: «Я вам жадаю ісці вашым „няправільным“ шляхам».

У 1969—1970 гадах працавала ў Маскоўскай эксперыментальнай студыі электроннай музыкі ў музеі імя А. Скрабіна і напісала там электронную п’есу Vivente — non vivente (Жывое — нежывое, 1970). Губайдуліна пісала таксама музыку для кіно. Усяго яна напісала музыку да 25 фільмаў, уключаючы «Вертыкаль» (1967), «Маўглі» (мультфільм, 1971), «Чалавек і яго птушка» (мультфільм, 1975), «Пудзіла» (рэж. Ралан Быкаў, 1983), «Марыя — каралева Шатландыі» (2013).

У 1979 году на VI з’ездзе кампазітараў у дакладзе Ціхана Хрэннікава яе музыка падвергнулася крытыцы, і Губайдуліна патрапіла ў так званую «хрэннікаўскую сямёрку» — «чорны спіс» сямі кампазітараў, на працягу шэрагу гадоў не магла выступаць на радыё і тэлебачанні.

У 2011 годзе з асабістым патранатам і ўдзелам Сафіі Губайдулінай у Казані сіламі Дзяржаўнага сімфанічнага аркестра Рэспублікі Татарстан заснаваны штогадовы фестываль сучаснай музыкі яе імя «Канкордыя», у якім выступаюць вядомыя расійскія і замежныя кампазітары і выканаўцы. Мастацкі кіраўнік фестывалю — заслужаны артыст Расіі Аляксандр Сладкоўскі.

У Казані праводзіцца міжнародны конкурс піяністаў яе імя з удзелам студэнтаў Казанскай і іншых кансерваторый.

## Крыніцы
Георгій Сяргеевіч Бярозка

**Георгій Сяргеевіч Бярозка** (, Вільня, Літва — , Масква, Расія) — беларускі і расійскі празаік, крытык-узвышэнец.

## Біяграфія 
Бацька Сяргей Бярозка быў інспектарам вышэйшага гарадскога вучылішча, за савецкім часам першым дырэктарам СШ № 1 у Слуцку. Нарадзіўся  года ў Вільні.

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1945 года.
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга.
* Ордэн Дружбы народаў (5 верасня 1975) — *за заслугі ў развіцці савецкай літаратуры і ў сувязі з сямідзесяцігоддзем з дня нараджэння*.
* Залаты медаль імя Аляксандра Фадзеева (1974).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Выпускнікі этналагічнага факультэта МДУ
Лізавета Алісейка

**Лізавета Алісейка** (нар. ) — беларуская валейбалістка. Выступала за зборныя Беларусі розных узроставых катэгорый.

## Біяграфія 
З сем гадоў 3 гады займалася акрабатыкай. У чацвёртым класе трэнер па валейболе Уладзімір Мікалаевіч Канопліч запрасіў трэнероўку. Пазней трапіла ў спартовы клас па валейболу.

У 2020 годзе галоўны трэнер Магілёўскай каманды Сяргей Аляксандравіч Троцкі запрасіў у клуб, дзе правяла 3 сезоны.

## Спасылкі 
* Алисейко Елизавета/ Aliseika Lizaveta
* Этим вечером о себе рассказала Елизавета Алисейко, связующая. Познакомимся поближе.
* Lizaveta Aliseika

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Расія і Еўрапейскі Саюз

Адносіны Еўрапейскага Саюза і Расійскай Федэрацыі на бягучым этапе застаюцца абцяжараныя сур’ёзнымі палітычнымі супярэчнасцямі.

## Гісторыя 
З утварэннем Еўрасаюза ў 1992 года на інстытуцыянальным узроўні пачалося палітычнае збліжэнне краін-членаў арганізацыі і Расіі. У 1997 годзе ўступіла ў сілу Пагадненне аб партнёрстве і супрацоўніцтве. У 2003 годзе на саміце Расія — ЕС адобрана канцэпцыя «чатырох агульных прастор» — у эканоміцы, знешняй бяспецы, адукацыі, навуцы і культуры — у рамках якіх прадугледжвалася развіццё двухбаковага супрацоўніцтва. Пры ўсім тым у адносінах Бруселя і Масквы існавала шэраг разнагалоссяў. Так, напрыклад, падчас чачэнскіх войн ЕС выступіў у падтрымку Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя. 

Пасля 2014 года (Еўрамайдан і Анексія Крыма Расіяй) адносіны значна пагоршыліся. Канфлікт па ўкраінскаму пытанню абгрунтаваны барацьбой за сферы ўплыву. Бакі ўвялі адзін супраць аднаго санкцыі, што прывяло да значных эканамічных страт. З таго часу канфрантацыя толькі ўзрастала. У часы пандэміі каранавіруса яна вылілася ў адмове ЕС прызнаваць расійскія вакцыны, а Крамля адпаведна еўрапейскія. Не дасягнута паразуменне бакоў і па пытанні правоў і каштоўнасцей чалавека. ЕСПЧ патрабуе ад Расіі прызнання аднаполых шлюбаў, але яна захоўвае прыхільнасць традыцыйным поглядам. 

Такім чынам, Еўрасаюз і Расія выступаюць паслядоўнымі геапалітычнымі праціўнікамі. 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Адносіны Еўрапейскага Саюза з трэцімі краінаміКатэгорыя:Знешняя палітыка Расіі
Анатоль Панцялеевіч Ткачэнка

**Анатоль Панцялеевіч Ткачэ́нка** () — вучоны ў галіне тэлекамунікацый і тэлевізійных сістэм, кандыдат тэхнічных навук (1969), дацэнт (1974).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Кіраўск (Луганская вобласць УССР). У 1960 годзе скончыў Ваенна-марское інжынернае вучылішча сувязі імя А. С. Папова, у 1962 годзе Ленінградскі электратэхнічны інстытут сувязі імя М. А. Бонч-Бруевіча, у 1969 годзе аспірантуру. У 1960—1965 гадах працаваў інжынерам-кансруктрам у Цэнтральным канструктарскім бюро электроннага машынабудавання ў Луганску. Працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам у Мінскім філіяле Усесаюзнага завочнага электратэхнічнага інстытута сувязі. З 1970 года А. П. Ткачэнка ў Мінскім радыётэхнічным інстытуце (сучасны Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі) — дацэнт кафедры сістэм тэлекамунікацый, у 1992—1997 гадах прафесар.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш за 350 навуковых прац, падручнікаў, аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў на вынаходствы па пытаннях кабельнага тэлебачання і лічбавага радыёвяшчання і тэлевяшчання, валаконна-аптычных лініях сувязі для рэпартажных комплексаў каляровага і кабельнага тэлебачання; па стварэнні дыягнастычных прылад для каляровых тэлевізійных прыёмнікаў. Адзін з аўтараў і навуковы рэдактар энцыклапедычнага даведніка «Бытавая радыёэлектронная тэхніка» (1995).

Сярод апублікаванага:
* Техника телевизионных измерений: Учеб. Пособие для вузов / Ткаченко А. П., Кириллов В. И. — Мн.: Вышэйшая школа, 1976. — 224 с.;
* Цветное телевидение. — МН..: Беларусь, 1981. — 254 с.;
* Телевидение и передача изображений : Учеб. пособие для вузов по спец. 0708 «Многоканал. электросвязь» / В. И. Кириллов, А. П. Ткаченко. — Минск : Вышэйшая школа, 1988. — 319 с. : ил.
* Цифровое телевидение : в 2 ч. Ч. 1 : Кодирование источника сообщений в системах цифрового телевизионного вещания : учебно-метод. пособие / А. П. Ткаченко, А. Л. Хоминич. — Минск : БГУИР, 2015. — 163 с. : ил.;
* Дипломное проектирование. Требования к расчетно-аналитической части дипломных работ и проектов : Пособие / Н. В. Тарченко, А. П. Ткаченко, А. Л. Хоминич. — Минск : БГУИР, 2015. — 103 с.: ил.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Ткаченко, Анатолий Пантелеевич (кандидат технических наук) // Электронны каталог Рэспубліканскай навукова-тэхнічнай бібліятэкі
* Ткаченко Анатолий Пантелеевич // Помощник студента БГУИР
* Ткаченко Анатолий Пантелеевич // Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента
* Ткаченко Анатолий Пантелеевич // База патентов Беларуси
* Архив юбилеев учёных БГУИР

Катэгорыя:Выпускнікі Ваенна-марскога інстытута радыёэлектронікі імя А. С. Папова
Катэгорыя:Тэхналогіі тэлебачання
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Міжнародная алімпіяда па інфарматыцы

**Міжнаро́дная алімпія́да па інфарма́тыцы** () — штогадовае спаборніцтва па інфарматыцы сярод школьнікаў, праводзіцца з 1989 года.

Другая па велічыні і колькасці краін-удзельніц навуковая алімпіяда пасля Міжнароднай матэматычнай алімпіяды.

## Структура спаборніцтва 
Спаборніцтва складаецца з двух дзён, у якія ўдзельнікам прапануюць рашыць і запраграмаваць алгарытмічныя задачы. Удзельнікі спаборнічаюць індывідуальна; кожную краіну можа прадстаўляць не больш за 4 удзельнікі (агульная колькасць краін у 2021 годзе склала 88). Удзельнікаў звычайна выбіраюць па выніках нацыянальных спаборніцтваў.

Кожны дзень спаборніцтвы ўдзельнікам звычайна прапануюць рашыць тры (у 2009—2010 годзе — чатыры) задачы за пяць гадзін. Кожны ўдзельнік рашае задачы самастойна, карыстаючыся адным камп’ютарам. Строга забараняюцца зносіны з іншымі ўдзельнікамі, выкарыстанне вучэбнай літаратуры  Звычайна для рашэння задачы трэба напісаць праграму на мове C++, Pascal (да 2019) або Java (да 2021) памерам не больш за 50 кілабайт. Караткевіч атрымаў сярэбраны медаль, а на наступных алімпіядах атрымліваў залатыя медалі ў 2007—2012 гадах. Станам на 2024 года, Караткевіч — самы паспяховы ўдзельнік у гісторыі IOI.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сайт Міжнароднага камітэта IOI
* Сайт Сакратарыята IOI
* Былы форум алімпіяды (зачынены і пазней адроджаны як чыста кітайскамоўны форум па праграмаванні)
* Фатаграфіі з некалькіх мінулых алімпіяд.

Катэгорыя:Калякамп’ютарныя мерапрыемствыКатэгорыя:СпаборніцтвыКатэгорыя:Праграмаванне
Камерун (значэнні)

**Камерун** — шматзначны тэрмін.

* Камерун — краіна ў Афрыцы.
* Камерун — вулкан у Афрыцы, у Камеруне.

## Гл. таксама 
* Германскі Камерун
* Кэмеран
Эстонскі нацыянальны сімфанічны аркестр

**Эстонскі нацыянальны сімфанічны аркестр** (, ERSO) — найстарэйшы і найбольш паважаны рэгулярна дзеючым сімфанічным аркестр у Эстоніі, базуецца ў Таліне. Гісторыя аркестра ўзыходзіць да 1926 года і, як і многія іншыя аналагічныя гісторыі ў свеце, звязана з нараджэннем і развіццём нацыянальнага вяшчання. З 2020 года галоўным дырыжорам і мастацкім кіраўніком аркестра, які складаецца з больш за 100 чалавек, з’яўляецца Алары Эльтс. Неэмэ Ярві, які даўжэй за ўсіх прапрацаваў галоўным дырыжорам ERSO, працягвае супрацоўнічаць з ролі ганаровага дырыжора, мастацкі саветнік аркестра — Паава Ярві.

Аркестр вядзе сваю гісторыю да першай канцэртнай трансляцыі па Талінскім радыё, якая адбылася 18 снежня 1926 года: выступала фартэпіяннае трыа, сабранае адмыслова для дадзенага выпадку, скрыпач Хуга Шуц (у наступныя тры гады загадчык музычнага вяшчання на радыё), віяланчэліст Альфрэд Ваарман і скрыпачка Ганна Савіцкая выканалі творы Пятра Ільіча Чайкоўскага, Фрыдрыха Эберле і Райманда Куля.

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1926 годзе
Катэгорыя:Аркестры Эстоніі
Леа Крэмер

**Леа Крэмер** (ням. Leo Krämer; нар. , Пютлінген) — нямецкі арганіст і дырыжор.

## Біяграфія 
Вывучаў царкоўную музыку ў Трыры і Саарбрукене, у далейшым удасканальваў майстэрства дырыжора і арганіста пад кіраўніцтвам Серджу Чэлібідаке, Гюнтэра Ванда, Ойгена Ёхума, Людвіга Дзёра. У 1969 годзе ўзначаліў Філарманічны хор зямлі Саар (Philharmonischen Chor an der Saar). З 1971 па 2009 год займаў пасаду тытулярнага арганіста Шпаерскага сабора, з 1990 г. быў таксама саборным капельмайстрам. Ініцыятар і мастацкі кіраўнік Міжнароднага музычнага фестывалю Dom zu Speyer.

У 1998 годзе стаў ганаровым прафесарам у Вышэйшай школы музыкі Саара ў Саарбрукене і Вышэйшай школы музыкі і выканальніцкіх мастацтваў у Мангейме.

Лаўрэат Міжнародных конкурсаў арганістаў у Аўстрыі, Бельгіі, Германіі і Італіі. Кіраваў рознымі харавымі і камернымі калектывамі ў Саары. У 1991—1993 гадах узначальваў Эстонскі нацыянальны сімфанічны аркестр. У якасці дырыжора выступае ў Германіі, Італіі, Японіі, Карэі, Мексіцы, Расіі. З 1989 года цесна супрацоўнічае з творчымі калектывамі Казанскай кансерваторыі.

З 2012 года — мастацкі кіраўнік творчага аб’яднання PalatinaKlassik.

Узнагароджаны Памятным знакам Петэра Карнеліуса[ням.] (2007) і ордэнам «За заслугі перад ФРГ».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дырыжоры Германіі
Аліна Ягорава

**Аліна Ягорава** (нар. ) — беларуская валейбалістка.

## Біяграфія 
Займацца валейболам пачала ў 8 гадоў. З 2015 па 2020 год гуляла за брэсцкую каманду «Прыбужжа». У 2020 годзе яе прызналі лепшай у нападзе ў розыгрышы Кубка Беларусі, а ў сезоне 2018/2019 — лепшай у нападзе на чэмпіянаце.

У жніўні 2020 года папоўніла каманду «Енісея».

## Дасягненні 
З’яўляецца бронзавым прызёрам чэмпіянату Еўропы U18, пераможцам чэмпіянату Усходне-Еўрапейскай валейбольнай асацыяцыі.
*  **Сярэбраны прызёр** Чэмпіяната Беларусі 2017/18, 2018/19, 2020/21, 2022/23
*  **Бронзавы прызёр** Чэмпіяната Беларусі 2019/20

*  **Уладальнік** Кубка Беларусі 2022
*  **Фіналіст** Кубка Беларусі  2019
*  **Бронзавы прызёр**Кубка Беларусі 2016, 2021

## Спасылкі 
* Alina Egorowa 
* Белорусская волейболистка Алина Егорова будет выступать за «Енисей»
* Егорова Алина

Катэгорыя:Валейбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-18
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па валейболе U-19
Карл Орвіку

**Карл Орвіку** (, , Кохтла, Іда-Вірумаа — , ) — эстонскі вучоны ў галіне геалогіі, доктар геолага-мінералагічных навук. Акадэмік АН Эстонскай ССР (з 1954 года; член-карэспандэнт з 1946, першы склад).

## Біяграфія 
У 1922 годзе скончыў гімназію ў Ракверэ. Скончыў Тартускі ўніверсітэт (1930). Выкладаў там жа, у 1926—1930 — асістэнт геалагічнага кабінета, 1931—1939 старэйшы памочнік, інструктар-асістэнт 1939, з 1944 года прафесар, загадчык кафедры геалогіі. З 1947 супрацоўнічаў у Інстытуце геалогіі АН Эстонскай ССР, у 1954 годзе ўзначаліў Інстытут.

З 1946 па 1952 год старшыня Эстонскага таварыства прыродазнаўцаў, ганаровы член з 1963 года. Жыў у Таліне, Бульвар Равала, «Дом акадэмікаў» (мемарыяльная шыльда).

Пахаваны на Лясных могілках у Таліне.

Увайшоў у складзены ў 1999 годзе па выніках пісьмовага і анлайн-галасавання спіс 100 вялікіх дзеячаў Эстоніі XX стагоддзя.
Юліус Аамісеп

**Юліус Аамісеп** (,  — ) — эстонскі селекцыянер-раслінавод, член-карэспандэнт АН Эстонскай ССР, загадчык аддзела селекцыі Дзяржаўнай Іыгеўскай селекцыйнай станцыі. Заслужаны дзеяч навукі Эстонскай ССР (1945).

## Біяграфія 
Вучыўся ў парафіяльнай школе (1893—1897), у пачатковай школе (1897—1900), у сярэдняй школе (1900—1903), у вайсковай інжынернай школе ў Санкт-Пецярбургу (1903—1905, выключаны за ўдзел у рэвалюцыйнай дзейнасці). У 1914—1917 гг. артылерыйскі афіцэр Рускай імператарскай арміі, удзельнік Першай сусветнай вайны.

З 1907 года на хутары бацькі пачаў ставіць вопыты і займацца селекцыяй гатункаў. З 1920 па 1950 год загадчык аддзела бульбы, агародніны і бабовых раслін Йыгеваскай селекцыйнай станцыі. Селекцыянер бульбы, гароху, цыбулі, яблынь, чорных і чырвоных парэчак.

Член-карэспандэнт АН Эстонскай ССР (1946, першы склад). Сталінская прэмія 1948 года — за вывядзенне новых ракаўстойлівых гатункаў бульбы «Калеў», «Кунгла», «Іыгева», «Віруланэ», «Лінда», якія атрымалі шырокае распаўсюджванне ў ЭССР і ў шэрагу абласцей РСФСР і БССР.

Заслужаны дзеяч навукі Эстонскай ССР (1945). Увайшоў у складзены ў 1999 годзе па выніках пісьмовага і анлайн-галасавання спіс 100 вялікіх дзеячаў Эстоніі XX стагоддзя.

Катэгорыя:Раслінаводы СССР
Сезон 2019/2020 «Жамчужыны Палесся-2» Мазыр

У сезоне 2019—2020 жаночы валейбольны клуб «Жамчужына-2» з Мазыра прымаў удзел у наступных турнірах:
* Першая ліга чэмпіяната Беларусі 2019/2020 (**3 месца**).

## Склад каманды 
* Маргарыта Захаранка
* Вікторыя Гуткнехт
* Кацярына Дзеева
* Вольга Ляўкоўская
* Аляксандра Чуб
* Анастасія Бездарогаву
* Дар’я Нікішына
* Юлія Каўтуненка
* Ірына Анціпенка
* Анастасія Васько
* Марыя Жыльская
* Ірына Ясючэня
* Рыта Іванова
* Ганна Карабіновіч
* Юлія Скарына
* Анастасія Казінец
* Анастасія Мінаева
* Дар’я Кастрова

## Трэнерскі штаб 
* Надзея Рудакоўская (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2020/2021 «Жамчужыны Палесся-2» Мазыр

## Спасылкі 
* Состав женской команды ВК «Жемчужина Полесья-2». Сезон 2019/2020
* Zhemchuzhina Polessia 2 

2019/2020
Жамчужына Палесся-2
Катэгорыя:2019 год у Мазыры
Катэгорыя:2020 год у Мазыры
Маладая Эстонія

**«Маладая Эстонія»** () ― літаратурна-мастацкая эстонская група, якая існавала ў 1905―1915 гг.

## Гісторыя стварэння 
У 1906 годзе Мікалай II дазволіў адкрыць прыватныя школы з навучаннем на эстонскай мове. Больш шырокую адукацыю моладзь атрымлівала ў навучальных установах Санкт-Пецярбурга, Рыгі, Тарту, Мюнхена, Хельсінкі, дзе знаёмілася з мастацкім жыццём гэтых гарадоў, пераймаючы асаблівасці тамтэйшага сімвалізму, імпрэсіянізму і мадэрнізму.

Шэраг маладых эстонскіх пісьменнікаў і мастакоў у 1905 годзе ўтварылі літаратурна-культурную групу «Noor-Eesti» — «Маладая Эстонія». Ініцыятарам гурта быў пісьменнік Густаў Суйтс. У групу ўваходзілі яго сябры: пісьменнікі Фрыдэберт Туглас, Вільям Грунтхаль, Ёханес Аавік, Антон Тамсаарэ, мастакі Мікалай Трыйк, Конрад Мягі, Крысціян Раўд, Аляксандр Тас.

## Задачы групы 
Маніфестам гурта з’явілася сачыненне, напісанае паэтам Густавам Суйтсам (1883—1956): «Застанемся эстонцамі, але станем і еўрапейцамі!» «Маладая Эстонія» супрацоўнічала з Таварыствам народнай адукацыі Эстоніі (АНАЭ), з Таварыствам эстонскай літаратуры (АЭЛ), з групай «Сіуру»

З пачаткам Першай сусветнай вайны младаэстонцы выступалі на антываенных пазіцыях.
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Эстоніі
Філістовіч

**Філістовіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ірына Філістовіч (нар. 2001) — беларуская валейбалістка.
* Янка Філістовіч (1926—1953) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч на эміграцыі, удзельнiк антысавецкага руху на Беларусі, публіцыст.
Густаў Суйтс

**Густаў Суйтс** (; 18 (30) лістапада 1883 — , ) — эстонскі паэт, літаратуразнавец, гісторык і крытык літаратуры. Палітык. Член Акадэміі навук Эстоніі. Адзін з першых лідараў літаратурнага руху «Маладая Эстонія».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў воласці Кастрэ Віну (цяпер — павет Тартумаа, Эстонія) у сям’і настаўніка. З 1895 года вучыўся ў дэрпцкай Аляксандраўскай гімназіі. У 1910 скончыў Імператарскі Аляксандраўскі ўніверсітэт.

У 1901 заснаваў літаратурны гурток «Сябры літаратуры» (эст. Kirjandus Sõbrad). Гурток выдаваў часопіс, які называўся «Промні» (Kiired). Паміж 1905 і 1916 годам Суйтс быў цесна звязаны з эстонскім літаратурным рухам, вядомым як «Маладая Эстонія». У групу ўваходзілі яго сябры: пісьменнікі Фрыдэберт Туглас, Вільям Грунтхаль, Ёханес Аавік, Антон Тамсаарэ, мастакі Мікалай Трыйк, Конрад Мягі, Крысціян Раўд, Аляксандр Тас. Маніфестам групы стаў верш, напісаны Густавам Суйтсам: «Застанемся эстонцамі, але станем і еўрапейцамі!». У гэтыя гады «Маладая Эстонія» была актыўнай у грамадскім жыцці, прыўносіла еўрапейскія тэндэнцыі ў эстонскую літаратуру.

У 1917—1919 — актыўны палітычны дзеяч, эсэр, адзін з лідараў Эстонскай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў. Удзельнік стварэння Эстонскай Рэспублікі. Паводле легенды, пасля заключэння Брэсцкага міру, ён склаў праект канстытуцыі Эстонскай Працоўнай Рэспублікі, паводле якога Эстонія павінна была стаць рэспублікай паміж Савецкай Расіяй і Германіяй, і здолеў дабрацца з ім да Сталіна.

У 1921—1944 — прафесар Тартускага ўніверсітэта. У 1938 годзе стаў адным з першых 12 акадэмікаў, прызначаных у наваствораную Акадэмію навук Эстоніі.

У 1924 заснаваў Эстонскае акадэмічнае літаратурнае таварыства. Сябра саюза пісьменнікаў Эстоніі, у 1943—1944 быў старшынёй саюза. Выступаў супраць нацызму. У 1944 годзе эмігрыраваў у Фінляндыю, затым у Швецыю. Памёр у Стакгольме пасля цяжкай хваробы. Пахаваны на стакгольмскіх Лясных могілках.