Другая Трыццацігадовая вайна

: *Гэты артыкул пра тэрмін і гістарыяграфію. Пра гісторыю перыяду гл. Першая сусветная вайна, Другая сусветная вайна і г.д.*

«**Другая Трыццацігадовая вайна**» — схема перыядызацыі, якая тэрмін, які часам выкарыстоўваецца для ахопу войнаў у Еўропе з 1914 па 1945 гг. Падобна таму, як Трыццацігадовая вайна з 1618 па 1648 г. была не адной вайной, а серыяй канфлікты ў розныя часы і ў розных месцах, пазней арганізаваных гісторыкамі ў адзіны перыяд, Другая трыццацігадовая вайна разглядаецца як «Еўрапейская грамадзянская вайна», якая вялася па прычыне праблемы Германіі і абвастрылася новымі ідэалогіямі фашызму, нацызму і камунізму, якія прыйшлі да ўлады ў Еўропе пасля Першай сусветнай вайны. Ідэя Другой трыццацігадовай вайны заключаецца ў тым, што Першая сусветная вайна натуральным чынам прывяла да Другой сусветнай вайны; у рамках гэтай парадыгмы, апошняя з’яўляецца непазбежным вынікам першай, і таму іх патрэбна разглядаць як адзіны канфлікт. Гісторыкі крытыкуюць гэты тэзіс на падставе таго, што ён апраўдвае дзеянні фашысцкіх і нацысцкіх гістарычных дзеячаў.

## Вытокі 
Канцэпцыя «Другой Трыццацігадовай вайны» ўзнікла ў 1946 годзе, калі былы кіраўнік французскага ўрада Шарль дэ Голь у сваёй прамове ў Бар-ле-Дзюку (28 ліпеня 1946 г.) узгадаў «драму Трыццацігадовай вайны, якую мы толькі што выйгралі». Дэ Голь разглядаў Першую і Другую сусветныя войны як адзіны канфлікт, а міжваенны перыяд — як часовае перамір’е. Гэта паўтарыў, між іншым, Зігмунд Нойман у сваёй кнізе *«Будучыня ў перспектыве»* (1946). У 1948 годзе прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі Уінстан Чэрчыль падштурхнуў гэтую ідэю, калі ў першым абзацы прадмовы да *«Набліжаецца бура»* (1948) ён напісаў, што яго кнігі будуць «расказваць пра яшчэ адну Трыццацігадовую вайну». Асноўныя еўрапейскія канфлікты таго перыяду ўключалі Балканскія войны (1912—1913), Першую сусветную вайну (1914—1918), Грамадзянскую вайну ў Расіі (1917—1923), украінска-савецкую вайну (1917—1921), Польска-савецкую вайну (1919—1921), грамадзянскую вайну ў Іспаніі (1936—1939) і Другую сусветную вайну (1939—1945). Акрамя таго, у міжваенны перыяд назіраўся значны ўзровень грамадзянскіх і працоўных канфліктаў, а таксама каланіяльных войнаў.

## Крытыка 
Гэты тэзіс быў аспрэчаны і адхілены многімі гісторыкамі, якія бачаць у ім занадта простае тлумачэнне складанай серыі падзей, якія адбываліся ў міжваенны перыяд з 1918 па 1939 г. У прыватнасці, некаторыя сцвярджаюць, што пры апісанні ўздыму нацыстаў як непазбежнага выніка Версальскай дамовы, тэзіс «Другая Трыццацігадовая вайна» апраўдвае нацысцкую рыторыку як абарончую рэакцыю на меркаваную помтслівасць Вялікабрытаніі і Францыі. Хутчэй, крытыкі разглядаюць Другую сусветную вайну як следства Гітлера і расісцкай ідэалогіі нацызму, і паколькі прыход Гітлера да ўлады залежаў ад Вялікай дэпрэсіі, ён не мог быць непазбежным, а таксама яго падтрымка не была прамой рэакцыяй на Версаль. Тэзіс Другая трыццацігадовая вайна з’яўляецца часткай больш шырокіх дэбатаў аб прычынах Другой сусветнай вайны і аб ідэі грамадзянскай вайны ў Еўропе.

## Гл. таксама 
* Сусветная вайна

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* McLeod, Tyler (2019). World War 1914—1945: A Second Thirty Years' War 
* 
* 
* Winter, Jay (2015). The Thirty Years’ War (1914—1945)

Катэгорыя:Гістарычныя перыяды
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Еўропе