open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Краснабярэжскі сельсавет (Жлобінскі раён)

**Краснабярэ́жскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Красны Бераг.

Утвораны 14 жніўня 1937 года ў складзе Жлобінскага раёна БССР падчас разбуйнення Казіміраўскага сельсавета і скасавання Сенажаткаўскага нацыянальнага польскага сельсавета. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 30 красавіка 1948 года ў склад новаўтворанага Ракцянскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Грачухі і Дубрава). 25 снежня 1962 года ў склад Рагачоўскага раёна перададзены 7 населеных пунктаў (Антушы, Гарбачоўка, Гарбачоўская Рудня, Красная Слабада, Марусенька, Сенажаткі і Ухватаўка), якія 24 студзеня 1963 года ўключаны ў склад Побалаўскага сельсавета. У 1966 годзе ў склад сельсавета з Малевіцкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Кадзішча, Казіміраўская Слабодка, Курганне і Чарцёж). 26 верасня 1968 года ў склад сельсавета з Побалаўскага сельсавета Рагачоўскага раёна вернуты 3 населеныя пункты (Гарбачоўка, Красная Слабада і Марусенька). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Краснабярэжскага сельсавета 10 населеных пунктаў. 29 жніўня 1964 года скасавана вёска Прыстань. 21 верасня 1992 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Радушскага сельсавета.

У склад Краснабярэжскага сельсавета ўваходзілі зараз неіснуючыя паселішчы: да 1962 года пасёлак вучгаса «Красны Бераг», пасёлак чыгуначнай станцыі «Красны Бераг», хутары Прырэчча, Рассвет, Цёсы; да 1966 года хутар Кадзішча; да 1974 года вёска Прыстань.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3486 чалавек, з іх 86,3 % — беларусы, 9,2 % — рускія, 1,7 % — украінцы, 1,3 % — цыганы, 0,9 % — палякі; паводле перапісу 2019 года — 2490 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1937 годзе
Старэйшына

**Старэ́йшыны** — старыя і найбольш дасведчанныя члены родаў. Улада старэйшын забяспечваецца іх жыццёвым вопытам, веданнем традыцый і звычаяў.

Старэйшына кіруе гаспадарчым і сацыяльным жыццём роду, вырашае спрэчкі ўнутры роду.

Катэгорыя:Этналогія
Катэгорыя:Дагістарычны перыяд
Правадырства

**Правады́рства** (, ) — дадзяржаўная палітычная структура, якая аб’ядноўвае шэраг супольнасцей і складаецца з некалькіх паралельных адзінак. Статус лідараў у іерархіі палітычных роляў прыкметна вышэйшы за статус іншых членаў грамадства. Класічнае вызначэнне паняцця *правадырства* (chiefdom) належыць Роберту Л. Карнэйра і гучыць так: правадырства ёсць «*аўтаномнай палітычнай адзінкай, што аб’ядноўвае некалькі паселішч або абшчын пад пастаянным кантролем вярхоўнага правадыра*» (Carneiro 1981: стар. 45).

Паміж племянным і дзяржаўным ладам была асобая стадыя, яе прынята называць англійскім словам *chiefdom* (ад *chief* — правадыр), што звычайна перакладаюць на беларускую як «правадырства». Вылучаюць простыя і складаныя правадырствы. Галоўнае адрозненне племя ад правадырства ў тым, што племя эгалітарнае — у ім ёсць старэйшыны, але яны не спадчынная знаць. Правадырства іерархічнае — у ім ёсць знатныя роды, у першую чаргу род правадыра. У славянскіх правадырствах VІІ—Х стст. фіксуецца спадчынная ўлада правадыроў — *князёў.* У візантыйскіх крыніцах з’ява абазначаецца тэрмінам «славінія».

На беларускіх землях правадырствы адпавядаюць старажытнабеларускім этнапалітычным аб’яднанням крывічоў, дрыгавічоў і радзімічаў, якія праіснавалі да другой паловы Х ст. і саступілі раннефеадальным дзяржаўным утварэнням (Полацкая дзяржава, Кіеўская дзяржава). Ва ўсходнеславянскай гістарыяграфіі такія дадзяржаўныя аб’яднанні дагэтуль традыцыйна абазначаюцца як **саюзы плямён**. Аднак ужыванне гэтага паняцця можна лічыць анахранізмам, бо супольнасці перыяду правадырстваў грунтаваліся не на родаплемянной структуры, а на тэрытарыяльнай.

## Літаратура 
* *Говард Майкл*. Сучасная культурная антрапалогія. — Мінск: Тэхналогія, 1995.
* *Горский Антон*. Средневековая Русь. О чем говорят источники. — Москва: Ломоносовъ, 2016.
* *Carneiro Robert.* The Chiefdom: Precursor of the State // The Transition to Statehood in the New World. — Cambridge, 1981.

Катэгорыя:Дзяржава
Катэгорыя:Паліталогія
Катэгорыя:Антрапалогія
Катэгорыя:Сацыяльная эвалюцыя
Казімір Іваноўскі

**Казімір Іваноўскі** (; , Вільня — ) — польскі вучоны ў галіне машынабудавання, аўтар успамінаў.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў 1922 годзе ў Вільні. Сын адваката Станіслава Іваноўскага, унук Леанарда Іваноўскага з маёнтка Лябёдка Лідскага павета. Пісаў пра сваю сям’ю так:

Скончыў Гданьскі політэхнічны ўніверсітэт, затым выкладаў у ім. Атрымаў доктарскую ступень, дацэнт. У 1979 выехаў за мяжу, прафесар  у Нігерыі.

Выдаў у 1995 годзе кнігу ўспамінаў з гісторыі міжваеннай Віленшчыны.

Памёр у 2002 годзе.

## Бібліяграфія 
* Wspomnienia z kresowej młodości. — TMW i ZW: Oddział w Bydgoszczy, 1995.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вільнюсе
Казімір
LC Waikiki

**«LC Waikiki» (LCW)** — французска-турэцкая марка гатовага адзення і модных аксесуараў, турэцкая кампанія-рытэйлер адзення для ўсёй сям’і. Гандлёвая сетка кампаніі складаецца з  у 45 краінах свету. Назва кампаніі паходзіць ад гавайскага пляжу  і загалоўных літар словазлучэння «Les copains» () (сябры-заснавальнікі брэнда).

## Зноскі 
Катэгорыя:Гандлёвыя кампаніі
Катэгорыя:Кампаніі Турцыі
Defacto

**«DeFacto»** — турэцкая кампанія, якая працуе ў сферы рознічнага гандлю адзеннем. Створана ў 2003 годзе і адкрыла сваю першую краму ў 2005 годзе, працуе ў больш чым 50 краінах свету з больш чым 500 крамамі і больш чым . Колькасць крам у Турцыі — 300.

Станам на 2013 год Ozon Giyim з’яўляецца 36-м па велічыні брэндам Турцыі. Ozon Tekstil займае 15-е месца сярод другіх 500 найбуйнейшых прамысловых прадпрыемстваў Турцыі.

Сёння яна працягвае свой шлях як другая па велічыні кампанія ў сваім сектары ў Турцыі з 300 айчыннымі і 205 замежнымі крамамі. Акрамя Турцыі, у асноўным Таджыкістан, Казахстан, Паўночная Македонія, Ірак, Егіпет, Беларусь, Марока, Косава, Албанія, Туніс, Грузія, ТРПК, Азербайджан, Палесціна, Ліван, Іарданія, Румынія, Балгарыя, Малайзія, Пакістан, Катар, Узбекістан. Працуе таксама ў такіх краінах, як Дагестан, Боснія і Герцагавіна, Расія, Арменія, Афганістан і Украіна.

Катэгорыя:Гандлёвыя кампаніі
Катэгорыя:Кампаніі Турцыі
3-я Бярэзінская партызанская брыгада

**3-я Бярэзінская партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў лістападзе 1942 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Бярэзінскага, Бялыніцкага і Барысаўскага раёна. Брыгада была расфарміравана ў маі 1943 года.

## Склад 
Брыгада была створана ў складзе 345-га, 128-га, 130-га, 120-га атрадаў, у сакавіку ў складзе брыгады быў арганізаваны 340-ы атрад. У красавіку 1943 года на базе 128-га атрада, вылучанага з брыгады, была арганізавана 14-я Цемналеская партызанская брыгада.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* С. Я Яроцкі.

### Камісар 
* М. Ф. Спяранскі.

### Начальнік штаба 
* Г. І. Георгіеўскі.

## Гісторыя 
Партызаны 12 красавіка 1943 года разбілі нямецкі гарнізон у вёсцы Журавок, у маі вялі абарончыя баі. У маі 1943 года, у ходзе нямецкай карнай аперацыі «Хрушч» брыгада апынулася ў блакадзе ва Усакінскім лесе (Клічаўская партызанская зона). Паводле загада Магілёўскай ваенна-аператыўнай групы пры падпольным абкаме КП(б)Б і Магілёўскага падпольнага абкама КП(б)Б брыгада разгрупавалася, пакінула ў лагерах частку параненых і закапала ўсё, што магло перашкодзіць хуткаму манеўру і прарыву. Брыгада выйшла з блакады ў раён в. Вялікае Махавое.
Пасля брыгада была расфарміравана, а яе атрады перададзены Магілёўскай (абласной) ваенна-аператыўнай групе.

## Літаратура 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Навамаркавіцкі сельсавет

**Навама́ркавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Новыя Маркавічы.

Утвораны ў канцы 1924 года ў складзе Стрэшынскага раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 28 чэрвеня 1939 года ў складзе адноўленага Стрэшынскага раёна, з 17 снежня 1956 года ў складзе Жлобінскага раёна. 18 кастрычніка 1967 года скасаваны пасёлак Вітаў. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Навамаркавіцкага сельсавета 10 населеных пунктаў. 1 красавіка 1983 года скасавана вёска Закараў, 13 лістапада 1987 года — вёска Кавалёўка. 12 лістапада 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кабанаўскага сельсавета (4 населеныя пункты: вёскі Атрубы, Вялікі Лес, Кабанаўка і Ляды).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (8 населеных пунктаў) — 632 чалавекі, з іх 89,9 % — беларусы, 7,6 % — рускія, 1,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (12 населеных пунктаў) — 691 чалавек.

У склад Навамаркавіцкага сельсавета ўваходзілі (у наш час не існыя): да 1962 года сядзіба Каменскай МТС, да 1966 года вёска Мікулічы, да 1967 года пасёлак Вітаў, да 1971 года вёска Белая Ветка, да 1986 года вёска Закараў, да 1987 года вёскі Кавалёўка і Калінаўка.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Стрэшынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Затонскі сельсавет (Стрэшынскі раён)

**Зато́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стрэшынскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Праскурні.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Стрэшынскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Затон. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. У 1931 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Праскурні. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 28 чэрвеня 1939 года ў складзе адноўленага Стрэшынскага раёна. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя сельсавета перададзена ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Стрэшынскага пассавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Стрэшынскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Блюднік

**Блюднік** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Антон Дзянісавіч Блюднік (нар. 1956) — беларускі дзяржаўны дзеяч
* Уладзімір Блюднік (нар. 1975) — беларускі мастак, паэт, празаік, член Беларускага культурна-асветніцкага цэнтра ў Познані.
Антон Дзянісавіч Блюднік

**Антон Дзянісавіч Блюднік** (нар. , в. Восава, Лідскі раён) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Член Аграрнай партыі.

## Біяграфія 
Скончыў Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут.

Працаваў намеснікам старшыні калгаса імя Гагарына, старшынём калгаса імю Чапаева Лідскага раёна. Старшыня Лідскага райвыканкама (1995—1998). Вызвалены ад пасады па вінавачанні ў нямэтавым марнаванні сродкаў, што не было пазнее даказана.

У 1995 годзе стаў дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання ад Лідскай сельскай выбарчай акругі № 135 Гродзенскай вобласці. Быў дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання, чаленам Камісіі па бюджэце і фінансах.
 

## Літаратура 
* Парламент — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь. — Мн., 1997.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Лідскага раённага выканаўчага камітэта
Папскі Салезіянскі ўніверсітэт

**Папскі Салезіянскі ўніверсітэт** () — каталіцкая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта з сядзібай у Рыме, якая кіруецца Святым Прастолам. 

## Гісторыя 
Універсітэт быў кананічна заснаваны Кангрэгацыяй каталіцкай адукацыі 3 мая 1940 года. 24 мая 1973 года Папа Павел VI зацвердзіў яго сучасную назву. 10 кастрычніка 2006 года кардынал Тарчызіа Бертонэ, у свой першы год на пасадзе кардынала-дзяржсакратара Ватыкана, правёў там гамілію з нагоды адкрыцця новага навучальнага года.

## Структура 
* Факультэт філасофіі
* Факультэт класічнай і хрысціянскай літаратуры
* Факультэт сацыяльных камунікацый
* Факультэт навук аб адукацыі
* Факультэт тэалогіі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Папскія ўніверсітэты
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Катэгорыя:Рым
Аранія

**Аранія** ( ) — горад у Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы на Аранжавай рацэ ў Паўночна-Капскай правінцыі, амаль цалкам населены афрыканерамі.
Пасяленне было адмыслова створана з мэтай захавання афрыканерскай культуры і мовы і стварэння эканамічнай сістэмы на прынцыпах самазабеспячэння і захавання навакольнага асяроддзя.

## Гісторыя 
Ідэя заснавання чыста афрыканерскага пасялення бярэ свой пачатак у палітыцы апартэіда ў 1960-70-ых, калі ў Паўднёвай Афрыцы пачалі з’яўляцца прапановы рэформ аб ператварэнні шматрасавай краіны з дыскрымінацыйным заканадаўствам ў садружнасць монаэтнічных дзяржаў (часткова гэты планы ажыццявіліся праз утварэнне намінальна незалежных або аўтаномных бантустанаў). Афрыканеры-крытыкі палітыкі апартэіда, якія верылі, што пераход да кіравання чорнай большасці непазбежны, але не жадалі змяшэння сваёй культуры з культурамі чарнаскурых народаў краіны і выцяснення яе культурай англамоўных паўднёваафрыканцаў, прапанавалі адмовіцца ад улады над усёй тэрыторыяй ПАР і стварыць на яе частцы незалежную афрыканерскую дзяржаву — Фолькстат у заходняй частцы краіны. Прыхільнікі гэтай ідэі меркавалі, што утварэнне дзяржавы ў слабаразвітым рэгіёне без істотных запасаў прыродных рэсурсаў дазволіць пазбегнуць канфлікту з новымі паўднёваафрыканскімі ўладамі, а склад працоўнай сілы з афрыканераў, у тым ліку і для нізкааплатных работ, якія ў ПАР у асноўным належалі чарнаскураму насельніцтву, выключыць неабходнасць вырашаць расавае пытанне.

У 1990 акадэмік Карэл Бошаф і 40 афрыканерскіх сем’яў выкупілі ў Міністэрства водных рэсурсаў закінуты рабочы пасёлак за 1,5 мільёна рандаў, створаны ў 1963 пры будаўніцтве ГЭС Вандэрклоф. Урад прэзідэнта ле Клерка адмоўна аднёсся да ідэі стварэння паселішча, але, палічыўшы праект бесперспектыўным, вырашыў не прадпрымаць ніякіх дзеянняў у дачыненні да яго. Пасля дэмантажу сістэмы апартэіду горад наведаў ў 1995 першы чорнаскуры лідар ПАР Нельсан Мандэла, а ў 2010 туды нанёс візіт прэзідэнт Джэйкаб Зума. Горад неаднаразова прыцягваў увагу як мясцовых, так і замежных журналістаў.

## Насельніцтва 
Апошні мясцовы перапіс, праведзены ў 2020, вызначыў насельніцтва горада ў 2,066 чалавек. Мужчыны складаюць 60 %, трэць усіх жыхароў — дзеці. У нацыянальным плане 97 % — афрыканеры; 95 % размаўляюць на афрыкаанс, 2 % — па-англійску, астатнія карыстаюцца абодвума мовамі.

Катэгорыя:Гарады ПАР
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1991 годзе
Папскі ўніверсітэт Святога Крыжа

**Папскі ўніверсітэт Святога Крыжа** () — каталіцкая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта з сядзібай у Рыме, якая кіруецца Святым Прастолам. 

## Гісторыя 
Папскі ўніверсітэт Святога Крыжа паўстаў па ініцыятыве Хасэмарыі Эскрыва дэ Балагера, каб стварыць у Рыме універсітэцкі цэнтр даследаванняў і падрыхтоўкі ў галіне царкоўных навук. Пераемнік Эскрыва дэ Балагера на чале Opus Dei, Альвара дэль Портільё, атрымаўшы неабходныя дазволы ад Святога Прастолу, выканаў гэтае з 1984/1985 навучальнага года з адкрыццём Рымскага акадэмічнага цэнтра Святога Крыжа. У 1986 годзе адкрыўся Вышэйшы інстытут рэлігійных навук, які адносіўся да факультэта тэалогіі. 9 студзеня 1990 года дэкрэтам Кангрэгацыі каталіцкай адукацыі тагачасны Рымскі акадэмічны цэнтр Святога Крыжа быў ператвораны ў Рымскі Атэнэум Святога Крыжа, а 15 ліпеня 1998 года стаў Папскім універсітэтам Святога Крыжа.

## Структура 
* Факультэт інстытуцыянальных сацыяльных камунікацый
* Факультэт кананічнага права
* Факультэт філасофіі
* Факультэт тэалогіі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Папскія ўніверсітэты
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Катэгорыя:Рым
6-я Магілёўская партызанская брыгада

**6-я Магілёўская партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў лістападзе 1942 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Бялыніцкага і Магілёўскага раёнаў. У лістападзе 1943 года брыгада (1377 партызан) была расфарміравана.

## Склад 
Брыгада была створана ў складзе 121-га, 425-га, 600-га атрадаў, таксама ў яе склад увайшлі атрады: 113-ы, 122-гі «За Радзіму» і 760-ы імя М. Беразоўскага.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* К. М. Белавусаў.

### Камісар 
* З. П. Гапонаў.

### Начальнікі штаба 
* С. Г. Сідарэнка-Салдаценка;
* Д. І. Фядотаў.

## Гісторыя 
Партызаны вялі баі па вызваленню тэрыторыі дыслакацыі ад нямецкіх войск. 11 лютага разбілі нямецкі гарнізон у вёсцы Пашкава Магілёўскага раёна. 13 красавіка ўдзельнічалі ў разгроме нямецкіх апорных пунктаў у вёсках Заполле, Забавы і Бахані Бялыніцкага раёна. У студзені і маі 1943 года змагаліся супраць карнікаў, з баямі выходзілі з блакады. У лістападзе 1942 года падарвалі чыгуначны мост праз раку Друць, наносілі ўдары па чыгунцы Магілёў — Рагачоў. У маі 1943 года, у ходзе нямецкай карнай аперацыі «Хрушч» брыгада апынулася ў блакадзе ва Усакінскім лесе (Клічаўская партызанская зона). Паводле загада Магілёўскай ваенна-аператыўнай групы пры падпольным абкаме КП(б)Б і Магілёўскага падпольнага абкама КП(б)Б брыгада разгрупавалася, пакінула ў лагерах частку параненых і закапала ўсё, што магло перашкодзіць хуткаму манеўру і прарыву. Брыгада выходзіла з акружэння невялікімі групамі.

У чэрвені 1943 года падарвалі чатыры эшалоны. Пасля ліквідацыі брыгады ў ліпені 1943 года 113-ы і 121-ы атрады былі перададзены Магілёўскай ВАГ, атрады 600-ы, 122-і «За Радзіму» і 760-ы імя М. Беразоўскага — Бялыніцкай ВАГ.

## Літаратура 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Тоні

**Прэмія «Тоні»** () — папулярная назва прэміі, якая штогод прысуджаецца за дасягненні ў галіне амерыканскага тэатра, уключаючы музычны тэатр (перш за ўсё шматлікія пастаноўкі на Брадвеі, Нью-Ёрк). Поўная афіцыйная назва прэміі — «Antoinette Perry Award for Excellence in Theatre». Сваю назву прэмія атрымала ў гонар амерыканскай актрысы і рэжысёра  (1888—1946).

Прэмія прысуджаецца супольнасцю, якая складаецца з прыблізна 700 чалавек, якія маюць дачыненне да індустрыі забаў і журналістыкі. Прэмія «Тоні» была заснавана ў 1947 годзе і лічыцца тэатральным эквівалентам кінематаграфічнага «Оскара», музычнай «Грэмі» і тэлевізійнай «Эмі».

Цяпер прэмія ўручаецца ў 26 асноўных і 4 спецыяльных катэгорыях.
## Зноскі
Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Катэгорыя:Прэмія «Тоні»
Папскі Антаніянскі ўніверсітэт

**Папскі Антаніянскі ўніверсітэт** () — каталіцкая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта з сядзібай у Рыме, якая кіруецца Святым Прастолам.

## Гісторыя 
У 1883 годзе айцец Бернардзіна Даль Ваго да Портагруара (1869–1889), генеральны міністр Ордэна Меншых Братоў, прапанаваў стварыць новую акадэмічную вучэльню. Будаўніцтва ўніверсітэта пачалося ў 1884 годзе, а ўстанова была адкрыта праз 6 гадоў у 1890 годзе.

Каб атрымаць юрыдычнае прызнанне з боку італьянскай дзяржавы, універсітэт быў заснаваны як місіянерскі калегіум пры Рымскай курыі. Нягледзячы на тое, што гэта дазволіла ўніверсітэту адкрыцца і працаваць, місіянерства не было першапачатковай мэтай універсітэта, і яго навуковыя кіраўнікі імкнуліся дамагчыся прызнання ўстановы самастойна ВНУ. Працэс быў затрыманы спачатку Першай сусветнай вайной, а затым публікацыяй Папам Піем XI дакументу "Deus Scientiarum Dominus", які прадыктаваў новыя правілы для акадэмічнага навучання. Нарэшце, 17 мая 1933 года Кангрэгацыя семінарый і універсітэтаў выдала дэкрэт, які даваў універсітэту права самастойнай і паўнавартаснай ВНУ.

14 чэрвеня 1938 года Папа Пій XI надаў установе права выкарыстоўваць тытул "Папскі". 11 студзеня 2005 года Папа Ян Павел II даў універсітэту права карыстацца тытулам Папскага ўніверсітэта.

## Структура 
* Факультэт тэалогіі
* Факультэт біблейскіх навук і археалогіі
* Факультэт кананічнага права
* Факультэт філасофіі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Папскія ўніверсітэты
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Катэгорыя:Рым
Папскі Урбаніянскі ўніверсітэт

**Папскі Урбаніянскі ўніверсітэт** () — каталіцкая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта з сядзібай у Рыме, якая кіруецца Святым Прастолам.

## Гісторыя 
З самага пачатку «Урбаніяна» заўсёды была навучальнай установай з місіянерскім характарам, якая служыла Касцёлу праз падгатоўку місіянераў і экспертаў у галіне дысцыплін, неабходных для евангельскай дзейнасці Касцёла.

Вытокі універсітэта ўзыходзяць да часоў Папы Урбана VIII, які прыняў рашэнне аб заснаванні новага калегіума сваёй булай «Immortal Dei Son» ад 1 жніўня 1627 года. Папа Урбан убачыў неабходнасць стварэння цэнтральнай семінарыі для місіянерства, дзе маглі б маладыя святары атрымаць адукацыю, як для краін, у якіх не было нацыянальнага калегіума, так і для тых, у якіх ён існаваў. Цэнтральны міжнародны калегіум дазволіў бы святарам завязваць знаёмствы і наладжваць узаемавыгадныя адносіны ў іншых краінах. Новы калегіум атрымаў лацінскую назву «Collegium Urbanum» ад імя свайго заснавальніка і быў аддадзены пад непасрэднае кіраўніцтва Кангрэгацыі прапаганды.

Пасля заснавання калегіума іспанскі прэлат Г. Батта Вівес ахвяраваў для яго адпаведны будынак каля плошчы Іспаніі ў Рыме. Пры Папе Аляксандру VII да будынка была прыбудавана царква Трох вешчуноў. Вівес заснаваў шэсць бясплатных стыпендый, да якіх пазней былі дададзены эндаументы іншых Пантыфікаў і прэлатаў, асабліва Інакенція XII, Клімента XII і брата Папы Урбана VIII, кардынала Антоніа Барберыні.

У 1798 годзе калегіум быў зачынены, а некаторыя студэнты былі прыняты манахамі-лазарыстамі ў Монтэчыторыа. Такая дамоўленасць праіснавала да 1809 года, калі нават гэтая апошняя рэштка калегіума знікла. Аднак у 1814 годзе некаторыя студэнты зноў былі прыняты гэтымі манахамі, і ў 1817 годзе Урбаніяна была зноў адчынена. З 1836 па 1848 гады калегіум дзейнічаў пад кіраўніцтвам езуітаў.

У пачатку ХХ стагоддзя калегіум усё яшчэ размяшчаўся ў Palazzo di Propaganda Fide на плошчы Іспаніі. У той час сярэднестатыстычная колькасць студэнтаў складала каля 110 чал. Гэтыя студэнты абавязкова былі з краін, якія падпадалі пад адказнасць прапаганды. Аднак тады, як і цяпер, Урбаніяна мае свае ўласныя школы, якія наведваюць іншыя вучні, якія не падпадаюць пад дзеянне Кангрэгацыі евангелізацыі народаў. Фактычна, з 1966 года Урбаніяна прыняла далучэнне да семінарый і інстытутаў філасофіі, тэалогіі, місіялогіі і кананічнага права з усяго свету. Агульная колькасць студэнтаў, якія навучаліся пад эгідай калегіума, у 1910 годзе складала каля 500 чал.

У 1926 годзе калегіум пераехаў са свайго гістарычнага будынка на плошчы Іспаніі ў цяперашні кампус з відам на плошчу Святога Пятра. Яго першым кампусам быў адносна сціплы будынак, але цяпер ён знаходзіцца ў значна пашыранай групе будынкаў.

Калегіум быў надзелены тытулам «Папскі ўніверсітэт» Папам Янам XXIII 1 кастрычніка 1962 года.

## Структура 
* Факультэт місіянерства
* Факультэт тэалогіі
* Факультэт філасофіі
* Факультэт кананічнага права

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Папскія ўніверсітэты
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Катэгорыя:Рым
Эмі (прэмія, 2019)

**71-я цырымонія ўручэння прайм-таймавай прэміі «Эмі»** адбылася ў 2019 годзе.
## Намінацыі і ўзнагароды
Лідарамі ў колькасці намінацый былі «Гульня тронаў» (32 намінацыі), «» (20), «Чарнобыль» (19), праграма «» (18) і «» (17).
### Найлепшы камедыйны серыял
***«Дрэнь»**
### Найлепшы драматычны серыял
***«Гульня тронаў»**

### Найлепшы міні-серыял
***«Чарнобыль»** (HBO)
### Найлепшая мужчынская роля
*'*** — «»
### Найлепшая жаночая роля
***** — «»
### Найлепшая драматычная мужчынская роля другога плана
***Пітэр Дынклэйдж** — «Гульня тронаў»
### Рэжысура міні-серыялу, фільма і драматычнай праграмы
***** — «Чарнобыль» (HBO)
### Сцэнарый міні-серыялу, фільма і драматычнай праграмы
****' — «Чарнобыль» (HBO)

Катэгорыя:2019 год у Каліфорніі
Катэгорыя:Верасень 2019 года
Катэгорыя:Падзеі 22 верасня
Катэгорыя:Тэлевізійныя прэміі 2019 года
Тэксталогія

**Тэксталогія** (ад  — сувязь слоў і  — вучэнне) — раздзел філалогіі, які займаецца ўстанаўленнем дакладнага тэксту літаратурных помнікаў і гістарычных дакументаў для іх далейшага даследавання і навуковага выдання.
Тэксталіт

**Тэксталіт** ( — «тканіна», і  — «камень») — слаісты пластычны матэрыял з мнагаслойнай спрасаванай тканіны, насычанай сінтэтычнымі смоламі.

Выкарыстоўваецца для вырабу даўгавечных дэталяў (укладышаў падшыпнікаў, шківаў, утулак), як электраізаляцыйны матэрыял і іншае.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Палімеры
Сакура Ёсадзумі

**Сакура Ёсадзумі** (;  , Івадэ) — японская скейтбардыстка, алімпійская чэмпіёнка і пераможца Азіяцкіх гульняў.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Японіі
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па скейтбордынгу
Катэгорыя:Скейтбардысты Японіі
Катэгорыя:Скейтбардысты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Кабанаўскі сельсавет

**Каба́наўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Кабанаўка.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Стрэшынскага раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 28 чэрвеня 1939 года ў складзе адноўленага Стрэшынскага раёна, з 17 снежня 1956 года ў складзе Жлобінскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Кабанаўскага сельсавета 5 населеных пунктаў. У 1979 годзе ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Стрэшынскага пассавета перададзена вёска Зломнае. 12 лістапада 2013 года Кабанаўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Навамаркавіцкага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 453 чалавекі, з іх 90,9 % — беларусы, 4,0 % — рускія, 3,3 % — украінцы.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 4 населеныя пункты: вёскі Атрубы, Вялікі Лес, Кабанаўка і Ляды.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Стрэшынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Какона Хіракі

**Какона Хіракі** (;  ) — японская . Сярэбраны прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 2020 у жаночых спаборніцтвах па скейтбордынгу ў дысцыпліне «», самы малады японскі спартовец за ўсю гісторыю летніх Алімпійскіх гульняў.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Скейтбардысты Японіі
Катэгорыя:Скейтбардысты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Фонд імя І. Любачкі

**Фонд імя Івана Любачкі** () — грамадская навукова-культурная арганізацыя беларускай эміграцыі ў ЗША.

## Гісторыя 
Заснаваны ў 1983 г. як стыпендыяльны фонд падтрымання студэнцкіх доследаў у галіне беларусазнаўства. Выкладчык Мюрэйскага ўніверсітэта Іван Любачка зрабіў ахвяраванне з асабістых сродкаў (каля 65 000 долараў) на стварэнне фонда, якое стала асновай яго . Распараднiкам Фонду выступіла Аб’яднанне беларуска-амерыканскай моладзі.

Кандыдаты на атрыманне стыпендый або грантаў, прапанаваных Фондам, павінны мець беларускае паходжанне і валодаць элементарнымі ведамі па беларускай мове, гісторыі, геаграфіі і літаратуры, а таксама прадставіць дакументы, якія пацвярджаюць поспехі ў вучобе. Дадатковымі крытэрыямі з’яўляюцца апублікаваныя артыкулы, сяброўства ў беларускіх арганізацыях, характарыстыкі ад паважаных сяброў беларускай супольнасці.

## Працы, выдадзеныя пры падтрымцы Фонда 
* *Максімюк Я.* Беларуская гімназія імя Янкі Купалы ў Заходняй Нямеччыне, 1945—1950. — Нью-Ёрк-Беласток, 1994.

## Літаратура 
* *Кіпель В.* Беларусы ў ЗША. — Мн.: Беларусь, 1993.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў ЗША
Уладзімір Вітальевіч Далгіх

**Уладзімір Вітальевіч Далгіх** (, г. Гродна) — беларускі артыст балета. Дзяржаўная прэмія Беларусі (1996).

## Біяграфія 
Скончыў у 1987 годзе Беларускае харэаграфічнае вучылішча. 3 1989 года саліст Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь.

## Творчасць 
Творчасці Далгіх уласцівы пластычная выразнасць, сэнсавая напоўненасць, тонкая псіхалагічная распрацоўка партый, высакародства і рамантычная ўзнёсласць светаўспрымання яго герояў. Сярод партый: Яраполк («Страсці» А. Мдывані), Прынц, Зігфрыд, Дэзірэ («Шчаўкунок», «Лебядзінае возера», «Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), Альберт («» А. Адана), Джэймс («» Х. Левенскольда), Палемон («» Г. Хенцэ), Рамэа («Рамэа і Джульета» С. Пракоф’ева), Адам («Стварэнне свету» А. Пятрова), Спартак («» А. Хачатурана), Феб («» Ц. Пуні), Філіп («Тыль Уленшпігель» Я. Глебава), Факір («» Л. Мінкуса).

## Узнагароды 
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1996), прэміі імя Л. Александроўскай у складзе групы салістаў балета «Страсці» (1996).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Альфансіянская акадэмія

**Альфансіянская акадэмія** () — каталіцкая вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Рыме, якая кіруецца Святым Прастолам.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня была заснавана 9 лютага 1949 года ордэнам рэдэмптарыстаў у будынку вышэйшай школы, якая існавала з 1855 года ў комплексе будынкаў пры касцёле Святога Альфонса ў раёне Эсквіліна. Заступнікам вучэльні з’яўляецца Святы Альфонс, заснавальнік ордэна рэдэмптарыстаў. У вучэльне пачалі праводзіцца лекцыі па маральнай тэалогіі, дагматычнай тэалогіі, кананічным праве, філасофіі і іўрыце. Падчас Другога Ватыканскага Сабору акадэмія зрабіла значны ўклад у падрыхтоўку пастырскай канстытуцыі "Gaudium et spes". З 1960 года акадэія дзейнічае ў структурах тэалагічнага факультэта Папскага Латэранскага ўніверсітэта.

Бібліятэка, якая існуе з 1855 года, была ўзбагачана ў 1867 годзе за кошт ахвяравання біскупа Клемана Вількура з Ла-Рашэлі. Ужо ў 1905 годзе акадэмічная бібліятэка з агульнай колькасцю 20 тысяч тамоў лічылася адной з лепшых бібліятэк Каталіцкага Касцёла ў Рыме. Універсітэт фінансава падтрымліваецца фондам "La Fondazione Alfonsiana".

У акадэміі праводзіцца навучанне галоўным чынам па маральнай тэалогіі. Лекцыі і семінары праводзяцца ў сектарах тэалагічнай рэфлексіі: метадалагічным, біблейскім (маральныя пытанні ў святле Старога і Новага Запаветаў), патрыстычным, гісторыка-сістэматычным (фундаментальнае і падрабязнае маральнае багаслоўе) і антрапалагічным (сістэматычнае і эмпірычнае). З 1949 года ў акадэміі вучыліся больш за 4500 студэнтаў з прыкладна 60 краін свету, якія атрымалі ступень бакалаўра або доктара са спецыялізацыяй маральнай тэалогіі. Працуе каля 33 выкладчыка (2017), большасць з іх рэдэмптарысты. Акадэмія выдае "Studia Moralia - Editiones Accademiae Alfonsianae", навуковы часопіс па тэме маральнай тэалогіі. З выпускнікоў акадэміі трое сталі кардыналамі і 72 — біскупамі.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Рым
Чэмпіянат Латвіі па баскетболе

**Чэмпіянат Латвіі па баскетболе** — найвышэйшая латвійская нацыянальная прафесійная ліга. Першы розыгрыш адбыўся ў сезоне 1992 года, які выйграла рыжская «Брацэна».

## Пераможцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Баскетбол у Латвіі
Латвіі
Сурын (горад)

**Сурын** () — горад на паўночным усходзе Тайланда, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Сурын. Размешчаны на паўднёвай ускраіне плато Карат, у басейне ракі Мун, прыкладна за 430 км на паўночны ўсход ад Бангкока. Насельніцтва —  чалавек (2012).

Праз Сурын праходзіць чыгунка, якая злучае буйныя гарады Накхонратчасіма і Убонратчатхані.

Катэгорыя:Гарады Тайланда
Сісакет (правінцыя)

**Сісакет** (тайск. ศรีสะเกษ) — адна з паўночна-ўсходніх правінцый Тайланда, мяжуе на поўдні з Камбоджай. Мяжуе з правінцыямі (з захаду па гадзіннікавай стрэлцы) — Сурын, Роет, Ясатхон і Убонратчатхані. Адміністрацыйны цэнтр — горад Сісакет.

Катэгорыя:Правінцыі Тайланда
8-я Круглянская партызанская брыгада

**8-я Круглянская партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў 1942 годзе. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Круглянскага, Шклоўскага, Бялынцкага і Крупскага раёнаў. У красавіку 1943 года брыгада ўвайшла ў ваенна-аператыўную групу пры Магілёўскім падпольным абкаме ВКП(б)Б. 11 жніўня 1943 года брыгада (каля 900 партызан) была пераўтворанана ў Круглянскую ваенна-аператыўную групу. Камандзіру брыгады Жуніну прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

## Склад 
У маі 1942 года ў Круглянскім раёне сустрэліся і пачалі дзейнічаць разам атрады «Сяргея» (С. Г. Жуніна, пазней 36-ы атрад 8-й партызанскай брыгады і Дз. А. Кулікава (пазней 8-ы партызанскі атрад). 7 чэрвеня 1942 года ў размяшчэнне атрадаў была дэсантавана аператыўная група Заходняга фронту, якая 12 чэрвеня 1942 года аб’яднала атрады «Сяргея», Кулікава, Г. С. Мясніка (пазней 24-ы партызанскі атрад) у так званае "Аб’яднанне атрадаў «Дзядзькі Сашы». 8 кастрычніка яно было перайменавана ў «Аб’яднаныя атрады Барысаўскага аператыўнага цэнтра» («Атрады БАЦ»), у красавіку 1943 ў 8-ю Круглянскую партызанскую брыгаду. У ліпені 1942 года ў брыгаду ўліўся ассобны атрад «Гая» (пазней 30-ы партызанскі атрад), у лістападзе — атрады А. С. Нікітчанкі і П. А. Красякова з брыгады «Чэкіст».

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* ;
* С. Г. Жунін.

### Камісары 
* Дз. А. Смагін;
* М. К. Сушкоў.

### Начальнік штаба 
* І. Г. Ільін.

## Гісторыя 
Партызаны наносілі ўдары на чыгунцы Мінск — Орша, шашы Мінск — Магілёў. У чэрвені 1942 года захапілі і знішчылі эшалон з боепрыпасамі. 28 жніўня 1942 года атрады 36-ы, 8-ы, 24-ы разграмілі чыгуначную станцыю Слаўнае, разбурылі чыгуначнае палатно, спыніўшы рух больш чым на суткі (Слаўненская аперацыя). Разбілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Дзянісавічы Крупскага (29 верасня 1942), Шапялевічы (5 снежня 1942), Марцьянавічы (9 снежня 1942), Цяцерын (14 студзеня 1943) Круглянскага раёнаў і іншыя. Партызаны вырваліся з акружэння падчас карнай аперацыі «Карлсбад», вялі абарончы бой каля вёскі Сомры Крупскага раёна (16 лістапада 1942), баі з карнікамі ў лютым і сакавіку 1943 года. 3 жніўня 1943 года на ўчастку Слаўнае — Трацылава падарвалі больш за 1 тысячу рэек.

## Літаратура 
* 
* *Жунин С. Г.* От Днепра до Буга. — Мн., 1974. — 254 с.

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Саканакхон (правінцыя)

**Саканакхон** (тайск. สกลนคร) — правінцыя ў паўночна-ўсходняй частцы Тайланда, у рэгіёне Ісан. Адміністрацыйны цэнтр — горад Саканакхон. Правінцыя знаходзіцца на паўночным усходзе рэгіёну Ісан, прыкладна за 500 км на паўночны ўсход ад Бангкока. Агульная плошча правінцыі — 9605,8 км² і займае 19-е месца па плошчы сярод усіх рэгіёнаў краіны.

На поўначы мяжуе з правінцыямі Нонгкхай і Бынгкан, на поўдні — з правінцыямі Каласін і Мукдахан, на ўсходзе — з правінцыяй Накхонпханам, на захадзе — з правінцыяй Удонтхані.

Катэгорыя:Правінцыі Тайланда
Сямён Уладзіміравіч Дрэчын

**Сямён Уладзіміравіч (Вульфавіч) Дрэ́чын** (,  — ) — беларускі артыст балета, балетмайстар. Народны артыст Беларускай ССР (1954). Дзяржаўная прэмія Беларускай ССР (1950). Сталінская прэмія другой ступені (1950) — за выкананне партыі Васіля ў балеце «Князь-возера» В. Залатарова (1949).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Мінску ў яўрэйскай сям’і музыкантаў *Вульфа* і *Эсфір Іосіфаўны Дрэчыных*.

Скончыў у 1933 годзе Беларускую студыю оперы і балета. У 1933—1941 і 1944—1959 — саліст, адначасова ў 1950—1959 гадах — балетмайстар Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі.

У 1942—1944 гадах — саліст Вялікага тэатра ў Маскве.

У 1959—1964 і 1980—1990 — балетмайстар тэатраў оперы і балета Уфы, Львова, Саратава, Куйбышава, Кішынёва, Улан-Удэ, Краснаярска, Данецка.

3 1971 года мастацкі кіраўнік Дзяржаўнага ансамбля танца, у 1973—1980 гадах — балетмайстар Дзяржаўнага тэатра музычнай камедыі Беларусі.

## Творчасць 
Першы вядучы танцоўшчык на беларускай сцэне. Выканальніцкую манеру Дрэчына вызначалі мужнасць і драматычная экспрэсіўнасць танца, музыкальнасць, высокі артыстызм у вырашэнні пластычных вобразаў, абаяльнасць, сцэнічны тэмперамент. Выконваў партыі гераічныя, лірыка-драматычныя, характарныя: Сымон («Салавей» М. Крошнера), Васіль, Янка («Князь-возера», «Паламяныя сэрцы» В. Залатарова), Гірэй («» Б. Асаф’ева), Зігфрыд, Дэзірэ («Лебядзінае возера», «Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага) і інш.

Сярод пастановак: балеты «Іспанскае капрычыа» на музыку М. Рымскага-Корсакава (1949), «» Ц. Пуні (1951), танцы ў операх «» Ж. Бізэ (1957), «Зорка Венера» Ю. Семянякі (1970), фальклорныя праграмы («Вянок беларускіх народных танцаў», «Купальская ноч», «Янка», «Лявоніха»), кампазіныі «Хатынь», «У Белавежскай пушчы», спектаклі «Паўлінка» Ю. Семянякі (1973), «Несцерка» Р. Суруса, рэвю-мюзікл «Вакол кахання» (1991) і інш.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.- М.: Советская энциклопедия, 1981.- 623 стр. с илл.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Артысты балета Беларусі
Катэгорыя:Артысты балета XX стагоддзя
Катэгорыя:Артысты балета СССР
Катэгорыя:Балетмайстры СССР
Катэгорыя:Балетмайстры XX стагоддзя
Сісакет

**Сісакет** (тайск. ศรีสะเกษ) — горад у Тайландзе, сталіца аднайменнай правінцыі. Муніцыпалітэт быў заснаваны 29 лістапада 1936 года і атрымаў назву Кху Кхан ад назвы правінцыі, у якой знаходзіўся. У 1939 годзе горад быў перайменаваны ў Сісакет услед за перайменаваннем правінцыі.

Катэгорыя:Гарады Тайланда
Тэтылья

**«Тэтылья»** ( — «смочка») — традыцыйны галісійскі паўцвёрды сыр з каровінага малака цёмна-крэмавага колеру з дзірачкамі. Лёгка плавіцца. Сыр тэтылья мае багаты водар і далікатны пікантны і свежы цытрынавы смак з ноткай зялёнай травы; мае мяккую кансістэнцыю і цягучую тэкстуру. Звычайна падаецца ў якасці дэсерту з айвавым мармеладам.

Сыр атрымаў назву ад арыгінальнай конусападобнай формы сырнай галоўкі, які мае вагу ад 0,5 да 1,5 кг, дыяметр і вышыню ад 90 да 150 мм. Для вытворчасці тэтыльі выкарыстоўваецца малако кароў бурай альпійскай, фрызскай і галісійскай парод. Перыяд паспявання сыра — да аднаго месяца. Першапачаткова тэтылью выраблялі на тэрыторыі правінцый Ла-Карунья і Пантэведра, але ў цяперашні час тэтыльяй прызнаюцца ўсе сыры, вырабленыя на тэрыторыі Галісіі па адпаведнай тэхналогіі.

Катэгорыя:Іспанскія сыры
Катэгорыя:Сыры з каровінага малака
Катэгорыя:Культура Галісіі
Эмпанада

**Эмпана́да** ( — «піражок з начыннем») — страва, папулярная на Пірэнейскім паўвостраве і ў Лацінскай Амерыцы. Па сутнасці, любыя смажаныя піражкі ў іспанамоўных краінах. Звычайна гатуюцца з пшанічнай мукі (хоць, напрыклад, у Венесуэле — з кукурузнай) і абсмажваюцца ў алеі ці тлушчы. Распаўсюджаныя таксама на Філіпінах, у апошнія сто гадоў разам з выхадцамі з Лацінскай Амерыкі шырока прадстаўлены і ў ЗША. Для партугальскай і бразільскай кухні першапачаткова не былі традыцыйнымі, і лічацца стравай, запазычанай з іспанамоўных краін.

Катэгорыя:Несалодкія пірагі
Катэгорыя:Аргенцінская кухня
Катэгорыя:Іспанская кухня
Катэгорыя:Вулічная ежа
Рыа-Тынта

**Ры́а-Ты́нта** (, , літаральна «чырвоная рака») — рака на паўднёвым захадзе Іспаніі ў аўтаномным рэгіёне Андалусія. Даўжыня ракі — 100 км.

Бярэ пачатак у гарах Сьера-Марэна на поўначы правінцыі Уэльва, затым цячэ на поўдзень і паўднёвы ўсход і зліваецца з ракой Адзель, утвараючы агульны эстуарый Рыа-дэ-Уэльва. Прыкладна з 3000-х гадоў да н.э. у вярхоўях ракі вядзецца здабыча медзі, срэбра, золата і іншых карысных выкапняў. У выніку эрозіі і здабычы карысных выкапняў вада Рыа-Тынта мае вельмі высокую кіслотнасць (PH 2—2,5) і ярка-чырвоны колер вады, выкліканы высокім утрыманнем жалеза і іншых металаў.

Катэгорыя:Рэкі Андалусіі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Атлантычны акіян
Фелікс Луі Жак Дзюбан

**Фелікс Луі Жак Дзюбан** (, ,  — , ) — французскі малявальшчык-арнаменталіст, акварэліст і архітэктар-рэстаўратар гістарычных будынкаў. Адзін з галоўных стваральнікаў стылю неарэнесанс у французскай архітэктуры XIX стагоддзі.

## Біяграфія 
Скончыў парыжскую Школу прыгожых мастацтваў. Вучань Франсуа Дэбрэ, які затым ажаніўся з яго сястрой. Лаўрэат Рымскай прэміі 1823 года. У 1828—1830 гадах Ф. Дзюбан працаваў у Італіі, вывучаў руіны старажытных Пампей, затым з’ехаў у Грэцыю.

З 1832 года быў штатным архітэктарам Школы прыгожых мастацтваў у Парыжы (з 1968: ). Разам з Віёле-ле-Дзюкам Дзюбан удзельнічаў у рэстаўрацыі Каралеўскай капэлы (Сент-Шапель), працаваў над рэстаўрацыяй замкаў у Блуа, Шантыі, Дамп’еры, Фантэнбло. Аднаўляў Галерэю Апалона ў Луўры.

Дзюбан быў Камандорам Ганаровага легіёна (), у 1864—1870 гадах абіраўся муніцыпальным дарадцам 7-й акругі Парыжа (), выконваў абавязкі Генеральнага інспектара грамадзянскіх будынкаў. Сярод яго вучняў больш за іншых вядомы Шарль Агюст Кетэль.
Барталамэ дэ лас Касас

**Барталамэ дэ лас Касас** (, ,  — , ) — іспанскі святар-дамініканец, першы пастаянны біскуп Ч’япаса і гісторык Новага Света. Праславіўся пратэстамі супраць зверстваў у адносінах да карэннага насельніцтва Амерыкі з боку іспанскіх каланістаў. Лічыцца адным з першых змагароў за правы чалавека ў гісторыі. У 2000 годзе каталіцкая царква пачала працэс яго беатыфікацыі.
Ханнэ Дэсмет

**Ханнэ Дэсмет** (; нар. , Вілрэйк, Фландрыя) — бельгійская шорт-трэкістка, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2022 года, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2021 года.

## Біяграфія 
Ханнэ Дэсмет нарадзілася ў Вілрэйку, жыве ў Мехелене і з’яўляецца старэйшай сястрой шорт-трэкіста Стэйна Дэсмета. Свой першы тытул яна заваявала на чэмпіянаце Бельгіі сярод юніёраў у 2009 годзе, выйграўшы першае месца, а на наступны год паўтарыла гэты вынік, стаўшы двухразовай чэмпіёнкай краіны. У агульнай складанасці з 2009 па 2015 год яна пяць разоў выйгравала юніёрскія чэмпіянаты краіны.

У 2016 годзе Дэсмет увайшла ў склад нацыянальнай зборнай і ўдзельнічала як на юніёрскім чэмпіянаце свету, так і на дарослым узроўні на чэмпіянатах свету і Еўропы. У 2018 годзе Дэсмет стала чэмпіёнкай Бельгіі па мнагаборстве, выйграўшы ўсе асобныя дыстанцыі. Падчас чэмпіянату Еўропы ў Дордрэхце яна выйграла суперфінал на 3000 м, але ў агульным заліку засталася на 5-ым месцы, а на чэмпіянаце свету ў Сафіі ў мнагабор’і заняла 10-е месца.

У 2021 годзе з-за траўмы спіны не паспела аднавіцца і на еўрапейскім першынстве ў польскім Гданьску ўзнялася на 19-е месца, следам на чэмпіянаце свету ў Дордрэхце на дыстанцыі 1000 м выйграла сярэбраны медаль і ў абсалютным заліку стала пятай. Дэсмет праходзіць навучанне разам з Сюзанай Схюлтынг, набіраючыся досведу, яе трэніроўкі ўключаюць сілавыя практыкаванні і веласпорт. Яна таксама трэніруецца разам з братам Лукой пад кіраўніцтвам Пітэра Гізеля ў галандскім Херэнвене, рыхтуючыся да Алімпіяды ў Пекіне.

На Алімпійскіх гульнях у Пекіне заваявала бронзавы медаль на дыстанцыі 1000 метраў. Гэта першая ў гісторыі алімпійская ўзнагарода для шорт-трэкістаў Бельгіі.

Катэгорыя:Шорт-трэкісты Бельгіі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Шорт-трэкісты на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 года
Арахлей (возера)

**Арахлей** (, ) — самае вялікае возера Івана-Арахлейскай сістэмы азёр на поўдні Віцімскага пласкагор’я ў Забайкальскім краі. Знаходзіцца за 40 км на захад ад горада Чыты. Адносіцца да басейна ракі Хілок (правы прыток Селенгі).

## Апісанне 
Плошча воднай паверхні — 58,5 км², плошча вадазбору — 242 км² (па іншых дадзеных — 256 км²), аб’ём вады — 0,61 км³. Даўжыня — 10,7 км, шырыня — 7 км. Вышыня над узроўнем мора — 965 м.

Вада ў возеры прэсная, праточная. Мінералізацыя — 100—200 мг/дм³.

Возера Арахлей адрозніваецца ад іншых Івана-Арахлейскіх азёр значнымі глыбінямі — найбольшая глыбіня 19,5 м у паўночна-ўсходняй частцы вадаёма. У цэнтральнай частцы глыбіні дасягаюць больш за 16 м. Хуткае нарастанне глыбінь прасочваецца ў паўночнай частцы возера. У паўднёвай частцы дно спадзістае з паступовым павелічэннем глыбінь да цэнтра возера.

У прыбярэжнай частцы дно пясчана-галечнікавае, да глыбінь 3-5 метраў — пясчана-глеістае. Астатняя частка дна пакрыта глеем арганічнага паходжання.

У возера ўпадае дзве невялікія ракі — Домка і Гразнуха (Шаборта).

Катэгорыя:Азёры Расіі
Катэгорыя:Геаграфія Забайкальскага края
Катэгорыя:Басейн Ангары
Амазар

**Амаза́р** — пасёлак гарадскога тыпу ў Магочынскім раёне Забайкальскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча «Амазарскае». Станцыя на Забайкальскай чыгунцы.

Насельніцтва — 2257 чал. (2021). Размешчаны на паўночным усходзе края, ва ўсходняй частцы раёна, па левым беразе р. Амазар, ля ўпадзення ў яе р. Чычатка, за 98 км на ўсход-паўночны ўсход ад райцэнтра — горада Магоча. Заснаваны ў 1908 годзе ў сувязі з будаўніцтвам транссібірскай чыгункі. У далейшым атрымалі развіццё нарыхтоўка лесу і лесапілаванне.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1938 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Вэнтспілс (баскетбольны клуб)

**«Вэнтспілс»** — латвійскі мужчынскі баскетбольны клуб з аднайменнага горада Вэнтспілса, Латвія. Быў заснаваны ў 1994 годзе.

## Дасягненні 
### Чэмпіянат Латвіі 
*  **Чэмпіён (10)**: 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2009, 2014, 2018
*  **Сярэбраны прызёр (9)**: 1998, 1999, 2007, 2011, 2012, 2013, 2015, 2017, 2019
*  **Бронзавы прызёр (4)**: 1996, 2008, 2010, 2016

### Балтыйская ліга 
*  **Чэмпіён (1)**: 2013
*  **Сярэбраны прызёр (1)**: 2015
*  **Бронзавы прызёр (2)**: 2007, 2012

### Латвійска-эстонская ліга 
*  **Чэмпіён (1)**: 2019
Яснагорск

**Яснагорск**:
* Яснагорск (Забайкальскі край)
* Яснагорск (Тульская вобласць)
Усць-Карск

**Усць-Карск** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Срэценскім раёне Забайкальскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт гарадскога паселішча «Усць-Карскае».

Насельніцтва — 1591 чал. (2021).

## Геаграфія 
Размешчаны на левым беразе Шылкі, паблізу вусця ракі Кара, за 90 км на паўночны ўсход ад Срэценска (123 км па аўтадарогах), за 370 км на ўсход ад Чыты і за 70 км на паўднёвы ўсход ад Урума (чыгуначная станцыя на лініі Чыта — Скавародзіна).

Ад пасёлка ўверх па Кары адыходзіць аўтадарога да Урума (выходзіць да аўтатрасы «Амур» паблізу Урума), паблізу Усць-Карска ад яе адыходзіць дарога, якая праходзіць па Шылкінскім хрыбце да Срэценска.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края
Яснагорск (Забайкальскі край)

**Яснагорск** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Алавянінскім раёне Забайкальскага края Расіі. Чыгуначная станцыя Яснагорск-Забайкальскі Чыцінскага аддзялення Забайкальскай чыгункі.

Насельніцтва — 6495 чал. (2021). Узнік у сярэдзіне 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам Харанорскай ГРЭС каля чыгуначнага раз’езда № 73, зарэгістраваны як населены пункт у 1978 годзе.

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1981 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Забайкальскага края