open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бітва ля Імбраса

**Бі́тва ля во́страва І́мбрас** — марскі бой паміж флатамі Вялікабрытаніі і Асманскай Імперыі падчас Першай сусветнай вайны.

Адбыўся 20 студзеня 1918 года, калі Асманская эскадра атакавала Брытанскі флот ля вострава Імбрас у Эгейскім моры. Адыход брытанскіх цяжкіх караблёў дазволіў асманскім (фактычна — нямецкім) лінейнаму крэйсеру «Явуз Султан Сялім» (Гэбен) і лёгкаму крэйсеру «Мідзілі» (Брэслаў) патапіць некалькі варожых караблёў перад атакай на брытанскую ваенна-марскую базу на востраве Мудрас. Нягледзячы на паспяховыя баявыя дзеянні і знішчэнне некалькіх брытанскіх караблёў ля вострава Імбрас, «Явуз Султан Сялім» і «Мідзілі» патрапілі ў міннае поле. «Мідзілі» патануў, а «Явуз Султан Сялім» быў моцна пашкоджаны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Марскія бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Марскія бітвы Германіі
Катэгорыя:Марскія бітвы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Марскія бітвы Асманскай імперыі
Катэгорыя:Марскія бітвы Грэцыі
Катэгорыя:Канфлікты 1918 года
Катэгорыя:Германія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Вялікабрытанія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Асманская імперыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Грэцыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Падзеі 20 студзеня
Катэгорыя:Студзень 1918 года
Франс (спявак)

**Франс Епсан Уол **(, нар. ), вядомы пад псеўданімам **Франс** — шведскі спявак. Выйграў конкурс Melodifestivalen 2016, прадстаўляў Швецыю на Еўрабачанні 2016 з песняй «If I Were Sorry».

## Жыццё і кар’ера 
### Першыя поспехі 
Франс нарадзіўся ў Істадзе, Правінцыя Сконэ, Швецыя. Ён стаў вядомы дзякуючы яго сумесным з рок-гуртом Elias хітам, прысвечаным футболу, у тым ліку хіту 2006 года «Who’s da Man», у гонар шведскага футбаліста Златана Ібрагімавіча. Песня заставалася на вяршыні Sverigetopplistan, афіцыйнага шведскага хіт-парада, на працягу 13 тыдняў. якая дасягнула 24-га радка сярод топ-трыццаці хітоў Швецыі.

Яшчэ адным поспехам Франса стаў хіт 2008 года «Fotbollsfest», песня ў падтрымку шведскай нацыянальнай футбольнай каманды.

### Melodifestivalen і Еўрабачанне 2016 
Пасля некалькіх гадоў адсутнасці ў чартах, Франс вярнуўся для ўдзелу ў конкурсе Melodifestivalen 2016, каб дамагчыся права прадстаўляць Швецыю ў конкурсе песні Еўрабачанне 2016 з песняй «If I Were Sorry», якую сумесна напісалі Оскар Фагельстрём, Мікаэл Саксэль, Фрэдрык Андэрсан і сам Франс. Ён выканаў яе падчас апошняга, чацвёртага паўфіналу ў горадзе Еўле і трапіў непасрэдна ў фінал.

Адразу пасля выканання песні, быў выдадзены сінгл, які стаў вельмі папулярным і заняў першы радок у шведскім топ-лісце Sverigetopplistan ужо на першым тыдні пасля выхаду. Песня таксама ўвайшла ў так званыя «Spotify Viral charts» у Швейцарыі, Тайвані, Ісландыі, Уругваі, Вялікабрытаніі, Іспаніі, Нарвегіі, Францыі, Даніі, Турцыі і Германіі. 12 сакавіка 2016 года Франс выйграў фінал конкурсу Melodifestivalen 2016, набраўшы 156 балаў, і будзе прадстаўляйць Швецыю ў фінале конкурсу Еўрабачанне 2016, які пройдзе 14 мая 2016 года ў Стакгольме.

Ва ўзросце 17 гадоў, Франс стаў самым маладым пераможцам шведскага конкурсу Melodifestivalen за апошнія 33 гады, і другім сымым маладым за ўсю гісторыю конкурсу, пасля спявачкі Каролы, якой было 16 гадоў падчас яе перамогі ў 1983 годзе.

## Асабістае жыццё 
Бацька Франса — Марк — нарадзіўся ў Нігерыі ў сям’і нігерыйскай маці і бацькі-англічаніна. Маці Франса — шведка. У выніку ён выхоўваўся, размаўляючы на англійскай і шведскай мовах. Франс пражыў значную частку свайго жыцця ў Лондане, дзе ва ўзросце 15 гадоў на працягу года вывучаў музыку. У яго ёсць сястра-двайнятка.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
### Сінглы 
#### У якасці лідзіруючага выканаўцы 
#### У якасці выканаўцы-ўдзельніка 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны вэб-сайт  

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Швецыі
Катэгорыя:Прадстаўнікі Швецыі на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2016
Adela reaumurella

**Adela reaumurella** — від матылькоў з сямейства . Сярэдняя Еўропа.

## Апісанне 
Молепадобны матылёк з размахам крылаў 14-18 мм. У самцоў доўгія бялёсыя антэны, абодва полы валодаюць пярэднімі крыламі з бронзавым або металічна зеленаватым колерам. Матылі лётаюць у дзённы час на працягу мая і чэрвеня, часам утвараюць скапленні.

Вусені ўтвараюць міны на лісці 

## Галерэя 

Файл:Adela_reaumurella-01_(xndr).jpg|*Adela reaumurella*
Файл:Adela_reaumurella-07.jpg|7 мая 2006, Нідерланды, масавы лёт *Adela reaumurella* 

## Спасылкі 
* Lepiforum e. V.

Катэгорыя:Матылі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Agriphila aeneociliella

***Agriphila aeneociliella*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Вусені плятуць шаўковыя трубкі ў дзярніне збожжавых. Размах крылаў 21-25 мм. Пярэднія крылы ярка-жоўтыя, з серабрыста-белай падоўжнай сярэдняй палоскай, якая дасягае вонкавага краю крыла.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1844 годзе
Crambidae

**Crambidae** — сямейства насякомых з атрада лускакрылых. У сусветнай фаўне адкрыта каля 10 000 відаў.

## Апісанне 
Сківічныя шчупікі добра развітыя; пакрытыя густымі, доўгімі лускавінкамі, апошні сегмент трохкутны; губныя шчупікі доўгія, выцягнутыя наперад, у самцоў і самак аднолькавыя па даўжыні і форме.

## Сістэматыка 
1020 родаў і 9655 відаў (на снежань 2011 года).

* Трыба невызначанах родаў:
** роды: *Agriphiloides*; *Almita*; *Amselia*; *Anaclastis*…
* Трыба *Argyriini* (Munroe, 1995)
** роды *Argyria* (Hübner, 1818); *Catharylla* (Zeller, 1863) …
* Трыба *Chiloini* (Heinemann, 1865)
** роды *Chilo* (Zincken, 1817); *Diatraea* (Guilding, 1828) …
* Трыба *Crambini* (Latreille, 1810)
** роды *Agriphila* (Hübner, 1825); *Almita* (B. Landry, 1995) …
* Трыба *Diptychophorini* (Gaskin, 1972)
** роды *Chiqua* (Bleszynski, 1970); *Cleoeromene* (Gaskin, 1986) …
* Трыба *Erupini* (Munroe, 1995)
** роды *Erupa* (Walker, 1864); *Lancia* (Walker, 1859) …
* Трыба *Haimbachiini* (B. Landry, 1995)
** роды *Achilo* (Amsel, 1957); *Bissetia* (Kapur, 1950) …
* Трыба *Myelobiini* (Minet, 1982)
** роды *Eschata* (Walker, 1856); *Myelobia* (Herrich-Schäffer, 1854) …
* Трыба *Prionapterygini* (B. Landry, 1995)
** роды *Burmannia* (Bleszynski, 1965); *Elethyia* (Ragonot in Joannis & Ragonot, 1889) …

## Шкоднікі раслін 
Вусені прадстаўнікоў сямейства — фітафагі, якія звычайна выядаюць унутраную частку сцябла збожжавых. Некаторыя віды маюць статус шкоднікаў раслін:
* *Chilo partellus*
* *Chilo suppressalis*
* *Cnaphalocrocis medinalis*
* *Duponchelia fovealis*
* *Diatraea saccharalis*
* *Diatraea grandiosella*
* *Desmia maculalis*
* 
* *Parapoynx stagnalis*
* *Scirpophaga innotata*

## Літаратура 
* *Малчанава Р.* Агнёўкі // Энцыклапедыя прыроды Беларусі / гал. рэд. І. П. Шамякін. Т. 1. — Мн.: БелСЭ, 1983. — С. 27-28.

*
Катэгорыя:Сямействы насякомых
Agriphila poliella

***Agriphila poliella*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў 19—26 мм. Вусені сілкуюцца на травяністых раслінах.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1832 годзе
Agriphila inquinatella

***Agriphila inquinatella*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў 21-27 мм. Матылі актыўныя ў прыцемках; ляцяць на штучнае святло ноччу і на цукарныя вырабы.

## Арэал 
Распаўсюджаны ў Еўропе, Іарданіі, Закаўказзі і Туркменістане.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Agriphila

***Agriphila*** — род лускакрылых насякомых сямейства .

Размах крылаў 16-18 мм. Вусікі пільчатыя:
* пярэднія крылы жоўтыя, з карычневымі лускавінкамі на падоўжных жылках;
* у большасці відаў на пярэдніх крылах маецца сярэдняя падоўжная палоска белага колеру;
* Губныя шчупікі доўгія, у чатыры-пяць разоў даўжэй дыяметра вачэй;
* Лоб выразна выступае над вачыма, з вастрыём.

Вядома каля 130 відаў, на Беларусі сустракаюцца 7 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Насякомыя Паўночнай Амерыкі
MSQRD

**MSQRD**, цалкам **Masquerade** (з англ. «Маскарад») — мабільная праграма для дадання эфектаў у відэа і фота-сэлфі, распрацаваная беларускай кампаніяй Masquerade Technologies. У сакавіку 2016 года стартап быў куплены кампаніяй Facebook, яго заснавальнікі Яўген Неўгень, Сяргей Ганчар і Яўген Зацепякін пераехалі ў Лондан для далейшай працы над прадуктам. Функцыянал MSQRD быў даданы ў Facebook і Instagram, у 2020 годзе мабільная праграма знікла з App Store і Google Play.

## Функцыянальнасць 
Карыстальнік можа прывязаць фатаграфію і затым змяніць яе выгляд і падзяліцца з сябрамі на Facebook або Instagram. Карыстальнік таксама можа выбраць маску-фільтр ці эфект, які ляжыць у бібліятэцы. Праграма выкарыстоўвае 3D тэхналогіі візуалізацыі для масак.

Карыстальнікі могуць рабіць уласныя маскі ў Masquerade Editor. Прылада спрашчае працэс праектавання і выкарыстання такіх фільтраў. Любы графічны дызайнер можа лёгка выкарыстоўваць гэтую прыладу для рэдагавання фільтра ў рэальным часе. Захаваныя фільтры можна змясціць у публічны каталог.

Катэгорыя:Facebook
Катэгорыя:Прыкладное праграмнае забеспячэнне
Кананічная тэрыторыя

**Кананічная тэрыторыя** — сучасны эклезіялагічны тэрмін, які замацоўвае пэўную тэрыторыю за пэўнай праваслаўнай памеснай царквой, дзе ўсякая рэлігійная дзейнасць іншых цэркваў (як праваслаўных, так і, у кантэксце экуменічнага дыялогу, інаслаўных) успрымаецца як недружалюбны празелітызм.

Упершыню сустракаецца ў рускамоўнай літаратуры ў 1930-я гады (першая згадка тэрміна кананічная тэрыторыя — верагодна ў «Царкоўным весніку Заходнееўрапейскай епархіі» ад 1934 года). У Актыўны абарот уведзена багасловамі Рускай Праваслаўнай Царквы ў 1990-я гады, яго абгрунтаванне праваслаўе прывязвае да слоў апостала Паўла (Рым. 15:20) і да апостальскіх канонаў, якія забараняюць епіскапу высвячаць і прымаць адлучанага па-за сваёй епархіяй.

Катэгорыя:Царкоўнае права
Мойва

**Мойва** (*Mallotus villosus*) — марская рыба сямейства корушкавых.

## Апісанне 
Цела выцягнутае, стройнае, гладкае, даўжыня да 22 см, маса да 36 г. Самцы буйнейшыя за самак. Грудныя плаўнікі вялікія, акругленыя; адзнака палавога дымарфізму — аснова анальнага плаўніка ў самцоў уздутая. Луска дробная. У полаваспелых самцоў луска па бакавой лініі і па баках бруха падоўжаная і тырчаць канцамі вонкі, утвараючы валікі з шчаціністай паверхняй. Спіна аліўкава-зялёная, бакі і бруха серабрыста-белыя, з дробнымі бурымі крапінкамі, плаўнікі шэрыя з чорнай аблямоўкай. Вочы вялікія. Ніжняя сківіца выдаецца наперад. Ротавая шчыліна шырокая, зубы слаба развіты. Самцы зграбнейшыя і з больш вострай пысай.

## Пашырэнне 
Жыве ў паўночных час­тках Ат­лан­тычнага і Ціхага акіянаў і ў Паўночным Ледавітым акіяне. Пашырана ля берагоў Канады, Грэнландыі, Ісландыі, Нарвегіі, Расіі. 

Адрозніваюцца 2 падвіды. Мойва атлантычная пашырана у паўночнай частцы Атлантычнага акіяна, Баранцавым, Белым і Карскім морах; мойва ціхаакіянская, або ўёк — каля берагоў Канады, у Ахоцкім, Берынгавым, Чукоцкім, Японскім морах, моры Лапцевых.

## Асаблівасці біялогіі 
Чародная пелагічная рыба. Корміцца зоапланктонам, галоўным чынам дробнымі ракападобнымі.

Не­растуе ў моры недалёка ад берага, на пяс­ча­ных водме­лях і бан­ках з сакавіка па кастрычнік. Пло­днасць ад 6 да 40 тыс. ікрынак; ікра донная, клейкая. Жыве каля 5 год. Звычайна рыбіны гінуць пасля нерасту. 

Служыць пажывай мар­скім жывёлам: рыбам, цюленям, кітам, а таксама птушкам.

## Промысел і выкарыстанне 
Аб’ект промыслу. Выкарыстоўваецца рыбаловамі як прынада. Сушаная мойва — традыцыйная страва ў Грэнландыі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* FAO — Fisheries and Aquaculture 

Катэгорыя:Корушкавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1776 годзе
Адміністрацыйны рэсурс

**Адміністрацыйны рэсурс** — рэсурс уплыву асобных чыноўнікаў і дзяржаўных інстытутаў.

У Расійскай Федэрацыі адміністрацыйным рэсурсам таксама называюць залішні ўплыў палітычных сілаў, партый і чыноўнікаў на якія-небудзь сферы дзейнасці. Упершыню тэрмін ужыты 9 жніўня 1995 года Дзмітрыем Альшанскім, дырэктарам Цэнтра стратэгічнага аналізу і прагнозу , вызначаючы ўплыў чыноўнікаў на ход выбараў. Перад выбарамі ў Дзярждуму Альшанскі прадставіў журналістам рэйтынг партый. Адным з параметраў там згадваўся «паказчык адміністрацыйнага рэсурсу». Пасля гэта паняцце стала выкарыстоўвацца і ў навуковай літаратуры, характарызуючы праблему цеснай узаемасувязі эканомікі і палітыкі .

Прыкладамі выкарыстання адміністрацыйнага рэсурсу з'яўляюцца:
* перанясенне выбараў;
* павелічэнне колькасці выбаршчыкаў на выбарах (напрыклад, удзел у галасаванні на мясцовых выбарах салдат мясцовых воінскіх частак, якія знаходзяцца па месцы правядзення выбараў толькі ў перыяд праходжання ваеннай службы, што з пункту гледжання закона па меншай меры спрэчна), памяншэнне палітычнай канкурэнцыі і інш.;
* выправаджэнне на розных падставах членаў выбарчых камісій з участкаў, знішчэнне непажадана запоўненых бюлетэняў і запаўненне загадзя нарыхтаваных старшынёй камісіі бланкаў выбарчых бюлетэняў (з улікам колькасці патэнцыяльных выбаршчыкаў) не-выбаршчыкамі (як правіла, старшынёй камісіі, якія з'яўляюцца супрацоўнікам спецслужбаў, адміністрацыяй установы, дзе размешчаны выбарчы ўчастак, супрацоўнікамі мясцовых органаў выканаўчай улады, а таксама паліцэйскімі). Дадзены метад дазваляе дамагчыся фальсіфікацыі «высокага» паказчыка яўкі выбаршчыкаў і «перамогі» патрэбнага заказчыку кандыдата. Гэты метад паспяхова выкарыстоўваецца і пры правядзенні плебісцытаў;
* адмова ў допуску на выбарчыя ўчасткі назіральнікам ад палітычных партый і грамадскіх арганізацый, а таксама журналістам
* выкарыстанне г.зв. «каруселяў», якія прадугледжваюць галасаванне аднаго выбаршчыка на некалькіх выбарчых участках.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Паліталогія
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Кіева

**Кіеў** падзяляецца на дзесяць адміністрацыйных гарадскіх раёнаў, утвораных па радыяльным прынцыпу і названых па геаграфічным прынцыпу (акрамя Шаўчэнкаўскага раёна, названага ў гонар Тараса Шаўчэнкі). Дзяржаўная ўлада ў кожным раёне прадстаўлена раённай дзяржаўнай адміністрацыяй, якую ўзначальвае яе старшыня. Раённыя саветы былі адменены пасля мясцовых выбараў 31 кастрычніка 2010.

У 2001 годзе ў Кіеве была праведзена адміністрацыйная рэформа, у ходзе якой з 14 раёнаў былі ўтвораны 10 — сем на правым беразе Дняпра і тры на левым. Раёнам былі прысвоены геаграфічна прывязаныя імёны, а межы прайшлі галоўнымі гарадскім аўта-і чыгуначнымі магістралямі.
Пінская генеральная кангрэгацыя (1791)

**Пінская генеральная кангрэгацыя 1791 года** - сход праваслаўнага духавенства і вернікаў Рэчы Паспалітай з мэтай стварыць у краіне аўтакефальную царкву, незалежную ад Сінода Расійскай імперыі.

Рашэнне аб скліканні кангрэгацыі прынята Чатырохгадовым соймам 1788—1792 гг. 23 сакавіка 1791 года кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі прызначыў камісарамі на кангрэгацыю ад Кароны сандамірскага пасла М.Каханоўскага і люблінскага пасла князя Чартарыйскага, ад ВКЛ - троцкага пасла Залескага і пінскага пасла і падстарасту М.Бутрымовіча. Новагародскі пасол Бярновіч быў прызначаны для зносін з кангрэгацыяй і для забеспячэння яе дакументамі. У Пінск прыбылі 96 дэлегатаў: 24 манахі, 21 святар, 51 свецкая асоба (сярод іх 19 чалавек са шляхты, астатнія з мяшчан). У кангрэгацыі ўдзельнічалі і католікі (напрыклад, генерал-інспектар ВКЛ Грабоўскі) і уніяцкае духавенства (епіскап пінскі Іаакім Дашкевіч-Гарбацкі і яго каад'ютар Іасафат Булгак).

Кангрэгацыя пачала працу ў Пінску 1 ліпеня 1791 года. Яна прыняла рашэнне, што Генеральная кангрэгацыя, або "Нацыянальны сінод праваслаўных цэркваў каралеўства Польскага і Вялікага княства Літоўскага", складаецца з архіепіскапа і 3 епіскапаў, старшых, архімандрытаў, асэсараў кансісторыі і дэпутатаў, абраных епархіяльнымі кангрэгацыямі. Генеральная кангрэгацыя павінна была збірацца праз кожныя 4 гады. Яе галоўная, або генеральная кансісторыя складаецца з 12 чалавек. Архіепіскап павінен быць на правах мітрапаліта і знаходзіцца ў духоўнай залежнасці ад канстанцінопальскага патрыярха. На сваіх з'ездах кангрэгацыя павінна была абмяркоўваць духоўныя справы сваёй царквы, прызначаць, калі гэта патрэбна, 4 кандыдатаў на кафедру епіскапа. З іх каралеўскі ўрад павінен быў выбраць адну. Месцам склікання генеральнай кангрэгацыі прызначаўся Пінск. Нягледзячы на пратэсты з боку некаторых каталіцкіх і уніяцкіх епіскапаў, сойм зацвердзіў рашэнне кангрэгацыі і абвясціў у 1792 годзе закон "Упарадкаванне царкоўнай іерархіі грэка-ўсходняга абраду" ("Urządzenie hierarchii cerkiewnej obrządku grecko-orientalnego"). Але 2-і і 3-і Падзелы Рэчы Паспалітай не дазволілі выканаць гэтыя рашэнні.
 
## Гл. таксама 
* Канфесіянальная гісторыя Беларусі

## Літаратура 
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т. 5. – Мн., 1999. – С.499
* Беднов В.А. «Православная Церковь в Польше и Литве». Глава IV: От 1686 года до четырехлетнего сейма Минск: Лучи Софии, 2003.

Катэгорыя:Праваслаўе ў Беларусі
Катэгорыя:Беларуская аўтакефальная праваслаўная царква
Берасцейскі канцыянал

**Берасцейскі канцыянал** або **«Песні хвал боскіх»**, у арыгінале **«Pieśni chwał Boskich**» — першы ўзор нотадрукавання ў Беларусі і адзін з самых ранніх ва Усходняй Еўропе, помнік пратэстанцкай музычнай культуры Вялікага Княства Літоўскага. Складзены і выдадзены Я. Зарэмбам у Берасці ў тапаграфіі Мурмеліуса ў 1558 годзе пры матэрыяльнай падтрымцы Мікалая Радзівіла Чорнага.

## Апісанне 
Берасцейскі канцыянал змяшчае каля 100 адна- і чатырохгалосых псалмоў і кантаў на польскай і лацінскай мовах, запісаных  на 5-лінейным нотным стане (захаваліся ў фотакопіі 10 мелодый і заканчэнне; 38 мелодый з яго перадрукаваны ў канцыянале Я. Секлюцыяна ў 1559 годзе).

Аўтары музыкі Вацлаў з Шамотул, Цыпрыян Базылік; літаратурны тэкст: Сымон Зак, Мікалай Рэй, Андрэй Тшэцескі, Цыпрыян Базылік, Я. Сільвіус, С. Семідаліус.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Канцыяналы
Катэгорыя:Пратэстанцтва ў Вялікім Княстве Літоўскім
Катэгорыя:Кнігі 1558 года
Катэгорыя:Культура Брэста
Катэгорыя:Літаратура Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Музыка Беларусі
Ірмалогій

. Багдан Анісімавіч. 1598—1601]]
]]
**Ірмало́гій**, **Ірмалагіён**, **Ірмалой**, **Ермалой** ( ад  — спляценне, сувязь, па-беларуску *ірмос* + ) — зборнік ірмосаў праваслаўнага богаслужэння.

## Апісанне 
Поўны Ірмалогій уключае каля 1050 ірмосаў, унутры кожнага размешчаны ў паслядоўнасці 9 песень канона, выкладзеных знаменным спевам.

Бываюць Ірмалогіі практычнай накіраванасці (простыя, без аздаблення) і святочныя (па-мастацку аформленыя, багата упрыгожаныя застаўкамі, ініцыяламі, мініяцюрамі і інш.).

У Расіі існуюць Ірмалоі богаслужэбны, з поўнымі слоўнымі тэкстамі канонаў, і пеўчы, які ўключае толькі ірмосы нядзельных і святочных канонаў, сядмічных службаў і іншыя песнапенні.

Структура падпарадкавана сістэме **Васьмігалосся** (, ) — музычна-тэарэтычная сістэма, якая апісвае лады («галосы») у царкоўнай музыцы візантыйскай, старажытнарускай і іншых (у тым ліку, пазнейшых) усходне-хрысціянскіх традыцый).

У сучаснасці спевы даюцца ў пяцілінейным нотным запісе.

## Гісторыя 
### Візантыя 
Як аднажанравая пеўчая кніга склаўся ў X ст. ў Візантыі.

### Беларусь 
Найбольш ранняе ўпамінанне пра беларускі Ірмалогій адносіцца да XV ст. У канцы XVI ст. на Беларусі і Украіне склаўся тып паўднёва-заходняга ірмалогія ў ноталінейным выкладанні. Ён значна багацейшы ў жанравых адносінах, акрамя ірмосаў уключае святочныя песнапенні ўсяго царкоўнага гадавога круга, выкладзеныя знаменным спевам (кіеўскім, балгарскім і мясцовым). Захавалася некалькі дзесяткаў беларускіх аднагалосых Ірмалогіяў XVI—XVIII стст. і больш позніх. Яны вылучаюцца дэмакратызмам, імкненнем да індывідуалізацыі, часам выяўленчасцю мелодыі.

Вядомы Супрасльскі ірмалой (1598—1601), магілёўскія, віцебскія, віленскія, куцеінскія, нова-іерусалімскія, жыровіцкія, слуцкія і інш. ірмалогіі, выкладзеныя нацыянальнымі мясцовымі спевамі, што сведчыць пра існаванне ў тагачаснай Беларусі шматлікіх пеўчых школ.

### Украіна 
Першыя друкаваныя зборнікі — «Ірмалагіён» (1700, Львоў) і «Ірмалогій нотнага спеву» (1772).

## Іншае 
15 снежня 2020 года Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь выпусціў памятную манету "Беларусь – Украіна. Духоўная спадчына. Ірмалагіён".

## Літаратура 
* Ірмалогій. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хрысціянскія богаслужэбныя кнігі
Катэгорыя:Царкоўная музыка
Agriphila tristella

***Agriphila tristella*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

Размах крылаў 24—29 мм. Вусені харчуюцца на .

## Арэал 
Распаўсюджаны ў Еўропе, Малой Азіі, у Казані, Урале, у Мінусінску, Закаўказзі

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Канцыянал

**Канцыяна́л** ( ад  — спевы, песня) — зборнік рэлігійных і свецкіх адна- і шматгалосых песнапенняў. Сярод жанраў у складзе канцыяналаў: літургічныя песнапенні і малітвы, пратэстанцкія харалы, псальмы і , гейналы і інш. Вядомы з першай палове XV ст. (Чэхія, Германія), асабліва пашыраны ў час Рэфармацыі.

## Беларусь 
. 1558]]
На Беларусі ў XVI ст. друкаваліся мясцовыя пратэстанцкія, а таксама чэшскія, нямецкія, польскія канцыяналы. Першы ўзор нотадрукавання на Беларусі і адзін з самых ранніх ва Усходняй Еўропе — брэсцкі зборнік «Песні хвал боскіх», складзены і выдадзены Я. Зарэмбам (1558). Ён змяшчае каля 100 адна- і чатырохгалосых псальмаў і кантаў на польскай і лацінскай мовах, запісаных  на 5-лінейным нотным стане (захаваліся ў фотакопіі 10 мелодый і заканчэнне; 38 мелодый з яго перадрукаваны ў канцыянале Я. Секлюцыяна, 1559). Аўтары шэрагу музычных узораў — Вацлаў з Шамотул і Ц. Базылік. У 1562 годзе ў Нясвіжы М. Кавячынскі выдаў «Катэхізіс», у адну з частак якога уключыў канцыянал, дзе змешчаны 40 псальмаў, 110 песень і свецкіх кантаў з нотамі. У канцы XVI — пачатку XVII ст. нотныя канцыяналы выдаваліся ў Любчы, у т.л. зборнік аднагалосых песнапенняў 1620 (у аснове многіх псальмаў і кантаў мелодыі французскіх свецкіх, нямецкіх народных песень, гусіцкіх, гугеноцкіх, лютэранскіх, кальвінісцкіх гімнаў і харалаў, касцельных песень, лацінскія секвенцыі гімнаў і антыфонаў, заходне-еўрапейскіх і славянскіх песень і танцаў, усходне-славянскіх лірычных народных песень). Беларускія канцыяналы — помнікі кантавай культуры XVI—XVII стст.

## Гл. таксама 
* Музычнае мастацтва Вялікага Княства Літоўскага

## Літаратура 
* 
* *Костюковец Л. Ф.* Кантовая культура в Белоруссии. — Мн.,Вышэйшая школа, 1975. С. 34—35

## Спасылкі 
* 
* *Новик В. Н.* . 

Катэгорыя:Песні
Катэгорыя:Спевы
Катэгорыя:Пратэстанцтва
Crambus alienellus

***Crambus alienellus*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Жывуць на вільготных лугах і балотах. Размах крылаў 18—22 мм. Пярэднія крылы матылькоў цьмяныя, цёмна-карычневыя, з кароткай сярэдняй падоўжнай паласой, якая даходзіць толькі да паловы даўжыні крыла; зубчык на ніжнім краі паласы маленькі; пляма, якая працягвае палоску, не дасягае прыкраявой лініі.

## Арэал 
Распаўсюджаны ў Еўропе, Азіі і Паўночнай Амерыцы.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Насякомыя Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1817 годзе
Crambus lathoniellus

***Crambus lathoniellus*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Сустракаюцца на вільготных і сухіх лугах, а таксама лясных палянах. Вусені харчуюцца на лісці ; плятуць ліставыя трубкі. У анабіёз упадаюць у кокане ў верхнім пласце глебы паміж каранёў. Размах крылаў 15—22 мм. Пярэднія крылы белыя, светла-карычневыя ці карычневыя.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1817 годзе
Agriphila straminella

***Agriphila straminella*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Насяляюць на вільготных забалочаных лугах. Размах крылаў 16-19 мм. Пярэднія крылы матылькоў аднатонна-жоўтыя, жоўта-карычневыя або карычневыя, з цёмнымі лініямі ўздоўж жылак.

## Арэал 
Распаўсюджаны ў Еўропе, Цэнтральнай і Малой Азіі, Камчацкім і Прыморскім краях, Сахалінскай вобласці і Канадзе.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Насякомыя Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1775 годзе
Будынак мэрыі Масквы

thumb|Від з процілеглага боку Цвярской вуліцы
**Будынак мэрыі Масквы** (раней *будынак Массавета* і *палац генерал-губернатара*) знаходзіцца ў цэнтры горада, па адрасе Цвярская вуліца, дом 13. Будынак размешчаны ў сярэдзіне вуліцы, перад спускам да Манежнай плошчы, фарміруючы аблічча Цвярской плошчы (да 1918 года — Скобелеўская). Насупраць пастаўлены помнік Юрыю Далгарукаму.

## Гісторыя 
Палац маскоўскага генерал-губернатара пабудаваны ў 1782 годзе па праекце М. Ф. Казакова, вядомага майстра рускага класіцызму. Яго пабудавалі для графа З. Р. Чарнышова, прызначанага першым пасля адміністрацыйнай рэформы главой Маскоўскай губерні. Граф праславіўся як палкаводзец, які ўзяў Берлін у 1760 годзе ў час вайны з Прусіяй. Ніжні гістарычны ўзровень будынка будаваўся з выкарыстаннем каменя, узятага пры разборы сцен Белага горада. 

У 1790 годзе будынак выкупіла казна, і ён заставаўся рэзідэнцыяй генерал-губернатараў да 1917 года, пасля чаго ў ім знаходзіўся Массавет. У 1792 годзе перад генерал-губернатарскім домам быў створаны пляц для штодзённага разводу варты.
Падчас французскай акупацыі (1812) будынак моцна пацярпеў ад агню, а таксама вандалізму афіцэраў і салдат французскай арміі, якія пражывалі ў ім і выкарыстоўвалі дзверы і аконныя рамы для распальвання печаў.

У 1939 годзе гістарычны будынак XVIII стагоддзя адсунулі на 13,6 метра ў глыб квартала. У выніку рэканструкцыі вуліцы Горкага (як тады называлася Цвярская) невысокі будынак мог згубіцца на фоне шматпавярховых будынкаў, якія ўзводзіліся вакол, і ў 1944—1946 гг. яго надбудавалі двума паверхамі (арх. Д. Чачулін пры ўдзеле М. Пасохіна, М. Багалепава,  Вульфсана). Так дом захаваў рысы архітэктуры класіцызму і дамінуючую ролю на гэтым участку вуліцы.

Унутры будынка захаваліся інтэр'еры XVIII стагоддзя, якія насілі прадстаўніцкія функцыі — парадныя анфілады і парадная лесвіца.

У наш час (жнівень 2014 года) будынак знаходзіцца на рэканструкцыі, кошт якой была ацэнены ў 400 мільёнаў расійскіх рублёў.

## Апісанне 
Цэнтральная частка будынка вылучана 8-калонным порцікам з франтонам. Пад ім — партал, які нагадвае трыўмфальную арку (архітэктурны матыў, які часта сустракаецца ў пабудовах паваеннага часу і адлюстроўвае пафас перамогі над фашызмам). У 1946 годзе злева ад дома паставілі прыгожую фігурную рашотку.

Будынак вытрыманы ў чырвона-белых тонах, але першапачаткова колер будынка быў аранжава-белы. У 90-х гадах з франтона будынка быў дэмантаваны пазалочаны са сцягамі Герб СССР і наўзамен яго ўсталявана пазалочаная выява герба Масквы.

## Гл. таксама 
* Маскоўская гарадская дума
* Будынак СЭУ
* Урад Масквы

## Літаратура 
* Васькин А. А. Москва 1812 года глазами русских и французов. М., 2012.
* 
* Надстройка здания Моссовета // Известия. 1941. 14 мая.

Катэгорыя:Адміністрацыйныя будынкі Масквы
Катэгорыя:Перамешчаныя будынкі і збудаванні
Катэгорыя:Масква
Crambus

***Crambus*** — род лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Вусікі пільчатыя. Прадстаўнікі дадзенага роду характарызуюцца наступнымі прызнакамі:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Crambus perlella

***Crambus perlella*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Насяляюць паўсюдна, звычайныя на лугах. Размах крылаў 22—28 мм. Імага бліскуча-белыя ці цёмна-карычневыя.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Насякомыя Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1763 годзе
Donacaula forficella

***Donacaula forficella*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў 24—32 мм. Вусені харчуюцца на раслінах родаў , ,  і .

## Арэал 
Распаўсюджаны ў Еўропе.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1794 годзе
Crambus pascuella

***Crambus pascuella*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Насяляюць на сухіх і вільготных горных лугах. Вусені харчуюцца на  і . Размах крылаў 21—26 мм.

## Арэал 
Распаўсюджаны ў Еўропе, Азіі і Паўночнай Амерыцы.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Насякомыя Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Авагадра

**Авагадра** — італьянскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Альберт Авагадра (1149—1214), італьянскі каталіцкі біскуп.
* Амедэа Авагадра (1776—1856), італьянскі навуковец.

## Гл. таксама 
* Закон Авагадра
* Лік Авагадра
* Кратар Авагадра, кратар на адваротным боку Месяца
Helix albescens

**Helix albescens** — наземны бруханогі малюск сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
У дарослых асобін вышыня ракавіны вагаецца пераважна ў дыяпазоне ад 27 да 36 мм, а яе шырыня (дыяметр) — ад 29 да 38 мм. Мае каля 4 абаротаў.

## Літаратура 
* Сверлова Н.В Наукова номенклатура наземних молюсків фауни України. — Львів, 2003. — 78 с.
* Гураль-Сверлова Н. В., Гураль Р. І. Визначник наземних молюсків України. — Львів, 2012. — 216 с.

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1839 годзе
Катэгорыя:Геліцыды
Катэгорыя:Малюскі Еўропы
Eudonia truncicolella

***Eudonia truncicolella*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў 18—23 мм. Звонку від вельмі падобны на . Вусені жывуць у сплеценых імі шаўковых тунэлях у мхах, якія растуць на зямлі, камянях або вываратнях Матылі сустракаюцца летам, актыўныя ў змярканні, у начны час ляцяць на штучныя крыніцы святла.

Насяляюць на верасоўніках, лугах, лесистых местностях, в парках и садах.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1849 годзе
Ранкізм

**Ранкізм** (ад англ. rankism) – гэта зневажальныя, дыскрымінацыйныя ці эксплуатацыйныя паводзіны ў дачыненні да людзей, якія маюць меншую ўладу з-за іхняга ніжэйшага ранга ў якой-небудзь іерархіі.

Дыскрымінацыя, заснаваная на сацыяльным становішчы, вельмі звязаная са шматлікімі іншымі з’явамі, такімі як: буллінг (цкаванне), расізм, хэйзінг (зневажальнае стаўленне падчас ініцыяцыі пры далучэнні да пэўнай супольнасці), эйджызм (дыскрымінацыя па ўзросце), сексізм і гамафобія. Тэрмін "ранкізм" быў прыдуманы амерыканскім фізікам, выкладчыкам і сацыяльным рэфарматарам Робертам Фулерам у 2003 годзе.

## Характарыстыка 
Ранкізм можа прымаць разнастайныя формы, уключаючы:
* злоўжыванне ўладай/старшынством;
* жорсткае абыходжанне з дзецьмі ў сям’і;
* несправядлівае стаўленне да супрацоўніка з боку кіраўніцтва;
* жорсткае абыходжанне ў месцах пазбаўлення свабоды;
* выкарыстанне вышэйстаячага становішча ў якасці абароны ад адказнасці за абразы і знявагі;
* нічым не абгрунтаваная перавага над кімсьці, заснаваная на ілжывай перавазе (расізм, сексізм, класавая дыскрымінацыя)
Ранкізм можа сустрэцца ў любой сацыяльнай іерархіі, такой як дзяржава, карпарацыя, сям’я, недзяржаўная арганізацыя, універсітэт.

## Ранкізм і годнасць 
Згодна Фулеру, злоўжыванне сацыяльным становішчам пераносіцца ягонымі ахвярамі як знявага годнасці асобы. Фулер і ягоныя адэпты пачалі новы грамадскі рух з мэтай пераадолець ранкізм таксама, як рух за грамадзянскія правы і рух за правы жанчын змагаюцца супраць расізму і сексізму.

Катэгорыя:Дыскрымінацыя
Іван Васілевіч Карасёў

**Іван Васілевіч Карасёў** (, с. Новы Ропск, Бранская губерня — , ) — беларускі савецкі мастак-пейзажыст.

## Біяграфія 
У 1933 годзе скончыў Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры ў Ленінградзе.

Удзельнічаў у мастацкіх выстаўках з 1947 года.

З 1933 па 1945 працаваў мастаком-сцэнографам у тэатрах Магілёва, Гомеля, Ташкента і Бранска.

Пасля заканчэння Вялікай Айчыннай вайны займаўся пейзажным жывапісам. У Саюз мастакоў ўступіў у 1961 годзе, ва ўзросце 51 год.

Незадоўга да смерці падараваў Бранскаму мастацкаму музею 60 сваіх твораў. Таксама творы Івана Карасёва знаходзяцца ў фондах Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі, Беларускага саюза мастакоў, Міністэрства культуры Расіі і прыватных зборах.

## Выстаўкі 
* 22 верасня 2010 года ў мінскім Палацы мастацтва адкрылася выстаўка жывапісу Івана Карасёва, прымеркаваная да 100-годдзя з яго дня нараджэння. У экспазіцыю увайшлі 38 пейзажаў розных лет.

## Спасылкі 
* Минский Дворец искусств представил выставку пейзажа Ивана Карасёва — к 100-летию со дня рождения мастера.
* Аляксандр Грышкевіч. Жывы часопіс.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімаўскім раёне
Scoparia ancipitella

***Scoparia ancipitella*** — від лускакрылых насякомых сямейства .

## Біялагічнае апісанне 
Размах крылаў 16—19 мм. Пярэднія крылы шэрыя.

Катэгорыя:Агнёўкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1855 годзе
Мёрфі

**Мёрфі** (; ) — англійскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Брытані Мёрфі — амерыканская актрыса
* Дэрыл Мёрфі — ірландскі футбаліст
* Раян Мёрфі — амерыканскі плывец, алімпійскі чэмпіён
* Уільям Мёрфі — амерыканскі ўрач, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне
* Фрэнк Мёрфі — амерыканскі палітык
* Шон Мёрфі — англійскі прафесійны гулец у снукер
* Эдзі Мёрфі — амерыканскі камедыйны акцёр, рэжысёр
Падкова

**Падкова** — прыстасаванне для абароны капытоў каня.

## Прызначэнне 
Пры працы каня на цвёрдым грунце рагавыя часткі капытоў хутка зношваюцца. Пры пашкоджанні капытоў конь адчувае боль, пачынае кульгаць, або ўвогуле адмаўляецца ступаць на хворую нагу. Падкова дазваляе засцерагчы капыты ад зносу і абараніць іх ад удараў аб цвёрды грунт. У зімовы час падковы, забяспечаныя шыпамі, паляпшаюць счапленне капытоў з грунтам і прадухіляюць слізгаценне.

## У культуры 
### Забабоны 
ам]]
Падкова даўно лічыцца сімвалам шчасця. Яна першапачаткова была зроблена з жалеза, з матэрыялу, які, як лічылі, мог адагнаць злых духаў. Многія людзі вераць, што калі павесіць падкову на дзверы з двума канцамі, накіраванымі ўверх, то будзе шчасце ў хаце.

### Геральдыка 
Падкова актыўна выкарыстоўваецца ў геральдыцы. Яна размешчана на гербах гарадоў і мястэчак, такіх як Дрыбін, Жалудок, Іванава, Касцюковічы, Клічаў, Любча, а таксама на прыватнаўласніцкіх гербах (Далэнга, Дамброва, Крыўда, Лада, Побуг, Слепаўрон і інш.).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Негеральдычныя фігуры
Катэгорыя:Конская вупраж
Стрэчанская царква (Драгічын)

**Царква ў гонар Стрэчання Гасподняга** — праваслаўны храм у г. Драгічын Брэсцкай вобласці. Помнік рэтраспектыўна-рускага стылю.

## Гісторыя 
На вул Леніна. Пабудавана ў 1862 г. з дрэва паводле праекта архітэктара Т. Савіча. Ранейшая драўляная царква да сярэдзіны 19 ст. прыйшла ў заняпад (была вырашана ў стылі барока з дзвюхвежавым галоўным фасадам трохнефнага яруснага аб'ёму).

## Архітэктура 
Чатырохсценны зруб пад двухсхільным дахам. На франтальным фасадзе трох'ярусная чацверыковая званіца з макаўкай, якая завяршае шацёр. Галоўны ўваход аформлены двухслуповым ганкам. Архітэтурны рытм бакавых фасадаў ствараецца раўнамерна размешчанымі стральчатымі аконнымі праёмамі і брусамі-сцяжкамі ў прасценках.

## Інтэр'ер 
У малітоўную залу выступаюць балюстрадныя хоры на 2 слупах, апсіда вылучана іканастасам. Абразы 19 ст.: «Маці Божая Замілаванне», «Спас Пантакратар», «Маці Божая Вастрабрамская» (у сярэбранай чаканай арнаментальнай рызе сярэдзены 18 ст.), «Стрэчанне».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Драгічына
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1862 год у Беларусі
Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Драчкава)

**Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква** — праваслаўны храм у аграгарадку Драчкава Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці Беларусі.

## Гісторыя 
У цэнтра аграгарадка, на могілках. Пабудавана ў 1875 годзе з дрэва, у 1989 годзе пашырана і абкладзена цэглай.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Кубападобны зруб малітоўнай залы аб’яднаны з больш нізкімі трохсценнымі прырубамі прытвора і апсіды. Асноўны аб’ём накрыты чатырохсхільным гонтавым дахам, завершаным васьмерыком з пакатым гранёным пакрыццём. Над двухсхільным дахам прытвора надбудавана чатырохгранная вежачка-званіца з крыжам над чатырохсхільным дашкам. Прамавугольны ўваходны праём накрыты кансольнай двухсхільнай навіссю. Неашаляваныя сцены, складзеныя з магутных брусоў, прарэзаны невялікімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Інтэр’ер 
Унутры малітоўная зала перакрыта плоскай столлю. Апсіда вылучана драўляным іканастасам.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Драчкава (Смалявіцкі раён)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Храмы Барысаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1875 годзе
Катэгорыя:1875 год у Беларусі
Царква Дабравешчання Прасвятой Багародзіцы (Друя)

**Царква Дабравешчання Прасвятой Багародзіцы** — праваслаўны храм у г.п. Друя Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці.

У цэнтры гарадскога пасёлка. Пабудавана на месцы ранейшай драўлянай царквы. Сілуэтна адлюстравана на малюнку Н. Орды 1875—1877 гг. Зараз аднаўляецца.

## Гісторыя 
Царква мае доўгую гісторыю. Яна знаходзілася пры небагатым манастыры, вядомым з XVI ст., які ў канцы XVIII ст. заставаўся адзінай праваслаўнай святыняй Браслаўшчыны.

Храм быў заснаваны ў 1687 г. Паводле дакумента ад 14 сакавіка 1687 г. вялікага гетмана літоўскага Казіміра Сапегі, праваслаўным вернікам было дазволена на ўласныя сродкі збудаваць храм у м. Сапежын. Ужо 28 снежня 1702 г. Аляксандр Сапега дае дазвол на будаўніцтва новага храма на месцы згарэлага. Новы храм збудавалі з цэглы ў 1723 г. Паводле легенды, манахі ўласнаруч выраблялі цэглу на будоўлю.

Пэўную суму манастыру ахвяраваў Пётр І, які праяжджаў праз Друю падчас Паўночнай вайны ў 1701 г. У горадзе жылі і сваякі жонкі імператара — Кацярыны. Падтрымлівалі манастыр і праваслаўныя купцы, якія плавалі па Заходняй Дзвіне. Але манастыр прыйшоў у заняпад. У 1837 г. яго закрылі, а царква стала прыходскай. У 1837 г. перакрылі дах храма і перабудавалі званіцу. На малюнку Дз. Струкава 1864 г. бачны храм, размешчаны на беразе Дзвіны, з атынкаванымі сценамі, накрыты трохсхільным дахам, без апсіды, побач знаходзілася драўляная званіца з шатровым завяршэннем. У 1871 г. да царквы прыбудавалі вежу-званіцу і бабінец, памянялі дах, дабавілі вялізны прысадзісты купал. Інтэр’ер храма меў фрэскі, прыгожы алтар, вядомы па фотаздымку.
. 1864]]

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры барока і рэтраспекрыўна-рускага стылю. Да прамавугольнага ў плане будынка праз кароткую трапезную далучана трох’ярусная (васьмярык на 2 чацверыках) шатровая званіца. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі і пілястрамі ў прасценках, званіца апяразана аркатурнымі паясамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Друя
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Руіны
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:З’явіліся ў XVII стагоддзі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Браслаўскага раёна
Ян Мукаржаўскі

**Ян Му́каржаўскі** (; , г. , Чэхія, Аўстра-Венгрыя — , , Чэхаславакія) — чэшскі эстэтык, літаратуразнавец; заснавальнік чэшскай структуралісцкай эстэтычнай школы. Акадэмік Чэхаславацкай АН (з 1952).

Скончыў Пражскі ўніверсітэт. З 1938 года прафесар, у 1948—1953 гадах рэктар Карлава ўніверсітэта ў Празе, прафесар універсітэта Коменскага ў Браціславе. У 1951—1962 гадах кіраўнік Інстытута чэшскай літаратуры.

Аўтар прац па агульнай тэорыі мастацтва, літаратуры, паэтыцы кіно, тэатра, жывапісу: «Эцюды з эстэтыкі» (1966), «Шляхамі паэтыкі і эстэтыкі» (1971), «Эцюды з паэтыкі» (выд. 1982) і інш. Даследаваў стылістыку творчасці чэшскіх пісьменнікаў. Узначальваў акададэмічнае выданне «Гісторыя чэшскай літаратуры» (т. 1—3, 1959—1961).

## Літаратура 
*  Мукаржаўскі Ян // 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Эстэтыкі
Катэгорыя:Постаці чэшскай эстэтыкі
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Чэхіі
Катэгорыя:Выпускнікі Карлава ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Карлавага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Універсітэта Коменскага
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута чэшскай літаратуры
Катэгорыя:Акадэмікі Чэхаславацкай акадэміі навук
Ёсеф Мыслівечак

**Ё́сеф Мы́слівечак** (; ,  — , Рым) — чэшскі кампазітар.

Музыцы вучыўся ў 1744—1752 гадах у духоўных навучальных установах, кампазіцыю вывучаў у Празе (з 1760) і гарадах Італіі (з 1763). Найбольш плённа працаваў у оперным жанры. Яго оперная музыка спалучае рысы традыцыйнай італьянскай оперы-серыя і чэшскай музыкі, адметная прыгажосцю і багаццем мелодый, майстэрствам вакальнага пісьма, рытмавай разнастайнасцю і маляўнічасцю гармоніі. У сімфоніях і камерных творах адчуваецца блізкасць да ранняй творчасці В. А. Моцарта, з якім Мыслівечак быў асабіста знаёмы.

## Творы 
Сярод твораў: каля 30 опер, у т.л. «Белерафонт» (паст. 1767), «Дэмафонт» (паст. 1769), «Мантэцума» і «Тамерлан Вялікі» (паст. 1771), «Міласэрнасць Ціта» (паст. 1773), «Эцый» (паст. 1775), «Арміда» (паст. 1779); араторыі на біблейскія сюжэты; канцэртная сімфонія; канцэрты для розных інструментаў з аркестрам; камерна-інструментальныя ансамблі і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кампазітары Чэхіі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Чэхіі
Катэгорыя:Оперныя кампазітары
Веслаў Мысліўскі

{{Пісьменнік
 |Імя                  = Веслаў Мысліўскі
 |Арыгінал імя       = Wiesław Myśliwski
 |Выява          = Wieslaw Mysliwski.JPG
 |Шырыня               = 
 |Апісанне выявы = 
 |Імя пры нараджэнні     = 
 |Псеўданімы           = 
 |Дата нараджэння        = 
 |Месца нараджэння       = 
 |Дата смерці          = 
 |Месца смерці         = 
 |Грамадзянства          =
 |Род дзейнасці     = празаік, драматург
 |Гады актыўнасці      = 
 |Кірунак          = «вясковая проза»
 |Жанр                 = проза, п'еса
 |Мова твораў    = польская
 |Дэбют                = 
 |Прэміі               = Дзяржаўная прэмія ПНР (двойчы), Літаратурная прэмія «Ніке» (двойчы)
 |Узнагароды              = {

-

-
60пкс|Ордэн «Ecce Homo»
}
 |Роспіс              = 
 |Lib                  = 
 |Сайт                 = 
 |Вікікрыніца             = 
 |Вікіцытатнік         = 
 |Вікісховішча            = 
}}
**Ве́слаў Мыслі́ўскі** (; ) — польскі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 сакавіка 1932 года ў в. Двікозы Келецкага ваяводства Польскай Рэспублікі.

Скончыў Каталіцкі ўніверсітэт у Любліне ў 1956 годзе. У 1955—1976 гадах працаваў у Кааператыўным народным выдавецтве ў Варшаве. Прайшоў шлях ад памочніка рэдактара да намесніка галоўнага рэдактара. У 1975—1999 гадах — галоўны рэдактар штоквартальнага часопіса «Regiony», адначасова ў 1993—1999 гадах — галоўны рэдактар выдання «Sycyna».

З 1997 года ўзначальваў журы конкурсу на прысваенне агульнапольскай прэміі імя Аляксандра Паткоўскага ў Сандаміры.

Член Саюза польскіх пісьменнікаў (1971—1983).

Памёр 29 сакавіка 2026 года.

## Творчасць 
У раманах «Голы сад» (1967, экранізацыя «Праз дзевяць мастоў», 1972), «Палац» (1970, экранізацыя 1979), «Камень на камень» (1984, экранізацыя 1995), «Далягляд» (1996) паказаны сялянскай культура як арган, частка нацыянальнай культуры, вясковы свет як свет сапраўдных каштоўнасцей. Аўтар драм «Злодзей» (1973), «Ключнік» (1978), «Дрэва» (1989). Для яго твораў характэрны філасофска-міфалагічнае асэнсаванне рэчаіснасці, паэтычнасць, метафарычнасць, прытчаваць.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Мысліўскі Веслаў. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Драматургі паводле алфавіта
Катэгорыя:Драматургі Польшчы
Катэгорыя:Драматургі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рэдактары Польшчы
Катэгорыя:Рэдактары XX стагоддзя
Катэгорыя:Рэдактары паводле алфавіта
Катэгорыя:Ганаровыя дактары ўніверсітэтаў Польшчы
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі ПНР
Свята-Пакроўская царква (Доўск)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Доўск Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. 

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1860—1864 гадах з цэглы. 9 верасня 2007 года пацярпела ад пажару.

## Архітэктура 
Вырашана ў формах архітэктуры класіцызму і рэтраспектыўна-рускага стылю. Цэнтрычны крыжападобны ў плане будынак завершаны купалам на васьмігранным барабане, рызаліты па гранях — невысокімі шчытамі. Праёмы акон і дзвярэй акаймаваны арачнымі архівольтамі. Да апсіды далучаны прамавугольны ў плане адміністрацыйны корпус.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Рагачоўскага раёна
Катэгорыя:Доўск
Катэгорыя:1864 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Гомельскай і Жлобінскай епархіі
Ёсеф Наўраціль

**Ё́сеф Ма́цей На́ўраціль** (; ,  каля г. Кладна, Чэхія — , , Чэхія) — чэшскі жывапісец; прадстаўнік рамантызму.

Вучыўся ў 1819—1823 гадах у Пражскай акадэміі мастацтваў. Аўтар манументальных размалёвак у замках ў  (1838—1843),  (1840), Ірнях (1845—1847, 1857), Плоскавіцах (1853—1854), будынках Новай мукамольні (1847—1850) і  (1847) у Празе.

Пісаў невялікія па памерах пейзажы, нацюрморты, карціны бытавога жанру, якія вызначаюцца свабоднай лепкай формы і сакавітым каларытам: серыя «Паляванне на ліса», «Вадаспад у вёсцы», «Маці з дзіцем», «Малочніца на вуліцы», «Сцэна ў стылі ракако», «Танцоўшчыцы», «Селядцы на талерцы» і інш.

## Літаратура 
* Навраціль Іозеф. 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Чэхіі
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Чэхіі
Катэгорыя:Мастакі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі рамантызму
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі выяўленчых мастацтваў у Празе
Богуміл Немец

**Бо́гуміл Не́мец** (; , , паблізу г. Нові-Біджаў, Чэхія — , , ЧССР) — чэшскі батанік, адзін з заснавальнікаў эксперыментальнай цыталогіі раслін. Акадэмік Чэшскай АН (1918). Ганаровы член сельскагаспадарчай АН у Стакгольме.

## Біяграфія 
Нарадзіўся Богуміл Немец 12 сакавіка 1873 года ў Прасеку. Скончыў Пражскі ўніверсітэт у 1895 годзе, куды вярнуўся праз 3 гады пасля заканчэння навучання і дзе прапрацаваў усё сваё доўгае і плённае жыццё. З 1888 па 1907 год працаваў навуковым супрацоўнікам, з 1907 па 1966 год займаў пасаду прафесара анатоміі і фізіялогіі раслін. У 1901—1938 гг. дырэктар Інстытута анатоміі і фізіялогіі раслін Пражскага ўніверсітэта. Богуміл Немец з'яўляўся таксама рэдактарам часопісаў «Жыва» (1910-14), «Весмір» (1923-38) і адказным рэдактарам часопіса «Біялогія плантарум» (1958-66).

Сканаў Богуміл Немец 7 красавіка 1966 года ў Гаўлічкавым-Бродзе.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па ўплыве розных фактараў на дзяленне клетак, поліплаідыі, трапізмах, фізіялогіі росту і апладненні ў раслін, міка- і фітапаталогіі, гісторыі батанікі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў раёне Градзец-Кралавэ
Катэгорыя:Батанікі Чэхіі
Катэгорыя:Батанікі Чэхаславакіі
Катэгорыя:Рэдактары Чэхіі
Катэгорыя:Рэдактары Чэхаславакіі
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты
Катэгорыя:Акадэмікі Чэшскай акадэміі навук
Катэгорыя:Выпускнікі Карлава ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Карлавага ўніверсітэта