Манрэаль

**Манрэаль** (, ІРА: [ˌmɒ̃ʁeˈal]; , ІРА: [ˌmʌntɹiːˈɑːl]) — горад у Канадзе, найбуйнейшы горад правінцыі Квебек. Знаходзіцца на востраве Манрэаль, акружаным ракой Святога Лаўрына і рукавом Прэры. У цэнтры горада — гара Мон-Руаяль, адсюль назва. Насельніцтва ў межах горада: 1 854 тыс. (2006). Разам з прыгарадамі насельніцтва Манрэаля складае 3 636 тыс. чалавек. Манрэаль — культурны, турыстычны, адукацыйны, гандлёвы, фінансавы і прамысловы цэнтр. Другі паводле велічыні горад Канады і другі паводле велічыні франкамоўны горад у свеце, хоць большасць гараджан таксама размаўляюць па-англійску.

## Гісторыя 
Будучы Манрэаль быў заснаваны французамі ў 1642 у выглядзе каталіцкай місіі пад назваю Віль Мары (). Віль Мары паступова ператварыўся ў важны гандлёвы цэнтр і пункт адпраўлення французаў у глыбіню Новай Францыі. У 1760, пасля таго, як брытанскія войскі захапілі г. Квебек, Віль Мары таксама трапіў пад брытанскую ўладу.

Віль Мары атрымаў статус горада ў 1832 пад назвай Манрэаль. З 1844 па 1849 Манрэаль быў сталіцаю Правінцыі Канада. Да 1860 Манрэаль стаў найбуйнейшым горадам у Брытанскай Паўночнай Амерыцы. З усталяваннем незалежнай Канадскай канфедэрацыі ў 1867, Манрэаль стаў галоўным эканамічным цэнтрам новай краіны.

Насельніцтва Манрэаля перавысіла мільён чалавек у пачатку 1950-х гг. Горад атрымаў міжнародную вядомасць, стаўшы гаспадаром Экспа-67 і Летніх Алімпійскіх гульняў 1976. У 1970-я гг. дамінуючая роля ў манрэальскім палітычным жыцці перайшла ад англамоўнага насельніцтва горада да франкамоўнага, якое складала большасць жыхароў правінцыі Квебек. Манрэаль таксама страціў сваю вядучую эканамічную ролю ў Канадзе, якая адышла да Таронта.

З канца 1990-х гг. у горадзе назіраецца новы эканамічны росквіт.

## Клімат 
Клімат Манрэаля лічыцца вільготным кантынентальным. Зімою там у сярэднім падае 2,25 м снегу. У год у Манрэалі выпадае ў сярэднім 900 мм дажджу. Найхаладнейшы месяц у Манрэалі — студзень, з сярэдняю тэмператураю −10.4&nbsp;°C. Найцяплейшы — ліпень, з сярэдняю тэмператураю +20.9&nbsp;°C.

## Дэмаграфія 
У 2006 французская мова была роднаю моваю 66,5 % жыхароў Манрэаля разам з прыгарадамі, а англійская — 13,2 % жыхароў. За імі шлі італьянская мова з 3,5 % жыхароў, арабская з 3,1 %, іспанская з 2,6 %, крэол з 1,4 %, кітайская з 1,2 % і грэчаская з 1,2 %.

Для 115 жыхароў Манрэаля і прыгарадаў роднаю з’яўляецца беларуская мова.

Паводле перапісу 2006 г., у Манрэалі разам з прыгарадамі жывуць 740 тыс. імігрантаў, якія складаюць 20,4 % ад усяго насельніцтва. Найвялікшая суполка сярод імігрантаў — людзі, якія нарадзіліся ў Італіі, яны складаюць 1,7 % ад агульнага насельніцтва Манрэаля разам з прыгарадамі і 8,5 % ад усіх імігрантаў. Затым ідуць выхадцы з Гаіці (1,5 % ад усіх жыхароў і 7,3 % ад імігрантаў) і Францыі (1,1 % ад усіх жыхароў і 5,6 % ад імігрантаў).

820 жыхароў Манрэаля і прыгарадаў нарадзіліся на Беларусі (0,1 % ад імігрантаў). З іх 115 чалавек прыехалі ў Канаду да 1991, 90 чал. у перыяд 1991—1995, 215 чал. у перыяд 1996—2000 і 400 чал. у перыяд 2001—2006.

Паводле перапісу 2001 г., 84,6 % жыхароў — хрысціяне (74,5 % — католікі, 7 % — пратэстанты, 3 % — праваслаўныя і іншыя), 3 % — мусульмане. Манрэаль таксама мае вялікую суполку іўдзеяў.

## Культура 
]]

Манрэаль вядомы ў Канадзе вялікай колькасцю культурных фестываляў, у т.л.Манрэальскі кінафестываль.

## Адукацыя 
У Манрэалі знаходзяцца 4 універсітэты:

* універсітэт Мак-Гіла, заснаваны ў 1821, навучанне па-англійску
* Манрэальскі ўніверсітэт, заснаваны ў 1878, навучанне па-французску
* Квебекскі ўніверсітэт, заснаваны ў 1968, навучанне па-французску
* Універсітэт Канкордыя, заснаваны ў 1974, навучанне па-англійску

## Вядомыя асобы 
* Луіза Арбур
* Ксаўе Далан
* Жыль Дзюсеп
* Джон Гільберт Лейтан
* Мішэль Трамбле, канадскі празаік
* Норма Шырэр

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Запіскі манрэальца 


Катэгорыя:Гарады Квебека