Мушмула германская

**Мушмула германская** (*Mespilus germanica*)  — лістападнае пладовае дрэва сямейства Ружавыя. Мушмулу вырошчваюць з часоў Рымскай імперыі, яна незвычайная тым, што яе плады робяцца ядомымі зімой пасля блетынгу, іх спажываюць сырымі, яны ўваходзяць у рэцэпты многіх страў.

## Батанічнае апісанне 
Пладовае дрэва ці куст, пры ідэальных (безмарозных) умовах расліна вырастае да 8 метраў. Звычайна яна ніжэй, каля 6 метраў. З'яўляюцца ў канцы вясны, здольныя да самаапылення і апылення пчоламі. Кветка дасягае 6 см у дыяметры.

Плод — чырванавата-карычневы яблык дыяметрам 2-3 см у дзікіх формаў і да 5-7 см у культурных у прыкаспійскіх абласцях Азербайджана. Старажытнагрэчаскі географ Страбон спасылаецца на μέσπιλον (*mespilon*) у працы *Geographica*, кніга 16, глава 4.

Мушмулу германскую пачалі вырошчваць старажытныя грэкі каля  і старажытныя рымляне каля 200 года да н. э. У старажытнарымскую і сярэдневяковую эпохі гэта расліна была найважнейшай пладовай культурай. Аднак у 17-18 стагоддзях цікавасць да яе паступова згасала, і яна замянялася іншымі культурамі, у цяперашні час культывуецца даволі рэдка.

Мушмула германская можа быць прышчэплена на падвой іншага віду, напрыклад, грушу, айву або глог, каб палепшыць свае паказчыкі на розных глебах.

У садах Каўказа мушмулу прышчэпліваюць на глог, буйнаплодныя сарты 'Dutch' (таксама вядомы як 'Giant' або 'Monstrous'), 'Royal', 'Breda giant', і 'Large Russian'.

## Хімічны склад 
Плады мушмулы ўтрымліваюць да 12% цукроў (глюкоза, фруктоза і цукроза), арганічныя кіслоты (яблычная), пекцінавыя, дубільныя, фарбавальныя і араматычныя рэчывы.

Пасля блетынгу плады можна есці сырымі, іх часта падаюць у якасці дэсерту або выкарыстоўваць для падрыхтоўкі мушмулавага жэле, пасцілы і віна. Таксама мушмулу можна саліць. Яшчэ адна страва «мушмулавы сыр» — падобная да лімоннага крэму, робіцца з мякаці садавіны, яек і масла.

### У медыцыне 
У Іране плады, лісце, кару і драўніну Мушмулы германскай выкарыстоўвалі ў якасці лекавых сродкаў пры дыярэі, уздуцці жывата, гарлавых нарывах і ліхаманцы.

У народнай медыцыне Каўказа няспелыя плады і насенне мушмулы выкарыстоўваюць пры лячэнні разладаў кішачніка і страўніка. Настоі з лісця лічацца добрым паласканнем пры хваробах горла, якая ўвасабляе куртызанку, наступным каламбурам: «Хто? Удава Медлер? Яна ляжыць, адкрытая да любых чутак.» (II, 2, 59).

У мемуарах  Глюкель успамінае ў час цяжарнасці яе сынам Джозэфам моцную цягу да мушмулы, якую яна ігнаравала. Калі дзіця нарадзілася, яно было кволым і занадта слабым, каб быць на грудным выкормліванні. Успамінаючы забабоны аб небяспецы, якая ўзнікае, калі цяжарныя жанчыны не выконваюць свае прыхільнасці, Глюкель папрасіла кагосьці прынесці ёй некалькі мушмул для дзіцяці. Як толькі плод закрануў вусны дзіцяці, сын пачаў яго есці і калі з'еў усю мякаць, дадзеную яму, стаў здольным смактаць грудзі. (Кніга 4, раздзел 14).

#### Сучасная літаратура 
У сучаснай літаратуры было зроблена некалькі згадванняў гэтага фрукта:

Сакі выкарыстоўваў мушмулы ў сваіх апавяданнях, якія часта прадстаўлялі заняпад Эдвардзіянскага грамадства. У творы «Мір у Маўслі Бартане» на знешне спакойным падворку расце мушмулавае дрэва і цвіце нянавісць. У «Бораве» загалоўная жывёла, Тарквін Супербус, пункт сувязі паміж свецкімі жанчынамі, якія пракрадваліся на  сезону, і не зусім сумленнай дзяўчынкай-школьніцай, якая стратэгічна падзывае яго, кідаючы саспелыя мушмулы: «Ну, Тарквін, дарагі хлапчына; ты ведаеш, што не можаш супраціўляцца мушмуле, калі яна падгніла і памягчэла.»

 пісаў пра яе: «Бурдзюкі карычневай хваравітасці, восеньскія экскрыменты… вытанчаны пах развітання».

Уладзімір Набокаў у рамане «» коратка згадвае паэта з іменем Макс Міспел, «яшчэ адно батанічнае імя», маючы на ўвазе лацінскую родавую назву мушмулы *Mespilus*.

 у сваім «» піша «… мушмуловы сад. Белыя кветкі без паху ад дзіўных пладоў, якія трэба пакідаць на дрэве, пакуль яны не згніюць…».

Італьянскі раманіст Джавані Верга у творы «» дае апісанні Натураліста пад назвай «Дом пад мушмуловым дрэвам».

### У мастацтве 
Мушмулу германскую можна бачыць на палотнах такіх мастакоў, як Жак Ле Муан, , П’ер Агюст Рэнуар,  і іншых.

File:Apples, Roses, Fire, Snow, Medlars, Chestnuts, Tangerine.jpg|Жак Ле Муан
Файл:Adriaen Coorte - Three Medlars with a Butterfly - WGA05210.jpg|
Файл:Medlar Trees, Cagnes.jpg|П’ер Агюст Рэнуар

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Мушмула германская и мушмула японская — две большие разницы или «близкие родственники»? 

Катэгорыя:Пладовыя дрэвы
Катэгорыя:Садавіна
Катэгорыя:Яблыневыя