open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эскадрон (фільм)

**«Эскадрон»** () — польскі мастацкі фільм рэжысёра Юльюша Махульскага, зняты ў 1992 годзе па ўласным сцэнары, напісаным паводле матываў двух апавяданняў Станіслава Рэмбека: «» і «».

У здымках фільма бралі ўдзел кінематаграфісты Францыі, Бельгіі і Украіны. Прэм’ера фільма адбылася 28 кастрычніка 1993 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы-драмы Польшчы
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы Польшчы
Януш Быхавец

**Януш Быхавец** (? — 1620 ці 1622) — памешчык у Менскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Быхаўцаў герба «Магіла». Меў братоў Базыля і Аляксандра Пракопа.

Валодаў купленымі маёнткамі Таўкачэвічы (з 1617 г.) і Грэбені Дудзічы (з 1621 г.) у Менскім ваяводстве. У 1616—1621 гг. трымаў арэндай у суме 5000 злотых польскіх маёнтак Шацк у тым жа ваяводстве ад князя Аляксандра Галоўчынскага, ваяводы мсціслаўскага. Гэтая справа разбіралася ў трыбуналах праз нашчадкаў забітага, скончылася ў Навагрудку ў 1628 годзе. Быхаўцам былі пацверджаныя правы на зямлю. Таўкачэвічы і Грэбені Дудзічы адышлі да брата Базыля, які быў апекуном яго дзяцей. Але неўзабаве яны праз доўг перайшлі да Заранкаў герба Корчак, а ў 1748 годзе былі канчаткова выкупленыя імі ва ўласнасць.

## Сям’я 
Меў за жонку княжну Ганну Друцкую-Горскую, маршалкоўну аршанскую. З ёй дзеці:
* Ян;
* Леанора. У 1638 г. выхоўвалася ў віленскім кляштары Святой Кацярыны. У 1645 г. згадваецца братам Янам як законніца рэгулы Святога Бенядыкта гэтага кляштара.

## Крыніцы 
Януш
Персі Ліса

**Карлас Персі Ліса Эспіноса** (; нар. 10 красавіка 2000, Анкаш, Перу) — перуанскі футбаліст, нападнік партугальскага «Марытыму».

## Дасягненні 
**«Спортынг Крыстал»**:
* Чэмпіён Перу: 2020
* Уладальнік Кубка Перу: 2021

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Перу
Катэгорыя:Ігракі ФК Спортынг Крыстал
Катэгорыя:Ігракі ФК Марытыму
Левы тэрарызм

годзе]]
**Левы тэрарызм** або **ўльтралевы тэрарызм** — гэта тэрарызм, якія ажыццяўляецца леварадыкальнымі тэрарыстычнымі арганізацыямі.

Левы тэрарызм сыходзіць сваімі каранямі ў анархічны тэрарызм пачатка XX стагоддзя і атрымаў развіццё падчас халоднай вайны. Сучасны левы тэрарызм развіўся ў кантэксце палітычных хваляванняў 1968.

## Распаўсюджванне 
Левы тэрарызм атрымаў распаўсюджванне ў асноўным у краінах Заходняй Еўропы, Лацінскай Амерыцы, Азіі і ЗША. Большасць з леварадыкальных тэрарыстычных арганізацый спыніла сваю актыўную дзейнасць у канцы ХХ стагоддзя.

Пералік найбуйнейшых леварадыкальных тэрарыстычных арганізацый:
* Камуністычная арганізацыя 19 мая
* ФАРК
* Сэндэра Луміноса
* Чырвоная армія Японіі
* Тыгры вызвалення Таміл-Ілама
* Народны фронт вызвалення Палесціны
* Прамое дзеянне
* Групы патрыятычнага антыфашысцкага супраціву першага кастрычніка
* Народныя сілы 25 красавіка
* Фракцыя Чырвонай Арміі
* Чырвоныя брыгады
* Рэвалюцыйная арганізацыя 17 лістапада
* Рэвалюцыйная народна-вызваленчая партыя-фронт

Катэгорыя:Тэрарызм
Тэрарызм
Ультралевыя

**Ультралевыя, радыкальныя левыя, крайне левыя** – група палітычных тэндэнцый, якім адпавядаюць вельмі левыя пазіцыі ў палітычным спектры. Ультралевыя асацыююцца з некаторымі формамі аўтарытарызму, анархізму і камунізму або характарызуюць групы, якія выступаюць за рэвалюцыйны сацыялізм, марксізм і роднасныя камуністычныя ідэалогіі, антыкапіталізм і антыглабалізм. Асноўнымі ідэалогіямі таксама з'яўляецца інтэрнацыяналізм, антыфашызм і антыімперыялізм. У эканоміцы ўльтралевыя як правіла прытрымліваюцца ідэй грамадскай уласнасці.

Галоўнымі двума плынямі радыкальнага левага боку з'яўляюцца анархізм і камунізм, якія яны ў сваю чаргу дзеляцца на мноства разнастайных і часам несумяшчальных напрамкаў.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Левая ідэя
Дэдпул 2

**«Дэдпул 2»** () — амерыканскі супергеройскі фантастычны фільм 2018 года аб прыгодах аднайменнага персанажа коміксаў кампаніі Marvel Comics. З’яўляецца сіквелам стужкі «Дэдпул», якая выйшла ў 2016 годзе.

Прэм’ера фільма ў Беларусі адбылася 17 мая 2018 года.

## Сюжэт 
Калі ў жыццё балбатлівага найміта ўрываецца суперсалдат з забойнай місіяй, Дэдпул змушаны задумацца аб сяброўстве і сям’і. А таксама аб тым, як гэта быць героем, адначасна надзіраючы 50 адценняў задніц. Бо часам, каб рабіць добрыя рэчы, трэба выкарыстоўваць брудныя метады.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 2018 года
Катэгорыя:Фантастычныя фільмы 2018 года
Катэгорыя:Фантастычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Кінакамедыі 2018 года
Катэгорыя:Фільмы пра супергерояў
Катэгорыя:Фантастычныя баевікі
Катэгорыя:Фільмы-сіквелы
Катэгорыя:Фільмы 20th Century Fox
Катэгорыя:Фільмы IMAX
Катэгорыя:Фільмы пра вігілантаў
Катэгорыя:Фільмы пра падарожжы ў часе
Стасіс Шымкус

**Стасіс Шымкус** (; 4.2.1887, в. Мацішкяй, Ковенскі павет, Літва — 15.10.1943) — літоўскі кампазітар, дырыжор, педагог.

## Біяграфія 
У 1908 годзе скончыў Варшаўскі музычны інстытут па класу аргана.
Скончыў Пецярбургскую кансерваторыю ў 1914 годзе. Вучыўся ў А. Лядава, М. Штэйнберга, Я. Віталса. Падчас вучобы наведваў пасяджэнні Беларускага навукова-літаратурнага гуртка студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта. У 1914—1920 гадах жыў у ЗША, дзе кіраваў літоўскім хорам, арганізоўваў канцэрты, выдаваў часопіс. У 1921—1922 гадах удасканальваўся ў Лейпцыгскай кансерваторыі. У 1923 годзе арганізаваў музычнае вучылішча ў Клайпедзе, у 1934 — таварыства па зборы народных мелодый. У 1930—1933 гадах С. Шымкус кіраваў студэнцкім хорам Каўнаскага ўніверсітэта, у 1933—1936 гадах — інспектар па музычным пытанням Міністэрства асветы Літвы. Пасля 1940 года прымаў удзел у будаўніцтве музычнай культуры Літоўскай ССР.

## Творчасць 
 СССР]]
Аўтар твораў розных жанраў: опера «Вёска каля маёнтка» (1941), сімфанічная паэма «Нёман» (1930), песня-кантата «Да светлай будучыні», апрацоўкі літоўскіх і беларускіх народных песень (апрацоўваў народныя песні і танцы для спектакляў Першай беларускай трупы І. Буйніцкага; часткова апублікаваны ў «Беларускім спеўніку…» Л. Рагоўскага, 1911). Кіраваў хорам, які ў 1911 годзе выступіў разам з трупай І. Буйніцкага на беларускай вечарынцы ў Пецярбургу. Аўтар музыкі да пастаноўкі «Паўлінкі» Янкі Купалы (1913; Беларускі навукова-літаратурны гурток, Пецярбург).

## Літаратура 
* 
* Ши́мкус Стасис Стасио // Музыкальная энциклопедия : [в 6 т.] / Гл. ред. Ю. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия: Советский композитор, 1973—1982. — (Энциклопедии. Словари. Справочники. Изд-во «Советская Энциклопедия», Изд-во «Советский композитор»). — Т. 6: Хейнце — Яшугин. — 1982. — Стб. 343—344. — 1008 стб., илл. — 102 245 экз.

Катэгорыя:Кампазітары Літвы
Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Дырыжоры Літвы
Катэгорыя:Дырыжоры XX стагоддзя
Катэгорыя:Асобы на марках
Астафій Іванавіч Гарнастай

**Астафій Іванавіч Гарнастай** (1530 — пасля 1582) — землеўласнік.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Гарнастаяў герба «Гіпацэнтаўр». Сын Івана і Ганны з Саламя­рэцкіх. Дата нараджэння невядомая. Каля 1550 г. страціў маці. Пасля смерці бацькі ў 1558 г. знаходзіўся пад апекай брата Гаўрыла. У 1565 годзе ён стаў афіцыйна паўналетнім. У 1566 г. ці крыху пазней ён прадаў вялікі дом у Вільні роду Радзівілаў.

Удзельнічаў у Інфлянцкай вайне і ставіў почту ў 1567 г.: 33 коней і 16 драбаў.

Прыхільнасць да праваслаўя ён сведчыў праз дараванне рэлігійных рэчаў. У спісе рухомых рэчаў Кіева-Пячэрскага манастыра за 1593 г. было адзначана пра Евангелле, атрыманае ад Астафея Гарнастая. Яно было аздоблена чорным аксамітам. На пярэдняй дошцы былі выявы 4 Евангелістаў і Серафімаў. Вокладка была апраўлена серабром. Адзінае не было адзначана якім чынам кніга патрапіла ў манастыр — праз тастамент ці даравальны запіс. З апісання зразумела, што раней яна належала бацьку, атрымаў Евангелле Астафей разам з царквой Івана Багаслова. У 1590 г. адбыўся новы падзел паміж імі. Зафея атрымала Поразава, сяло Гушчын у Браслаўскім ваяводстве, а Геранім — Мінковічы, і іншыя сёлы ў Кіеўскім павеце.

У 1598 годзе яго жонка Галена ахвяравала Перасопніцкаму манастыру вёску Перасопніцу. У гэтым жа манастыры былі пахаваны Астафій Гарнастай, а потым і яго жонка.

## Сям’я 
Астафей быў жанаты з Галенай Чартарыйскай, дачкой князя Івана Чартарыйскага і Ганны Кузьмінічны Заслаўскай. Маці выдала пасаг на суму 2 000 коп літоўскіх грошаў, за што было запісана вена ў падвоеным памеры на 1/3 маёмасці. Разам з цешчай падаў скаргу на Васіля Загароўскага аб невыкананні шлюбнай дамовы. Ён абяцаў ажаніцца з яе другой дачкой Кацярынай (1570). Пазней шлюб адбыўся.

У сям’і Астафея і Галены была толькі дачка Зафея, якая выйшла замуж за дынабаргскага старосту Адама Талвоша.

Астафій Іванавіч
Катэгорыя:Удзельнікі Лівонскай вайны
Маргерс Скуеніекс

**Маргерс Скуеніекс** (; , Рыга — , Масква) — латвійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Латвіі ў 1926—1928 і 1931—1933 гадах.

У 1905 годзе зацікавіўся «левымі» поглядамі, будучы яшчэ вучнем гімназіі ў Рызе. Вучыўся ў Маскоўскім універсітэце. Заняўся навуковай працай у галіне статыстыкі, вынікам чаго стала яго прызначэнне 1 верасня 1919 года старшынёй Дзяржаўнага статыстычнага ўпраўлення Латвійскай Рэспублікі.

У 1918 годзе быў членам Латвійскай народнай рады, якая 18 лістапада абвясціла незалежнасць краіны. У першай палове 1919 года удзельнічаў у Версальскай канферэнцыі як афіцыйны дэлегат Латвіі. У красавіку 1920 года абраны дэпутатам Канстытуцыйнага сходу. Заставаўся парламентарыем у першым, другім, трэцім і чацвёртым скліканнях Сейма (да 1934 года) ад Латвійскай сацыял-дэмакратычнай партыі.

19 снежня 1926 года ён змяніў Артурса Альберынгса на пасадзе кіраўніка ўрада. Ён быў першым прэм’ер-міністрам Латвіі, які прадстаўляў «левых». Адначасова быў міністрам унутраных спраў (да 23 студзеня 1928 года). Падчас яго знаходжання на пасадзе ў 1927 годзе была падпісана савецка-латвійская гандлёвая дамова. Пасля парламенцкіх выбараў восенню 1931 года зноў абраны прэм’ер-міністрам. 6 снежня ён змяніў Карліса Улманіса на пасадзе кіраўніка ўрада (быў ім да 23 сакавіка 1933 года). Важнымі падзеямі гэтага перыяду было падпісанне 5 лютага 1932 года ў Рызе дагавора аб ненападзе з СССР.

Пасля перавароту Улманіса ў 1934 годзе Скуеніекс падтрымаў новы рэжым, стаўшы віцэ-прэм’ерам урада Латвіі (да 1938 года), таксама актыўна займаўся спортам — быў кіраўніком Спартыўнай асацыяцыі і Нацыянальнага алімпійскага камітэта. Пасля 1936 года ён усё далей і далей адыходзіў ад палітычнай лініі ўрада Улманіса.

Пасля акупацыі Латвіі Савецкім Саюзам у чэрвені 1940 года быў арыштаваны і вывезены ў Маскву, дзе і быў расстраляны.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Латвіі
Катэгорыя:Расстраляныя ў РСФСР
Катэгорыя:Пакараныя смерцю палітыкі
Артурс Алберынгс

**Артурс Алберынгс** (; , Руіена — , Рыга) — латвійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Латвіі ў 1926 годзе.

Вучыўся на агранома ў Рыжскім політэхнічным інстытуце, у 1906 годзе атрымаў ступень бакалаўра, затым кіраваў адной з сельскагаспадарчых школ у Расіі. У 1910 годзе стаў дырэктарам Цэнтральнага сельскагаспадарчага бюро ў Рызе. 

У 1918 годзе быў членам Латвійскай нацыянальнай рады, якая 18 лістапада абвясціла незалежнасць Латвіі. У 1920 годзе быў абраны ў Канстытуцыйны сход, заставаўся дэпутатам Сейма некалькі тэрмінаў да кастрычніка 1931 года. Прадстаўляў Латвійскую сялянскую партыю.

7 мая 1926 года быў прызначаны наступнікам Карліса Улманіса на пасадзе прэм'ер-міністра Латвіі, а ў верасні таго ж года атрымаў прызначэнне яшчэ і міністэрствам фінансаў. У снежні 1926 года яго змяніў на пасадзе кіраўніка ўрада Маргерс Скуеніекс.

Ва ўрадзе Гуга Цэлміньша быў міністрам сельскай гаспадаркі (1928–1930), таксама ўзначальваў гэтае міністэрства ў час Улманіса (1931).

Восенню 1931 года адышоў ад палітыкі.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Латвіі
Гуга Цэлміньш

**Гуга Цэлміньш** (; , Лубана — , Масква) — латвійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, дыпламат, мэр Рыгі ў 1931-1935 гадах, прэм’ер-міністр Латвіі ў 1924-1925 і 1928-1929 гадах.

У 1903 годзе атрымаў вышэйшую агранамічную адукацыю ў Рызе, працягваў вучобу ў Берне. Падчас вучобы ўцягнулася ў дзейнасць латышскай карпарацыі «Талавія». У 1907—1913 гадах рэдагаваў латышскае перыядычнае выданне «Балтыйскі фермер», якое выходзіла ў Рызе.

З 1904 года — афіцэр рускай арміі, ваяваў на баку Расіі ў Першай сусветнай вайне. У 1915 годзе трапіў у нямецкі палон. У 1919 годзе ўступіў у новаствораную латышскую армію, змагаючыся з бальшавіцкай арміяй.

У красавіку 1920 годзе ад Латвійскага сялянскага саюза Карліса Улманіса быў абраны ў склад Канстытуцыйнага сходу. Ён выконваў шматлікія міністэрскія функцыі ў розных урадах: быў міністрам сельскай гаспадаркі (1920–1921) і адукацыі (1923–1924).

Узначальваў урад двойчы: першы раз з 19 снежня 1924 года па 23 снежня 1925 года, а затым з 1 снежня 1928 года па 26 сакавіка 1929 года.

Пакінуўшы Сейм у 1931 годзе стаў мэрам Рыгі. У 1935 годзе ўрад Карліса Улманіса накіраваў яго ў дыпламатычную місію ў Берлін, ён таксама быў прадстаўніком у Вене і Гаазе.

У ліпені 1940 года спрабаваў свае сілы на парламенцкіх выбарах, абвешчаных пад ціскам СССР, але ўзначалены ім спіс быў ануляваны прасавецкімі ўладамі, а сам ён у кастрычніку 1940 года быў арыштаваны НКУС СССР, прыгавораны да страты і расстраляны на палігоне «Камунарка» пад Масквой 30 ліпеня 1941 года.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Латвіі
Геранім Гарнастай

**Геранім Гарнастай** (? — ) — землеўласнік.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Гарнастаяў герба «Гіпацэнтаўр». Сын Гаўрылы і Барбары з Ласкіх.

Удзельнічаў у вайсковых выправах ВКЛ у 1590 г. За пазыкі быў абвешчаны банітам у 1586 г.

Частку маёмасці бацькі атрымаў яшчэ пры яго жыцці. Так, Геранім стаў уладальнікам Капыля.

## Сям’я 
Яго жонкай стала Беата Лясоцянка, якая пасля яго смерці выйшла за Януша Парыцкага. Іх сын Самуэль (нар. у 1584 г.) быў кіеўскім падкаморыем.

Самуэль быў асноўным апекуном і выдаў замуж сясцёр Ганну, Ізабелу і Барбару. Ганна першы раз выйшла за Аляксандра Парыцкага, а другім мужам яе быў Крыштаф Харлінскі. Ізабела стала жонкай Якуба Цешаноўскага. Барбара ў шлюбе з Ёрданам не мела дзяцей.

Геранім
Аляксандр Тышкевіч

**Аляксандр Скумін-Тышкевіч** (каля 1748 — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Тышкевічаў герба «Ляліва». Нарадзіўся ў сям’і Юзафа і Ганны з Пацеяў.

Цівун віленскі з 1761 года, абозны вялікі літоўскі ў 1773—1774 гадах, пісар вялікі літоўскі з 1774 года.

## Літаратура 
* 

Аляксандр
DC Comics

**«DC Comics»** (заснавана ў 1934 годзе як «National Allied Publications») — адно з найбуйнейшых і найбольш папулярных выдавецтваў коміксаў. Выдавецтва было набыта кампаніяй «Warner Brothers» у 1969 годзе.

Катэгорыя:WarnerMedia
Катэгорыя:Выдавецтвы ЗША
Dark Horse Comics

**«Dark Horse Comics»** () — адно з найбуйнейшых незалежных выдавецтваў у ЗША, якое спецыялізуецца на коміксах і манзе. Заснавана ў 1986 годзе Майкам Рычардсанам, які да таго часу ўжо меў некалькі крам у штаце Арэгон і займаўся продажам коміксаў. На даходы з крам ён і заснаваў «Dark Horse Comics». З таго часу выдавецтва пашыралася і развівалася, і цяпер змагаецца за трэцяе месца сярод выдаўцоў коміксаў з кампаніямі «Image Comics» і «IDW Publishing».

Катэгорыя:Выдавецтвы ЗША
Пэтэрыс Юрашэўскіс

**Пэтэрыс Юрашэўскіс** (;  — ) — латвійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Латвіі ў 1928 годзе.

У юнацтве працаваў пісарам у Курляндскай губерні, вывучаў права ў Пецярбургу (1900-1904), пазней быў юрыстам. У першым кабінеце міністраў незалежнай Латвіі стаў міністрам юстыцыі (да 14 ліпеня 1919 года). Праз некалькі гадоў ён вярнуўся ва ўрад, выконваючы тыя ж функцыі ва ўрадзе Валдэмарса Замуэлса (з мая па снежань 1924 года) і Карліса Улманіса (снежань 1925 года — студзень 1926 года). Восенню 1925 года ён упершыню быў абраны ў Сейм ад цэнтрыстаў. У 1927 годзе балатаваўся на прэзідэнцкіх выбарах супраць Густаўса Земгалса, атрымаў падтрымку толькі цэнтрысцкіх і ліберальных груповак. 24 студзеня 1928 года прэзідэнт прызначыў яго наступнікам Маргерса Скуеніекса на пасадзе кіраўніка ўрада Латвіі, якім ён заставаўся да 30 лістапада 1928 года (да сакавіка таксама ўзначальваў міністэрства фінансаў).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Латвіі
Англійская Прэм’ер-ліга 2021/2022

Англійская Прэм’ер-ліга 2021/2022 — гэта 30-ты сезон англійскага вышэйшага дывізіёна па футболе. Турнір пачаўся 13 жніўня 2021 і скончыўся 22 мая 2022. У чэмпіянаце прынялі ўдзел 20 каманд. 6-ы раз чэмпіёнам Прэм’ер-лігі стаў Манчэстэр Сіці.

## Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам 
**Клубы, якія выйшлі ў Прэм’ер-лігу з Чэмпіёншыпа**

* Норвіч Сіці
* Уотфард
* Брэнтфард

**Клубы, якія страцілі месца ў Прэм’ер-лізе па выніках сезона 2020/21**

* Фулхэм
* Вэст Бромвіч Альбіён
* Шэфілд Юнайтэд

## Клубы-ўдзельнікі 
## Выніковая турнірная табліца 
## Бамбардзіры 
2021/22
Катэгорыя:Нацыянальныя футбольныя чэмпіянаты ў сезоне 2021/2022
Катэгорыя:2021 год у Вялікабрытаніі
Катэгорыя:2022 год у Вялікабрытаніі
Адолфс Блёдніекс

**Адолфс Блёдніекс** (; , Тукумс — , Нью-Ёрк) — латвійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Латвіі ў 1933—1934 гадах.

Нарадзіўся ў сям’і чыгуначніка. Скончыўшы камерцыйнае вучылішча ў Тукумсе, вучыўся ў гімназіі ў Курску. Пасля 1910 года пачаў навучанне ў Рыжскім тэхнічным універсітэце. У 1905 годзе ўдзельнічаў у рэвалюцыйных заварушэннях.

Падчас Першай сусветнай вайны ваяваў у расійскіх ваенна-паветраных сілах. Пасля рэвалюцыі 1917 года ў Расіі стаў членам Савета рабочых і салдацкіх дэлегатаў у Петраградзе. Аднак даволі хутка адышоў ад камуністычнай дзейнасці, стаў на бок Барыса Савінкава.

Восенню 1918 года ўваходзіў у склад Латвійскай нацыянальнай рады, якая 18 лістапада 1918 года абвясціла незалежнасць краіны. У 1919 годзе пачаў працаваць у Міністэрстве фінансаў (дырэктарам аднаго з дэпартаментаў). Быў таксама дэпутатам Канстытуцыйнага сходу (1920—1922), затым быў дэпутатам Сейма ў другім, трэцім і чацвёртым скліканнях (1925—1934). Прадстаўляў Латвійскe. парты. маладых фермераў і малых угоддзяў, якую заснаваў у 1924 годзе.

Са снежня 1923 па лістапад 1931 года — член праўлення Банка Латвіі, наступныя два гады — яго віцэ-прэзідэнт. Быў рэдактарам шэрага перыядычных выданняў. 24 сакавіка 1933 года прэзідэнт прызначыў яго кіраўніком урада. Менш чым праз год яго на гэтай пасадзе змяніў Карліс Улманіс.

Пасля 1945 года жыў у эміграцыі ў ЗША. Быў рэдактарам часопіса «За свабоду Латвіі» (1952—1955), старшынёй Камітэта вызвалення Латвіі (1956—1962).

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Латвіі
Эн Брэдстрыт

**Эн Брэдстрыт** (; каля 1612—1672) — паэтэса, аўтарка першай амерыканскай друкаванай кнігі вершаў.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзілася і атрымала адукацыю ў Англіі, была дачкой эканома графскага маёнтка. Яна эмігравала ў Амерыку разам з усёй сям’ёй ва ўзросце 18 год. Яе муж стаў, у рэшце рэшт, губернатарам калоніі Масачусецкай затокі, якая пазней ператварылася ў горад Бостан.

## Творчасць 
У творчасці Эн Брэдстрыт аддавала перавагу доўгім рэлійным паэмам і вершам на такія традыцыйцныя тэмы, як, напрыклад, поры года. Аўтарка дасціпных вершаў на тэмы штодзённага жыцця, а таксама поўных пяшчоты і любові вершаў, прысвечаных мужу і дзецям. Яна захаплялася англійскай метафізічнай паэзіяй, таму яе кніга «Дзясятая муза, якая ўзнікла нядаўна ў Амерыцы» (1650) адлюстроўвае ўплыў Эдмунда Спенсера, Філіпа Сіднея, а таксама іншых англійскіх паэтаў. Кніга была надрукавана ў Англіі, бо ў першыя гады існавання амерыканскіх калоніяў у іх не было друкарскіх варштатаў. Паэтэса часта скарыстоўвае складаныя параўнанні альбо пашыраныя метафары. Яе твор «Да майго дарагога і любага мужа» (публ. 1678) заснаваны на ўсходняй вобразнасці, тэме кахання і ідэі параўнання, якая была вельмі папулярнай у Еўропе ў тыя часы, але яна надае гэтаму рэлігійны сэнс у заключнай частцы паэмы.

## Літаратура 
* *Спанкэрэн К. Ван*. Нарыс аб амерыканскай літаратуры / Перакл. В. і Л. Калабан. — Інфармацыйнае агенцтва Злучаных Штатаў, [б.г.]

Катэгорыя:Англамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты ЗША
Гермаген Гарнастай

**Гермаген Іванавіч Гарнастай** (? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Гарнастаяў герба «Гіпацэнтаўр». Сын Івана і Ганны з Саламя­рэцкіх.

Займаў пасады пісара вялікага літоўскага і слонімскага намесніка. Жыццё яго прадстаўлена нешматлікімі дакументамі. Ён валодаў маёнткам Сакалоў (Берасцейскі павет).

Маёнтак Такары (Берасцейскі павет) пасля смерці Гермагена перайшоў да братоў. Частка Такароў была застаўлена Гермагену ад бацькі Шчаснага Лукашэвіча Лычэвіча Такарэўскага. Заставу не змаглі выкупіць і прадалі Гаўрылу за 100 коп літоўскіх грошаў (1556). Ён жа выкупіў часткі маёнтка ў братоў Івана і Астафея (1556, 1570).

Гермаген памёр бяздзетным. Ён быў унесены ў памяннік Супрасльскага манастыра. Пасля яго смерці Іван Гарнастай прадаў Івану Крошынскаму маёнтак Сакалоў з дворцам Высокі за 716 коп літоўскіх грошаў (1553). З-за службы ў вялікага князя літоўскага сын нарабіў шмат пазыкаў. Бацька вымушаны быў прадаць уласнасць сына, каб выплаціць грошы крэдыторам пасля яго смерці.

Гермаген Іванавіч
Image Comics

**«Image Comics»** — амерыканскае выдавецтва коміксаў. Яго асаблівасць у тым, што аўтары персанажаў пакідаюць за сабой правы на гэтых персанажаў, а не перадаюць іх выдавецтву, як гэта робіцца ў буйных кампаніях. З’яўляецца адным з 4 найбуйнейшых выдавецтваў коміксаў (разам з «Marvel Comics», «DC Comics», «Dark Horse Comics»). Вядома выданнем коміксаў «», «Invincible», «», «Savage Dragon», «» і «».

Катэгорыя:Выдавецтвы ЗША
IDW Publishing

**«IDW Publishing»** — амерыканская кампанія, якая выдае коміксы, , . Яна была заснавана ў 1999 годзе як выдавецкае падраздзяленне «Idea and Design Works, LLC» (IDW), сама сфармавалася ў 1999 годзе і рэгулярна лічыцца пятым па велічыні выдавецтвам коміксаў у ЗША, за «Marvel Comics», «DC Comics», «Dark Horse Comics» і «Image Comics». Кампанія вядомая сваімі ліцэнзійнымі комікс-адаптацыямі фільмаў, тэлевізійных шоу і мультфільмаў.

Катэгорыя:Выдавецтвы ЗША
Італьянская Эфіопія

**Італьянская Эфіопія** () — каланіяльныя ўладанні Італьянскага каралеўства на ўсходзе Афрыкі, утвораныя пасля захопу і акупацыі Эфіопскай імперыі ў 1935—1936 гадах.

## Гісторыя 
Яшчэ з канца XIX стагоддзя італьянскі ўрад выказваў жаданне захапіць эфіопскія землі. Спачатку былі захоплены землі сучасных Самалі і Эрытрэі — суседзяў Эфіопіі. У 1895 годзе італьянскія войскі пачалі вайну з Эфіопіяй, аднак пацярпелі паражэнне. Толькі ў пачатку 1930-х гадоў, цяпер ужо італьянскі фашысцкі ўрад на чале з дыктатарам Беніта Мусаліні, вярнуўся да пытання захопу Эфіопіі. Італьянцаў, у першую чаргу, цікавілі ўрадлівыя землі гэтай краіны і магчымасць яе каланіяльнага асваення і перасялення туды саміх італьянцаў. Новая вайна, распачатая супраць Эфіопіі ў 1935 годзе, стала паспяховай. Італьянская армія актыўна выкарыстоўвала авіяцыю, бронетэхніку, баявыя атрутныя рэчывы (афіцыйна забароненыя да прымянення Лігай Нацый), а таксама тэхнічна значна пераўзыходзіла эфіопскую армію, многія салдаты якой з’яўляліся прадстаўнікамі мясцовых плямёнаў і былі часцяком узброены лукам са стрэламі. У маі 1936 года пала сталіца Эфіопіі Адыс-Абеба. Для прапаганды сваёй магутнасці італьянская армія арганізавала, так званы марш жалезнай волі, сабраўшы ў калону для паходу на Адыс-Абебу большую частку сваёй матарызаванай тэхнікі. Імператар Эфіопіі Хайле Селасіе I бег з краіны ў Вялікабрытанію. Эфіопія, як незалежная дзяржава, спыніла сваё існаванне. Замест яе была абвешчана Італьянская Эфіопія, у склад якой увайшлі Італьянскае Самалі і Італьянская Эрытрэя, а ў сваю чаргу, усе яны былі аб’яднаны ў каланіяльнае ўтварэнне Італьянская Усходняя Афрыка. Губернатарам Італьянскай Эфіопіі быў абвешчаны маршал П’етра Бадолья, а віцэ-каралём Амадэй Савойскі, герцаг Аосцкі.

Уварванне ў Эфіопію і яе акупацыя Італіяй выклікалі бурную міжнародную рэакцыю. Італію выключылі з Лігі Нацый у 1937 годзе.

Тэрыторыя былой Эфіопіі італьянскімі каланіяльнымі ўладамі была падзелена на чатыры правінцыі:

Таксама на тэрыторыі Італьянскай Эфіопіі былі ўведзены спецыяльныя грашовыя дзяржзнакі — каланіяльная італьянская ліра.

У 1940 годзе Італія ўступіла ў Другую сусветную вайну супраць Вялікабрытаніі і Францыі. У час баявых дзеянняў у Усходнеафрыканскай кампаніі, італьянская армія пацярпела паражэнне і пазбавілася Эфіопіі, якой вярнулі суверэнітэт пад брытанскім кантролем, аднак, яшчэ два гады на тэрыторыі Эфіопіі дзейнічалі партызанскія атрады італьянскіх салдат.

Катэгорыя:Былыя калоніі Італіі
Катэгорыя:Гісторыя Эфіопіі
Новы Ясінец

**Новы Ясінец** () — вёска ў Польшчы. Уваходзіць у склад Быдгашчскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Насельніцтва 207 чалавек.

## Славутасці 
* Рэшткі сярэдневяковага замка (XIII стагоддзе);
* Капліца.

Замак у Новым Ясінцы (2022-06-19).jpg|Замак у Новым Ясінцы
Kapliczka Nowy Jasiniec.jpg|Капліца
Новы Ясінец (2022-06-19) 3.jpg
Новы Ясінец (2022-06-19).jpg

## Насельніцтва 
* 2011 год — 198 жыхароў.
* 2015 год — 207 жыхароў.
Антон Мірановіч

**Антон Васілевіч Мірановіч** або **Антоні Мірановіч** (; ) — беларускі гісторык у Польшчы, грамадска-культурны дзеяч. Доктар гуманітычных навук габілітаваны (1997), прафесар (1998).

## Біяграфія 
Скончыў філіял Варшаўскага ўніверсітэта ў Беластоку (1982). З 1986 года выкладаў у Інстытуце гісторыі Варшаўскага ўніверсітэта, потым у Інстытуце гісторыі ў Беластоку (філіял Варшаўскага ўніверсітэта). Старшыня Беларускага асветніцкага таварыства ў Польшчы (1999), першы старшыня Беларускага гістарычнага таварыства ў Польшчы (1993—1996), намеснік старшыні Беларускага дэмакратычнага аб’яднання ў Польшчы.

## Навукова-даследчыцкая дзейнасць 
Даследуе гісторыю праваслаўнай царквы ў Польшчы і краінах Усходняй Еўропы, беларуска-польскія культурныя сувязі ў эпоху феадалізму, праблемы беларускай нацыянальнай меншасці ў Польшчы.

Аўтар кніг «Супрасль як культурна-рэлігійны цэнтр у XVI ст.» (1984), «Падляшскія праваслаўныя цэнтры і арганізацыі ў XVI і XVII ст.» (1991), «Праваслаўе і унія ў часы панавання Яна Казіміра» (2-е выд. 1997) і інш.

## Выбраная бібліяграфія 
* Podlaskie ośrodki i organizacje prawosławne w XVI i XVII wieku. — Dział Wydawnictw Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku, 1991.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы
Катэгорыя:Дактары гістарычных навук
Уладзімір Расціслававіч Мядзінскі

**Уладзімір Расціслававіч Мядзінскі** (; , Сміла, Чаркаская вобласць, УССР, СССР) — расійскі палітык і дзяржаўны дзеяч.

У 1992 годзе скончыў Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных адносін. З 1994 па 2012 Уладзімір Мядзінскі адначасна з асноўнай працай выкладаў у МДІМА.

З 1992 па 1998 быў дырэктарам ЗАТ "Карпарацыя Я". З 1998 па 1999 год быў дырэктарам дэпартамента Міністэрства па падатках і зборах Расійскай Федэрацыі. З 1999 па 2000 год кіраваў выбарчым штабам блока "Айчына — Уся Расія". З 2002 года па 2004 год быў кіраўніком выканкама Маскоўскай арганізацыі "Адзінай Расіі". У 2003 годзе абраўся ў Дзяржаўную Думу IV склікання. У 2007 годзе стаў дэпутатам ужо V скліканні Дзяржаўнай Думы. 21 мая 2012 года быў назначаны на пасаду міністра культуры Расійскай Федэрацыі, ад якой быў вызвалены 15 студзеня 2020 года, але ўжо 24 студзеня 2020 года назначаны памочнікам прэзідэнта Расійскай Федэрацыі.

У лютым і сакавіку 2022 года Уладзімір Мядзінскі ўдзельнічаў з расійскага боку як кіраўнік дэлегацыі ў перамовых паміж Расіяй і Украінай звязаных з расійскім уварваннем ва Украіну, якія праходзілі ў Беларусі.

## Спасылкі 
*Афіцыйны сайт Уладзіміра Мядзінскага

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сміле
Катэгорыя:Выпускнікі МДІМА
Катэгорыя:Міністры культуры Расійскай Федэрацыі
Катэгорыя:Правадзейныя дзяржаўныя саветнікі Расійскай Федэрацыі 1-га класа
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі IV склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі V склікання
Катэгорыя:Члены «Адзінай Расіі»
Катэгорыя:Дактары гістарычных навук
Катэгорыя:Дактары палітычных навук
Макар Ксенафонтавіч Шалай

**Макар Ксенафонтавіч Шалай** (17 лютага 1906, в. Цельцы, цяпер Расонскі раён, Віцебская вобласць — 29 кастрычніка 1937, Мінск, БССР, СССР) — беларускі літаратурны крытык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 лютага 1906 года ў вёсцы Цельцы. Скончыў партшколу ў Віцебску. У 1925-26 сакратар Народнага дома пры выканкаме Расонаў. Член Беларускай літаратурна-мастацкай камуны (1927-28). Друкаваўся ў часопісе «Росквіт». Працаваў у газеце «Чырвонаармейская праўда». Выступаў з рэцэнзіямі на творы П. Брoўкі, А. Александровіча, Я. Скры­гана, Г. Брэскай і інш. У 1928 паступіў у БДУ (пры дапамозе наркама асветы А. Баліцкага і П. Шукайлы).
З успамінаў Я. Скры­гана:

, Удзяку Акіта, Алесь Гародня, Рыгор Рапапорт; у верхнім шэрагу Макар Шалай, Янка Відук (Скрыган), Зміцер Снежка, Уладзімір Варава. 1928]]

З восені 1928 — чалец Маладняка, потым БелАППа.

### Першы арышт 
Арыштаваны 15 сакавіка 1933 па справе «Беларускай народнай грамады». Пасля катаванняў вызвалены з дыягназам шызафрэнія. Пасля вызвалення вярнуўся на радзіму. У сярэдзіне 1930-х г. выкладаў літаратуру ў Расонскай СШ. Быў жанаты, гадаваў дзіця.

### Другі арышт і расстрэл 
Другі раз арыштаваны 17 лістапада 1936, верагодна, у горадзе Расоны Віцебскай вобласці. Перавезены ў Мінск.
З успамінаў С. Грахоўскага:

Асуджаны 28 кастрычніка 1937 тройкай НКУС як «член антысавецкай арганізацыі» і за «антысавецкую дзейнасць» да смяротнага пакарання з канфіскацыяй маёмасці.

### Рэабілітацыя 
Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 20 ліпеня 1957. Асабовая справа Ш. № 6742-п захоўваецца ў архіве КДБ Віцебскай вобласці.

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Расстраляныя ў Беларусі
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Расонскім раёне
Мельхіёр Цюндзявіцкі

**Мельхіёр Цюндзявіцкі** ( — ) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
У вайне 1812 года быў у расійскай арміі, за храбрасць атрымаў залатую шаблю, выйшаў у адстаўку пасля звыш 10 год службы ў званні палкоўніка. Маршалак шляхты Барысаўскага павета.

Спадчынны маёнтак — Вілянаў з фальваркам Касцюкі ў Барысаўскім павеце, 3200 гект. коштам каля 50 000 р. с.

Пахаваны разам з жонкай на могілках у Кішчынай Слабадзе.

## Сям’я 
У шлюбе з Камілай з Багдановічаў, дачкой Вінцэнта са Стаек Віленскага павета і сястрой Севярына, які пасля смерці Мельхіёра быў апекуном Цюндзявіцкіх.

Меў дзецей:
* Міхал Іаахім (1839—1863). Удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў, першая ахвяра царскіх карнікаў;
* Аляксандр;
* Яўген;
* 6 даочк;
* Эміль (1842—1892), у шлюбе з Клацільдай Неміровіч-Шчыт.

## Спасылкі 
* Цюндзявіцкі

Мельхіёр
Катэгорыя:Палкоўнікі (Расійская імперыя)
Ёнас Чарнюс

**Ёнас Чарнюс** (; , Купішкіс — , Лос-Анджэлес) — літоўскі генерал, палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Літвы ў 1939 годзе.

У 1919 годзе паступіў добраахвотнікам у новаўтвораную літоўскую армію. Пасля заканчэння ваеннай школы ў Каўнасе служыў у 3-м пяхотным палку, змагаўся з савецкімі і польскімі войскамі.

У 1920 годзе скончыў інжынерна-ваенныя курсы ў Каўнасе. У 1920—1925 гадах служыў у электратэхнічным батальёне, у 1926 годзе — у тэхнічным палку. У 1925 годзе скончыў электратэхнічны факультэт Вышэйшых ваенных курсаў у Каўнасе, праз чатыры гады скончыў Вышэйшую ваенна-інжынерную школу ў Бруселі, а ў 1932 годзе — Французскую акадэмію Генеральнага штаба ў Парыжы.

З 1932 па 1934 год служыў у штабе ваенна-тэхнічных войскаў. У 1934 годзе ўзначаліў Аператыўнае ўпраўленне Генеральнага штаба ў Каўнасе. У 1935—1939 гадах — камандуючы Генеральным штабам Літвы. У 1937 годзе яму прысвоена званне брыгаднага генерала.

28 сакавіка 1939 года прэзідэнт Смятона прызначыў яго прэм’ер-міністрам Літоўскай Рэспублікі. Ён займаў гэтую пасаду да 21 лістапада таго ж года. Пасля вызвалення з пасады ўзначальваў Вільнюсскае аддзяленне 1-й пяхотнай дывізіі (да чэрвеня 1940 года). Чытаў лекцыі ў Ваеннай акадэміі ў Каўнасе і на курсах Генеральнага штаба. Супрацоўнічаў з ваеннай прэсай.

У Літоўскай ССР камандаваў 29-м тэрытарыяльным стралковым корпусам Чырвонай Арміі ў 1940—1941 гадах. Падчас Другой сусветнай вайны пражываў ў Купішкісе. У 1948 годзе эміграваў у ЗША.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Літвы
Узброеныя сілы Ісландыі

**Узброеныя сілы Ісландыі** як пастаянная ваенная арганізацыя дэ-юрэ адсутнічаюць. Найбольш буйным ваенізаваным фарміраваннем з’яўляецца берагавая ахова, якая патрулюе тэрытарыяльныя воды краіны.

Ісландыя з’яўляецца адзіным членам НАТА, які не мае пастаяннай арміі.

Станам на пачатак 2022 года ваенізаваныя фарміраванні мелі наступную структуру і колькасць:
* Берагавая ахова: 250 чалавек, тры патрульных катэры, адно дапаможнае судна, адзін самалёт DHC-8-300 MSA і два верталёты Eurocopter H225
* служба паветранага назірання
* аварыйна-выратавальная служба і атрад спецыяльнага прызначэння Ісландыі (у падпарадкаванні Міністэрства замежных спраў Ісландыі)
* паліцэйскія фарміраванні:
** атрад спецыяльнага прызначэння «Víkingasveitin»
** Нацыянальная паліцыя
Асабісты склад праходзіць навучанне ў замежных навучальных установах, у асноўным — у Нарвегіі.
Атрад рэагавання на крызісныя сітуацыі

**Атрад рэагавання на крызісныя сітуацыі** (**АРКС**, ) — ісландскае ваенізаванае падраздзяленне спецыяльнага прызначэння, прызначанае пераважна для міратворчых місій. Падпарадкоўваецца Міністэрству замежных спраў.

## Гісторыя 
Падраздзяленне было створана ў 1990-х гадах, каб дазволіць Ісландыі ўдзельнічаць у міратворчых місіях. У задачы атрада ўвайшлі разведвальныя місіі і аперацыі па аказанні дапамогі падчас прыродных катаклізмаў і надзвычайных гуманітарных сітуацый.

Для афганскай місіі адкамандзіраваны лекары і медсёстры, якія былі разгорнуты ў складзе правінцыйных груп аднаўлення і пры міжнародным аэрапорце Кабула. Папярэдне яны прайшлі навучанне ва Узброеных сілах Нарвегіі (раней таксама ва Узброеных сілах Вялікабрытаніі).

## Прававая база 
Асноватворным дакументам для АРКС з’яўляцца Закон № 73 «*Аб міратворчасці Ісландыі і яе ўдзеле ў міжнародных аперацыях па падтрыманні міру*» (), прыняты 28 сакавіка 2007 года. Дакумент уступіў у сілу 5 красавіка таго ж года. Ён двойчы падвяргаўся папраўкам. Былі зменены два артыкулы — 126 (30 верасня 2011) і 122 (24 снежня 2015). Непасрэдна для атрада быў распрацаваны спецыяльны Кодэкс этыкі (), зацверджаны Міністэрствам замежных спраў 9 кастрычніка 2007 года. Дакумент распрацаваны ў адпаведнасці з пунктам 3 Артыкула 6 Закона 2007 года. Кодэкс змяшчае 12 артыкулаў і рэгулюе ўдзел ісландскіх міратворцаў у замежных місіях.

## Асабісты склад 
На 2007 год АРКС налічваў да 200 чалавек, з якіх разгорнуты і дзейнічалі актыўна 30. Усе яны павінны быць грамадзянамі Ісландыі, якія дасягнулі 25-гадовага ўзросту і не маюць судзімасцяў:
* наяўнасць вышэйшай або спецыяльнай адукацыі;
* вельмі добрае веданне англійскай мовы;
* міжасобасныя навыкі;
* цягавітасць ва ўмовах стрэсу;
* дысцыплінаваныя і незалежныя метады работы;
* здольнасць адаптавацца да новых абставін.
Пажаданы веды і/або досвед работы ў надзвычайных і гуманітарных пытаннях, а таксама веданне другой замежнай мовы (у прыярытэце французская, арабская і руская).

## Гл. таксама 
* Міратворчая рота Беларусі
* 12-я міратворчая брыгада

## Спасылкі 
* Артыкул аб АРКС на сайце МЗС Ісландыі

Катэгорыя:Узброеныя сілы Ісландыі
2-я Грамадзянская вуліца (Гомель)

**2-я Грамадзянская вуліца** — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок. Мае спецыфічную канфігурацыю, складаючыся з дзвюх паралельных адна адной праезных частак, якія праходзяць ад Гомельскай універсальнай базы да 1-га завулка Крупскай. Забудова базы адносіцца да гэтай жа вуліцы, прылягаючы да чыгуначнай каляіны ў раёне канцавога адрэзка вуліцы Падгорнай. Жылая забудова сядзібнага тыпу месціцца толькі на заходнім баку часткі бліжэйшай да 1-й Грамадзянскай вуліцы. 

Між дзвюма часткамі каля 1-га завулка Крупскай знаходзіцца невялічкі зялёны масіў, за якім ідуць аўтарамонтныя, гандлёвыя і іншага прызначэння будынкі. Усходняя частка ідзе ўзбоч Прудкоўскіх могілак.

Заходняя частка вуліцы вядома пад сваёй назвай, прынамсі, з 1961 г., тады, як усходняя называлася 10-м праездам.

## Галерэя 

Файл:Вуліца 2-я Грамадзянская, Гомель, 2022 год (2).jpg|alt=
Файл:Вуліца 2-я Грамадзянская, Гомель, 2022 год (3).jpg|alt=
Файл:Вуліца 2-я Грамадзянская, Гомель, 2022 год (4).jpg|alt=
Файл:Вуліца 2-я Грамадзянская, Гомель, 2022 год (5).jpg|alt=

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Чыганак Бярсіеў

**Чыганак Бярсіеў** ( 1881—1944) — савецкі прасавод, наватар сельскагаспадарчай вытворчасці.

## Біяграфія 
З 1938 года Чыганак Бярсіеў працаваў звеньявым калгаса «Курман»  Акцюбінскай вобласці. Штогод дамагаўся высокіх ураджаяў: у 1939 годзе па 25,5 цэнтнера проса з гектара, у 1940 годзе — 155,8 ц/ га, у 1941 годзе — 166 ц/ га, у 1942 годзе — 175 ц/га, у 1943 годзе — 201 ц/га. пачынаючы з 1940 года, гэтыя вынікі рэгістраваліся як сусветныя рэкорды.

Узнагароджаны ордэнам Леніна (05.11.1940).

У гады Вялікай Айчыннай вайны Чыганак Бярсіеў, бацька трох воінаў, перадаў у фонд абароны грашовыя зберажэнні на пабудову самалёта.

Жыццё і працоўная дзейнасць Чыганака Бярсіева апісаны ў рамане Габідэна Мустафіна «Чыганак».

## Бярсіеўскі рух 
У пачатку 1940-х гадоў у Казахстане зарадзіўся бярсіеўскі рух, які стаў адной з формаў  і атрымаў шырокае распаўсюджанне ў наступныя гады. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны звёны і брыгады бярсіеўцаў меліся ў кожнай гаспадарцы Акцюбінскай вобласці.

Першыя паслядоўнікі Бярсіева дамагліся высокіх ураджаяў на абмежаваных плошчах (звёны К. Сакырава і У. Атамбаева сабралі 200 ц проса з 1 га), наступныя сталі імкнуцца да павелічэння плошчаў высокіх ураджаяў (камсамольска-моладзевае звяно А. Адзіева з калгаса «Жана кадам» сабрала па 150 ц проса з кожнага з 3 га, камсамольска-моладзевае звяно Н. Ешмуханавай з калгаса «Салакуль» — па 80 ц проса з кожнага з 25 га і іншыя). У Акцюбінскай вобласці было традыцыйным  на прыз імя Чыганака Бярсіева.

Катэгорыя:Раслінаводы СССР
Катэгорыя:Раслінаводы Казахстана
Альбяртас Шыменас

**Альбяртас Шыменас** (; ) — літоўскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, у 1991 годзе на працягу некалькіх дзён займаў пасаду Прэм’ер-міністра Літвы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 лютага 1950 года.

З 1972 года вывучаў эканоміку і матэматыку ў Віленскім універсітэце. У 1981 годзе атрымаў навуковую ступень кандыдата эканамічных навук.

У 1972—1984 гадах працаваў у Навукова-даследчым інстытуце эканомікі і планавання народнай гаспадаркі Дзяржплана Літоўскай ССР. Потым да 1989 года быў выкладчыкам Віленскага будаўнічага інстытута. У 1989 годзе стаў старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута эканомікі Акадэміі навук Літвы.

24 лютага 1990 года абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР. Быў адным з падпісантаў Акту аб аднаўленні Літоўскай дзяржавы ад 11 сакавіка 1990 года.

11 студзеня 1991 года, пасля адстаўкі ўрада Казіміры Прунскене, стаў Прэм’ер-міністрам. Аднак ён знік, калі войскі СССР ўвайшлі ў Вільню і акружылі некаторыя будынкі дзяржаўнай адміністрацыі. У гэтай сітуацыі Сейм 13 студзеня 1991 года даручыў місію фармавання ўрада Гядзімінасу Вагнорусу. Альбертас Шыменас з’явіўся на наступны дзень, ён не ставіў пад сумнеў страту пасады, і з мая 1991 па снежань 1992 года ўжо быў простым Міністрам эканомікі ў новым кабінеце міністраў.

Пасля заканчэння дэпутацкай кадэнцыі з 1992 па 1996 год ён працаваў намеснікам дырэктара навукова-даследчага інстытута эканомікі і прыватызацыі. У 1994 годзе вярнуўся да палітычнай дзейнасці, далучыўшыся да партыі літоўскіх хрысціянскіх дэмакратаў, ад імя якой праз два гады зноў быў абраны ў Сейм Літвы. У 1996—2000 гадах быў старшынёй парламенцкага камітэта эканомікі, а ў 1997—2000 гадах — намеснікам старшыні камітэта па еўрапейскіх справах.

Ён няўдала ўдзельнічаў у парламенцкіх выбарах 2000 года і на выбарах у Еўрапейскі парламент у 2004 годзе. Пасля адышоў ад палітыкі, заняўшы кіруючыя пасады ў Літоўскай чыгунцы, дзе быў дырэктарам па развіцці з 2000 года і намеснікам генеральнага дырэктара з 2007 года.

Пры гэтым ён заставаўся сябрам партыі хрысціянскіх дэмакратаў, а пасля ўз’яднання ў 2008 годзе ўступіў у Саюз Айчына, ад імя якога ў тым жа годзе беспаспяхова ўдзельнічаў у парламенцкіх выбарах.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Літвы
Вуліца Агарэнкі (Гомель)

**Вуліца Агарэнкі** — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Валатава. Часткова складае граніцу з жылым масівам Прудок. Праходзіць ад вуліцы Алімпійскай да вуліцы Каменшчыкава. Перасякаецца з вуліцай Свірыдава. На яе выходзяць безыменныя завулкі: ад вуліц Юнацкая і Верхняя. Пераважае шматпавярховая жылая забудова.

Назву атрымала ў 1968 г. пасля ўключэння ў межы Гомеля пасёлка Мірны. Названа ў гонар супрацоўніка міліцыі Д. А. Агарэнкі, які загінуў у 1948 г. падчас затрымання ўзброенага злачынцы. Часткова (па граніцы з Прудком) прайшла на месцы былой 2-й вуліцы Мічурына.

## На вуліцы размешчаны 
* сярэдняя школа №54
* гарадская паліклініка №3
* дзіцячы сад №140, №152

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Гіём Куртуа

**Гіём Куртуа**, таксама **Кульельма Картэзэ і Барганьёнэ** (1628, Сен-Іпаліт (Ду), Франш-Кантэ — , ) — італьянскі гістарычны і царкоўны мастак французскага паходжання.

Гіём Куртуа, сын жывапісца Жана-П’ера Куртуа, прыехаў у Рым у раннім узросце і стаў вучнем П’етра да Картона, стыль якога пераняў. Сярод яго першых публічных работ — дзве фрэскі жыцця святога Марка на сценах нефа царквы Сан-Марка ў Рыме (апошняя фрэска справа і першая фрэска злева), якія ён выканаў па даручэнні венецыянскага пасла. У гэтым жа касцёле ён таксама распісаў бакавыя фрэскі на трыбуне і фрэскі ў капліцы. У касцёле Сан-Джавані ў Латэране ён намаляваў вялікую алтарную фрэску ў пятай капліцы злева.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Куртуа

**Куртуа** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Гіём Куртуа — італьянскі мастак
* Жак Куртуа — французскі мастак
* Цібо Куртуа — бельгійскі футбаліст
Gaylussacia

**Gaylussacia** — род раслін сямейства Верасовыя. Расліна атрымала назву ў гонар французскага хіміка Жазефа Луі Гей-Люсака.

## Арэал 
Віды роду сустракаюцца ў ЗША ў штатах Фларыда, Джорджыя, Аёва, Ілінойс, Індыяна, Кентукі, Луізіяна, Масачусетс, Мэрыленд, Мэн, Мічыган, Мінесота, Місуры, Місісіпі, Паўночная Караліна, Нью-Гэмпшыр, Нью-Джэрсі, Нью-Ёрк, Агая, Пенсільванія, Род-Айленд, Паўднёвая Караліна, Тэнэсі, Віргінія, Вермонт, Вісконсін, Заходняя Віргінія. Часта з’яўляюцца кампанентам дубова-верасовага лесу.

## Біялагічнае апісанне 
Лістападныя або вечназялёныя хмызнякі ад 0,4 да 1,8 метра ў вышыню.

## Віды 
Паводле інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 56 відаў:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* Floyd, J. W. 2002. Phylogenetic and biogeographic patterns in *Gaylussacia* (Ericaceae) based on morphological, nuclear DNA, and chloroplast DNA variation. *Syst. Bot.* 27: 99-115.
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* USDA: Plants Profile: *Gaylussacia* Kunth
* *The Natural Communities of Virginia Classification of Ecological Community Groups* (Version 2.3), Virginia Department of Conservation and Recreation, 2010

Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Верасовыя
Катэгорыя:Флора Амерыкі
Жак Куртуа

**Жак Куртуа́** (; празваны Бургіньён, , ; 1621—1676) — французскі жывапісец і гравёр, майстар батальных сцэн.

## Біяграфія 
Жак Куртуа нарадзіўся ў 1621 годзе ў мястэчку Сент-Іпаліт. Сын мастака Жана-П’ера Куртуа. У яго было два малодшыя браты, якія таксама сталі мастакамі: Гіём Куртуа (1628—1679) і Жан-Франсуа (каля 1627—?).

Атрымаўшы першыя ўрокі жывапісу ў свайго бацькі, Куртуа яшчэ ў юнацтве адправіўся ў Італію, дзе паступіў у салдаты, каб лепш пазнаёміцца з ваенным жыццём і маляваць батальныя сцэны. У Рыме Куртуа знаходзіцца пад уражаннем творчасці баталіста Мікеланджэла Чарквоцы. Вялікі ўплыў на развіццё мастака аказалі і «Бітва Канстанціна» Рафаэля, і батальныя сцэны Сальватара Розы. У 1640 годзе ў Фларэнцыі браў урокі ў баталіста Яна Аселейна.

Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Гравёры Францыі
Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Герхард фон Кюгельген

**Франц Герхард фон Кюгельген** (ням.: Franz Gerhard von Kügelgen;  — ) — нямецкі мастак канца XVIII — пачатку XIX стагоддзя, вядомы сваімі партрэтнымі працамі і творамі на гістарычную тэматыку. Быў прафесарам у Акадэміі мастацтваў у Дрэздэне.

Яго брат-блізнюк, Карл фон Кюгельген (ням.: Karl von Kügelgen), таксама быў мастаком.
Ханс Кутсір

**Ёханэс (Ханс) Кутсір** (; , Утрэхт — , ) — нідэрландскі мастак-канцэптуаліст. Пры нараджэнні Ёханэс ван Пітэрсан, быў сынам незамужняй Марыі Антуанэты ван Пітэрсан. У 1942 годзе яго прозвішча было афіцыйна зменена.

Першапачаткова Кутсір працаваў у рэкламе. Ён завязаў адносіны з Мартэ Ролінг, пераехаў да яе і пачаў маляваць у 1962 годзе. Маляваў фігуры або фрагменты фігур і выкарыстоўваў тую ж тэму для серыграфій. У 1967 годзе ён распрацаваў разметку падлогі для офіса Postcheque- en Girodienst у Арнеме. У канцы шасцідзесятых ён зрабіў свае першыя скульптуры. Уводзіў абрэвіятуры слоў у свае карціны. Яму належаць сценавыя роспісы ў аэрапорце Шыфала і ў Дэлфцкім універсітэце.

У 1976 годзе Кутсір выдаў зборнік вершаў «Я страшна пакутую».

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XX стагоддзя
Франц Марцін Кюн

**Франц Марцін Кюн** (,  — , ) — нямецкі мастак эпохі ракако.

Кюн нарадзіўся па цяперашняй Хаўптштрасэ 22 у Вайсенгорне. Бацька Ёган Якаб Кюн заснаваў жывапісную майстэрню, дзе навучаўся рамяству яго чацвёрты сын. Дадатковую падрыхтоўку жывапісец атрымаў у Ёгана Георга Бергмюлера ў Аўгсбургу, з якім ён таксама выканаў фрэскі ў касцёле Успення ў Дзісен-ам-Амерзее.

З 1745 па 1747 год Кюн знаходзіўся ў Італіі, дзе на яго паўплываў стыль жывапісу Джавані Батыста Цьепала. Пасля вяртання ён стварыў уласную майстэрню ў Вайсенгорне ў 1748 годзе. Асноўная дзейнасць жывапісца была сканцэнтравана ў бліжэйшай цэнтральнай Швабскай вобласці. Вучні: Конрад Хубер.

Катэгорыя:Мастакі Германіі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі ракако
Агата Кэндзан

**Агата Кэндзан** (яп. 尾形 乾山, —); імя пры нараджэнні — Агата Сінсэй (яп. 尾形 深省) — японскі мастак і кераміст перыяду Эдо, брат мастака Агаты Карына. Пры жыцці Агата Кэндзан выкарыстоўваў некалькі псеўданімаў — Сісуі, Кэндзан, Тоін, Секасай, Сюсэйда і Сінсё.

## Біяграфія 
Агата Кэндзан нарадзіўся ў Кіёта ў сям’і багатага купца. Яго старэйшым братам быў мастак Агата Карын (1658—1716), які стаў адным з майстроў школы жывапісу Рымпа. Сям’я знаходзілася пад заступніцтвам жонкі Такугавы Хідэтады Адзаі Го іх дачкі Масака, якая стала другой жонкай Імператара Го-Мідзуноа. Сямейства круцілася ў асяроддзі мастацтва на працягу некалькіх пакаленняў і мела роднасныя сувязі з сем’ямі вядомых мастакоў і керамістаў Хонамі і Раку.

З 27 гадоў Агата Кэндзан навучаўся кераміцы ў майстра Нінсэя і пасля стварыў сваю майстэрню ў Нарутакі. Менавіта тады, у гонар месца на паўночным захадзе Кіёта ён узяў сабе імя Кэндзан. З-за фінансавых цяжкасцяў, у 1712 годзе ён пераехаў у Нідзё, дзе атрымаў заступніцтва ад прадстаўніка шляхты. У 1731 годзе ён пакінуў майстэрню на апеку свайго прыёмнага сына Інаці, які паспяхова працягнуў вытворчасць бацькі, і пераехаў у горад Эдо, дзе правёў рэшту жыцця.
Адэлаіда Лабіль-Гіяр

**Адэлаіда Лабіль-Гіяр**, пасля **Лабіль-Гіяр-Венсан** (фр. Adélaïde Labille-Guiard; ,  — , ) — французская мастачка-партрэтыстка, заснавальніца першай Парыжскай жаночай школы жывапісу.

Вучылася ў мініяцюрыста Франсуа Элі Венсана, потым засвайвала тэхніку пастэлі ў Кантэна дэ Латура. Пасля поспеху ў Салоне 1783 года былі прылічана да Каралеўскай акадэміі. З 1787 года — пастаянная мастачка прынцэс Адэлаіды і Вікторыі.
Анры Кюэко

**Анры Кюэко** (;  — ) — французскі жывапісец, эсэіст, празаік.

Як мастак-самавук, яго работы выстаўляліся на міжнародным узроўні. Ён быў аўтарам некалькіх кніг, у тым ліку зборнікаў эсэ і раманаў. Ён таксама быў супрацоўнікам France Culture. Камуніст, які стаў лібертарыянцам, быў сузаснавальнікам Coopérative des Malassis, калектыву мастакоў супраць спажывецтва. Ён быў найбольш вядомы дзякуючы серыі фігуратыўных карцін «Чырвоныя людзі», якія адлюстроўваюць такія аспекты халоднай вайны, падзеі ў маі 1968 года, вайна ў В’етнаме і «Чырвоны страх», а таксама яго 150 нацюрмортаў або «партрэтаў» з бульбай.

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Мастакі Францыі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Францыі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Эсэісты Францыі
Катэгорыя:Эсэісты XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты Францыі
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Камуністы Францыі