open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандр Генадзевіч Шумілін

**Алякса́ндр Гена́дзевіч Шумі́лін** () — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь (2013—2021). Доктар эканамічных навук (2016), дацэнт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16 мая 1971 года ў в. Куроўшчына Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці.

У 1993 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію.

У ліпені — снежні 1993 года працаваў інжынерам кафедры Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі.

У 1993—1996 гадах — аспірант Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі.

Са студзеня 1997 года па 2008 год — асістэнт, старшы выкладчык, дацэнт, загадчык кафедрай Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта.

У кастрычніку — лістападзе 2008 года — прарэктар па навучальнай рабоце Рэспубліканскага інстытута інавацыйных тэхналогій Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта.

У 2008—2010 гадах — галоўны саветнік упраўлення навукі і інавацыйнага развіцця Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

У верасні 2010 года — чэрвені 2011 года — прафесар кафедры дзяржаўнага будаўніцтва Інстытута дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

У чэрвені 2011 года — снежні 2012 года — загадчык кафедры дзяржаўнага будаўніцтва Інстытута дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

З 2012 года па кастрычнік 2013 года — дырэктар Беларускага інавацыйнага фонду.

З 15 кастрычніка 2013 года па 21 снежня 2021 года працаваў старшынёй Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь. 16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе старшыні камітэта.

У студзені 2022 года прызначаны акадэмікам-сакратаром Аддзялення фізікі, матэматыкі і інфарматыкі НАН Беларусі.

## Узнагароды 
* медаль «За ўклад у стварэнне Еўразійскага эканамічнага саюза» II ступені (2015).
Дучыц

**Дучыц** — прозвішча. Вядомыя носьбіты:

* Людміла Уладзіміраўна Дучыц (нар. 1950) — беларускі даследчык, кандыдат гістарычных навук
* Мікола Дучыц (1896—1980) — беларускі жывапісец-пейзажыст, графік, педагог
Lockheed Martin

**Lockheed Martin Corporation** () — амерыканская кампанія, якая спецыялізуецца ў вобласці авіябудавання, авіякасмічнай тэхнікі, суднабудавання, аўтаматызацыі паштовых службаў і аэрапортавай лагістыкі. Штаб-кватэра ў горадзе Бетэсда, Мэрыленд, ЗША. У наш час пасаду прэзідэнта, старшыні і генеральнага дырэктара (CEO) карпарацыі займае Роберт Стывенс.

Карпарацыя *Lockheed Martin* — найбуйнейшае ў свеце прадпрыемства ВПК (паводле даных на 2011 і 2013 года). 95 % даходаў кампанія атрымлівае ад замоў Міністэрства абароны ЗША, інш. агенцтваў і дэпартаментаў урада ЗША, а таксама ад замежных заказчыкаў.

Выява:Lockheed C-130 Hercules.jpg|C-130J; вырабляецца з 1950
Выява:Lockheed F-35 Joint Strike Fighter.jpg|Lockheed Martin/BAE/Northrop Grumman X-35 (прататып F-35)
Выява:Trident II missile image.jpg|Запуск БРПЛ Trident з падводнай лодкі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі

Катэгорыя:Авіябудаўнічыя кампаніі ЗША
Катэгорыя:Вытворцы ўзбраенняў
Катэгорыя:Ракетна-касмічныя кампаніі ЗША
Катэгорыя:Узброеныя сілы ЗША
Арыён (касмічны карабель)

**«Арыё́н»**, **MPCV** ( — шматмэтавы пілатуемы карабель) — шматмэтавы часткова шматразовы транспартны касмічны карабель ЗША, які распрацоўваўся з сярэдзіны 2000-х гадоў у рамках праграмы «Сузор’е».
Мэтай гэтай праграмы было вяртанне амерыканцаў на Месяц, а карабель «Арыён» прызначаўся для дастаўкі людзей і грузаў на Міжнародную касмічную станцыю (МКС) і для палётаў да Месяца, а таксама да Марса ў далейшым. У калязямных палётах «Арыён» павінен прыйсці на змену касмічным чоўнам «Спейс шатл», якія завяршылі палёты ў 2011 годзе, а ў будучыні забяспечыць высадку чалавека на Марс.
Першапачаткова ў дакументах НАСА карабель называўся **CEV** ( — пілатуемы даследчы карабель). Затым карабель атрымаў афіцыйную назву ў гонар вядомага сузор’я — «Арыён».

Першапачаткова выпрабавальны палёт касмічнага карабля быў прызначаны на 2013 год, першы пілатуемы палёт з экіпажам з дзвюх астранаўтаў планаваўся на 2014 год, пачатак палётаў да Месяца — на 2019—2020 гг. У канцы 2011 года меркавалася, што першы палёт без астранаўтаў адбудзецца ў 2014 годзе, а першы пілатуемы палёт — у 2017 годзе.

Першы беспілотны выпрабавальны палёт (EFT-1) адбыўся 5 снежня 2014 года, у ім выкарыстоўвалася ракета-носьбіт Delta IV Heavy.

Наступны беспілотны палёт () з дапамогай носьбіта SLS з аблётам Месяца запланаваны на канец 2018 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Касмічны карабель Orion на сайце spaceflight101.com  

Катэгорыя:НАСА
Катэгорыя:Спускальныя апараты
Касмічныя аб’екты

Касмічны аб'ект — нябеснае цела (астранамічны аб'ект) або касмічны апарат, якія знаходзяцца па-за межамі зямной атмасферы ў касмічнай прасторы.

Да натуральным касмічным аб'ектах ставяцца зоркі, планеты і іх натуральныя спадарожнікі, астэроіды, каметы і г. д. Штучныя касмічныя аб'екты — касмічныя апараты, апошнія прыступкі ракет-носьбітаў і іх часткі.

Канвенцыя ААН 1971 «аб міжнароднай адказнасці за шкоду, прычыненую касмічнымі аб'ектамі» і 1974 «аб рэгістрацыі аб'ектаў, якія запускаюцца ў касмічную прастору» трактуюць паняцце касмічнага аб'екта, як любога штучнага аб'екта (уключаючы яго складовыя часткі і сродкі дастаўкі), запускаецца ў касмічную прастору. Такім чынам, міжнароднае касмічнае права выкарыстоўвае тэрмін «касмічны аб'ект» толькі ў адносінах да аб'ектаў штучнага паходжання. Для абазначэння натуральных касмічных аб'ектаў у міжнародным касмічным праве выкарыстоўваецца найменне — «нябесныя цела».

Па аналогіі з НЛА у практыку ўвайшло выкарыстанне выразы неапазнаны касмічны аб'ект.

## Вывучэнне праблемы 
Касмічныя аб'екты даўно з'яўляюцца аб'ектам пільнай вывучэння навукоўцаў. Траекторыя руху, тэмпература касмічнага аб'екта , іх хуткасць і іншыя дадзеныя з'яўляюцца найцікавейшай інфармацыяй, веды якой адкрываюць перад намі таямніцы сусвету.

Катэгорыя:Касманаўтыка
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты
Катэдж Эрнэста Хемінгуэя

**Катэдж Эрнэста Хемінгуэя**, таксама вядомы як **Уіндэмэр** — летні дом пісьменніка Эрнэста Хемінгуэя на возеры Валун у штаце Мічыган, у якім ён праводзіў час у падлеткавым узросце. У 1968 годзе быў абвешчаны нацыянальным гістарычным помнікам.

## Гісторыя 
У 1998 доктар Кларэнс Хемінгуэй з жонкай Грэйс Хол-Хемінгуэй набылі зямлю на гэтым месцы каля возера Валун. У 1899 годзе яны выбралі месца, дзе пабудаваць дом, праект якога распрацавала Грэйс. У 1900 яны заплацілі $400 за пабудову і далі будынку імя «Уіндэмер».

Сям’я праводзіла ў катэджы летнія сезоны. Пісьменнік Эрнэст Хемінгуэй наведваў гэтую мясцовасць кожнае лета з 1900 года па 1920, акрамя 1918.

У 1921 Хемінгуэй і Хэдлі Рычардсон, яго першая жонка, святкавалі мядовы месяц у катэджы. Пасля гэтага пісьменнік наведваў гэтае месца адзіны раз у ранніх 1950-ых.

Пасля смерці Грэйс, катэдж быў завешчаны Хемінгуэю, які валодаў ім да 1961. Пасля яго смерці катэдж перайшоў да малодшай сястры Мадлен, якая пражывала там да сваёй смерці. Пасля гэтага права валодання перайшло да пляменніка Хемінгуэя, Эрні Мэйнланда, які валодае катэджам да гэтага часу.

## Зноскі 
Катэгорыя:Эрнэст Хемінгуэй
Катэгорыя:Нацыянальныя гістарычныя помнікі ЗША ў Мічыгане
Валун (возера)

**Возера Валун** () — возера, якое сфарміравалася з ледавіку, размешчанае ў Паўночным Мічыгане.

Катэгорыя:Азёры штата Мічыган
Срэбны медаль за ваенную адвагу

**Срэбны медаль за ваенную адвагу** () — італьянскі медаль за адвагу. 

Італьянскія медалі за адвагу былі ўведзены Віктарам Амадэем III Сардзінскім 21 мая 1793 года ў якасці залатых медалёў і срэбных, якія былі ніжэй па рангу і прызначаліся для малодшых афіцэраў або радавых, якія вызначыліся ў баі.

Катэгорыя:Ваенныя ўзнагароды Італіі
Катэгорыя:Узнагароды за мужнасць
Катэгорыя:Узнагароды Італіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1793 годзе
Эрык Дорман-Сміт

**Эрык Эдвард (Чынк) Дорман-Сміт** (;  – ), які пазней змяніў сваё прозвішча на '''Эрык Эдвард Дорман О'Говэн''' — салдат брытанскай арміі, кар'ера якога пачалася падчас Першай сусветнай вайны.

Катэгорыя:Генералы Брытанскай арміі падчас Другой сусветнай вайны
Манометр

**Манометр** — (ад грэч. *manós* — рэдкі, няшчыльны і грэч. *métron* — мера, грэч. *metréo* — мераю) прылада для вымярэння ціску вадкасці, газу або пара.

Манометры прымяняюцца ва ўсіх выпадках, калі неабходна ведаць, кантраляваць і рэгуляваць ціск. Найбольш часта манометры ўжываюць у цеплаэнергетыкі, на хімічных, нафтахімічных прадпрыемствах, прадпрыемствах харчовай галіны.

Найбольш распаўсюджанымі з'яўляюцца літаратурныя манометры, у якіх адчувальным элементам, які ўспрымае ціск, служыць трубка Бурдона, поршань, мембрана або іншае цела.

## Класіфікацыя 
**Па прынцыпе дзеяння**

Асновай вымяральнай сістэмы манометра з’яўляецца адчувальны элемент, які выконвае функцыю першаснага пераўтваральніка ціску. У залежнасці ад прынцыпу дзеяння і канструкцыі адчувальнага элемента адрозніваюць вадкасныя манометры, поршневыя і дэфармацыйныя. У апошні час знаходзяць прымяненне прыборы, дзеянне якіх заснавана на вымярэнні змяненняў фізічных уласцівасцяў розных рэчываў пад дзеяннем ціску.

**Дэфармацыйныя манометры**

Дэфармацыйныя (спружынныя) манометры — самыя распаўсюджаныя датчыкі ціску. Вырабляюцца з пругкімі адчувальнымі элементамі ў выглядзе манаметрычнай спружыны, гнуткай мембраны і гнуткага сільфона.

**Па функцыянальным прыкметах**

Акрамя манометры з непасрэдным адлюстраваннем паказанняў (паказваюць) або іх рэгістрацыяй (рэгіструючыя), шырока выкарыстоўваюцца так званыя безшкальныя манометры з уніфікаванымі пнеўматычнымі або электрычнымі выходнымі сігналамі, якія паступаюць у сістэмы кантролю, аўтаматычнага рэгулявання і кіравання тэхналагічнымі працэсамі.

**Па прызначэнні**

Па прызначэнні манометры бываюць:
* для вымярэння абсалютнага ціску, адлік якога вядзецца ад нуля (абсалютнага вакууму);
* для вымярэння залішняга ціску, то есць рознасці паміж абсалютным і атмасферным ціскам, калі абсалютная ціск больш атмасфернага;
* для вымярэння рознасці двух ціскаў, выдатных ад атмасфернага, маюць назву дыфманометры;
* для вымярэння ціску разрэджаных газаў — вакуумметры;
* для вымярэння атмасфернага ціску — барометры.

Катэгорыя:Вымяральныя прыборы
Таронта Стар

**Таронта Стар** () — канадская шырокафарматная штодзённая газета. У 2011 годзе мела самы высокі наклад сярод газет Канады. Належыць «Toronto Star Newspapers Ltd.», якая з’ўляецца «Star Media Group».

Заснавана ў 1892 годзе пад назвай «The Evening Star», затым «The Toronto Daily Star». У першыя гады свайго існавання газета мела цяжкасці. Аднак з прыходам Джозэфа Аткінсана, які быў рэдактарам з 1899 па 1948 год, выданне стала паспяхова развівацца. Па стане на 2009 год, наклад у працоўныя дні складаў 280 тыс. экзэмпляраў, суботні выпуск — 460 тыс., нядзельны — 317 тыс.

Катэгорыя:Таронта
Катэгорыя:Газеты Канады
Небяспечнае лета

**«Небяспечнае лета»** () — дакументальны твор Эрнэста Хемінгуэя, напісаны ў 1959 і 1960 гадах і апублікаваны пасмяротна ў 1985 годзе. Была названая апошняй кнігай, напісанай Хемінгуэем.

Катэгорыя:Кнігі 1960 года
Катэгорыя:Творы Эрнэста Хемінгуэя
Летняе

**Летняе** — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 39 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 7,5 км на поўдзень ад вёскі Труды, у басейне ракі Обаль.

Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,38 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Даўжыня берагавой лініі 0,85 км.

Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 7 м, пад лесам і хмызняком. Упадае ручай з возера Глыбокае, выцякае ручай Жукаўская канава ў возера Красамай.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Катэгорыя:Басейн Обалі
Андрэй Анатолевіч Гаеў

**Андрэй Анатолевіч Гаеў** (, , Гродзенская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Беларусь (2014—2020).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 лютага 1977 года ў Смаргоні.

У 1999 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, у 2002 годзе — аспірантуру Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі, у 2009 — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

У 1998—2000 гадах — спецыяліст ДУП «Нацыянальнае кадастравае агенцтва».

У 2000—2001 гадах — кансультант аддзела прававога рэгулявання зямельных адносін і кантролю за выкарыстаннем і аховай зямель Дзяржаўнага камітэта па зямельных рэсурсах, геадэзіі і картаграфіі Рэспублікі Беларусь.

У 2001—2002 гадах — кансультант-юрыст юрыдычнага аддзела Камітэта па зямельных рэсурсах, геадэзіі і картаграфіі пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь.

У 2002—2003 гадах — начальнік юрыдычнага аддзела Камітэта па зямельных рэсурсах, геадэзіі і картаграфіі пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь.

У 2004 годзе — начальнік юрыдычнага ўпраўлення Камітэта па зямельных рэсурсах, геадэзіі і картаграфіі пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь.

У 2004—2006 гадах — начальнік юрыдычнага аддзела Камітэта па зямельных рэсурсах, геадэзіі і картаграфіі пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь.

У 2006—2012 гадах — намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Беларусь.

У 2012—2014 гадах — дырэктар Нацыянальнага цэнтра прававой інфармацыі Рэспублікі Беларусь.
 
Старшыня Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Беларусь з 27 снежня 2014 года.

16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь., а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе старшыні камітэта

15 лістапада 2021 года прызначаны дырэктарам Нацыянальнага цэнтра абароны персанальных дадзеных.

Катэгорыя:Старшыні Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Беларусі
Вук Рашавіч

**Вук Рашавіч** (; нар. , , ФРГ) — сербскі футболіст (абаронца) і трэнер. У цяперашні час з’яўляецца галоўным трэнерам саудаўскага клуба «Аль-Фейха».

## Клубная кар’ера 
З 1983 года гуляў у дзіцячай школе бялградскага «Партызана». У 1992 годзе падпісаў першы кантракт.

У Расію патрапіў пасля таго, як футбольны менеджар Андрэй Чарнышоў, які прадстаўляў інтарэсы «Партызана» ў Расіі, паказаў Аляксандру Тарханаву касеты з гульнямі Вука. Пачаліся перамовы, якія скончыліся 11 снежня 2002 года падпісаннем кантракту з самарскімі «Крыламі Саветаў».

## Міжнародная кар’ера 
Правёў за зборную Саюзнай Рэспублікі Югаславіі 5 матчаў.

## Трэнерская кар’ера 
Пасля заканчэння кар’еры футбаліста стаў футбольным трэнерам. У якасці галоўнага трэнера ўзначальваў сербскія «Тэлеоптык» і «Партызан».

Увосень 2014 пачаў працаваць у структуры мінскага «Дынама». У снежні стала вядома, што Вук прызначаны спартыўным дырэктарам клуба. У якасці спартыўнага дырэктара кіраваў камплектацыяй да сезону 2015, у многім дзякуючы Рашавічу ў «Дынама» з’явіліся балканскія легіянеры — Фатас Бечырай і Нусмір Фаіч.

30 красавіка 2015 года, пасля адстаўкі Душана Угрына, быў прызначаны выканаўцам абавязкаў галоўнага трэнера дынамаўцаў. 11 мая быў зацверджаны галоўным трэнерам каманды. Пасля няўдалага старту дынамаўцаў у чэмпіянаце здолеў выйсці на другі радок у чэмпіянаце Беларусі, а таксама прывёў  «Дынама» да выхаду ў групавы раўнд Лігі Еўропы.

15 ліпеня 2016 года, пасля нічыі ў матчы Лігі Еўропы супраць «Сент-Патрыкс Атлетык» (1:1), быў звольнены з пасады галоўнага трэнера дынамаўцаў.

У снежні 2016 года ўзначаліў сербскі клуб «Напрэдак». У маі 2017 года перабраўся ў Саудаўскую Аравію, стаўшы галоўным трэнерам клуба «Аль-Файсалі». З лета 2018 года працаваў у ААЭ ў клубе «Аль-Зафра», а з верасня 2020 года ў «Аль-Вахдзе». Пакінуў «Аль-Вахду» ў сакавіку 2021 года.

Летам 2021 года ўзначаліў саудаўскую «Аль-Фейху».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Сербіі і Чарнагорыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Сербіі і Чарнагорыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Партызан Бялград
Катэгорыя:Ігракі ФК Рад
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Сафія
Катэгорыя:Ігракі ФК Крылы Саветаў Самара
Катэгорыя:Ігракі ФК Спортынг Канзас-Сіці
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Сербіі
Катэгорыя:Трэнеры ФК Тэлеоптык
Катэгорыя:Трэнеры ФК Партызан Бялград
Катэгорыя:Трэнеры ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Трэнеры ФК Напрэдак
Катэгорыя:Трэнеры ФК Аль-Файсалі Харма
Катэгорыя:Трэнеры ФК Аль-Зафра
Катэгорыя:Трэнеры ФК Аль-Вахда Абу-Дабі
Катэгорыя:Трэнеры ФК Аль-Фейха
Канаверал

**Мыс Кана́верал** ( от  — «зараслі цукровага трыснягу», плаўні); у 1964—1973 гадах — **мыс Кенэдзі** () — мыс на атлантычным узбярэжжы штата Фларыда, ЗША, на ўсход ад вострава Мерыт, ад якога ён аддзелены ракой  (). Мыс з'яўляецца часткай так званага Space Coast (літаральна «Касмічнага ўзбярэжжа»), на ім размешчана **станцыя ВПС ЗША «Мыс Канаверал»**. Паколькі мноства амерыканскіх касмічных апаратаў былі запушчаны і са станцыі, і з размешчанага на суседнім востраве Мерыт касмічнага цэнтра імя Кенэдзі, назва Мыс Канаверал ці Канаверал стала метонімам, і ёй пазначаюць абодва стартавыя комплексы. У памяць пра дасягненні ў асваенні касмічнай прасторы мысу Канаверал быў прысвоены тэлефонны код 321 (намёк на зваротны адлік перад стартам).

Акрамя базы ВПС ЗША, на мысе размяшчаюцца  і . Існуюць і прыродныя славутасці — лагуна , рака ,  і нацыянальнае ўзбярэжжа Канаверал.

## Гісторыя назвы 
Паштовыя аддзяленні на тэрыторыі называліся Артэзія з 1893 па 1954 год; Порт-Канаверал з 1954 па 1962 год; і Кейп-Канаверал (Мыс Канаверал) з 1962 года па цяперашні час.

З 1963 па 1973 год зона таксама называлася Мыс Кенэдзі. Прэзідэнт Джон Кенэдзі паставіў мэту: высадка на Месяц. Пасля яго забойства ў 1963 годзе, яго ўдава, Жаклін Кенэдзі, прапанавала прэзідэнту Ліндану Джонсану пераназваць касмічны цэнтр. Джонсан параіў пераназваць увесь мыс. У выніку 28 лістапада 1963 года Ліндан Джонсан абвясціў, што мыс Канаверал будзе пераназваны ў мыс Кенэдзі ў гонар прэзідэнта Кенэдзі, які быў забіты шэсць дзён назад. Загад № 11129, выпушчаны 29 лістапада, таксама зацвердзіў, што Цэнтр запускаў будзе пераназваны ў Касмічны цэнтр Кенэдзі.

Нягледзячы на тое, што пераназванне было ўхвалена Камісіяй па тапонімах ЗША у 1964 годзе, яно не было папулярным у Фларыдзе, асабліва ў горадзе . У 1973 годзе заканадаўчы сход Фларыды прыняў закон, які аднавіў ранейшую чатырохсотгадовую назву, камісія яго ўхваліла. Назва мыс Канаверал ізноў стала афіцыйнай з 9 кастрычніка 1973 года. Сям'я Кенэдзі апублікавала пісьмовую заяву, у якой выказала сваё разуменне ў сувязі з прыняццем падобнага рашэння. Касмічны цэнтр Кенэдзі захаваў сваю назву.

## Фатаграфіі 

Cape canaveral.jpg|Мыс Канаверал, выгляд з космасу. Жнівень 1991 года.
Merritt Island.jpg|Станцыя ВПС ЗША «Мыс Канаверал» (зялёны) і Касмічны цэнтр імя Кенэдзі (белы).
Cape Canaveral Lighthouse (2009)-LF.JPG|Маяк на мысе Канаверал.
Bumper8 launch-GPN-2000-000613.jpg|«Bumper V-2» — першая ракета, запушчаная з мыса.

## Спасылкі 
* Local history exhibit with photos. 
* History of Cape Canaveral
* City of Cape Canaveral, FL 

Катэгорыя:Мысы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Мысы ЗША
Катэгорыя:Геаграфія Фларыды
Віктар Назаранка

**Віктар Назаранка**: 
* Віктар Аляксандравіч Назаранка (нар. 1956) — генерал, дарадца прэзідэнта Украіны ў 2017—2019.
* Віктар Уладзіміравіч Назаранка — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі.
Віктар Уладзіміравіч Назаранка

**Віктар Уладзіміравіч Назаранка** (, в. Аляксандраўка , Гомельская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі (2012—2018). Кандыдат эканамічных навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1958 годзе ў в. Аляксандраўка Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. У 1981 годзе скончыў Гомельскі політэхнічны інстытут, у 1999 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

З 1983 па 1986 год працаваў старшым майстрам, намеснікам начальніка цэха Гомельскага завода ліцця і нармалей, з 1986 па 1990 год — прадстаўніком, старшым прадстаўніком Дзяржпрыёмкі на ВА «Гомсельмаш».

З 1990 года — намеснік генеральнага дырэктара па якасці — начальнік АТК, намеснік галоўнага інжынера па сертыфікацыі ВА «Гомсельмаш».

У 1998—2006 гадах займаў пасаду намесніка дырэктара Навукова-вытворчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Беларускі дзяржаўны інстытут стандартызацыі і сертыфікацыі».

З 2006 года быў першым намеснікам старшыні Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі.

21 лютага 2012 года назначаны старшынёй Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе старшыні камітэта.

7 верасня 2018 года вызвалены ад пасады старшыні Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі.

## Узнагароды 
* медаль «За ўклад у стварэнне Еўразійскага эканамічнага саюза» I ступені (2015).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Старшыні Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі ГДТУ імя П. В. Сухога
Назаранка

**Назаранка** — украінскае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Алег Мікалаевіч Назаранка (нар. 1961) — беларускі графік.
* Барыс Мікалаевіч Назаранка (1918—2000) — беларускі архітэктар.
* Валянціна Аляксееўна Назаранка — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання.
* 
* Ірына Вячаславаўна Назаранка (нар. 1991) — урач прамянёвай дыягностыкі, вучоны.
* Мікалай Пятровіч Назаранка (нар. 1927) — беларускі жывапісец.
* Ніканор Зіноўевіч Назаранка (1896—1962) — вучоны-педагог, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
* Павел Аляксандравіч Назаранка — беларускі футбаліст.
* Пётр Мікалаевіч Назаранка (нар. 1957) — беларускі жывапісец.
* Сяргей Юр’евіч Назаранка — украінскі футбаліст.
* Юрый Генадзьевіч Назаранка (нар. 1976) — беларускі вайсковец.

Катэгорыя:Украінскія прозвішчы
Спіс прэм’ер-міністраў Турцыі

**Прэм’ер-міністр Турцыі**,  — кіраўнік урада Турцыі, пачынаючы с заснавання гэтай пасады ў 1920 пасля распаду Асманскай імперыі падчас вайны за незалежнасць Турцыі.

Пасада прэм’ер-міністра была скасавана ў выніку канстытуцыйнай рэформы пасля правядзення 24 чэрвеня 2018 прэзідэнцкіх выбараў з перадачай паўнамоцтваў па кіраванню ўрадам абранаму прэзідэнту Рэджэпу Таіпу Эрдагану.

## Спіс прэм’ер міністраў з 1920 года 
### Кіраўнікі парламента падчас вайны за незалежнасць (1920—1923) 
Дадзеная пасада сумяшчалась з пасадай кіраўніка ўрада падчас вайны за незалежнасць.

### Прэм’ер-міністры Турэцкай рэспублікі з 1923 года 
## Гл. таксама 
* Спіс прэзідэнтаў Турцыі


Турцыя
Mars Reconnaissance Orbiter

**Mars Reconnaissance Orbiter**, **MRO** — шматфункцыянальная аўтаматычная міжпланетная станцыя (АМС) НАСА, прызначаная для даследавання Марса. Апарат пабудаваны кампаніяй Lockheed Martin пад кіраўніцтвам Лабараторыі рэактыўнага руху, на праект было выдаткавана 720 млн дол. Кіруе апаратам Лабараторыя рэактыўнага руху (Каліфарнійскі тэхналагічны інстытут); навуковым бокам місіі кіруе НАСА (Вашынгтон, акруга Калумбія).

Запушчаны 12 жніўня 2005 года з касмадрома на мысе Канаверал з дапамогай ракеты-носьбіта *Атлас&nbsp;V*. Дасягнуўшы Марса 10 сакавіка 2006 года, пачаў серыю манеўраў для выхаду на патрэбную арбіту, пры дапамозе т.зв. аэрадынамічнага тармажэння (тармажэнне ў верхніх слаях атмасферы планеты дазваляе значна зэканоміць паліва). Арбітальныя манеўры і розныя праверкі і каліброўка абсталявання скончыліся ў лістападзе 2006 года, пасля чаго апарат прыступіў да працы.

Пасля выхаду на арбіту Марса MRO далучыўся да пяці касмічных апаратаў, якія актыўна функцыянуюць і ў той момант знаходзіліся або на арбіце, або на паверхні планеты: спадарожнікаў Mars Global Surveyor, Марс Адысей і Марс-экспрэс, і марсаходаў Spirit і Opportunity — такім чынам, быў усталяваны рэкорд па колькасці актыўных касмічных апаратаў, размешчаных на арбіце і паверхні Марса.

MRO змяшчае цэлы шэраг навуковых прыбораў, такіх як камеры, спектрометры, радары, якія выкарыстоўваюцца для аналізу рэльефу, стратыграфіі, мінералаў і лёду на Марсе. Даследаванні надвор’я і паверхні Марса, пошук магчымых месцаў пасадкі і новая тэлекамунікацыйная сістэма адкрываюць шлях для будучых касмічных апаратаў. Тэлекамунікацыйная сістэма MRO перадае на Зямлю даных больш, чым усе папярэднія міжпланетныя апараты разам узятыя, і можа служыць у якасці магутнага арбітальнага рэтранслятара для іншых даследчых праграм
.

## Спасылкі 
* Апісанне місіі.
* Апісанне камеры высокага дазволу HiRISE.

Катэгорыя:Аўтаматычныя міжпланетныя станцыі
Катэгорыя:Даследаванне Марса
Катэгорыя:Касманаўтыка ЗША
Катэгорыя:Штучныя спадарожнікі Марса
Катэгорыя:НАСА
Гаеў

**Гаеў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Анатолевіч Гаеў — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Дзяржаўнага камітэта па маёмасці
* Раман Гаеў (нар. 1989) — беларускі футбаліст
* Уладзімір Станіслававіч Гаеў (нар. 1977) — беларускі футбаліст
Сянько

**Сянько** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Аляксандравіч Сянько (нар. 1998) — беларускі футбаліст.
* Веньямін Іванавіч Сянько (1946—2020) — спецыяліст у галіне рухомага саставу чыгункі, цягі паяздоў і электрыфікацыі. Доктар тэхнічных навук (1990), прафесар (1992).
* Ганна Мікалаеўна Сянько (нар. 1958) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (2009), дацэнт (1996), прафесар.
* Ілья Пятровіч Сянько (нар. 1940) — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Таццяна Уладзіміраўна Сянько (нар. 1953) — псіхолаг.
* Уладзімір Лявонавіч Сянько (нар. 1946) — беларускі палітык і дыпламат.
* Фёдар Пятровіч Сянько (1936—2020) — савецкі і беларускі дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч, намеснік Старшыні Савета Міністраў БССР (1990—1991), Намеснік Прэм’ер-міністра СССР (1991).
* Юрый Аляксеевіч Сянько (нар. 1967) — беларускі дзяржаўны дзеяч\.
* Ягор Ягоравіч Сянько (нар. 1934) — беларускі фізік і педагог.

## Гл. таксама 
* Сенька
Сеўрук

**Се́ўрук** — прозвішча

* Міхаіл Канстанцінавіч Сеўрук (1905—1979) — беларускі мастак, графік
* Уладзімір Мікалаевіч Сеўрук — грамадскі і палітычны дзеяч, публіцыст, перакладчык, літаратуразнавец

## Гл. таксама 
* Сяўрук
Мікалай Мікалаевіч Шарснёў

**Мікала́й Мікала́евіч Шарснёў** (нар. , Прыгузкі, , Віцебская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта (2014—2021). 

## Біяграфія 
Скончыў зааінжынерны факультэт Віцебскага ветэрынарнага інстытута па спецыяльнасці «заатэхнія».

Узначальваў калгас «Сцяг перамогі» Аршанскага раёна. У 1997—1998 гадах быў пераможцам рэспубліканскага спаборніцтва «Дажынкі». З 1999 па 2002 гады працаваў першым намеснікам старшыні, начальнікам упраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання Мінскага райвыканкама. У 2006 годзе прызначаны на пасаду дырэктара рэспубліканскага аб’яднання «Белптушкапрам». З верасня 2012 года — гендырэктар ААТ «1-я Мінская птушкафабрыка».

У верасні 2014 года прызначаны прызначаны памочнікам Прэзідэнта Беларусі — галоўным інспектарам па Віцебскай вобласці, а 27 снежня таго ж года стаў старшынёй Віцебскага аблвыканкама. Пакінуў пасаду 13 снежня 2021 года. Пасля працаваў у Нацыянальнай акадэміі навук на пасадзе начальніка ўпраўлення інвестыцыйна-вытворчай дзейнасці і адміністрацыйна-гаспадарчых пытанняў.

Быў прызначаны Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання, уваходзіў у Пастаянную камісію па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы.

22 сакавіка 2023 года на канферэнцыі асацыяцыі «Беларуская федэрацыя футбола» быў абраны новым старшынёй арганізацыі.

Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.

## Сям’я 
Жанаты, бацька дваіх дзяцей — сына і дачкі.

Катэгорыя:Старшыні Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання
Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектары па Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Майстры спорту Расіі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Катэгорыя:Футбольныя функцыянеры Беларусі
Злучнік

**Злу́чнік** — службовая часціна мовы, якая злучае аднародныя члены сказа, часткі складанага сказа ці цэлыя сказы.

Не скланяюцца, не спрагаюцца і не з’яўляюцца членамі сказа. Не маюць самастойнага лексічнага значэння, выражаюць сэнсавыя адносіны паміж сінтаксічнымі адзінкамі.

## Класіфікацыя 
Паводле марфемнай структуры злучнікі бываюць:
* невытворныя — непадзельныя марфалагічна і не суадносяцца са знамянальнымі часцінамі мовы: *і, а, ды, бо, ці*;
* вытворныя — словаўтваральна звязаны са знамянальнымі часцінамі мовы: *што, толькі, дый*.

Паводле структуры вылучаюць злучнікі:
* простыя: *нібыта, калі, таму*;
* састаўныя: *таму што, для таго каб, як быццам*.

У залежнасці ад спосабу выкарыстання злучнікі дзеляцца на:
* адзіночныя: *а, але, затое*;
* паўторныя: *і … і, або … або, ці … ці*;
* парныя: *не столькі … колькі, калі … то, не толькі … але і*.

Паводле функцыянальнага значэння адрозніваюць наступныя злучнікі:
* злучальныя — звязваюць раўнапраўныя сінтаксічныя адзінкі:
** спалучальныя: *і, ды (= і), і … і, як … так і, колькі … столькі і*;
** супастаўляльныя (супрацiўныя): *а, ды (= але), але, аднак, ж (жа), затое, а то, не тое што … а, не тое што … але*;
** пералічальна-размеркавальныя: *ці, ці … ці, або, альбо … альбо, то … то, ці то … ці то, не то … не то*;
** градацыйныя: *не столькі … колькі, не тое каб … а*;
** далучальныя: *таксама, прытым, прычым*;

* падпарадкавальныя — звязваюць сінтаксічныя адзінкі, з якіх адна паясняе другую:
** часавыя: *калі, пакуль, толькі, ледзь*;
** умоўныя: *калі, калі б, каб, раз*;
** прычынныя: *бо, таму што, з-за таго што, ад таго што*;
** мэтавыя: *каб, абы, з тым каб*;
** уступальныя: *хаця, хоць, няхай, нягледзячы на тое што*;
** выніковыя: *так што*;
** параўнальныя: *як, быццам, нібы, як бы*;
** тлумачальныя (паясняльныя): *што, каб, як бы, быццам бы, гэта значыць, а іменна*.

У ролі злучнікаў бываюць і злучальныя словы — займеннікі і прыслоўі (*які, дзе, што*).

## Літаратура 
* Злучнік //  С. 93.
* *Н. В. Васильева.* Союз // Лингвистический энциклопедический словарь. — : «Советская энциклопедия», 1990.

Катэгорыя:Часціны мовы
LaC TV

**La C** (іт. La C) - тэлесетка кампаніі, якая базуецца ў італьянскім горадзе Вибо-Валенція.

## Гісторыя 
Сетка была заснавана пад імем Rete Kalabria ў лістападзе 1987 года. Першая студыя ўзятая ад Tele 2000, якая выкарыстоўвалася з 1977 па 1983 гады. У 1990-я гады La C ўваходзіла ў тэлесетка Amica 9 Telestar, а з 1992 года была ператворана ў ТАА «Retekalabria». 20 кастрычніка 2014 года яна змяніла сваё імя на бягучае. 15 лістапада 2014 сетка стала першай калабрыйскай тэлесеткі, вяшчае ў зоне высокіх частот-

## спасылкі 
lactv.it

Катэгорыя: Тэлеканалы Італіі
Катэгорыя: Тэлеканалы на італьянскай мове
Форд Мэдакс Форд

**Форд Герман Хюфер** (;  — ), пасля Першай сусветнай вайны змяніў імя на **Форд Мэдакс Форд** () — англійскі пісьменнік, паэт, літаратурны крытык і рэдактар часопісаў. Сярод яго найбольш значных работ вылучаюць трылогію «Пятая каралева», тэтралогію «Канец параду» і раман «Салдат заўсёды салдат», які ўваходзіць у спісы найвялікшых літаратурных твораў.

Катэгорыя:Паэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Пісьменнікі-мадэрністы
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Пісьменнікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Эльза фон Фрэйтаг-Ларынговен

**Баранэса Эльза фон Фрэйтаг-Ларынговен** (;  — ) — нямецкая мастачка і скульптар, якая адносіцца да руху дадаістаў.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Vogue

**Vogue** — штомесячны жаночы часопіс пра моду, заснаваны ў 1892 годзе. З’яўляецца ўплывовым модным выданнем у свеце, так званай, «бібліяй моды». Версіі часопіса выпускаюцца ў 19-ці краінах свету.

Vogue стаў першым часопісам ў гісторыі модных выданняў, дзе на вокладцы была апублікаваная каляровая фатаграфія і выкарыстаныя пастановачныя здымкі.

Vogue выпускаецца выдавецкім домам Condé Nast International. Транснацыянальная карпарацыя выдае 130 часопісаў, у ліку якіх Vanity Fair, Condé Nast Traveler, The New Yorker, Glamour, GQ, Bon Appetit і інш.

Катэгорыя:Часопісы пра моду
Катэгорыя:Жаночыя часопісы
Катэгорыя:Жаночыя часопісы пра моду
Катэгорыя:Часопісы на англійскай мове
Катэгорыя:Часопісы ЗША
Катэгорыя:Штомесячныя выданні
Дзікі Захад

**Дзікі Захад** () — простанародная назва тэрыторый сучасных ЗША, якія ў другой палове XIX стагоддзя яшчэ не ўваходзілі ў склад гэтай краіны. Па меры пашырэння тэрыторыі ЗША і ўрбанізацыі плошча Дзікага Захаду ўсё больш скарачалася, пакуль ён прыкладна ў 1890 не знік цалкам.

Дзікі Захад характарызаваўся першапраходчыцкім настроем, з якім шматлікія людзі пакідалі ўсё больш густа заселены ўсход ЗША і накіроўваліся на захад. Вялікую частку з іх складалі новыя імігранты з Еўропы. Чыннікі для перасялення на захад былі розныя. Для шматлікіх пражыванне ва ўсходніх штатах было не па кішэні, у той час як на захадзе чакалі неабжытыя землі, на якіх можна было асесці ў якасці фермера. Іншыя былі ў пошуках хуткага багацця, спадзеючыся знайсці золата. Пасля таго, як у 1848 у Каліфорніі было выяўлена золата, пачалася так званая залатая ліхаманка, якая павялічыла паток перасяленцаў. Для некаторых неабжыты захад быў ідэальны, каб без перашкод жыць па сваіх рэлігійных статутах. Адным з прыкладаў гэтаму з’яўляюцца мармоны, якія пасяліліся ў штаце Юта.

Ужо ў самім XIX стагоддзі першапраходцы і Дзікі Захад разглядаліся ў рамантычным і гераічным святле. Тыповымі сюжэтамі апавяданняў аб Дзікім Захадзе былі сутыкненні з індзейцамі, каўбоі, паляванне на бізонаў, промысел золатаздабытчыкаў, паядынкі шэрыфаў і бандытаў. З прыходам кінематографа сюжэт Дзікага Захаду знайшоў сваё адлюстраванне ў жанры вестэрн.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Гістарычныя перыяды
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў ЗША
Катэгорыя:XX стагоддзе ў ЗША
Праблемы Гільберта

**Праблемы Гільберта** — спіс з 23 кардынальных праблем матэматыкі, прадстаўлены Давідам Гільбертам на II Міжнародным Кангрэсе матэматыкаў у Парыжы ў 1900 годзе. Тады гэтыя праблемы (якія ахопліваюць асновы матэматыкі, алгебру, тэорыю лікаў, геаметрыю, тапалогію, алгебраічную геаметрыю, групы Лі, рэчаісны і камплексны аналіз, дыферэнцыяльныя ўраўненні, матэматычную фізіку і тэорыю імавернасцей, а таксама варыяцыйнае злічэнне) не былі рэшаны. На сёння вырашана 16 праблем з 23. Яшчэ 2 не з'яўляюцца карэктнымі матэматычнымі праблемамі (адна сфармулявана занадта расплыўчата, каб зразумець, вырашана яна ці не; другая, далёкая ад рашэння, — фізічная, а не матэматычная). З астатніх 5 праблем дзве не вырашаныя ніяк, а тры вырашаныя толькі для некаторых выпадкаў.

## Спіс праблем 
## 24-я праблема 
: *Асноўны артыкул:* 
Першапачаткова спіс утрымліваў 24 праблемы, але ў працэсе падрыхтоўкі к дакладу Гільберт адмовіўся ад адной з іх. Гэтая праблема была звязана з тэорыяй доказаў крытэрыя прастаты і агульных метадаў. Дадзеная праблема была знойдзена ў заметках Гільберта нямецкім гісторыкам навукі Рудыгерам Ціле ў 2000 годзе.

## Гл. таксама 
* Праблемы Смэйла
* Праблемы тысячагоддзя
* Адкрытыя матэматычныя праблемы

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Арыгінальны тэкст даклада Гільберта на нямецкай мове 
* Рускі пераклад даклада Гільберта (уводная частка і заключэнне) 

Гільберта
Катэгорыя:Гісторыя матэматыкі
Катэгорыя:Адкрытыя матэматычныя праблемы
Віравіціцка-Падраўская жупанія

**Віравіціцка-Падраўская жупанія ** () — адміністрацыйная адзінка Харватыі ў паўночнай Славоніі. Размяшчаецца ўздоўж ракі Драва. Сталіцай з’яўляецца горад Віравіціца. Плошча жупаніі складае 2 024 км². На ўсходзе мяжуе з Осіецка-Бараньскай жупаніяй, на поўдні — з Пожэжска-Славанскай жупаніяй, на паўднёвым захадзе з Белаварска-Білагорскай жупаніяй, на паўночным захадзе з Капрыўніцка-Крыжэвацкай жупаніяй. На поўначы Віравіціцка-Падраўская жупанія мяжуе з Венгрыяй, мяжа праходзіць па рацэ Драва. Праз тэрыторыю жупаніі праходзяць некалькі буйных транспартных магістраляў у накірунках Будапешт — Баня-Лука і Вараждзін — Осіек.

Большая частка жупаніі знаходзіцца ў нізіннай раўніне ракі Драва (ці *Падравіна*). На поўдні тэрыторыі жупаніі размяшчаецца горная града *Папук*.

Згодна з перапісам 2011 года, на тэрыторыі жупаніі пражывае 84 836 чалавек.

У адміністрацыйным дачыненні жупанія падзеленая на 3 гарады і 13 абшчын.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жупаніі Харватыі
Б’елаварска-Білагорская жупанія

'''Б'елаварска-Білагорская жупанія''' () — адміністрацыйная адзінка ў цэнтры Харватыі. Сталіцай з'яўляецца горад Б’елавар. Другая частка назвы адміністрацыйнай адзінкі названая па ланцугу халмоў, які цягнецца ўздоўж паўночнай часткі жупаніі.

Б'елаварска-Білагорская жупанія мяжуе з Капрыўніцка-Крыжэвацкай жупаніяй на поўначы, Віравіціцка-Падраўскай жупаніяй на паўночным усходзе, Пожэжска-Славанскай жупаніяй на паўднёвым усходзе, Сісацка-Маславінскай жупаніяй на паўднёвым захадзе і Заграбскай жупаніяй на захадзе.

## Адміністрацыйны падзел 
Білаварска-Білагорская жупанія складаецца з 5 гарадскіх абшчын і 18 муніцыпалітэтаў:

## Дэмаграфія 
Згодна з перапісам насельніцтва 2001 года насельніцтва жупаніі налічвала 133 084 чалавекі, з якіх:
* харваты: (82,56%)
* сербы: (7,08%)
* чэхі: (5,33%)
* іншыя: (5,03%)

## Гарады 
Акрамя Б’елавара, буйнымі гарадамі з'яўляюцца:

* Дарувар
* Гарэчніца
* Чазма
* Грубішна Поле.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жупаніі Харватыі
Падлужжа (Капыльскі раён)

**Падлу́жжа** (, ) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавета.

Размешчана за 27 км на паўночны ўсход ад Капыля і 87 км ад Мінска, 8 км ад шашы Р-23 Мінск-Мікашэвічы. Транспартныя сувязі па шашы Р-91 Асіповічы — Баранавічы. Станам на 2010 год Падлужжа налічвала 26 гаспадарак і 41 жыхыроў.

## Гісторыя 
Падлужжа вядома з XVI ст. У 1575 г. маёнтак у Навагрудскім павеце і ваяводстве ВКЛ, шляхецкая ўласнасць. У 1669 годзе сяло, 7 валок зямлі, у складзе маёнтка Старыца, уласнасць Радзівілаў у Капыльскім княстве. У канцы XVIII ст. у Слуцкім павеце Мінскай губерні, уласнасць князя Д. Радзівіла, 4 двары, 23 жыхары. У 1858 г. вёска ў маёнтку Пукава Ігуменскага павета, уласнасць Ёдкі, 75 душ сялян. У 1587 годзе налічвалася 54 двары, 340 жыхароў, хлебазапасны магазін. У 1908 г. Падлужжа ўваходзіць у склад Слуцкага павета, 55 двароў, 324 жыхары. У 1916 г. 62 двары, 313 жыхароў. У 1918 г. адкрыта школа 1-й ступені. З 20.08.1924 г. у Труханавіцкім сельсавеце Грэскага раёна, 66 двароў, 310 жыхароў. У пачатку 1930 г. створаны калгас «Свабода», былі калектызаваны вятрак і кузня. З 08.07.1931 па 12.02.1935 г. у Капыльскім раёне. З 20.02.1938 г. у Мінскай вобласці. З 27.06.1941 г. і па 01.07.1944 г. знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. Падчас Другой сусветнай вайны загінула 18 жыхароў. З 20.9.1944 г. у Бабруйскай, з 8.1.1954 г. у Мінскай абласцях. З 17.12.1956 г. у Слуцкім раёне. З 05.05.1962 г. у складзе Грэскага сельсавета. З 27.12.1962 г. у складзе Грозаўскага сельсавета Капыльскага раёна. З 16.01.1969 г. у складзе Камсамольскім сельсавеце. У 1997 г. у Камсамольскім с/с, пасёлак, 41 гаспадарка, 73 жыхары, у калгасе імя Суворава. У 2007 г. 31 гаспадарка, 47 жыхароў, у складзе СВК «Каменскі». З 28 мая 2013 года вёска ў складзе Грозаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 8, кн. 2. Мінская вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006. ISBN 985-11-0373-X.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Грозаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёна
Юрый Аляксеевіч Сянько

{{ДД
|імя                = Юрый Аляксеевіч Сянько
|арыгінал_імя       = 
|жанчына            = 
|выява              = 
|памер              = 
|подпіс             = 
|пасада             = Старшыня Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі
|перыядпачатак      = красавік 2024
|перыядканец        = 
|папярэднік         = Міхаіл Орда
|пераемнік          = 
|пасада_2           = Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Кітайскай Народнай Рэспубліцы
|перыядпачатак_2    = 19 лістапада 2020
|перыядканец_2      = 20 лістапада 2023
|прэзідэнт_2        = Аляксандр Лукашэнка
|папярэднік_2       = Мікалай Снапкоў
|пераемнік_2        = Аляксандр Чарвякоў
|пасада_3           = Старшыня Дзяржаўнага мытнага камітэта
|перыядпачатак_3    = 6 лістапада 2014
|перыядканец_3      = 19 лістапада 2020
|прэзідэнт_3        = Аляксандр Лукашэнка
|прэм'ер-міністр_3  = Міхаіл МясніковічАндрэй КабякоўСяргей Румас
|папярэднік_3       = Аляксандр Шпілеўскі
|пераемнік_3        = Уладзімір Арлоўскі
|дата нараджэння    = 
|месца нараджэння   = 
|дата смерці        = 
|месца смерці       = 
|нацыянальнасць     = 
|назва_палітычнай_арганізацыі = 
|партыя             = 
|сужэнец            = 
|дзеці              = 
|бацька             = 
|маці               = 
|род                = 
|адукацыя           = 
|рэлігія            = 
|узнагароды         = { style="background:transparent"

 
 
 
-
 
 [border|40px|[Заслужаны мытнік Рэспублікі Беларусь]]

 
 
-
  
  
 
}
|Commons            = 
|званне=Дзяржаўны саветнік мытнай службы III рангу}}

**Юрый Аляксеевіч Сянько** (, в. Даўгінава, , Гродзенская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Старшыня Дзяржаўнага мытнага камітэта (2014—2020), Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Беларусі ў Кітаі (2020—2023), старшыня Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі (3 2024).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1967 годзе. У 1992 годзе скончыў Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы, у 2006 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працаваў інспектарам, старшым інспектарам, галоўным інспектарам, начальнікам аддзела, намеснікам начальніка Гродзенскай рэгіянальнай мытні. З 2002 па 2011 год быў начальнікам Гродзенскай рэгіянальнай мытні, з 2011 года — начальнікам Мінскай рэгіянальнай мытні.

6 лістапада 2014 года быў прызначаны на пасаду старшыні Дзяржаўнага мытнага камітэта, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе старшыні камітэта. 19 лістапада 2020 года вызвалены ад пасады старшыні ДМК і прызначаны паслом Беларусі ў Кітаі.

Юрый Сянько быў вызвалены ад пасады пасла 20 лістапада 2023 года. У красавіку 2024 года ён узначаліў Федэрацыю прафсаюзаў Беларусі і быў выбраны дэлегатам на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Старшыні Дзяржаўнага мытнага камітэта Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Кітаі
Катэгорыя:Старшыні Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Оскар (кінапрэмія, 1934)

**Шостая цырымонія ўзнагароджання кінапрэміі «Оскар»** адбылася 16 сакавіка 1934 года. На цырымоніі адсутнічалі абодва лаўрэаты ў намінацыях за найлепшую мужчынскую і жаночую ролі — Чарлз Лотан і Кэтрын Хепберн. Лотан стаў першым лаўрэатам, узнагароджаным за ўдзел у брытанскім фільме. Упершыню былі ўручаны ўзнагароды ў намінацыі «Найлепшая праца асістэнта рэжысёра». Лаўрэатамі сталі адразу сем асістэнтаў. Ацэньвалася іх праца не за канкрэтны фільм, а за дасягненні на працягу года ў цэлым. Намінацыя праіснавала да 1938 года.

## Крыніцы 
1934
Катэгорыя:Кінапрэміі 1934 года
Катэгорыя:1934 год у Каліфорніі
Катэгорыя:Сакавік 1934 года
Катэгорыя:Падзеі 16 сакавіка
Оскар (кінапрэмія, 1959)

**31-я цырымонія ўзнагароджвання прэміі «Оскар»** за заслугі ў галіне кінематографа за 1958 прайшла 6 красавіка 1959 г у «Pantages Theatre» (Галівуд, Лос-Анджэлес, Каліфорнія).

## Крыніцы 
1959
Катэгорыя:Кінапрэміі 1959 года
Катэгорыя:1959 год у Каліфорніі
Катэгорыя:Красавік 1959 года
Катэгорыя:Падзеі 6 красавіка
Хірургічная карэкцыя полу

**Хірургічная карэкцыя полу** лічыцца адзіным прызнаным медыцынай метадам лячэння гендэрнай дысфарыі пры транссексуальнасці.

Хірургічная карэкцыя полу можа быць выканана ў двух варыянтах: FtM (Female to Male), гэта значыць змена жаночага фізічнага полу на мужчынскі і MtF (Male to Female) — з мужчынскага на жаночы. Другі варыянт з'яўляецца больш распаўсюджаным.

Дадзеныя аперацыя заклікана ліквідаваць дысананс паміж фізічным і псіхічным полам у транссэксуалаў. У большасці краін змена дакументаў у транссэксуалаў магчымая толькі пасля хірургічнага ўмяшання. Аднак, напрыклад, акушэрскі або храмасомны пол чалавека змяніць немагчыма, так што поўнай зменай полу хірургічная карэкцыя не з'яўляецца.

Першая ў свеце аперацыя па карэкцыі полу была зроблена ў 1931 годзе , мужу дацкай мастачкі .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Карэкцыя полу
Катэгорыя:Хірургічныя ўмяшанні
Катэгорыя:Сексалогія
Рычард Харыс

**Рычард Сэнт-Джон Харыс** (; , Лімерык, Ірландыя — , Лондан, Вялікабрытанія) — ірландскі акцёр і музыкант. Уладальнік прызоў Канскага кінафестывалю, ММКФ, лаўрэат Еўрапейскай кінапрэміі, прэмій «*Залаты глобус*» і «*Грэмі*».

Катэгорыя:Акцёры Ірландыі
Дагератыпія

. Дагератып 1842 года.]]
**Дагератыпія** — ранні фатаграфічны працэс, заснаваны на выкарыстанні святлоадчувальнай меднай пласцінкі, пакрытай слоем ёдзістага срэбра. Лічыцца першым практычным спосабам фатаграфавання. Назва утворана ад імя французскага мастака Дагера і  (адбітак).

Афіцыйнай датай вынаходніцтва дагератыпіі і фатаграфіі звычайна лічыцца 7 студзеня 1839 года.

## Літаратура 
* *Шишанов, В.* «В нашем городе три дагеротипа…»  / В.А. Шишанов // Витьбичи. – 2016. – № 153. – 22 дек. – С. V. (приложение: Вечерний Витебск)

Катэгорыя:Фатаграфія
Оскар (кінапрэмія, 1944)

**16-я цырымонія ўзнагароджання прэміі «Оскар»** за заслугі ў галіне кінематографа за 1943 год прайшла 2 сакавіка 1944 года ў Кітайскім тэатры Граўмана (Лос-Анджэлес, ЗША).

Акцёраў і акторак другога плана з гэтай цырымоніі сталі ўзнагароджваць стандартнымі статуэткамі (раней прызёрам ўручаліся ганаровыя ўзнагародныя таблічкі).

## Крыніцы 
1944
Катэгорыя:Кінапрэміі 1944 года
Катэгорыя:1944 год у Каліфорніі
Катэгорыя:Сакавік 1944 года
Катэгорыя:Падзеі 2 сакавіка
Беларуская ваенная акруга

**Чырванасця́жная Белару́ская вае́нная акру́га** (БВА) — ваенная акруга Узброеных Сіл СССР.

## Гісторыя 
Беларуская ваенная акруга вядзе сваю гісторыю ад **Мінскай ваеннай акругі**. Мінская ваенная акруга утворана загадам Рэвалюцыйнага ваеннага савета (РВС) № 297 ад 28 лістапада 1918 года на тэрыторыі Смаленскай, Віцебскай, Магілёўскай, Мінскай і Віленскай губерняў. Кіраванне акругі знаходзілася ў Мінску. Загадам РВСР № 377 ад 14 снежня 1918 года акруга перайменавана ў **Заходнюю ваенную акругу** (ЗахВА).

Загадам РВС СССР № 603 ад 2 кастрычніка 1926 года акруга перайменавана ў **Беларускую ваенную акругу**, таму што большасць раёнаў дыслакацыі кадравых частак і раёнаў камплектавання тэрытарыяльных часцей Заходняй ваеннай акругі знаходзілася ў Беларусі. У 1931 годзе штаб-кватэра перанесена ў Смаленск.

26 ліпеня 1938 года выйшаў загад НКА СССР за № 0151 «Аб перайменаванні і рэарганізацыі Беларускай ваеннай акругі». Акруга стала называцца **Беларуская асобая ваенная акруга** (БАВА).

11 ліпеня 1940 года загадам НКА СССР за № 0141 Беларуская асобая ваенная акруга пераназываецца ў **Заходнюю асобую ваенную акругу** (ЗахАВА).

У адпаведнасці з загадам ДКА ад 15 кастрычніка 1943 года была зноў утворана Беларуская ваенная акруга. У ліпені 1944 года ў склад акругі была часова ўключана тэрыторыя Літоўскай ССР загадам Наркама абароны СССР ад 18 снежня 1944 года Беларуская ваенная акруга з 1 студзеня 1945 года перайменавана ў **Беларуска-Літоўскую ваенную акругу**.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 лютага 1968 года Беларуская ваенная акруга узнагароджана Ордэнам Чырвонага Сцяга.

З распадам СССР і утварэннем незалежнай Рэспублікі Беларусь, войскі Чырванасцяжнай Беларускай ваеннай акругі сталі асновай нацыянальных узброеных сіл, якія падвергліся скарачэнню і рэарганізацыі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ваенныя акругі СССР
Мінская вуліца (Масква)

**Мінская вуліца** — вуліца ў Заходняй адміністрацыйнай акрузе Масквы на тэрыторыі раёнаў Драгамілава, Раменкі, Філёўскі парк і Філі-Давыдкава. Праходзіць ад Вялікай Філёўскай вуліцы да Ламаносаўскага праспекта.

Вуліца названая ў 1958 годзе ў гонар сталіцы Беларускай ССР горада Мінска ў сувязі з яе размяшчэннем на захадзе Масквы.

Да вуліцы прымыкае Парк Перамогі і мемарыяльны комплекс на Паклоннай гары.

Катэгорыя:Вуліцы Масквы
Лэдзі Даф Туіздэн

**Мэры Даф Стырлінг, Лэдзі Туіздэн** ( — ) — брытанская свецкая ільвіца, якая была прататыпам для Брэт Эшлі з рамана Эрнэста Хемінгуэя «І ўзыходзіць сонца» ().

## Спасылкі 
Катэгорыя:Свецкія ільвіцы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Эрнэст Хемінгуэй
Паўночнаамерыканскі газетны альянс

(у цэнтры) падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі працаваў рэпарцёрам для паўночнаамерыканскага газетнага альянсу, 1937 год.]]
**Паўночнаамерыканскі газетны альянс** ( (NANA)) — вялікі газетны сіндыкат, росквіт якога адбываўся паміж 1922 і 1980 гадамі.

Катэгорыя:Друкарская сіндыкацыя