86-ы пяхотны полк

**86-ы пяхотны полк** — пяхотнае фармаванне войска Сярэдняй Літвы і Войска Польскага ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы 1918—1939 г.

Полк быў сфарміраваны 17 снежня 1918 г. як Мінскі полк стральцоў (пяхоты).  Пачаткова полк набіраўся з беларусаў (католікаў і праваслаўных) і польскай (паланізаванай) шляхты. Падчас польска-савецкай вайны ваяваў у складзе 1-й Літоўска-Беларускай дывізіі . У лютым 1919 года ўдзельнічаў ва ўзяцці Слоніма і Баранавіч . Падчас бітвы пад Варшавай вызначыўся падчас штурмаў Радзыміна, захапіўшы горад. Затым, 22-29 верасня, падчас бітвы на Нёмане, у складзе манеўранай групы ўдзельнічаў у пераходзе праз заходнюю Беларусь і Літву ў тыл савецкіх войскаў у напрамку Ліды, дзе разам з Віленскім стралковым палком спрабаваў спыніць наступ 20 палкоў з 3-й арміі Чырвонай арміі  . 8-15 кастрычніка 1920 г. удзельнічаў у «паўстанні» генерала Люцыяна Жалігоўскага .

У міжваенны перыяд полк дыслакаваўся ў Хеленаве пад Маладзечнам і Новай Вілейцы ў складзе 19-й пяхотнай дывізіі. 1 кастрычніка 1921 года ён быў перайменаваны ў 86-ы пяхотны полк . У гэты час польскія ўлады пачалі фармаваць склад палка з этнічных палякаў дасылаючы прызыўнікоў на Беларусь на тэрміновую вайсковую службу.

## Арганізацыйнае фарміраванне і змены 
У снежні 1918 года галоўнакамандуючы Юзэф Пілсудскі зацвердзіў арганізацыйны праект Літоўска-беларускай дывізіі. Дывізія павінна была складацца з трох брыгад, кожная з якіх мела па два стралковыя палкі. 3-я Літоўска-беларуская брыгада павінна была ўключаць Віленскі і Мінскі палкі стральцоў.

Мінскі стралковы полк афіцыйна створаны загадам камандзіра палка палкоўніка Фабіяна Кабардо 17 снежня 1918 года. На працягу наступных двух месяцаў былі створаны штаб палка, конная разведвальная частка, 1-ы батальён, які складаўся з чатырох стралковых рот і адной кулямётнай роты, і частка 2-га батальёна. Салдаты набіраліся ў асноўным з былых палякаў — удзельнікаў Мінскай самаабароны  . Вясной былі сфарміраваны тэхнічная рота, а таксама 6-я, 7-я і 8-я стралковыя роты. У маі 1919 года ў склад палка быў афіцыйна ўключаны штурмавы батальён DL-B. У ліпені ён стаў яго 3-м батальёнам . Улетку Літоўска-беларуская дывізія была рэарганізаваная. У выніку падзелу Мінскі полк увайшоў у склад 1-й брыгады 1-й Літоўска-беларускай дывізіі . У снежні 1919 года рэзервовы батальён палка быў размешчаны ў Мінску 

У верасні 1921 года Мінскі стралковы полк войска сярэдняй Літвы быў перайменаваны ў 86-ы пяхотны полк Польскага войска.

## Полк у баях за межы адроджанай Польскай дзяржавы 
### Баі за паўночна-ўсходнія памежныя тэрыторыі 
5 студзеня 1919 года бальшавікі захапілі Вільню . 11 лютага першыя, яшчэ не цалкам падрыхтаваныя, часткі Літоўска-Беларускай дывізіі былі перавезены па чыгунцы ў Ваўкавыск . Іх задачай было стрымаць бальшавіцкія войскі і не дапусціць іх занятку тэрыторый, пакінутых нямецкімі войскамі Обер-Ост . Ужо сфарміраваны 1-ы батальён Мінскага стралковага палка рушыў абараняць лінію Залевянкі паміж хутарам Жэма і Падблоцем. Ён заставаўся на гэтых пазіцыях да канца месяца, вёўшы інтэнсіўную разведку ў напрамку Слоніма  .

У першыя дні сакавіка польскае войска пачало наступальныя аперацыі ў напрамку Слоніма. 1-ы батальён Мінскага стралковага палка пры падтрымцы ўзвода 8-га палка палявой артылерыі і ўзвода 10-га палка ўланаў змагаўся з 3-й брыгадай  бальшавіцкай Заходняй стралковай дывізіяй  . Дзякуючы смеламу штурму і флангаваму манеўру яны прарвалі бальшавіцкія абарончыя пазіцыі каля Слоніма і, пераследуючы ворага, захапілі горад . Тут да палка далучыліся 5-я стралковая рота і 2-я кулямётная рота. 8-9 сакавіка яны вялі абарончыя баі, калі горад атакавалі бальшавіцкія падраздзяленні. Плацдарм і пераправы праз раку Шчара некалькі разоў пераходзілі з рук у рукі. У рэшце рэшт польска-беларускія стральцы адбілі напад ворага і прымусілі яго адысці ў напрамку Баранавічаў  . Вясной полк атрымаў далейшае падмацаванне. Жаўнеры, падчас часовага перапынка у баях, прайшлі індывідуальнае шкаленне і навучанне па групавым злажванні .

У сярэдзіне красавіка мінскі полк у складзе польскага войска пачаў наступ на Вільню . Першачарговай задачай павінна была быць выканана 1-й пяхотнай дывізіяй легіёнаў і кавалерыйскай групай Уладзіслава Беліны-Пражмоўскага . Літоўска-беларуская дывізія, размешчаная на рацэ Шчара, павінна была правесці падтрымліваючую атаку. Мінскі стралковы полк, які дзейнічаў у складзе групы палкоўніка Аляксандра Барушчака, павінен быў атакаваць Навагрудак і Баранавічы . 15-16 красавіка ён вёў цяжкія баі ў раёне Новай Мышы, а затым удзельнічаў у наступе на Баранавічы. 19 красавіка Баранавічы былі захопленыя, і польскія часткі, пераследуючы разбітага ворага, прасуўнушыся да ліній «старых нямецкіх акопаў» і перайшлі да абароны. Абарончая дзейнасць ажыццяўлялася шляхам арганізацыі серыі рэйдаў . Найбольш зацятымі былі баі пад Юшкевічамі, Вялікай Лысіцай і Студзёнкай. У маі 1919 года штурмавы батальён DL-B быў афіцыйна ўключаны ў склад палка. Ён стаў яго 3-м батальёнам  .

У першыя дні ліпеня 1919 г. камандуючы Літоўска-Беларускім фронтам генерал Станіслаў Шаптыцкі распачаў наступальныя аперацыі, накіраваныя на захоп Мінска і замацаванне фронту на рэках Бярэзіна і Дзвіна . Асноўную задачу выконвала 2-я пяхотная дывізія легіёнаў, а ДЛ-Б павінна была ажыццявіць падтрымліваючую атаку. Мінскі полк стральцоў, наступаючы на Слуцк, змагаўся, сярод іншых, на рацэ Уша і ў раёне Нясвіжа, а затым перайшоў да абароны на рацэ Птыча  . У гэты час была завершана рэарганізацыя Літоўска-Беларускай дывізіі. Мінскі полк разам з Віленскім стралковым палком сфармаваў 1-ю Літоўска-Беларускую брыгаду палкоўніка Баляслава Фрэя, якая ўвайшла ў склад новаўтворанай 1-й Літоўска-Беларускай дывізіі генерала Юзэфа Ласоцкага  .

У кастрычніку 1919 года полк павінен быў быць выведзены з фронту і пераведзены ў рэзерв. Аднак наступленне Чырвонай Арміі вымусіла камандаванне змяніць свае планы. Полк перамясціўся ў раён Лепеля і там інтэнсіўна падтрымліваў абарону 8-й пяхотнай дывізіі . 24 кастрычніка 3-ці батальён узяў на сябе абарону пастаянна атакаванага плацдарма ў Верхняй Бярэзіне . 5 лістапада 1-я ДЛ-Б перайшла ў наступ. Мінскі полк атакаваў ворага і, прарваўшы яго абарону, пачаў пераслед. Яго 2-гі батальён паспяхова баяўся пад Лепелем . Праз некалькі дзён бальшавіцкая 52-я стралковая дывізія перайшла ў контратаку. У выніку жорсткіх баёў вораг быў адбіты. Абодва бакі перайшлі ў абарону і фронт стабілізаваўся. Арганізоўваліся толькі вылазкі для прасоўвання за пярэдні край абароны. Паралельна полк папаўняў свой асабісты склад, харчовае і тэхнікчнае забеспячэнне. Вясной 1920 года ў ім налічвалася 52 афіцэры і 1940 унтэр-афіцэраў і шэраговых  .

### Полк падчас адступлення вясны 1920 
На беларускім тэатры ваенных дзеянняў фронт праходзіў уздоўж Дзвіны і Бярэзіны. У адпаведнасці з загадам Вярхоўнага Галоўнакамандавання ад 1 красавіка структуры Польскай арміі былі рэарганізаваны. Літоўска-Беларускі фронт быў ліквідаваны, і на яго аснове былі створаны тры арміі, непасрэдна падпарадкаваныя Ю. Пілсудскаму. 1-я армія генерала Стэфана Маеўскага была разгорнута ад Дзвіны да Барысава, 4-я армія генерала Станіслава Шэптыцкага — уздоўж Бярэзіны, а 7-я армія генерала Густава Зыгадловіча прыкрывала ад поўначы, ад саюзнай саветам, на той момант, Літвы . Чырвоную армію Заходняга фронту на гэтым стратэгічным накірунку ўзначальваў Міхаіла Тухачэўскага  .

14 мая 1920 года пачалося бальшавіцкае наступленне. 15-я армія генерала Аўгуста Карэка пачала наступальныя аперацыі супраць 1-й польскай арміі і яе 1-й Літоўска-беларускай дывізіі, якая ваявала ў раёне Лепеля. Колькасная перавага праціўніка прывяла да страты Лепеля . Польскія контратакі былі няўдалымі. Адступаючы Мінскі полк стральцоў арганізаваў засады на чарговых лініях затрымкі. Ён таксама ўдзельнічаў у наступальным развароце 1-й Рэзервовай арміі, што прывяло да разгрому сіл генерала Міхаіла Тухачэўскага.

Пасля аперацыі разам з усёй 1-й Літоўска-беларускай дывізіяй ён перайшоў у армейскі рэзерв і сканцэнтраваўся каля Тумілавічаў .

Наступныя баі пачаліся ноччу з 23 на 24 чэрвеня 1920 г.. Савецкая 21-я стралковая дывізія атакавала 2-ю Літоўска-беларускую брыгаду, дыслакаваную каля ракі Чарніца. Ім на дапамогу прыйшлі Мінскі і Віленскі стралковыя палкі . Пасля двух дзён крывавых баёў вораг спыніў наступ і адышоў на ўсход  .

4 ліпеня 1920 войскі Заходняга фронту пад кіраўніцтвам Міхаіла Тухачэўскага пачалі наступ на рэках Аўта і Бярэзіна . Тры бальшавіцкія дывізіі атакавалі 1-ю Літоўска-Беларускую дывізію. Колькасная перавага дазволіла ім прарваць польскую абарону. Пачалося агульнае адступленне. Абарончыя лініі былі прарваныя і абыдзены з флангаў. Войскі адышлі за раку Нёман . Мінскі полк, пры падтрымцы 1-га батальёна Віленскага палка, 2-га і 3-га конных стралковых палкоў і бронецягніка «Ліс-Куля», спрабаваў закрыць праломы, зробленыя ворагам, але адыход польскіх флангавых частак прывёў да таго, што фронт абваліўся і ўся Літоўска-Беларуская дывізія была адрэзаная ад асноўных сілаў.

3-ці батальён Мінскага палка адыграў значную ролю ў разблакаванні шляху адступлення. Смелая атака каля Росі дазволіла дывізіі адысці за раку Буг, а затым на Варшаву . Падобным жа чынам, каля Бранска дзеянні батальёна капітана Нядзвецкага дазволілі ўжо акружанай дывізіі вырвацца і адысці далей на захад праз Нужэц. 12 жніўня ўвесь полк змагаўся ў ізаляцыі каля Тлушча, тым самым даўшы іншым падраздзяленням дывізіі магчымасць арганізаваць абарону па ўскрайках Варшавы  .

### Баі палка на подступах да Варшавы летам 1920 
У першай палове жніўня польскія войскі рыхтавалася да рашучага сутыкнення з Чырвонай Арміяй.

1-я армія генерала Францішка Лацініка ўзяла на сябе абарону Варшаўскага плацдарма. 12 жніўня 1-я Літоўска-Беларуская дывізія стаяла ў рэзерве каля Турава і Надажына. Аднак з-за прарыву 46-га пяхотнага палка пад Радзымінам яна была адпраўлена на загражоны ўчастак у ноч з 13 на 14 жніўня. 14 жніўня баі з савецкімі 21-й і 27-й стралковымі дывізіямі вяліся з пераменным поспехам.

У той дзень Мінскі стралковы полк заставаўся ў рэзерве. Ён уступіў у бой толькі на наступны дзень. Першая атака была няўдалай. У наступнай атацы 1-ы і 2-і батальёны (без 5-й і 6-й рот) разам з Віленскім палком пяхоты захапілі горад і абаранілі яго ад контратаку ворага. Контратакі Чырвонай Арміі аказаліся эфектыўнымі, і абаронцы пачалі ў беспарадку адступаць. Тады камандзір дывізіі ўвёў у бой свой апошні рэзерв — 3-і батальён Мінскага стралковага палка з 5-й і 6-й ротамі 2-га батальёна.

Атака, распачатая ў пралом паміж бальшавіцкімі атрадамі, ашаламіла ворага і заламала іх наступ . На наступны дзень дывізія Літоўска-беларускай Брыгады аднавіла страчаныя пазіцыі і перайшла да стратэгічнай абароны .

20 жніўня, пасля атакі з боку ракі Вепш, полк быў перакінуты чыгункай у раён Семятычаў, а затым пасунуты ў раён Бельска. Там ён заняў абарончыя пазіцыі і разам з іншымі падраздзяленнямі дывізіі прыкрываў фланг 2-й польскай арміі. Пасля паслаблення пагрозы на фронце полк прыняў удзел у заключным этапе пераследу разбітай Чырвонай арміі .

### Дзеянні палка падчас бітвы на Нёмане 
Перамогі палка на рэках Вісла, Вкра і Вепш, а таксама аперацыі па пераследзе вывелі 2-ю і 4-ю арміі да мяжы з Усходняй Прусіяй. У гэты момант Вярхоўнае камандаванне Войска Польскага вырашыла змяніць кірунак наступлення абедзвюх аператыўных груп з паўночнага на ўсходні. 27 жніўня пачалася перагрупоўка. 2-я армія генерала Эдварда Рыдз-Сміглы атрымала загад заняць пазіцыі каля Беластока. яна адказвала за раён на поўнач ад Гайнаўкі. 4-я армія генерала Леанарда Скерскага атрымала загад перасунуцца з Ломжы ў раён Брэста і ўзяць на сябе адказнасць за ўчастак фронту ад Гайнаўкі да Владавы. 29 жніўня была разгорнутая інтэнсіўная падрыхтоўка да наступальнай аперацыі супраць войскаў Заходняга фронту. План аперацыі прадугледжваў канцэнтрацыю асноўных намаганняў на левым флангу 2-й арміі і наступ за Нёман у напрамку Ліды. 4-я армія павінна была пачаць падтрымліваючую атаку з Палесся ў напрамку Баранавічаў .1-я Літоўска-Беларуская дывізія разам з 1-й пяхотнай дывізіяй Легіёнаў, 2-й кавалерыйскай брыгадай і 4-й кавалерыйскай брыгадай сфармавала Паўночную ўдарную групу, задачай якой было абысці ворага з флангаў. Пасля таго, як 1-я пяхотная дывізія Легіёнаў адбіла напады літоўскіх войскаў каля Сейнаў, дывізія Легіёнаў спачатку сканцэнтравалася каля Друскенікаў, а затым працягнула свой марш у напрамку Васілішак  . Тут Мінскі полк разам з Віленскім палком заблакаваў адступленне бальшавікоў да Ліды. Аднак ён не вытрымаў паўторных атак адчайнага ворага і адышоў у «Крывавы бор».

У бітве, якая вялася ў густых лясах і з частымі рукапашнымі баямі, полк панёс вялікія страты і быў расцярушаны. Яго задачу ўзяў на сябе Віленскі полк стральцоў, які, прапусціўшы адступаючых чырвонаармейцаў, зноў перакрыў дарогу на Ліду. Увечары з Гродна прыбылі асноўныя сілы адступаючай 3-й арміі Уладзіміра Лазарэвіча.

Рэарганізаваны Мінскі полк рушыў на дапамогу адціснутым з пазіцый Віленскім стральцам. У выніку драматычнага начнога бою ў лесе адступаючага ворага не ўдалося спыніць, але яму былі нанесены значныя страты і адступленне запаволілася, што, у сваю чаргу, дазволіла 1-й пяхотнай дывізіі легіёнаў зноў замкнуць акружэнне . Полк завяршыў свае дзеянні ў польска-савецкай вайне на лініі Краснае — Рыконты  .

### У Сярэдняй Літве 
Бліжэй да канца польска-савецкай вайны, калі польскія войскі пачалі контрнаступленне з боку ракі Нёман, землі, раней страчаныя Чырвонай Арміяй, паступова вярталіся пад польскі кантроль. Мясцовае насельніцтва Віленшчыны і Заходняй Беларусі шляхта лічыла сябе або палякамі або «старалітвінамі» і адмаўлялася прызнаваць над сабой уладу «новалітоўскай» балтамоўнай Літвы. Літоўскія нацыяналісты лічылі Вільню сваёй гістарычнай сталіцай, але літоўскамоўных літоўцаў у горадзе і ваколіцах было менш 10 %. Паколькі і Літва і Польшча былі падтрыманыя і мілітарна забяспечаліся краінамі Антанты, любыя ваенныя дзеянні, накіраваныя на ўзяцце кантролю над Вільняй, былі немагчымыя з-за міжнародных абавязацельстваў польскага ўрада, у тым ліку дагавора ў Спа, а таксама ціску з боку брытанскага Міністэрства замежных спраў. У гэты момант маршал Юзэф Пілсудскі сам ураджэнец Віленшчыны, пачаў разглядаць магчымасць правядзення «неафіцыйнай» ваеннай акцыі.

20 верасня Вярхоўнае камандаванне Войска Польскага выклікала генерала Люцыяна Жалігоўскага на кватэру Галоўнакамандавання, якая тады знаходзілася ў Беластоку . Л. Жалігоўскі і яго ад’ютант, лейтэнант Станіслаў Лепкоўскі, з’явіліся толькі 30 верасня. Падчас размовы паміж двума вайскоўцамі маршалак Польскай дзяржавы адкрыта заявіў, што ў інтарэсах Польшчы справакаваць паўстанне мясцовага насельніцтва ў Вільні, што дало б заходняй дыпламатыі зразумець, што ў горадзе жывуць палякі, якія не могуць і не хочуць прызнаваць літоўскую ўладу, не кажучы ўжо пра бальшавіцкую.Марш падраздзяленняў генерала Люцыяна Жалігоўскага на Вільню пачаўся а 6-й раніцы 8 кастрычніка 1920 г. Палком камандаваў маёр Юзэф Шчэрніч, які замяніў падпалкоўніка Адамовіча, які быў у адпачынку. Храбтом «польска-старалітоўска-беларускіх» войскаў была 1-я Літоўска-Беларуская дывізія.

Слабы супраціў 4-га Літоўскага пяхотнага палка быў зламаны ўжо на наступны дзень, і горад быў апанаваны. «Паўстанцкія» падраздзяленні былі рэарганізаваны ў 1-ы корпус войска Сярэдняй Літвы . Мінскі полк стральцоў быў перайменаваны ў 2-гі Мінскі пяхотны полк і ўвайшоў у склад 1-й Віленскай пяхотнай брыгады. Да перамір’я ён адбіваў атакі літоўцаў і праводзіў невялікія рэйды супраць пярэдняга краю іх абароны. Пазней у палку былі ўведзены ратацыйныя змены: адзін батальён заставаўся «на лініі», адзін складаў рэзерв камандзіра палка, а трэці адпачываў у Вільні .

Пасля ўключэння Сярэдняй Літвы ў склад Польшчы полк зноў увайшоў у склад Войска Польскага  . 1 кастрычніка 1921 г. ён атрымаў нумар **86** і ўвайшоў у склад 19-й пяхотнай дывізіі

### Баланс баявой актыўнасці 
У баях за незалежнасць Польшчы ў складзе Мінскага стралковага палка загінула 12 афіцэраў і 316 шэраговых. 63 афіцэры і шэраговыя былі ўзнагароджаныя Срэбным крыжам Ваеннага ордэна Virtuti Militari, 107 — Крыжам Заслугі войска Сярэдняй Літвы і 152 — Крыжам Харобрых. Полк захапіў больш за 1000 палонных, а таксама, сярод іншага, 11 гармат і каля 100 цяжкіх кулямётаў.

## Полк у мірны час 
 створанага дзякуючы намаганням 86-га пяхотнага палка]]
З 9 сакавіка 1921 года полк дыслакаваўся ў Віленскім гарнізоне, а з верасня 1922 года — у гарнізоне Маладзечна, 3-ці батальён у Красным над Ушай  і рэзервовы батальён у Новай Вілейцы . Ён уваходзіў у склад 19-й пяхотнай дывізіі  .

; Казармы

У 1922 годзе полк афіцыйна перааформіўся ў склад польскай арміі, перагрупаваўся і пераехаў з Вільні ў Геленава пад Маладзечнам. Яго 3-ці батальён быў размешчаны ў Красным над Ушай. Значная аддаленасць гарнізона ад буйных гарадскіх цэнтраў стварала істотную перашкоду для культурнага жыцця жаўнераў і афіцэрства. У міжваеннай Польшчы, жаўнераў палка, згодна з афіцыйнай палітыкай, у асноўным паходзілі з цэнтральнай Польшчы, але мясцовае насельніцтва складалася пераважна з беларусаў . Да тагож выдаткі на транспартыроўку палякаў на ўсход у 1930-я сталі прычынай таго, што і мясцовае беларускае насельніцтва масава прысутнічала ў шэрагах палка пры захаванні польскага афіцэрсага корпусу.

У 1924 годзе на хутары Геленаў каля Маладэчна пачалося будаўніцтва новых казармаў для падраздзялення. Падчас будаўніцтва казармаў у Геленаве брат генерала Дамб-Бернацкага быў абвінавачаны ў фінансавых махінацыях.

22 чэрвеня 1930 года ў прысутнасці прэзідэнта Польшчы Ігнацыя Масціцкага была адкрыта Мінская брама. Гэта была робячая ўражанне канструкцыя ў форме трыумфальнай аркі, увянчанай скульптурай Нікі. Вянчала браму мемарыяльная дошка з надпісам «*Героям, якія загінулі, абараняючы Мінскую зямлю»*  .

Згодна з распараджэннем Міністэрства ваенных спраў Дэпартаменту пяхоты Польшчы ад 1930 года аб увядзенні пяхотнай арганізацыі мірнага часу (PS 10-50), у Польскім войску былі ўведзеныя 3 тыпы пяхотных палкоў.

86-ы пяхотны полк быў класіфікаваны як пяхотны полк III тыпу са станам, набліжаным да баявога. Ён быў прызначаны для прыкрыцця асноўных сілаў падчас вайны. Штогод ён прымаў каля 1010 навабранцаў. Яго асабовы склад уключаў 68 афіцэраў і 2200 унтэр-афіцэраў і жаўнераў .

У міжваеннай Польшчы полк першынстваваў у спаборніцтвах па стральбе і лыжным спорте. Афіцэры арганізавалі Афіцэрскі спартыўны клуб Меліся секцыі па веславанні і плаванні, а таксама там быў тэнісны клуб. У палку таксама размяшчаўся «Салдацка-Народны ўніверсітэт». Істотнай перашкодай, дзеля ідэалагічнай працы, як лічылі афіцэры, была адсутнасць у пакоя адпачынку і кінатэатра ў частцы. На гэта збіраль грошы і ў выніку — рэалізавалі жаданне.

; Кааператыў палка

З-за рэгулярных фінансавых цяжкасцяў у міжваеннай Польшчы, узнікалі праблемы з фінансаваннем культурнага жыцця і банальнага ўмення пісаць сярод жаўнераў, што было асабліва важна па прычыне масавай непісменнасці сялян і дзеля дзяржаўнай палітыкі на ўскраінах — вучылі па-польску. Афіцэры і шэраговы склад «добраахвотна» ўносілі сродкі на набыццё абсталявання часткі і адукацыю шэрагоўцаў. Дзесяць працэнтаў іх заробкаў вылучалася на адукацыйныя мэты. «Кааператыў» фінансаваў Дом жаўнера з сабраных уласных сродкаў. У выніку — быў набыты кінатэатр і патрэбнае абсталяванне. У 1926 г. 20 % прыбытку было пералічана кіраўніцтву палка, 30 % — на субсідаванне аркестра, 45 % — на дзейнасць кааператыву і 5 працэнтаў — на развіццё бібліятэкі

; **Рэлігійныя, дзяржаўныя і ваенныя святы**

Пасля вайны з бальшавінамі полк у асноўным складалі каталікі, таму падчас святаў палкавы аркестр разам з ганаровай вартай палкавога штандару ўзмацнялі атмасферу набажэнстваў, якія праходзілі ў касцёле Маладзечна. Жаўнеры ўдзельнічалі ў рэлігійных працэсіях.

Асаблівай падзеяй было свята палкавае. Спачатку яно адзначалася 17 снежня — у гадавіну заснавання палка. Па рашэнні афіцэраў яно было перанесена на 15 жніўня — у гадавіну бітвы пад Радзымінам.

Падчас абарончай вайны Польшчы 1939 года полк уваходзіў ў склад 19-й пяхотнай дывізіі, якая ваявала ў складзе арміі «Прусы»  і ваявалі у Польшчы, а таксама часткі яго удзельнічала так сама ў абароне Гродна ад чырвонай арміі.

### Мабілізацыя 
У міжваеннай Польшчы жаўнераў — беларусаў і ўкраінцаў набраных па ўсеагульнай вайсковай павіннасці кіравалі звычайна служыць на тэрыторыю этнічнай Польшчы, а палякаў на Беларусь і Украіну. Агулам ў 1939 г. у польскае войска прызвалі 75 000 беларусаў . Калі ўзнікла вострая патрэба ў мабілізацыі дэмабілізаваныя жаўнеры ўжо прайшоўшыя тэрміновую службу былі выкліканыя ў свае старыя вайсковыя адзінкі, разам з тым сялян з бліжэйшых весак выклікалі на на мабілізацыйныя пункты ў бліжэйшыя да іх месца жыхарства часткі. Таму значная частка адмабілізаваных беларускіх сялян (якія рэдка рабілі кар’еру у польскім афіцэрскім корпусе) патрапіла ваяваць шэраговымі на тэрыторыю Польшчы.

У другой палове жніўня 1939 года Мінскі полк знаходзіўся на планавых летніх вучэннях. Увечары 22 жніўня камандзір 19-й пяхотнай дывізіі генерал Юзэф Квацішэўскі загадаў войскам, якія праходзілі шкаленне на палігоне, вярнуцца ў свае гарнізоны і працягнуць трэніроўкі ў ваколіцах сваіх родных кашар. Аднак 23 жніўня была абвешчана мабілізацыя падраздзяленняў, пазначаных зялёным і чырвоным колерамі, па трывозе. 86 полк павінны быў дасягнуцб гатоўнасці за 36 гадзін.

Мабілізацыя асабістага складу і тэхнікі праходзіла па плане і эфектыўна. Гэтаму спрыяў, сярод іншага, ранні прызыў рэзервістаў, якія прыбылі на летнія вучэнні. Па меры дасягнення гатоўнасці падраздзяленні перамясціліся ў лясы каля Геленова, дзе правялі вучэнні па каардынацыі. Марш да месцаў правядзення вучэнняў таксама выявіў недахопы. Некаторыя табаровыя вазы патрабавалі рамонту, шматлікія салдаты скардзіліся на нязручны абутак. 26 жніўня камандзір палка, падпалкоўнік Валенты Пешэк, далажыў камандзіру 19-й пяхотнай дывізіі аб гатоўнасці падраздзялення да дзеянняў. 27 жніўня адбылася палявая імша, а на наступны дзень падраздзяленні па адным рушылі да чыгуначнай станцыі Маладзечна .

Падарожжа праходзіла па маршруце Маладзечна — Ліда — Ваўкавыск — Варшава — Ловіч. Раніцай 29 жніўня ў раён канцэнтрацыі прыбыў I/86-ы пяхотны полк. Апоўдні ўзвод пяхотнай артылерыі і супрацьтанкавая рота пачалі разгрузку на станцыі Яцковіцы, а каля 15:00 II батальён высадзіўся ў Ловічы. Камандаванне палка і рэшта падраздзяленняў прыбыла на наступны дзень. Пасля разгрузкі падраздзяленні былі накіраваны на поўдзень ад Ловіча. Там яны былі размешчаныя ў лясах і навакольных вёсках  .

### Баявыя аперацыі 1939 г. 
1 верасня галоўнакамандуючы загадаў паўночнай групоўцы арміі «Прусы» сканцэнтравацца ў раёне Пётркаў-Трыбунальскі — Тамашоў-Мазавецкі . Гэта запатрабавала ад палка фарсіраванага маршу да новага раёна канцэнтрацыі. У той жа дзень ён рушыў на Скерневіцы, а затым на Любохню . 4 верасня дасягнуў раёну паміж Вольбужам і Пётркувам-Трыбунальскім. Аднак марш у некалькі дзясяткаў кіламетраў з поўным рыштункам знясіліў пяхотнікаў. Жаўнеры масава пакутывалі ад сцертых у кроў ног і дызентэрыі  .

#### Бітва каля Пётркава-Трыбунальскага 
4 верасня камандзір арміі «Прусы» генерал Стэфан Дамб-Бернацкі загадаў арганізаваць абарону за некалькі кіламетраў на поўдзень ад Пётркава-Трыбунальскага. Пратэсты камандзіра 19-й пяхотнай дывізіі, які хацеў, абаперці абарону альбо на гарадской забудове, альбо перамясціць лінію на поўдзень да ракі Прудка, прымусілі камандзіра арміі асабіста вызначаць на месцы разгортванне асобных батальёнаў. 86 пяхотны полк (без 1-га батальёна), 146 пяхотны полк, з 19-й дывізійнай супрацьтанкавай ротай і 19-м палком лёгкай артылерыі атрымаў загад стварыць 8-кіламетровую абарончую лінію на лініі Буйны — Вітаў, а яго 1-ы батальён павінен быў увайсці ў склад групы падпалкоўніка Густава Навасельскага, якая павінна была пачаць атаку на фланг праціўніка з лесу Любень-Ленчна  .

Нягледзячы на выкарыстанне пасіўнай супрацьпаветранай абароны і маскіроўкі, варожая авіяцыя выявіла падраздзяленні 19-й пяхотнай дывізіі, якія збіраліся вакол Пётркава. У выніку авіяцыйнай бамбардзіроўкі полк панёс першыя страты. Увечары нямецкі танк заспеў знянацку польскі патруль на ўскрайку горада. Палякі страцілі аднаго чалавека забітым і аднаго параненым  .

Раніцай 5 верасня генерал Юзэф Квацішэўскі загадаў перасунуць пярэдні край абароны бліжэй да Пётркава  . Манеўр прадугледжваў пакіданне часткова падрыхтаваных акопаў і агнявых пазіцый . Камандуючы арміяй не зацвердзіў гэты рух, але часу на вяртанне ўжо не было.

У выніку часткі палка размясціліся наступным чынам. На левым флангу, у раёне Вітува, 1/146-ы пяхотны полк маёра Валерыяна Тумановіча  абараняў дарогу Сулеюв — Пётрыкаў Трыбунальскі; У цэнтры, уздоўж дарогі на Розпшу, абараняўся II/86-ы пяхотны полк, а III/86-ы пяхотны полк заняў пазіцыю на правым флангу. 19-я артылерыйскі швадрон зладзіў свае агнявыя пазіцыі ў цэнтры баявой групы. Батальёны абараняліся ў адзін эшалон. Рэзервы арганізаваны не былі . На світанні артылерыя 1-й нямецкай танкавай дывізіі адкрыла агонь па польскіх пазіцыях каля Пётркава-Трыбунальскага . У бой уступілі і нямеццкія самалёты — штурмавікі, атакуючы кожную выяўленую мэту. З’явіліся першыя забітыя, параненыя і кантужаныя. Пад інтэнсіўным абстрэлам і бамбёжкай у шматлікіх ваяроў назіраліся сімптомы нервовага зрыву .

Каля 10:00 танкі і пяхота нямецкай дывізіі пачалі атаку, сфарміраваўшы дзве баявыя групы: справа баявая група «Нэтвіг» (1/1 супрацьтанкавая, 1-я самаходная артылерыйская ўстаноўка, 1/73-ці пяхотны батальён) атакавала праз Лонгінаўку, а злева група «Кірхнера» (II/1 супрацьтанкавая рота, 1-ы , 11/73, 11/93 пяхотныя батальёны) атакавала праз Буйны на Пётркаў. Група «Кірхнера» залягла перад паўднёва-заходняй ускраінай горада пад моцным агнём пяхоты, супрацьтанкавых гармат і артылерыі. Група «Нэтвіг» таксама паведаміла камандаванню пра моцную польскую абарону на паўднёвай ускраіне Пётркава. Мінныя палі перашкодзілі далейшаму наступу. Такім чынам Пётркаў нябыў захоплены з марша, але немцы ўбачылі магчымасць абыйсці польскую абарону на флангах .

Яшчэ адзін запланаваны нямецкі наступ быў сарваны флангавай атакай польскіх танкавых рот з 2-га батальёна лёгкіх танкаў і 11-га стралковага батальёна арміі «Лодзь»  . У другой палове дня нямецкія танкі аднавілі наступ. Галоўная атака была накіравана на абарону III/86-га пяхотнага палка, прычым нацысты перадыслакавалі частку сваіх сіл у незаняты прамежак паміж 19-й пяхотнай дывізіяй і аператыўнай групай «Пётркаў»  .

Абыдзены з фланга 3-ці батальён не вытрымаў ціску, а яго ўзводы першай лініі былі фактычна у поўным складзе раздушаны танкамі. Пасля 16:00 нямецкія часткі групы «Нэтвіг» увайшлі ў Пётркаў, пагражаючы II/19-му палку і тылу палка. 85-ы пяхотны полк таксама адступіў у беспарадку.

Да 17:00 польская абарона ў Пётркаве была цалкам прарвана, а часткі, якія раней змагаліся на перадавой, былі акружаны. У гэтай сітуацыі камандзір палка, палкоўнік Валенты Пешэк, загадаў адыходзіць. Салдаты невялікімі групамі спрабавалі прасачыцца праз прастрэльваемы ворагам горад і палі да лесу, а потым у напрамку Кола, дзе павінны былі сабрацца і рэарганізаць рассеяныя аддзелы .У выніку перавагі нямецкай авіяцыі і танкаў пад Пётркавам 86-ы пяхотны полк страціў больш за 300 чалавек забітымі і каля 600 параненымі і палоннымі . Загінула шмат афіцэраў, у тым ліку камандзір 2-га батальёна маёр Францішак Мараўскі; камандзір 6-й роты лейтэнант Яўгені Урбанскі; камандзір 9-й роты лейтэнант Рамуальд Влодзька; і камандзір 2-й роты цяжкіх кулямётаў капітан Антон Кузян. Была страчана большая частка цяжкай тэхнікі, супрацьтанкавых гармат і цяжкіх кулямётаў .

#### Пасля бітвы 
Увечары 5 верасня салдаты разбітага 86-га пяхотнага палка збіраліся ў раёне на поўнач і ўсход ад Пётркава-Трыбунальскага. Стыхійна фармаваліся імправізаваныя падраздзяленні. За 13-й пяхотнай дывізіяй, у Любочніцкай пушчы, было сфарміравана падраздзяленне, якое складалася з рэшткаў 85-га і 86-га пяхотных палкоў, II/19-га, 19-й медыцынскай роты і 19-й інжынернай роты. Камандаванне ўзяў на сябе начальнік штаба 19-й пяхотнай дывізіі падпалкоўнік Тадэвуш Рудніцкі. Падраздзяленне накіравалася на Спалу. У Інаўлодзі да яго далучыліся групы салдат з 13-й і 29-й пяхотных дывізій . 8 верасня гэта злучэнне было разбіта атакай нямецкіх матарызаваных падраздзяленняў пры падтрымцы артылерыі і авіяцыі . З-за панікі у шэрагах падраздзяленні адыходзячых цалкам рассеяліся, ператварыўшыся ў некіруемыя групы салдат.

Яшчэ адна група тых, хто выжыў, з 2-га і 3-га батальёнаў і іншых падраздзяленняў, якая налічвала каля 10 афіцэраў і 200 салдат, далучылася да палкавога камандавання ў Коле. Тых што удалося вярнуць пад кантроль арганізавалі зводны батальён. Ён меў дзве супрацьтанкавыя гарматы і некалькі цяжкіх кулямётаў . 6 верасня батальён пераправіўся праз раку Піліцу каля Зажэнціна і 7 верасня дасягнуў Бжустава, а затым рушыў у наваколле Джэвіцы . Там падпалкоўнік Пешэк асабіста спрабаваў знайсці свае іншыя падраздзяленні. Аднак быў адрэзаны і ў выніку дасягнуў Любліншчыны . Камандаванне падраздзяленнем затым прыняў камандзір 3-га батальёна падпалкоўнік Браніслаў Паплатэк . У ноч з 8 на 9 верасня зводны батальён 86-га пяхотнага палка быў падпарадкаваны групе камандзіра 19-й пяхотнай дывізіі палкоўніка Тадэвуша Пелчынскага . На наступную ноч падраздзяленні прасунуліся да лесу Пшысуха, дзе сфармавалася адносна моцная вайсковая групоўка.

Аднак канцэнтрацыя польскіх сілаў была выяўлена ворагам і 12 верасня нямецкая артылерыя пачала сістэматычны абстрэл лесу. Пад яе прыкрыццём ударыла нямецкая матарызаваная пяхота . З-за перавагі праціўніка і поўнага распылення 81-га пяхотнага палка камандзір групы вырашыў пакінуць цяжкую тэхніку і прарвацца невялікімі групамі пад покрывам цемры. Гэты план быў паспяхова рэалізаваны, і падраздзяленні згрупаваліся ў раёне Накельна. Адтуль яны рушылі ў раён Ліп’е ў Старахавіцкай пушчы. Пасля некалькіх дзён пастоя палкоўнік Пелчынскі распусціў групу, і толькі невялікая колькасць салдат пераправілася за Віслу  .

### Баі 1-га батальёна 86-га пяхотнага палка 
4 верасня 1-ы батальён 86-га пяхотнага палка пад камандаваннем маёра Чэслава Скіміны ўвайшоў у склад групы падпалкоўніка Навасельскага. Яны не ўдзельнічалі у бітве пад Пётркавам-Трыбунальскім. 5 верасня, згодна з загадам камандуючага арміяй, група рушыла ў бок Кола, але, даведаўшыся пра нямецкую акупацыю горада, павярнула на поўдзень. Яна пераправілася праз раку Піліцу, рушыла ў бок вёскі Блогі, потым Антонінава. Там камандаванне падраздзяленнямі групы прыняў камандзір 85-га пяхотнага палка палкоўнік Ян Крук-Смігла  .

У той час група складала наймацнейшую згуртаваную баявую групоўку ўсёй паўночнай групоўкі арміі «Прусы», якая налічвала каля 7000 салдат, узброеных 14 75-мм гарматамі і каля дзясятка супрацьтанкавых гармат  . Камандзір групы вырашыў застацца ў вялікім лясным масіве ў тыле ворага. Некалькідзённы прыпынак дазволіў групе кансалідавацца і забяспечыць салдатам адпачынак. Была арганізаваная выпечка хлеба, а кухні пачалі рэгулярна падаваць ежу. Баявыя аперацыі былі зведзены да мінімуму. Зона падрыхтоўкі прыкрывалася 77-м з поўдня, а II/85-м і I/86-м пяхотнымі палкамі з поўначы.

10 верасня на дарозе Апочна-Інаўлодзь адзін з патрулёў 77-га пяхотнага палка абстраляў нямецкі легкавы аўтамабіль, забіўшы генерала СС Вільгельма фон Рэтыга  . Гэта падзея прывяла да рашэння адвесці групу на ўсход. Адступаючыя былі падзеленыя на дзве маршавыя калоны: паўночную пад камандаваннем палкоўніка Крука-Сьмігля, якая складалася з I/86-га пяхотнага палка, II/85-га пяхотнага палка і Віленскай кавалерыйскай брыгады, і паўднёвую, пад камандаваннем падпалкоўніка Канстанціна Гансёрка, якая складалася з 77-га пяхотнага палка і IV/19-га пяхотнага палка  . 11 верасня абедзве групы пачалі свой марш і да 13 верасня дасягнулі раёна Ставішына. Выведка пацвердзіла прысутнасць нямецкай авіяцыі на палявых аэрадромах і інтэнсіўны рух матарызаванай аддзелаў праціўніка на дарозе Радом-Бялобжэгі-Груец.

Камандзір групы вырашыў атакаваць аэрадромы. I/86-ы пяхотны полк павінен быў атакаваць узлётна-пасадачную паласу ў Сухай Шляхецкай. Раніцай 14 верасня немцы апярэдзілі дзеянні палякаў і атакавалі групу ў раёне мястэчка Сускі Млынок. I/86-ы пяхотны полк перайшоў у абарону каля Ставішына. Пасля уступнай выведкі боем немцы акружылі паўночную групу і цэлы дзень праводзілі знішчэнне польскай групоўкі. Нямецкая авіяцыя скідала запальныя бомбы на лес, наносячы абаронцам вялікія страты . Пастаянны ціск праціўніка і бесперспектыўнасць лакалізаванай абароны прымусілі палкоўніка Крука-Сміглу прарывацца з акружэння.

На змярканні абодва батальёны паўночнай групы атакавалі немцаў. Спачатку атака была няўдалай, але пасля атакі I/77-га пяхотнага палка маёра Уладзіслава Улодыгі частка салдат паўночнай калоны пранікла ў будынкі і, знішчыўшы гранатамі пазіцыі цяжкіх кулямётаў і два браняваныя аўтамабілі, выбілі ворага з мястэчка. Групы салдат, якія пранікалі праз сціснуты кулак акружэння, пачалі збірацца ў раёне Каменя. Нямецкая артылерыя адкрыла інтэнсіўны агонь, рассеяўшы буйнейшыя падраздзяленні. Большасць салдат 1-га батальёна была захоплена нацыстамі ў палон, так і не дасягнуўшы лініі ракі Вісла  .

Частку жаўнераў удалося сабраць і адрадзіць 86 пяхотны полк але далейшыя дзеянні у тл. удзел у бітве пад Тамашовым Любельскім і баях групе «Дубна» на тэрыторыі Польшчы былі таксама няўдалымі. да канца верасня яны скончыліся разгромам, рассеяннем і ўцекамі жаўнераў па дамах.

рэшта

### Аддзел збору лішкаў 86 пяхотнага палка 
#### У абаронуе Гродна 
Выконываючы загад брыгаднага генерала Вацлава Пшэздзецкага 20 верасня прыблізна а 7-й гадзіне раніцы 3-ці батальён (86 пп) разам з ротай Дзяржаўнай паліцыі адправіўся чыгункай у Гродна ўслед за 1-м і 2-м батальёнамі (77 і 85 пп). Батальён прыбыў на чыгуначную станцыю Капліца каля Гродна і ў складзе імправізаванага палка OZ 19-га дывізіі пяхоты заняў узгоркі на ўсход ад Гродна. 3-ці батальён заняў пазіцыі ў цэнтры фарміравання палка на поўнач ад Скідзельскай дарогі, на ўскрайку лесу Сакрэт.

Адначасова з палка быў выдзелены рэзерв, які складаўся з 7-й стралковай роты і паліцэйскай роты. 21 верасня падпалкоўнік Блумскі загадаў змяніць угрупаванні палка і перасунуць яго бліжэй да горада Гродна. 1-ы батальён нахіліў сваё крыло на захад у паўднёвым сектары, а 3-я рота цяжкіх кулямётаў заняла так званае абарончае фармаванне ткзв. «вожык», забяспечваючы прыкрыццё фланга 3-га батальёна.

Падчас манеўру савецкі 119-ы стралковы полк пачаў атаку. Полк OZ 19-й пяхотнай дывізіі быў вымушаны адступіць.

Пры падтрымцы палкавога рэзерву і батальёна KАП «Араны» польскія войскі пачалі контратаку, увайшоўшы ў пралом у савецкім фармаванні і выйшаўшы на яго тылы. Удар вымусіў 119-ы стралковы полк адступіць, але прыбыццё свежых савецкіх падраздзяленняў выратавала яго ад разгрому.

Савецкія падраздзяленні перагрупаваўшыся пры падтрымцы танкаў правялі дзве пяхотныя атакі на пазіцыі палка. З-за недахопу супрацьтанкавай зброі, танкі прарваліся, але савецкая пяхота была адкінута. У другой палове дня з-за заканчэння боепрыпасаў па загаду генерала Пшэздзецкага полк пачаў адступленне ў напрамку Станіславава. Адступленне батальёна і іншых падраздзяленняў палка прыкрывала, сярод іншых, 3-я рота цяжкіх кулямётаў лейтэнанта запасу Рафала Рыжэўскага . 3-я рота цяжкіх кулямётаў была акружана савецкімі танкамі ў лесе Сакрэт і атрымала загад здацца. Нягледзячы на вялікія страты ў 54 салдаты і 2 цяжкія кулямёты, ёй удалося прарвацца, і яе рэшткі дасягнулі Гожы, дзе збіраўся полк. 22 верасня 3-ці батальён разам з палком OZ 19-й пяхотнай дывізіі прайшоў абмінаючы Сапоцькін да мясцовасці Кодзе на літоўскай мяжы. 23 верасня камандзір палка, падпалкоўнік Ізідор Блумскі, выступіў з прамовай і распусціў полк. Большасць жаўнераў перасекла літоўскую мяжу і была інтэрнаваная. Астатнія разышліся, вярнуўшыся дадому  .

; Камандны склад 3-га (86-га пяхотнага палка) батальёна пасля 17 верасня 1939 г. 

* Камандзір батальёна — капітан Аляксандр Габіняк
* Ад’ютант батальёна — 2-і паручнік Францішак Куцько
* афіцэр па харчаванні — другі лейтэнант Антоні Гаўк
* камандзір 7-й стралковай роты — капітан Альфрэд Кучук-Пілецкі
* Камандзір 8-й стралковай роты — капітан Тадэвуш Дурнят
** Камандзір 1-га ўзвода — другі лейтэнант Лонгін Більструб
** камандзір 2-га ўзвода — другі лейтэнант Станіслаў Асоўскі
** камандзір 3-га ўзвода — 2-гі лейтэнант Гельперн Гірш
* камандзір 9-й стралковай роты — другі лейтэнант Мечыслаў Гулін
* Камандзір 3-й роты цяжкіх кулямётаў — лейтэнант запасу Рафал Рыжэўскі

## Палкавыя сімвалы 
; Штандар ад жыхароў Мінска

Нестатутны штандар быў прафінансаваны жыхарамі Мінска. Ён быў перададзены палку 18 сакавіка 1921 года ў Вільні дэлегатам польскага ўрада Уладзіславам Рачкевічам  .

; Апісанне штандара

На чырвоным баку палотнішча намаляваныя два шчыты. На адным — Белы Арол, на другім — Пагоня. На белым баку палотнішча, у цэнтры, — герб Мінска з надпісам «Sigillum Civitatis Minscensis Anno 1569». На верхнім краі палотнішча надпіс па польску: «Горад Мінск 6-му Мінскаму палку стральцоў»; на ніжнім краі — такі ж надпіс на беларускай мове . Да дрэўка сцяга прымацаваны памятныя значкі палкоў-пабрацімаў дывізіі  .

Сцяг палка ў цяперашні час знаходзіцца ў калекцыі Музея генерала Сікорскага ў Лондане 

; Штандар ад жыхароў сталіцы Варшавы

У жніўні 1920 года полк атрымаў другі сцяг ад грамадзян Варшавы за свае заслугі ў абароне горада. Сярэбранага арла для харугві ахвяраваў Вінцэнт Вабінскі. Штандар быў уручаны 30 сакавіка 1921 года біскупам Уладзіславам Бандурскім . Дзеля святкавання буйейшых урачыстасцяў полк выкарыстоўваў абодва штандары разам. Пазней другі сцяг быў перададзены ў Музей войска ў Варшаве  .

; Памятны значок

18 мая 1929 года міністр ваенных спраў маршал Юзэф Пілсудскі зацвердзіў палажэнне аб памятным знаку 86-га пяхотнага палка . Знак мае форму крыжа з больш доўгім ніжнім плячом, пакрытым белай эмаллю. У цэнтры скрыжавання плячоў намаляваны срэбны арол з шырока распраўленымі крыламі, які трымае герб Мінскай зямлі, пакрыты чорна-белай эмаллю. Плечы крыжа аплятаюцца сярэбраным лаўровым вянком. Унізе даўжэшага пляча высечана дата стварэння палка — «17 снежня 1918 г.»  .

### Камандзіры палкоў і намеснікі камандзіраў 
### Жаўнеры і афіцэры 86-га пяхотнага палка сталі таксама ахвярамі Катынскага расстрэлу 
*У выніку палону дамоваў паміж сталінскім СССР з нацысцкай Германіяй і Літвой, частка жаўнераў дабраахвотна вярнуліся, або былі інтэрнаваныя у СССР. У 1939—1941 г. шмат хто з іх сталі ахвярамі дэпартацый, сталінскіх рэпрэсій і «Катынскага растрэлу**» Біяграфіі ахвяр Катынскага расстрэлу можна знайсці, сярод іншага, у базах дадзеных, прадастаўленых польскімі Міністэрствам культуры і нацыянальнай спадчыны  і Катынскім музеем*   .

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Войска Сярэдняй Літвы
Катэгорыя:Войска Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Варшаўская бітва
Катэгорыя:Польска - савецкая вайна
Катэгорыя:Вайна 1939
Катэгорыя:Польска-літоўская вайна
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі