open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Навум Самойлавіч Рубінштэйн

**Навум (Невах) Самойлавіч Рубінштэйн** (; ,  — , ) — беларускі вучоны ў галіне рэнтгеналогіі. Кандыдат медыцынскіх навук (1937), дацэнт (1951).

## Біяграфія 
Скончыў медыцынскі факультэт Варонежскага універсітэта (1923). Асістэнт курса (кафедры) рэнтгеналогіі Беларускага (Мінскага) медыцынскага інстытута (1930—1941).

У час Вялікай Айчыннай вайны начальнік рэнтгенаўскіх кабінетаў палявога рухомага і эвакуацыйнага шпіталяў (1941—1945); начальнік рэнтгенаўскага кабінета ваеннага шпіталя (1945—1947).

Асістэнт курсу рэнтгеналогіі кафедры прапедэўтыкі ўнутраных хвароб Мінскага медыцынскага інстытута (1947—1950); выконваў абавязкі дацэнта, загадчык курсам рэнтгеналогіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў (1950—1951). Загадчык курсам рэнтгеналогіі кафедры прапедэўтыкі ўнутраных хвароб Мінскага медыцынскага інстытута (1951—1955). Загадчык кафедры рэнтгеналогіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў (1955—1958).

## Навуковыя працы 
* «Сравнительные исследования желудка рентгеном и пробой с люголем при зачаточном сужении привратника», с соавт., 1935
* «О распознавании опухолей кардиальной части желудка», с сааўт., 1940;
* «К вопросу о рентгенодиагностике опухолевидного туберкулеза кишечника», 1958

## Спасылкі 
* Рубинштейн Наум Самойлович (Левах Самуилович) (26.06(08.07).1898—1981)  

Катэгорыя:Рэнтгенолагі Беларусі
Трохцарства

**Тро́хца́рства**, **Эпоха Трох Царстваў**, **Саньго́** () — перыяд у гісторыі Кітая (220—265 або 220—280), калі пасля распаду імперыі Хань ён быў падзелены на тры царствы (Вэй, У і Шу), якія вялі паміж сабой войны за гегемонію над усёй краінай.

У пачатку эпохі дамінавала царства Шу, але ў 263 г. знясіленае ўнутранай барацьбой яно было заваявана царствам Вэй. У 265 г. уладу ў царстве Вэй захапіў палкаводзец Сыма Янь, які заснаваў дынастыю Цзінь (265—420), а ў 280 г. канчаткова заваяваў царства У.

Перыяд Трохцарства адлюстраваны ў гістарычным рамане 14 ст. «Апавяданні з гісторыі Трохцарства».

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Эпоха Трохцарства
Катэгорыя:З’явіліся ў 220 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 280 годзе
Азёрскі сельсавет

Назву **Азёрскі сельсавет** маюць:

* Азёрскі сельсавет — ранейшая назва Азярэцкага сельсавета Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці
* Азёрскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці

## Гл. таксама 
* Азерскі сельсавет
Фёдар Уладзіміравіч Лукашэнка

**Фёдар Уладзіміравіч Лукашэнка** (нар. , ) — беларускі футбаліст, апорны паўабаронца. Двухразовы чэмпіён Беларусі (2000, 2003).

## Кар’ера 
Выхаванец мінскага футбола, у маладосці трапіў у склад «Маладзечна». У 1997 годзе перспектыўнага іграка набыла мінскае «Дынама-93», аднак улетку 1998 года клуб спыніў існаванне, і Фёдар апынуўся ў складзе мазырскай «Славіі», дзе стаў чэмпіёнам краіны. У сезоне 2001 мазырскі клуб пачаў мець фінансавыя цяжкасці, і Лукашэнка па запрашэнні Сяргея Падпалага перайшоў у «Гомель», у складзе якога выйграў сваё другое чэмпіёнства. У 2005—2006 гадах гуляў за «Дарыду» і брэсцкае «Дынама», пасля чаго апынуўся ў клубе Першай лігі «Верас», дзе гуляў на працягу чатырох гадоў. Завяршыў кар’еру ў 2011 годзе ў складзе сталічнага клуба СКВІЧ.

У 1997 годзе згуляў свой адзіны матч за нацыянальную зборную Беларусі, калі ў жніўні 1997 года ў таварыскай гульні на мінскім стадыёне «Дынама» гаспадары саступілі зборнай Ізраіля з лікам 2:3.

Фёдар Лукашэнка пэўны час з’яўляўся рэкардсменам па колькасці ўдзелаў у фіналах Кубка Беларусі — ён шэсць разоў выхадзіў на поле ў вырашальных матчах (у складзе трох розных клубаў), але толькі двойчы выйграваў трафей.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі (2): 2000, 2003
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 1999
*  Уладальнік Кубка Беларусі (2): 2000, 2002
*  У спісе 22 найлепшых ігракоў чэмпіянату Беларусі: 2003

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК СКВІЧ
Катэгорыя:Ігракі ФК Верас Нясвіж
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Дарыда
Катэгорыя:Ігракі ФК Гомель
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Мазыр
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама-93 Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Катэгорыя:Ігракі ФК БДАТУ-Ніва
Грыгорый Турскі

**Грыго́рый Ту́рскі** (, , сапр. Георгій Фларэнцый (); 30.11.538 ці 539, г. Клермон-Феран, Францыя — 594 ці 595) — французскі храніст. Празваны бацькам французскай гісторыі. Епіскап Тура з 573 года, уплывовая духоўная асоба дзяржавы Меравінгаў.

Аўтар «Гісторыі франкаў» (Historia Francorum; на лацінскай мове, у 10 кнігах), галоўнай крыніцы палітычнай гісторыі Франкскай дзяржавы V—VI стагоддзяў, а таксама некалькіх дагматычных і агіяграфічных твораў.

## Біяграфія 
Георгій Фларэнцый паходзіў з знатнай гала-рымскай сям’і з сенатарскай арыстакратыі Аверні. Многія прадстаўнікі яго сям’і былі епіскапамі ў Туры і шэрагу іншых епархій. Быў клапатліва выгадаваны , епіскапам клермонскім.

Па жаданні меравінгскага манарха Грыгорый атрымаў у 573 годзе сан епіскапа турскага. Цырымонію інтранізацыі, якая адбылася 24 жніўня ў Мецы, правёў у прысутнасці караля Аўстразіі Сігіберта I і яго жонкі Брунгільды епіскап рэймскі Эгідзій. Нягледзячы на варожа настроенае да яго насельніцтва горада, узвядзенне Грыгорыя ў сан адбылося па-за сценамі Тура, што супярэчыла хрысціянскім прынцыпам прызначэння епіскапа.

Ён карыстаўся вялікай пашанай у франкскіх каралёў Зігберта, Гунтрама і Хільдэберта II і энергічна абараняў інтарэсы свайго епіскапства супраць Хільперыка I і Фрэдэгонды. Грыгорый памёр у 594 годзе, ушанаваны народам як цудатворац і святы.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Святыя перыяду Меравінгаў
Катэгорыя:Святыя Францыі
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Епіскапы турскія
Катэгорыя:Гісторыкі Францыі
Катэгорыя:Храністы
Катэгорыя:Лацінскія гісторыкі
Dni

**«Dni»** () — дэбютны альбом беларускага гурта «Indiga». Песня «Тры сонцы» ў 2009 годзе трапіла і на складанку «Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New».

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Руся — вакал
* Зміцер Дзямідаў — гітара
* Андрэй Ганчарык — ударныя
* Зміцер Астроўскі — бас-гітара

## Спасылкі 
* Dni на Last.fm

Катэгорыя:Альбомы 2004 года
Катэгорыя:Альбомы Indiga
Заенька

**«Заенька»** — сінгл беларускага гурта «Indiga».

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Руся — вакал
* Ігар Варашкевіч — вакал, губны гармонік
* Зміцер Дзямідаў — гітара
* Зміцер Астроўскі — бас-гітара
* Уладзімір Бегер — ударныя
* Людміла і Сяргей Жылевічы — бэк-вакал
* Маша Васілеўская — скрыпка
* Леанід Паўлёнак — перкусія

## Спасылкі 
* «Заенька» ў беларускай газеце «Наша Ніва»

Катэгорыя:Indiga
Леанід Майсеевіч Хатэнэвер

**Леанід Майсеевіч Хатэнэвер** (; ,  — , ) — савецкі вучоны ў галіне мікрабіялогіі. Доктар медыцынскіх навук (1935), прафесар (1940).

## Біяграфія 
Скончыў медыцынскі факультэт 1-га Маскоўскага дзяржаўнага універсітэта (1925). Супрацоўнік Скурна-венералагічнага інстытута Наркамздрава СССР (1925—1929); выкладчык кафедры мікрабіялогіі медыцынскага факультэта 1-га МДУ (1929—1930).

Загадчык кафедры мікрабіялогіі Беларускага медыцынскага інстытута (1931—1933); дырэктар Навуковага кантрольнага інстытута сываратак і вакцын Наркамздрава СССР (1933—1935), адначасова загадчык эксперыментальным аддзелам Скурна-венералагічнага інстытута. Загадчык лабараторыі Усесаюзнага інстытута эпідэміялогіі і мікрабіялогіі (1937—1948).

## Сям’я 
Дачка Нэлі Хатэневер, жонка пісьменніка .

## Навуковыя працы 
* «Туляремия и ее профилактика». М., 1942;
* «Туляремийная инфекция». М., 1943;
* «Аллергическая диагностика, специфическая профилактика и вакцинотерапия туляремии», 1943.

## Спасылкі 
* Хатеневер Леонид Моисеевич (1896-08.10.1948)  
* ХАТЕНЕВЕР Леонид Моисеевич 
* Леанід Майсеевіч Хатэнэвер  на сайце Сахараўскага цэнтра 

Катэгорыя:Мікрабіёлагі Беларусі
Катэгорыя:Загадчыкі кафедраў БДМУ
Наша музыка 1

**«Наша музыка 1»** — зборнік песень беларускіх выканаўцаў. Акрамя чатырнаццаці асноўных песень дыск мае схаваныя трэкі, якімі з’яўляюцца песні з трыб’юта «Viza Незалежнай Рэспублікі Мроя».

## Спіс кампазіцый 
## Удзельнікі 
* Дырэктар праекта — А. Рогач
* Мастэрынг — А. Зайцаў
* Дызайн — У. Казаноўскі
* Прадзюсар — Р. Арлоў

## Спасылкі 
* «Наша музыка 1» на 

Катэгорыя:Альбомы 2003 года
Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Давыд Майсеевіч Голуб

**Давыд Майсеевіч (Моўшавіч) Голуб**; ,  — , ) — беларускі вучоны ў галіне анатоміі. Доктар медыцынскіх навук (1936), прафесар (1935). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1971).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Голуб Давид Моисеевич (Мовшевич) // Учреждение образования «Белорусский государственный медицинский университет»
* ГОЛУБ Давид Моисеевич // Российская Еврейская Энциклопедия
* Академик ГОЛУБ Давид Мовшевич // Сайт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
* Давыд Майсеевіч Голуб у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
* *Лобко П. И., Леонтюк А. С.* Академик Д. М. Голуб и белорусская морфологическая наука (к 100-летию со дня рождения) // Медицинские новости — 2001. — № 7. — С. 70-71.

Катэгорыя:Анатамы Беларусі
Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Выкладчыкі БДМУ
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Беларускай ССР
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэканы лячэбнага факультэта БДМУ
Рыгор Абрамавіч Духан

**Рыгор Абрамавіч Духан** (,  — , ) — беларускі арганізатар аховы здароўя. Яго сын — беларускі архітэктар Абрам Рыгоравіч Духан.

## Біяграфія 
Скончыў медыцынскі факультэт БДУ (1925). Старэйшы інспектар Наркамздрава БССР (1925—1926). Старшы навуковы супрацоўнік сектара арганізацыі аховы здароўя Інстытута арганізацыі аховы здароўя і сацыяльнай гігіены (1929—1938). Галоўны ўрач цэнтральнай рабочай паліклінікі (1933—1939); загадчык Мінскім гарадскім аддзелам аховы здароўя (1939—1940); галоўны ўрач цэнтральнай дзіцячай паліклінікі ў Мінску (1940—1941).

У час Вялікай Айчыннай вайны галоўны ўрач адзінага дыспансера ў Саратаве (1941); загадчык гарадскім аддзелам аховы здароўя ў Фрунзе (1941—1944).
Галоўны ўрач цэнтральнай паліклінікі ў Мінску (1944—1945), адначасова выконваў абавязкі загадчыка кафедры арганізацыі аховы здароўя Мінскага медыцынскага інстытута (1945).

Дэпутат, член выканкама Мінскага гарадскога Савета (1939).

Памёр і пахаваны ў Мінску.

## Навуковыя працы 
* «О применении таллия для эпиляции в борьбе с грибковыми заболеваниями волос», 1928
* «Пapxi, як ix лячыць i як ад ix усцерагчыся», 1929
* «Грыбковыя хваробы скуры i арганiзацыя барацьбы з iмi», 1932

## Спасылкі 
* Духан Григорий Абрамович (25.09(07.10).1897-20.09.1945)  

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Інтымны дзённік

**«Інтымны дзённік»** — літаратурна-мастацкае выданне з творамі Максіма Багдановіча.

## Змест 
У кнігу, выдадзеную мінскім прыватным выдавецтвам «Радыёла-плюс», увайшлі неаднаразова друкаваныя творы беларускага класіка: вершы і пераклады, чарнавікі, нарысы і лісты. Назва зборніка дадзена відавочна для прыцягнення чытача. «Інтымным дзённікам» беларускія літаратуразнаўцы называюць 4 старонкі алоўкавага тэксту, напісаныя паэтам у 1915 годзе ў Крыме. Пакуль яны толкам не расшыфраваныя, і музей не спяшаецца іх друкаваць.
## Водгукі 
Аднак укладальнік зборніка Уладзімір Сіўчыкаў сцвярджае, што ніякага падману чытача ў выдадзенай ім кнігі няма: *«Ніякага падвоху. Я лічу, што наогул творчасць Багдановіча — гэта своеасаблівы інтымны дзённік. І мы, вядома, выкарыстоўвалі раскручаны брэнд, але, лічу, у гэтым не падманулі чытача»*.

Ідэю падхапіў тэатр: Сяргей Кавалёў напісаў п’есу, а рэжысёр Віталь Баркоўскі паставіў «Інтымны дзённік», прыпісаўшы паэту думкі, якіх у яго не было.

Прадмову да кнігі напісаў народны паэт Беларусі Рыгор Барадулін. Рэцэнзентам выдання з’яўляецца кандыдат філалагічных навук, загадчык кафедры беларускай мовы і літаратуры УА «Мінскі дзяржаўны лінгвістычны універсітэт» Пятро Васючэнка. Зборнік выдадзены тыражом  экземпляраў.

## Спасылкі 
* Інтымны дзённік  на Рэспубліканскі тэатр беларускай драматургіі

Катэгорыя:Зборнікі
Катэгорыя:Максім Багдановіч
Катэгорыя:Беларуская літаратура XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кнігі 2006 года
Катэгорыя:Літаратурныя творы на беларускай мове
Hej-loli

**«Hej-loli»** () — дэбютны альбом беларускага гурта «KRIWI», запісаны ў студыі «Soundman» (Берлін) у 1997 годзе.
## Крытыка 
Вітаўт Мартыненка згадаў альбом ў сваёй кнізе «222 альбомы беларускага року і ня толькі…»:

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Юры Выдронак — кампазітар, аранжыроўшчык
* Зміцер Вайцюшкевіч — мультыінструменталіст
* Вераніка Круглова — лідар-вакал
## Удзельнікі 
* Міхаіл Дарафееў — прадзюсар
* Зміцер Герасімовіч — дызайн

## Спасылкі 
* «Hej-loli» на Discogs
* «Hej-loli» на Мова Нанова

Катэгорыя:Альбомы 1997 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «KRIWI»
Dom kultury

**«Dom kultury»** () — пяты студыйны альбом беларускага гурта «N.R.M.».

## Гісторыя стварэння 
Запіс альбома адбываўся вясной і летам 2002 года ў студыі «X-noise factory».
## Крытыка 
Паводле меркавання музычнага крытыка Зміцера Падбярэзскага, з’яўляецца найлепшай з усіх праграм, калі-небудзь выдадзеных гуртам.

Музычны журналіст Сяргей Будкін лічыць:

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Лявон Вольскі — вакал, гітара
* Піт Паўлаў — гітара
* Юрась Ляўкоў — бас-гітара
* Алег Дземідовіч — барабаны
## Удзельнікі 
* Генадзь Сыракваш — рэжысёр запісу, звядзенне, мастэрынг
* Міхал Анемпадыстаў, Алена Дашкевіч — дызайн
* Ігар Віркоўскі — паліграфія
* Уладзімір Шаблінскі — дырэктар

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2002 года
Катэгорыя:Альбомы N.R.M.
Міхаіл Ісакавіч Куслік

**Міхаіл Ісакавіч Куслік** (; ,  — , ) — савецкі вучоны ў галіне хірургіі, артапедыі і траўматалогіі. Доктар медыцынскіх навук (1935), прафесар (1932). Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1947).

## Біяграфія 
Скончыў 1-ы Ленінградскі медыцынскі інстытут (1925). У 1925—1932 гадасх аспірант, ардынатар, загадчык артапедычнага аддзялення НДІ траўматалогіі, у 1932—1941 гадах прафесар Інстытута фізкультуры, адначасова (1938—1965) загадчык кафедры артапедыі і пратэзавання ЛІДУВа. У 1945—1965 гадах загадчык артапедычнага аддзялення НДІ траўматалогіі і артапедыі і адначасова навуковы кіраўнік у НДІ артапедыі і пратэзавання ў Ленінградзе.

## Навуковыя працы 
* Ортопедическое лечение спастических параличей. — Л., 1957;
* Хирургическое лечение гиганто-клеточных опухолей. — Л., 1964.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Научный полк. Михаил Исаакович Куслик (1898—1965) // Паўночна-Заходні дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт імя І. І. Мечнікава
* Куслик Михаил Исаакович // Праект «Память народа»
* http://www.rujen.ru/index.php/КУСЛИК_Михаил_Исаакович

Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Артапеды СССР
Катэгорыя:Траўматолагі СССР
Катэгорыя:Медыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Шарлота Рэмплінг

**Tэсса Шарлота Рэмплінг**, OBE (; нар. 15 лютага 1946 года. Стэрмэр, Графства Эсэкс) — англійская актрыса кіно і мадель.

## Фільмаграфія 
* (1975) «Юпі-Ду» — Сільвія
* (2011) «Меланхолія» — Габі, маці Жусцін і Клэр
* (2025) «Бацька маці сястра брат» — маці

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*
Road to nowhere

**«Road to nowhere»** () — дэбютны альбом беларускага гурта «».
## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Павел Карнушын — вакал, бас-гітара
* Рыгор Дэйчык — гітары
* Юрый Шэўкоў — барабаны
* Зміцер Сушко — бэк-вакал
* Вікторыя Какорына — бэк-вакал, скрыпка
* Нік Патапенка — гітара
## Удзельнікі 
* Андрэй Старавойтаў — інжэнер гуказапіса
* Андрэй Тарасевіч — дызайн

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2005 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Imprudence»
Куокле

**Куокле** (, ) — струнны музычны інструмент, які выкарыстоўваецца ў народнай музыцы Літвы, Латвіі. Па канструкцыі і паходжанню падобны да расійскіх гусляў, або фінскіх кантэле.

## Паходжанне 
Першыя пісьмовыя звесткі аб куоклес датуюцца XV ст. Балтыйскія плямёны распрацавалі куоклес на аснове аналагічных музычных інструментаў фіна-угорскіх і славянскіх народаў рэгіёну. Ёсць паданне, што струны уяўляюць сабой сонца. На куоклес з Гістарычнага музея ў Рызе выяўлены руны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Шчыпковыя музычныя інструменты
Кнуд Бергслін

**Кнуд Бе́ргслін** (; 1827 — 27 лістапада 1908, Осла) — нарвежскі мастак і педагог.

## Біяграфія 
Паходзіў з сем'і з мастацкімі традыцыямі. Брат скульптара Брыйнульфа Бергсліна і дзядзька мастака і скульптара Нільса Бергсліна. Ва ўзросце 18 гадоў К. Бергслін завербаваўся ў армію салдатам, таму што меў патрэбу ў грошах для навучання маляванню. Затым вучыцца ў бергенскай школе малюнка Ганса Рэўша. У 1844—1852 вывучае жывапіс у Антверпене, у перыяд 1850—1851 жыве ў Парыжы. З 1855 па 1869 вучыцца і працуе ў Дзюсельдорфе, належаў да Дзюсельдорфскай школе жывапісу. Пазней супрацоўнічаў з нарвежскімі мастакамі Хансам Гудэ і Адальфам Тыдэмандам. Пасля вяртання на радзіму К. Бергслін быў дырэктарам Школы жывапісу ў Осла. У 1875 годзе быў узнагароджаны каралём Швецыі і Нарвегіі Оскарам II ордэнам Вазы.

Кнуд Бергслін быў майстрам партрэтнага жывапісу, пісаў таксама сцэны з народнага жыцця і з гісторыі Нарвегіі.

## Галерэя 

Diriks av Bergslien.jpg|Партрэт мастака Карла Дырыкса
K Bergslien Asbjornsen 1870.jpg|Партрэт Петэра Асб'ёрнсена (1870)
Johan Collett (1800–1807) by Bergslien.png|Партрэт Іагана Колета
Birkebeinerne ski01.jpg|Юнага Хокана Хокансан перавозяць, каб выратаваць ад ворагаў (1869)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1827 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1908 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Осла
Катэгорыя:Мастакі Нарвегіі
Катэгорыя:Пахаваныя на Спаскіх могілках (Осла)
Усё будзе

**«Усё будзе…»** — дэбютны альбом беларускага гурта «Tarpach», запісаны на студыі «Rembrandt» (Беласток).

## Спіс кампазіцый 
## Удзельнікі 
* Святлана Сугака — спеў
* Дзмітрый Астапук — гітара, вакал
* Андрэй Макараў — гітара
* Павел Дармель — бас-гітара
* Аляксей Яфрэменка — барабаны

## Спасылкі 
* Усё будзе на 

Катэгорыя:Альбомы 2005 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Tarpach»
Катэгорыя:Дэбютныя альбомы
Петэр Крыстэн Асб’ёрнсен

'''Петэр Крыстэн Асб'ёрнсен''' (,  — ) — нарвежскі пісьменнік, навуковец і збіральнік народных казак.

## Біяграфія 
Асб'ёрнсен нарадзіўся ў 1812 годзе ў Хрысціяніі (цяпер Осла) у сям'і рамесніка. Калі ён яшчэ быў студэнтам, сустрэўся з Ёргенам Му, разам з якім, падарожнічаючы па Нарвегіі, стаў збіраць народныя паданні. Вынікам іх працы стаў апублікаваны ў 1841 годзе зборнік «Нарвежскія народныя казкі» (). Праз некалькі гадоў Асб'ёрнсен самастойна выпусціў другі зборнік — «Нарвежскія чароўныя казкі і народныя паданні» (, 1845—1847). Сабраныя казкі ён імкнуўся перадаваць як мага бліжэй да арыгінала, не дадаючы нічога лішняга, тым самым захоўваючы іх прыгажосць і самабытнасць. Аўтар такіх казак як *Каралеўскія зайцы*, *Крумкачы Ут-Роста*, *Аповяды Берты Тупенхаўк*. З 1856 па 1876 гады ён працаваў лесаводам; таксама апублікаваў мноства навуковых прац. Сканаў ён у 1885 годзе ў Хрысціяніі.

## Цікавыя факты 
* Партрэт Асб'ёрнсена намаляваны на нарвежскай купюры ў 50 крон.

## Спасылкі 
* 
* Asbjørnsenselskapet («Таварыства прыхільнікаў Асб'ёрнсена»)

Катэгорыя:Збіральнікі народных казак
Катэгорыя:Вучоныя XIX стагоддзя
Катэгорыя:Нарвежскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Постаці нарвежскага лесаводства
Катэгорыя:Постаці нарвежскай заалогіі
Катэгорыя:Пахаваныя на Спаскіх могілках (Осла)
Вінаробны ландшафт вострава Піку

**Вінаробны ландшафт вострава Піку** () — аб'ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА у Партугаліі, на тэрыторыі Азорскага архіпелага.

Вінаграднікі займаюць плошчу ў 987 га і вырошчваюцца на вулканічным востраве з XV стагоддзя. Яны падзелены на тысячы невялікіх прамавугольных участкаў — «курайш», якія агароджаны ад уздзеяння ветру і марской вады з дапамогай загарод — «мурыньюш». Гэтыя загароды пабудаваны з блокаў базальту і расцягнуліся паралельна да скалістага берага вострава.

## Спасылкі 
* 
* IGESPAR Landscape of the Pico Island Vineyard Culture 

Катэгорыя:Сусветная спадчына паводле алфавіта
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Партугаліі
Катэгорыя:Вінаробства
Эліазар Маркавіч Гельштэйн

**Эліазар Маркавіч Гельштэйн** (; ,  — , ) — савецкі вучоны ў галіне тэрапіі. Доктар медыцынскіх навук (1935), прафесар (1935). Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1942).

## Біяграфія 
Скончыў у 1919 г. медыцынскі факультэт 1-га МДУ. У 1920—1952 гг. працаваў у 2-м МДУ (2-м ММІ): ардынатар, асістэнт тэрапеўтычных клінік (1920—1931), прафесар, загадчык факультэцкай тэрапеўтычнай клінікай (1931—1941, 1944—1952). У гады Вялікай Айчыннай вайны (1941—1944) — галоўны тэрапеўт Ленінградскага фронту; вярнуўся ў Маскву цяжка хворым (Блакадная гіпертанія, аліментарная дыстрафія). Увосень 1952 г. у сувязі з так званай справай лекараў падвергнуўся партыйна-грамадскаму асуджэнню, у пачатку 1953 г. быў арыштаваны. Пасля вызвалення ў красавіку 1953 года па стане здароўя не змог вярнуцца да педагагічнай дзейнасці; вёў кансультатыўную працу ў бальніцах Масквы.

Быў членам праўлення Усесаюзнага і намеснік старшыні Маскоўскага тэрапеўтычных таварыстваў, сурэдактар падзелу ваенна-палявой тэрапіі «Энцыклапедычнага слоўніка ваеннай медыцыны», намеснік галоўнага рэдактара часопісаў «Клінічная медыцына» і «Тэрапеўтычны архіў».

## Навуковыя працы 
* «Рентгенокимография сердца» — М., 1935;
* «Клиническое значение рентгенокимографии сердца». — М.—Л., 1937;
* «Инфаркт миокарда». — М., 1948; 1951.

## Спасылкі 
* http://1biografia.ru/medicina/prepodavateli/4642-eliazar-markovich-gelypteyn.html 
* http://www.rujen.ru/index.php/ГЕЛЬШТЕЙН_Элиазар_Маркович

Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Полацку
Уд

**Уд** (, ад  «тонкае дрэва») — шчыпковы струнны музычны інструмент, правобраз еўрапейскай лютні. Шырока распаўсюджаны ў краінах Блізкага Усходу, Закаўказзя, Паўночнай Афрыкі, Цэнтральнай, Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі, у некаторых краінах Паўднёвай Еўропы.

## Знешні выгляд 
Уд складаецца з двух асноўных элементаў — корпуса, які нагадвае палову грушы, і доўгага грыфа, увянчанага галоўкай. У залежнасці ад традыцыі той ці іншай краіны выкарыстоўваецца ад двух да сямі струн. У нашы дні прынята адрозніваць арабскую (егіпецкую, іракскую, сірыйскую) і турэцкую форму уда. Арабскі уд большы па памерах, чым турэцкі, мае глыбокі гук.

## Гісторыя 
Уд — старажытны музычны інструмент. Дакладнае месца яго вынаходніцтва невядома. Сцвярджаюць, што ён выкарыстоўваўся ўжо ў Старажытным Егіпце і Месапатаміі або быў прынесены ў краіны Блізкага Усходу цюркскімі народамі. Аднак яго шырокае распаўсюджванне пачалося толькі ў перыяд позняга сярэднявечча.

## Спасылкі 
* Nikos Dimitriadis: OUD.GR
* What is the difference between Arabic and Turkish Ouds? 
* Oud for Guitarists

Катэгорыя:Хардафоны
Катэгорыя:Гістарычныя музычныя інструменты
Катэгорыя:Шчыпковыя музычныя інструменты
Абрам Міхайлавіч Рэйнус

**Абрам Міхайлавіч Рэйнус** (; ,  — , ) — савецкі вучоны ў галіне оталорынгалогіі. Доктар медыцынскіх навук (1940), прафесар (1934).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 28 кастрычніка 1897 года ў Полацку.

У 1917 г. паступіў на медыцынскі факультэт Саратаўскага ўніверсітэта, але быў мабілізаваны ў войска. З 1920 г. працягнуў вучобу на медыцынскіх факультэтах Саратаўскага, а затым Пермскага ўніверсітэтаў. У 1923—1931 гг. асістэнт, навуковы супрацоўнік кафедры хвароб вуха, горла і носа медыцынскага факультэта Данскога ўніверсітэта ў Растове-на-Доне. З 1931 г. загадваў кафедрай хвароб вуха, горла і носа Кубанскага медыцынскага інстытута ў Краснадары. У 1945—1971 гг. загадваў ЛОР-кафедрай Крымскага медыцынскага інстытута ў Сімферопалі.

Памёр у 1972 годзе ў Растове-на-Доне.

## Спасылкі 
* Евреи на донской земле 

Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Полацку
Катэгорыя:Отарыналарынголагі СССР
Абрам Савулавіч Шэвелёў

**Абрам Савулавіч Шэвелёў** (; , Ляды — , ) — савецкі вучоны ў галіне імуналогіі. Доктар медыцынскіх навук (1967), прафесар (1969).

## Біяграфія 
Скончыў Смаленскі медыцынскі інстытут (1940). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Пасля дэмабілізацыі (1946) - аспірант інстытута імя Гамалея. Працаваў загадчыкам кафедры мікрабіялогіі, імуналогіі і вірусалогіі Смаленскага медыцынскага інстытута (1967-1988). Арганізатар Цэнтральнай навукова-даследчай лабараторыі і кафедры імуналогіі і алергалогіі СДМА. Стварыў на Смаленшчыне школу імунолагаў.
Апублікаваў больш за 150 навуковых прац, з іх 5 манаграфій. Аўтар навукова-папулярных, гісторыка-публіцыстычных кніг. 

## Навуковыя працы 
* «Реакция “трансплантант против хозяина” и трансплантационная болезнь».  –М.,  1976;
* «Противоречия  иммунологии». – М., 1978;
* «СПИД – загадка века». – М., 1988 1991;
* «Память  о  будущем», 1980;
* «Последний приют Пастера», 1988 (в сааўт.);
* «Тайный  властитель  России», 1991

## Спасылкі 
* http://websprav.admin-smolensk.ru/history/encyclop/che/text/19.htm
* http://war-smolnecropol.ru/index.php/g1/br1/732-shevelyov-abram-saulovich

Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дубровенскім раёне
Галоўная гандлёвая школа ў Варшаве

**Галоўная гандлёвая школа ў Варшаве** () — найбуйнейшая эканамічная навучальная ўстанова ў Польшчы. Школа заснавана ў 1906 годзе пад назвай «Прыватныя гандлёвыя курсы Аўгуста Цялінскага». У сацыялістычнай Польшчы школа называлася «Галоўная школа планавання і статыстыкі» ().

У наш час у школе навучаецца звыш 13 000 студэнтаў; працуе каля 800 выкладчыкаў. Усё 10 навучальных карпусоў школы размешчаны ў цэнтры Варшавы.

Асноўныя падраздзяленні школы: факультэт сусветнай эканомікі і 4 калегіі (эканамічнага аналізу; сацыя-эканомікі; дзелавога адміністравання; менеджменту і фінансаў).

## Вядомыя выпускнікі 
* Конрад Паўлік, пасол Польшчы ў Беларусі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт навучальнай установы 

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Варшавы
Катэгорыя:1906 год у Варшаве
Беата Шыдла

**Беата Марыя Шыдла** (; нар. , Асвенцім, Польшча) — польскі палітык.

## Біяграфія 
Нарадзілася 15 красавіка 1963 года ў Асвенціме. У 1989 годзе скончыла факультэт этнаграфіі Ягелонскага ўніверсітэта ў Кракаве. У 1989—1995 гадах была аспірантам на факультэце філасофіі і гісторыі Ягелонскага ўніверсітэта. У 1997 годзе скончыла аспірантуру для менеджараў культуры ў Варшаўскай школе эканомікі, а ў 2001 годзе — аспірантуру Кракаўскага эканамічнага ўніверсітэта, дзе вывучала тэрытарыяльнае кіраванне.

З 1987 па 1995 працавала ў якасці асістэнта Гістарычнага музея горада Кракава, пазней перайшла ў Культурны цэнтр у Лібёнжы. У 1997—1998 была дырэктарам культурнага цэнтра Бжэшчаў. У 1998 годзе была выбрана на пасаду мэра Бжэшчаў, дзе прапрацавала да 2005. Яна таксама ўваходзіла ў савет Асвянцімскага павета ад Выбарчай акцыі «Салідарнасць» у 1998—2002 гадах. У 2004 годзе стала віцэ-прэзідэнтам Дэпартамента добраахвотнай пажарнай аховы горада Бжэшчы.

У 2005 годзе ўступіла ў «Права і справядлівасць», была выбрана членам Сейма (пераабрана ў 2007 і 2011 гадах). З 2010 — намеснік лідара партыі «Права і справядлівасці». Вылучана кандыдатам на пасаду прэм’ер-міністра Польшчы. На парламенцкіх выбарах у 2015 годзе «Права і справядлівасць» атрымала большасць галасоў, а Беата Шыдла сфарміравала урад. У снежні 2017 падала ў адстаўку.

Замужам, двое сыноў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Выпускнікі Ягелонскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Члены партыі «Права і справядлівасць»
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польшчы 5 склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польшчы 6 склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польшчы 7 склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Сейма Польшчы 8 склікання
Катэгорыя:Кіраўнікі гарадоў Польшчы
Веньямін Яфімавіч Нэзлін

**Веньямін Яфімавіч (Хаймавіч) Нэзлін** (; ,  — , ) — савецкі вучоны ў галіне тэрапіі. Доктар медыцынскіх навук (1939), прафесар (1951).

## Біяграфія 
Скончыў медыцынскі факультэт МДУ (1919). У 1930-38 асістэнт кафедры тэрапіі 2-га ММІ. У 1939-40 і 1947-50 дацэнт тэрапеўтычнай клінікі ЦІУУ. У 1944-46 галоўны тэрапеўт Варонежскага ваеннага акруга і адначасова загадчык кафедры тэрапіі Варонежскага медыцынскага інстытута. У 1951-59 загадчык кафедры бальнеалогіі і тэрапіі ЦІУ ў Кіславодску. У 1953 знаходзіўся пад следствам па «справе ўрачоў". У 1960-65 загадчык тэрапеўтычным аддзяленнем; у 1965-73 - кансультант НДІ сардэчна-сасудзістай хірургіі і АМН СССР.

## Навуковыя працы 
* «Патология и клиника ревматизма». М.–Л., 1940;
* «Анализ и клиническая оценка электрокардиограммы». М., 1948, 2-е изд., 1959 (сааўт. с З.Я.Карпай);
* «Нарушения венечного кровообращения». М, 1955;
* «Ревматические пороки сердца». М, 1968.

## Спасылкі 
* http://www.rujen.ru/index.php/НЕЗЛИН_Вениамин_Ефимович

Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Нарадзіліся ў  Лідскім раёне
Генадзь Мікалаевіч Варанцоў

**Гена́дзь Мікала́евіч Варанцоў** (нар.  ў г.  Мінскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр юстыцыі Рэспублікі Беларусь (1997—2001).

## Біяграфія 
У 1977 г. скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «правазнаўства».

Працоўную дзейнасць пачаў у 1964 годзе фрэзероўшчыкам на Маладзечанскім станкабудаўнічым заводзе.

У 1967—1969 гадах — служба ў радах Савецкай Арміі.

Пасля службы вярнуўся на Маладзечанскі станкабудаўнічы завод, дзе прайшоў шлях ад фрэзероўшчыка, майстра да інжынера.

У 1977 годзе пасля заканчэння Беларускага дзяржаўнага універсітэта працаваў суддзёй, старшынёй суда ў горадзе Маладзечна.

У 1991—1995 гадах — Член Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь.

З 1995 года — начальнік ўпраўлення юстыцыі Мінскага аблвыканкама.

23 студзеня 1997 года быў прызначаны Міністрам юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

21 верасня 2001 года Савет міністраў Рэспублікі Беларусь склаў паўнамоцтвы перад новаабраным прэзідэнтам.

## Літаратура 
* Біяграфія на сайце Bymedianet

Катэгорыя:Міністры юстыцыі Рэспублікі Беларусь
Леанід Андрэевіч Дашук

**Леані́д Андрэевіч Дашу́к** () — беларускі дзяржаўны дзеяч, першы Міністр юстыцыі Рэспублікі Беларусь (1991—1994).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 чэрвеня 1938 года ў Слуцку.

У 1964 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Правазнаўства».

У 1964—1965 гадах — следчы пракуратуры Барысаўскага раёна, пасля — следчы пракуратуры Мядзельскага раёна Мінскай вобласці.

Са снежня 1965 года па 1968 год — народны суддзя народнага суда Мядзельскага раёна Мінскай вобласці.

12 кастрычніка 1967 года ў Слуцку адбылася неверагодная па савецкіх мерках падзея — раз’юшаны натоўп спаліў будынак народнага суда. Пасля гэтага ў пачатку 1968 года Л. А. Дашук быў абраны старшынёй народнага суда Слуцкага раёна і г. Слуцка Мінскай вобласці, прапрацаваўшы на гэтай пасадзе да 1976 года.

З красавіка 1976 года па 1990 год з’яўляўся членам судовай калегіі па крымінальных справах Вярхоўнага Суда БССР.

Пасля працаваў намеснікам Міністра юстыцыі БССР

4 лютага 1994 года быў вызвалены ад пасады Міністра юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

23 верасня 1992 года прызначаны суддзёй Эканамічнага Суда СНД. У 1994—1996 гадах — старшыня Эканамічнага Суда СНД, старшыня Пленума Эканамічнага Суда СНД. У 1997 годзе выйшаў на пенсію з пасады суддзі Эканамічнага Суда СНД.

## Узнагароды 
* Заслужаны юрыст БССР,
* ордэн «Знак Пашаны»,
* медаль  «У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»,
* ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР,
* ганаровая грамата Эканамічнага Суда Садружнасці Незалежных Дзяржаў (24 кастрычніка 2000),
* званне «Ганаровы работнік Эканамічнага Суда Садружнасці Незалежных Дзяржаў» (5 ліпеня 2012).

## Літаратура 
* Біяграфія на сайце Эканамічнага Суда СНД 

Катэгорыя:Міністры юстыцыі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР
Катэгорыя:Заслужаныя юрысты БССР
Прыказ Вялікага Княства Літоўскага

**Прыказ Вялікага Княства Літоўскага** (**Літоўскі прыказ**, **Літоўскіх упраўных спраў прыказ**) — цэнтральная ўрадавая ўстанова ў Расіі ў 1656—1667 гадах, створаная для кіравання землямі Вялікага Княства Літоўскага, акупаванымі ў час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў. Кіраўнік — баярын С. Л. Стрэшнеў, які адначасова кіраваў і «Усцюжскай чвэрцю», таму персанал і тэхнічны апарат гэтых устаноў быў агульны, у астатнім яны былі поўнасцю самастойныя. Сваю дзейнасць прыказ ажыццяўляў праз мясцовыя органы ўлады — «воевод с товарищами». Праз прыказ праходзіла прызначэнне ваявод царом. На занятых тэрыторыях ён праводзіў перапіс гарадоў і шляхты з фіксацыяй колькасці зямлі кожнага шляхціца. Прыказ ажыцяўляў арганізацыю збору падаткаў і работы па будаўніцтве абарончых умацаванняў гарадоў. З'яўляўся вышэйшай судовай установай для занятых тэрыторый, якой падпарадкоўвалася ўсё насельніцтва, нават тое, што было выведзена ў Расію. Праз прыказ праходзілі ўсе чалабітныя і скаргі з заваяваных зямель ВКЛ і адказы на іх. Займаўся таксама гандлёвымі справамі, якія тычыліся занятых тэрыторый: арганізацыяй закупак тавараў, выдачай прывілеяў, правоў на ўвоз тавараў. Дзейнасць установы характырызуецца моцнай цэнтралізаванасцю (нават дробныя рашэнні на месцах праводзіліся праз прыказ) і асцярожнасцю ў вырашэнні беларуска-літоўскіх спраў.

## Літаратура 
* Богословский М. М. Приказы Великого княжества Литовского и княжества Смоленского в Московском государстве // Журнал Мин-ва нар. просвещения. 1906. № 8;
* Бурдзейка А. Прыказ Вялікага Княства Літоўскага: (фонд установы і функцыі) // Зап. аддз. гуманіт. навук. Мн., 1929. Кн. 8.

Катэгорыя:Маскоўская дзяржава
Катэгорыя:Прыказы Маскоўскай дзяржавы
Малака

**Мала́ка**:
* **Малака** — штат у Малайзіі
* **Малака** — горад у Малайзіі, адміністрацыйны цэнтр штата Малака
* **Малака** — гістарычная дзяржава ў Паўднёва-Усходняй Азіі ў XV — XVI стст.
* **Малака** — паўвостраў у Паўднёва-Усходняй Азіі
Беларуская правінцыя Святога Мікалая

**Беларуская правінцыя Святога Мікалая** — правінцыя ордэна базыльян, утвораная ў 1780 годзе на землях Рэчы Паспалітай, захопленых Расіяй ў 1772 годзе. Кляштары правінцыі падначальваліся полацкаму архіепіскапу, кантакты з уладамі ордэна ў Рэчы Паспалітай былі забаронены.

## Літаратура 
* Валерый Пазднякоў. Базыльяне// Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. Т.1: Абаленскі — Кадэнцыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал.рэд.) і інш.; Маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: БелЭн, 2005. — 688 с.: іл. С. 306—308. ISBN 985-11-0315-2 ISBN 985-11-0314-4 (т. 1)

Катэгорыя:Базыльяне
Катэгорыя:Грэка-каталіцкая царква на Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1780 годзе
Катэгорыя:1780 год у Беларусі
Чырвоны Партызан

Назву **Чырво́ны Партыза́н** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гомельская вобласць
** Чырвоны Партызан — аграгарадок у Добрушскім раёне
* Мінская вобласць
** Чырвоны Партызан — вёска ў Капыльскім раёне
Саламон Яфімавіч Нэзлін

**Саламон Яфімавіч (Хаймавіч) Нэзлін** (; , Калышкі — , ) — савецкі вучоны ў галіне фтызіятрыі. Доктар медыцынскіх навук (1946), прафесар (1952).

## Біяграфія 
Скончыў медыцынскі факультэт Юр’еўскага ўніверсітэта (1915). Загадчык губздраўаддзела (1918—1921) і дыспансерамі (1922—1923) у Віцебску. У 1923—1925 гг. у супрацьтуберкулёзным дыспансеры і санаторыі «Высокія горы» у Маскве; арганізатар і загадчык сацыяльна-гігіенічным і дыспансернымі аддзеламі Цэнтральнага інстытута туберкулёзу (1925—1941, 1943—1952) і адначасова інспектар па туберкулёзе ў Наркамздраве РСФСР і СССР. У 1941—1943 гг. намеснік дырэктара Казахскага інстытута сухотаў у Алма-Аце. У 1952—1953 гг. намеснік дырэктара Львоўскага інстытута туберкулёзу. У 1953 годзе знаходзіўся пад следствам па «справе ўрачоў». У 1953—1955 гг. загадчык арганізацыйна-метадычным аддзяленнем Цэнтральнага інстытута экспертызы працаздольнасцi.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўная яго дзейнасць — арганізацыя лячэбнай работы, дыспансерызацыя хворых, арганізацыя дзейнасці процітуберкулёзных устаноў.

С. Я. Незлін узначальваў навукова-практычныя экспедыцыі ў Бурацкую, Башкірскую, Татарскую і Якуцкую аўтаномныя рэспублікі. Ён напісаў каля 330 навуковых прац, сярод якіх 8 манаграфій. Пад кіраўніцтвам С. Я. Незліна было абаронена 20 дысертацый.

## Навуковыя працы 
* «Изучение туберкулеза среди национальностей СССР». М., 1930;
* «Режим и лечение туберкулезного больного». М.-Л., 1936;
* «Туберкулез легких в пожилом возрасте». М., 1948;
* «Экспертиза трудоспособности и трудовое устройство больных туберкулезом легких». М, 1960;
* «Противотуберкулезный диспансер». М., 1960.

## Літаратура 
* Незлін Саламон Яфімавіч // Імёны. Асобы. Лёсы: ураджэнцы Віцебшчыны ў далёкім і блізкім замежжы / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Мінск : Літаратура і мастацтва, 2012. — С. 204—205.
* Незлін Саламон Яфімавіч // Нашы землякі ў далёкім і блізкім замежжы : біяграфічны даведнік / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Віцебск : Віцебская абласная друкарня, 2007. — С. 120—121.
* Незлін Саламон Яфімавіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Лёзненскага раёна / рэдкал.: І. П. Шамякін [і інш.]; мастак А. М. Хількевіч. — Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 1992. — С. 577—578.

## Спасылкі 
* Незлин соломон ефимович  

Катэгорыя:Дактары медыцынскіх навук
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лёзненскім раёне
Катэгорыя:Фтызіятры СССР
Катэгорыя:Фтызіятры Беларусі
Катэгорыя:Фтызіятры Расіі
Катэгорыя:Фтызіятры Украіны
Катэгорыя:Постаці казахскай фтызіятрыі
Sorbus persica

**Sorbus persica** — від раслін роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Дрэва, якое дасягае вышыні 7-9 метраў, з прамым сцяблом, на якім чаргова размешчаны пласцінкі тупога ці вострага лісця даўжынёй 5-8 і шырынёй 4-6 см на чарашках.

Белыя кветкі з актынаморфным 5-пялёсткавым калякветнікам сабраны ў шчыткападобнае суквецце.

Плод — сакавіты круглявы яблык чырвонага ці сіняга колеру. Цвіце ў чэрвені.

## Арэал 
Натуральнымі абласцямі распаўсюджання з'яўляюцца Азербайджан, Турцыя, Іран і Цэнтральная Азія (Туркменістан, Цянь-Шань і Паміра-Алай).

Расце на сярэдніх і вялікіх вышынях, распаўсюджана на скалістых участках.

## Ахова 
Від уключаны ў Чырвоныя кнігі Казахстана (2006), Кыргызстана (2006) і Туркменістана (1999).

## Літаратура 
* Деревья и кустарники СССР. т. 3. 1954
* Флора Азербайджана. т. 5. 1954
* Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970
* Azərbaycanın «Qırmızı» və "Yaşıl Кitabları"na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996
* Azərbaycan florasının konspekti. I—III cildlər. 2005; 2006; 2008
* Naxçıvan MR-nın flora müxtəlifliyi və onun nadir növlərinin qorunması. 2011.
* «Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri», Bakı: «Elm», 2014, 380 səh
* , Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. «Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri», Bakı: «Elm», 2014, 380 səh.
* «Azərbaycan dendraflorasi» I cild, Baki, «Elm», 2011, 312 səh.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рабіна
Катэгорыя:Дрэвы
Эдмунд Цюдар (1-ы граф Рычманд)

**Э́дмунд Цю́дар, 1-ы граф Ры́чманд** (; таксама вядомы як **Э́дмунд з Хэ́дэма**, ; каля 1430 — ) — незаконнанароджаны сын валійскага землеўладальніка Оўэна Цюдара і французскай прынцэсы Кацярыны Валуа; брат караля Англіі Генрыха VI ад адной маці, старэйшы брат валійскага военачальніка Джаспера Цюдара, бацька караля Англіі Генрыха VII.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ва палацы Мач Хэдэм у графстве Хартфардшыр або ў горадзе Хэдэм у графстве Бедфардшыр. У 1436 годзе маці Эдмунда сышла ў Бермандсейскае абацтва, дзе памерла праз год. Да сакавіка 1442 года Эдмунд і яго брат Джаспер выхоўваліся абатысай Баркінгскага абацтва Кацярынай дэ ла Поль (сястрой Уільяма дэ ла Поля, 1-га герцага Сафалка — фаварыта Генрыха VI), затым паступілі ў світу Генрыха.

Адзіны сын Эдмунда, Генры — будучы Генрых VII, заснавальнік англійскай каралеўскай дынастыі Цюдараў, — нарадзіўся ў Пембрукскім замку амаль праз тры месяца пасля смерці бацькі.
thumb|Грабніца Эдмунда Цюдара ў саборы Святога Давіда (Сент-Дэйвідс, Уэльс)
У 1539 годзе рэшткі Эдмунда былі перапахаваны ў саборы Святога Давіда ў Сент-Дэйвідсе.

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Цюдары
Катэгорыя:Графы Рычманд
Катэгорыя:Военачальнікі Сярэдневякоўя
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XV стагоддзя
Катэгорыя:Постаці вайны Пунсовай і Белай ружы
Оўэн Цюдар

**Оўэн (Оўайн) Цюдар** (*Owen Tudor*, першапачаткова *Owain ap Meredydd* або *Owen ap Meredith ap Tewdwr*; каля 1400 — ) — валійскі землеўладальнік і салдат, нашчадак валійскага кіраўніка Рыс ап Грыфіда. Лічыцца заснавальнікам дынастыі Цюдараў, паколькі менавіта ён прыняў на англійскі манер прозвішча Цюдар у гонар свайго дзеда Тыдыра ап Гаронві (). Яго ўнук Генрых VII стаў першым каралём Англіі з гэтага роду.

## Біяграфія 
Оўэн паступіў на службу да Кацярыны Валуа пасля смерці яе мужа Генрыха V у 1422 годзе. Праз некалькі месяцаў яны сталі палюбоўнікамі і, магчыма, тайна абвянчаліся. Розныя крыніцы праведамляюць пра ад чатырох да шасці дзяцей у іх:
* Тасінда Цюдар (1425—1469);
* Оўэн (Томас) Цюдар (6 лістапада 1429—1502), манах Вэстмінстэрскага абацтва;
* Эдмунд Цюдар, 1-ы граф Рычманд (каля 1430 — 1 лістапада 1456), быў у шлюбе з Маргарытай Бофарт, іх сын стаў каралём Англіі Генрыхам VII;
* Джаспер Цюдар (1431 — 21/26 снежня 1495), граф Пембрук, герцаг Бедфард;
* Маргарыта (?), манашка;
* Кацярына. Да апошняга моманту ён не верыў, што яго пакараюць смерцю; паводле легенды, ён сказаў: «Галаве гэтай належыць быць схіленай перад каралевай». Гэта пакаранне стала часткай помсты Эдуарда Ёркскага за яго бацьку, які загінуў за месяц да Мортымер-Кроса пры Уэйкфілдзе.

## Спасылкі 
* Оўэн Цюдар на сайце Peerage.com 
* Біяграфія Оўэна Цюдара на сайце Royal Berkshire History 
* Біяграфія Оўэна Цюдара на сайце Wars of the Roses 
* Гісторыя Оўэна Цюдара і Кацярыны Валуа на сайце Tudor History  

Катэгорыя:Цюдары
Катэгорыя:Валуа
Катэгорыя:Ваенныя Уэльса
Катэгорыя:Абезгалоўленыя
Катэгорыя:Постаці вайны Пунсовай і Белай ружы
Рыс ап Грыфід

**Рыс ап Грыфід** (; 1132 — 28 красавіка 1197) — кіраўнік валійскага каралеўства Дэхейбарт. Ён больш вядомы як «Лорд Рыс» (, ), але, верагодна, пры жыцці ён гэтым тытулам не карыстаўся. Сам Рыс называў сябе «прынцам Дэхейбарта» або «прынцам Паўднёвага Уэльса», аднак захаваліся два дакументы, дзе ён тытулуецца як «Прынц Уэльскі» або «Прынц валійцаў». Рыс быў адным з наймагутнейшых валійскіх кіраўнікоў, і пасля смерці Оўайна Гвінеда ў 1170 годзе ён стаў вядучым іграком на валійскай палітычнай сцэне.

Дзед Рыса, Рыс ап Тэўдур, кароль Дэхейбарта, загінуў у 1093 годзе, падчас супрацьстаяння нарманскаму заваяванню. Пасля яго смерці нарманы захапілі большую частку каралеўства. Бацька Рыса Грыфід усё ж змог атрымаць невялікую частку сабе ў валоданне, а пасля смерці Грыфіда старэйшыя браты Рыса таксама адваявалі частку земляў. Рыс стаў кіраўніком Дэхейбарта ў 1155 годзе. У 1158 годзе ён быў вымушаны падпарадкавацца англійскаму каралю Генрыху II. У 1163 годзе Генрых уварваўся ў Дэхейбарт, пазбавіў Рыса ўсіх земляў і ўзяў у палон. Праз некалькі тыдняў Рыс быў адпушчаны, і яму вярнулі невялікую частку ўладанняў. Тады ён уступіў у саюз з Оўайнам Гвінедам, і пасля няўдалага ўварвання Генрыха ва Уэльс у 1165 годзе Рысу ўдалося атрымаць назад амаль усе свае землі.

У 1171 годзе Рыс склаў з Генрыхам мірны дагавор, дзе пацвярджалася яго права на ўсе нядаўна заваяваныя ўладанні. Акрамя таго, Рыс стаў юстыцыярам Паўднёвага Уэльса. Ён захоўваў з каралём добрыя адносіны аж да смерці Генрыха ў 1189 годзе. Пазней Рыс паўстаў супраць Рычарда I і напаў на нарманскія ўладанні ва Уэльсе, захапіўшы некалькі замкаў. У апошнія гады жыцця Рыс шмат часу прысвячаў прымірэнню сваіх сыноў, асабліва Майлгуна і Грыфіда. У апошні паход супраць нарманаў Рыс адправіўся ў 1196 годзе. У наступным годзе ён нечакана сканаў і быў пахаваны ў саборы Св. Давіда.

## Літаратура 
* Giraldus Cambrensis. 1908. *The Itinerary through Wales; Description of Wales*. Edited and translated by R.C. Hoare. Everyman’s Library. ISBN 0-460-00272-4
* Giraldus Cambrensis. 1861-91. *Giraldi Cambrensis: opera* ed. J.S. Brewer. (Rolls Series). 8 vols. Longman, Green, Longman & Roberts.
* Jones, T., ed. 1941. *Brut y Tywysogion: Peniarth MS. 20*. University of Wales Press.
* Pryce, H., ed. 2005. *The Acts of Welsh rulers 1120—1283*. University of Wales Press. ISBN 0-7083-1897-5

## Спасылкі 
* Артыкул пра апошні паход Рысу

Катэгорыя:Кіраўнікі каралеўства Дэхейбарт
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XII стагоддзя
Замак Рудлан

thumb|right|290px|Замак Рудлан

**Замак Рудлан** ()  — сярэдневяковы замак, знаходзіцца ў Дэнбішыры ва Уэльсе.

## Гісторыя замка 
Гістарычныя крыніцы паказваюць на тое, што першая крэпасць была ўзведзена на гэтым месцы яшчэ ў VIII стагоддзі, у часы кіравання Офы, караля Мерсіі.

Першы замак Рудлан, які ўяўляў сабой мот і бейлі, быў пабудаваны ў 1073 годзе Робертам з Рудлана, сваяком Гуга д`Аваранша, графа Чэстэрскага, і адным з найбліжэйшых паплечнікаў Вільгельма Заваёўніка. У сярэдзіне XI стагоддзя, знаходзячыся пры двары Эдуарда Спаведніка, Роберт быў пасвечаны ў рыцары самім каралём. «Кніга Страшнага суда» апавядае пра тое, што на ўмовах штогадовай платы Роберт атрымаў ад Вільгельма Заваёўніка паўнамоцтвы кіраваць тэрыторыямі ўсяго паўночнага Уэльса.

Каменнае абарончае збудаванне, руіны якога захаваліся дагэтуль, было ўзведзена англійскім каралём Эдуардам I  і яго архітэктарам Джэймсам з Сент-Джорджа, падчас кампаніі па заваяванні Уэльса.

Падчас англійскай рэвалюцыі замак знаходзіўся ў руках раялістаў да 1646 года, калі быў вымушаны капітуляваць; у 1648 годзе быў узарваны для прадухілення яго далейшага выкарыстання.

У часы Роберта ў наваколлях замка ўтварыўся невялікі горад. У гэтым горадзе была свая царква і манетны двор. У музейных калекцыях можна ўбачыць сярэбраныя пені, якія чаканіліся ў Рудлане ў эпоху Вільгельма Заваёўніка і да пачатку XIII стагоддзя.

## Гл. таксама 
* Спіс замкаў Уэльса
## Спасылкі 
* Артыкул пра замак на Castlewales.com 
* Фатаграфіі замка на Flickr.com 

Катэгорыя:Замкі Уэльса
Катэгорыя:Руіны
Катэгорыя:1282 год у Еўропе
Катэгорыя:XIII стагоддзе ва Уэльсе
Мікалай Ільясавіч Азаматаў

**Мікала́й Ілья́савіч Азама́таў** (нар.  у ауле Адамій Чырвонагвардзейскага раёна, Краснадарскі край) — беларускі дзяржаўны дзеяч, першы старшыня Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта Рэспублікі Беларусь (2003—2009).

## Біяграфія 
У 1967 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны універсітэт. Член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі інфарматызацыі і Беларускай інжынерна-тэхнічнай акадэміі. Ганаровы радыст СССР.

У 1967—1976 — начальнік тэхнічнага бюро, вядучы інжынер, начальнік лабараторыі, намеснік начальніка, начальнік аддзела на Мінскім электрамеханічным заводзе.

У 1976—1987 — намеснік начальніка аддзялення, начальнік комплекснага тэматычнага аддзялення, першы намеснік дырэктара па навуковай рабоце — галоўны інжынер Навукова-даследчага інстытута сродкаў аўтаматызацыі.

У 1987—1998 гадах — першы намеснік генеральнага дырэктара па навуковай рабоце — галоўны інжынер НВА (з 1996 года ДНВА) «Агат» — першы намеснік дырэктара па навуковай рабоце — галоўны інжынер НДІ СА (з 1996 года ДП «НДІ СА»).

У 1998—2003 гадах — генеральны дырэктар ДНВА «Агат» — дырэктар ДП «НДІ СА», генеральны канструктар па аўтаматызаваным сістэмам кіравання і інфармацыйных тэхналогіях Міністэрства прамысловасці Рэспублікі Беларусь — генеральны дырэктар ДНВА «Агат» — дырэктар УП «НДІ СА».

30 снежня 2003 года прызначаны старшынёй утвораннага Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта Рэспублікі Беларусь.

4 снежня 2009 вызвалены ад пасады старшыні Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта ў сувязі з выхадам у адстаўку.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар 69 навуковых прац, у тым ліку 12 вынаходак.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны», ордэнам Айчыны III ступені, двума медалямі. Заслужаны работнік прамысловасці Рэспублікі Беларусь. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (2002, у аўтарскім калектыве) — *за працу «Распрацоўка, асваенне ў вытворчасці і экспартная пастаўка новага пакалення палявой аўтаматызаванай сістэмы кіравання групоўкай ракетных войск»*.

## Спасылкі 
* http://who.bdg.by/obj.php?kod=412

Катэгорыя:Старшыні Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі прамысловасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Кінавар

**Кінавар** (, ) — мінерал класа сульфідаў, сульфід ртуці, HgS.

Мае 86,2 % ртуці. Крышталізуецца ў трыганальнай сінганіі. Крышталі тоўстатаблітчастыя або ромбаэдрычныя. Агрэгаты тонказярністыя, шчыльныя ці зямлістыя. Колер чырвоны да карычнева-чырвонага. Бляск алмазны ў чыстым мінерале або зямлісты, цьмяны (з прымесямі). Паўпразрысты. Цвёрдасць 2,5. Шчыльнасць 8—8,2 г/см³.

Кінавар — мінерал гідратэрмальнага паходжання. Пашыраны ў выглядзе ўкрапін і жыл паблізу маладых вулканічных парод і гарачых крыніц. Трапляецца ў асацыяцыі з пірытам, марказітам, стыбнітам, сульфідам медзі ў жыльных пародах.

Буйныя радовішчы кінавары ёсць на Украіне, у Іспаніі.

Кінавар з’яўляецца асноўнай рудою ртуці, а таксама сыравінаю для вырабу мастацкіх фарбаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Кінавар //  С. 262.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мінералы паводле алфавіта
Катэгорыя:Сульфіды (мінералы)
Катэгорыя:Мінералы ртуці
Катэгорыя:Пігменты
Катэгорыя:Руды