open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Уладзімір Мікалаевіч Шымаў

**Уладзі́мір Мікала́евіч Шы́маў** (нар. , с. Радаліўка, Прыморскі раён, Запарожская вобласць, УССР) — беларускі вучоны ў галіне эканомікі, дзяржаўны дзеяч. Заслужаны працаўнік адукацыі Рэспублікі Беларусь, Акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (1993), Акадэмік Міжнароднай акадэміі інфарматызацыі (1998), Акадэмік міжнароднай Акадэміі навук вышэйшай школы (Масква), Акадэмік Акадэміі рэгіянальных навук (Масква), Ганаровы доктар Кіеўскага нацыянальнага эканамічнага ўніверсітэта імя В. Гетмана (2006), Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага ўніверсітэта эканомікі і фінансаў (2008).

Заснавальнік і галоўны рэдактар «Беларускага эканамічнага часопіса» (з 1997 г.), член рэдкалегіі часопісаў «Беларуская думка» (з 1992 г.), «Эканоміка Беларусі» (з 2004 г.), член падкамітэту па прысуджэнні Дзяржаўных прэмій Рэспублікі Беларусь. Старшыня Рэспубліканскага савета рэктараў вышэйшых навучальных устаноў.

## Біяграфія 
З 1967 да 1972 года — студэнт геаграфічнага факультэта Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. В. Ламаносава.

У 1972—1975 гадах — аспірант Савета па вывучэнні вытворчых сіл пры Дзяржплане СССР (г. Масква).

У 1976—1982 гадах — старшы навуковы супрацоўнік, загадчык сектара Навукова-даследчага інстытута эканомікі і эканоміка-матэматычных метадаў планавання (НДІЭМП) пры Дзяржплане БССР (г. Мінск, Гомель).

У 1976 годзе абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата эканамічных навук на тэму «Пытанні методыкі рэгіянальнай эканамічнай ацэнкі прыродных рэсурсаў».

У 1982—1989 гадах — дацэнт, загадчык кафедры, прарэктар па вучэбнай працы Гомельскага кааператыўнага інстытута.

У 1988 годзе ў МДУ імя М. В. Ламаносава абараніў дысертацыю на саісканне вучонай ступені доктара эканамічных навук на тэму «Вымярэнне і планаванне рэгіянальнай эканамічнай эфектыўнасці грамадскай вытворчасці (пытанні метадалогіі)».

У 1989—1995 гадах — намеснік дырэктара па навуковай працы Навукова-даследчага эканамічнага інстытута Дзяржплана БССР (г. Мінск).

У 1995—1996 гадах — першы намеснік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь. У 1996—2002 гадах — Міністр эканомікі Рэспублікі Беларусь.

У 2002—2019 гадах — рэктар Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.

## Узнагароды 
* Ордэн Пашаны (2007);
* Ордэн Айчыны ІІІ ступені (2018);
* ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Старшыні Дзяржплана і Дзяржэканомплана Беларускай ССР, Міністры эканомікі Рэспублікі Беларусь
* Шымаў Уладзімір Мікалаевіч  // Сайт ГрДУ
* Шымаў Уладзімір Мікалаевіч // Афіцыйны сайт Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Белдарусі
Катэгорыя:Міністры эканомікі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Рэктары БДЭУ
Катэгорыя:Намеснікі міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь
Іаган Швабскі

**Іаган Швабскі** (), празваны **Парыцыда** ( — **бацьказабойца**, забойца старэйшага сваяка;  — , ) — сын герцага Рудольфа II Швабскага, унук караля Германіі Рудольфа I Габсбурга.

Пасля ранняй смерці бацькоў Іаган выхоўваўся пры двары дзядзькі, германскага караля Альбрэхта I. Па дасягненні паўналецця неаднаразова заяўляў пра свае правы на габсбургскія землі, Чэхію, асабліва на асабістае ўладанне яго маці (дачкі чэшскага караля Пржэмысла Отакара II), графства Кібург. У адпаведнасці з дагаворам 1283 года бацька Іагана Рудольф II адмовіўся ад сваіх правоў на аўстрыйскую спадчыну пад абяцанне брата Альбрэхта I перадаць яму іншыя тэрыторыі. Гэта абяцанне выканана не было, таму Іаган уступіў у змову з некалькімі верхнешвабскімі рыцарамі, якія таксама былі незадаволены каралём.

1 мая 1308 года на беразе ракі Рэйс у Швейцарыі каля гарадка Віндзіш змоўшчыкі атакавалі Альбрэхта I, які адстаў ад сваёй світы, і забілі яго, рассекшы яму чэрап. Іагану атрымалася бегчы і пазбегнуць месці сыноў караля.

Далейшы лёс Іагана не зусім ясны. Паводле аднаго падання, ён быў дараваны Папам Кліментам V і памёр аўгусцінскім манахам у Пізе, паводле іншай — у 1313 годзе сустрэўся з імператарам Генрыхам VII і прасіў дараванні, паводле трэцяй версіі Іаган жыў манахам у замку Эйген і толькі перад смерцю, у 1368 годзе даў сябе пазнаць. Імператар Генрых VII, неўзабаве пасля свайго ўзыйшоў на германскі прастол, абвясціў апалу забойцу свайго папярэдніка.

Гісторыя Іагана Швабскага знайшла сваё адлюстраванне ў п’есе Шылера Вільгельм Тэль.

## Літаратура 
* Митрофанов, П. История Австрии с древнейших времён до 1792 г. — М., 2003
* Пристер, Е. Краткая история Австрии. — М., 1952
* Шимов, Я. Австро-Венгерская империя. — М., 2003

Катэгорыя:Постаці Аўстрыі
Катэгорыя:Габсбургі
Катэгорыя:Бацьказабойцы
Пётр Васілевіч Варабей

**Пётр Васілевіч Варабей** (, в. Калодзежы, Чэрвеньскі раён —) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1948 года лесаруб, матарыст, у 1959-78 брыгадзір малокомплексной брыгады Чэрвеньскага леспрамгаса. Званне Героя прысвоена за поспехі ў выкананні планавых заданняў па развіцці лясной, цэлюлоза-папяровай, дрэваапрацоўчай прамысловасці.

## Спасылкі 
* 
* Воробей Пётр Васильевич // Память народа — электронный банк документов периода Великой Отечественной войны
* *Наталья Часовитина* Старой закалки Воробей // Проект «Партизаны Беларуси»

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Варабей

**Варабей** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Уладзіміравіч Варабей (нар. 1955) — беларускі вучоны ў галіне хірургічнай гастраэнтэралогіі, калапракталогіі і эндаскапіі. Член-карэспандэнт (2014), доктар медыцынскіх навук (2000), прафесар (2003).
* Андрэй Аляксеевіч Варабей (нар. 1978) — украінскі футбаліст
* Дзмітрый Сяргеевіч Варабей (нар. 1985) — украінскі і беларускі футбаліст
* Максім Алегавіч Варабей (нар. 1995) — беларускі біятланіст
* Пётр Васілевіч Варабей (нар. 1923) — Герой Сацыялістычнай Працы
Швецыя на зімовых Алімпійскіх гульнях 1948

**Швецыя** брала ўдзел у V Зімовых Алімпійскіх гульнях, якія праходзілі ў Санкт-Морыцы, Швейцарыя, дзе заваявала 10 медалёў, з якіх 4 залатыя, 3 сярэбраныя і 3 бронзавыя. Зборную краіны прадстаўлялі 43 спартсмены (42 мужчыны, 1 жанчына), якія выступалі ў 6 відах спорту.

## Медалісты 
## Спасылкі 
* 
* 
* sports-reference.com 

1948
Катэгорыя:Краіны на зімовых Алімпійскіх гульнях 1948 года
Віктар Яфімавіч Вараб’ёў

'''Віктар Яфімавіч Вараб'ёў''' (, Легніца, Польшча) — беларускі савецкі спартсмен па веславанню на байдарках і каноэ. Заслужаны майстар спорту СССР (1975). Скончыў Гомельскі ўніверсітэт у 1979. З 1974 інструктар Гомельскага абласнога камітэта. Чэмпіён свету і Еўропы на дыстанцыі 500 м (1975, Бялград). Срэбраны чэмпіён свету на дыстанцыі 500 м (1977, Сафія).

## Спасылкі 
* ICF medalists for Olympic and World Championships — Part 1: flatwater (now sprint): 1936—2007.
* ICF medalists for Olympic and World Championships — Part 2: rest of flatwater (now sprint) and remaining canoeing disciplines: 1936—2007.

Катэгорыя:Спартсмены СССР
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Спартсмены Беларусі
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ СССР
Швецыя на Алімпійскіх гульнях

**Швецыя** ўпершыню выступіла на Алімпійскіх гульнях у 1896 годзе, і з тых часоў не прапускала ніводнай Алімпіяды, за выключэннем, летніх Алімпійскіх гульняў у Сент-Луісе.

Швецыя адзін раз сама прымала летнія Алімпійскія гульні. У 1912 годзе гульні прайшлі ў Стакгольме. У 1956 годзе арганізатарам летніх Гульняў у Мельбурне, з-за карантыну, прыйшлося перанесці спаборніцтвы па конным спорце ў Стакгольм.

Нацыянальны алімпійскі камітэт Швецыі быў створаны і прызнаны ў 1913 годзе. У Міжнародны Алімпійскі камітэт уваходзіў шведскі чыноўнік і спартыўны выкладчык Віктар Болк.

Шведскія атлеты выйгралі агулам 475 медалёў на летніх Алімпіядах, і яшчэ 118 на зімовых.

## Заяўкі Швецыі на правядзенне Алімпіяды 
## Медалісты 
## Медальная табліца 
### Медалі на летніх Алімпійскіх гульнях 

### Медалі на зімовых Алімпійскіх гульнях 
### Медалі па летніх відах спорту 
### Медалі па зімовых відах спорту 
Табліцы ўключаюць 6 медалёў — тры золата, два срэбра і адну бронзу — атрыманыя ў 1908 і 1920 гадах на спаборніцтвах па фігурнаму катанню. Гэтыя медалі ўключаны, і ў летні, і ў зімовы спіс медалёў.

Акрамя таго, на зімовых Алімпійскіх гульнях 1952, якія праходзілі ў Осла, Нарвегія, быў прадстаўлены паказальным відам спорту **хакей з мячом**. Зборная Швецыі, якая прымала ўдзел у турніры, заняла першае месца.

## Спасылкі 
* Статыстыка на Sports-reference.com 
* Швецыя на афіцыйным сайце Алімпійскага руху
* 
*
Сапара

— чацвёрты па велічыні горад Японіі, найважнейшы эканамічны, прамысловы, адукацыйны і культурны цэнтр Хакайда, горад дзяржаўнага значэння Японіі, адміністрацыйны цэнтр губернатарства Хакайда.  У горадзе размешчаны ўніверсітэт Хакайда.

Сапара — сталіца Зімовых Алімпійскіх гульняў 1972 года і трох Зімовых Азіяцкіх гульняў 1986, 1990 і 2017 гадоў. Сапара — курорт, у наваколлях якога маецца мноства гарачых крыніц. Тут штогод праводзіцца Снежны фестываль, які прыцягвае больш за 2 млн турыстаў з усяго свету.

## Клімат 
У горадзе Сапара ўмераны мусонны клімат.

## Адукацыя 
* Універсітэт Хакайда

## Гарады-пабрацімы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт 
* 

Катэгорыя:Гарады прэфектуры Хакайда
Катэгорыя:Гарады, вызначаныя ўказамі ўрада

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1899 годзе
Лыжныя гонкі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1948

right|thumb|180px

На **зімовых Алімпійскіх гульнях 1948 года ў Санкт-Морыцы** ў **лыжных гонках** было разгуляна 3 камплекты ўзнагарод — усе сярод мужчын (18 км, 50 км і эстафета 4х10 км). Праграма спаборніцтваў у параўнанні з Алімпійскімі гульнямі 1936 года ў Гарміш-Партэнкірхене змен не зведала. У спаборніцтвах прынялі ўдзел 106 спартсменаў з 15 краін.

Гонкі прайшлі пры перавазе шведскіх лыжнікаў, якія заваявалі 6 медалёў з 7 магчымых. Апафеозам перавагі шведскіх лыжнікаў стала эстафета, у якой яны выйгралі ў фінаў, якія занялі другое месца, амаль 9 хвілін.

## Медалісты 
## Агульны залік 
(**Тлустым** вылучана самая вялікая колькасць медалёў у сваёй катэгорыі)

## Спасылкі 
* Лыжныя гонкі на зімовай Алімпіядзе 1948 года  

Катэгорыя:Спаборніцтвы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1948
1948
Фінляндыя на зімовых Алімпійскіх гульнях 1948

На Зімовых Алімпійскіх гульнях 1948 года Фінляндыю прадстаўляла 24 спартсменаў (усе — мужчыны), якія выступілі ў 5 відах спорту. Яны заваявалі 1 залаты, 3 сярэбраныя і 2 бронзавыя медалі, што вывела фінскую зборную на 8-е месца ў неафіцыйным камандным заліку.

## Медалісты 
## Спасылкі 
* База МАК
* Афіцыйныя алімпійскія справаздачы 
* sports-reference.com 

1948
Катэгорыя:Краіны на зімовых Алімпійскіх гульнях 1948 года
Катэгорыя:1948 год у Фінляндыі
Нарвегія на зімовых Алімпійскіх гульнях 1948

**Нарвегія** брала ўдзел у зімовых Алімпійскіх гульнях 1948 года і заваявала чатыры залатыя, тры сярэбраныя і тры бронзавыя медалі.

## Медалісты 
## Спасылкі 
* База МАК
* Афіцыйныя алімпійскія справаздачы 
* Sports-Reference.com 

1948
Катэгорыя:Краіны на зімовых Алімпійскіх гульнях 1948 года
Рыгор Цімафеевіч Вараб’ёў

'''Рыгор Цімафеевіч Вараб'ёў''' (, с. Малы Мелік, Балашоўскі раён, Саратаўская вобласць —) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1942 года. З чэрвеня 1941 года на Заходнім фронце. З мая 1942 года камандзір партызанскай роты, з мая 1943 года памочнік кіраўніка Лідскага падпольнага міжрайпартцэнтру, у студзені — ліпені 1944 года камісар партызанскай брыгады імя К. К. Ракасоўскага, адначасова член Слонімскага падпольнага РК КП(б)Б. У 1944—1975 гадах на савецкай і гаспадарчай працы.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Саратаўскай вобласці
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Паслы Украіны ў Беларусі

**Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў Рэспубліцы Беларусь** — афіцыйная назва пасады пасла Украіны ў Беларусі. Зараз паслом Украіны ў Беларусі з'яўляецца Валерый Джыгун.

Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Украінай усталяваныя 27 снежня 1991 года. Першым паслом Украіны ў Беларусі стаў Уладзімір Жаліба, у гэтым жа годзе была адчынена пасольства Украіны ў Беларусі.

Ніжэй прыведзены спіс паслоў Украіны ў Беларусі.
* Уладзімір Жаліба (1992—1998)
* Анатоль Дронь (1998—2003)
* Пётр Шапавал (2003—2005)
* Валянцін Налівайчанка (2005—2006)
* Ігар Ліхавы (2006—2010)
* Раман Бяссмертны (2010—2011)
* Віктар Ціханаў (2011—2012)
* Міхаіл Ежэль (2013—2015)
* Валерый Джыгун (з 2015)

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка пасольства Украіны ў Беларусі  


Беларусь
Катэгорыя:Спісы:Беларусь
Прэзідэнцкія выбары ва Украіне (1991)

**Прэзідэнцкія выбары ва Украіне** прайшлі 1 снежня 1991.

## Вынікі 
### Па рэгіёнах 
900px

1991
Катэгорыя:Падзеі 1 снежня
Катэгорыя:Снежань 1991 года
Катэгорыя:Выбары 1991 года
Катэгорыя:1991 год ва Украіне
Берца

**Бе́рца** — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Абабіца, за 20 км у напрамку на паўночны ўсход ад Браслава, за 0,65 км ад мяжы з Латвіяй. Належыць да Абабіцкай групы азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».

Плошча паверхні возера 0,42 км². Даўжыня 1,35 км, найбольшая шырыня 0,52 км, даўжыня берагавой лініі 3,83 км. Найбольшая глыбіня 3,7 м, сярэдняя каля 2,5 м. Аб’ём вады ў возеры 1,06 млн м³. Плошча вадазбору каля 9 км².
Катлавіна возера лопасцевай формы, выцягнутая з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны дасягаюць месцамі вышыні 10—15 м. Берагавая лінія звілістая. Берагі зліваюцца са схіламі катлавіны.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. У паўночнай частцы ў Берцу ўпадае ручай з возера Барвінок. На паўднёвым захадзе злучана пратокай з возерам Дубра. Надводная расліннасць распаўсюджваецца да адлегласці 12 м ад берага возера.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лешч, плотка, гусцяра, лінь і іншыя віды рыб

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 1. 
* Оценка степени антропогенного воздействия на озёра национального парка «Браславские озёра»  

Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёна
Катэгорыя:Абабіцкая група азёр
Катэгорыя:Басейн Друйкі
Алімпійскі камітэт Швецыі

**Алімпійскі камітэт Швецыі** () — арганізацыя, якая прадстаўляе Швецыю ў міжнародным алімпійскім руху. Заснавана і зарэгістравана ў МАК у 1913 годзе.

Штаб-кватэра размешчана ў Стакгольме. З'яўляецца членам МАК, ЕАК і іншых міжнародных спартыўных арганізацый. Ажыццяўляе дзейнасць па развіцці спорту ў Швецыі.

## Алімпійскія гульні ў Швецыі 
Швецыя атрымала права правядзення летняй Алімпіяды ў 1912 годзе ў Стакгольме.

## Гл. таксама 
* Швецыя на Алімпійскіх гульнях

## Спасылкі 
* Афіцыйны вэбсайт Алімпійскага камітэта Швецыі.

Швецыя
Катэгорыя:Швецыя на Алімпійскіх гульнях
Яўген Аляксандравіч Еўтушэнка

**Яўген Аляксандравіч Еўтушэнка** (; ) — расійскі паэт.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Літаратурным інстытуце імя М.Горкага (1951-54). Друкуецца з 1949 года. Паэзія вызначаецца незалежнасцю пазіцыі, вострай пастаноўкай складаных маральных і сацыяльных пытанняў, праблем грамадзянскасці, міжнароднай палітыкі, гуманістычным і антываенным пафасам (зборнікі «Разведчыкі будучага», 1952, «Шаша энтузіястаў», 1956, «Яблык», 1960, «Інтымная лірыка», 1973, «Зварка выбухам», 1980, «Грамадзяне, паслухайце мяне…», 1989, і іншыя паэмы «Брацкая ГЭС», 1965, «Мама і нейтронная бомба», 1982, за апошнюю Дзяржаўная прэмія СССР 1984). Выступае як празаік, публіцыст і крытык (зборнікі артыкулаў «Талент ёсць цуд невыпадковы», 1980, «Пункт апоры», 1981, раманы «Ягадныя мясціны», 1982, «Не памірай пасля смерці», 1993). Паставіў фільмы «Дзіцячы сад» (1984), «Пахаванне Сталіна» (1991), здымаўся ў іх.

На беларускую мову творы Еўтушэнка пераклалі Рыгор Барадулін, Артур Вольскі, Анатоль Вярцінскі, В.Макарэвіч, У.Нядзведскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Евгений Евтушенко похоронен в Переделкино /ТАСС, 11.04.2017/

Катэгорыя:Паэты СССР
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад акруг Украіны
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Петразаводска
Катэгорыя:Рускамоўныя паэты
Катэгорыя:Асобы, вядомыя пад літаратурнымі псеўданімамі
Эжэн Анатоль Дэмарсэ

**Эжэн Анатоль Дэмарсэ** (; , , Францыя — , , Францыя) — французскі хімік, які адкрыў рэдказямельны элемент еўропій.

Асноўныя працы прысвечаны арганічнай і неарганічнай хіміі. Быў спецыялістам у спектраскапіі. У 1870-х гадах праводзіў даследаванні эсенцыі і эфіраў ненасычаных кіслот. Пазней у 1880-х гадах вывучаў лятучасць металаў пры нізкіх цісках і тэмпературах. У працэсе гэтых работ Э. Дэмарсэ прапанаваў канструкцыю высокаэфектыўнага апарата, прызначанага для стварэння нізкіх тэмператур. Апарат працаваў на прынцыпе астуджэння пашыральнага газу. У 1890 годзе ўдасканаліў метад падзелу рэдказямельных металаў, што дазволіла яму вылучыць шэраг новых элементаў, у прыватнасці так званую «самарыевую зямлю» (у 1896). Пазней у 1901 годзе пасля падрабязнага спектральнага аналізу даказаў, што гэты элемент з’яўляецца еўропіем. Прывёў адзін з доказаў наяўнасці новага элемента радыя ва ўранавых адходах — шляхам правядзення спектраскапічнага аналізу паказаў прысутнасць у іх новай лініі.

Катэгорыя:Хімікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Хімікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Хімікі Францыі
Катэгорыя:Выпускнікі Політэхнічнай школы
Сімёлуэ (акруга)

**Акруга Сімёлуэ** () — акруга ў правінцыі Ачэх, размешчаная на аднайменным востраве. Адміністрацыйны цэнтр — Сінабанг.

## Гісторыя 
Акруга была выдзелены ў 1999 годзе з акругі Заходні Ачэх.

## Насельніцтва 
Паводле дадзеных на 2010 год на тэрыторыі акругі пражывала 80 279 чалавек.

## Адміністрацыйны падзел 
Акруга Сімёлуэ дзеліцца на наступныя раёны:
* Алафан
* Саланг
* Сімёлуэ-Барат
* Сімёлуэ-Тэнгах
* Сімёлуэ-Цімур
* Тэлук-Далам
* Цёпах-Селатан
* Цёпах-Барат

Катэгорыя:Акругі правінцыі Ачэх
Ачэх-Сінкіл

**Акруга Ачэх-Сінкіл** () — акруга ў правінцыі Ачэх. Адміністрацыйны цэнтр — горад Сінкіл.

## Гісторыя 
Акруга была выдзелены ў 1999 годзе з акругі Паўднёвы Ачэх.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу 2010 года, на тэрыторыі акругі пражывала 102213 чалавек.

## Адміністрацыйны падзел 
* Данау-Парыс
* Гунунг-Мерыях
* Кота-Бахару
* Куала-Бару
* Пулау-Баньяк
* Сімпанг-Канан
* Сінкіл
* Сінкіл-Утара
* Сінкахор
* Сура-Бару

Катэгорыя:Акругі правінцыі Ачэх
Субулусалам

**Субулусалам** — горад у Інданезіі размешчаны ў правінцыі Ачэх. Колькасць насельніцтва паводле дадзеных 2010 года складае 67 316 чалавек.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Інданезіі
Баравое

**Баравое** — тапонім:

## Азёры 
### Віцебская вобласць 
* Баравое — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Ласіца.
* Баравое — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Галбіца.

### Магілёўская вобласць 
* Баравое — возера ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці, у басейне ракі Даколька.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Баравое — вёска ў Глыбоцкім раёне.
** Баравое — хутар у Пастаўскім раёне.
** Баравое — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне.

* Гомельская вобласць:
** Баравое Ляда — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне.
** Баравое — вёска ў Лельчыцкім раёне.

* Мінская вобласць:
** Баравое — вёска ў Дзяржынскім раёне.

## Казахстан 
* *Баравое* — назва пасёлка Бурабай у Акмалінскай вобласці да 2005 года.

## Расія 
* Баравое — сяло ў Скапінскім раёне Разанскай вобласці.

## Іншае 
* Баравое — санаторый у Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці.

## Гл. таксама 
* Баравая 
* Баравуха 
* Баравыя 
* Бараўляны 
* Бараўская 
* Бор 
* Боркі
Заілійскі Алатау

**Заілійскі Алатау** (, ) — горны хрыбет на паўночным захадзе Цянь-Шаня (на мяжы Казахстана і Кыргызстана).

Распасціраецца на 360 км уздоўж 43 ° паўн.ш. Пераважныя вышыні — 4000—4600 м, вышэйшы пункт — гара Талгар (4973—5017 м). Паўночны схіл параўнальна спадзісты, моцна раздзелены левымі прытокамі ракі Ілі, паўднёвы схіл крута абрываецца да далінах рэк Чылік і Чон-Кемін (правы прыток Чу). Перамычкай паміж вытокамі гэтых рэк, якая называецца Чон-Кемінскай, злучаецца з хрыбтом Кюнг-Ала-Тао, які знаходзіцца ў Кыргызстане. Вялікая колькасць азёр. Самымі буйнымі і вядомымі азёрамі ў Заілійскім Алатау з'яўляюцца Вялікае Алмацінскае возера і возера Ісык. Пераважае высакагорны рэльеф. У паўночных перадгор'ях размешчаны горад-мільённік Алматы. Тут жа знаходзяцца знакаміты спартыўны комплекс Медэа і высакагорная гарналыжная база Чымбулак.

Катэгорыя:Цянь-Шань
Катэгорыя:Горы Кыргызстана
Катэгорыя:Горы Казахстана
Беларусы Казахстана

**Беларусы Казахстана** — беларуская дыяспара ў Рэспубліцы Казахстан.

## Статыстыка 
Паводле афіцыйных даных на 12 студзеня 2012 г. грамадзянамі Рэспублікі Казахстан з’яўляюцца 63694 беларуса. Найбольшая колькасць выхадцаў з Беларусі пражываюць у Кастанайскай (21 тысяча), Карагандзінскай (18 тысяч), Акмалінскай (16 тысяч), Паўночна-Казахстанскай (9 тысяч) абласцях. Дынаміка колькасці беларусаў у Казахстане згодна даных перапісаў насельніцтва: 1926 год — 25 584 чалавека, 1939 год — 31 614, 1959 год —107 309, 1970 год —198 430, 1979 год − 181 821, 1989 год — 178325, 1999 год — 111924, 2009 год — 66 476.

## Гісторыя 
Першыя беларусы з’явіліся на тэрыторыі сучаснага Казахстана пасля паўстання Кастуся Каліноўскага (Б. Залескі і інш.) У пачатку 20 стагоддзя падчас Сталыпінскай аграрнай рэформы ў Казахстан перасяляліся беларускія сяляне. У часы сталінскіх рэпрэсій у Казахстан былі сасланы беларускія дзеячы культуры (Уладзімір Дудзіцкі, Пятро Бітэль, Ян Скрыган, Сымон Хурсік і інш).

З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны з Беларусі былі эвакуяваныя 10,7 тысячы рабочых і служачых, члены іх сем’яў. Сюды былі вывезены калектывы Беларускага тэатра оперы і балета, драматычнага тэатра імя Якуба Коласа. За перыяд з 4 верасня 1941 па красавік 1942 коласаўцы далі 8 шэфскіх канцэртаў, 12 спектакляў і 21 канцэрт у вайсковых шпіталях. У Алматы знаходзілася і спявачка Беларускага тэатра оперы і балета Ларыса Пампееўна Александроўская. Яна выступала з казахскай артысткай Куляш Байсеітавай ў рабочых клубах Алматы і Караганды. На алмаацінскай кінастудыі беларускі рэжысёр Уладзімір Корш-Саблін у 1942 годзе стварыў першыя беларускія фільмы перыяду Вялікай Айчыннай вайны — «Беларускія навелы» («Пчолка» і «Баявыя сябры»).

У 1974 годзе ў Казахстане праходзіў тыдзень беларускай літаратуры.

## Беларусы ў незалежным Казахстане 
Да канца дзевяностых гадоў нацыянальныя культурныя цэнтры беларусаў былі створаны ў Паўладары, Усць-Каменагорску, Астане, Кастанаі, Карагандзе, Какшэтаў, Петрапаўлаўску. Сёння іх у Рэспубліцы зарэгістравана больш за дзесяць. Прыкладам добра арганізаванай працы нацыянальна-культурных аб’яднання з’яўляецца Алмацінскай рэгіянальны НКЦ — кіраўнік Піталенка Л. М., Паўладарскі НКЦ — кіраўнік Богнат Л. І., Карагандзінскі «Фонд беларускай культуры» Спадчына" — кіраўнік Хука А. А. , Паўночна-Казахстанскі абласны НКЦ — кіраўнік Солапава Р. В., Кастанайскую НКЦ — кіраўнік Шаўчэнка Л. В., НКЦ «Беларусь» г. Астаны — кіраўнік Раманава А. Ф..
Асацыяцыя беларусаў Казахстана зарэгістравала афіцыйную назву на ўстаноўчай канферэнцыі ў 2002 г. Да таго часу 10 гадоў дзейнічаў нацыянальны культурны цэнтр «Беларусь». Яго заснавальнік і першы кіраўнік — сенатар Павел Атрушкевіч.

## Літаратура 
* Беларускае замежжа // Энцыклапедыя. — Мінск : Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2010. — 480 с. : іл. Цвёрдая вокладка. На беларускай і рускай мовах. ISBN 978-985-11-0534-8

Катэгорыя:Народы Казахстана
Казахстан
Панамскі метрапалітэн

**Пана́мскі метрапалітэ́н** () — адзін з відаў гарадскога транспарту ў горадзе Панама. Гэта адзіная сістэма метрапалітэну ў краіне Панама і ў Цэнтральнай Амерыцы. Будаўніцтва першае чаргі завяршылася за 38 месяцаў. Агульны кошт працы па будаўніцтве метро і пастаўкі рухомага саставу склалі 1,8 млрд долараў. На дзень адкрыцця — 5 красавіка 2014 года — даўжыня першай лініі склала 13,7 км з 13 станцыямі (з іх 8 падземных, 5 надземныя на эстакадзе).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка Панамскага метрапалітэна

Катэгорыя:Метрапалітэны паводле алфавіта
Катэгорыя:Транспарт у Панаме
Катэгорыя:З’явіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:Транспарт у 2014 годзе
Катэгорыя:2014 год у Панаме
Піньчаў

**Піньчаў** () — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Піньчоўскага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Піньчаў.

Займае плошчу 14,32 км². Насельніцтва 11&nbsp;943 чалавек (на 2004).

## Гісторыя 
Правы горада з 1428 года. У XV—XVI стагоддзях уладанне шляхецкага роду Алясніцкіх, з якога паходзіў кардынал Збігнеў Алясніцкі, які заснаваў у горадзе кляштар паўлінаў (цяпер музей). У сярэдзіне XVI стагоддзя — адзін з ачагоў польскага кальвінізму, месца правядзення так званых Піньчаўскіх сабораў (1550—1563).

У 1586 годзе выкуплены біскупам Пятром Мышкоўскім, які распачаў будаўніцтва непадалёк мястэчка Міраў. Пры яго спадчынніку Жыгімонце стаў цэнтрам ардынацыі Мышкоўскіх. У XVIII стагоддзі перайшоў да Веляпольскіх (захаваўся іх палац). Да Другой сусветнай вайны — яўрэйскае мястэчка.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Антаніна Васілеўна Няжданава

**Антаніна Васілеўна Няжданава** ( — ) — руская і савецкая оперная спявачка (лірыка-каларатурнае сапрана), педагог. Народная артыстка СССР (1936). Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені (1943). Доктар мастацтвазнаўства (1944).

## Біяграфія 
Скончыла Маскоўскую кансерваторыю па класе Умберта Мазеці ў 1902 годзе, была запрошаная салісткай ў Вялікі тэатр, дзе працавала больш за трыццаць гадоў, выконваючы галоўныя партыі ў операх рускіх і замежных кампазітараў.

У 1912 годзе яна адзіны раз у сваёй кар’еры выступіла ў Еўропе — у Парыжскай оперы праспявала партыю Джыльда ў оперы «Рыгалета» Дж. Вердзі.

Сярод іншых выкананых ёй партый — Людміла («Руслан і Людміла» М. І. Глінкі), Таццяна («Яўген Анегін» П. І. Чайкоўскага), Разіна («Севільскі цырульнік» Дж. Расіні), Лакмэ (аднайменная опера Л. Дэліба), Снягурка, Волхава («Садко»), Шэмаханская царыца («Залаты пеўнік» Рымскага-Корсакава) і многія іншыя. Найбольшую вядомасць Няжданавай прынеслі ролі Антаніды ў оперы М. І. Глінкі «Жыццё за цара» і Марфы ў «Царскай нявесце» М. А. Рымскага-Корсакава. Акрамя оперных партый Няжданава таксама выконвала камерныя вакальныя творы, часта выступаючы ў ансамблі з мужам М. С. Галаванавым. У шырокім рэпертуары Няжданавай значнае месца займалі народныя песні.

З 1936 года яна выкладала ў опернай студыі Вялікага тэатра, у Опернай студыі імя К. С. Станіслаўскага, у 1943—1950 гадах — у МДК імя П. І. Чайкоўскага (прафесар з 1943 года).

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі СССР
Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Дактары мастацтвазнаўства
Восіп Іванавіч Бавэ

**Восіп (Джузэпэ) Іванавіч Бавэ** (, ; ,  — , ) — расійскі архітэктар, знакаміты рэканструкцыяй Масквы пасля пажару 1812 года.

## Біяграфія 
Бавэ нарадзіўся ў Пецярбургу ў сям'і неапалітанскага мастака , які прыехаў у Расію ў 1782 годзе для працы ў Эрмітажы. Дадзенае пры хрышчэнні імя Джузэпэ пазней было перароблена на рускі манер у Восіпа Іванавіча. Неўзабаве пасля нараджэння Восіпа сям'я пераехала ў Маскву.

Архітэктурную адукацыю атрымаў у архітэктурным вучылішчы пры  (1802—1807) у , затым, яшчэ да пажару Масквы, працаваў пад кіраўніцтвам М. Ф. Казакова і К. І. Росі у Маскве і Цверы.
[thumb|250px|left|[Вялікі тэатр]]

У 1816 годзе Бавэ атрымлівае званне архітэктара ад савета Імператарскай Акадэміі мастацтваў і бярэ шлюб з удовай княгіняй Аўдоццяй Сямёнаўнай Трубяцкой, народжанай Гур'евай (1786—1871).

Пад кіраўніцтвам Бавэ ў цэнтры Масквы былі перабудаваны Гандлёвыя рады ў стылі класіцызму насупраць Крамля (не захаваліся), праведзена рэканструкцыя Чырвонай плошчы, знесены земляныя ўмацаванні вакол Крамля і засыпаны роў, разбіты , пабудаваны Манеж (інжынерная структура распрацавана А. А. Бетанкурам), створана  (1818—1824) з Вялікім (Пятроўскім) тэатрам (1821—1824; перапрацаваны праект ). За межамі цэнтра Бавэ пабудаваў Градскую бальніцу за  (1828—1833). Трыўмфальныя вароты, збудаваныя па праекце Бавэ ля Цвярской заставы (1827—1834), былі адноўлены ў 1968 годзе каля будуемага тады на  манумента Перамогі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Архітэктары Масквы
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Тэатральныя архітэктары
Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра
Катэгорыя:Члены Маскоўскага Англійскага клуба да 1917 года
Катэгорыя:Пахаваныя на Данскіх могілках
Марцін Чаховіц

**Ма́рцін Чахо́віц** (; лістапад 1532, Збоншынь, Польскае каралеўства ― лістапад 1613, Люблін, Рэч Паспалітая) ― польскі тэолаг, ідэолаг левага крыла радыкальна-рэфармацыйнага руху ў Вялікім Княстве Літоўскім і Каралеўстве Польскім.

Чаховіц рэпрэзентаваў радыкульную плябейскую плыню ў руху польскіх братоў. Быў адным з піянераў пацыфізму ў Рэчы Паспалітай. Прапагандаваў поўную забарону забойстваў (таксама жывёл).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям'і рамесніка. Навучаўся ў збоншынскай парафіяльнай школе, каталіцкай семінарыі ў Познані, пасля накіраваны ў Лейпцыгскі ўніверсітэт. Да 1555 служыў ксяндзом у Курніку, аднак быў вымушаны пакінуць служэнне праз сваю прыхільнасць да пратэстанцтва.

З-за ціску з боку кальвіністаў і магістрату быў вымушаны пакінуць Вільню і замешкаў у Куявіі, у маёнтку Яна Немаеўскага, які, з'яўляючыся кальвіністам, пад яго ўплывам схіліўся да антытрынітарызму. У маёнтку Немаеўскага Чаховіц заснаваў грамаду, сябры якой каля 1570 года адмовіліся ад усіх займаных дзяржаўных пасад і прадалі маёмасць, раздаўшы грошы бедным. Разам з Немаеўскім Чаховіц перабраўся ў Люблін, дзе разам зладзілі буйную грамаду польскіх братоў.

Па смерці Немаеўскага ў 1598 Чаховіц пад ціскам сацыніянаў сышоў з пасады міністра збору, аднак да сканчэння жыцця працягваў весці з імі палеміку, гэтаксама як і з кальвіністамі і езуітамі. Так, у 1578 і 1581 гадах ён дыскутаваў у Лоску з Сымонам Будным, у 1582 прысутнічаў у Любчы на разглядзе справы Буднага, у 1603 на сінодзе ў Ракаве палемізаваў з Фаўстам Соцынам.

Памёр у беднаце і забыцці. Працяглы час імя Чаховіца не згадвалася і ў гістарычнай літаратуры, пакуль у 1962 Джордж Уільямс не апублікаваў пра яго ў філадэльфійскім пратэстанцкім часопісе артыкул, неўзабаве перадрукаваны ў выданні польскай Акадэміі навук.

## Погляды 
[thumb|Тытульныя старонкі «Хрысціянскіх размоў» Чаховіца ў экспазіцыі [Піньчаўскага музея]]
Выступаў супраць прыгонніцтва, адмаўляў свецкую ўладу і царкву, асуджал хрышчэнне немаўлят. Веру лічыў асабістай справай чалавека, патрабаваў рэлігійнай верацярплівасці. Прапаведаваў пацыфізм, сацыяльную роўнасць. Лічыў Ісуса Хрыста не Богам, а бесправінным чалавекам, які паходзіў ад Святога Духа, быў абраны Богам у якасці Збаўцы, надзелены моцай здзяйсняць цуды і пасля смерці быў уваскрошаны Творцам.

## Сачыненні 
* Вершаваны пераказ Новага Запавету (1570)
* «Хрысціянскія размовы» (Кракаў, 1575)
* Пераклад Новага Запавету (Кракаў, 1577; адрэдагаванае выданне Ракаў, 1594).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* The New Testament of Marcin Czechowic 1577 in University of California publications in modern philology. — Berkeley, University of California, 1989.

## Спасылкі 
* *Шпирт А.* Ф. Социн, нонадорантизм, иудаизантизм и иудаизм: о «своем» и «чужом» в польской радикальной реформационной мысли 2-й половины XVI в. 

Катэгорыя:Постаці вялікалітоўскага пратэстанцтва
Катэгорыя:Перакладчыкі Бібліі на польскую мову
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Польскія браты
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Збоншыні
Катэгорыя:Выпускнікі Лейпцыгскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Памерлі ў Любліне
Юстус Ёнас

**Юстус Ёнас** (; ,  — , ) — сябар і памочнік Лютэра, прафесар багаслоўя і пробашч у Вітэнбергу.

## Біяграфія 
Суправаджаў Лютэра ў Вормс, дапамагаў яму пры перакладзе Старога Запавету і пры візітацыі цэркваў, браў удзел у складанні так званых Торгаўскіх артыкулаў і прысутнічаў на рэйхстагу ў Аўгсбургу. У 1541 Ёнас быў запрошаны ў Гале, каб рэфармаваць там царкоўную і школьную справу. Шмалькальдэнская вайна вымусіла яго пакінуць горад (1546). Пасля доўгіх блуканняў, Ёнас у 1551 стаў прыдворным прапаведнікам у Кобургу, у 1553 — суперінтэндэнтам у Айсфельдзе. Яго перапіска выдадзена ў «Geschichtsqirellen der Provinz Sachsen» (Гале, 1884—1885).

## Літаратура 
* Christian Gottlieb Jöcher: Allgemeines Gelehrten-Lexikon. 2. Teil, D-L. Leipzig 1750.
* 

Катэгорыя:Лютэранскія тэолагі
Катэгорыя:Постаці Рэфармацыі
Катэгорыя:Багасловы Германіі
ФК Дардой

**«Дардой»** () — кыргызскі футбольны клуб, які прадстаўляе Бішкек. Быў заснаваны ў 1997 годзе. З 2004 года насіў назву «Дардой-Дынама». Да 1 студзеня 2010 года клуб прадстаўляў горад Нарын, са змяненнем прапіскі клуб вярнуўся да першапачатковай назвы. Адзін з самых тытулаваных і наймацнейшых клубаў Кыргызстана.

12-разовы чэмпіён Кыргызстана, дзесяціразовы ўладальнік Кубка Кыргызстана (2004, 2005, 2006, 2008, 2010, 2012, 2014, 2016, 2017, 2018), двухразовы пераможца Кубка Прэзідэнта АФК (2006, 2007), чатырохразовы ўладальнік Суперкубка Кыргызстана (2012, 2013, 2014, 2019).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Дардой
Леанід Віталевіч Собінаў

**Леанід Віталевіч Собінаў** (, Яраслаўль — , Рыга) — рускі оперны спявак (лірычны тэнар), народны артыст Рэспублікі (1923), адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў рускай класічнай вакальнай школы.

У 1897 годзе стаў салістам Вялікага тэатра. Двойчы быў дырэктарам Вялікага тэатра — у 1917—1918 гадах і ў 1921 годзе. Собінаў выступаў у міланскім тэатры «Ла Скала» (1904—1906), дзе спяваў у традыцыйным італьянскім рэпертуары, выступаў у Монтэ-Карла, Мадрыдзе, Лондане, Берліне, Парыжы (1909).

Пакінуў сцэну ва ўзросце 60 гадоў у 1933 годзе.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Сайт Дому-музея Собінава 

Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Тэнары
Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра
Катэгорыя:Оперная трупа Марыінскага тэатра
Катэгорыя:Адвакаты Расійскай імперыі
Альберт Кацярынавіч Кавас

**Альберт Кацярынавіч Кавас** (, Санкт-Пецярбург — , Пецяргоф) — італьянскі і расійскі архітэктар, будаўнік тэатраў, акадэмік архітэктуры (1846).

Альберта (Альберт) Кавас нарадзіўся ў Пецярбургу, скончыў матэматычнае аддзяленне універсітэта ў Падуі. Вярнуўшыся ў Расію ў 1829 годзе, быў накіраваны ў дапамогу К. І. Росі.

12 ліпеня 1830 года А. К. Кавас стаў архітэктарам Пажаскага корпуса; у 1832 годзе заняў пасады архітэктара Таварыства высакародных дзяўчын і Екацярынінскага вучылішча; у 1834 — архітэктара Паштовага ведамства, у 1838 — архітэктара Дэпартамента дзяржаўнай маёмасці. Акрамя таго, выконваў прыватныя заказы, напрыклад, аздабляў фасад дома Пашкова.

Самай вядомай яго працай у Пецярбургу стаў Марыінскі тэатр, пабудаваны ў 1860 годзе. У 1853—1856 гадах Кавас кіраваў аднаўленнем маскоўскага Вялікага тэатра.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

## Спасылкі 
* Энцыклапедыя Санкт-Пецярбурга
* Санкт-Пецярбургскія асамблеі 

Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Катэгорыя:Архітэктары Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Архітэктары Масквы
Катэгорыя:Тэатральныя архітэктары
Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра
Катэгорыя:Постаці Марыінскага тэатра
Катэгорыя:Пахаваныя на Волкаўскіх могілках
Сяргей Якаўлевіч Лемешаў

{{Музыкант
 |Імя              = Сяргей Лемешаў
 |Выява      =Sergei Lemeshev - копия.jpg
 |Шырыня           = 230px
 |Поўнае імя       = Сяргей Якаўлевіч Лемешаў
 |Дата нараджэння    = 
 |Месца нараджэння   = 
 |Дата смерці      = 
 |Месца смерці     = 
 |Краіна           = 
 |Прафесіі        = 
 |Пеўчы голас  = 
 |Жанры            = опера,  камерная музыка,  эстрада
 |Калектывы       = Свярдлоўскі тэатр оперы і балета (1926-1927), Руская опера пры Кітайска-Усходняй чыгунцы ў Харбіне (1927-1929),  Тыфліскі тэатр оперы і балета (1929-1931),  Вялікі тэатр (1931-1957)
 |Узнагароды          = { style="background: transparent"
      
}
{ style="background: transparent"

}
 |Вікісховішча        = 
}}

**Сяргей Якаўлевіч Лемешаў** (, с. Старое Князева, Цвярскі павет, Цвярская губерня, Расійская імперыя — , , СССР) — рускі савецкі камерны ,  (лірычны тэнар),  і . Народны артыст СССР (1950). Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1941).

## Біяграфія 
У 1921—1925 гадах ён вучыўся ў Маскоўскай кансерваторыі ў класе прафесара Н. Г. Райскага. З 1924 спяваў у опернай студыі К. С. Станіслаўскага пры Вялікім тэатры, дзе акрамя іншых, выконваў партыю Ленскага (опера П. І. Чайкоўскага «Яўген Анегін»). Менавіта гэтая роля, якую Сяргей Якаўлевіч выканаў больш за 500 разоў, прынесла яму шырокую вядомасць і любоў гледачоў.

У 1926 годзе дэбютаваў на прафесійнай сцэне ў Свярдлоўскам тэатры оперы і балета. У 1927—1929 гадах — саліст Рускай оперы пры Кітайска-Усходняй чыгунцы ў Харбіне. У 1929—1931 гадах — саліст Тыфліскага тэатра оперы і балета.

У 1931 Лемешаў быў запрошаны ў Вялікі тэатр, дзе дэбютаваў у партыях цара Берандзея (Снягурка), Джэральда (Лакме) і Ленскага (Яўген Анегін). Разам з І. С. Казлоўскім Лемешаў быў вядучым тэнарам да 1957 года, перыядычна працягваў выступаць у Вялікім тэатры да 1965 года. Выканаў мноства партый: Ляўко («Майская ноч»), Індыйскі госць («Садко») у операх Рымскага-Корсакава, Баян («Руслан і Людміла» М. І. Глінкі), Дуброўскі (аднайменная опера Э. Ф. Напраўніка), а таксама Герцаг («Рыгалета») , Альфрэд («Травіята») у операх Джузэпэ Вердзі, Граф Альмавіва («Севільскі цырульнік» Джаакіна Расіні), Фауст (аднайменная опера Шарля Гуно) і інш.

Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты СССР
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Расіі
Катэгорыя:Выканаўцы рускіх народных песень
Катэгорыя:Постаці Вялікага тэатра
Катэгорыя:Постаці Міхайлаўскага тэатра
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цвярской вобласці
Двукоссе

**Двукоссе** — парны пунктуацыйны знак, які выкарыстоўваецца для вылучэння простай мовы, цытат, назваў літаратурных твораў, газет, часопісаў, арганізацый, а таксама асобных словаў, калі яны ўключаюцца ў тэкст не са сваім звычайным сэнсам, выкарыстоўваюцца ў іранічным сэнсе, прапануюцца ўпершыню, альбо, наадварот, як састарэлыя і да т. п.

## Віды двукоссяў 
### Клавіятура 
Набор ASCII, як і большасць раскладак клавіятуры, мае толькі прамыя адзіночныя (''' ' **- 0x27) і падвойныя (**"** — 0x22) двукоссі, якія і ўжываліся ў беларускіх тэкстах цягам доўгага часу. Але з пашырэннем Unicode рэкамендуецца ўжываць двукоссі беларускай тыпаграфікі: **«**вуглавыя**»** (U+00AB і U+00BB) і **„**звычайныя**“** (U+201E і U+201C).

## Віды двукоссяў у мовах свету 
## Двукоссе ў беларускай мове 
Цяпер у беларускай мове, як у прыватным выкарыстанні, так і ў сродках масавай інфармацыі, не існуе адзінага агульнапрынятага варыянту двукосся, хаця традыцыйна ў беларускіх друкарнях выкарыстоўваліся 2 віды двукоссяў: **«**вуглавое двукоссе**»** (ялінкі) і звычайнае альбо **„**нямецкае двукоссе**“'''.

### Ужыванне двукоссяў у старых выданнях 
Катэгорыя:Пунктуацыя
Катэгорыя:Друкарскія знакі
Валерый Абісалавіч Гергіеў

{{Музыкант
| Імя               = Валерый Гергіеў
| Выява           = Gergiev klarafestival Brussels 2007.jpg
| Шырыня    = 250px
| Апісанне выявы  = Фатаграфія з фестывалю KlaraFestival (2007; Брусель)
| Фон            = non_performing_personnel
| Поўнае імя        = Валерый Абісалавіч Гергіеў
| Дата нараджэння  = 
| Месца нараджэння = 
| Дата смерці =
| Месца смерці
| Гады актыўнасці =
| Краіна =  
| Прафесіі = 
| Інструменты = фартэпіяна
| Жанры = опера, сімфанічная музыка
| Псеўданімы =
| Калектывы = Марыінскі тэатр  Дзяржаўны аркестр Арменіі  Ратэрдамскі філарманічны аркестр  Метраполітэн-опера Лонданскі сімфанічны аркестр
| Супрацоўніцтва =
| Лэйблы =
| Сайт = http://www.valery-gergiev.ru/
| Узнагароды = { style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
     
-
 
}
{ style="background: transparent"
     
-
     
-
     
-

}
{ style="background: transparent"
    
}
{ style="background: transparent"
      
}
{ style="background: transparent"
    
}
}}
**Валерый Абісалавіч Гергіеў** (, нар. , Масква, СССР) — савецкі і расійскі дырыжор. Мастацкі кіраўнік Марыінскага тэатра (з 1988 года), галоўны дырыжор Лонданскага сімфанічнага аркестра. Народны артыст Расіі (1996). Герой Працы Расійскай Федэрацыі (2013). Лаўрэат чатырох Дзяржаўных прэмій Расіі (1993, 1994, 1998, 2001).

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Валерыя Гергіева

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Кавалеры Ордэна Святога Месропа Маштоца
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Данакер
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі РФ у вобласці літаратуры і мастацтва
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залатая маска»
Катэгорыя:Постаці Марыінскага тэатра
Катэгорыя:Оперныя дырыжоры
Катэгорыя:Дэканы СПбДУ
Паўстанцкая армія Украіны

{{Ваеннае падраздзяленне
|назва= Рэвалюцыйная паўстанцкая армія Украіны 
|выява= 320px
|подпіс= Галоўнакамандуючы Рэвалюцыйнай паўстанцкай арміяй Украіны Нестар Махно сярод сваіх паплечнікаў, 1919
|гады= 21 ліпеня 1918 — 28 жніўня 1921
|краіна= Вольная тэрыторыя 
|падначаленне= border|22px|border|link=Зялёныя паўстанцы|паўстанцы ліпень 1918 — люты 1919  border|{}|border|link=УССР|Украінская ССР Украінская савецкая армія  (люты-май 1919)  border|22px|border|link=Зялёныя паўстанцы|паўстанцы чэрвень 1919 — кастрычнік 1920   Чырвоная армія (лістапад 1920)  border|22px|border|link=Зялёныя паўстанцы|паўстанцы снежань 1920 — жнівень 1921
|у складзе= 
|тып= Партызанская (паўстанцкая) армія 
|роля= Барацьба з акупацыйнымі войскамі, забеспячэнне стварэння анархічнага грамадства 
|памер= да 120 000 чалавек
|камандная_структура=
|размяшчэнне= Паўднёва-ўсходняя Украіна
|мянушкі= **махноўцы**
|заступнік= Пётр Аляксеевіч Крапоткін
|дэвіз=
|колеры=
|марш=
|талісман=
|рыштунак=
|бітвы= 
Грамадзянская вайна ў Расіі:
* Екацярынаслаўскі паход белагвардзейцаў
* Наступ Украінскага фронту РСЧА
* Маскоўскі паход ВСЮР
* Паўночна-Таўрыйская аперацыя
* Перакопска-Чангарская аперацыя
|знакі_адрознення=
|цяперашні_камандзір=
|вядомыя_камандзіры= Нестар Іванавіч Махно  Віктар Фёдаравіч Белаш  Сямён Мікіціч Карэтнікаў Феадосій Юстынавіч Шчусь 
}}
**Рэвалюцыйная паўстанцкая армія Украіны** — збройныя паўстанцкія фарміраванні падчас Грамадзянскай вайны ў Расіі, якія дзейнічалі на паўднёвым усходзе Украіны з 21 ліпеня 1918 па 28 жніўня 1921 года пад лозунгамі анархізму. РПАУ сустракаецца ў дакументах і крыніцах пад такімі назвамі, як Паўстанцкая армія Украіны, Украінская паўстанцкая армія, армія імя бацькі Махно, паўстанцкі рух пад кіраўніцтвам Махно, альбо дастаткова часта ў крыніцах больш позняй савецкае эпохі — «махноўцы».
[300px|thumb|злева|[Сцяг РПАУ]]

Цэнтрам паўстанцкага руху махноўцаў было сяло Гуляйполе Екацярынаўскай губерні — радзіма Нестара Махно. Раён аперацый атрадаў Махно знаходзіўся ад Днястра да заходніх межаў Вобласці Войска Данскога.

## Гл. таксама 
* Вольная тэрыторыя
* Грамадзянская вайна ў Расіі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Узброеныя сілы падчас Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Украінскія ваенныя фарміраванні
Катэгорыя:Чырвоная армія падчас Грамадзянскай вайны
Катэгорыя:Анархісцкія арганізацыі
Катэгорыя:Рэвалюцыйная паўстанцкая армія Украіны
Катэгорыя:Гісторыя Украіны (1917—1991)
Іван Ціханавіч Вараб’ёў

**Іван Ціханавіч Вараб’ёў** (, в. Чырвоная Слабада, Акцябрскі раён —) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

Скончыў БСГА ў 1969. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1946 аграном, з 1951 дырэктар МТС, з 1957 дырэктар саўгаса «Арэса» Акцябрскага раёна, з 1973 кіраўнік раённага міжгаспадарчага аб’яднання па арашэнні.

Званне Героя прысвоена за поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, павелічэнне вытворчасці і нарыхтовак сельскагаспадарчай прадукцыі. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1971-75.

## Спасылкі 
* Таленавіты кіраўнік 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Акцябрскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэлегаты XXIII з’езда КПСС
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Усходняя Сібір

&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;Геаграфічная Расійская Сібір
&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;Гістарычная вобласць, якая завецца Сібір]]
**Усходняя Сібір** — частка Сібіры, якая ўключае азіяцкую тэрыторыю Расіі ад Енісея на захадзе да водападзельных хрыбтоў, якія ідуць уздоўж Ціхага акіяна на ўсходзе. Уваходзіць ва Усходне-Сібірскі эканамічны раён.

## Геаграфія 
Плошча — больш за 7 млн км². Большая частка занятая таёжным Сярэднесібірскім пласкагор’ем, якое змяняецца на поўначы тундравымі нізінамі, на поўдні і ўсходзе высокімі горнымі хрыбтамі Заходніх і Усходніх Саян, Забайкалля і Яна-Калымскага краю. Тут размешчаны найбуйнейшыя ракі Расіі — Енісей, Лена, Вілюй, Селенга, Алёкма, Ангара.

У межах Усходняй Сібіры размешчаны Краснаярскі край, Забайкальскі край, Іркуцкая вобласць, Бурація, Тыва, Якуція. Найбуйнейшы горад Усходняй Сібіры — Краснаярск; буйныя гарады — Іркуцк, Улан-Удэ, Чыта, Якуцк, Ангарск, Брацк, Нарыльск, Ачынск.

Усходняя Сібір — край пераважна тайговы. Зона тайгі распасціраецца ад межаў лесатундры на поўначы да мяжы з Манголіяй на поўдні на прасторы каля 5 млн км², з якіх 3455 тыс. км² занята тайговага лясамі.

Глебы і расліннасць тайговай зоны Усходняй Сібіры развіваюцца ў больш спрыяльных умовах, чым у зонах тундры і лесатундры. Рэльеф больш перасечаны, чым у суседняй Заходняй Сібіры, на друзавым элювіі карэнных парод фармуюцца камяністыя, нярэдка маламагутныя глебы.

## Гл. таксама 
* Заходняя Сібір
* Далёкі Усход
* Тэрытарыяльная экспансія Расіі
* Азіяцкая частка Расіі

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Беркут (значэнні)

**Беркут**:

* Беркут (*Aquila chrysaetos*) — від птушак з роду арлы сямейства ястрабіных.
* Беркут, спецпадраздзяленне
* ХК Беркут, Кіеў
* БПЛА Беркут (АГАТ), Беркут (Індэла)
Мікалай Васілевіч Вараб’ёў

**Мікалай Васілевіч Вараб’ё́ў** (, в. Камароўка, Шклоўскі раён — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1971).
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

З 1953 года ў Чавускім раёне: механік МТС, з 1966 начальнік участка па механізацыі жывёлагадоўчых ферм раённага аб’яднання Сельгастэхнікі, з 1971 года начальнік перасоўнай механізаванай калоны Магілёўскага трэста «Сельспецмантаж».

Званне Героя прысвоена за паспяховае выкананне 8-га пяцігадовага плана развіцця сельскай гаспадаркі раёна.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шклоўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Андрэй Максімавіч Варанецкі

**Андрэй Максімавіч Варанецкі** (, в. Дубраўка, Пухавіцкі раён — , в. Вялікія Эйсманты) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі настаўніцкі інстытут у 1940 годзе. Накіраваны працаваць на пасадзе дырэктара Суражкоўскай васьмігадовай школы. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1946 г. настаўнічаў у Гродзенскай вобласці, у 1953—1972 гадах — старшыня калгаса «Гвардыя» Бераставіцкага раёна (з 1972 года калгас імя Варанецкага). Член ЦК КПБ у 1966—1971 гадах. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання ў 1962—1966 гадах, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання ў 1971—1972 гадах.

Памёр 14 студзеня 1972 года пасля цяжкай і працяглай хваробы. Пахаваны ў вёсцы Вялікія Эйсманты. Калгас «Гвардыя» быў названы калгасам імя А. М. Варанецкага.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы (1966) — за поспехі ў развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці.
* Ордэн Леніна
* Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга

## Спасылкі 
* 
* Герои Социалистического Труда Пуховичского района 
* Героі працы

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Варанецкі

**Варанецкі** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Арсенавіч Варанецкі (нар. 1951) — беларускі акцёр цырка.
* Аляксандр Юр’евіч Варанецкі (? — пасля 1582) — плябан дудскі.
* Андрэй Максімавіч Варанецкі (1920—1972) — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Валерый Іосіфавіч Варанецкі (нар. 1963) — беларускі дыпламат.
* Фама Сільвестравіч Варанецкі (1938—2022) — беларускі акцёр, педагог.

## Гл. таксама 
* Варанец
* Варановіч
Паўднёвы Ачэх

**Акруга Паўднёвы Ачэх** () — акруга ў правінцыі Ачэх. Адміністрацыйны цэнтр — горад Тапактуан.

## Гісторыя 
Акруга быў утвораны 4 лістапада 1956 г. У 2002 годзе з яе былі вылучаныя акругі Паўднёва-Заходні Ачэх і Ачэх-Сінкіл.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу 2008 года, на тэрыторыі акругі пражывала 206252 чалавека.

## Адміністрацыйны падзел 
Акруга Паўднёвы Ачэх дзеліцца на наступныя раёны:

* Баканган
* Баканган Цімур
* Клуэт Селатан
* Клуэт Тэнгах
* Клуэт Цімур
* Клуэт Утара
* Лабухан Хаджы
* Лабухан Хаджы Барат
* Лабухан Хаджы Цімур
* Мёкэк
* Пасіэ Раджа
* Сама Дуа
* Саванг
* Тапак Туан
* Трумон
* Трумон Цімур

Катэгорыя:Акругі правінцыі Ачэх