Іван Міхайлавіч Майскі

{{Дзяржаўны дзеяч
|выява = 
|апісанне = 
|імя пры нараджэнні = Ян Ляхавецкі

|пасада = Паўнамоцны прадстаўнік / Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол СССР у Вялікабрытаніі
|сцяг = Coat of arms of the Soviet Union 1.svg
|перыядпачатак = 1932
|перыядканец = 1943
|папярэднік	= Рыгор Якаўлевіч Сакольнікаў
|пераемнік = Фёдар Тарасавіч Гусеў
|прэм'ер =

|пасада_2 = Паўнамоцны прадстаўнік СССР у Фінляндыі
|сцяг_2 = Coat of arms of the Soviet Union 1.svg
|перыядпачатак_2 = 1929
|перыядканец_2 = 1932
|папярэднік_2 = Сяргей Сяргеевіч Александроўскі
|пераемнік_2 = Барыс Яфімавіч Штэйн
|прэм'ер_2 =

|партыя	= РСДРП з 1903 года
| прафесія =
| навуковая ступень = 
| навуковае званне = 
| узнагароды = { style="background: transparent"

}
}}

**Іва́н Міха́йлавіч Ма́йскі** (, сапраўдныя імя і прозвішча — *Ян Ляхаве́цкі* ; 1884—1975) — савецкі , гісторык і публіцыст.

Доктар гістарычных навук. Правадзейны член АН СССР (30.11.1946).

## Біяграфія 
Сын ваеннага ўрача — выхадца з ахрышчанай (дзед быў кантаністам) яўрэйскай сям’і, пасля доктара медыцыны, навукоўца. Вучыўся ў гімназіі ў Чарапаўцы, скончыў Омскую мужчынскую гімназію. Затым вучыўся на гісторыка-філалагічным факультэце Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта (выключаны). У 1903 уступіў у РСДРП, меншавік. У перыяд рэвалюцыі 1905—1907 гадоў член Саратаўскага Савета рабочых дэпутатаў.

У пачатку студзеня 1906 г. арыштаваны і адпраўлены ў табольскую ссылку. У 1908 г. эміграваў у Германію, дзе ў 1912 скончыў эканамічны факультэт Мюнхенскага ўніверсітэта, пасля чаго пераехаў у Англію.

Вярнуўся ў Расію ў маі 1917 года. Працаваў членам калегіі міністэрства працы Часовага ўрада. Улетку 1918 г. быў міністрам працы ў Самарскім урадзе КАМУСа. За працу ў эсэраўскім урадзе КАМУСа быў выведзены з меншавіцкага ЦК і выключаны з РСДРП.

Фармальна прызначаны міністрам працы ў калчакаўскім урадзе, Майскі фактычна ў час Грамадзянскай вайны знаходзіўся ў навуковай экспедыцыі ў Манголіі.

Паводле слоў самога Майскага, пасля разгону КАМУСа Калчаком ён узімку 1918/1919 знаходзіўся на нелегальным становішчы, а ўвесну 1919 адправіўся ў экспедыцыю ў Манголію, як прадстаўнік іркуцкай канторы Цэнтрасаюза, з мэтай вывучэння замежнагандлёвых перспектыў. Правёў за граніцай 16 ці 17 месяцаў, у верасні 1920, з заканчэннем грамадзянскай вайны ў Забайкаллі і пачаткам ваенных дзеянняў у Манголіі, экспедыцыя вярнулася ў Расію.

У лютым 1921 года Сіббюро ЦК прыняты ў РКП(б). Быў прызначаны старшынёй толькі што ўтворанага Сібірскага дзяржплана.

З 1922 — на дыпламатычнай працы. Быў кіраўніком аддзела друку Народнага камісарыята замежных спраў (НКЗС). Першы рэдактар часопіса «Звезда». У 1922 годзе выступаў сведкай абвінавачвання на працэсе эсэраў.

К. І. Чукоўскі запісаў у дзённіку 10 студзеня 1925 г. пра Майскага: «Ён былы меншавік і, як усякі былы меншавік, страшна клапоча перабальшавістнічаць бальшавікоў».
«Добра ведае англійскую мову. Мае сякія-такія сувязі ў Англіі па старой сваёй меншавіцкай дзейнасці. Ён там жыў у свой час. Гэта сувязь з’яўляецца яго плюсам і ў той жа час яго мінусам» — з характарыстыкі, дадзенай ЦК у 1926 годзе Майскаму.
У 1929—1932 гадах — паўпрад у Фінляндыі.

[thumb|right|250px|Падпісанне [Дагавор аб ненападзе і аб мірным урэгуляванні канфліктаў паміж Фінляндыяй і Савецкім Саюзам|Дагавора аб ненападзе паміж Фінляндыяй і Савецкім Саюзам. 21 студзеня 1932, Хельсінкі. Злева фінскі міністр замежных спраў Аарна Юр'ё-Коскінен, справа паўпрад Савецкага Саюза ў Фінляндыі Іван Майскі.]]
21 студзеня 1932 падпісаў савецка-фінскі дагавор аб ненападзе.

У 1932—1943 надзвычайны і паўнамоцны пасол у Вялікабрытаніі.
30 ліпеня 1941 года падпісаў Пагадненне аб аднаўленні дыпламатычных адносін паміж СССР і ўрадам Польскай Рэспублікі ў выгнанні (больш вядомае як дагавор (пагадненне) «Майскага-Сікорскага» ці «Сікорскага-Майскага»).

У час візіту ў Маскву ў 1942 годзе Уінстан Чэрчыль у гутарцы са Сталінам адзначыў Майскага як добрага дыпламата, на што Сталін пагадзіўся, але дадаў, што «ён занадта балбатлівы і не ўмее трымаць язык за зубамі». Брытанскія гісторыкі адзначаюць, што Майскі паводзіў сябе ў Лондане вельмі свабодна, але гэтым ён зусім не забяспечваў інтарэсы СССР.

У 1943—1946 намеснік наркама замежных спраў СССР В. М. Молатава, удзельнічаў у Ялцінскай канферэнцыі.

Быў старшынёй Міжнароднай рэпарацыйнай камісіі.

У лютым 1953 г. арыштаваны і абвінавачаны па арт. 58 КК РСФСР. Пасля сам Майскі распавядаў пра гэта В. М. Беражкову:

Вызвалены ў 1955 і адноўлены ў партыі. У 1960 г. рэабілітаваны. Пісаў працы па гісторыі Іспаніі, успаміны. У 1966 годзе падпісаў ліст 25 дзеячаў культуры і навукі генеральнаму сакратару ЦК КПСС Брэжневу супраць рэабілітацыі Сталіна.

## Узнагароды 
* 2 ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга (18.01.1944; 05.11.1945)
* медалі

## Сям’я 
* Першая жонка — Вольга Мікіцічна Ляхавецкая (народжаная Быстрыцкая), урач, (разыйшоўся ў 1915 годзе).
** Дачка — Наталля Іванаўна Майская (1908—?), інжынер-электрык.
* Трэцяя жонка — Агнія Аляксандраўна Майская (народжаная Скіпіна), народная настаўніца ў Омску, член РСДРП (б) з 1920 года.

## Сачыненні 
* *Майский И. М.* Германия и война. — [М., 1916].
* *Майский И. М.* Политическая Германия. — М., [1917].
* *Майский И. М.* В мире германского профессионального движения. — Пг., 1917.
* *Майский И. М.* Демократическая контрреволюция. — М.; Пг.: Госиздат, 1923. — 360 с.
* *Майский И. М.* Внешняя политика РСФСР, 1917—1922. — М., 1923. — 194 с.
* *Майский И. М.* Перед бурей. — М.: ГИХЛ, 1944. — 228 с.
**  — М.: Молодая гвардия, 1945. — 248 с.
* *Майский И. М.* Близко-далеко. — М.: Детгиз, 1961. — 400 с.
* *Майский И. М.* Испания. 1808—1917.  — М., 1957.
* *Майский И. М.* Испанские тетради.  — М.: Воениздат, 1962. — 200 с., 1 вкл.
* *Майский И. М.* Воспоминания советского посла в Англии. — М.: Изд-во ин-та международных отношений, 1960. — 144 с.
* *Майский И. М.* Путешествие в прошлое. *Воспоминания о русской политической эмиграции в Лондоне 1912—1917 гг.* — М.: Изд-во Академии наук СССР, 1960.
* *Майский И. М.* Кто помогал Гитлеру. Из воспоминаний советского посла.  — М.: Ин-т международных отношений, 1962. — 198 с.
* *Майский И. М.* Воспоминания советского посла: В 2-х книгах. — М.: Наука, 1964. — 461+538 с.
* *Майский И. М.* Б. Шоу и другие. Воспоминания. — М.: Искусство, 1967. — 200 с. + илл. на вклейках.
* *Майский И. М.* Воспоминания советского дипломата. 1925—1945.  — М., 1971.
* *Майский И. М.* Люди. События. Факты. — М.: Наука, 1973. — 216 с.
* *Майский И. М.* «В политике не приходится быть слишком разборчивым». Письмо И. М. Майского в ЦК РСДРП. 1918 г. // Исторический архив. — 1997. — № 2. — С. 62—75.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Густерин П. В.* Советско-британские отношения между мировыми войнами. — Саарбрюккен, 2014. — ISBN 978-3-659-55735-4.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расіі
Катэгорыя:Паслы СССР у Фінляндыі
Катэгорыя:Паслы СССР у Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Палітычныя псеўданімы
Катэгорыя:Меншавікі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Члены РСДРП
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Ссыльныя ў Цюменскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Ахвяры барацьбы з касмапалітызмам
Катэгорыя:Выкладчыкі гістарычнага факультэта МДУ
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валагодскай вобласці