Бруна Якаўлевіч Ясенскі

**Бру́на Я́каўлевіч Ясе́нскі** (, сапраўднае імя **Ві́ктар Я́каўлевіч Зы́сман** (), у 1908—1929 гадах — **Ві́ктар Іва́навіч Ясе́нскі**;  — ) — польскі і савецкі пісьменнік, паэт, драматург. Пісаў на польскай, рускай і французскай мовах. Член ЦВК Таджыкскай ССР. Расстраляны ў 1938 годзе. Рэабілітаваны пасмяротна.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Расійскай імперыі, у мястэчку Клімонтаў Сандамірскага павета Радамскай губерні (цяпер у Свентакшыскім ваяводстве Польшчы) у сям'і вядомага яўрэйскага ўрача Якуба Зысмана (Якава Гершонавіча Зысмана, 1861—1926) і каталічкі Еўфіміі Марыі Маджалеўскай. У 1908 годзе шляхам фіктыўнага ўсынаўлення Іванам Людвикавічам Ясенскім яго прозвішча было афіцыйна зменена на *Ясенскі*.

З 1918 года пісаў і друкаваў вершы. Прымакаў да групы польскіх футурыстаў. З 1920 года пачаў выкарыстоўваць імя *Бруна*. У 1922 годзе скончыў Кракаўскі ўніверсітэт.

Пад уплывам Кракаўскага паўстання 1923 года, звязанага з камуністычным рухам, перайшоў на больш радыкальныя палітычныя пазіцыі і актыўней заняўся палітычнай дзейнасцю. У 1925 годзе быў вымушаны эмігрыраваць у Францыю, жыў у Парыжы, адкуль быў двойчы высланы за свае публікацыі і камуністычную прапаганду. Там жа ўступіў у шэрагі Французскай камуністычнай партыі. У 1927 годзе арганізаваў рабочы тэатр.

Высланы ў 1929 годзе з Францыі, пераехаў у СССР. Прыняў савецкае грамадзянства пад імем *Бруна Якаўлевіч Ясенскі*. Член УКП(б) з 1930 года. Быў абраны сакратаром Міжнароднага аб'яднання рабочых пісьменнікаў (МАРП). Стаў галоўным рэдактарам «цэнтральнага органа МАРП» — часопіса «Интернациональная литература». Адзін з першых членаў навастворанага Саюза пісьменнікаў СССР (з 13 мая 1934 года), член праўлення. Адзін з аўтараў прапагандысцкай кнігі «Беламорска-Балтыйскі канал імя Сталіна» (1934). Жыў у Маскве ў знакамітым «Доме пісьменніцкага кааператыва» (Камергерскі завулак, 2).

У 1935 годзе па запрашэнні кіраўніцтва завода «Уралмаш» наведаў Свярдлоўск. Паводле некаторых даных, збіраўся напісаць раман па матэрыялах, сабраных на Урале, але не паспеў.

Летам 1937 года быў зняты з усіх пасад і выключаны з Саюза пісьменнікаў «за контррэвалюцыйную дзейнасць» па даносе П. Ф. Юдзіна сакратарам ЦК УКП(б) на драматурга У. М. Кіршона. На момант арышту пражываў у Маскве (праезд Мастацкага тэатра, д. 2, кв. 2).

Звесткі пра смерць супярэчлівыя. Паводле афіцыйных даных сцвярджалася, што ён памёр у ссылцы ў 1941 годзе. Па даных таварыства «Мемарыял», дата і прычыны яго смерці ў 1950-я—1980-я гады былі сфальсіфікаваны, а ў сапраўднасці ён быў расстраляны на палігоне Камунарка.
Арышт. 31.07.1937. Прысуджаны ВКВС СССР 17.09.1938 па абв. ва ўдзеле ў к.-р. тэрарыстычнай арганізацыі. Расстраляны 17.09.1938. Рэабілітаваны 24.12.1955.

Па даных 7-га фонду ЦА ФСБ РФ, пасля арышту і «следства» ўнесены ў Сталінскі расстрэльны спіс ад 12 верасня 1938 г. («Масква-цэнтр») па 1-й катэгорыі («за» *Молатаў, Жданаў*).

### Беларускія пераклады 
«Слова пра Якуба Шэлю» на беларускую мову ў 1932 годзе пераклаў паэт Уладзімір Жылка.

## Экранізацыі 
* Чалавек мяняе скуру (фільм, 1959)
* Чалавек мяняе скуру (фільм, 1979)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Катэгорыя:Польскамоўныя паэты
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Паэты Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Драматургі Расіі
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя дзеячы культуры і мастацтва СССР
Катэгорыя:Расстраляныя і пахаваныя на палігоне Камунарка
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР пасмяротна
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Памерлі ў 1938 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1901 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Свентакшыскім ваяводстве
Катэгорыя:Выпускнікі Ягелонскага ўніверсітэта