Вытворчасць цукровых буракоў у Беларусі

**Вытворчасць цукровых буракоў у Беларусі** — галіна сельскай гаспадаркі, якая займаецца вырошчваннем цукровых буракоў у адмысловых гаспадарках.

## Гісторыя 
Цукровыя буракі — важная тэхнічная культура, якая выкарыстоўваецца для вытворчасці цукру. У 2000-я гады па шэрагу прычын скараціўся імпарт трысняговай сыравіны для вытворчасці цукру (пераважна з Кубы), што вымусіла павялічыць пасевы буракоў прыкладна ўдвая. У 1960-я — пачатку 2000-х гадоў пад цукровыя буракі засявалася 45-60 тыс. га, але да 2005 года плошча пасеваў вырасла да 100 тыс. га. З тых часоў пад цукровыя буракі штогод засявалася 90-110 тыс. га, што складае 1,7 % −1,8 % пасяўных плошчаў. Каля 98 % цукровых буракоў вырошчваюць буйныя сельскагаспадарчыя арганізацыі, галоўны спажывец — чатыры цукровыя заводы. Пасевы цукровых буракоў размешчаны недалёка ад гэтых заводаў, з-за чаго 95 % пасеваў размешчаны ў Брэсцкай (20,7 тыс. га), Гродзенскай (33,1 тыс. га) і Мінскай (38,5 тыс. га) абласцях. Невялікія плошчы занятыя буракамі ў Магілёўскай вобласці (4,7 тыс. га), у Віцебскай і Гомельскай абласцях гэта культура не вырошчваецца буйнымі арганізацыямі. Больш за 3 тыс. га засеяна цукровай свёклой ў Баранавіцкім, Камянецкім, Воранаўскім, Гродзенскім, Карэліцкім, Клецкім, Капыльскім, Нясвіжскім, Слуцкім, Салігорскім і Стаўбцоўскім раёнах. Ураджайнасць цукровых буракоў істотна залежыць ад умоў надвор’я, і з сярэдзіны 2000-х знаходзіцца на ўзроўні 30,0—50,0 ц/га. Максімальная ўраджайнасць дасягнута ў 2012 годзе — 50,4 ц/га.

## Плошча пасеваў 
Дыяграма паказвае змены ў плошчы цукровых буракоў Беларусі у тыс. га.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:110
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:2008 text:2008
  bar:2009 text:2009
  bar:2010 text:2010
  bar:2011 text:2011
  bar:2012 text:2012
  bar:2013 text:2013
  bar:2014 text:2014
  bar:2015 text:2015
  bar:2016 text:2016
  bar:2017 text:2017
  bar:2018 text:2018
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:2008 from:0 till: 96
  bar:2009 from:0 till: 93
  bar:2010 from:0 till: 95
  bar:2011 from:0 till: 99
  bar:2012 from:0 till: 98
  bar:2013 from:0 till: 101
  bar:2014 from:0 till: 102
  bar:2015 from:0 till: 100
  bar:2016 from:0 till: 96
  bar:2017 from:0 till: 101
  bar:2018 from:0 till: 102
PlotData=
  bar:2008 at: 96 fontsize:S text: 96,0 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 93 fontsize:S text: 93,0 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 95 fontsize:S text: 95,0 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 99 fontsize:S text: 99,0 shift:(-10,5)
  bar:2012 at: 98 fontsize:S text: 98,0 shift:(-10,5)
  bar:2013 at: 101 fontsize:S text: 101,0 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 102 fontsize:S text: 102,0 shift:(-10,5)
  bar:2015 at: 100 fontsize:S text: 100,0 shift:(-10,5)
  bar:2016 at: 96 fontsize:S text: 96,0 shift:(-10,5)
  bar:2017 at: 101 fontsize:S text: 101,5 shift:(-10,5)
  bar:2018 at: 102 fontsize:S text: 102,3 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:

## Валавы збор 
Валавы збор цукровых буракоў у тыс. тон.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:800 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:5000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:2008 text:2008
  bar:2009 text:2009
  bar:2010 text:2010
  bar:2011 text:2011
  bar:2012 text:2012
  bar:2013 text:2013
  bar:2014 text:2014
  bar:2015 text:2015
  bar:2016 text:2016
  bar:2017 text:2017
  bar:2018 text:2018
  bar:2019 text:2019
  bar:2020 text:2020
  bar:2021 text:2021
  bar:2022 text:2022
  bar:2023 text:2023
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:2008 from:0 till: 4030
  bar:2009 from:0 till: 3970
  bar:2010 from:0 till: 4500
  bar:2011 from:0 till: 4905
  bar:2012 from:0 till: 4501
  bar:2013 from:0 till: 4645
  bar:2014 from:0 till: 3300
  bar:2015 from:0 till: 4278
  bar:2016 from:0 till: 4927
  bar:2017 from:0 till: 4927
  bar:2018 from:0 till: 4806
  bar:2019 from:0 till: 4945
  bar:2020 from:0 till: 4009
  bar:2021 from:0 till: 3874
  bar:2022 from:0 till: 4227
  bar:2023 from:0 till: 4845

PlotData=
  bar:2008 at: 4030 fontsize:S text: 4030 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 3970 fontsize:S text: 3970 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 4500 fontsize:S text: 4500 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 4905 fontsize:S text: 4905 shift:(-10,5)
  bar:2012 at: 4501 fontsize:S text: 4501 shift:(-10,5)
  bar:2013 at: 4645 fontsize:S text: 4645 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 3300 fontsize:S text: 3300 shift:(-10,5)
  bar:2015 at: 4278 fontsize:S text: 4278 shift:(-10,5)
  bar:2016 at: 4927 fontsize:S text: 4927 shift:(-10,5)
  bar:2017 at: 4927 fontsize:S text: 4927 shift:(-10,5)
  bar:2018 at: 4806 fontsize:S text: 4806 shift:(-10,5)
  bar:2019 at: 4945 fontsize:S text: 4945,3 shift:(-10,5)
  bar:2020 at: 4009 fontsize:S text: 4008,5 shift:(-10,5)
  bar:2021 at: 3874 fontsize:S text: 3873,7 shift:(-10,5)
  bar:2022 at: 4227 fontsize:S text: 4226,8 shift:(-10,5)
  bar:2023 at: 4845 fontsize:S text: 4844,7 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:

Статыстыка збору цукровых буракоў па абласцях (2016 год):
* Брэсцкая — 808 тыс. т (19 %) пры ураджайнасці 404 ц/га;
* Гродзенская — 1679 тыс. т (39 %) пры ураджайнасці 507 ц/га;
* Мінская — 1623 тыс. т (38 %) пры ураджайнасці 423 ц/га;
* Магілёўская — 168 тыс. т (4 %) пры ураджайнасці 378 ц/га.

## Эканамічныя паказчыкі 
Ураджайнасць цукровых буракоў у ц/га.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:800 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:60
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:2008 text:2008
  bar:2009 text:2009
  bar:2010 text:2010
  bar:2011 text:2011
  bar:2012 text:2012
  bar:2013 text:2013
  bar:2014 text:2014
  bar:2015 text:2015
  bar:2016 text:2016
  bar:2017 text:2017
  bar:2018 text:2018
  bar:2019 text:2019
  bar:2020 text:2020
  bar:2021 text:2021
  bar:2022 text:2022
  bar:2023 text:2023
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:2008 from:0 till: 43
  bar:2009 from:0 till: 43
  bar:2010 from:0 till: 41
  bar:2011 from:0 till: 46
  bar:2012 from:0 till: 50
  bar:2013 from:0 till: 50
  bar:2014 from:0 till: 48
  bar:2015 from:0 till: 33
  bar:2016 from:0 till: 45
  bar:2017 from:0 till: 50
  bar:2018 from:0 till: 48
  bar:2019 from:0 till: 48
  bar:2020 from:0 till: 48
  bar:2021 from:0 till: 48
  bar:2022 from:0 till: 48
  bar:2023 from:0 till: 48
PlotData=
  bar:2008 at: 43 fontsize:S text: 433 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 43 fontsize:S text: 427 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 41 fontsize:S text: 409 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 46 fontsize:S text: 459 shift:(-10,5)
  bar:2012 at: 50 fontsize:S text: 504 shift:(-10,5)
  bar:2013 at: 50 fontsize:S text: 501 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 48 fontsize:S text: 478 shift:(-10,5)
  bar:2015 at: 33 fontsize:S text: 330 shift:(-10,5)
  bar:2016 at: 45 fontsize:S text: 446 shift:(-10,5)
  bar:2017 at: 50 fontsize:S text: 493 shift:(-10,5)
  bar:2018 at: 48 fontsize:S text: 476 shift:(-10,5)
  bar:2019 at: 48 fontsize:S text: 520 shift:(-10,5)
  bar:2020 at: 48 fontsize:S text: 482 shift:(-10,5)
  bar:2021 at: 48 fontsize:S text: 451 shift:(-10,5)
  bar:2022 at: 48 fontsize:S text: 451 shift:(-10,5)
  bar:2023 at: 48 fontsize:S text: 477 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:

Сярэдняя рэнтабельнасць цукровых буракоў, рэалізаваных буйнымі сельскагаспадарчымі арганізацыямі сістэмы Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь, у 2018 годзе склала 19,9 % (самая высокая сярод усёй прадукцыі раслінаводства).

## Забеспячэнне насеннем 
Дынаміка імпарту насення цукровых буракоў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Сельская гаспадарка Беларусі