Завальная вуліца (Вільня)

**Зава́льная ву́ліца**, таксама **вуліца Піліма** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, якая праходзіць заходняй мяжой Старога Горада і звязвае скрыжаванне Партовай, Ягайлы і Ісландскай вуліц з Чыгуначнай вуліцай.

Архітэктурныя дамінанты вуліцы — кальвінскі збор, Харальная сінагога і палац Тышкевічаў, помнікі архітэктуры XV—XIX стагоддзяў.

## Гісторыя 
Назва вуліца ўтварылася ад яе размяшчэнне за валам з гарадскім мурам.

## Агульныя звесткі 
Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжавання з Партовай, Ягайлы і Ісландскай вуліц. З правага заходняга боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага ўсходняга боку — цотная нумарацыя.

Перасякаецца вуліцамі Кастуся Каліноўскага (направа) і Ісландскай (налева), гістарычнай Вялікай Пагулянкай (цяпер Басанавічуса, направа) і Троцкай (налева), Святога Стэфана (направа) і Рудніцкай (налева). З правага боку адыходзяць вуліцы Навагрудская, Венгерская, Квашэльная, Кветкавая і Садовая, з левага боку — Клайпедская, Лідская, Жамойцкая, Шпітальная і Базыльянская.

У пачатку вуліцы з правага боку знаходзіцца парк П. Цвіркі, у сярэдняй частцы — Рэфармацкі і Навагрудскі (Дрывяны Рынак) скверы.

## Будынкі 
### Няцотны бок 
* № 5 (*вул. К. Каліноўскага, 1*) — дом (арх. Вацлаў Міхневіч), у якім з 1911 па 1913 год знаходзілася рэдакцыя «Нашай Нівы». Тут праходзілі самыя розныя мерапрыемствы, у якіх удзельнічалі не толькі беларусы, але і літоўцы. Сярод знакамітых сяброў беларускага адраджэнскага руху тут былі М. Ластаўскене, Л. Гіра, А. Жукаўскас, Ю. Кекштас, О. Міцюце і іншыя. У доме жыў разам са сваёй жонкай Лаздзінай Пяледай беларускі грамадска-палітычны дзеяч Вацлаў Ластоўскі, у гонар якога ўсталявана памятная дошка.
* № 7 — дом на рагу з Малой Пагулянкай, у якім у 1911—1913 гадах знаходзілася рэдакцыя газеты «Наша Ніва».
* № 39 — Харальная сінагога, збудаваная ў 1899—1903 гадах.
* № 45 — дом на рагу з Садовай вуліцай, памяшканні ў якім на пачатку 1907 года займала рэдакцыя газеты «Наша Ніва».
* № 51 — дом, у якім у 1907 годзе знаходзілася рэдакцыя «Нашай Нівы».

### Цотны бок 
* № 6 — дом, у якім пасля 1930 года размяшчалася Беларуская друкарня імя Францішка Скарыны, якая пераехала з дома беларускіх хрысціянскіх дэмакратаў па вул. Людвісарскай, 1. Апошнім месцам знаходжання друкарні быў дом таксама на вул. Піліма, які не захаваўся.
* № 18 — кальвінскі збор (евангеліцка-рэфармацкая царква), збудаваны ў 1830—1835 гадах.
]]
», 1907]]
* № 26 (*Троцкая вуліца, 1*) — палац Тышкевічаў. Камяніца існуе з XV ст. У канцы XVIII ст. яе рэканструявалі ў стылі позняга класіцызму. Неўзабаве палац перайшоў да прадстаўнікоў роду Тышкевічаў, на заказ якіх у 1840 годзе адбылася чарговая рэканструкцыя будынка. У другой палове XIX ст. калі пры ганку з’явіліся постаці атлантаў, якія падтрымліваюць балкон. У 1863 годзе ў доме патаемна збіраліся паўстанцы, пазней тут размяшчаліся яўрэйскія ўстановы. У будынку размяшчаўся Віленскі акруговы суд, у якім працаваў Францішак Багушэвіч. У маі 1907 года ў будынак перабралася рэдакцыя газеты «Наша Ніва», якая працавала тут да 1908 года. Менавіта сюды надрукаваць свае творы ўпершыню завітаў Канстанцін Міцкевіч (Якуб Колас).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні