Умберта Эка

**Умберта Э́ка** (італ. Umberto Eco; 5 студзеня 1932, Алесандрыя, Італія — 19 лютага 2016) — італьянскі пісьменнік, філолаг, філосаф, культуролаг, літаратурны крытык. Гісторык-медыевіст, спецыяліст па семіётыцы. Адзін з буйных тэарэтыкаў постмадэрнізму.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў невялікім горадзе Алесандрыя недалёка ад Турына. У 1954 годзе скончыў Турынскі ўніверсітэт, дзе вывучаў сярэднявечную філасофію і літаратуру. Свой першы раман — «Імя ружы» — апублікаваў у 1980 годзе. Гэтая кніга пасля стала самай вядомай яго літаратурнай працай. Сёмы і апошні раман Умберта Эка — «Нулявы нумар» — быў апублікаваны ў студзені 2015 года. Сам Умберта Эка лічыў пісьменніцкую дзейнасць не самай важнай часткай свайго жыцця. У 1988 годзе заснаваў дэпартамент камунікацый ва Універсітэце Сан-Марына. Ён выкладаў тэорыю культуры і эстэтыку ва ўніверсітэтах Мілана, Турына і Фларэнцыі. Умберта Эка з’яўляўся ганаровым доктарам мноства ўніверсітэтаў. Ён напісаў вялікую колькасць эсэ па філасофіі, мовазнаўстве, семіётыцы, сярэднявечнай эстэтыцы.

## Творчасць, даследчыцкая дзейнасць 
Аўтар кніг па гісторыі культуры Сярэднявечча, праблемах семіётыкі, зборнікаў эсэ «Падарожжы ў гіперрэальнасць» (1986), «Пяць эсэ на тэмы этыкі» (1998). Для раманаў «Імя ружы» (1980), «Ківач Фуко» (1988), «Востраў напярэдадні» (1994), «Баўдаліна» (2000) характэрны рысы гістарычнай, дэтэктыўнай, філасофска-этычнай прозы, пабудаванай на шматзначнасці і гістарычнай зменлівасці ключавых паняццяў чалавечага вопыту.

Увёў у навуковы ўжытак паняцце аберацыйнае дэкадаванне для абазначэня выпадку, калі паведамленне, што было закадавана з дапамогай адной сістэмы кадзіроўкі, пазней дэкадуецца ў адпаведнасці з іншай сістэмай.

## Бібліяграфія 
### Навуковыя творы 
* «Эвалюцыя сярэднявечнай эстэтыкі» (*Sviluppo dell’estetica medievale*, 1959)
* «Адсутная структура» (*La struttura assente*, 1968)
* «У пошуках дасканалай мовы ў еўрапейскай культуры» (*La ricerca della lingua perfetta nella cultura europea*, 1993)
* «Сказаць амаль тое самае. Вопыты перакладання» (*Dire quasi la stessa cosa. Esperienze di traduzione*, 2003)

### Мастацкія творы 
* «Імя ружы» (*Il nome della rosa*, 1980)
* «Ківач Фуко» (*Il pendolo di Foucault*, 1988)
* «Востраў напярэдадні» (*L’isola del giorno prima*, 1994)
* «Баўдаліна» (*Baudolino*, 2000)
* «Таямнічы агеньчык каралевы Лааны» (*La misteriosa fiamma della regina Loana*, 2004)

### Пераклады на беларускую мову 
* «Як адрозьніць парнаграфічны фільм ад не парнаграфічнага», ARCHE, №1, 1998
* «Паэтыка адкрытага твору», ARCHE, №1, 1999
* «Вяртаньне сярэднявечча», Фрагмэнты, №3-4, 2001

## Літаратура 
* Культуралогія: Энцыкл. даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі. — Мн.: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6

## Спасылкі 
Катэгорыя:Італьянскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Італіі
Катэгорыя:Пісьменнікі-постмадэрністы
Катэгорыя:Філолагі Італіі
Катэгорыя:Медыявісты
Катэгорыя:Постаці семіётыкі
Катэгорыя:Гісторыкі Італіі
Катэгорыя:Вучоныя Італіі
Катэгорыя:Філосафы Італіі
Катэгорыя:Філосафы мовы
Катэгорыя:Філасофія мастацтва
Катэгорыя:Філасофія літаратуры
Катэгорыя:Аўтары гістарычных раманаў
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Ганаровага легіёна
Катэгорыя:Выкладчыкі Балонскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Эстэтыкі
Катэгорыя:Памерлі ад раку падстраўнікавай залозы