open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Віктар Рэнуарт

**Віктар Юджын Рэнуарт-малодшы** (; нар. 26 лістапада 1949) — чатырохзоркавы генерал ВПС ЗША ў адстаўцы, быў начальнікам Паўночнага камандавання ЗША і Камандавання паветрана-касмічнай абароны Паўночнай Амерыкі (2007—2010).

## Біяграфія 
Скончыў Універсітэт Індыяны. 

На ваеннай службе з 1971 года. Камандаваў знішчальнай эскадрылляй, групай падтрымкі, знішчальным крылом і зводным крылом. У час вайны ў Персідскім заліве ўзначальваў 76-ю знішчальную эскадрыллю. У ходзе Баснійскага канфлікту працаваў у якасці дырэктара па планах Цэнтра аб’яднаных паветраных аперацый НАТА. 

Потым камандаваў Аб’яднанай аператыўнай групай — Паўднёва-Заходняя Азія і 9-й паветрана-касмічнай экспедыцыйнай аператыўнай групай — Паўднёва-Заходняя Азія. Служыў дырэктарам па аперацыях у штаб-кватэры Цэнтральнага камандавання ЗША. У гады Іракскай вайны кіраваў планаваннем і выкананнем усіх баявых дзеянняў, гуманітарнай дапамогі і аперацый па рэканструкцыі. Далей займаў пасаду намесніка камандуючага Ціхаакіянскімі ВПС.

Затым працаваў дырэктарам па стратэгічных планах і палітыцы Аб’яднанага штаба і старэйшым ваенным памочнікам міністра абароны. У канцы 2000-х займаў адначасова пасады кіраўніка Паўночнага камандавання ЗША і Камандавання паветрана-касмічнай абароны Паўночнай Амерыкі. 

У адстаўцы з 1 ліпеня 2010. За гады службы налётаў больш за 3800 гадзін. Меў 60 баявых вылетаў. Асвоіў самалёты T-37, T-38, AT-38, A-10, F-16, F-15, C-130 / HC-130 і HH-60.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём «За выдатную службу ва Узброеных сілах» (ЗША)
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Міністэрства абароны ЗША «За выдатную службу»
Катэгорыя:Узнагароджаныя Паветраным медалём (ЗША)
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «Легіён пашаны»
Катэгорыя:Ваенныя лётчыкі
Катэгорыя:Лётчыкі ЗША
Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Катэгорыя:Генералы ЗША
Нуца Бузаладзэ

**Нуца Бузаладзэ** (; нар. 28 студзеня 1997 года) — грузінская  і аўтарка песень. Прадстаўніца Грузіі на конкурсе песні Еўрабачанне 2024, заняла 21 месца. Пераможца фестывалю «Новая хваля 2014».

## Біяграфія 
Бузаладзэ нарадзілася ў Тбілісі, але вырасла ў Турцыі. З 5 гадоў яна выступала ў складзе дзіцячага гурта «Мартве», а пазней была вядучай вакалісткай і гітарысткай іншага ансамбля «Мзіуры». Нуца пачала браць урокі ігры на фартэпіяна ва ўзросце 8 гадоў.

Бузаладзэ некалькі гадоў жыла ў Лос-Анджэлесе, дзе яна набыла шырокі музычны досвед. З 2024 года яе пастаянным месцам жыхарства з’яўляецца Дубай.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Official website

Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2024
Катэгорыя:Прадстаўнікі Грузіі на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Удзельнікі American Idol
Хэнк Ааран

**Генры Луіс (Хэнк) Ааран** (; , , Алабама — , , Джорджыя) — прафесійны бейсбаліст, аўтфілдар. Быў вядомы пад мянушкай «Малаток». У Галоўнай лізе бейсбола дэбютаваў 13 красавіка 1954 года за «Мілуокі Брэйвз». Выступаў таксама за каманды «Атланта Брэйвз» (1966—1974 гг.), «Мілуокі Бруэрс» (1975—1976 гг. на пазіцыі правага філдара). Агулам у МЛБ адыграў 23 сезоны. Апошнюю гульню правёў 3 кастрычніка 1976 года.

Падчас пераезду «Брэйвз» у Атланту ў 1965 годзе меў на рахунку 398 хоум-ранаў; у 1974 годзе пабіў рэкорд Бейба Рута па хоўм-ранах. Рэкорды Аарана па колькасці дадатковых удараў на базу (1477) і перабежак пасля ўдараў (2297) застаюцца непераўзыдзенымі, і толькі Тай Коб і Піт Роўз перасягнулі яго па колькасці ўдараў (3771). Ааран лічыцца адным з лепшых хітараў за ўсю гісторыю бейсбола. У 1982 годзе яго імя было занесена ў Залу славы бейсбола. У 1999 годзе быў уключаны ў спіс 100 найвялікшых бейсбалістаў усіх часоў пад № 5.

## Зноскі 
Катэгорыя:Бейсбалісты ЗША
Плешчаніцкая аперацыя

**Плешчаніцкая аперацыя** — баі партызанскіх брыгад «Народныя мсціўцы» імя Варанянскага і «Дзядзькі Колі» супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у гарадскім пасёлку Плешчаніцы ў сакавіку—жніўні 1943 года.

## Ход аперацыі 
Вясной 1943 года партызанская разведка выявіла, што акупанты хуткімі тэмпамі пачалі весці інжынерныя работы па абсталяванні сістэмы абарончых пунктаў вакол і ўнутры Плешчаніц. З лета гарнізон (каля 230 гітлераўцаў) папоўніўся новымі падраздзяленнямі, у тым ліку спецыяльнымі падраздзяленнямі нямецкіх ВПС, падвозілася зброя, боепрыпасы, харчаванне. Паводле ўказання Мінскага падпольнага абкама КП(б)Б камандаванне партызанскай брыгады «Народныя мсціўцы» імя Варанянскага неаднаразова спрабавала перашкодзіць узмацненню Плешчаніцкага гарнізона. Партызаны нанеслі 29 удараў, па аванпостах гарнізона, адбілі 23 яго вылазкі. Спыняліся спробы дэблакіраваць Плешчаніцкі гарнізон звонку. Былі знішчаны мотамеханізаваны патруль 118-га ахоўнага батальёна, палкоўнік паліцыі бяспекі разам з аховай. Вялікія страты былі нанесены асобнаму бататальёну СС Дырлевангер, які спрабаваў прарвацца на дапамогу акружанаму гарнізону.

17 жніўня 1943 года партызаны адначасова перакрылі ўсе шляхі, якія вялі ў Плешчаніцы і з некалькіх бакоў уварваліся ў пасёлак. У гэты час партызанская брыгада «Дзядзькі Колі» звязала баявымі дзеяннямі гарнізоны праціўніка на зембінскім напрамку. Завязаліся вулічныя баі, у якіх вырашальную ролю адыгралі створаныя пры кожным атрадзе баявыя групы. Яны наносілі ўдары па дзотах і бункерах праціўніка, закідвалі іх гранатамі. У начным баі партызаны знішчылі каля 150 гітлераўцаў, усе гаспадарчыя і ваенныя аб’екты гарнізона, у тым ліку 10 дзотаў, захапілі шмат зброі, боепрыпасаў, амуніцыі праціўніка і на досвітку 18 жніўня адышлі ў раён сваёй дыслакацыі. Страты партызан склалі 48 байцоў забітымі і параненымі. У выніку аперацыі гарнізон у гарадскім пасёлку Плешчаніцы быў поўнасцю разгромлены, яго дзейнасць была спынена больш на паўгода.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1943 года
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Лагойскага раёна
Abronia villosa

**Abronia villosa** — від сямейства . З-за падабенства суквеццяў з суквеццямі , на англійскай мове мае агульнаўжывальныя назвы пустынная пясчаная вербена () і чапаральная пясчаная вербена ().

## Апісанне 
*Abronia villosa* — невысокая аднагадовая дзікая расліна, пакрытая валаскамі, якая сцелецца па зямлі. У яе авальнае матава-зялёнае лісце і мноства кветканосаў, якія нясуць круглявыя суквецці ярка-пурпурных або лілова-ружовых кветак. Расце ў пяску пустыняў і на берагах. Яна мае вельмі салодкі водар, а таксама вельмі ліпкая. Звычайна расце ў перыяд з лютага па май.

## Распаўсюджанне 
У прыродзе расце ў пясчаных раёнах у пустынях на паўднёвым захадзе ЗША і на поўначы Мексікі, звязаных з крэазотавыямі кустарнікамі і прыбярэжнымі зараснікамі .

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* *Abronia villosa* — фотагалерэя CalPhotos

Катэгорыя:Гваздзікакветныя
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Billbergia decora

**Billbergia decora** — від кветкавых раслін сямейства . Расце ў Перу, Балівіі і Бразіліі.

## Сарты 
* *Billbergia* 'Bruantii'
* *Billbergia* 'Leopoldii'
* *Billbergia* 'Showboat'
* *Billbergia* 'Sunset'
* *Billbergia* 'Theodore L. Mead'
* *Billbergia* 'Windii'
* × *Billmea* 'Casper'

## Значэнне 
Выкарыстоўваецца як садовая расліна.

Катэгорыя:Садовыя расліны
Катэгорыя:Флора Паўдневай Амерыкі
Катэгорыя:Брамеліевыя
Букчанскі заказнік

**Букча́нскі** — біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі.

Заказнік створаны 16 жніўня 1979 года на Тапілаўскім балоце ў вадазборы ракі Сцвіга як заказнік-журавіннік. Статус рэспубліканскага набыў 27 снежня 2007 года.

Плошча тэрыторыі заказніка складае 4990,31 гектараў. Яго паверхня — градава-балотны комплекс. Рэльеф водна-ледавіковы і градава-ўзгорысты. Сустракаюцца мінеральныя астравы вышынёй да 30 метраў. У цэнтральнай частцы заказніка лес не расце. На ўскраінах растуць бярозавыя, хваёвыя, чорнаальховыя, зрэдку дубовыя і асінавыя лясы. На ўчастках з мінеральнымі глебамі растуць чарніцы, месцамі лішайнікавыя, бруснічныя, верасовыя тыпы лесу. У склад расліннага свету ўваходзяць два рэдкія віды раслін:  (рэліктавы від) і . У Чырвоную кнігу занесена 5 відаў птушак: чорны бусел, шэры журавель і іншыя.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Заказник «Букчанский»  // Сайт Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь
* Республиканский биологический заказник «Букчанский» // Planetabelarus.by
* Биологический заказник республиканского значения «Букчанский» // «Про Беларусь» — Туристический портал о Беларуси
* Список особо охраняемых природных территорий Гомельской области  // Гомельскі абласны камітэт прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя
* *Валентина Леснова* Дикими тропами // Газета «Навука». 6.07.2020. № 27.

Катэгорыя:Біялагічныя заказнікі рэспубліканскага значэння Беларусі
Катэгорыя:Лельчыцкі раён
Катэгорыя:З’явіліся ў 1979 годзе
Ophrys ferrum-equinum

**Ophrys ferrum-equinum** — від наземных архідэй роду . Сваёй відавай назвай абавязаны характэрнай форме серабрыстай падковы на карычневым пялёстку.

## Распаўсюджанне 
Расце ў Албаніі, Грэцыі і Турцыі, уключаючы Крыт і іншыя астравы Эгейскага мора.

## Падвіды 
На май 2014 года прызнаны два падвіды :

* *Ophrys ferrum-equinum* subsp. *ferrum-equinum* — Албанія, Грэцыя, Турцыя
* *Ophrys ferrum-equinum* subsp. *gottfriediana* (Renz) E.Nelson — Грэцыя

Катэгорыя:Офрыс
Катэгорыя:Флора Еўропы
Ladaniva

**Ladaniva** (*Ладаніва*, названа ў гонар пазадарожніка Ніва) — французска-армянскі музычны гурт этна-музыкі родам з Ліля. Дуэт, заснаваны ў 2019 годзе, складаецца з армянскай спявачкі Жаклін Багдасаран і французскага мультыінструменталіста Луі Томаса. Іх музычны стыль натхнёны музыкай з усяго свету, асабліва традыцыйнай балканскай музыкай, малоей і армянскім фолкам. Яны прадстаўлялі Арменію на конкурсе «Еўрабачанне-2024» з песняй «Jako», занялі 8 месца.

## Гісторыя гурта 
Музычны гурт Ladaniva быў створаны ў 2019 годзе ў Ліле спявачкай Жаклін Багдасаран і мультыінструменталістам Луі Томасам. Жаклін нарадзілася ў 1997 годзе ў горадзе Ехегнадзор, Арменія, вырасла ў Мінску, Беларусь, а ў 2014 годзе разам з маці эмігравала ў Францыю. Яна займаецца спевам з ранняга дзяцінства і, пражываючы ў горадзе Туркуэн, паступіла ў Лільскую кансерваторыю. Томас, які нарадзіўся ў 1987 годзе ў Лілі, з’яўляецца дасведчаным джазавым музыкантам з сям’і музыкантаў, і таксама вучыўся ў кансерваторыі. Аднойчы ўвечары ў 2018 годзе яны выпадкова сустрэліся падчас джэм-сэйшна ў музычным бары l'Intervalle ў В’ё-Ліле.

У сакавіку і красавіку 2020 года, калі многія краіны, ахопленыя пандэміяй COVID-19, знаходзіліся ў ізаляцыі, гурт Ladaniva апублікаваў два кліпы, «Vay Aman» і «Zepyuri Nman», якія мелі вялікі поспех, асабліва сярод армянскай абшчыны. Затым выходзіць кліп «Kef Chilini», які за некалькі месяцаў набраў 18 мільёнаў праглядаў на YouTube. У 2023 годзе Ladaniva выпускае свой першы альбом з аднайменнай назвай, які прадзюсуе і распаўсюджвае кампанія PIAS.

21 мая 2021 года гурт упершыню даў вялікі сольны канцэрт у Арменіі.

9 сакавіка 2024 года гурт Ladaniva быў афіцыйна абвешчаны армянскім прадстаўніком на конкурсе песні Еўрабачанне 2024. 13 сакавіка песня «Jako» была прадстаўлена ў якасці іх заяўкі на конкурс.

## Музычны стыль 
Рэпертуар Ladaniva натхнёны, з аднаго боку, традыцыйнымі песнямі Арменіі, а з другога — музыкай Лацінскай Амерыкі, Афрыкі і вострава Рэюньён.

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* 2023 — Ladaniva

### Міні-альбомы 
* 2020 — Ladaniva

### Сінглы 
* 2020 — Kef chilini
* 2020 — Oror
* 2021 — Pourquoi t’as fait ça
* 2023 — Shakar
* 2023 — Wayo waya
* 2023 — Je voulais
* 2023 — Je t’aime tellement
* 2023 — Jako
* 2023 — Here's to You Ararat

## Узнагароды 
У 2022 годзе Ladaniva была ўдастоена прэміі Music Moves Europe ў намінацыі «Сімпатыя гледачоў».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2019 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песні Еўрабачанне 2024
Катэгорыя:Прадстаўнікі Арменіі на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Музычныя калектывы Францыі
Чацвёртая кніга Макавеяў

**Чацвёртая кніга Макавеяў**, якая не ўвайшла ў біблейскі канон, была напісана на грэчаскай мове ў 1 ст. да н.э. Асноўны яе змест — паказ пакутніцкай смерці старца Елеазара і Саламоніі з усімі яе сямю сынамі. Гэта кніга прыпісвалася Іосіфу Флавію, і яна нават падавалася ў ліку яго твораў. Але ні каталіцкая, ні праваслаўная царква не ўключылі яе ў кананічны звод Бібліі, бо іўдзейскае багаслоўе спалучаецца ў ёй з ідэалістычным вучэннем філосафаў-стоікаў.

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
* Порфирий (Успенский), еп. 4‑я маккавейская книга

Катэгорыя:Апокрыфы Старога Запавету
Катэгорыя:Кнігі Макавеяў
Тапілаўскае балота

**Тапі́лаўскае бало́та** — балота на паўднёвым захадзе Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці Беларусі, у вадазборы ракі Сцвіга.

Балота вярховага (60 %), нізіннага (20 %), мяшанага (10 %) і пераходнага (10 %) тыпаў. Плошча складае 11&nbsp;000 гектараў, у межах прамысловага пакладу торфу — 6200 гектараў. Глыбіня пакладу торфу да 5,8 м, сярэдняя 2,1 м. Запасы торфу на 1 студзеня 1984 года каля 19,2 млн м³. Каля 500 гектараў плошчы Тапілаўскага балота асушана і выкарыстоўваецца пераважна пад сенажаць. На неасушанай частцы балота пераважна хваёвы лес, хмызнякі, месцамі асака, чарот, трыснёг.

На балоце біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння «Букчанскі».

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* *Валентина Леснова* Дикими тропами // Газета «Навука». 6.07.2020. № 27.
* Заказник «Букчанский»  // Сайт Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Балоты Лельчыцкага раёна
Катэгорыя:Балоты Палесся
Mamba (БТР)

**Mamba** — паўднёваафрыканскі бронетранспарцёр, прызначаны для забеспячэння ўнутранай бяспекі. Машына распрацавана ў канцы 1980-х гадоў для замены Buffel. 

## Апісанне 
Першыя мадэлі былі пабудаваныя на шасі 4X2 Toyota Dyna. Пасля 1994 года Mamba выкарыстоўваў шасі грузавіка Unimog для лепшай праходнасці па бездаражы і большага дарожнага прасвету. 

Бранявік мае V-вобразнае дно, што павышае абароненасць ад мін. Даўжыня — 546 см, шырыня — 220 см, вышыня — 249 см. Можа перавозіць да 10 пасажыраў.

## Варыянты 
Было выраблена мноства варыянтаў Mamba, а таксама транспартных сродкаў на яго базе. 

* **Mamba Mk1** — арыгінал 2x4 (вырабляўся TFM Industries, пазней Reumech OMC)
** **Springbuck Mk1** — мадыфікаваная версія
** **Reva Mk1**— мадыфікаваная версія ICP
** **Puma** — мадыфікаваная версія з сілавой устаноўкай і трансмісіяй Toyota Dyna 7-145
* **Mamba Mk2** — 4x4 (вырабляўся Sandock Austral і TFM), палепшаная серыйная версія
** **Mamba Mk2 EE** — версія, вырабленая для эстонскай арміі
** **Mamba Mk2 SW** — версія, вырабленая для шведскай арміі
** **Komanche** — версія з кароткай колавай базай, якая можа перавозіць да 7 салдат
** **Saber** — 4-месная кабіна з грузавым аддзяленнем у задняй частцы
** **Alvis 4** — версія, вырабленая Alvis UK для брытанскай арміі
** **Alvis 8** — версія Komanche SWB, вырабленая Alvis UK для брытанскай арміі
** RG-31 Nyala — перапрацаваная версія TFM
** **Romad** — мадыфікаваная версія Sandock Austral
** **Reva Mk2** — мадыфікаваная версія ICP з сілавой устаноўкай Cummins
** **Springbuck Mk2** — мадыфікаваная версія
* **Mamba Mk3** — версія 4x4 з рухавіком Mercedes-Benz 312N. Выраблялася Alvis OMC
** **Reva Mk3** — мадыфікаваная версія ICP
* **Mamba Mk5** — 4x4 з рухавіком Iveco Euro 3 і браніраваннем B7. Вырабляўся Osprea Logistics SA
* **Mamba Mk7** — 4x4, абсталяваны рухавіком Deutz BF6L9l4C Turbo і браніраваннем B7. Вырабляўся Osprea Logistics
** **Mamba Mk7-X** — 4x4, абсталяваны рухавіком Deutz BF06M1015C з вадзяным астуджэннем магутнасцю 408 конскіх сіл. Абарона ад выбуху STANAG 4a4b і балістычная абарона STANAG 3. Вырабляўся Osprea

## Аператары 
БТР выкарыстоўваўся Рэспублікай Конга, Кот-д’Івуарам, Егіптам, Экватарыяльнай Гвінеяй, Гвінеяй, Нігерыяй, Сьера-Леонэ, Самалі, ПАР, Швецыяй, Тайландам, Угандай, Вялікабрытаніяй, Эстоніяй, Інданезіяй, Украінай.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Mamba Armored Personnel Carrier - Military Today 

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавітаКатэгорыя:Бранятэхніка ПАР
Група савецкіх ваенных спецыялістаў у Камбоджы

**Група савецкіх ваенных спецыялістаў у Камбоджы** — кантынгент савецкіх вайскоўцаў у Камбоджы, якія аказвалі падтрымку ў ваеннай падрыхтоўцы.

Ваеннае супрацоўніцтва краін пачалося на фоне вайны ў В’етнаме. Урад Нарадома Сіянука прадстаўляў сваю тэрыторыю паўночнав’етнамскай арміі для забяспячэння НФВПВ (гл. Сцежка Ха Шы Міна). У сувязі з гэтым Савецкі Саюз разгарнуў пастаўкі ваеннай тэхнікі для манархічнай Камбоджы. Разам з тым у краіну накіраваліся ваенспецы, якія займаліся падрыхтоўкай вайскоўцаў да эксплуатацыі ўзбраення.

З красавіка 1970 года, калі Сіянук ужо быў зрынуты, Масква аказвала ваенна-саветніцкую падтрымку паўстанцам групоўкі «Нацыянальны адзіны фронт Кампучыі». У 1971 годзе савецкіх вайскоўцаў сталі паступова адхіляць ад удзелу ў падрыхтоўцы байцоў. Гэта было выклікана пашырэннем уплыву ў колах апазіцыянераў пракітайскіх «чырвоных кхмераў» (гл. Савецка-кітайскі раскол).

## Літаратура 
* Окороков, А. В. Тайные войны СССР. Советские военспецы в локальных конфликтах XX века. — 2012. — 304 с. — 2000 экз. — ISBN 978-5-9533-6089-0.

Катэгорыя:Замежныя кантынгенты Узброеных сіл СССРКатэгорыя:Гісторыя Камбоджы
Група савецкіх ваенных спецыялістаў у Эфіопіі

**Група савецкіх ваенных спецыялістаў у Эфіопіі** — кантынгент савецкіх вайскоўцаў у Эфіопіі, якія аказвалі падтрымку ў грамадзянскай вайне 1974—1991 гадоў і ваенным будаўніцтве.

Савецкая ваенная дапамога краіне пачалася пасля звяржэння манархіі і ўсталявання рэжыму ЧВАС. З 1987 года Масква працягнула падтрымку, але ўжо новаму кіраўніцтву на чале з Рабочай партыяй.

Замежны кантынгент прымаў актыўны ўдзел у барацьбе з эрытрэйскім сепаратысцкім рухам. У 1977—1978 гадах савецкія вайскоўцы таксама адзначыліся ў вайне Эфіопіі з Самалі за правінцыю Агадэн. Хоць абедзве краіны ўзялі курс на пабудову сацыялізму і атрымлівалі дапамогу ад Крамля, але ў канфлікце Масква заняла бок эфіопаў, вывеўшы сваіх спецылістаў з Самалі. У перыяд эфіопа-самалійскага супрацьстаяння савецкія сілы страцілі 33 чалавекі загінулымі.

Камандзіроўкі ў краіну былі таемнымі, так як СССР адмаўляў свой удзел у баявых дзеяннях. Спецыялісты і саветнікі працавалі ў чужой форме і без права перапіскі з роднымі. У сямейных афіцэраў іх жонкі не ведалі, куды і як надоўга адпраўлялі іх мужоў. Камандзіровачныя дакументы і прызначэнні знішчаліся. Усё гэта адбілася ў постсавецкі час, калі ўдзельнікі вайны ў Эфіопіі сталі змагацца за прадстаўленне ветэранскіх ільгот. Праз адсутнасць дакументальных пацверджанняў ім было вельмі складана ці зусім немагчыма даказаць сваю службу.

У 2021 годзе ў Расіі ўтвораны Клуб ветэранаў вайны ў Эфіопіі. За ўвесь час праз «гарачую кропку» прайшлі 11 000 вайскоўцаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Советские военные советники и специалисты, погибшие в Эфиопии

Катэгорыя:Замежныя кантынгенты Узброеных сіл СССРКатэгорыя:Гісторыя Эфіопіі
Група савецкіх ваенных спецыялістаў у Самалі

**Група савецкіх ваенных спецыялістаў у Самалі** — кантынгент савецкіх вайскоўцаў у Самалі, якія аказвалі падтрымку ў ваенным будаўніцтве.

Ваенная дапамога краіне разгорнута ў 1962 годзе, калі Савецкі Саюз прадаставіў крэдыт на суму $32 млн для мадэрнізацыі арміі і павелічэння яе колькасці. З 1964 года ў Самалі стала паступаць у велізарных колькасцях савецкая ваенная тэхніка. Будаваліся аэрадромы, палігоны, іншыя ваенныя аб’екты. Для падтрымкі ўсіх гэтых мерапрыемстваў тут працавалі сотні савецкіх вайскоўцаў і ваенна-тэхнічных саветнікаў. У розныя гады па лініі Міністэрства абароны ў краіне пабывала каля 4 тыс. вайскоўцаў. Дзякуючы іх намаганням Самалійская нацыянальная армія стала адной з найбольш добра ўзброеных у Афрыцы. Дзяржава выступала ключавым саюзнікам СССР у рэгіёне.

Значны ўклад у будаўніцтва самалійскай арміі ўнёс галоўны ваенны саветнік Васіль Шахновіч, кіраўнік савецкага кантынгенту ў 1969—1971 гадах.

У 1974 годзе СССР і Самалі падпісалі поўнамаштабны дагавор аб дружбе і супрацоўніцтве, які меркаваў *«навучанне самалійскага ваеннага персаналу і прадастаўленне ўзбраення і іншага ваеннага рыштунку Самалійскай Дэмакратычнай Рэспублікі з мэтай узмацнення яе абароннага патэнцыялу»*.

У 1977 годзе ў Самалі адбываецца вайна з Эфіопіяй, якая таксама была саюзнікам Савецкага Саюза. У канфлікце Масква зрабіла стаўку на другую. Некаторыя савецкія спецыялісты з Самалі былі перанакіраваны ў Эфіопію.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Лавренов С. Я., Попов И. М. Советский Союз в локальных войнах и конфликтах. М.: ACT, Астрель, 2003. — 778 с.

Катэгорыя:Замежныя кантынгенты Узброеных сіл СССРКатэгорыя:Гісторыя Самалі
Тапінома няясная

**Тапіно́ма няясная**, **мурашка цёмная** (*Tapinoma ambiguum*) — від насякомых роду  сямейства .

Даўжыня самкі да 6 мм, самца да 5 мм, рабочай мурашкі — да 3,5 мм. Сям’я складаецца з 20—30 самак і прыкладна 1500 рабочых асобін. Афарбоўка чорная, цёмна-бурая. Першы сегмент брушка не мае лускавінкі, што з’яўляецца сістэматычнай адзнакай.

Від занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Редкие муравьи, занесенные в красную книгу Республики Беларусь // Часопіс «Народная асвета»
* Tapinoma subboreale Seifert, 2012 (Tapinoma ambiguum (Emery, 1925)) // Определитель муравьёв по фотографиям

Катэгорыя:Мурашкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1925 годзе
Катэгорыя:Чырвоная кніга Беларусі
Савецкія грамадзянскія спецыялісты за мяжой

**Савецкія грамадзянскія спецыялісты за мяжой** — інжынеры, тэхнікі, рабочыя высокай кваліфікацыі і іншыя спецыялісты з СССР, якія накіроўваліся для работы ў іншыя краіны.

## Кантралюючыя органы 
Першапачаткова адзінага органа па кантролі выездаў грамадзян за мяжу не было. Пытаннем займаліся замежныя аддзелы пры выканкамах, органы АДПУ. З 1920-х гэтыя функцыі перайшлі да камісій, падпарадкаваных ЦК партыі. У чэрвені 1947 года створана Бюро па выездах за мяжу і ўездах у СССР. Яно ўвайшло ў Камітэт інфармацыі пры Савеце Міністраў.

## Камандзіровачнікі 
У замежныя камандзіроўкі пераважна накіроўваліся:
* супрацоўнікі МЗС;
* тыя, хто будаваў у розных краінах заводы і прадпрыемствы па лініі Дзяржаўнага камітэта па знешнеэканамічных сувязях;
* рыбакі, якія па паўгода здабывалі рыбу ў морах і акіянах усяго свету;
* грамадзянскія лётчыкі;
* супрацоўнікі Міністэрства знешняга гандлю.
Для паездкі патрабавалася: анкета; аўтабіяграфія; характарыстыка з рэкамендацыяй (ад кіраўніка ўстановы, сакратара партыйнай арганізацыі і старшыні прафарганізацыі), зацверджаная парткамам (партбюро) і ўзгодненая з вышэйстаячым партыйным органам. Да гэтых дакументаў, якія складалі выязную справу, прыкладваўся ліст, у якім паказваліся мэта, падстава і тэрміны камандзіроўкі, давалася кароткая характарыстыка супрацоўніка са згадваннем партыйнага органа, які ўзгадніў дадзеную паездку. Завяршалі камплект дакументаў дзве даведкі: аб’ектыўка і пра стан здароўя.

Для накіравання за мяжу адбіралі людзей са стажам і тых, хто валодаў мовамі, а таксама супрацоўнікаў, што раней выязджалі ў камандзіроўкі без негатыўных наступстваў. Перад паездкай усіх выклікалі на партыйную камісію. Трэба было адказаць на некалькі пытанняў: хто кіруе той ці іншай краінай, які там палітычны лад, што можаце сказаць пра яе палітычную сістэму, вашы галоўныя задачы і іншае. Калі гаворка ішла пра паездку ў капкраіну супрацоўнікаў знешнегандлёвага ведамства, кандыдаты выклікаліся на гутарку ў ЦК КПСС.

У камандзіроўку спецыялістам выдавалі для азнаямлення спецыяльную інструкцыю па паводзінах за мяжой.

## Успрыманне 
У СССР работа за мяжой лічылася вельмі прэстыжнай. Дзякуючы выездам можна было палепшыць свой матэрыяльны дабрабыт за кошт большай зарплаты ў камандзіроўках і набыцця дэфіцытных тавараў. Палкоўнік КДБ Яўген Семяніхін успамінаў:

## Гл. таксама 
* Савецкія ваенныя спецыялісты за мяжой
* Замежныя рабочыя ў СССР (1922—1939)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Знешняя палітыка СССР
Марыя Барбара Тапольская

**Марыя Барбара Тапо́льская**, сапраўднае **Пяховяк** (, нар. ) — польскі гісторык, доктар габілітаваны гуманітарных навук (1983), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў мястэчку Казмінак (Велікапольскае ваяводства, Польшча). У 1960 годзе скончыла гістарычны факультэт Універсітэта імя Адама Міцкевіча ў Познані. У 1973—1976 гадах ад’юнкт пры Вышэйшай педагагічнай школе пры ўніверсітэце ў Познані, выкладала гісторыю Расіі. З 1978 года працавала ў Аддзяленні па вывучэнні замежнай Палоніі ў Познані (з 1992 года Аддзяленне па вывучэнні нацыянальнасцей Польскай акадэміі навук). З 1997 года — надзвычайны прафесар Інстытута гісторыі Вышэйшай педагагічнай школы (з 2001 года Зялёнагурскі ўніверсітэт) ў Зялёнай Гуры.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па гісторыі культуры літоўскіх і беларускіх зямель XV—XX стагоддзях, гісторыі Вялікай Польшчы, праблемах этнічнай гісторыі, культуры польскай эміграцыі, па гістарыяграфіі гісторыі ўсходніх зямель Польшчы. Аўтар манаграфіі па гісторыі Шклоўскага маёнтка XVII—XVIII стагоддзях, гісторыі кніг Вялікага Княства Літоўскага ў XVI—XVII стагоддзях, артыкулаў па культурнай і эканамічнай гісторыі беларускіх зямель феадальнага часу.

Сярод апублікаваных прац:
* *Dobra szkłowskie na Białorusi Wschodniej w XVII i XVIII wieku*, Warszawa 1969;
* *Czytelnik i książka w Wielkim Księstwie Litewskim w dobie Renesansu i Baroku*, Wrocław 1984;
* *Przemiany zachodnioeuropejskiego pogranicza kulturowego pomiędzy Bugiem a Dżwiną i Dnieprem (polsko-litewsko-białorusko-ukraińskie losy od XV—XX wieku)*, Uniwersytet Zielona Góra 2009;
* *«Historia wspólna czy rozdzielna». Polacy, Litwini, Białorusini, Ukraińcy w ich dziejowym stosunku (XV—XX w.)*, Oficyna Wydawnicza Kucharski, Toruń 2015;
* *Zapomniane dziedzictwo kulturowe na wschodzie Europy od XV do XX wieku*, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2005, 151 p.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Prof. dr hab. Maria Barbara Piechowiak (Topolska) // Polish Science = Nauka Polska

Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы
Катэгорыя:Гісторыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Гісторыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Выпускнікі Універсітэта імя Адама Міцкевіча
Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ Польшчы
Канскі кінафестываль 2024

**77-ы Канскі кінафестываль** праходзіў з 14 па 25 мая 2024 года ў горадзе Каны, Францыя. Журы ўзначальвала амерыканская актрыса, сцэнарыст і рэжысёр Грэта Гервіг. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатую пальмавую галіну — атрымала камедыя «Анора» рэжысёра Шона Бэйкера.

## Лаўрэаты 
Пераможцы ў асноўным конкурсе:

## Крыніцы 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 2024 года
Катэгорыя:Май 2024 года
Катэгорыя:2024 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Пераклад Бібліі пад рэдакцыяй Кулаковых

**Пераклад Бібліі пад рэдакцыяй Кулаковых** (таксама **Заокская Біблія**, **Заокскі пераклад**) — трэці поўны пераклад Бібліі на рускую мову пасля Сінадальнага перакладу і перакладу Бібліі Расійскага біблейскага таварыства, выкананы ў Расіі. Выкананы Інстытутам перакладу Бібліі імя М. П. Кулакова у супрацоўніцтве з запрошанымі спецыялістамі — А. С. Дзясніцкім, Л. В. Маневічам, М. В. Апіяр, Я. Б. Рашкоўскім, С. А. Рамашка, А. Б. Смагінай і інш., пад агульнай рэдакцыяй М. П. і М. М. Кулаковых. Стваральнікі Заокскай Бібліі пазіцыянуюць свой пераклад у якасці пазаканфесійнага.

Праца над перакладам пачалася ў 1993 годзе. З 1993 па 1999 год былі апублікаваныя два лісты апостала Паўла і Евангеллі. Пераклад усяго Новага Запавету ўбачыў свет у 2000 годзе. З 2002 па 2011 год былі апублікаваныя 19 з 39 кананічных старазапаветных кніг. Поўны пераклад Бібліі выйшаў у 2015 годзе ў выдавецтве Біблейска-багаслоўскага інстытута св. апостала Андрэя; далей рушылі ўслед выданні 2018, 2021 і 2024 гадоў.

Стары Запавет перакладаўся са старажытнаяўрэйскай мовы (з пятага выдання Biblia Hebraica Stuttgartensia, 1997), гэта значыць з масарэцкага тэксту як ён прадстаўлены ў Ленінградскім кодэксе, што з’яўляецца нормай для сучаснай перакладчыцкай практыкі, у тым ліку для пратэстанцкіх перакладаў. Пры гэтым, як адзначаецца ў прадмове, у тых выпадках, калі старажытнаяўрэйскі тэкст быў незразумелы, перакладчыкі, «агаворыўшы гэта ў зносках, перадавалі словы ці фразы, звяртаючыся да старажытных перакладаў», у тым ліку да Септуагінты або да «найбольш дакладных і апраўданых рэканструкцый, напрацаваных сучаснай тэксталогіяй Старога Запавету».

Пераклад Новага Запавету быў выкананы «ў асноўным» са старажытнагрэцкага арыгінала па выданні The Greek New Testament (4-е выд., Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart, 1994). У склад Заокскай Бібліі ўвайшлі ўсе 27 кніг новазапаветнага канону, парадак іх размяшчэння адпавядае парадку, прынятаму ў Лізавецінскай Бібліі і Сінадальным перакладзе.

## Літаратура 
* *Десницкий А. С.* Современный библейский перевод: теория и методология. — М.: Изд-во ПСТГУ, 2015. — 432 с. — ISBN 978-5-7429-0972-9.
* *Кашкин А. С.* Рецензия на: Библия. Книги Священного Писания Ветхого и Нового Завета в современном русском переводе под ред. М. П. Кулакова, М. М. Кулакова. — М.: Изд. ББИ, 2021. (Современная библеистика). — 1312 с.: илл. — ISBN 978‑5‑89647‑411-1 // Библия и христианская древность : журнал. — 2023. — Т. 2, № 18. — С. 287—298. — ISSN 2713—1122. — doi:10.31802/BCA.2023.2.18.009.
* *Лобанов И. В.* Постигая Библию: от простого к сложному. — Заокский: Источник жизни, 2018. — 192 с. — ISBN 978-5-00-126026-4.
* *Суворова О. А.* Мы только стоим на берегу… — М.: Эксмо, 2012. — 304 с. — (Книги жизни). — ISBN 978-5-699-56364-7.

## Спасылкі 
* Библия в переводе Кулаковых

Катэгорыя:Кнігі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Пераклады Бібліі
Катэгорыя:Пераклады Бібліі на рускую мову
Сезон 2011/2012 «Барысфена» Магілёў

У сезоне 2011/2012 баскетбольны клуб «Барысфен» з Магілёва прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 (Першая ліга,  **3 месца**).

## Склад каманды 
*  Андрэй Агеенка
*  Яўген Батвянкоў
*  Дзмітрый Варчакоў
*  Іван Вашчылаў
*  Яўген Капылоў
*  Уладзімір Капытаў
*  Аляксей Касарыч
*  Фёдар Крукаў
*  Максім Лаўрыненка
*  Андрэй Любімаў
*  Павел Лялькаў
*  Кірыл Маркашанскі
*  Антон Недашкоўскі
*  Артур Палякоў
*  Сяргей Татур
*  Андрэй Шамаў

## Трэнеры каманды 
*  Аляксандр Гуляеў (галоўны трэнер)
*  Уладзімір Капылоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 «Барысфена» Магілёў
* Сезон 2012/2013 «Барысфена» Магілёў

## Спасылкі 
* ФАРМ-КОМАНДА "ГРОДНО-93" - ЧЕМПИОН ПЕРВОЙ ЛИГИ 2012 Г. 

2011/2012
Барысфен
Катэгорыя:2011 год у Магілёве
Катэгорыя:2012 год у Магілёве
Сезон 2023/2024 «Гродна-93»

У сезоне 2023/2024 баскетбольны клуб «Гродна-93» з Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2023/2024 ( **2 месца**),
* Кубак Беларусі 2023 ( **Фіналіст**).

## Склад каманды 
**У чэмпіянаце Беларусі**

**У Кубку Беларусі**

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Кузьмін (галоўны трэнер)
*  Юрый Чарняк
*  Руслан Насенка

## Гл. таксама 
* Сезон 2022/2023 «Гродна-93»
* Сезон 2024/2025 «Гродна-93»

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com

2023/2024
Гродна-93
Катэгорыя:2023 год у Гродне
Катэгорыя:2024 год у Гродне
Copiapoa

**Copiapoa** — род раслін сямейства  з Паўднёвай Амерыкі.

## Назва 
Назва паходзіць ад горада Кап’япо ў Чылі.

## Апісанне 
Расліны адзінкавыя або галінаваныя, парасткі пляската-шарападобныя да шарападобных або цыліндрычныя, верхавіны звычайна пакрытыя густым шарсцістым апушэннем. Каранёвая сістэма разгалінаваная або стрыжневая рэпападобная. Рэбры ў дарослых раслін выразна адрозныя. Звычайна маюцца калючкі, іголкападобныя або шылападобныя, іх даўжыня варыябельная. Кветкі з’яўляюцца ў верхняй частцы парасткаў, ад званочкавых да варонкападобных, жоўтыя, часам з чырванаватым адценнем; кветкавыя трубкі кароткія, шырокія; каляплоднік кароткі, круглявы да злёгку гранёнага, амаль заўсёды голы. Тычынкавыя ніткі і песцік заўсёды бледна-жоўтыя, пылавікі ад бледна-жоўтых да залаціста-жоўтых. Плады дробныя, у шэрагу відаў у верхняй частцы пладоў прысутнічаюць дробныя лускавінкі, у некаторых самых паўночных відаў у пазухах лускавінак фармуюцца кароткія белыя валасінкі. Насенне чорнае, бліскучае або злёгку бліскучае, чорнае, з вялікім хілумам.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Радзіма — паўночнае Чылі, пустыня Атакама.

## Значэнне і прымяненне 
Расліны ўяўляюць цікавасць з пункту гледжання калекцыянавання. Некаторыя калекцыянеры кактусаў спецыялізуюцца на «чылійцах» (*Copiapoa*, ,  і іншыя).

## Вырошчванне ў культуры 
Абавязкова інтэнсіўнае асвятленне, асабліва для відаў з пакрытым воскападобным налётам эпідэрмісам. Паліў мінімальны, зімоўка абсалютна сухая. Глеба добра дрэнаваная, са значнай колькасцю мінеральных кампанентаў. Прышчэпка прыводзіць да страты натуральнага вонкавага выгляду.

## Віды 
Паводле інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 27 відаў:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* The Cactus Family. Edward F. Anderson. Timber Press, 2001. ISBN 0-88192-498-9
* Уникальная энциклопедия. Кактусы. — М.: Изд-во Эксмо (ISBN 5-699-03830-2); Донецк: Изд-во СКИФ (ISBN 966-8076-11-7), 2003. — 344 с., ил.

## Спасылкі 
* Сайт прысвечаны роду Copiapoa — Living on the Edge
* Спіс відаў роду з фотаздымкамі на сайце www.cactiguide.com

Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Кактусавыя
Мінскі гей-прайд 2008 года

**Мінскі гей-прайд 2008 года** — акцыя, праведзеная ў сталіцы Беларусі 11 кастрычніка 2008 года. Задачай мерапрыемства з’яўлялася дэманстрацыя існавання ў грамадстве ЛГБТК асобаў (лесбіянак, геяў, бісэксуалаў, транс-людзей, ), падтрымка талерантнага стаўлення да іх, абарона правоў чалавека і грамадзянскай роўнасці для ўсіх людзей незалежна ад сексуальнай арыентацыі і гендэрнай ідэнтычнасці.

Дэвізам  стаў лозунг «Умець быць! Умець любіць! Умець ганарыцца». Марш быў прымеркаваны да Міжнароднага дня камін-аўта.
Папярэдні прайд праводзіўся ў 2002 годзе.
Арганізатарам мерапрыемства выступіла Беларуская ініцыятыва за сэксуальную і гендарную роўнасць. У парадзе ўзялі ўдзел прадстаўнікі ініцыятывы, таксама грамадскую акцыю падтрымалі рухі «Антыфа» і «Сацыялістычны супраціў». Акцыю ініцыявалі ЛГБТ-актывісты Сяргей Андросенка і Юрый Казачэнка.
Удзельнікі прайду прайшлі ад Якуба Коласа да Кастрычніцкай плошчы, шэсце завяршылася ў скверы ля будынка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. У прайдзе прынялі ўдзел каля 30 чалавек. Акцыя доўжылася каля гадзіны. Інфармацыя аб запланаваным шэсці не распаўсюджвалася загадзя — верагодна праз гэта не ўзнікла праблем з міліцыяй і гамафобамі.

## Гісторыя і кантэкст 
Паколькі ў беларускім кантэксце ЛГБТК-актывізм ажыццяўляецца ва ўмовах, адрозных ад умоў краін заходняй Еўропы, адпаведна гей-прайд у першую чаргу з’яўляецца праваабарончай акцыяй ў падтрымку талерантнага стаўлення да ЛГБТК, асноўнай ідэяй якой з’яўляецца захаванне правоў чалавека і толькі ў другую чаргу ўрачыстым карнавальным шэсцем.
Часцяком удзельнікам прайдаў у Беларусі даводзілася абараняцца ад гамафобаў і міліцыі. Афіцыйны дазвол ураду на правядзенне пікету супраць гамафобіі быў атрыманы толькі аднойчы — у 2011 годзе.
Беларускія ЛГБТК-прайды праводзіліся ў 1999, 2000, 2001, 2002 гадах (Беларускі Прайд Фестываль «Belarus Gay Pride»), 2008 годзе, 2010 годзе (Славянскі Гей Прайд), 2011 і 2012 годзе (Мінскі Гей Прайд).

## Крыніцы 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Правы ЛГБТ у Беларусі Катэгорыя:Правы ЛГБТ Катэгорыя:Правы чалавека Катэгорыя:ЛГБТ у Беларусі
Катэгорыя:Кастрычнік 2008 года
Катэгорыя:2008 год у Мінску
Сезон 2023/2024 «Мінска» (баскетбол)

У сезоне 2023/2024 баскетбольны клуб «Мінск» прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2023/2024 ( **1 месца**),
* Кубак Беларусі 2023 ( **3 месца**),
* Адзіная ліга ВТБ 2023/2024 (14 месца).

## Склад каманды 
**У Адзінай лізе ВТБ**

**У чэмпіянаце Беларусі**

**У Кубку Беларусі**

## Трэнеры асноўнай каманды 
*  Расціслаў Вяргун (галоўны трэнер, да снежня 2023 года)
*  Аляксей Сухавецкі (галоўны трэнер, са снежня 2023 года)
*  Анатоль Кошар
*  Аляксей Лашкевіч (пераведзены з моладзевай каманды падчас сезону)
*  Раман Гесць (прыйшоў у каманду падчас сезону)

## Гл. таксама 
* Сезон 2022/2023 «Мінска» (баскетбол)
* Сезон 2024/2025 «Мінска» (баскетбол)

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
* БК Минск-2023/2024. Единая лига ВТБ

2023/2024
Мінск
Катэгорыя:2023 год у Мінску
Катэгорыя:2024 год у Мінску
Сезон 2023/2024 «Барысфена» Магілёў

У сезоне 2023/2024 баскетбольны клуб «Барысфен» з Магілёва прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2023/2024 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2023 ( **уладальнік**).

## Склад каманды 
**У чэмпіянаце Беларусі**

**У Кубку Беларусі**

## Трэнеры каманды 
*  Андрэй Крыванос (галоўны трэнер)
*  Аляксандр Гуляеў
* / Дзяніс Пастухоў
*  Яніна Нікіціна
*  Міхаіл Пудзянкоў

## Гл. таксама 
* Сезон 2022/2023 «Барысфена» Магілёў
* Сезон 2024/2025 «Барысфена» Магілёў

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
* «БОРИСФЕН» – БРОНЗОВЫЙ ПРИЗЕР XXXII МУЖСКОГО ЧЕМПИОНАТА БЕЛАРУСИ
* «БОРИСФЕН» – ОБЛАДАТЕЛЬ XXVII BETERA-КУБКА БЕЛАРУСИ

2023/2024
Барысфен
Катэгорыя:2023 год у Магілёве
Катэгорыя:2024 год у Магілёве
Хесус Марцінес дэ Арагон

**Хесус Марцінес дэ Арагон-і-Карыён** (; 16 лютага 1899 — красавік 1937) — удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі, камандзір 2-й змешанай брыгады.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Віторыі (Краіна Баскаў). Бацька быў генеральным пракурорам Другой Іспанскай Рэспублікі. Да пачатку вайны Марцінес дэ Арагон працаваў адвакатам. 

У пачатковы перыяд вайны ўдзельнічаў у штурме казарм Мантаньі ў Мадрыдзе. Пасля займаўся пытаннямі арганізацыі Пятага палка. Неўзабаве ўзначаліў дзве калоны апалчэнцаў, якія складаліся з чыгуначнікаў УСП і членаў JSU. Браў удзел у паходзе на Гвадалахару. Пазней узначальваў абарону Сігуэнсы. Аднак Марцінес дэ Арагон меў больш намінальнае, чым рэальнае камандаванне, бо яго падначаленыя дзейнічалі цалкам незалежна. Горад ён пакінуў, каб знайсці падмацаванне, але ў момант адсутнасці камандзіра Сігуэнсу захапілі паўстанцы.

У сярэдзіне кастрычніка 1936 года стаў камандзірам 2-й змешанай брыгады. На чале гэтага падраздзялення Марцінес дэ Арагон удзельнічаў у абароне Мадрыда, у тым ліку ў баях ля ўніверсітэцкага гарадка. У красавіку 1937 года яго брыгада наступала на ўчастку Сера-Гарабітас, дзе панесла шматлікія страты. Сярод загінулых быў сам Марцінес дэ Арагон.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (рэспубліканцы)
Катэгорыя:Адвакаты паводле алфавіта
Катэгорыя:Юрысты Іспаніі
Катэгорыя:Юрысты паводле алфавіта
Катэгорыя:Ваенныя Іспаніі
Пол Вулфавіц

**Пол Вулфавіц** (; ) — амерыканскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў з польскіх яўрэяў.

Скончыў Чыкагскі і Карнельскі ўніверсітэты. Выкладаў у Ельскім. Працаваў у Дзярждэпе і Пентагоне. 

Займаў пасады пасла ЗША ў Інданезіі (1986—1989), намесніка міністра абароны (двойчы, 1989—1993 і 2001—2005), прэідэнта Сусветнага банка (2005—2007).

Членстваваў у Більдэрбергскім клубе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Paul Wolfowitz  at the American Enterprise Institute's website

Катэгорыя:Паслы ЗША
Катэгорыя:Выкладчыкі Ельскага ўніверсітэта
Marauder (бронеаўтамабіль)

«**Марадзёр**» (**Marauder**) — браніраваны аўтамабіль з супрацьміннай абаронай. Распрацаваны кампаніяй Paramount Group. Выконвае функцыі баявой разведвальна-дазорнай машыны.

Выпускаўся паўднёваафрыканскай кампаніяй Paramount Group і на сумеснай вытворчасці завода ЭВМ у Азербайджане. З 2015 года ў Казахстане ажыццяўляецца ліцэнзійная вытворчасць бронемашыны пад назвай «Арлан». 

Аўтамабіль выкарыстоўваўся ў ходзе Другой Карабахскай вайны азербайджанскай арміяй і расійскай арміяй у ходзе ўварвання ва Украіну

Станам на 2021 год Marauder знаходзіўся на ўзбраенні Азербайджана, Алжыра, Замбіі, Іарданіі, Казахстана, Рэспублікі Конга, Малаві, Амана, Малі, Нігерыі. Казахстанская версія «Арлан» была закуплена Расіяй.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:УніверсалыКатэгорыя:Бранятэхніка ПАР
Postal 2

***Postal 2*** — шутар ад першай асобы 2003 года, распрацаваны кампаніяй Running with Scissors. Яна з’яўляецца працягам гульні 1997 года Postal і была выпушчана для Microsoft Windows у красавіку 2003 года, macOS у красавіку 2004 года і Linux у красавіку 2005 года. Postal 2, Як і яе папярэдніца, атрымала вядомасць дзякуючы высокаму ўзроўню гвалту, стэрэатыпам і чорнаму гумару. У адрозненне ад першай гульні Postal, гульня Postal 2 вядзецца ад першай асобы.

Дзеянне гульні адбываецца ў выдуманым горадзе Парадайз, што заснаваны на рэальным горадзе Бісбі. Postal 2 распавядае пра жыццё Чувака, які павінен выконваць звычайныя заданні на працягу гульнявога тыдня, пры гэтым гулец вырашае, наколькі агрэсіўна або пасіўна ён будзе рэагаваць на розныя сітуацыі. Гулец перамяшчаецца па адкрытым свеце, выконваючы свае абавязкі, прычым выбар гульца ўплывае на абстаноўку.

Пасля выхаду гульня атрымала неадназначную ацэнку крытыкаў. Гульня атрымала некалькі пакетаў пашырэння, а ў снежні 2003 года было выпушчана шматкарыстальніцкае пашырэнне пад назвай Postal 2: Share the Pain. Гульня перыядычна абнаўляецца, а ў красавіку 2015 года выйшла новае пашырэнне пад назвай Paradise Lost. Postal 2 стала гульнёй, якая прадавалася хутчэй за астатнія прадукты Linux Game Publishing. У першы ж месяц яна ўнесла вялікі ўклад у далейшую прыбытковасць кампаніі.

Гульня прыцягнула ўвагу сваім жорсткім геймплэем і выклікала мноства спрэчак. За гульнёй рушыў услед працяг, Postal III, у снежні 2011 года.

## Зноскі 
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 2003 года
Джасім Махамед Салех

**Джасім Махамед Салех** (нар. 1955) — іракскі генерал, адзін з лідараў паўстанцаў-баасістаў.

У часы акупацыі Ірака змагаўся на баку паўстанцаў.

У красавіку 2004 года амерыканскія войскі пачалі штурм Фалуджу, але не змаглі захапіць горад. Салех, як адзін з лідараў інсургентаў, звязаўся з генералам Джэймсам Конвеем, каб узгадніць перамір’е. Па ўмовах дамовы, войскі ЗША перадалі кантроль над горадам Салеху і яго ўласнаму апалчэнню. Ён жа павінен быў не дапусціць дзейнасці тут замежных баевікоў. 

Пад яго пачаткам было 200 байцоў. У горадзе генерал вывесіў даваенны сцяг Ірака, які выкарыстоўваўся ў часы Садама Хусейна. 

Нягледзячы на абяцанні Салеха, замежнікі працягнулі прысутнічаць у Фалуджы. Таксама стала вядома, што камандзір паўстанцаў удзельнічаў у генацыдзе курдаў падчас Ірана-іракскай вайны. Гэта вымусіла амерыканцаў адмовіцца ад супрацоўніцтва з Салехам і прызначыць адказным за горад Мухамеда Лаціфа.

У лістападзе 2004 года войскі ЗША разгарнулі другі штурм Фалуджы. Салех зноў выступіў на баку абаронцаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Ваенныя Ірака
Катэгорыя:Удзельнікі Іракскай вайны
Мікалай Мікалаевіч Кудзяньчук

**Мікалай Мікалаевіч Кудзяньчук** (нар. 7 снежня 1969, г. Драгічын) — беларускі ўрач, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 7 снежня 1969 года ў г. Драгічыне Брэсцкай вобласці.

Скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа»; Беларускую акадэмію паслядыпломнай адукацыі па спецыяльнасці «Урач-арганізатар».

Працаваў урачом-тэрапеўтам, намеснікам галоўнага ўрача па ўрачэбна-працоўнай экспертызе, намеснікам галоўнага ўрача па медыцынскім абслугоўванні насельніцтва Рэчыцкай цэнтральнай раённай бальніцы; намеснікам начальніка галоўнага ўпраўлення аховы здароўя Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта; генеральным дырэктарам УП «Белмедтэхніка»; начальнікам галоўнага ўпраўлення па ахове здароўя Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта.

У 2024 годзе выбраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Рагачоўскай акругі № 45. Член Пастаяннай камісіі па ахове здароўя, фізічнай культуры, сямейнай і маладзёжнай палітыцы.

## Узнагароды 
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», Ганаровай граматай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Сезон 2023/2024 «Мінск-моладзевая»

У сезоне 2023/2024 баскетбольны клуб «Мінск-моладзевая» прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2023/2024 (**7 месца**).

## Склад каманды 
*  Аляксей Балдзін (пакінуў каманду падчас сезона)
*  Аляксей Бачкар (пераведзены ў рэзервовую каманду падчас сезона)
*  Глеб Бігун (пераведзены ў рэзервовую каманду падчас сезона)
*  Антон Блізнюк
*  Арцём Брашко
*  Вячаслаў Булдык
*  Міхаіл Галубко
*  Аляксандр Гогараў
*  Дзмітрый Захаранкаў
*  Кірыл Кажанец
*  Іван Літарны
*  Арцемій Ляшук
*  Расціслаў Макаўчык (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Максім Маскальчук
*  Даніла Семянюк

## Трэнеры каманды 
*  Дзмітрый Калтуноў (галоўны трэнер)
*  Аляксей Лашкевіч (пераведзены ў асноўную каманду падчас сезону)
*  Глеб Дзікавіцкі

## Гл. таксама 
* Сезон 2022/2023 «Мінск-моладзевая»
* Сезон 2024/2025 «Мінск-М»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com

2023/2024
Мінск-моладзевая
Катэгорыя:2023 год у Мінску
Катэгорыя:2024 год у Мінску
Алег Аляксеевіч Кузьмін

**Алег Аляксеевіч Кузьмін** (нар. 16 лістапада 1972, в. Гічыцы, Івацэвіцкі раён) — беларускі настаўнік, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16 лістапада 1972 года ў в. Гічыцы Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

Скончыў Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна па спецыяльнасці «Беларуская мова і літаратура»; Акадэмію паслядыпломнай адукацыі па спецыяльнасці «Менеджар у сістэме адукацыі».

Працаваў настаўнікам пачатковых класаў, настаўнікам беларускай мовы і літаратуры ў школах Івацэвіцкага раёна, дырэктарам Яглевіцкай сярэдняй школы, сярэдняй школы № 3 г. Івацэвічы.

Выбіраўся дэпутатам Івацэвіцкага раённага Савета дэпутатаў 26-га і 27-га скліканняў.

Член партыі «Белая Русь».

У 2024 годзе выбраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Івацэвіцкай акругі № 11. Член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па адукацыі, культуры і навуцы.

## Узнагароды 
Узнагароджаны граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, падзячным пісьмом Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта, граматамі Івацэвіцкага раённага выканаўчага камітэта, Івацэвіцкага раённага Савета дэпутатаў, граматамі і падзякамі аддзела па адукацыі Івацэвіцкага раённага выканаўчага камітэта, ганаровай граматай прэзідыума Брэсцкага абласнога камітэта Беларускага прафесійнага саюза работнікаў адукацыі і навукі, граматамі і падзякамі Івацэвіцкага раённага камітэта Беларускага прафесійнага саюза работнікаў адукацыі і навукі.

## Сям’я 
Жанаты, мае дзвюх дачок.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Івацэвіцкага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Ханок

**Ханок** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Эдуард Сямёнавіч Ханок — беларускі кампазітар.

## Іншае 
* Ханок — тып традыцыйнага дома ў Карэі
Matador (бронеаўтамабіль)

**Matador** — бронеаўтамабіль, які распрацаваны паўднёваафрыканскай кампаніяй Paramount Group і вырабляецца ў Азербайджане. Прэзентаваны  ў 2007 годзе.

## Апісанне 
Распрацаваны для ваенных і міратворчых аперацый у гарадскіх раёнах. Уласная маса складае 10800&nbsp;кг, вага карыснай нагрузкі — 4500&nbsp;кг. Здольны перавозіць да 14 чалавек. Аўтамабіль развівае крэйсерскую хуткасць 100&nbsp;км/г. 

Matador абсталёўваецца альбо рухавіком MAN, аб’яднаным са 12-ступеністай паўаўтаматычнай каробкай перадач, альбо рухавіком Cummins, аб’яднаным з цалкам аўтаматызаванай 6-ступеністай каробкай перадач.

Корпус з падвойнай абшыўкай. Мае V-вобразнае дно, што павялічвае абароненасць ад мін. Машына можа быць абсталявана кулямётам, гарматнымі альбо мінамётнымі агнявымі платформамі, ракетнымі ўстаноўкамі, Габона і Іарданіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Бранятэхніка ПАР
Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта