Падароская сядзіба

**Падароская сядзіба** — сядзібна-паркавы комплекс у Падароску Ваўкавыскага раёна. Пабудаваны ў канцы XVIII стагоддзя. Сядзібай валодалі Грабоўскія, Чачоты і Бохвіцы. Помнік архітэктуры класіцызму.

Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

## Гісторыя 
Першымі вядомымі ўладальнікамі Падароска былі Клочкі, а з сярэдзіны XVIII ст. маёнткам валодалі Грабоўскія, якія і збудавалі першую мураваную сядзібу. 25 кастрычніка 1843 года Падорск набываюць Яўстах і Альжбета Пухальскія. У 1861 годзе Альжбета Пухальская адпісала маёнтак пляменніку Альбіну Чачоту з Асташына, ад яго Падароск перайшоў дачцэ Альжбеце, названай так па хроснай маці.

У 1875 годзе 22-гадовая Альжбета ўзяла шлюб з 33-гадовым Раманам Бохвіцам, сынам вядомага філосафа Фларыяна Бохвіца (1799—1856). У 1890 годзе да маёнтка Падароск, разам з маёнткамі Вярусін і Рудава, уласнасці Альжбеты Бохвіц, належала 1940 дзесяцін зямлі. Гэта быў адзін з найлепш арганізаваных маёнткаў Ваўкавыскага павета Гродзенскай губерні.

Апошнім уладальнікам быў сын Альжбеты і Рамана Атон Бохвіц (1880—1939) — выпускнік Сельскагаспадарчай акадэміі ў Празе, які ў 1939 годзе быў арыштаваны і памёр у турме ў Ваўкавыску.

З 2012 года будынак рыхтавалі да продажу, а ў 2013 годзе праз аўкцыён комплекс набыў прадпрымальнік з Расіі Павел Падкарытаў, які плануе стварыць у сядзібе першы ў Беларусі музей шляхты і турыстычную інфраструктуру. Драўляныя бакавыя крылы атынкаваны і накрыты высокімі вальмавымі дахамі. У рашэнні порціка спалучаюцца слупы, калоны, аркада (на першым паверсе), якая падтрымлівае шырокую тэрасу. Уваход аформлены паўратондай з балконам над ёй.

З іншых будынкаў цалкам або часткова захаваліся былая аранжарэя (у савецкі час малачарня), будынак былой сыраварні (пасля майстэрні, гаража), а таксама кузня.

## Парк 
Акружае сядзібны дом парк. Першапачаткова парк складаўся з партэрнай і пейзажнай частак, аб’яднаных дзвюма пейзажнымі алеямі. Газон з параднага боку дому меў форму прамавугольніка, акружанага дарогай. Пасярод яго была гульнявая пляцоўка. Па перыметры газона ў цёплы час выстаўляліся расліны з аранжарэі (алоэ, агава, кактус і інш.). Найбольшыя экзэмпляры субтрапічных раслін выстаўляліся перад аранжарэяй. У парку пераважаюць мясцовыя пароды дрэў: бяроза, клён, ліпа, акацыя і іншыя. Станам на 1987 год у парку было 23 віды дрэўных раслін, у тым ліку елка, грэцкі арэх, лістоўніца, белая акацыя. Парадная частка двара і парк ахоплены з двух бакоў капітальнай цаглянай агароджай, слупы якой маюць арыгінальнае завяршэнне.

## Гаспадарчы двор 
Забудова гаспадарчага двара пачала фарміравацца з 1860-х гадоў і першапачаткова складалася з вінакурні і некаторых іншых каменных пабудоваў. Станам на 1900 год вінакурны завод належаў Лізавеце (Альжбеце) Бохвіц і выпрацоўваў бульбяны і збожжавы спірт коштам 14835 руб., а таксама барды на 1200 руб. На заводзе працавалі 8 чалавек, адкрыццё яго пазначана 1887 годам. Паводле інвентару 1911 года, у маёнтку Рамана Атона Бохвіца было дзве вінакурні, цагельня, шкіпінарны завод, вадзяны млын, некалькі дамоў для работнікаў, кароўнік на 130 кароў, аўчарня з 2000 авечак, пуні. У гаспадарцы былі паравая малатарня, паравая машына для здабычы торфу, іншыя сельскагаспадарчыя прылады.

Асобна на ўзвышшы размяшчалася капліца з фамільнымі пахаваннямі. Захаваліся руіны крыпты, якая ў савецкі час выкарыстоўвалася як жывёльны могільнік. На прадпрыемстве вынялі дакументы і камп’ютары. Пазней стала вядома, што фірму вінавацяць у нясплаце падаткаў і страхавых унёскаў з заробкаў працаўнікоў амаль на 400 000 рублёў. Таксама па справе быў затрыманы супрацоўнік Фонду «Вяртанне» Сяргей Макарэвіч. Фонд, як і прадпрыемства «Маёнтак Падароск», быў створаны Паўлам Падкарытавым.

Рахункі прадпрыемства былі заблакаваны, маёмасць апісаная, маёнтак па сутнасці стаяў зачынены і без дагляду. Юрыя Меляшкевіча і Сяргея Макарэвіча выпусцілі з СІЗА Гродна пад паручальніцтва ў красавіку 2023 года. У верасні 2023 года суд Ваўкавыскага раёна па позве Ваўкавыскага аддзела культуры скасаваў дамову 2013 года пра набыццё маёнтка Паўлам Падкарытавым нібыта «праз невыканання ўмовы па ўводзе аб’ектаў у гаспадарчы абарот».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Чачоты
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Падароск
Катэгорыя:Сядзібна-паркавыя ансамблі Ваўкавыскага раёна
Катэгорыя:Бохвіцы