open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Візіт Папы Рымскага ў Беларусь

**Візіт Папы Францыска ў Беларусь** — чаканы візіт Рымскага Пантыфіка ў Беларусь. Калі візіт адбудзецца, ён стане першым ў гісторыі Беларусі. У раскладзе Папы візіты распісаныя ўжо аж на 2017 год.

## Перадгісторыя 
12 па 15 сакавіка 2015 г. адбыўся афіцыйны візіт у Беларусь Дзяржаўнага Сакратара Папы Францыска кардынала П’етра Параліна, які прыбыў па запрашэнні беларускіх уладаў. Ён сустрэўся з Прэзідэнтам Беларусі А. Лукашэнкам, прэм'ер-міністрам А. Кабяковым, старшынёй Савета Рэспублікі М. Мясніковічам, міністрам замежных спраў У. Макеем, якія асабіста перадалі праз кардынала запрашэнне Папе Рымскаму наведаць Беларусь. Кардынал адзначыў, што хацеў бы згуляць ролю Яна Хрысціцеля, які служыў прадвеснікам прыходу месіі на зямлю, бо бачыў вялікае жаданне сярод каталіцкіх вернікаў Беларусі пабачыць Папу і думае, што яно заслугоўвае задавальнення з улікам тых пакут, якія перанесла гэта каталіцкая супольнасць, і яе ўкладу ў аднаўленне рэлігійнага жыцця ў Беларусі.

Пасля агульнай аўдыенцыі 15 красавіка 2015 года ў Рыме на плошчы Святога Пятра Папа Францішак падышоў і адмыслова прывітаў настаяцеляў і навучэнцаў Гродзенскай вышэйшай духоўнай семінарыі. Прадстаўнікі беларускай дэлегацыі запрасілі пантыфіка наведаць Беларусь, на што той усміхнуўся, зірнуў на неба і сказаў: «Калі дазволіць Пан Бог, то гэта будзе».

21 мая 2016 года Ватыкан наведаў Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка, які сустрэўся з Папам Рымскім Францыскам і запрасіў яго наведаць Беларусь. Лукашэнка таксама прапанаваў правесці ў Беларусі сустрэчу Папы і маскоўскага патрыярха Кірыла.

### Адмова з боку Рускай Праваслаўнай Царквы 
Акрамя афіцыйных запрашэнняў каталіцкага касцёла ў Беларусі і кіраўніцтва краіны, згодна з правіламі Ватыкана, для візіту Папы ў Беларусь патрэбна запрашэнне альбо пісьмовая згода ад прадстаўнікоў найбуйнейшай канфесіі, у выпадку з Беларуссю гэта Руская Праваслаўная Царква. Прэс-сакратар Беларускага Экзархата Рускай Праваслаўнай Царквы Сяргей Лепін патлумачыў, што візіт Папы як кіраўніка дзяржавы Ватыкан не патрабуе ніякага дазволу з боку праваслаўнай царквы, але сітуацыя іншая, калі Папа плануе наведаць краіну ў ролі кіраўніка рэлігійнай канфесіі. У гэтым выпадку на падобны дазвол РПЦ пагодзіцца толькі калі Рым адмовіцца ад празелітызму і уніі на «кананічнай тэрыторыі» РПЦ.

Катэгорыя:Францыск
Катэгорыя:Каталіцтва ў Беларусі
Катэгорыя:Апостальскія візіты
Катэгорыя:Будучыя падзеі
Сяргей Ігаравіч Гарашчанкоў

**Сяргей Гарашчанкоў** (нар. , Навагродзіўка, УССР) — украінскі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера 
### Клубная 
Выхаванец данецкага «Алімпіка», з 2006 года стаў іграком «Шахцёра». Выступаў пераважна за трэцюю каманду клуба, а першую палову 2008 года правёў у луганскім «Камунальніку». У сезоне 2010/11 быў заяўлены за асноўную каманду «Шахцёра», але гуляў у моладзевым складзе.

Улетку 2011 года стаў іграком пермскага «Амкара». Пасля пераходу згуляў 9 матчаў за моладзевы склад, перш чым дэбютаваць за аснову ў матчы супраць «Церака», выйшаўшы на замену замест Канстанціна Васільева. Першы матч у стартавым складзе згуляў на пазіцыі правага абаронцы супраць «Тамі» 18 сакавіка 2012 года, замяняючы дыскваліфікаванага Захары Сіракова.

У студзені 2013 года быў выстаўлены на трансфер, і 3 лютага 2013 перайшоў у львоўскія «Карпаты», падпісаўшы чатырохгадовы кантракт. Не дагуляўшы нават паловы тэрміну кантракту, па ўзаемнай згодзе з клубам скасаваў кантракт і атрымаў статус вольнага агента. З ліпеня 2013 гуляў за «Ільічовец», пераважна за моладзевы склад.

З сакавіка 2015 года знаходзіўся на праглядзе ў клубе беларускай Вышэйшай лігі «Слуцк». У красавіку 2015 года падпісаў з ім кантракт. У «Слуцку» стаў асноўным правым абаронцам, часам гуляў таксама ў цэнтры абароны. У ліпені 2015 года кантракт з беларускім клубам быў разарваны па пагадненні бакоў.

Улетку 2016 года зноў знаходзіўся на праглядзе ў «Слуцку», аднак у выніку стаў іграком клуба «Гарняк-Спорт». У канцы 2016 года пакінуў «Гарняк-Спорт».

У верасні 2018 года заключыў пагадненне з клубам «Сумы». Пакінуў каманду ў сакавіку 2019 года.

У красавіку 2019 года за ўдзел у дагаварных матчах рашэннем ФФУ быў назаўсёды адхілены ад футбола.

### Міжнародная 
Выступаў за юнацкую зборную Украіны. У 2012 годзе згуляў два матчы за моладзевую зборную Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі ФК Сумы
Катэгорыя:Ігракі ФК Гарняк-Спорт
Катэгорыя:Ігракі ФК Слуцк
Катэгорыя:Ігракі ФК Марыупаль
Катэгорыя:Ігракі ФК Карпаты Львоў
Катэгорыя:Ігракі ФК Амкар Перм
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр-3 Данецк
Катэгорыя:Ігракі ФК Камунальнік Луганск
Ян Рогач з Дубы

**Ян Ро́гач з Ду́бы** (, каля  — , )&nbsp;— дзеяч гусіцкага руху, кіраўнік табарытаў (г. зв. гетман) з 1421 года, паплечнік Яна Жыжкі.

## Біяграфія 
Ян Рогач паходзіў з шляхецкага роду. Па смерці Яна Жыжкі ўзначаліў табарытаў, радыкальна настроеную плыню гусітаў.

Пасля паражэння Пракопа Голага каля Ліпанаў (1434) стаў на чале рэшты войска ў змаганні супраць Жыгімонта Люксембургскага.

У 1436—1437 гг. кіраваў абаронай крэпасці Сіян. 6 верасня 1437 быў захоплены венгерскімі наймітамі і праз тры дні з 52 паплечнікамі пакараны смерцю ў Празе на Старамесцкай плошчы.

## Ушанаванне памяці 
У 1947 годзе рэжысёр Уладзімір Борскі () зняў пра Яна Рогача з Дубы першую каляровую чэхаславацкую кінастужку.

Ягоным імем названая вуліца на Жыжкаве ў Празе.

## Літаратура 
* Українська радянська енциклопедія. В 12-ти томах / За ред. М. Бажана. — 2-ге вид. — К.: Гол. редакція УРЕ, 1974—1985., Том 9, К., 1983, стор. 417

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гусіты
Катэгорыя:Военачальнікі Чэхіі
Катэгорыя:Памерлі ў Празе
Катэгорыя:Павешаныя
Лісічанскае

**Лісічанскае** — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, за 28 км на паўночны захад ад горада Верхнядзвінск, за 2,2 км на паўночны захад ад вёскі Мотужы, у басейне ракі Сар'янка.

Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,27 км. Даўжыня берагавой лініі 0,9 км.

Схілы вышынёй 5—7 м, пад лесам. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй 25—75 м. На ўсходзе выцякае ручай у раку Тоўша.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Басейн Заходняй Дзвіны
Катэгорыя:Азёры Верхнядзвінскага раёна
Праўчыцкая брама

**Праўчыцкая брама** (, ) — натуральны скалісты мост (арка) у Эльбскіх Пясчанікавых гарах у Чэхіі.

Праўчыцкая брама з'яўляецца найвялікшым натуральным скальным мостам Еўропе. Яна сімвал Нацыянальнага парку Чэшскай Швейцарыі (České Švýcarsko).

Вышыня брамы — 16 м, шырыня — 26,5 м і глыбіня — 3 м. У 1826 годзе тут адчыніўся рэстаран. У 1881 годзе на яе месцы быў збудаваны атэль «Сакалінае гняздо» (*Sokoli hnizdo*) на 50 месцаў.

з-за моцнай эрозіі праход па скальным мосце забаронены ў 1982 годзе.

## Цікавыя факты 
Краявіды Праўчыцкай брамы выкарыстоўваліся пры стварэнні фільма Хронікі Нарніі: Леў, вядзьмарка і чароўная шафа.

## Спасылкі 
* Сайт пра браму

Катэгорыя:Чэшская Швейцарыя
Катэгорыя:помнікі прыроды Чэхіі
Катэгорыя:Эльбскія Пясчанікавыя горы
Пячонкі

Назву **Пячо́нкі** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Пячонкі — вёска ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці
* Пячонкі — былы хутар у Мёрскім раёне
* Пячонкі — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці
* Пячонкі — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці
### Расія 
* Пячонкі (Смаленская вобласць)
Марко

**«Марко»** — беларускае гарбарна-абутковае прадпрыемства, заснаванае ў верасні 1991 года ў Віцебску. На 2015 г. мела ў Віцебску 4 даччыныя вытворчасці, сетку з 48 уласных крамаў у 24 гарадах Беларусі, замежныя прадстаўніцтвы і крамы ў Казахстане (Алматы), Латвіі (Рыга) і Расіі (Екацярынбург, Краснадар, Масква, Санкт-Пецярбург, Смаленск). За 2014 г. выпуск абутку перавысіў 4 млн параў, звыш паловы якога прадалі за мяжу.

## Гісторыя 
У верасні 1991 г. былы эксперт камерцыйнага аддзела абутковага прадпрыемства «Белвест» Мікалай Мартынаў (нар. 1 жніўня 1957, в. Гудава, Дубровенскі раён) заснаваў гандлёва-закупачнае прадпрыемства «ЛМ+МК» разам з трыма іншымі ўдзельнікамі. Пазней назва прадпрыемства змянілі на сучасны, што паходзіць ад прозвішча ўласніка *Мар*тынаў і слова *ка*мпанія. У 1993 г. запусцілі лінію вытворчасці мужчынскага абутку з натуральнай скуры на поліўрэтанавай падэшве. Першай вырабленай парай абутку сталі мужчынскія паўчаравікі мадэлі 4351, што працягвалі выпускацца на 2011 год. 4 лістапада 1995 г. пачалі выраб падлеткавага і дзіцячага абутку. У красавіку 1996 г. адзначылі выпуск мільёна параў абутку з таварным знакам «Марко». Пачалося адкрыццё ўласных крамаў. У верасні адбыўся пераход у новазбудаваны асноўны корпус фабрыкі. На пачатку 1997 г. асвоілі клеявы спосаб мацавання, што дазволіла пачаць вытворчасць жаночага абутку. У лютым адчынілася даччынае прадпрыемства «ВітМа», дзе пачалі вырабляць кашалькі, паясы, рамяні і сумкі. У лістападзе 1999 г. заснавалі сумеснае беларуска-нямецкае прадпрыемства «Вікоп-Фагус» для выпуску абутковых калодак. У красавіку 2003 г. адзначылі выпуск 10-мільённай пары абутку. У ліпені адчынілася даччынае прадпрыемства «Сан Марко», якое пазней узначаліў сын уласніка Павел Мартынаў. Пачалася вытворчасць зімовых ботаў з футра. У сакавіку пачаўся выпуск спартыўнага і прагулачнага абутку. У 2008 г. «Марко» пераняло вытворчасць фабрыкі «Чырвоны кастрычнік». У 2009 г.  вытворчасць дасягнула 4 млн параў абутку, у тым ліку на 1 млн на набытым ААТ «Чырвоны кастрычнік».

## Спасылкі 
* 
* Віцебскі футравы камбінат 
* Гандлёва-забаўляльны цэнтр «Марко-Сіці»

Катэгорыя:Гандлёвыя маркі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Віцебска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:1991 год у Віцебску
Катэгорыя:Лёгкая прамысловасць
Фрыдак-Містак

**Фры́дак-Мі́стак** ( ) был. **Фры́дэк-Мі́стэк** () — горад на ўсходзе Чэшскай Рэспублікі, у Мараўскасілезскім краі, на рацэ Остравіцы. З'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам раёна Фрыдак-Містак.

Насельніцтва — 60 180 чалавек (2009).

## Гісторыя 
Горад утварыўся 1 студзеня 1943 года ў выніку аб'яднання горада Фрыдака ў Цешынскай Сілезіі з мараўскім Містакам, які ляжаў на заходнім беразе ракі Остравіцы, якая з'яўляецца мяжой двух гістарычных рэгіёнаў.
thumb|left|Замак узімку
[thumb|left|[Касцёл Святога Ёдака, Фрыдак-Містак|Касцёл Святога Ёдака]]
Новы горад, які знаходзіўся, як і ўся былая Чэхаславакія, пад нямецкай акупацыяй, атрымаў назву Фрыдэк. Пасля вайны, у 1955 годзе, горад па рашэнні міністэрства ўнутраных спраў стаў называцца Фрыдакам-Містакам.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Гарады Мараўскасілезскага края
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Вахрамеева

**Вахрамеева** — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на паўночны захад ад горада Верхнядзвінск, каля вёскі Росіца, у басейне ракі Росіца.

Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,5 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 1,1 км.

Схілы катлавіны на поўначы і поўдні вышынёй да 15 м, пад лесам, месцамі — пад хмызняком. Пойма забалочаная, шырынёй да 50 м. На ўсходзе выцякае ручай у возера Росіца.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Басейн Росіцы
Катэгорыя:Азёры Верхнядзвінскага раёна
Карал Паўлік

**Карал Паўлік** (, 19 кастрычніка 1900, , Багемія — 26 студзеня 1943, канцлагер Маўтгаўзен) — чэхаславацкі афіцэр, удзельнік антынацысцкага супраціву. 14 сакавіка 1939 року з салдатамі сваёй роты насуперак загаду камандаванне ўступіў у бой з нямецкімі акупацыйнымі войскамі, якія ўвайшлі ў горада Містак. Гэты адзіны эпізод арганізаванага супраціву нямецкай акупацыі Чэхаславакіі ў 1939 годзе вядомы як бой за Чаянкавы кашары.

## Біяграфія 
Карал Паўлік нарадзіўся ў сям'і настаўніка ў ваколіцах мястэчка , каля 20 км на поўдзень ад . У 1920 прызваны ў войска, паступіў у ваенную акадэмію і ў 1923 атрымаў чын падпаручніка. Служыў у пагранічных і пяхотных частках. У 1932 быў узведзены ў капітаны.

У 1935 распаўся шлюб Карала Паўліка, пасля чаго ён больш аддана заняўся службай. У 1936 прызначаны камандзірам роты.

Увечары 14 сакавіка 1939 года ў Містак увайшоў 2-і батальён 84-га пяхотнага палка 8-й пяхотнай дывізіі вермахта. Салдаты Чаянкавых кашараў атрымалі прапанову здаць зброю, аднак Паўлік не падпарадкаваўся і са сваёй 12-й кулямётнай ротай трымаў абарону. Астатнія афіцэры ў абароне не ўдзельнічалі, спасылаючыся на адсутнасць загаду ад камандавання. Чэхі адбілі дзве нямецкія атакі; пасля тэлефоннага загаду камандзіра 8-га палка палкоўніка Эліяша і вычарпання боепрыпасаў Паўлік падпарадкаваўся загаду пра спыненне вагню. Бой цягнуўся 30-40 хвілін, страты чэхаў склалі 2-6 чалавек параненымі, немцаў — да 24 чалавек забітымі і параненымі і 1 знішчаны бронеаўтамабіль. Карал Паўлік трапіў пад хатні арышт.

Пад час акупацыі Карал Паўлік супрацоўнічаў з падпольнай арганізацыяй «За бацькаўшчыну» (), якая перанакіроўвала чэшскіх кадравых ваенных на Захад. Пераехаў у Прагу і далучыўся да арганізацыі «Абарона народу» (), якая рыхтавала паўстанне.

Арыштаваны ў 1942 годзе ў сувязі з замахам на Райнгарда Гайдрыха. Быў прыгавораны да смерці, пазней пакаранне замененае на пазбаўленне волі ў канцлагеры Маўтгаўзен. 26 студзеня 1943 ахоўнік лагеру застрэліў Паўліка за непадпарадкаванне. Месца пахавання невядомае.

## Ушанаванне памяці 
Пасмяротна атрымаў званне палкоўніка, у 1999 — медаль «За смеласць».

У горадзе Косцелец-над-Чэрнімі-лесы знаходзіцца сімвалічная магіла Карала Паўліка.

## Спасылкі 
* Дзяніс Буркоўскі. Адзін бой капітана Паўліка // Будзьма беларусамі

Катэгорыя:Военачальнікі Чэхаславакіі
Катэгорыя:Рух Супраціўлення ў Чэхаславакіі
Кропы

**Кропы** — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, за 22 км на паўночны захад ад горада Верхнядзвінск, за 4 км на захад ад вёскі Росіца, у басейне ракі Росіца.

Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 0,75 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 1,6 км. Плошча вадазбору каля 1 км².

Катлавіна возера выцягнутая з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 10—15 м, стромкія, параслі хмызняком, на поўдні часткова разараныя. Берагі зліваюцца са схіламі катлавіны. Возера бяссцёкавае. Зарастае слаба.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 3-2.

Катэгорыя:Басейн Росіцы
Катэгорыя:Азёры Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Пол Скоўлз

**Пол Ааран Скоўлз** (;  года, Солфард, Англія) — англійскі футбаліст, які ўсю сваю кар’еру выступаў за клуб «Манчэстэр Юнайтэд» на пазіцыі цэнтральнага паўабаронцы. Ігрок нацыянальнай зборнай Англіі (1997—2004). Адзін з найлепшых ігракоў свайго пакалення.

Скоўлз сем гадоў гуляў за зборную Англіі. Ён удзельнічаў у чатырох вялікіх спаборніцтвах — чэмпіянатах свету 1998 і 2002 гадоў, а таксама ў чэмпіянатах Еўропы 2000 і 2004 гадоў. Пасля Еўра-2004 Скоўлз абвясціў аб завяршэнні сваёй кар’еры ў зборнай, матываваўшы гэта жаданнем засяродзіцца на клубнай кар’еры, а акрамя таго, больш часу праводзіць з сям’ёй.

У канцы сезону 2010/11 Пол скончыў сваю спартыўную кар’еру, аднак 8 студзеня 2012 года было абвешчана, што Пол Скоўлз вяртаецца ў «Манчэстэр Юнайтэд» у якасці іграка да завяршэння сезону 2011/12. Аднак 8 студзеня 2012 года вырашыў застацца ў клубе ў якасці іграка да мая 2013 года.

## Кар’ера 
Пол Скоўлз пачаў трэніравацца з «Манчэстэр Юнайтэд» у 14 гадоў. Насуперак распаўсюджанаму меркаванню, ён не быў членам моладзевай каманды, якая выйграла ў 1992 годзе Моладзевы кубак Англіі. Зрэшты, у наступным сезоне ён дайшоў са сваёй камандай да фіналу. Прафесійная кар’ера Скоўлза ў «Манчэстэр Юнайтэд» пачалася 23 ліпеня 1993 года, аднак на поле ён упершыню выйшаў толькі ў сезоне 1994/95. Яго дэбют адбыўся 21 верасня 1994 года ў матчы Кубка лігі супраць «Порт Вейл».

### Трэнерская кар’ера 
У лютым 2019 года стаў галоўным трэнерам клуба «Олдэм Атлетык», за які заўзеў з дзяцінства, аднак ужо ў сакавіку пакінуў пасаду, правёўшы ў якасці трэнера сем матчаў і атрымаўшы адну перамогу.

## Асабістае жыццё 
Пол Скоўлз жыве ў Олдэме са сваёй сям’ёй — жонкай Клэр і трыма дзецьмі, Ааранам, Алісіяй і Эйдэнам. Многія адзначаюць у характары Скоўлза незвычайную сціпласць і высокую адданасць гульні. У яго няма асабістага агента, як у большасці футбалістаў, і ўсе перамовы ён вядзе сам. Ён рэдка дае інтэрв’ю і амаль не падпісвае рэкламных кантрактаў.

## Дасягненні 
**Манчэстэр Юнайтэд**:
* Чэмпіён Англіі (10): 1996, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2007, 2008, 2009, 2011
* Уладальнік Кубка Англіі (3): 1996, 1999, 2004
* Уладальнік Кубка Футбольнай лігі (2): 2009, 2010
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў (2): 1999, 2008
* Уладальнік Суперкубка Англіі (5): 1996, 1997, 2003, 2008, 2010
* Уладальнік Міжкантынентальнага кубка: 1999
* Пераможца Клубнага чэмпіянату свету: 2008

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Англіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Манчэстэр Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі зборнай Англіі па футболе
Катэгорыя:Футбалісты аднаго клуба
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Англіі
Катэгорыя:Трэнеры ФК Олдэм Атлетык
Катэгорыя:Трэнеры ФК Солфард Сіці
Катэгорыя:Члены Залы славы англійскага футбола
Баркун (значэнні)

**Баркун**

*  — род раслін
* народная назва віду 

## Асобы 
* Мікалай Якаўлевіч Баркун — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Міхаіл Аляксеевіч Баркун (нар. 1948) — вучоны ў галіне электрасувязі.
* Наталля Баркун — беларуская трыятлетка.
Майкл Оўэн

**Майкл Джэймс Оўэн** (;  года, Чэстэр, Англія) — англійскі футбаліст, гуляў на пазіцыі нападніка. Ігрок нацыянальнай зборнай Англіі (1998—2008), за якую дэбютаваў ва ўзросце 18 гадоў і 59 дзён. Займае чацвертае месца ў спісе бамбардзіраў зборнай Англіі па футболе, забіўшы за яе 40 галоў. Оўэн ёсць адзіны ігрок зборнай Англіі, які забіваў галы на чатырох чэмпіянатах, гэта значыць двух чэмпіянатах Еўропы і двух чэмпіянатах свету.

## Кар’ера 
У снежні 1996 года ва ўзросце 17 гадоў Майкл падпісаў свой першы прафесійны кантракт з «Ліверпулам». Раней, у тым жа годзе ён паспяхова выступаў за юнацкую каманду гэтага мерсысайдскага клуба, выйграўшы з ім Кубак Англіі сярод юніёраў. Ужо тады ў Англіі Майкл лічыўся адным з самых перспектыўных футбалістаў-юнакоў у краіне.

## Зборная 
Пасля бліскучага сезону Майкл Оўэн быў уключаны ў заяўку зборнай Англіі на чэмпіянаце свету 1998 года ў Францыі.

## Асабістае жыццё 
Майкл Оўэн нарадзіўся ў сям'і прафесійнага футбаліста Тэры Оўэна, які выступаў за «Эвертан». яго сям'я ёсць даволі вялікай, у яго два браты — Тэры і Эндру, і дзве сястры — Карэн і Лэслі. Оўэн жанаты на сваёй сяброўцы дзяцінства Луізе Бонсал, з якой пазнаёміўся яшчэ ў школе. Ён выхоўвае з ёй чацвярых дзяцей: дачок Джэму Роўз, Эмілі і Джэсыку, і сына Джэймса Майкла.

## Дасягненні 
Ліверпул:
* Уладальнік Кубка Англіі: 2001
* Уладальнік Кубка Футбольнай Лігі (2): 2001, 2003
* Уладальнік Суперкубка Англіі: 2001
* Уладальнік Кубка УЕФА: 2001
* Уладальнік Суперкубка УЕФА: 2001

Манчэстэр Юнайтэд:
* Чэмпіён Англіі: 2011
* Уладальнік Кубка Футбольнай Лігі: 2010
* Уладальнік Суперкубка Англіі: 2010

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт іграка 
* Профіль на сайце «Манчэстэр Юнайтэд»
* Профіль на сайце «Ліверпула» 

Катэгорыя:Футбалісты Англіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Англіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліверпул
Катэгорыя:Ігракі ФК Манчэстэр Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Ньюкасл Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Рэал Мадрыд
Катэгорыя:Ігракі ФК Сток Сіці
Катэгорыя:Уладальнікі «Залатога мяча»
Катэгорыя:ФІФА 100
Катэгорыя:Члены Залы славы англійскага футбола
Глен Джонсан

**Глен Маклеад Купер Джонсан** (; нар. , , Лондан, Англія) — англійскі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Англіі (2003—2014). Выступаў на пазіцыі правага ўскрайняга абаронцы, таксама мог згуляць на левым флангу і ў паўабароне.

## Кар’ера 
### «Вест Хэм Юнайтэд» 
Выпускнік акадэміі «Вест Хэм Юнайтэд» падпісаў свой першы кантракт летам 2001 года, і быў уключаны ў заяўку пад нумарам 23. Сезон 2001/02 правёў у рэзервовай камандзе, так і не прабіўшыся ў аснову. Восенню 2002 года Джонсан адправіўся ў арэнду да лютага ворагу малатабойцаў, «Мілуала», за які згуляў 8 матчаў. Дэбют у Прэм’ер-лізе адбыўся 22 студзеня 2003 года, калі «Вест Хэм Юнайтэд» саступіў «Чарльтану».

### «Чэлсі» 
Джонсан прыйшоў у клуб амаль адначасова з новым уладальнікам клуба, Раманам Абрамовічам, які выклаў за яго 6 мільёнаў фунтаў. Глен дэбютаваў за «сініх» у кваліфікацыі Лігі чэмпіёнаў, у першым матчы супраць славацкай «Жыліны», у адказным матчы забіў свой першы гол за «Чэлсі».

### «Портсмут» 
У апошні дзень лета 2007 года Джонсан падпісаў чатырохгадовы кантракт з «Портсмутам». Як лічыцца, трансфер склаў 4 мільёны фунтаў.

### «Ліверпул» 
13 чэрвеня кіраўніцтва «Портсмута» пацвердзіла, што Джонсан, мабыць, пяройдзе ў клуб узроўнем вышэй, гэта значыць у «Чэлсі», «Ліверпул» ці «Манчэстэр Сіці». 16 чэрвеня «Портсмут» узгадніў пераход з «Ліверпулам», а 18 чэрвеня — з «Чэлсі», выбар пакінулі за іграком. 22 чэрвеня «Ліверпул» паведаміў, што заключыў кантракт з Джонсанам. Як лічыцца, трансфер склаў 17 мільёнаў фунтаў, 7 з якіх «Портсмут» быў павінен за Пітэра Краўча.

### «Сток Сіці» 
Па заканчэнні кантракта з «Ліверпулам», у ліпені 2015 года ў якасці свабоднага агента падпісаў кантракт з клубам «Сток Сіці». Па выніках сезону 2017/18 «Сток Сіці» страціў месца ў Прэм’ер-лізе, і па заканчэнні сезону Джонсан пакінуў каманду ў якасці свабоднага агента.

У студзені 2019 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры.

## Міжнародная кар’ера 
Джонсан быў выкліканы ў зборную Англіі і дэбютаваў у ёй 18 лістапада 2003 года, замяніўшы ў матчы з датчанамі Гары Невіла.

## Дасягненні 
 **Чэлсі**
* Чэмпіён Англіі: 2005
* Уладальнік Кубка Футбольнай лігі: 2005

 **Портсмут**
* Уладальнік Кубка Англіі: 2008

 **Ліверпул**
* Уладальнік Кубка Футбольнай лігі: 2012

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Англіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Англіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Сток Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліверпул
Катэгорыя:Ігракі ФК Портсмут
Катэгорыя:Ігракі ФК Чэлсі
Катэгорыя:Ігракі ФК Вест Хэм Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Мілуал
ФК Андэрлехт

**«Андэрлехт»** () — бельгійскі футбольны клуб з горада Брусель. Заснаваны ў 1908 годзе. 34-разовы чэмпіён Бельгіі, 9-разовы ўладальнік Кубка Бельгіі, 13-разовы ўладальнік Суперкубка Бельгіі. Двухразовы ўладальнік Кубка кубкаў (1976, 1978), уладальнік Кубка УЕФА (1983). Клуб размяшчаецца ў раёне Андэрлехт у сталічным рэгіёне Брусель. «Андэрлехт» гуляе ў бельгійскbv Першым дывізіёне A і з’яўляецца самым паспяховым бельгійскім футбольным клубам у еўракубках, маючы на сваім рахунку перамогі ў пяці еўрапейскіх спаборніцтвах. «Андэрлехт» трымае рэкорд найбольшай колькасці паслядоўных чэмпіёнскіх тытулаў у краіне, гэта значыць маючы перамогі ў нацыянальным чэмпіянаце з 1964 па 1968 гады.

Клуб быў заснаваны ў 1908 годзе і ўпершыню дасягнуў самага высокага ўзроўню бельгійскага футболу ў сезоне 1921/22. «Андэрлехт» з’яўляецца сталым удзельнікам бельгійскай лігі з сезону 1935/36. Клуб атрымаў першую перамогу ў чэмпіянаце пасля Другой сусветнай вайны ў сезоне 1946/47. З тых часоў каманда ніколі не зніжалася ніжэй за шостае месца.

«Андэрлехт» доўгі час праводзіў свае хатнія матчы на стадыёне Астрыд-парк у муніцыпалітэце Андэрлехт з 1917 года. У цяперашні час іх стадыён, Констант Вандэн Сток, быў упершыню адчынены ў 1983 годзе. Асноўнымі колерамі клуба з’яўляюцца фіялетавы і белы. Клуб мае сталых супернікаў, як «Бругэ», «Стандард» і «Брусель».

## Гісторыя 
Клуб быў заснаваны пад назвай «Sporting Club Anderlechtois» 27 мая 1908 года тузінам аматараў футбола ў кавярні «Канкордыя», якая размешчана на вуліцы д’Амаль у муніцыпалітэце Андэрлехт. Аднак, свой першы матч у гісторыі клуб адзначыў паразаў з буйным лікам 11:8 угульне супраць каманды Інстытута Сен-Жоржа. Клуб далучыўся да бельгійскай футбольнай сістэмы ў сезоне 1909/10, пачаўшы выступы з самага нізкага дывізіёна. У сезоне 1912/13 «Андэрлехт» атрымаў прасоўванне ў наступную лігу. Пасля першага ж сезону ўсе чэмпіянаты Бельгіі былі прыпынены ў сувязі з пачаткам Першай сусветнай вайны, і зноў аднавіліся ў сезоне 1919/20. З ростам папулярнасці клуб пераехаў на большую пляцоўку, гэта значыць на новы стадыён у Астрыд-парку ў 1917 годзе, тады вядомы як Меір Парк. Клуб пераменаваў стадыён у гонар свайго першага буйнога апекуна, прамыслоўца Эміля Версэ. Паводле вынікаў сезону 1920/21 «Андэрлехт» быў павышаны да першага дывізіёна ў першы раз у сваёй гісторыі. На працягу 14 сезонаў клуб чатыры разы вылятаў з вышэйшай лігі і зноў туды трапляў, атрымаўшы ў тыя часы свайго старэйшага канкурэнта — «Брусель». У 1933 годзе, праз 25 гадоў пасля свайго стварэння клуб змяніў сваю назву на сучасную «Royal Sporting Club Anderlechtois». Разам з прасоўваннем у вышэйшую лігу Бельгіі ў 1935 годзе «Андэрлехт» і па сённяшні дзень ніколі не вылятаў у ніжэйшыя лігі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Андэрлехт
Крыжаноўскі

**Крыжаноўскі** — польскае і беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Кірылавіч Крыжаноўскі (1937—2024) — беларускі палітык, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання (1990—1995).
* Сцяпан Андрэевіч Крыжаноўскі (1911—2002) — украінскі паэт, літаратуразнавец.
* Яўген Анатолевіч Крыжаноўскі (нар. 1955) — беларускі акцёр і галоўны рэжысёр Мінскага тэатра сатыры і гумару «Хрыстафор».

## Гл. таксама 
* Кжыжаноўскі
* Кржыжаноўскі
* Леанард Аўгусцінавіч Кржыжаноўскі — грамадзянскі інжынер і архітэктар часоў Расійскай імперыі.
Тэа Уолкат

**Тэ́а Джэймс Уолкат** (; нар. , Лондан, Англія) — англійскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Англіі (2006—2016). Яго пазіцыя на полі — правы фланг, бо ён з’яўляецца вельмі хуткім і тэхнічным іграком, здольным адарвацца на хуткасці ад супернікаў і зрабіць якасны прастрэл ці навес у штрафную плошчу. Тэа з’яўляецца адным з самых хуткіх футбалістаў у свеце.

## Клубная кар’ера 
### «Саўтгемптан» 
Уолкат прыйшоў у стан «святых» у сезоне 2004/05 ва ўзросце 15 гадоў і дасягнуў са сваім клубам фіналу Моладзевага Кубка Англіі. У дадатак ён стаў самым маладым іграком «Саўтгемптана» ў рэзервовай камандзе, у якой ён дэбютаваў ва ўзросце 15 гадоў і 175 дзён.

### «Арсенал» 
Уолкат падпісаў з «Арсеналам» кантракт 16 сакавіка 2006 года ў дзень свайго 17-годдзя. У Прэм’ер-лізе Тэа дэбютаваў 19 жніўня 2006 года ў першы дзень новага англійскага сезона 2006/07.

### «Эвертан» 
У студзені 2018 года перайшоў у «Эвертан», падпісаўшы кантракт на 3,5 гады.

### Вяртанне ў «Саўтгемптан» 
У кастрычніку 2020 года быў аддадзены ў арэнду ў «Саўтгемптан». У маі 2021 года падпісаў двухгадовы кантракт з «Саўтгемптанам», які пачаў дзейнічаць пасля заканчэння пагаднення з «Эвертанам» у чэрвені.

У маі 2023 года абвясціў, што пакіне клуб па заканчэнні сезона 2022/23, а ў жніўні 2023 года завяршыў прафесійную кар’еру.

## Нацыянальная зборная 
Тэа Уолкат гуляе ў зборнай Англіі з 17 гадоў, дзе згуляў 14 матчаў і забіў 3 галы, прычым гэтыя 3 галы ён забіў у браму зборнай Харватыі, дзякуючы ім Англія перамагла на выездзе з лікам 4:1.

## Дасягненні 
**«Арсенал»**:
* Уладальнік Кубка Англіі (3): 2014, 2015, 2017
* Уладальнік Суперкубка Англіі (2): 2015, 2017

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Рускамоўны сайт пра футбаліста

Катэгорыя:Футбалісты Англіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Англіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Саўтгемптан
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Лондан
Катэгорыя:Ігракі ФК Эвертан
Лейтан Бейнс

**Лэ́йтан Джон Бейнс** (; нар. , Керкбі, Англія) — англійскі футбаліст, абаронца, вядомы па выступах за «Эвертан». Ігрок нацыянальнай зборнай Англіі (2010—2015).

## Клубная кар’ера 
### «Уіган Атлетык» 
Першым прафесійным клубам Бейнса стаў «Уіган Атлетык». За час выступаў футбаліста за клуб, «Уіган» здолеў двойчы рушыць наперад у больш высокую лігу і ў выніку прайшоў шлях ад Другога дывізіёна да Прэм’ер-лігі.

### «Эвертан» 
Улетку 2007 года Бейнс перайшоў у стан «Эвертана». Паводле ацэнак СМІ трансфер футбаліста абыйшоўся клубу ў 5-6 мільёнаў еўра. У сваім першым сезоне за новы клуб Бейнс атрымаў няшмат гульнявой практыкі, правёўшы толькі 29 матчаў ва ўсіх спаборніцтвах за «Эвертан», з-за траўмы і добрай формы Філа Джагелкі і Джозефа Ёбы. У яго другі сезон назіраўся рост гульнявога часу ў сувязі з траўмай Ёбы, у той час як Джолеан Лескат перайшоў гуляць у цэнтр абароны. Дзякуючы гэтым абставінам Бейнс заняў левы фланг абароны каманды. У гэтым сезоне Лейтан двойчы прызначаўся іграком месяцу «Эвертану» запар.

Бейнс забіў свой першы за «Эвертан» у браму «Портсмута» 21 сакавіка 2009 года, на Фрэтан Парк. 30 жніўня 2009 года ён забіў на апошняй хвіліне з пенальці ў пераможным матчы супраць сваёй былой каманды «Уіган Атлетык». Праз месяц ён выйшаў на пляцоўку з капітанскай повяззю ў матчы Лігі Еўропы супраць грэчаскага АЕКа. У сезоне 2010/11 Бейнс правёў кожную хвіліну за «Эвертан» у матчах Прэм’ер-лігі, а таксама забіў сем галоў ва ўсіх спаборніцтвах за клуб. Яго ўнёсак быў узнагароджаны прызам як лепшаму гульцу клуба паводле вынікаў сезона.

Завяршыў кар’еру ў ліпені 2020 года.

## Міжнародная кар’ера 
Дэбют футбаліста ў афіцыйным матчы за зборную адбыўся 4 чэрвеня 2011 года ў матчы адборачнага турніру да чэмпіянату Еўропы 2012 года супраць зборнай Швейцарыі. Бейнс быў адным з прэтэндэнтаў на ўдзел на чэмпіянаце свету 2010 года, аднак у выніковы склад не патрапіў.

## Асабістае жыццё 
Лейтан мае траіх дзяцей разам са сваёй жонкай Рэйчэл.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Англіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Англіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Эвертан
Катэгорыя:Ігракі ФК Уіган Атлетык
Баляслаў IV

**Баляслаў IV** — імя некалькіх манархаў Еўропы:
* Баляслаў IV Кучаравы — князь польскі 
* Баляслаў IV Варшаўскі — князь варшаўскі
Баляслаў V

**Баляслаў V** — імя некалькіх манархаў Еўропы:
* Баляслаў V Сарамлівы — князь польскі 
* Баляслаў V Варшаўскі — князь варшаўскі
Святаполк I

* Святаполк I (пам. 894) — князь вялікамараўскі
* Святаполк Уладзіміравіч (979—1019) — князь тураўскі і вялікі князь кіеўскі
* Святаполк I (пам. 1113) — князь паморскі
Генрых III Белы

**Генрых III Белы** (, 1222/1230 — 1266) — князь уроцлаўскі.

## Біяграфія 
Генрых III быў трэцім па старшынстве сынам князя Генрыха II і чэшскай каралеўны Ганны. Калі ў 1241 годзе бацька загінуў у бітве пад Легніцай, Генрых быў яшчэ малы, і таму знаходзіўся пад апекай маці. Уладанні бацькі атрымаў у спадчыну старэйшы сын Баляслаў II Рагатка.

У 1242 годзе памёр другі сын Генрыха Набожнага Мешка, у выніку чаго Генрых III стаў галоўным спадчыннікам пасля Баляслава. У 1247 годзе Генрых дасягнуў паўналецця, але Баляслаў не жадаў дзяліцца з ім уладай. У выніку мецяжу малодшых братоў Баляслаў быў палонены, і прымушаны зрабіць Генрыха сваім суправіцелем, аднак варожасць паміж братамі ў выніку прывяла да рашэння падзяліць бацькаўскую спадчыну. Сілезія была падзелена на дзве часткі — Уроцлаўскае княства і Легніцкае княства — і Баляславу, як старэйшаму з братоў, было прапанавана зрабіць выбар. Да здзіўлення многіх, ён выбраў не Уроцлаў, а Легніцу, бо там, у раёне рэк Качава і Вежбяк, было выяўлена золата.

Магчыма, Баляслаў разлічваў, што Генрых сутыкнецца з цяжкасцямі пры кіраванні наравістым Уроцлавам, і княства ў выніку вернецца да яго, але ў гэтым выпадку ён аблічыўся: Генрых апынуўся моцным кіраўніком, і мясцовае дваранства адразу ж адчула на сабе яго цвёрдую руку.

Тым часам, падрасталі малодшыя браты Конрад і Уладзіслаў. Генрыху ўдалося ўгаварыць Уладзіслава выбраць духоўны шлях, аднак спроба Баляслава зрабіць тое ж самае з Генрыхам правалілася: той захацеў атрымаць сабе ўдзел. Наспяваў адкрыты канфлікт паміж Генрыхам (які падтрымліваў Конрада) і Баляславам, і Баляслаў быў вымушаны вылучыць Конраду Глогаўскае княства. Аднак трэнні працягваліся, а Генрыха вайна не задавольвала, і ў 1253 годзе, калі Конраду ўдалося зрынуць Баляслава, ён дапамог старэйшаму брату вярнуць прастол.

У 1250—1260-х гадах Генрых стаў самым магутным з князёў Ніжняй Сілезіі, што прывяло да ўцягвання яго ў міжнародную палітыку: апроч заключэння саюзаў са сваякамі ў Аполлі і Глогаве, ён шмат разоў наведваў Прагу. Аднак супрацоўніцтва з каралямі Багеміі не прывяло да чаканых вынікаў, а вайна паміж чэхамі і венграмі за Бабенбергскую спадчыну закранула і польскія землі. Ва ўнутранай палітыцы Генрых спрыяў інтэнсіўнай нямецкай каланізацыі Ніжняй Сілезіі. Дыктатарская палітыка прывяла да паўстання ва Уроцлаве ў 1266 годзе, якое стала поўнай нечаканасцю для Генрыха. Праз некалькі месяцаў пасля прыгнечання паўстання ён нечакана памёр.

## Сям’я і дзеці 
2 чэрвеня 1252 года Генрых ажаніўся з Юдытай Мазавецкай, удавой князя Мешкі II Апольскага і дачкой вялікага князя Конрада Мазавецкага. У іх было двое дзяцей:
* Ядвіга (1256—1300), якая ў першы раз выйшла замуж за Генрыха Плейснерландскага, а ў другой — за Атона Анхальт-Ашэрслебенскага
* Генрых IV Пробус (1258—1290)

Катэгорыя:Сілезскія Пясты
Вышкаў (Чэхія)

**Вы́шкаў** (), был. **Вішау** () — горад у раёне Вышкаў Паўднёвамараўскага края Чэхіі з насельніцтвам 22,5 тысячы жыхароў.

## Гісторыя 
Вышкаў быў упершыню згаданы ў 1141 годзе і аж да XVIII стагоддзя ўваходзіў у склад Оламаўцкага біскупства. З XIII стагоддзя Вышкаў быў цэнтрам нямецкіх пасяленцаў, якія з XIX стагоддзя паступова асіміляваліся. Да 2004 года ў Вышкаве размяшчалася ваеннае вучылішча чэшскай арміі. Сёння ў горадзе размешчаны Інстытут па абароне ад зброі масавага паражэння.

## Славутасці 
У Вышкаве знаходзіцца адзін з чэшска-славацкіх паркаў дыназаўраў.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Вышкава 

Катэгорыя:Гарады Паўднёвамараўскага края
Нове-Места

**Нове-Места** (, або  — «Новы горад»):

* Нове-Места — раён Браціславы (Славакія).
* Нове-Места — раён Прагі (Чэхія).

## Гл. таксама 
* Нове-Места-над-Вагам — горад у заходняй Славакіі на рацэ Падваг.
* Нове-Места-над-Вагам — раён Трэнчынскага края Славакіі.
* Нове-Места-на-Мораве — горад у Чэхіі, цэнтр зімовых відаў спорту.
* Нове-Места-над-Метуйі — горад у Чэхіі.
* Нова-Места — горад у Славеніі.
Баляслаў II

**Баляслаў II** — імя некалькіх манархаў Еўропы:
* Баляслаў II Набожны (920—999) — князь чэшскі
* Баляслаў II Мазавецкі (1251—1313) — князь польскі
* Баляслаў II Смелы (1042—1081) — князь і кароль польскі
* Баляслаў II Лысы (Рагатка) (1220/1225 — 1278) князь сілезскі і кракаўскі
* Баляслаў II Цешынскі (1425/28—1452) — князь цешынскі
* Юрый II Баляслаў (1308—1340) — дзедзіч каралеўства Русі
Марцін Келі

**Марцін Роналд Келі** (; нар. , Уістан, Англія) — англійскі футбаліст, абаронца клуба «Вест Бромвіч Альбіён».

## Клубная кар’ера 
Улетку 2007 года перабраўся з акадэміі ў клуб «Ліверпул». У інтэрв’ю афіцыйнаму сайту клуба распавёў, што вельмі рады зрабіць крок уверх, пасля таго як 2 гады прамучыўся з траўмай спіны. Пад кіраўніцтвам Гары Аблета атрымаў перамогу ў спаборніцтве сярод рэзервовых каманд. У сезоне 2008/09 трапіў у заяўку першай каманды. Дэбютаваў у асноўным складзе каманды 9 снежня 2008 года ў матчы групавога этапу Лігі чэмпіёнаў УЕФА сезона 2008/09 супраць ПСВ, замяніўшы ў канцы матча капітана Джэймі Карагера.

У канцы сакавіка 2009 года Келі быў аддадзены ў арэнду клуба «Хадэрсфілд Таўн», дзе ён атрымаў добрыя водгукі і забіў свой першы гол у прафесійным футболе. Рафаэль Бенітэс заявіў, што, пасля сыходу з клуба Самі Хююпія, у Келі з’явіўся шанц прабіцца ў першую каманду. Свой першы гол за клуб забіў у матчы Кубка лігі супраць лонданскага «Чэлсі» на 63 хвіліне вызначыўшыся пасля падачы Крэйга Беламі.

14 жніўня 2014 года Келі далучыўся да складу «Крыстал Пэлас», падпісаўшы кантракт з клубам на тры гады. Пакінуў «Крыстал Пэлас» па заканчэнні кантракта ў чэрвені 2022 года.

У верасні 2022 года стаў іграком «Вест Бромвіч Альбіён». У студзені 2023 года на правах арэнды далучыўся да «Уіган Атлетык», летам 2023 года вярнуўся з арэнды ў «Вест Бромвіч Альбіён».

## Міжнародная кар’ера 
22 мая 2012 года Келі атрымаў свой першы заклік да нацыянальнай зборнай Англіі да таварыскага матча супраць зборнай Нарвегіі 26 мая 2012 года. Ён дэбютаваў выйшаўшы на замену на 87-й хвіліне, замяніўшы Філа Джонса.

3 чэрвеня 2012 года быў уключаны ў склад зборнай на Еўра-2012, каб замяніць Гары Кэхіла, які зламаў сківіцу падчас таварыскага матча супраць зборнай Бельгіі.

## Дасягненні 
**«Ліверпул»**
* Уладальнік Кубка Футбольнай лігі: 2012

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Англіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Англіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Ліверпул
Катэгорыя:Ігракі ФК Хадэрсфілд Таўн
Катэгорыя:Ігракі ФК Крыстал Пэлас
Катэгорыя:Ігракі ФК Вест Бромвіч Альбіён
Катэгорыя:Ігракі ФК Уіган Атлетык
Джордж Веа

**Джо́рдж Ве́а** (; поўнае імя — Джордж Манэ Опанг Аўсман Веа, ; , ) — ліберыйскі палітык і футбаліст, нападнік. Ігрок зборнай Ліберыі.

Адзін з самых вядомых афрыканскіх футбалістаў. У 1995 годзе ён быў прызнаны іграком года па версіі ФІФА, найлепшым футбалістам Еўропы («Залаты мяч») і найлепшым афрыканскім футбалістам года. Пасля завяршэння футбольнай кар’еры заняўся гуманітарнай і палітычнай дзейнасцю. У 2017 абраны на пост прэзідэнта Ліберыі.

## Спартыўныя дасягненні 
* Чэмпіён Ліберыі: 1987
* Чэмпіён Камеруна: 1988
* Чэмпіён Францыі: 1994
* Чэмпіён Італіі: 1996, 1999
* Уладальнік Кубка Францыі: 1991, 1993, 1995
* Фіналіст Кубка кубкаў: 1992
* Найлепшы бамбардзір Лігі чэмпіёнаў: 1994/95 (7 галоў)
* Найлепшы футбаліст Еўропы («Залаты мяч»): 1995
* Найлепшы футбаліст свету па версіі ФІФА: 1995
** Другі футбаліст свету па версіі ФІФА: 1996
* Найлепшы футбаліст Афрыкі: 1989, 1995
** Другі футбаліст Афрыкі: 1991, 1992, 1994, 1996
* Найлепшы футбаліст Афрыкі XX стагоддзя па версіі ІФФХС
* Уваходзіць у спіс ФІФА 100
* Правёў 24 матчы і забіў 12 галоў у кубках Францыі
* Правёў 13 гульняў і забіў 4 галы ў кубках Італіі
* У еўракубках правёў 61 матч і забіў 33 галы
* Усяго ў Кубку і Лізе Чэмпіёнаў правёў 20 матчаў і забіў 13 галоў.

## Палітычная кар’ера 
Пасля завяршэння футбольнай кар’еры Веа заняўся гуманітарнай і палітычнай дзейнасцю, і ў 2005 годзе балатаваўся на пост прэзідэнта Ліберыі. Перамогшы ў першым туры галасавання з 28 % галасоў, у другім туры ён прайграў 67-гадовай Элен Джонсан-Серліф, якая стала першай у гісторыі Афрыкі жанчынай-прэзідэнтам.

У першым туры прэзідэнцкіх выбараў, што праходзіў 10 кастрычніка 2017 года, Веа набраў 38,4% галасоў і апярэдзіў Джозэфа Бакая, які на працягу апошніх 12 гадоў займаў пасаду віцэ-прэзідэнта, Затым у другім туры выбараў 26 снежня Джордж Веа быў абраны прэзідэнтам Ліберыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Клубная статыстыка, www.soccerbase.com  
* Профіль іграка і статыстыка, www.liberiansoccer.com  
* Біяграфія на сайце арганізацыі UNICEF 
* Фатаграфіі Веа на сайце sporting-heroes.net: «Чэлсі», 2000; «Манчэстэр Сіці», 2000
* Самотная зорка. Ігар Гольдэс, аповяд з цыкла «100 легенд сусветнага футбола», 2003 год 

Катэгорыя:Футбалісты Ліберыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Ліберыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Аль-Джазіра
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпік Марсель
Катэгорыя:Ігракі ФК Манчэстэр Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Чэлсі
Катэгорыя:Ігракі ФК Мілан
Катэгорыя:Ігракі ФК Пары Сен-Жэрмен
Катэгорыя:Ігракі ФК Манака
Катэгорыя:Ігракі ФК Тонер
Катэгорыя:Ігракі ФК Афрыка Спортс
Катэгорыя:Ігракі ФК Інвінсібл Ілевен
Катэгорыя:Ігракі ФК Майты Барал
Катэгорыя:Прэзідэнты Ліберыі
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Ліберыі
Катэгорыя:Уладальнікі «Залатога мяча»
Катэгорыя:Футбалісты года ў свеце
Катэгорыя:ФІФА 100
Кабылінскае

**Кабы́лінскае** — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, за 38 км на паўночны ўсход ад горада Верхнядзвінск, каля вёскі Кабылінцы, у басейне ракі Свольна.

Плошча паверхні 0,22 км². Даўжыня 0,61 км, найбольшая шырыня 0,45 км. Даўжыня берагавой лініі 1,68 км. Плошча вадазбору 3,06 км².

Схілы катлавіны вышынёй да 13 м, стромкія, параслі лесам, на поўначы часткова разараныя. Берагі пераважна зліваюцца са схіламі катлавіны. Каля паўночна-ўсходняга берага невялікі востраў.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Гарбінец

**Гарбіне́ц** — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, за 39 км на паўночны ўсход ад горада Верхнядзвінск, за 1 км на поўдзень ад вёскі Лісна, каля ўсходняга берага возера Страднае, у басейне ракі Свольна.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,2 км, найбольшая шырыня 0,075 км. Даўжыня берагавой лініі 0,5 км.

Размешчана сярод лесу. Схілы катлавіны стромкія, вышынёй 15—20 м.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Верхнядзвінскага раёна
Рыа Фердынанд

**Рыа Гэвін Фердынанд** (; нар. , Лондан, Англія) — англійскі футбаліст, які скончыў прафесійную кар’еру; гуляў на пазіцыі абаронцы. Быў іграком нацыянальнай зборнай Англіі, за якую правёў больш за 80 матчаў і прыняў удзел у трох чэмпіянатах свету ў яе складзе. Перш за ўсё вядомы як ігрок «Манчэстэр Юнайтэд», у якім правёў больш за 10 гадоў.

## Біяграфія 
Фердынанд пачаў гуляць у футбол за моладзевыя каманды розных клубаў, спыніўшыся ў рэшце рэшт на клубе «Вест Хэм Юнайтэд», у якім прабіўся з моладзевага складу ў асноўны склад і дэбютаваў у Прэм'ер-Лізе ў 1996 годзе.

З 2002 на працягу доўгага часу выступаў за «Манчэстэр Юнайтэд», з якім 6 разоў станавіўся чэмпіёнам Англіі. Улетку 2014 года перайшоў у «Куінз Парк Рэйнджэрс». У чэрвені 2015 года абвясціў аб завяршэнні прафесійнай кар’еры.

## Нацыянальная зборная 
Свой першы матч за нацыянальную зборную ён згуляў супраць каманды Камеруна ў 1997 годзе, стаўшы на той момант самым маладым абаронцам, які згуляў за зборную Англіі.

## Дасягненні 
**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Чэмпіён Англіі (6): 2003, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013
* Уладальнік Кубка Футбольнай Лігі (2): 2006, 2009
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2008
* Уладальнік Суперкубка Англіі (4): 2003, 2007, 2008, 2011
* Пераможца клубнага чэмпіянату свету: 2008

## Асабістае жыцццё 
Яго брат Энтан Фердынанд і кузен Лес Фердынанд таксама з’яўляюцца футбалістамі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Статыстыка  на Soccerbase

Катэгорыя:Футбалісты Англіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Англіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Куінз Парк Рэйнджэрс
Катэгорыя:Ігракі ФК Манчэстэр Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Лідс Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Вест Хэм Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Борнмут
Катэгорыя:Члены Залы славы англійскага футбола
Леў з Амфіпаліса

**Леў з Амфіпаліса** — мармуровы леў, магільны помнік, мемарыяльная скульптура вайсковай славы 4 стагоддзя да нашай эры. Леў стаіць на правым, заходнім беразе ракі Стрымон — прама насупраць старажытнага горада Амфіпаліса. Згодна з апошнімі археалагічнымі адкрыццямі, мяркуецца, што Леў быў пастаўлены на вяршыні грабніцы ў Амфіпалісе.

## Гісторыя знаходкі 
Адкрыццё помніка звязана з гісторыяй Першай Балканскай вайны, падчас якой, грэчаскія салдаты знайшлі абломкі мармуру ў кустах на заходнім беразе ракі Стрымон. На гэтым месцы ў 1913 годзе пачалі раскопкі грэчаскія археолагі. Пазней, падчас выканання дрэнажных работ кампаніяй Monx-Gioulen ў вусці моста цераз раку Стрымон каля старажытных руін у багне ракі былі выяўленыя велізарныя абломкі мармуровага льва. У жніўні 1916 года брытанскія салдаты, якія падчас Першай сусветнай будавалі абарончыя збудаванні на мосце, знайшлі мармуровыя часткі льва і паспрабавалі перавезці на бераг, для таго, каб пераправіць у Англію. Акрамя Амфіпальскага льва, яны выявілі і мноства іншых знаходак старажытнай эпохі, у тым ліку, са старажытных грабніц. З 1917 да 1936 гады ішлі работы па вывучэнні і аднаўленні помніка. У 1937 годзе, дзякуючы ініцыятыве пасла ЗША ў Афінах, прыватных спонсараў і дапамогі грэчаскай дзяржавы, Леў быў адноўлены амерыканскімі і французскімі археолагамі. Кіраўнік 28-й археалагічнай экспедыцыі Катэрына Перыстэры адзначае, што матэрыял пастамента Льва выкарыстоўваўся для ўзвядзення плаціны яшчэ ў часы Рымскай эпохі .

## Апісанне 
Вышыня мармуровага льва роўная 5,30 метра. Катэрына Перыстэры, кіраўнік 28-й археалагічнай экспедыцыі, сцвярджае, што Грабніца ў Амфіпалісе і помнік Льву маюць параўнальныя архітэктурныя асаблівасці і яны абодва датуюцца апошняй чвэрцю 4-га стагоддзя да нашай эры. Сфінксы, знойдзеныя пры раскопках Грабніцы ў Амфіпалісе, і Леў выкананы ў адной і той жа майстэрні. Леў і грабніца з'яўляецца адзіным помнікам. Леў быў пастаўлены на вяршыні ўзгорка Каста ў знак важнасці і значнасці пахаванай асобы, пазней быў перанесены рымлянамі за пяць кіламетрах ад пагорка пры будаўніцтве імі плаціны каля ракі Стрымон. Па словах архітэктара эскпедыцыі Міхаліса Лефандзіса, той факт, што Леў знаходзіўся на вяршыні пагорка, тлумачыць, чаму Леў мае не вельмі дакладныя формы, бо знаходзячыся на вышыні 35 — 40 метраў, ён бы не выглядаў правільным здалёк.

Доўгі час гісторыкі лічылі, што мармуровы леў — кенатаф аднаго з палкаводцаў Аляксандра Македонскага. У 1941 годзе шведскі археолаг Оскар Брунер, у сваёй кнізе «Помнік Льва Амфіпальскага», мяркуючы, што так званы «Саркафаг Аляксандра» з Сідона быў выраблены для Лаамеданта, параўноўваючы архітэктуру і сюжэт сцэн на саркафагу з Сідона з архітэктурай помніка льва, прыходзіць да высновы аб тым, што Леў з Амфіпаліса быў устаноўлены ў яго ж гонар. Прафесар археалогіі Дзімітрыс Лазарыдыс, які першым пачаў даследаваць грабніцу ў Амфіпалісе, таксама лічыў, што Леў узведзены ў гонар Лаамеданта.

## Спасылкі 
* Σπάνιες φωτογραφίες: Όταν βρήκαν τον Λέοντα της Αμφίπολης. Πώς ήρθε στο φως  

Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Грэцыі
Катэгорыя:Амфіпаліс
Катэгорыя:Надмагільныя помнікі
Катэгорыя:Скульптура Старажытнай Грэцыі
Андрэй Фёдаравіч Гуцаў

**Андрэй Фёдаравіч Гуцаў** (нар. , в. Галавінцы Гомельскага раёна) — беларускі пісьменнік, перакладчык.

## Біяграфія 
Вучыўся на беларускага аддзялення філалагічным факультэце БДУ, у 1989 годзе з 4-га курса перавёўся на 1-ы курс групы перакладчыкаў філалагічнага факультэта Латвійскага ўніверсітэта, якую скончыў 1993 годзе. З 1994 года працаваў настаўнікам у беларускай школе ў Рызе. Жыў у Юрмале (Булдуры).

## Творчасць 
Аўтар зборнікаў паэзіі «Адчужэнне», «Шалёная ноч» і прозы «Кніга зданяў» (2013).

Перакладае з латышскай мовы. Пераклаў паасобныя творы Улдыса Бэрзыньша і інш. Разам з Лявонам Баршчэўскім уклаў «Кароткую граматыку латышскай мовы» (2008).

## Прызнанне 
З кнігай «Кніга зданяў» трапіў у шорт-ліст Прэміі Ежы Гедройца за 2014 год.

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі з латышскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Міханавіцкі сельсавет

**Мі́ханавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Міханавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Кайкаўскі сельсавет** у складзе Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Кайкава. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Самахвалавіцкім раёне БССР. З 18 студзеня 1931 года ў складзе Смілавіцкага раёна. 8 ліпеня 1931 года ўключаны ў гарадскую рысу горада Менска. З 26 мая 1935 года ў складзе Менскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Менскім раёне Менскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Міханавічы. 8 чэрвеня 1981 года сельсавет перайменаваны ў Міханавіцкі. 28 ліпеня 2017 года на тэрыторыі сельсавета ўтвораны пасёлак Дачны.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 7177 чалавек, з іх 85,3 % — беларусы, 9,5 % — рускія, 2,0 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 9576 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Самахвалавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Смілавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе