Юрый Аляксандравіч Чыж

**Юрый Аляксандравіч Чыж** (нар. , в. Сабалі, Бярозаўскі раён) — беларускі прадпрымальнік, уласнік кампаніі «Трайпл». Былы фігурант Чорнага спісу ЕС.

## Біяграфія 
Выхадзец са шматдзетнай баптысцкай сям’і. Скончыў Політэхнічны інстытут. Працаваў на Мінскім трактарным заводзе, за сем гадоў працы дайшоў да пасады кіраўніка энергетычнай службы корпуса. Пасля 1991 года заснаваў прадпрыемства «Трайпл». За 20 гадоў невялікае прадпрыемства вырасла ў шматпрофільную групу кампаній.

Прадпрымальніка Чыжа часта бачаць у кампаніі кіраўніка Беларусі Аляксандра Лукашэнкі, ён, паводле чутак, яго сябра. У кастрычніку 2022 года Беларускі расследавальніцкі цэнтр заявіў, што Чыж і яго літоўскі бізнес-партнёр Вітольд Тамашэўскі ў 2011—2012 гадах перапрадавалі расійскую нафту пад выглядам растваральнікаў.

У 2026 годзе OCCRP, Беларускі расследавальніцкі цэнтр, , ,  і Кіберпартызаны выпусцілі расследаванне аб бізнес-сувязях Юрыя Чыжа з сям’ёй былога прэзідэнта Кіпра Нікаса Анастасіядыса.

Чыж — старшыня  (2008—2016) і прэзідэнт футбольнага клуба «Дынама Мінск» (1999—2019), таксама ўваходзіў у склад цэнтральнай рады Прэзідэнцкага спартыўнага клуба.

## Крымінальны пераслед 
У сакавіку 2016 года быў затрыманы па падазрэнні ва ўхіленні ад выплаты падаткаў і збораў у асабліва буйным памеры, аднак справа да суда не дайшла. У лютым 2023 года Чыжа прыгаварылі да трох з паловай гадоў пазбаўлення волі, але вызвалілі ад адбывання пакарання з-за амністыі і часу, праведзенага ім пад вартай у 2016 і 2021—2022 гадах.

## Структура актываў 
ТАА «Трайпл» — асноўная кіруючая кампанія. Чыж яе заснавальнік і генеральны дырэктар. Праз крымінальны пераслед Чыж страціў частку актываў і на 2024 год валодаў 66,5 % кампаніі.

### Паліўна-энергетычны комплекс 
* СЗАТ «Трайплэнерга»
* ТДА «Белнафтагаз»
* СТАА «Нафтахімтрэйдынг»
* СП ТАА «Неанафта»

### Будаўнічыя матэрыялы 
* СТАА «Варыянт»
* СП ТАА «Трайпл-Тэхна»
* СТАА «Трайпл-Дэкор»
* СЗАТ «Кварцкрэйдапрам»
* ААТ «Бярозаўскі камбінат сілікатных вырабаў»

### Рытэйл (рознічны гандаль) 
* СЗАТ «Альтэрсалюшнс» — інвестыцыйная дзейнасць у нерухомасць, у т.л. у будаўніцтва гіпермаркетаў «Прастор»
* 49 % СЗАТ «Простамаркет»
* Сетка крамаў адзежы Tom Tailor
* бутык Corneliani

### Харчовая прамысловасць 
* СП ТАА «Акватрайпл» — безалкагольныя напоі

### Рэстараны 
* Рэстаран «La Crete d Or» («») — рэстаран французскай кухні
* ТАА «Ракаўскі бровар» — сетка філіялаў рэстарана
** клуб-рэстаран «Овертайм»
** з 2007 рэстаран «У Францыска»
* «Салодкі фальварак» — дзве кавярні ў Мінску
* «Бухара» — рэстаран узбекскай кухні
* Рэстаран «Гасціны двор»
* рэстаран «Гасцінны маёнтак» у САК «Лагойск»

### Турызм 
* ГСАК «Лагойск» — спартыўна-аздараўляльны комплекс для турыстаў

### Спорт 
* 27,5 % футбольна-спартыўнага комплексу ТАА «Манеж»
* ЗАТ ФК «Дынама-Мінск»
* філіял Лядовы палац (Бярозаўскі раён)

### Іншыя праекты 
* ЗАТ «Аскаргатэрмінал» — мытныя і складскія паслугі ў Нацыянальным аэрапорце «Мінск»
* ТАА «Трайплметалтрэйд» — гуртавы гандаль металапракатам
* СЗАТ «Трайплфарм» — фармацэўтычны завод
* 18 % акцый «КузбасБелАўто».

## Санкцыі ЕС 
23 сакавіка 2012 года Чыж быў уключаны ў Чорны спіс Еўрасаюза як адна з кішэнь рэжыму Лукашэнкі, таксама пад еўрапейскія санкцыі трапілі і кампаніі пад яго кантролем. Сярод іх: ТАА «Трайпл» — холдынгавая кампанія, дачынныя кампаніі «Трайпла»: СТАА «НафтаХімТрэйдынг», ЗАТ «Аскаргатэрмінал», ТАА «Трайплмэталтрэйд», ТАА «Бярозаўскі камбінат сілікатных вырабаў», СП ТАА «Трайпл-Тэхна», СТАА «Варыянт», СТАА «Трайпл-Дэкор», СЗАТ «Кварцкрэйдапрам», СЗАТ «Альтэрсолюшнс», СЗАТ «Прастормаркет», СП ТАА «Акватрайпл», ТАА «Ракаўскі бровар», ДСАК «Лагойск», «Трайпл-Агра», ЗАТ ФК «Дынама-Мінск», СТАА «Трайплфарм», ТАА «Трайпл-Велес». Суд Еўрапейскага саюза палічыў, што Савет Еўрапейскага саюза не прадставіў доказаў таго, што Чыж фінансава падтрымлівае аўтарытарныя беларускія ўлады ў абмен на садзейнічанне яго бізнесу.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
*Старонка на праекце BelarusProfile.

Катэгорыя:Прадпрымальнікі Беларусі
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС