open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Іван Фёдаравіч Кадацкі

**Іван Фёдаравіч Кадацкі** (19 чэрвеня [1 ліпеня] 1893, Мікалаеў — , ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч; кандыдат у члены (1925—1930), член ЦК ВКП (б) (1930—1937).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і чорнарабочага. Скончыў рамеснае вучылішча, працаваў токарам на Мікалаеўскім суднабудаўнічым заводзе, удзельнічаў у забастоўках і нелегальных працоўных гуртках.

У 1914 годзе пераехаў у Петраград; працаваў на заводзе «Новы Леснер». У тым жа годзе ўступіў у РСДРП, бальшавік; вёў партыйную працу сярод працоўных Выбаргскага раёна, з 1915 года — член Выбаргскага райкама РСДРП. Быў арыштаваны ў студзені 1917 года.

Пасля Лютаўскай рэвалюцыі вызвалены 6 (19) сакавіка 1917 года па амністыі, з’яўляўся членам Выбаргскага райкама і Петраградскага гаркама РСДРП (б), быў абраны членам Петраградскага савета і старшынёй Выбаргскай раённай думы.

Актыўна ўдзел у падрыхтоўцы і правядзенні Кастрычніцкай рэвалюцыі, браў Петраградскую гарадскую тэлефонную станцыю.

Пасля ўсталявання савецкай улады — на кіруючай партыйнай і гаспадарчай рабоце. У 1917—1918 гадах — сакратар Наркамата працы РСФСР. У 1919—1920 гады — начальнік трэсту «Аблрыба» (Астрахань) (мандат атрымаў на прыёме ў У. І. Леніна). З 12 красавіка 1920 года — начальнік сувязі Азоўскага мора, з верасня 1920 — упаўнаважаны Савета працы і абароны РСФСР па арганізацыі рыбных промыслаў і вывазу рыбных і іншых прадуктаў на берагах Чорнага і Азоўскага мораў, у 1920—1921 гады ўзначальваў рыбнае ўпраўленне ў Дагестане.

У 1922—1925 гадах — адказны арганізатар (сакратар) Маскоўска-Нарвскага, затым Выбаргскага райкамаў партыі ў Петраградзе; вёў барацьбу з апазіцыяй. У 1925—1926 гады працаваў намеснікам старшыні праўлення Трэста слабых токаў. У 1926 годзе вярнуўся на пасаду сакратара Маскоўска-Нарўскі райкама ВКП (б). Адначасова з 7 студзеня 1926 года — член Паўночна-Заходняга бюро ЦК ВКП (б).

З 1928 года — намеснік старшыні, з красавіка 1929 г. — старшыня Ленінградскага абласнога Саўнаргаса.

28 чэрвеня 1937 года быў арыштаваны ў маскоўскай гасцініцы «Метраполь». Пастановай пленума ЦК ВКП (б) 1937/06/29 выведзены са складу членаў ЦК ВКП (б). 29 кастрычніка 1937 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР па абвінавачванні «ва ўдзеле ў контррэвалюцыйнай тэрарыстычнай арганізацыі» асуджаны да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны 30 кастрычніка 1937, пахаваны на Данскіх могілках.

З 10 студзеня 1930 года — старшыня Выканаўчага камітэта Ленінградскага абласнога Савета, з 13 снежня 1931 па 14 лютага 1937 годуа- старшыня Ленінградскага гарадскога Савета.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1
Кніповіч

**Кніповіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Лідзія Міхайлаўна Кніповіч — дзеяч рэвалюцыйнага руху
* Мікалай Міхайлавіч Кніповіч — расійскі заолаг
Лідзія Міхайлаўна Кніповіч

**Лідзія Міхайлаўна Кніповіч** (15 (27) снежня 1856, с. Цюсбю, Нюландская губерня, Фінляндыя — , ) — дзеяч рэвалюцыйнага руху Расіі.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і ўрача. Сярэдняе дзіця, мела двух старэйшых братоў і малодшых брата і сястру. Пасля смерці маці займалася выхаваннем малодшага брата Мікалая і малодшай сястры. Атрымала хатнюю адукацыю, брала таксама прыватныя ўрокі. Працавала народным настаўнікам у Гельсінгфорсе. У канцы 1870-х гадоў пазнаёмілася з нарадавольцамі.

З 1889 года жыла ў Пецярбургу. Выкладала ў Смаленскай вячэрня-нядзельнай школе для працоўных за Неўскай заставай. Удзельнічала ў працы «Саюза барацьбы за вызваленне рабочага класа». Дэлегат II з’езда РСДРП (1903), далучылася да бальшавікоў. Неаднаразова высылалася ўладамі за ўдзел у рэвалюцыйным руху. З траўня 1913 года да лютага 1920 года пражывала ў сваёй паплечніцы А. М. Рунін-Уржосек. З 1914 года адышла ад палітычнай барацьбы з-за абвастрэння базедавай хваробы. Жыла ў Сімферопалі. Пахавана на Старарускіх могілках Сімферопаля.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расіі
Катэгорыя:Дэлегаты II з’езда РСДРП
Могілкі Памяці ахвяр 9-га студзеня

**Могілкі Памяці ахвяр 9-га студзеня** (; раней: *Прэабражэнскія могілкі*) — могілкі ў Фрунзенскім раёне Санкт-Пецярбурга. Могілкі займаюць частку квартала, абмежаванага Сафійскай вуліцай, праспектамі Аляксандраўскай Фермы і Дзявятага студзеня, вуліцай Ахвяр Дзявятага студзеня.

На могілках знаходзяцца Пакроўская стараверская царква, Праваслаўная капліца ў імя Праабражэння Гасподняга, Помнік Ахвярам 9 студзеня 1905 года, Чатыры доты часоў Вялікай Айчыннай вайны, якія ўваходзілі ў лінію абароны блакаднага Ленінграда: два маналітныя (кулямётны і артылерыйскі) і два невялікія зборныя збудаванні, Абеліск загінулым у гады блакады Ленінграда 1941—1944.
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Могілкі Санкт-Пецярбурга
Іеранім Севасцьянавіч Кітнер

**Іеранім Севасцьянавіч Кітнер** (, -, ) — рускі архітэктар перыяду гістарызму, акадэмік Імператарскай Акадэміі мастацтваў. Прадстаўнік «цаглянага стылю». Старшыня Пецярбургскага таварыства архітэктараў (1905—1917).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Архітэктары Расійскай імперыі
Кнігарня пісьменнікаў

**Кнігарня пісьменнікаў** () — адна з найстарэйшых кнігарняў Расіі і літаратурны клуб Санкт-Пецярбурга. Кнігарня пісьменнікаў была створана ў 1934 годзе па рашэнню Першага з’езда савецкіх пісьменнікаў па ініцыятыве А. М. Горкага і С. М. Кірава.

На сённяшні дзень Кнігарня пісьменнікаў ўнесена ў «Чырвоную кнігу Пецярбурга» як аб’ект, які не падлягае перайменаванню і перапрафіляванню. Такім чынам, крама захоўвае сваю гістарычную назву і статус кнігарні-клуба.

У Кнігарні пісьменнікаў на працягу ўсіх гадоў яе існавання праходзяць сустрэчы пецярбургскіх пісьменнікаў, прэзентацыі новых кніг, творчыя сустрэчы, паэтычныя вечары. У розныя гады тут бывалі Вольга Бергольц, Фёдар Абрамаў, Яўген Вінакураў, Вадзім Шэфнер, Яўген Еўтушэнка і многія іншыя.

Будынак, у якім знаходзіцца «Кнігарня пісьменнікаў», пабудаваны ў 1877—1878 гадах (архітэктар А.Іваноў) як даходны дом. 27 лютага 1881 года тут былі арыштаваны нарадавольцы М.Трыгоні і А. І. Жалябаў.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Неўскі праспект
Катэгорыя:Літаратура Расіі
Катэгорыя:Славутасці Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Кнігарні
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Говард Ходжкін

**Говард Ходжкін** (; ,  — , Лондан) — брытанскі жывапісец і графік, адзін з найбольш выбітных каларыстаў свайго пакалення. Яго абстрактныя карціны, часта невялікага фармату, заснаваныя на рэальных падзеях (як правіла, гэта ўражанні ад сустрэч з людзьмі).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і Эліята Ходжкіна (1905—1973) і яго жонкі Кэтрын. Мастак шмат падарожнічаў, некалькі разоў наведваў Індыю. Прыхільнасць мастака да дэкаратыўных бардзюраў і плоскіх каляровых участкаў адлюстроўвае захапленне індыйскай мініяцюрай.

Яго першая персанальная выстава адбылася ў Лондане ў 1962 годзе. З’яўляўся адным з папячыцеляў Галерэі Тэйт і Нацыянальнай галерэі. У 1984 годзе мастак прадстаўляў Вялікабрытанію на Венецыянскай біенале, у 1985 годзе ганараваны Прэміі Цёрнера, а ў 1992 годзе атрымаў рыцарскі тытул.

Адным з яго вучняў быў Эдвард Пайпер (1938—1990).

Катэгорыя:Графікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Рыцары-бакалаўры
Ходжкін

**Ходжкін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алан Ходжкін — англійскі вучоны ў галіне фізіялогіі
* Говард Ходжкін — брытанскі жывапісец і графік
* Томас Ходжкін — брытанскі ўрач
Рэнэ Лаэнек

**Рэнэ Тэафіль Гіяцынт Лаэнек** (; , , дэпартамент Фіністэр, Францыя — , Плоарэ, дэпартамент Фіністэр, Францыя) — французскі ўрач і анатам, заснавальнік клініка-анатамічнай дыягностыкі, вынаходнік стэтаскопа.

Катэгорыя:Медыкі Францыі
Катэгорыя:Анатамы Францыі
Томас Ходжкін

**Томас Ходжкін** (; , Пентанвіл, акруга Сент-Джэймс, Мідлсекс, Англія — , Яфа, Асманская Сірыя) — брытанскі медык, патолагаанатам, піянер у галіне прафілактычнай медыцыны. Вядомы ў цяперашні час перш за ўсё тым, што ў 1832 годзе апісаў форму лімфомы, цяпер вядомую як лімфома Ходжкіна (лімфагрануламатоз).

## Біяграфія 
Томас Ходжкін нарадзіўся ў сям’і квакераў ў Пентанвіле, акруга Сент-Джэймс, Мідлсекс. Разам з братам Джонам Ходжкіным атрымаў прыватную адукацыю.

У 1816 годзе заняў пазіцыю асабістага сакратара Уільяма Алена, ангельскага навукоўца і філантропа. Далей вучыўся ў Медыцынскай школе Святога Тамаша ў Лондане, а ў 1819 годзе паступіў у Эдынбургскі ўніверсітэт, у якім пасля абароны дысертацыі ў 1823 годзе яму была прысвоена ступень доктара медыцыны.

У 1821 годзе ездзіў у Францыю, вывучаў працу стэтаскопа, нядаўна ўведзенага ў медыцыну Рэнэ Лаэнекам. У 1825 годзе быў прызначаны выкладчыкам анатоміі хвароб у лонданскай медыцынскай школе.

У 1832 годзе Томас Ходжкін апісаў некалькі хворых, у якіх назіралася павелічэнне лімфатычных вузлоў і селязёнкі, агульнае знясіленне і заняпад сіл. Ва ўсіх выпадках хвароба мела смяротны зыход. Праз 23 гады Самуэль Уілкс (1824—1911), брытанскі ўрач і біёграф, назваў гэты стан хваробай Ходжкіна, вывучыўшы апісаныя Ходжкіным выпадкі і дадаўшы да іх 11 уласных назіранняў.

Томас Ходжкін быў блізкім сябрам сэра Мозеса Мантэфіёрэ, аднаго з самых вядомых брытанскіх яўрэяў XIX стагоддзя, фінансіста, грамадскага дзеяча і філантропа. Разам з ім ён з 1857 года здзяйсняў паездкі ў Палесціну, у адной з якіх захварэў на дызентэрыю і памёр. Томас Ходжкін быў пахаваны ў Яфе.

Катэгорыя:Медыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Патолагаанатамы
Катэгорыя:Квакеры
Самуэль Уілкс

**Самуэль Уілкс** (,  — ) — брытанскі ўрач і біёграф. Член многіх таварыстваў, за асабістыя дасягненні атрымаў тытул баранета.

Адкрыў язвавы каліт у 1859 годзе, апісаў вузлавы дэфект валасоў *Trichorrhexis nodosa*.

У 1857 годзе па дадзеных ускрыцця апісаў остэахандрапластычную трахеабронхапатыю.

У 1868 годзе апублікаваў ментальныя сімптомы алкагольнай параплегіі, пазней названай сіндромам Корсакава.

Апісаў першы выпадак міястэніі ў 1877 годзе.

Пераадкрыў і пацвердзіў існаванне лімфомы Ходжкіна, аднак прызнаў прыярытэт апошняга і ўвёў ва ўжытак назву захворвання ў яго гонар.

Быў адным з «трох вялікіх» урачоў, якія адначасова працавалі ў Шпіталі Гая (Guy’s Hospital). Пацярпеў ад удару, які прывёў да паралічу. Памёр у сваім доме ва ўзросце 87 гадоў.

Катэгорыя:Медыкі Вялікабрытаніі
Даніэле Бавэ

**Даніэле Бавэ** (; 23 сакавіка 1907, Флёр’е, кантон Нёўшатэль — 8 красавіка 1992, Рым) — італьянскі фармаколаг швейцарскага паходжання. Эсперантыст з нараджэння.

Замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (1962), Французскай акадэміі навук (1964).

## Біяграфія 
Скончыў медыцынскі факультэт Жэнеўскага універсітэта ў 1929 годзе. У 1929—1947 гадах — асістэнт Інстытута Пастэра ў Парыжы. У 1947—1964 гадах узначальваў аддзел хіміятэрапіі ў Вышэйшым інстытуце здароўя ў Рыме. У 1964—1971 гадах — прафесар фармакалогіі ў італьянскім Універсітэце Сасары. З 1971 года — прафесар Рымскага універсітэта.

## Асноўныя працы 
Асноўныя працы прысвечаны вывучэнню залежнасці паміж хімічнай будовай і фармакалагічным дзеяннем рэчываў. Адным з першых раскрыў механізмы антыбактэрыйнага дзеяння сульфаніламідных прэпаратаў. Устанавіў заканамернасці будоўлі курарэпадобных і процігістамінных злучэнняў, якія вызначаюць іх дзеянне.

## Узнагароды 
* Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне 1957 года.

## Сачыненні 
* Structure et activité pharmacodynamioue des médicaments du systéme nerveux végetatif, Bóle, 1948 (разам з F. Bovet-Nitti)
* Curare and curarelike agents, Arnst. 1959 г. (сааўтар).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Інфармацыя на Нобелеўскім сайце 
* Daniel Bovet, 23 March 1907 — 8 April 1992 // Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, 1994, vol. 39, pp. 59—70, plate, by A. Oliverio 

Катэгорыя:Члены Парыжскай медыцынскай акадэміі
Катэгорыя:Замежныя члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Выпускнікі Жэнеўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі паводле алфавіта
Катэгорыя:Біёлагі XX стагоддзя
Катэгорыя:Фармаколагі Італіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Італіі
Аляксандр Барысавіч Кашпераў

**Алякса́ндр Бары́савіч Кашпе́раў** ( ) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь. Вядучы майстар сцэны Тэатра-студыі кінаакцёра Нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм».

## Біяграфія 
У 1967 годзе паступіў у тэатральную студыю пры Акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы, быў запрошаны ў якасці акцёра ў Рэспубліканскі тэатр юнага гледача, дзе сыграў больш за 40 роляў. Сярод іх такія пастаноўкі, як «Два клёна», «Чаму ж мне не пець», «Зеленая птица», «С любимыми не расставайтесь». Гэтыя працы прынеслі акцёру першую папулярнасць, любоў гледачоў і цікавасць да яго прафесіяналаў.

У паслужным спісе акцёра больш за 160 роляў у фільмах кінастудыі «Беларусьфільм» і кінакампаній блізкага і далёкага замежжа. Шмат працуе на беларускім тэлебачанні і радыё.

У Беларускіма паэтычным тэатры аднаго акцёра «Знiч» выконвае ролю ў спектаклі «Красёнцы жыцця» паводле паэмы Якуба Коласа «Новая зямля».

## Прызы і ўзнагароды 
* Падзяка Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь за высокае прафесійнае майстэрства (1997)
* Дыплом Рэспубліканскага камітэта Беларускага прафсаюза работнікаў культуры «За стварэнне выявы галоўнага героя ў спектаклі „Тэатр купца Епішкіна“» (1999)
* «Найлепшая мужчынская роля» у спектаклі «Шчаўкунок» на VII Міжнародным кінафестывалі краін садружнасці незалежных дзяржаў і Балтыі «Лістапад-2000»
* Дыплом «За найлепшую мужчынскую ролю другога плана» (х/ф «Паміж жыццём і смерцю») на IV Нацыянальным фестывалі беларускіх фільмаў (Брэст, 2003)
* Медаль Беларускага саюза кінематаграфістаў № 153 «За выбітныя заслугі ў Беларускім кінематографе» (2004)
* Ганаровая грамата Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2005)
* Прыз Беларускага Саюза тэатральных дзеячаў «Крыштальная зорка» (2005)
* Спецыяльны дыплом III Міжнароднага тэатральнага форуму «Залаты Віцязь» «За найлепшы акцёрскі дуэт» Уладзіміру Грыцэўскаму і Аляксандру Кашпераву (спектакль «Мы ідзём глядзець „Чапаева“») (2005)
* Медаль Францыска Скарыны (Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, ад 1 сакавіка 2006)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кінаакцёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Jefferson Airplane

«**Jefferson Airplane**» («Джэферсан Эрплейн») — амерыканскі рок-гурт з Сан-Францыска, піянер псіхадэлічнага року, культавая група эпохі хіпі.

У 1960-я гады «Jefferson Airplane» быў адным з самых запатрабаваных і высокааплатных рок-гуртоў у свеце. Ён адзначыўся выступамі на трох вядомых амерыканскіх рок-фэстах 1960-х гадоў:  (1967), Вудстак (1969) і  (1969). Акрамя таго, гурт стаў хэдлайнерам першага .

Альбом 1967 года *Surrealistic Pillow* прынёс гурту міжнароднае прызнанне. Дзве кампазіцыі з альбома («Somebody to Love» і «White Rabbit») сталі міжнароднымі хітамі і увайшлі ў спіс «».

Гурт некалькі разоў адраджаўся пад імем «Jefferson Starship», а затым проста «Starship». «Jefferson Airplane» быў уведзены ў  ў 1996 годзе.

## Удзельнікі 
**Арыгінальны перыяд**

**Адраджэнне**

## Дыскаграфія 
* «Jefferson Airplane Takes Off» (1966)
* «Surrealistic Pillow» (1967)
* «After Bathing at Baxter’s» (1967)
* «Crown of Creation» (1968)
* «Volunteers» (1969)
* «Bark» (1971)
* «Long John Silver» (1972)
* «Jefferson Airplane» (1989)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* 

Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1965 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы 1960-х
Катэгорыя:Музычныя калектывы 1970-х
Катэгорыя:Рок-гурты ЗША
Катэгорыя:Хіпі
Дызентэрыя

**Дызентэрыя** (ад ст.-грэч. — δυσεντερία; δυσ- (dus-, «плахі») + ἔντερα (éntera, «кішэчнік»)), *крываўка* — эпідэмічная хвароба з групы кішачных.

Узбуджальнік дызентэрыі ў чалавека — бактэрыі шыгелы (самы пашыраны від Флекснера і Зонэ). Крыніца інфекцыі — хворыя на дызентэрыю і бактэрыяносьбіты.

Пашырэнню дызентэрыі спрыяюць мухі, парушэнне асабістай гігіены і санітарнага стану ўстаноў водазабеспячэння і харчовых прадпрыемстваў. З харчовымі прадуктамі і вадой бактэрыі трапляюць у страўнікава-кішачны тракт і выклікаюць спецыфічнае запаленне язваў на слізістай абалонцы тоўстага кішэчніка.

Інкубацыйны перыяд 2 — 3, часцей 3 — 7 дзён.

*Вострая дызентэрыя* пачынаецца з павышэння температуры (37-38 °C), агульнай млявасці, дрэннага апетыту, схваткападобнага болю ў ніжняй часці жывата, вадкай (з крывёю і сліззю) і частай (5 — 10 разоў у суткі) дыярэяй. У апошні час амаль у 80 % хворых дызентэрыя бывае са слабымі клінічнымі прыкметамі. Цяжкая форма вострай дызентэрыі: высокая ліхаманка, ці гіпатэрмія, частая (30 — 40 разоў у суткі) дыярэя і інш. — трапляецца рэдка.

*Хранічная дызентэрыя* перыядычна абвастраецца.

Лячэнне: шпіталізацыя, лячэбнае харчаванне, антыбіётыкі, аральная дэгідратацыя салявымі растворамі.

Сярод сельскагаспадарчых жывёл на дызентэрыю хварэюць ягняты і парасяты. Заражэнне адбываецца праз корм, пітную воду і подсціл, забруджаныя выдзяленнямі хворых жывёл і бактэрыяносьбітаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бактэрыяльныя інфекцыі
Нямецкі ўніверсітэт адміністрацыйных навук у Шпаеры

**Нямецкі ўніверсітэт адміністрацыйных навук у Шпаеры** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Шпаер.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1947 годзе французскімі акупацыйнымі ўладамі як Дзяржаўная акадэмія адміністрацыйных навук. У 1950 годзе закон, прыняты ўрадам федэральнай зямлі Рэйнланд-Пфальц, пацвердзіў яго статус як дзяржаўнай самакіруемай ВНУ. У выніку спецыяльнага пагаднення ў 1952 годзе ўрад ФРГ і ўрады федэральных земляў узялі на сябе сумесную адказнасць за ўніверсітэт. Пасля аб’яднання Германіі да гэтага пагаднення далучыліся таксама землі Брандэнбург, Мекленбург-Пярэдняя Памеранія, Саксонія, Саксонія-Ангальт і Цюрынгія. У снежні 1997 года ўніверсітэт атрымаў сваю цяперашнюю назву.

Праца ўніверсітэта ахоплівае тры шырокія напрамкі дзейнасці ў галіне адміністрацыйных навук: паслядыпломную адукацыю, навучанне без адрыву ад працы і навуковыя даследаванні. Гэта ўключае ў сябе падрыхтоўку будучых старшых дзяржаўных служачых (аднагадовы курс або магістарскія праграмы), навучанне без адрыву ад працы для старшых дзяржаўных служачых і даследаванні прававых, эканамічных і сацыяльных праблем міжнароднага, нацыянальнага і мясцовага кіравання і самакіравання. Універсітэт ўпаўнаважаны прысуджаць доктарскія ступені і прадастаўляць правы на прафесарскую пасаду.

ВА ўстанове існуе 18 кафедраў, якія ахопліваюць публічнае права, адміністрацыйныя навукі і эканоміку, а таксама сучасную і найноўшую гісторыю, сацыялогію і паліталогію. Акрамя таго, старшыя дзяржаўныя служачыя, суддзі і кіраўнікі прадпрыемстваў, якія чытаюць лекцыі няпоўны працоўны дзень, выкладаюць прыкладное адміністраванне. Гэтая цесная сувязь паміж тэарэтычнай навукай аб кіраванні і яе практычным прымяненнем не толькі апынулася надзвычай карыснай для выкладання, але і паслужыла стымулам для шматлікіх даследчых праектаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Катэгорыя:Акадэміі дзяржаўнага кіравання
Катэгорыя:Шпаер
Мелвін Зайс

**Мелвін Зайс** (; 8 мая 1916 — 7 мая 1981) — генерал Арміі ЗША, удзельнік Другой сусветнай і В’етнамскай войнаў, кіраваў падаўленнем беспарадкаў у Балтымары.

## Біяграфія 
У 1933 скончыў сярэдняю школу. Затым пайшоў на журналіста ва Універсітэт Луізіяны, аднак правучыўся толькі адзін курс, пасля чаго перайшоў ва Універсітэт Нью-Гэмпшыра па спецыяльнасці паліталогія.

У 1937 годзе Зайс пачынае сваю ваенную кар’еру. Ён атрымлівае званне другога лейтэнанта ў Армейскім рэзерве ЗША. У 1940 годзе прызначаны ў парашутна-дэсантны батальён (пазней 501-ы парашутна-пяхотны полк). Падчас Другой сусветнай вайны Зайс быў камандзірам 3-га батальёна. Змагаўся ў Італіі і на поўдні Францыі, прымаў удзел у Ардэнскай аперацыі.

Пасля вайны скончыў Камандна-штабны каледж арміі ЗША, Штабны каледж Узброеных сіл і Нацыянальны ваенны каледж. 1 чэрвеня 1964 года ўзведзены ў брыгадныя генералы, 1 мая 1967 года — у генерал-маёры, 1 жніўня 1969 года — генерал-лейтэнанты.

У 1966 годзе ён стаў камандуючым 1-й пяхотнай дывізіі, якая на той момант знаходзілася ў Паўднёвым В’етнаме. У 1966—1968 гадах Зайс з’яўляўся дырэктарам аддзела індывідуальнай падрыхтоўкі і намеснікам начальніка штаба па кадрах арміі ЗША. У гэты час ён таксама ўзначальваў вайсковую групу сувязі, якая адказвала за ўдзел федэральных войскаў у падаўленні беспарадкаў у Балтымары ў красавіку 1968 года. У 1968—1969 гадах узначальваў 101-ю паветрана-дэсантную дывізію ў В’етнаме. Затым, у 1969—1970 гадах, ён быў камандуючым 24-м корпусам, што знаходзіўся там жа.

Пасля вяртання з В’етнама Зайс служыў пры Аб’яднаным камітэце начальнікаў штабоў (1970—1972) і камандуючым 3-й арміі ЗША (1972—1973).

1 жніўня 1973 года Зайс быў узведзены ў званне чатырохзоркавага генерала і прызначаны камандуючым Сухапутнымі войскамі НАТА ў Паўднёва-Усходняй Еўропе. Ён займаў гэтую пасаду да выхаду на пенсію 31 мая 1976 года.

Памёр 5 мая 1981 года ў Бафарце, Паўднёвая Караліна.

## Спасылкі 
* Third Army Website — Commander Biographies
* University of New Hampshire Army ROTC website — Distinguished Alumni

Катэгорыя:Генералы ЗША
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі вайны ў В’етнаме
Стрэлішчанскі сельсавет

**Стрэ́лішчанскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Чарнагосце.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бешанковіцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Стрэлішча. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бешанковіцкім раёне БССР. У 1931 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Чарнагосце. З 20 лютага 1938 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Соржыцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бешанковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Лучнічка

**«Лучнічка»** () — універсальнае спартыўнае збудаванне ў горадзе Быдгашчы, адкрыты 11 кастрычніка 2002 года.

## Апісанне 
Зала размешчана ў Цэнтральным парку ў непасрэднай блізкасці ад лядовага палаца «Торбуд» і спартыўнай арэны «Артэга Арэна», сувязь паміж якімі адбываецца праз падземны ход.

На галоўным полі, якое мае памеры 58×38 м, можна праводзіць баскетбольныя, валейбольныя і гандбольныя матчы. На трыбунах 8764 месцаў.
 

## Спасылкі 
* HALA SPORTOWO — WIDOWISKOWA IMMOBILE ŁUCZNICZKA

Катэгорыя:З’явіліся ў 2002 годзе
Катэгорыя:2002 год у Польшчы
Катэгорыя:Спорт у Быдгашчы
Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Польшчы
Дзюсельдорфскі ўніверсітэт імя Генрыха Гейнэ

**Дзюсельдорфскі ўніверсітэт імя Генрыха Гейнэ** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Дзюсельдорф.

## Агульная характарыстыка 
У 1806 годзе Іаахім Мюрат распачаў спробы стварыць універсітэт у Дзюсельдорфе. Універсітэт быў фармальна створаны 12 снежня 1811 года ўказам Напалеона Банапарта. Пачатак вайны, аднак, прывёў да таго, што гэтая ідэя не была рэалізаваная.

У 1907 годзе з нагоды стварэння новай гарадской бальніцы была створана медыцынская акадэмія, якая была сканцэнтравана на навучанні лекараў і навуковай дзейнасці. У 1923 годзе ўстанова была перайменавана ў Дзюсельдорфскую медыцынскую акадэмію і пачала навучанне студэнтаў. У 1935 годзе акадэмія атрымала права прысвоіваць навуковую ступень доктара.

16 лістапада 1965 года ўрад Паўночнага Рэйна-Вестфаліі прыняў рашэнне аб пераўтварэнні медыцынскай акадэміі ва ўніверсітэт. У 1988 годзе сенат універсітэта прыняў рашэнне прысвоіць установе імя Генрыха Гейнэ.

## Факультэты 
* Медыцынскі
* Філасофскі
* Матэматыка-прыродазнаўчы
* Эканамічны
* Юрыдычны

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Катэгорыя:Дзюсельдорф
Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае

**«Краі́на Белару́сь. Вялі́кае Кня́ства Літо́ўскае. Ілюстрава́ная гісторыя»** — кніга з гісторыі Беларусі і Вялікага Княства Літоўскага, выдадзеная ў 2012 годзе. Мае каля 2000 ілюстрацый. Працяг выдання Краіна Беларусь, якое пабачыла свет у 2003 годзе.

## Змест 
Прысвячаецца часам Вялікага Княства Літоўскага, знаёміць з жыццём і побытам, ваеннымі перамогамі і культурнымі дасягненнямі продкаў беларусаў. На аснове гістарычных фактаў даводзіцца, што назвы «Літва» і «ліцвіны» на працягу некалькіх стагоддзяў былі назвамі Беларусі і беларусаў.

## Дадатковыя звесткі 
Рэцэнзенты кнігі — доктар гістарычных навук Анатоль Грыцкевіч і кандыдат гістарычных навук Уладзімір Ляхоўскі, картограф — кандыдат гістарычных навук Віктар Цемушаў. 

Матэрыялы для ілюстрацый мастак Дзмітрый Герасімовіч збіраў у прыватных калекцыях Аўстрыі, Германіі, Польшчы і Літвы, у архівах і музеях Беларусі і суседніх краін.

У 2018 годзе з’явілася кніга «Belarus. The Epoch of the Grand Duchy of Lithuania» ў перакладзе на англійскую мову брытанскага беларусіста Джыма Дынглі.

## Спасылкі 
* Сенсацыі прыходзяць з мінуўшчыны, Радыё Свабода, 11 ліпеня 2012 г.
* «Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае» ў Магілёве, Радыё Свабода, 13 лістапада 2012 г.

Катэгорыя:Кнігі 2012 года
Катэгорыя:Выданні Беларусі
Усходняя Беларусь

250px|thumb|right|Усходняя Беларусь (1938)
thumb|right|Герб БССР у 1927—1937 гадах
**Усхо́дняя Белару́сь** — назва той часткі Беларусі, якая ўваходзіла ў склад СССР у 1919—1939 гадах, у адрозненне ад Заходняй Беларусі, якая знаходзілася ў складзе Польшчы.

Афіцыйная назва — Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусі (1919—1920), пасля — Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка (1920—1939).

У 1939 пасля далучэння Заходняй Беларусі да Савецкага Саюза яна была ўключана ў склад БССР.

Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Гісторыя БССР
Кінавееўскія могілкі

**Кінавееўскія могілкі** — могілкі ў Неўскім раёне Санкт-Пецярбурга. Могілкі знаходзяцца ў глыбіні квартала паміж Далёкаўсходнім праспектам і Кастрычніцкай набярэжнай. Адрас: Кастрычніцкая набярэжная, 16-а. Недалёка ад могілак знаходзіцца царква Найсвяцейшай Тройцы (Кастрычніцкая набярэжная, дом 18). Адкрыліся для пахаванняў у 1848 годзе. Плошча 14,2 га. Драўляная царква Усіх святых была разабраная ў 1942 годзе. Могілкі пашыраліся ў 1928 і 1964 гадах. На тэрыторыі могілак — брацкія магілы салдат Ленінградскага фронту і ленінградцаў, якія загінулі падчас блакады.

Могілкі атрымалі сваю назву ад дамоў Кінавееўскага брацтва на Малой Охце. Кінавееўскімі (ад грэчаскага слова «кінавея», дакладней «кінавіі» — гэта значыць «агульная жыццё») раней называлі асаблівы від манастыроў.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Могілкі Санкт-Пецярбурга
Праспект КІМа

**Праспект КІМа** — магістраль на востраве Дзекабрыстаў у Санкт-Пецярбургу. Перасякае востраў Дзекабрыстаў, ідучы з поўдня, ад набярэжнай Смаленкі, на поўнач — за Уральскую вуліцу ў бок Малой Нявы. Працягласць — каля 1 км. Забудова тэрыторыі будучага праспекта пачалася ў 1914 годзе падчас рэалізацыі плана «Новы Пецярбург». У 1930—1960-х гадах пабудаваны шэраг дамоў. У 1971 годзе пабудаваны 912-кватэрны дом (д.4).

У 2018 годзе праспект КІМа быў злучаны з працягам набярэжнай Макарава.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Праспекты Санкт-Пецярбурга
Рык Дамс

**Хендрык Юлс Жозеф (Рык) Дамс** (нар. 18 жніўня 1959, Арсхот) — бельгійскі і фламандскі палітык, парламентарый, міністр у 1999—2003 гадах. Кіраўнік ПАСЕ з 2020 года.

## Біяграфія 
Па адукацыі інжынер гандлю і магістр планавання і развіцця прамысловасці. З 1980-х гг. займаўся палітычнай дзейнасцю ў складзе фламандскіх ліберальных аб’яднанняў. З’яўляецца членам палітычнай партыі «Фламандскія лібералы і дэмакраты».

Быў дарадцам па фінансавых і эканамічных пытаннях у федэральным урадзе. У 1987 годзе атрымаў дэпутацкі мандат у Палаце прадстаўнікоў. Ён паспяхова балатаваўся на перавыбранне на наступных выбарах (1991, 1995, 1999, 2003 і 2007). У перыяд з 1989 па 1994 гады быў адначасова мэрам Арсхота. Пазней ён быў дарадцам у Лёвене (з 2006) і ў Герэнце.

У першым урадзе Гі Верхофстата (1999—2003) займаў пасаду міністра тэлекамунікацый і дзяржаўных прадпрыемстваў. Пазней цягам трох гадоў узначальваў дэпутацкае аб’яднанне ПДВ, а ў 2006—2007 гадах — камітэт замежных спраў. Ён прадстаўляў бельгійскі парламент у Парламенцкай асамблеі Савета Еўропы. У 2010 годзе абраны ў склад федэральнага Сената, а ў 2014 атрымаў мандат у парламенце Фламандскага рэгіёна. Быў абраны ў склад Сената на пяць гадоў. У 2019 годзе быў дэлегаваны ў склад вышэйшай палаты Федэральнага парламента наступнага склікання.

Кавалер Камандорскага Крыжа Ордэна Леапольда.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кіраўнікі гарадоў
Катэгорыя:Міністры Бельгіі
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна Леапольда II
Катэгорыя:Дэпутаты Бельгіі
Мікалай Мікалаевіч Качалаў

**Мікалай Мікалаевіч Качалаў** (; 8 [20] чэрвеня 1883,  — , ) — хімік-тэхнолаг, спецыяліст у галіне аптычнага шкла, адзін з першых расійскіх распрацоўшчыкаў тэхналогіі яго варэння і заснавальнік тэорыі яго халоднай апрацоўкі (шліфоўкі і паліроўкі), арганізатар навукі і вытворчасці, арганізатар мастацкага шкларобства. Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1947), член-карэспандэнт АН СССР (1933).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Фізікахімікі СССР
Катэгорыя:Папулярызатары навукі
Катэгорыя:Супрацоўнікі ДАІ імя С. І. Вавілава
Качалаў

**Качалаў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Іванавіч Качалаў — акцёр.
* Мікалай Мікалаевіч Качалаў — савецкі хімік-тэхнолаг.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Леў Якаўлевіч Карпаў (хімік)

**Леў Якаўлевіч Карпаў** (1879, Кіеў — 1921, Масква) — расійскі хімік-тэхнолаг і рэвалюцыянер, арганізатар хімічнай прамысловасці.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 красавіка 1879 года ў Кіеве ў сям’і збяднелага камерсанта Якава Паўлавіча Карпава і Марыі Міхайлаўны Карпавай, меў двух братоў. Скончыў Імператарскае Маскоўскае тэхнічнае вучылішча (1910).

Член Маскоўскага «Саюза барацьбы за вызваленне рабочага класа», член РСДРП (з 1898). Член ЦК РСДРП (1904—1905). З 1915 года — дырэктар Бандзюжскага хімічнага завода (цяпер — Хімічны завод імя Л. Я. Карпава). Загадчык аддзела хімічнай прамысловасці і член Прэзідыума ВСНГ РСФСР (з 1918). Заснавальнік Цэнтральнай хімічнай лабараторыі ВСНХ РСФСР (цяпер — Фізіка-хімічны інстытут ім. Л. Я. Карпава). Член надзвычайнай камісіі па забеспячэнні РСЧА.

Памёр 6 студзеня 1921 года. Пахаваны ў Маскве на Краснай плошчы ля Крамлёўскай сцяны.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1
Бадэн-Вюртэмбергская акадэмія выканальніцкага мастацтва

**Бадэн-Вюртэмбергская акадэмія выканальніцкага мастацтва** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Людвігсбург.

## Агульная характарыстыка 
Акадэмія размешчана ў сумесным кампусе з Бадэн-Вюртэмбергскай кінаакадэміяй у Людвігсбургу. Яна прапануе праграмы бакалаўрыяту і магістратуры ў галіне акцёрскага майстэрства, рэжысуры і драматургіі, якія цесна звязаны з тэатрам і кіно.

У ліпені 2007 года стварэнне акадэміі было аднагалосна прынята ўсімі фракцыямі ландтага Бадэн-Вюртэмберга, і яна была афіцыйна заснавана 8 кастрычніка 2007 года. Заснавальнікамі акадэміі з’яўляюцца федэральная зямля Бадэн-Вюртэмберг, Бадэн-Вюртэмбергская кінаакадэмія, Штутгарцкая дзяржаўная акадэмія выяўленчага мастацтва і горад Людвігсбург.

У супрацоўніцтве з Бадэн-Вюртэмбергскай кінаакадэміяй былі распрацаваны новыя праграмы навучання тэатральнай рэжысуры, акцёрскаму майстэрству і драматургіі. Акрамя таго, у Людвігсбургу была пабудавана эксперыментальная сцэна, якая перададзена акадэміі.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Германіі
Катэгорыя:Людвігсбург
Катэгорыя:Вышэйшыя тэатральныя навучальныя ўстановы
Асабняк Кельха

**Асабняк Кельха** — гістарычны будынак у Санкт-Пецярбургу. Размешчаны па адрасе вуліца Чайкоўскага, дом 28. Асабняк быў пабудаваны ў 1896—1903 гадах па замове Аляксандра Фердынандавіча Кельха на сродкі яго жонкі Варвары Пятроўны.

У XXI стагоддзі будынак належыць Міністэрству юстыцыі Расіі, у ім таксама размяшчаецца «Французскі ўніверсітэцкі каледж» СПБДУ.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Асабнякі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катастрофа L-410 пад Мянзелінскам

**Катастрофа L-410 пад Мянзелінскам**— авіяцыйная катастрофа, якая адбылася ў раёне горада Мянзелінск (Татарстан, Расія) 10 кастрычніка 2021 года.

Адразу пасля ўзлёту з мясцовага аэрадрома самалёт L-410 ДТСААФ Расіі пачаў губляць вышыню і ўрэзаўся ў зямлю. На борце знаходзілася 22 чалавекі (20 парашутыстаў і 2 члены экіпажа). Выжылі шасцёра.

## Самалёт 
Самалёт, які разбіўся, меў бартавы нумар RF-94591, серыйны 871826.

Пачаў эксплуатавацца ў 1987 годзе ў ВПС СССР, затым у ВПС Расіі, у студзені 2014 года паступіў у ДТСААФ.
* 61-гадовы другі пілот Аляксандр Зыкаў.

## Катастрофа 
У 09:05 па маскоўскім часе самалёт узляцеў з паласы аэрадрома Мянзелінск.

На вышыні каля 70 метраў у самалёта адмовіў левы рухавік, пра што лётчыкі далажылі авіядыспетчару аэрадрома. У выніку сутыкнення цалкам разбурыліся фюзеляж і крылы. Заведзена крымінальная справа.

Сярод магчымых прычын крушэння разглядаліся перагруз, адмова аднаго з рухавікоў і памылкі экіпажа.

## Наступствы 
На месцы катастрофы пачаліся выратавальныя работы, якія неўзабаве былі завершаны. Усяго ў іх прымалі ўдзел 47 чалавек і 15 адзінак тэхнікі.

ДТСААФ Расіі прыпыніла палёты сваіх самалётаў тыпу L-410.

## Рэакцыя 
Міністэрства замежных спраў Азербайджана выказала спачуванні ў сувязі з падзеннем самалёта. У Міністэрстве замежных спраў Турцыі таксама выказалі спачуванні.

Старшыня Кітая Сі Цзіньпін і прэзідэнт Казахстана Касым-Жамарт Такаеў накіравалі прэзідэнту Расіі Уладзіміру Пуціну тэлеграму са спачуваннямі з нагоды катастрофы. У гэты час прэзідэнт Татарстана Рустам Мініханаў даручыў падрыхтаваць прапановы па аказанні дапамогі сем’ям загінуўшых і пацярпелым пры крушэнні і вылецеў на месца катастрофы. Улады рэспублікі таксама падпісалі пастанову аб выплатах памерам 1 мільён рублёў — сем’ям загінулых у катастрофе, 400 тысяч рублёў — пацярпелым.

11 кастрычніка ў Татарстане аб’явілі днём жалобы.

Самалёт Superjet 100 МНС Расіі вылецеў у Набярэжныя Чаўны для транспарціроўкі пацярпелых у Маскву. На борце знаходзіўся першы намеснік міністра Расійскай Федэрацыі па справах грамадзянскай абароны Аляксандр Чупрыян.

## Гл. таксама 
* Катастрофа L-410 у Кемераўскай вобласці (2021)

## Зноскі 
Катэгорыя:2021 год у Расіі
Катэгорыя:Кастрычнік 2021 года
Катэгорыя:Падзеі 10 кастрычніка
Катэгорыя:Катастрофы 2021 года
Кананерскі востраў

**Кананерскі востраў** (састар. Кананірскі востраў,  — Каціны востраў) — востраў у Санкт-Пецярбургу. Размешчаны паміж Марскім каналам і Фінскім залівам. Кананерскі востраў размешчаны на паўднёва-заходняй мяжы дэльты ракі Нявы і ўваходзіць у сістэму астравоў і меляў Неўскага бара. Востраў выцягнуты з поўначы на поўдзень больш чым на 5 км, максімальная шырыня яго складае прыблізна 650 м. Плошча вострава — каля 115 га.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Астравы дэльты Нявы
Канарэечная вуліца

**Канарэечная вуліца** — вуліца ў Васілеастроўскім раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад Вялікага да Сярэдняга праспекта Васільеўскага вострава.

## Гісторыя 
Першапачаткова ў 1796—1846 гадах вуліца насіла назву 12-13 лініі Галернай Гавані. Паралельна існавалі назвы 1-я вуліца (1821—1829 гады) і Назарава вуліца (1828—1830-я гады), па прозвішчы домаўладальніка.

Сучасная назва Канарэечная вуліца вядомая з 1860 года, верагодна паходзіць ад прозвішча домаўладальніка (дом 5) шкіпера Сцяпана Кінарэева.

## Славутасці 
* дом № 3 — школа № 6;
* дом № 6/4 — даходны дом, быў пабудаваны ў 1903 годзе па праекце архітэктара Лявона Богускага;
* дом № 11 — будынак быў пабудаваны ў 1882 годзе для школы Імператарскай жаночага патрыятычнага таварыства, праект архітэктара Івана Арыстархава. У цяперашні час у доме размешчана школа № 36.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Дзмітрый Уладзіміравіч Каракозаў

**Дзмітрый Уладзіміравіч Каракозаў** (; 23 кастрычніка [4 лістапада] 1840, с. Жмакіна, Саратаўская губерня — 3 [15] верасня 1866, ) — рускі рэвалюцыянер-тэрарыст, які здзейсніў 4 (16) красавіка 1866 года першы ревалюцыйна-тэрарыстычны акт у гісторыі Расіі — замах на імператара Аляксандра II.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расійскай імперыі
Катэгорыя:Сацыялісты Расіі
Катэгорыя:Пакараныя смерцю рэвалюцыянеры
Кантэміраўскі мост

**Кантэміраўскі мост** — развадны мост цераз Вялікую Неўку ў Санкт-Пецярбургу. Злучае Выбаргскую старану і Аптэкарскі востраў, звязваючы Выбаргскі і Петраградскі раёны.

Злучае Кантэміраўскую вуліцу і Выбаргскую набярэжную з праспектам Медыкаў і Аптэкарскай набярэжнай. Побач з мостам размешчана Ленінградская тэлевежа.

Вышэй па плыні знаходзіцца Грэнадзерскі мост, ніжэй — Ушакоўскі мост.

Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Лясная».

Назва дадзена ў 1982 годзе па аднайменнай вуліцы, якая перайменавана ў памяць аб вызваленні ад нямецкіх акупантаў у снежні 1942 года чыгуначнай станцыі Кантэміраўкі ў Варонежскай вобласці.
## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Стальныя масты
Катэгорыя:Масты цераз Вялікую Неўку
Катэгорыя:Развадныя масты Санкт-Пецярбурга
Захар’еўская вуліца (Санкт-Пецярбург)

**Захар’еўская вуліца** — вуліца ў цэнтры Санкт-Пецярбурга, якая праходзіць ад Ліцейнага праспекта да Пацёмкінскай вуліцы. Адна з найстарэйшых вуліц горада. Сучасная назва вядома з 1789 года. Дадзена ад імя царквы Захара і Лізаветы Кавалергардскага палка, якая стаяла на месцы дома № 20. Царква была пабудавана ў 1756 годзе, ў 1899 годзе перабудавана па праекце Лявонція Бенуа, а ў 1930-я гады будынак царквы быў знесены.
 
З 6 кастрычніка 1923 года па 4 кастрычніка 1991 года — вуліца Каляева. Названая ў гонар І. П. Каляева. 4 кастрычніка 1991 года Захар’еўскай вуліцы была вернута гістарычная назва.

Катэгорыя:Вуліцы Санкт-Пецярбурга
Аляксандра Міхайлаўна Калмыкова

**Аляксандра Міхайлаўна Калмыкова** (народжаная Чарнова, 26 снежня 1849 [7 студзеня 1850], Екацярынаслаў — , Дзіцячае Сяло, цяпер у межах Санкт-Пецярбурга) — руская пісьменніца, выдавец, выкладчык.

Пачаўшы з канца 1860-х гадоў сваю дзейнасць на ніве жаночай адукацыі, яна з’яўлялася актыўнай удзельніцай многіх асветніцкіх таварыстваў, бачнай дзяячка станаўлення і развіцця расійскага народнай адукацыі, бібліятэчнай справы, супрацоўнічала з Л. М. Талстым, В. Г. Караленка, М. Горкім, падтрымлівала сувязі з групай «Вызваленне працы», сустракалася з У. І. Леніным, працавала разам з Н. К. Крупскай.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Педагогі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Выдаўцы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Сацыял-дэмакраты Расіі
Катэгорыя:Постаці фемінізму
Ісаму Акасакі

**Ісаму Акасакі** (; 30 студзеня 1929, Тыран — 1 красавіка 2021, Нагоя) — японскі навуковец, вядомы сваімі працамі ў галіне паўправадніковага матэрыялазнаўства і оптаэлектронікі. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы, член Японскай акадэміі навук (2014). Вынаходнік яркіх сініх нітрыд-галіевых паўправадніковых святлодыёдаў (1989 год) і пасля нітрыд-галіевых сініх святлодыёдаў падвышанай яркасці.

## Біяграфія 
Нарадзіўся і вырас у прэфектуры Кагосіма, дзе падчас вайны яго дом быў разбураны, а сам ён ледзь не загінуў у выніку налёту амерыканскай авіяцыі. У 1952 годзе скончыў Кіёцкі універсітэт і некаторы час працаваў у кампаніі *Kobe Kogyo Co.* (зараз ). З 1959 года займаўся даследчай працай у галіне электронікі ў Нагойскім універсітэце і ў 1964 годзе атрымаў ступень доктара тэхнічных навук. Затым працаваў у кампаніі Matsushita Electric Industrial, дзе ўзначальваў лабараторыю фундаментальных даследаванняў і аддзяленне па даследаванні паўправаднікоў. З 1981 года прафесар факультэта электронікі Нагойскага ўніверсітэта. З 1992 года працаваў ва Універсітэце Мэйдзё, дзе з 1996 года быў дырэктарам Цэнтра па даследаванні нітрыдных паўправаднікоў. У 2004 годзе Нагойскі ўніверсітэт прысвоіў яму званне ганаровага прафесара; у 2006 годзе тут адкрыўся названы ў яго гонар Інстытут Акасакі.

З 1973 года праводзіў поўнамаштабныя даследаванні, накіраваныя на стварэнне сініх паўправадніковых святлодыёдаў. Тэхналогія стварэння чырвоных і зялёных святлодыёдаў была да таго часу распрацавана. Праблемай было атрыманне патрэбных паўправадніковых крышталяў добрай якасці; самымі папулярнымі кандыдатамі былі нітрыд галію і селенід цынку, аднак апошні не адрозніваўся вельмі высокай стабільнасцю. У 1985 годзе Акасакі з супрацоўнікамі дасягнуў поспеху, прапанаваўшы вырошчваць крышталі нітрыду галію на падкладцы з сапфіру, пакрытай буферным пластом нітрыду алюмінію. У 1989 годзе яны паказалі, што легаванне атамамі магнію ператварае крышталь нітрыду галію ў паўправаднік р-тыпу, здольны даваць значна больш інтэнсіўнае свячэнне. На гэтай аснове ў пачатку 1990-х гадоў былі створаны першыя сінія святлодыёды
* 2009 — Прэмія Кіёта па перадавых тэхналогіях
* 2011 — Ордэн Культуры
* 2011 — Медаль Эдысана
* 2014 — Імператарская прэмія Японскай акадэміі навук
* 2014 — Нобелеўская прэмія па фізіцы сумесна з Хіросі Амана і Сюдзі Накамура.
* 2015 — Прэмія Чарльза Старка Дрэйпера (у ліку ўзнагароджаных таксама Сюдзі Накамура і Нік Халаньяк).
* 2021 — Прэмія каралевы Лізаветы II у галіне інжынернай справы

## Абраныя публікацыі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Члены Японскай акадэміі навук
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Кіёта
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Чарлза Старка Дрэйпера
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Эдысана
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Японіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі паводле алфавіта
Катэгорыя:Фізікі Японіі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Культуры
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Узыходзячага сонца 3 класа
Плошча Калініна

**Плошча Калініна**:

## Беларусь 
* Плошча Калініна (Мінск)

## Расія 
* Плошча Калініна (Санкт-Пецярбург)
Каменка (рака, упадае ў Лахцінскі Разліў)

**Каменка** — рака ў Санкт-Пецярбургу. Выцякае з Вялікага Суздальскага возера ў Шувалаве, упадае ў Лахцінскі Разліў. Даўжыня ракі 12 км, шырыня 2-3 м, у нізоўях да 50-60 м, глыбіні да 0,2-2 м, хуткасць цячэння — 0,2 м/с. Сярэдні скід 0,3-0,6 м³/с вады. Плошча вадазбору — 134 км².

Назва ўпершыню згадваецца ў Перапіснай акладной кнізе Водскай пяціны пад 1500 годам. На шведскіх картах сустракаюцца назвы Каблас-ёкі (магчыма памылкова) і Кіёанакі, у XVIII стагоддзі таксама сустракаецца на рускіх картах назва Каёнка.

Раней рака меркавана была прытокам Лахці. Праз каналы Юнталаўскага заказніка мае сувязь з ракой Юнталаўка. Раней таксама злучалася з Чорнай рэчкай і возерам Доўгім.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Рэкі і каналы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Басейн Балтыйскага мора
Клацільда Куро

**Клацільда, прынцэса Венецыянская і П’емонцкая** (), у дзявоцтве — **Клацільда Мары Паскаль Куро** (; нар. , О-дэ-Сен, Францыя) — французская актрыса, прынцэса венецыянская і п’емонцкая, жонка прынца Эмануіла Савойскага.

## Біяграфія 
Клацільда Мары Паскаль Куро нарадзілася 3 красавіка 1969 года ў О-дэ-Сене (Францыя) у сям’і інжынера Жан-Клода Куро (нар.1942) і настаўніцы Катрын дзю Пантавіс дэ Рэнардзьер (нар.1948). У Клацільды ёсць тры сястры: Каміль, Крысцін і Капюсін Куро.

У 1988—2011 гадах сыграла ў 38 фільмах і тэлесерыялах. У 2007 годзе яна сыграла ролю маці Эдзіт Піяф Анэт Маяр у фільме «Жыццё ў ружовым колеры».
З 25 верасня 2003 года Клацільда замужам за Эмануілам Філібертам Савойскім, прынцам Венецыі (нар. 1972), з якім яна была заручана 2 месяцы да вяселля. Ёсць дзве дачкі.
Мая Моргенштэрн

**Мая Моргенштэрн** (рум. Maia Morgenstern; нар. , ) — румынская акторка тэатра і кіно. Сусветную вядомасць ёй прынесла роля Маці Ісуса Хрыста Марыі ў фільме «Страсці Хрыстовы».

## Біяграфія 
Мая Моргенштэрн нарадзілася 1 мая 1962 гады ў Бухарэсце ў яўрэйскай сям’і; яе бацька быў родам з Бесарабскага гарадка Рэні, маці — з Дарахая ў Малдавіі. Дзядулі і бабулі з абодвух бакоў былі падчас Другой сусветнай вайны дэпартаваныя ў Трансністрыю і Аўшвіц. У 1985 годзе скончыла Акадэмію тэатра і кіно ў Бухарэсце, затым пачала граць у моладзевым тэатры ў П’ятра-Нямц. У 1988—1990 гадах гуляла ў бухарэсцкім Дзяржаўным яўрэйскім тэатры (на ідышы), з 1990 па 1998 год — у Нацыянальным тэатры, у 1998 годзе перайшла ў Teatrul Bulandra. З 2012 года — дырэктар Дзяржаўнага яўрэйскага тэатра.
Імельда Стонтан

**Імельда Мэры Філамена Бернадэт Стонтан** (, нар. , ) — англійская актрыса і спявачка. Афіцэр (2006) і камандор (2016) ордэна Брытанскай імперыі.

Уладальніца чатырох брытанскіх тэатральных узнагарод Лоўрэнса Аліўе (3 узнагароды ў катэгорыі «Найлепшая жаночая роля ў мюзікле» і адна ў катэгорыі «Найлепшая актрыса другога плана ў п’есе») і кінапрэмій «BAFTA», Амерыканскай Гільдыі кінаакцёраў і Кубка Вольпі за найлепшае выкананне галоўнай жаночай ролі. Намінантка на прэмію Амерыканскай кінаакадэміі «Оскар» у катэгорыі «Найлепшая актрыса».

## Фільмаграфія 
* «Закаханы Шэкспір» (1998)
* «Малефісента» (2014)

## Зноскі