open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Witaj

***Witaj*** (, з верхнялужыцкай і ніжнялужыцкай моваў) — моўны праект, які распаўсюджвае сістэму двухмоўнага выхавання і навучання на нямецкай і сербалужыцкіх мовах у дашкольных установах і школах Лужыцы (у землях Саксонія і Брандэнбург), мэтай якога з'яўляецца захаванне і развіццё моў лужыцкіх сербаў — славянскай нацыянальнай меншасці, што жыве на ўсходзе Германіі.
]]

## Гісторыя 
Спробы рэалізацыі праектаў па фарміраваню сістэм двухмоўнай адукацыі для дзяцей ранняга ўзросту да прымянення ў Германіі ажыццяўляліся ў Канадзе і ў некаторых краінах Еўропы, мовы карэнных народаў якіх знаходзяцца пад пагрозай знікнення. Такім праектам, напрыклад, з'яўляецца брэтонская *Diwan* у Францыі. Абапіраючыся на існуючы вопыт іншых краін, арганізатары праекта *Witaj* пачалі яго працу 1 сакавіка 1998 года ў адным з раёнаў Котбуса — Зілоў (), дзе ў дзіцячым садзе была набрана першая група з 12 дзяцей. Навучанне сербалужыцкім мовам у групах, якія працуюць па гэтай праграме, ажыццяўляецца метадам апускання ў моўнае асяроддзе, пры якім зносіны выхавальніка з дзецьмі адбываюцца толькі на серболужыцкай мове. Многія з удзельнікаў у праграме вучацца затым у пачатковых школах, у якіх выкладанне большасці прадметаў вядзецца на сербалужыцкай мове. Адзін з першых удзельнікаў праекта *Witaj* у 2006 годзе паступіў у котбускую Ніжнялужыцкую гімназію (*Niedersorbische Gymnasium*).

Да 2009 года ў Брандэнбургу і Саксоніі налічвалася 5 дзіцячых садкоў, якія працавалі па праграме *Witaj*:

* Дзіцячы сад «Mato Rizo» у Котбусе (Зілоў) (Брандэнбург) — 55 дзяцей;
* Дзіцячы сад «Villa Kunterbunt» у Котбусе (Брандэнбург) — 68 дзяцей;
* Дзіцячы сад «Milenka» у Роне (Саксонія) — 35 дзяцей;
* Дзіцячы сад «Pumpot» у Хойерсверда (Саксонія) — 26 дзяцей;
* Дзіцячы сад у Мальшвіцы (Саксонія) — 39 дзяцей;

Акрамя таго, па прыкладу дзіцячых садоў-Witaj ў нямецкамоўных дзіцячых садках былі створаны асобныя групы-Witaj — 11 у Саксоніі і 8 у Брандэнбургу. У адрозненне ад астатніх сербалужыцкіх дзіцячых садоў у якія працуюць па праграме Witaj дзяцей прыводзяць са змешаных нямецка-лужыцкіх або цалкам нямецкамоўных сем'яў.

Матэрыялы па рэалізацыі праекта публікуюцца ў часопісе «Serbska šula».

## Вядомыя супрацоўнікі 
* Інгрыд Хусцетава (нар. 1956) — ніжнялужыцкая пісьменніца.

## Гл. таксама 
* Лужыцкія мовы
* Моўнае гняздо

## Літаратура 
* Beata Brězanowa, 10 lět po załoženju Rěčneho centruma WITAJ, Serbska šula, стр. 74 — 76, № 3, 2011

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Лужыцкія грамадскія арганізацыі
Катэгорыя:Культура Саксоніі
Катэгорыя:Лужыцкія мовы
Берасцейскі абраз Маці Божай

**Берасцейскі абраз Маці Божай** — абраз, які, паводле падання, раней захоўваўся ў касцёле дамініканцаў у мястэчку Шараўцы на Падоллі, потым у Берасцейскім кляштары дамініканцаў. У час казацкіх войнаў 17 стагоддзя захоплены татарамі, але адбіты М.Патоцкім, жонка якога Святаслава аздобіла абраз металічным абкладам з каронамі. Абраз намаляваны на палатне, наклееным на дошку памерам 120х80 см; кампазіцыя мае заходнееўрапейскае паходжанне. Знаходзіцца ў Брэсцкім парафіяльным касцёле Святога Крыжа. Захаваўся і металічны абклад 2-й паловы 17 стагоддзя. 30 чэрвеня 1995 года абраз урачыста каранаваны як цудатворны.

## Літаратура 
* Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П.Броўкі, 2005. — 684 с.: іл. ISBN 985-11-0314-4.

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Іканаграфія Багародзіцы
Катэгорыя:Цудатворныя абразы Багародзіцы
Вуліца Гаўрылава (Брэст)

**Вуліца Гаўрылава** — вуліца ва ўсходняй частцы горада Брэста. Названа ў 1980 годзе ў гонар П. М. Гаўрылава.

Працягласць 1050 м — ад вуліцы Ленінградскай да вуліцы Арлоўскай. З 1980-х гадоў забудоўваецца блокамі шматпавярховых дамоў.

## Літаратура 
* 

Гаўрылава
Катэгорыя:Усход (жылы раён, Брэст)
Вуліца МАДРа (Брэст)

**Вуліца МАДРа** (былая назва: *вуліца Зайдля*) — вуліца ў цэнтральнай частцы г.Брэста. Названа ў 1940 годзе ў гонар МАДР. Працягласць 245 м — ад праспекта Машэрава у паўднёвым напрамку. У 1957-77 гадах забудаваны 4-павярховымі жылымі дамамі.

## Літаратура 
* 

МАДРа
Вуліца Наганава (Брэст)

**Вуліца Наганава** (гістарычныя назвы: *вуліца Станевіча*, *Стаханава*) — вуліца ў цэнтральнай частцы г.Брэста. Названа ў 1954 годзе ў гонар А. Ф. Наганава. Працягласць 370 м — ад вуліцы Леванеўскага да вуліцы Гогаля. Да вуліцы прымыкае Парк культуры і адпачынку імя 1 Мая.

## Літаратура 
* 

Наганава
Ленінградская вуліца (Брэст)

**Ленінградская вуліца** — вуліца ва ўсходняй частцы г.Брэста. Названа ў 1980 годзе ў гонар г.Ленінграда. Працягласць каля 2 км — ад Партызанскага праспекта на ўсход да гарадской мяжы. Забудавана блокамі 5-, 9-, 12-павярховымі дамамі. Да 1986 года забудавана заходняя і цэнтральная часткі вуліцы.

## Літаратура 
* 

Ленінградская
Катэгорыя:Усход (жылы раён, Брэст)
Вуліца Якуба Коласа (Брэст)

**Вуліца Якуба Коласа** — вуліца ў паўночна-усходняй частцы г.Брэста. Названа ў 1956 годзе ў гонар Якуба Коласа. Працягласць 1020 м — ад вуліцы Пушкінскай да вуліца Герцэна. Пераважаюць драўляныя і каменныя дамы сядзібнага тыпу. З 1980-х гадоў забудоўвалася дамамі 5-павярховымі дамамі. Паміж вуліцай Якуба Коласа і вул.Скрыпнікава сфарміраваўся новы мікрараён з комплексам медыцынскіх і гандлёвых устаноў.

## Літаратура 
* 

Якуба Коласа
Падольскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны ўніверсітэт

**Падольскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны ўніверсітэт** () — украінская вышэйшая навучальная ўстанова сельскагаспадарчага і інжынерна-тэхнічнага профілю, размешчаная ў горадзе Камянец-Падольскі.

## Гісторыя 
Вядзе адлік сваёй гісторыі ад стварэння сельскагаспадарчага факультэта Камянец-Падольскага дзяржаўнага ўкраінскага універсітэта (факультэт ўрачыста адкрыты 22 кастрычніка 1919 года). У 1921 г. сельскагаспадарчы факультэт універсітэта вылучыўся ў самастойны Камянец-Падольскі сельскагаспадарчы інстытут. З 1954 г. у складзе Інстытута дзейнічаюць два факультэты: агранамічны (цяпер інстытут агратэхналогій) і заатэхнічны (цяпер біятэхналагічны). У 1995 г. на базе Камянец-Падольскага сельскагаспадарчага інстытута створана Падольская дзяржаўная аграрна-тэхнічная акадэмія. У 1997 г. у склад акадэміі ўвайшоў Камянец-Падольскі сельскагаспадарчы саўгас-тэхнікум (цяпер каледж універсітэта). 13 ліпеня 2004 г. на базе Падольскай дзяржаўнай аграрна-тэхнічнай акадэміі створаны Падольскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны універсітэт.

## Структура 
* Факультэт агратэхналогій і прыродакарыстання
* Факультэт ветэрынарнай медыцыны і тэхналогій у жывёлагадоўлі
* Эканамічны факультэт
* Інжынерна-тэхнічны факультэт
* Навучальна-навуковы інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі
* Навучальна-навуковы інстытут дыстанцыйнай адукацыі
* Навукова-даследчы інстытут крупяных культур імя О. Аляксеевай
* Навукова-даследчы цэнтр «Падолле»
* Батанічны сад

## Каледжы 
* Камянец-Падольскі каледж
* Новаўшыцкі каледж
* Снятынскі каледж
* Бучацкі каледж
* Шэпэціўскі каледж
* Кіцманскі каледж
* Хацінскі каледж

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта
* Гісторыя навучальнай установы 

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Камянец-Падольскі
Катэгорыя:1919 год ва Украіне
Старасыняўскі раён

**Старасыняўскі раён** () — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Хмяльніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Стара Сынява

## Адміністрацыйны падзел 
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складалася з 1 пасялковага і 16 сельскіх саветаў.

## Населеныя пункты 
На тэрыторыі раёна размяшчаліся 1 пасёлак гарадскога тыпу і 44 сяла.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Хмяльніцкай вобласці
Сонечнае зацьменне 18 жніўня 1849 года

**Сонечнае зацьменне 18 жніўня 1849 года** — поўнае сонечнае зацьменне 123 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0349 і дасягнула свайго максімуму ў 05:40:49 UTC у пункце з каардынатамі 33° пд. ш. 84° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 7 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 172 км.

Зацьменне 18 жніўня 1849 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1849 годзе і 123-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 23 лютага 1849 года, наступнае — 12 лютага 1850 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 123 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1849 год у астраноміі
1849-08-18
1849-08-18
1849-08-18
Катэгорыя:Падзеі 18 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1849 года
Сонечнае зацьменне 23 лютага 1849 года

**Сонечнае зацьменне 23 лютага 1849 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 118 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9796 і дасягнула свайго максімуму ў 01:38:09 UTC у пункце з каардынатамі 37° пн. ш. 144° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 1 хв. 58 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 108 км.

Зацьменне 23 лютага 1849 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1849 годзе і 122-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 27 верасня 1848 года, наступнае — 18 жніўня 1849 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 118 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1849 год у астраноміі
1849-02-23
1849-02-23
1849-02-23
Катэгорыя:Падзеі 23 лютага
Катэгорыя:Люты 1849 года
Капычынці

**Капычынці** () — горад у Чарткіўскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны, цэнтр тэрытарыяльнай грамады, чыгуначная станцыя на лініі Цярнопаль — Чарнаўцы.

## Гісторыя 
Першае пісьмовае згадванне аб паселішчы з’яўляецца ў першай палове XIV ст. Насельніцтва горада часта цярпела напады татараў і турак. У 1443 г. тут была пабудавана крэпасць і каменны храм. У 1564 г. паселішча атрымала магдэбургскае права і статус горада. У 1595 г. на ўскраінах горада адбыўся бой паміж атрадам кароннага войска пад кіраўніцтвам гетмана Каліноўскага і казакамі Севярына Налівайка.

На канец 1648 г. казацка-сялянскае войска пад кіраўніцтвам Багдана Хмяльніцкага заняло паселішча, як і шмат іншых сёлаў і мястэчак ва Усходняй Галічыне. 12 мая 1651 г. пад Капычынцамі адбылася адна ў некалькіх бітваў паміж аб’яднаным войскам казакоў і крымскага хана, з аднаго боку, і войскамі Рэчы Паспалітай пад кіраўніцтвам гетмана Марціна Каліноўскага, з другога. У 1672 г. Капычынці перайшлі да Турцыі, у 1688 г. — вернутыя Рэчы Паспалітай у выніку міру ў Карлавічах.

У XVIII ст. тут пасяляюцца першыя габрэі. У 1755 г. у Капычынцах на некаторы час пасяліўся заснавальнік плыні хасідызму Якуб Франк. Габрэйская абшчына працягвала расці да пачатку XX ст.

У 1772 г. у выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай Капычынці перайшлі да Аўстрыі. З 1809 г. яны адышлі ў склад Расійскай імперыі ў выніку падпісання ў 1807 г. Аляксандрам I Тыльзіцкага міру з Напалеонам. У 1815 г. Капычынці перайшлі зноў у Аўстрыю ў выніку Венскага кангрэса. У 1850 г. праз Капычынці была пабудавана каменная дарога Цярнопаль — Залішчыкы. У канцы XIX — пачатку XX ст. у горадзе пабудавалі завод па вытворчасці алею, 2 бровары, млын і цагельны завод. З прамысловасці тут была цацачная фабрыка, кансервавы завод і сельгастэхнікум.

У лістападзе 1918 г. горад увайшоў у склад Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі, 22 студзеня 1919 г. — увайшоў ў склад Украінскай Народнай Рэспублікі. Падчас польска-савецкай вайны Капычынці захопленыя Польшчай.

Па пакту Молатава-Рыбентропа Капычынці ў складзе Заходняй Украіны былі далучаны да СССР. 17 верасня 1939 г. горад заняла Чырвоная Армія. У студзені 1940 г. Капычынці сталі раённым цэнтрам. У горадзе адкрылі бальніцу, дзіцячы сад, новы навучальны год пачаўся ў школе з украінскай мовай навучання, аднак з дапамогай НКУС пачаліся арышты і вываз у Сібір за палітычныя погляды тых, хто змагаўся за ўкраінскую самастойную дзяржаву.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Цярнопальскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Гусятынскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1443 годзе
Сонечнае зацьменне 3 красавіка 1848 года

**Сонечнае зацьменне 3 красавіка 1848 года** — частковае сонечнае зацьменне 146 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,5834 і дасягнула свайго максімуму ў 22:49:07 UTC у пункце з каардынатамі 72° пд. ш. 89° з. д..

Зацьменне 3 красавіка 1848 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1848 годзе і 119-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 5 сакавіка 1848 года, наступнае — 28 жніўня 1848 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 146 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1848 год у астраноміі
1848-04-03
1848-04-03
1848-04-03
Катэгорыя:Падзеі 3 красавіка
Катэгорыя:Красавік 1848 года
Сонечнае зацьменне 27 верасня 1848 года

**Сонечнае зацьменне 27 верасня 1848 года** — частковае сонечнае зацьменне 151 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,4875 і дасягнула свайго максімуму ў 09:21:19 UTC у пункце з каардынатамі 72° пн. ш. 122° у. д..

Зацьменне 27 верасня 1848 года стала 4-ым сонечным зацьменнем у 1848 годзе і 121-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 28 жніўня 1848 года, наступнае — 23 лютага 1849 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 151 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1848 год у астраноміі
1848-09-27
1848-09-27
1848-09-27
Катэгорыя:Падзеі 27 верасня
Катэгорыя:Верасень 1848 года
Сонечнае зацьменне 5 сакавіка 1848 года

**Сонечнае зацьменне 5 сакавіка 1848 года** — частковае сонечнае зацьменне 108 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,2662 і дасягнула свайго максімуму ў 13:31:35 UTC у пункце з каардынатамі 72° пн. ш. 92° з. д..

Зацьменне 5 сакавіка 1848 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1848 годзе і 118-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 9 кастрычніка 1847 года, наступнае — 3 красавіка 1848 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 108 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1848 год у астраноміі
1848-03-05
1848-03-05
1848-03-05
Катэгорыя:Падзеі 5 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 1848 года
Сонечнае зацьменне 28 жніўня 1848 года

**Сонечнае зацьменне 28 жніўня 1848 года** — частковае сонечнае зацьменне 113 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,0090 і дасягнула свайго максімуму ў 19:18:22 UTC у пункце з каардынатамі 71° пд. ш. 170° з. д..

Зацьменне 28 жніўня 1848 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1848 годзе і 120-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 3 красавіка 1848 года, наступнае — 27 верасня 1848 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 113 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1848 год у астраноміі
1848-08-28
1848-08-28
1848-08-28
Катэгорыя:Падзеі 28 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1848 года
Сонечнае зацьменне 9 кастрычніка 1847 года

**Сонечнае зацьменне 9 кастрычніка 1847 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 141 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9290 і дасягнула свайго максімуму ў 09:00:23 UTC у пункце з каардынатамі 28° пн. ш. 53° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 8 хв. 35 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 323 км.

Зацьменне 9 кастрычніка 1847 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1847 годзе і 117-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 15 красавіка 1847 года, наступнае — 5 сакавіка 1848 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 141 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1847 год у астраноміі
1847-10-09
1847-10-09
1847-10-09
Катэгорыя:Падзеі 9 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 1847 года
Валяр’ян Уладзіміравіч Куйбышаў

**Валяр’ян Уладзіміравіч Куйбышаў** (; 25 мая (6 чэрвеня) 1888, , Акмолінская вобласць, Расійская імперыя — , , РСФСР, СССР) — расійскі рэвалюцыянер і савецкі партыйны і палітычны дзеяч. 

Член ЦВК СССР 1-6-га скліканняў, кандыдат у члены ЦК УКП(б) (1921—1922), член ЦК УКП(б) (1922—1923, 1927—1935), член Палітбюро ЦК УКП(б) (1927—1935), член Аргбюро ЦК УКП(б) (1922—1923, 1934—1935), сакратар ЦК УКП(б) (1922—1923), член ЦКК УКП (б) (1923—1927).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 мая (6 чэрвеня) 1888 года ў горадзе Омску Акмолінскай вобласці ў шматдзетнай сям’і асабістага двараніна.

У 1904 годзе, у шаснаццацігадовым узросце, уступіў у Расійскую сацыял-дэмакратычную рабочую партыю (РСДРП).

У 1905 годзе, ва ўзросце сямнаццаці гадоў, скончыў Сібірскі кадэцкі корпус у Омску, пасля чаго адправіўся ў Санкт-Пецярбург, дзе паступіў у Ваенна-медыцынскую акадэмію. З восені 1905 года жыў у Санкт-Пецярбургу і ў вольны ад заняткаў час выконваў тэхнічныя абавязкі ў гарадской арганізацыі РСДРП: перавозіў нелегальную літаратуру, дастаўляў з Фінляндыі выбуховыя рэчывы і зброю. У пачатку 1906 года трапіў пад нагляд паліцыі Расійскай імперыі за ўдзел у студэнцкім пратэсце супраць крывавай расправы 9 студзеня 1905 года над мірнай працоўнай дэманстрацыяй, некалькі разоў падвяргаўся допытам, і, у выніку, у 1906 годзе быў выключаны з акадэміі.

## Узнагароды 
* ордэн Чырвонага Сцяга.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Сакратары ЦК КПСС
Катэгорыя:Члены Палітбюро ЦК КПСС
Катэгорыя:Бальшавікі
Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы СССР
Катэгорыя:Народныя камісары СССР
Катэгорыя:Члены Усерасійскага Устаноўчага сходу
Катэгорыя:Постаці Томска
Катэгорыя:Памерлі ад сардэчна-сасудзістых захворванняў
Катэгорыя:Члены ЦВК СССР
Катэгорыя:Члены Аргбюро ЦК УКП(б)
Чырвонасцяжная вуліца (Брэст)

**Вуліца Чырвонасцяжная** (гістарычная назва: *Пугачоўская*) — вуліца ў цэнтральнай частцы г.Брэста. Узнікла ў 1929 годзе пасля далучэння ў гарадскую мяжу прадмесця Шпановічы. Працягласць — 680 м, ад праспекта Машэрава да вуліцы Шаўчэнкі. У даваенны перыяд мела працяг цераз разбураны ў Вялікую Айчынную вайну Сувораўскі мост за левы бераг ракі Мухавец. Старая 1-павярховая забудова захавалася толькі на паўднёвым участку. У канцы 1970-х-пачатку 1980-х гадоў рэканструяваная. Пажарная частка.
## Літаратура 
* 

Чырвонасцяжная
Сонечнае зацьменне 20 кастрычніка 1846 года

**Сонечнае зацьменне 20 кастрычніка 1846 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 131 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9567 і дасягнула свайго максімуму ў 07:46:12 UTC у пункце з каардынатамі 19° пд. ш. 57° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 5 хв. 5 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 159 км.

Зацьменне 20 кастрычніка 1846 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1846 годзе і 115-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 25 красавіка 1846 года, наступнае — 15 красавіка 1847 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 131 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1846 год у астраноміі
1846-10-20
1846-10-20
1846-10-20
Катэгорыя:Падзеі 20 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 1846 года
Сонечнае зацьменне 25 красавіка 1846 года

**Сонечнае зацьменне 25 красавіка 1846 года** — гібрыднае сонечнае зацьменне 126 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0088 і дасягнула свайго максімуму ў 16:50:30 UTC у пункце з каардынатамі 25° пн. ш. 76° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 53 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 31 км.

Зацьменне 25 красавіка 1846 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1846 годзе і 114-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 30 кастрычніка 1845 года, наступнае — 20 кастрычніка 1846 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 126 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1846 год у астраноміі
1846-04-25
1846-04-25
1846-04-25
Катэгорыя:Падзеі 25 красавіка
Катэгорыя:Красавік 1846 года
Сонечнае зацьменне 30 кастрычніка 1845 года

**Сонечнае зацьменне 30 кастрычніка 1845 года** — гібрыднае сонечнае зацьменне 121 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0005 і дасягнула свайго максімуму ў 23:51:58 UTC у пункце з каардынатамі 69° пд. ш. 145° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 2 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 3 км.

Зацьменне 30 кастрычніка 1845 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1845 годзе і 113-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 6 мая 1845 года, наступнае — 25 красавіка 1846 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 121 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1845 год у астраноміі
1845-10-30
1845-10-30
1845-10-30
Катэгорыя:Падзеі 30 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 1845 года
Сонечнае зацьменне 6 мая 1845 года

**Сонечнае зацьменне 6 мая 1845 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 116 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9462 і дасягнула свайго максімуму ў 10:09:00 UTC у пункце з каардынатамі 73° пн. ш. 111° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 15 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні - км.

Зацьменне 6 мая 1845 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1845 годзе і 112-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 9 снежня 1844 года, наступнае — 30 кастрычніка 1845 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 116 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1845 год у астраноміі
1845-05-06
1845-05-06
1845-05-06
Катэгорыя:Падзеі 6 мая
Катэгорыя:Май 1845 года
Сонечнае зацьменне 9 снежня 1844 года

**Сонечнае зацьменне 9 снежня 1844 года** — частковае сонечнае зацьменне 149 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,6924 і дасягнула свайго максімуму ў 20:01:39 UTC у пункце з каардынатамі 67° пн. ш. 123° з. д..

Зацьменне 9 снежня 1844 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1844 годзе і 111-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 10 лістапада 1844 года, наступнае — 6 мая 1845 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 149 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1844 год у астраноміі
1844-12-09
1844-12-09
1844-12-09
Катэгорыя:Падзеі 9 снежня
Катэгорыя:Снежань 1844 года
Сонечнае зацьменне 15 красавіка 1847 года

**Сонечнае зацьменне 15 красавіка 1847 года** — поўнае сонечнае зацьменне 136 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0530 і дасягнула свайго максімуму ў 06:16:13 UTC у пункце з каардынатамі 22° пд. ш. 95° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 44 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 206 км.

Зацьменне 15 красавіка 1847 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1847 годзе і 116-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 20 кастрычніка 1846 года, наступнае — 9 кастрычніка 1847 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 136 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1847 год у астраноміі
1847-04-15
1847-04-15
1847-04-15
Катэгорыя:Падзеі 15 красавіка
Катэгорыя:Красавік 1847 года
Сонечнае зацьменне 16 чэрвеня 1844 года

**Сонечнае зацьменне 16 чэрвеня 1844 года** — частковае сонечнае зацьменне 144 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,7778 і дасягнула свайго максімуму ў 00:13:22 UTC у пункце з каардынатамі 66° пд. ш. 168° у. д..

Зацьменне 16 чэрвеня 1844 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1844 годзе і 109-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 21 снежня 1843 года, наступнае — 10 лістапада 1844 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 144 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1844 год у астраноміі
1844-06-16
1844-06-16
1844-06-16
Катэгорыя:Падзеі 16 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 1844 года
Сонечнае зацьменне 10 лістапада 1844 года

**Сонечнае зацьменне 10 лістапада 1844 года** — частковае сонечнае зацьменне 111 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,0847 і дасягнула свайго максімуму ў 09:51:45 UTC у пункце з каардынатамі 70° пд. ш. 119° з. д..

Зацьменне 10 лістапада 1844 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1844 годзе і 110-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 16 чэрвеня 1844 года, наступнае — 9 снежня 1844 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 111 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1844 год у астраноміі
1844-11-10
1844-11-10
1844-11-10
Катэгорыя:Падзеі 10 лістапада
Катэгорыя:Лістапад 1844 года
Сонечнае зацьменне 21 снежня 1843 года

**Сонечнае зацьменне 21 снежня 1843 года** — поўнае сонечнае зацьменне 139 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0165 і дасягнула свайго максімуму ў 05:03:26 UTC у пункце з каардынатамі 8° пн. ш. 101° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 1 хв. 43 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 66 км.

Зацьменне 21 снежня 1843 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1843 годзе і 108-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 27 чэрвеня 1843 года, наступнае — 16 чэрвеня 1844 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 139 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1843 год у астраноміі
1843-12-21
1843-12-21
1843-12-21
Катэгорыя:Падзеі 21 снежня
Катэгорыя:Снежань 1843 года
Сонечнае зацьменне 11 студзеня 1842 года

**Сонечнае зацьменне 11 студзеня 1842 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 119 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9151 і дасягнула свайго максімуму ў 16:25:41 UTC у пункце з каардынатамі 76° пд. ш. 1° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 6 хв. 15 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 710 км.

Зацьменне 11 студзеня 1842 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1842 годзе і 104-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 16 жніўня 1841 года, наступнае — 8 ліпеня 1842 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 119 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1842 год у астраноміі
1842-01-11
1842-01-11
1842-01-11
Катэгорыя:Падзеі 11 студзеня
Катэгорыя:Студзень 1842 года
Сонечнае зацьменне 16 жніўня 1841 года

**Сонечнае зацьменне 16 жніўня 1841 года** — частковае сонечнае зацьменне 152 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,4059 і дасягнула свайго максімуму ў 21:20:24 UTC у пункце з каардынатамі 62° пд. ш. 158° у. д..

Зацьменне 16 жніўня 1841 года стала 4-ым сонечным зацьменнем у 1841 годзе і 103-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 18 ліпеня 1841 года, наступнае — 11 студзеня 1842 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 152 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1841 год у астраноміі
1841-08-16
1841-08-16
1841-08-16
Катэгорыя:Падзеі 16 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1841 года
Сонечнае зацьменне 18 ліпеня 1841 года

**Сонечнае зацьменне 18 ліпеня 1841 года** — частковае сонечнае зацьменне 114 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,6556 і дасягнула свайго максімуму ў 14:25:14 UTC у пункце з каардынатамі 64° пн. ш. 106° у. д..

Зацьменне 18 ліпеня 1841 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1841 годзе і 102-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 21 лютага 1841 года, наступнае — 16 жніўня 1841 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 114 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1841 год у астраноміі
1841-07-18
1841-07-18
1841-07-18
Катэгорыя:Падзеі 18 ліпеня
Катэгорыя:Ліпень 1841 года
Сонечнае зацьменне 21 лютага 1841 года

**Сонечнае зацьменне 21 лютага 1841 года** — частковае сонечнае зацьменне 147 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,2095 і дасягнула свайго максімуму ў 11:03:56 UTC у пункце з каардынатамі 62° пн. ш. 52° з. д..

Зацьменне 21 лютага 1841 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1841 годзе і 101-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 22 студзеня 1841 года, наступнае — 18 ліпеня 1841 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 147 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1841 год у астраноміі
1841-02-21
1841-02-21
1841-02-21
Катэгорыя:Падзеі 21 лютага
Катэгорыя:Люты 1841 года
Сонечнае зацьменне 4 сакавіка 1840 года

**Сонечнае зацьменне 4 сакавіка 1840 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 137 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9995 і дасягнула свайго максімуму ў 03:58:22 UTC у пункце з каардынатамі 31° пн. ш. 102° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 3 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 2 км.

Зацьменне 4 сакавіка 1840 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1840 годзе і 98-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 7 верасня 1839 года, наступнае — 27 жніўня 1840 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 137 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1840 год у астраноміі
1840-03-04
1840-03-04
1840-03-04
Катэгорыя:Падзеі 4 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 1840 года
Сонечнае зацьменне 8 ліпеня 1842 года

**Сонечнае зацьменне 8 ліпеня 1842 года** — поўнае сонечнае зацьменне 124 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0543 і дасягнула свайго максімуму ў 07:06:27 UTC у пункце з каардынатамі 50° пн. ш. 84° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 5 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 204 км.

Зацьменне 8 ліпеня 1842 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1842 годзе і 105-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 11 студзеня 1842 года, наступнае — 31 снежня 1842 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 124 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1842 год у астраноміі
1842-07-08
1842-07-08
1842-07-08
Катэгорыя:Падзеі 8 ліпеня
Катэгорыя:Ліпень 1842 года
Сонечнае зацьменне 31 снежня 1842 года

**Сонечнае зацьменне 31 снежня 1842 года** — кольцападобнае сонечнае зацьменне 129 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,9634 і дасягнула свайго максімуму ў 19:04:24 UTC у пункце з каардынатамі 33° пд. ш. 103° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 54 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 135 км.

Зацьменне 31 снежня 1842 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1842 годзе і 106-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 8 ліпеня 1842 года, наступнае — 27 чэрвеня 1843 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 129 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1842 год у астраноміі
1842-12-31
1842-12-31
1842-12-31
Катэгорыя:Падзеі 31 снежня
Катэгорыя:Снежань 1842 года
Вялікая ханская мячэць

**Вялікая ханская мячэць** () ці **Вялікая палацавая мячэць** — мячэць ханскага палаца ў Бахчысараі.

## Гісторыя 
Вялікая ханская мячэць знаходзіцца на палацавай плошчы на ўсходзе ад палацавай брамы. Гэта адна з буйнейшых мячэцяў Крыма і першы з будынкаў ханскага палаца. Мячэць пабудаваў у 1532 годзе Сахіб I Гірэй, у XVII стагоддзі мячэць насіла яго імя па нізе і маёлікавымі ўстаўкамі на сценах. Дах мячэці пакрыты чырвонай чарапіцай, першапачаткова дах меў купал. Сёння мячэць адкрыта для веруючых.

## Фотагалерэя 

Файл:Hansaray Mosque.jpg|Мінарэт
File:Мінарети Великої ханської мечеті.jpg|Мінарэты мячэці
Файл:Calligraphic inscription on the wall of mosque in Hansaray 2.JPG|Каліграфічны надпіс на сцяне
Файл:Calligraphic inscription on the wall of mosque in Hansaray 3.JPG|Калігафічны надпіс на сцяне
Файл:Calligraphic inscription on the wall of mosque in Hansaray.JPG|Каліграфічны надпіс на сцяне ў гонар рамонту Кырыма Герая
File:Мінарет, фрагмент.jpg|Фрагмент мінарэта

## Спасылкі 
* Вялікая ханская мячэць

Катэгорыя:Суніцкія мячэці
Катэгорыя:Мячэці ў Крыме
Катэгорыя:1532 год у Еўропе
Катэгорыя:XVI стагоддзе ва Украіне
Катэгорыя:Бахчысарай
Сонечнае зацьменне 27 жніўня 1840 года

**Сонечнае зацьменне 27 жніўня 1840 года** — поўнае сонечнае зацьменне 142 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0195 і дасягнула свайго максімуму ў 06:37:32 UTC у пункце з каардынатамі 24° пд. ш. 63° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 1 хв. 45 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 83 км.

Зацьменне 27 жніўня 1840 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1840 годзе і 99-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 4 сакавіка 1840 года, наступнае — 22 студзеня 1841 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 142 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1840 год у астраноміі
1840-08-27
1840-08-27
1840-08-27
Катэгорыя:Падзеі 27 жніўня
Катэгорыя:Жнівень 1840 года
Арлоўская вуліца (Брэст)

**Вуліца Арлоўская** — вуліца ў жылым раёне Усход г.Брэста. Утворана ў 1982 годзе і названа ў гонар г.Арла, з якім Брэст вядзе сацыялістычныя спаборніцтвы. Працягласць 700 м, ад Партызанскага праспекта да вуліцы маёра Гаўрылава. Забудавана 5-, 7- і 9-павярховымі дамамі.

## Літаратура 
* 
Катэгорыя:Вуліцы Брэста
Катэгорыя:Усход (жылы раён, Брэст)
Пётр Мяніцкі

**Пётр Мяніцкі** (;  — ) — польскі ваенны дзеяч. Брат архівіста, прафесара Рышарда Мяніцкага.

## Біяграфія 
Па сканчэнні ў 1912 годзе Аляксандраўскай гімназіі ў Рызе паступіў на земляробчы факультэт Ягелонскага ўніверсітэта ў Кракаве. Аднак пасля двух гадоў навучання быў пакліканы да расійскага войска. У 1915 годзе ў Маскве скончыў Аляксееўскую вайсковую школу і быў прызначаны ў 142-і Звянігарадскі полк. Даслужыўся да чыну падкапітана. У кастрычніку 1917 года пакідае шэрагі часткі і далучаецца да 1-га корпуса генерала Юзафа Доўбар-Мусніцкага. Служыў у 5-м палку 2-й стралковай дывізіі. У студзені 1918 прымаў удзел у баях з бальшавікамі за Бабруйск. Пасля расфармавання немцамі корпуса ў чэрвені 1918 года на кароткі час вяртаецца на радзіму.

Увосень 1918 году ад’язджае да Вільні, дзе ўступае ў шэрагі Самаабароны Віленскай зямлі. Быў адасланы ў Ліду дзеля дапамогі генералу Адаму Макрэцкаму ў фармаванні аддзелаў Самаабароны Лідскай зямлі. Ачоліў 2-і батальён пяхоты, што сфармаваўся з добраахвотнікаў з Ліды, Шчучына, Радуні, Беліцы. З ад’ездам генерала ў Вільню замяшчае яго на чале Лідскай Самаабароны ад 12.12.1918 да 13.1.1919. Пасля аб’яднання з аддзелам маёра Дамброўскага і рэарганізацыі ў Шчучыне стаў на чале першага батальёна пяхоты Лідскага палка, але паплечнікамі ўважаецца за першага камандзіра 76-га палка Лідскіх стралкоў, што увайшоў у склад Літоўска-Беларускай дывізіі. 14 лютага 1919 года аддзел Мяніцкага ў складзе пяці афіцэраў і 57 жаўнераў разбівае бальшавіцкі аддзел у складзе 180 жаўнераў, 80 з іх бярэ ў палон, здабывае 105 карабінаў, 2 кулямёты, 16 коней і палявую кухню, ды ўрэшце займае Бярозу Картузcкую (гэтая дата англійскім гісторыкам Норманам Дэвісам уважаецца за пачатак савецка-польскай вайны). У часе наступу 23 ліпеня 1919 года на мястэчка Камень (6 км на паўднёвы захад ад Івянца) ачольваў групу ў складзе батальёна пяхоты (453 чал.) і 10-га кавалерыйскага эскадрона (50 шабляў). Калі бальшавіцкі аддзел кулямётным агнём прыціснуў жаўнераў да зямлі, ён падняў іх у атаку, але быў цяжка паранены і памёр ад страты крыві.

Пахаваны на парафіяльных могілках у Навагрудку. Пасмяротна ўзнагароджаны крыжом вайсковай доблесці *Virtuti Militari*.

## Літаратура 
* *Баўтовіч М. М.* Спадчына Мяніцкіх // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: матэрыялы VI Міжнароднай навуковай канферэнцыі (1-3 лістапада 2012 г.): у 2 ч. Ч.­1. — Полацк, 2013. С. 17-40.
* *Wejtko, W.* Samoobrona Litwy i Białorusi: szkic historyczny / Władysław Wejtko. — Wilno, 1930.
* *Dziczkaniec, J.* Bohaterowie Ziemi Lidzkiej. S.p. kapitan Piotr Mienicki / Józef Dziczkaniec // Ziemia Lidzka. — 1936. — Nr. 2.
* *Dziczkaniec, J.* Ostatnia bitwa kapitana Mienickiego ze wschodnim najeźdźcą / Józef Dziczkaniec // Ziemia Lidzka. — 1936. — Nr. 2.
* *Davies, N.* Boże igrzysko: historia Polski. Od roku 1795 / Norman Davies. — Kraków, 1991. — T. 2.

Катэгорыя:Ваенныя Польшчы
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Сонечнае зацьменне 22 студзеня 1841 года

**Сонечнае зацьменне 22 студзеня 1841 года** — частковае сонечнае зацьменне 109 сараса.

Зацьменне мела велічыню 0,0316 і дасягнула свайго максімуму ў 17:24:15 UTC у пункце з каардынатамі 63° пд. ш. 57° у. д..

Зацьменне 22 студзеня 1841 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1841 годзе і 100-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 27 жніўня 1840 года, наступнае — 21 лютага 1841 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 109 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1841 год у астраноміі
1841-01-22
1841-01-22
1841-01-22
Катэгорыя:Падзеі 22 студзеня
Катэгорыя:Студзень 1841 года
Помнік Вызвалення (Брэст)

**Помнік Вызвалення** — помнік, усталяваны ў 1965 годзе на плошчы Свабоды г. Брэста ў гонар войск 1-га Беларускага фронта, якія вызвалілі горад ад нямецкіх захопнікаў. Аўтары — архітэктар А. Гарбачоў і М. Мілавідаў, скульптар М. Альтшулер. Помнік уяўляе сабой высокую (8,7 м) расшыраную даверху стэлу на нізкім стылабаце. У верхняй частцы стэлы — рэльефныя выявы галавы савецкага салдата ў касцы і галава дзяўчынкі. Ніжэй надпіс: «28 ліпеня 1944 доблесныя войскі 1-га Беларускага фронта штурмам авалодалі горадам і крэпасцю Брэст, завяршыўшы вызваленне беларускіх зямель ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў». Стэла абліцаваная чырвоным паліраваным гранітам, пліты стылабату пакрыты шэрай мармуровай крошкай. На алеі, што вядзе да помніка, усталяваны 9 стэл, на якіх пералічаны воінскія часткі і злучэнні, якія атрымалі найменні «Брэсцкіх».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Помнікі Брэста
Катэгорыя:Плошча Свабоды (Брэст)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1965 годзе
Катэгорыя:1965 год у Брэсце
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Анатоля Гарбачова
Катэгорыя:Творы Майсея Альтшулера
Вуліца Панфілаўцаў (Брэст)

**Вуліца Панфілаўцаў**  — вуліца ва ўсходняй частцы Брэста. Названа ў гонар байцоў 316-й стралковай дывізіі І.Панфілава, якія вызначыліся пры абароне Масквы ў 1941 годзе. Утворана ў 1948 годзе. Працягласць 710 метраў, ад вуліцы Ламаносава да вуліцы Палацавай. Забудавана дамамі сядзібнага тыпу. На вуліцы знаходзіцца 3-павярховы будынак школы № 6 (д.22).

## Літаратура 
* Брест: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1987. — 408 с. — 53 000 экз.
Панфілаўцаў
Мянжынскі

**Мынжынскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валерый Станіслававіч Мянжынскі — беларускі гісторык
* Вячаслаў Рудольфавіч Мянжынскі — савецкі партыйны дзеяч
Вуліца Пісьменніка Смірнова (Брэст)

**Вуліца Пісьменніка Смірнова** (гістарычная назва: *вуліца Заходняя*) — вуліца ў паўночна-заходняй частцы Брэста. Названа ў гонар С. С. Смірнова ў 1981 годзе. Працягласць — 2425 м, ад пешаходнага моста насупраць Гарнізонных могілак да чыгуначнага пераезда. Сфарміравалася ў 1940 годзе. У сучаснай забудове пераважаюць 5-9-павярховыя дамы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Пісьменніка Смірнова
Вуліца Мянжынскага (Брэст)

**Вуліца Мянжынскага ** (гістарычныя назвы: *вуліца Машэўскага*, *вуліца 11 лістапада*) — вуліца ў цэнтральнай частцы Брэста. Названа ў гонар В.Р.Мянжынскага ў 1940 годзе. Працягласць — 582 м, ад пуцеправода праз чыгуначную лінію Брэст-Масква, які злучае цэнтральную і паўночную часткі горада, да Пушкінскай вуліцы. Пачала забудоўвацца ў пачатку 20 стагоддзя. Сучасная забудова сфармавалася ў пасляваенныя гады.

## Літаратура 
* Брест: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1987. — 408 с. — 53 000 экз.
Мянжынскага
Вуліца Мянжынскага

**Вуліца Мянжынскага** — назва вуліц у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Вуліца Мянжынскага — вуліца ў Бабруйску.
* Вуліца Мянжынскага — вуліца ў Брэсце.
* Вуліца Мянжынскага — вуліца ў Лідзе.
* Вуліца Мянжынскага — вуліца ў Магілёве.

## Гл. таксама 
* Завулак Мянжынскага
Епархіяльныя вучылішчы

**Епархіяльныя вучылішчы** — сярэднія жаночыя навучальныя ўстановы ў Расійскай імперыі. Заснаваны паводле Статута 1843 г. пераважна для дачок праваслаўнага духавенства. Утрымліваліся на сродкі збораў з цэркваў, свечачных заводаў і інш. 

Падпарадкоўваліся Сіноду. Навучальны курс (6 класаў, з 1900 г. спецыяльны дадатковы 7-ы педагагічны клас) набліжаўся да курса жаночых гімназій. Епархіяльныя вучылішчы мелі розную арганізацыю і ў іх прымаліся толькі дачкі праваслаўнага духавенства. У 1868 г. атрымалі адзіны статут і для навучання сталі прымацца прадстаўніцы іншых саслоўяў. Пры гэтым дачкі святароў навучаліся бясплатна, а дзяўчынкі з іншых саслоўяў за аплату. Выпускніцы атрымлівалі права хатніх настаўніц і настаўніц пачатковых, пераважна сельскіх, школ (з 1884 г. — царкоўнапрыходскіх). Пры некаторых епархіяльных вычулішчах існавалі пачатковыя школы, у якіх выхаванкі старэйшых класаў праходзілі практыку.

У 1888 г. было 40 епархіяльных вучылішчаў, у якіх праходзілі навучанне 10 тыс. навучэнцаў. У 1912 г. існавала 70 вучылішчаў і 26,5 тыс. вучаніц. На тэрыторыі беларуска-літоўскіх губерняў існавалі наступныя епархіяльныя вучылішчы: Спаса-Ефрасіннеўскае каля Полацка (з 1844 г.), у Парычах (з 1860 г.), Мінску і Магілёве (1863 г.), Віцебску (1864 г.).

Ліквідаваны паводле пастановы Савета народных камісараў РСФСР ад 24 снежня 1917 г. і спынілі сваё існаванне ў 1918—пачатку 1920-х гадоў

## Літаратура 
* Епархіяльныя вучылішчы //  — С. 391—392.

Катэгорыя:Адукацыя ў Расійскай імперыі
Катэгорыя:Праваслаўе
Брэсцкі мясакамбінат

**Брэсцкі мясакамбінат** — прадпрыемства харчовай прамысловасці горада Брэста. Асноўная прадукцыя: мяса, каўбасныя вырабы, паўфабрыкаты. Заснаваны ў 1944 г. на базе былога прыватнага прадпрыемства. У 1953—1959 гг. пабудаваны новыя вытворчыя памяшканні. У 1972 г. праведзена рэканструкцыя халадзільніка і каўбасна-кулінарнага цэху. У 1982—1985 гг. пабудаваны адзін цэх і база ўтрымання жывёлы, завершана рэканструкцыя кампрэсарнага цэху. Частка прадукцыі ідзе на экспарт.

## Санкцыі супраць прадпрыемства 
8 кастрычніка 2015 г. Рассельгаснагляд забараніў увоз у Расію грузу астуджанай ялавічыны вытворчасці брэсцкага прадпрыемства па прычыне нездавальняючага санітарнага стану і «нечытэльныя адбіткі ветэрынарных клеймаў» на некаторых з паўтуш.

8 мая 2019 г. Рассельгаснагляд увёў часовыя абмежаванні на пастаўкі мясной прадукцыі прадпрыемства «у сувязі з паўторным выяўленнямі парушэнняў ветэрынарна-санітарных патрабаванняў Еўразійскага эканамічнага саюзу і Расійскай Федэрацыі».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Брэста
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:1944 год у Брэсце
Катэгорыя:Прадпрыемствы харчовай прамысловасці Беларусі
Катэгорыя:Брэстмясамалпрам
Сонечнае зацьменне 27 чэрвеня 1843 года

**Сонечнае зацьменне 27 чэрвеня 1843 года** — гібрыднае сонечнае зацьменне 134 сараса.

Зацьменне мела велічыню 1,0011 і дасягнула свайго максімуму ў 19:17:03 UTC у пункце з каардынатамі 6° пн. ш. 111° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 7 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 4 км.

Зацьменне 27 чэрвеня 1843 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1843 годзе і 107-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 31 снежня 1842 года, наступнае — 21 снежня 1843 года.

## Гл. таксама 
* Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Каталог сонечных зацьменняў 1801 — 1900
* Каталог сонечных зацьменняў 134 сараса
* Малая глабальная карта, на якой паказана геаграфія бачнасці зацьмення

Катэгорыя:1843 год у астраноміі
1843-06-27
1843-06-27
1843-06-27
Катэгорыя:Падзеі 27 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 1843 года
Партызанскі праспект (Брэст)

**Партызанскі праспект**  — праспект ва ўсходняй частцы Брэста. Утвораны ў 1972 годзе. Працягласць 1147 м, ад Маскоўскай вуліцы да вул.Янкі Купалы. Злучае мікрараёны Усход-1 і Усход-2. Забудоўваўся з 1967 года. Для жылой забудовы тыповым з'яўляецца чаргаванне 5- і 9-павярховых дамоў з гандлёвымі аб'ектамі. У паўночнай частцы комплекс 9-павярховых інтэрнатаў і ансамбль зблакаваных 5-, 9- і 12-павярховым жылых дамоў.

## Літаратура 
* Брест: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1987. — 408 с. — 53 000 экз.
Партызанскі
Катэгорыя:Усход (жылы раён, Брэст)
Цагляная вуліца

**Цагляная вуліца** — назва вуліц у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Цагляная вуліца — вуліца ў Брэсце.
* Цагляная вуліца — вуліца ў Васілевічах.
* Цагляная вуліца — вуліца ў Ваўкавыску.
* Цагляная вуліца — вуліца ў Гомелі.
* Цагляная вуліца — вуліца ў Гродне.
* Цагляная вуліца — вуліца ў Ляхавічах.

## Расія 
* Цагляная вуліца — вуліца ў Маскве.
Брыгады Баас

**Брыгады Баас** () — сірыйскае апалчэнне, якое складаецца з членаў партыі Баас. Большасць апалчэнцаў з’яўляюцца мусульманамі-сунітамі, лаяльнымі ўраду Башара Асада. Першыя фарміраванні былі створаны ў Алепа пад камандаваннем Хілала Хілала, памочніка рэгіянальнага сакратара, пасля таго, як баевікі занялі большую частку ўсходняй паловы Алепа летам 2012 года. Першапачаткова брыгады Баас выкарыстоўваліся для аховы ўрадавых будынкаў і іншых ключавых аб’ектаў у горадзе, але пазней іх роля пашырылася. Таксама вырасла колькасць брыгады з 5 000 членаў у лістападзе 2012 года да 7 000 у снежні 2013 года. Салдаты набіраюцца ў тым ліку ў правінцыях Латакія і Тартус. У канцы 2013 года брыгады прыступілі да разгортвання ў Дамаску. Перад імі пастаўлена задача ўкамплектавання кантрольна-прапускных пунктаў і правядзення «лёгкіх лагістычных аперацый». Узначальвалі вызваленне Старога горада ў Алепа ў пачатку 2014 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Праўрадавыя ваенныя арганізацыі Грамадзянскай вайны ў Сірыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2012 годзе