open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сяргей Мікалаевіч Мельнік

**Сяргей Мельнік** (нар. , Мінск) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Орша».

## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнага клуба «Мінск». Выступаў за юнацкія каманды клуба, а ў сезоне 2013 трывала замацаваўся ў дубліруючым складзе «Мінска». Сезон 2014 таксама пачаў у дублі, але ў маі 2014 года быў пераведзены ў склад фарм-клуба «Мінск-2», у складзе якога выступаў у Першай лізе.

Па заканчэнні сезона 2014 «Мінск-2» спыніў існаванне, і Сяргей накіраваўся ў стан мазырскай «Славіі», але доўгі прагляд скончыўся беспаспяхова. Неўзабаве прыбыў на прагляд у «Віцебск», і ў красавіку 2015 года падпісаў кантракт з гэтым клубам. У пачатку сезона 2015 гуляў за дубль віцебскага клуба. 23 мая 2015 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы ў стартавым складзе на пазіцыі правага паўабаронцы ў матчы супраць мінскага «Дынама» (0:0).

У студзені 2016 года, пакінуўшы «Віцебск», праходзіў прагляд у складзе «Крумкачоў», але не падышоў і ў выніку прапусціў сезон 2016 з-за траўмы. У пачатку 2017 года далучыўся да «Баранавічаў», у чэрвені замацаваўся ў стартавым складзе. У жніўні 2017 года стаў іграком «Смаргоні», пакінуў клуб па заканчэнні сезона ў лістападзе 2017 года.

Сезон 2018 пачаў у складзе мікашэвіцкага «Граніта», аднак у ліпені па пагадненні бакоў пакінуў клуб. У жніўні 2018 года далучыўся да «Чысці».

У лютым 2019 года папоўніў склад дэбютанта Другой лігі дзяржынскага «Арсенала». Стаў трывалым іграком стартавага складу каманды, дапамог ёй па выніках сезона перамагчы ў Другой лізе. У студзені 2020 года пакінуў «Арсенал».

У красавіку 2020 года стаў іграком «Ашмянаў-БДУФК», дзе гуляў у стартавым складзе, аднак з верасня перастаў з’яўляцца на полі і ў кастрычніку пакінуў каманду. У пачатку 2021 года далучыўся да наваполацкага «Нафтана», дзе стаў трывалым іграком асновы.

У студзені 2022 года пачаў трэніравацца з рагачоўскім «Макслайнам» і ў лютым падпісаў кантракт з клубам. У якасці іграка стартавага складу дапамог «Макслайну» па выніках сезона 2022 выйсці ў Вышэйшую лігу, куды клуб, аднак, не быў дапушчаны. У лютым 2023 года стала вядома, што абаронца застаецца ў «Макслайне» (які неўзабаве пераехаў у Віцебск) на сезон 2023. У снежні 2023 года пакінуў клуб.

У лютым 2024 года стаў іграком «Оршы».

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2019

## Статыстыка выступленняў 
## Грамадзянская пазіцыя 
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск-2
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ФК Баранавічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Смаргонь
Катэгорыя:Ігракі ФК Граніт Мікашэвічы
Катэгорыя:Ігракі ФК Чысць
Катэгорыя:Ігракі ФК Арсенал Дзяржынск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашмяны-БДУФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Нафтан
Катэгорыя:Ігракі ФК Макслайн
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
Кругавод

**Кругаво́д** — возера ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці, за 17 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Лоеў, за 1 км на ўсход ад вёскі Цясны, на правабярэжнай пойме ракі Дняпра.

Плошча паверхні 0,14 км². Даўжыня 1,9 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 3,95 км.

Возера старычнае, серпападобнай формы. Схілы катлавіны вышынёй 2—3 м, пясчаныя, пад хмызняком. На поўначы злучана пратокай з Дняпром.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Лоеўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Дняпра
Лутаўскае

**Лу́таўскае** — возера ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці, за 26 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Лоеў, каля вёсак Старая Лутава і Глушэц, на правабярэжнай пойме ракі Дняпра.

Плошча паверхні 0,18 км². Даўжыня 1,83 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 3,72 км.

Возера старычнае, серпападобнай у плане формы. Схілы катлавіны на поўдні і захадзе стромкія, вышынёй 6—8 м, на ўсходзе да 3 м, пад хмызняком. Берагі на поўдні і захадзе зліваюцца са схіламі катлавіны, на ўсходзе нізкія, забалочаныя. Праз возера цячэ рака Пясочанка.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 3-2.

Катэгорыя:Басейн Дняпра
Катэгорыя:Азёры Лоеўскага раёна
Хамінскае

**Хамі́нскае** — возера ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці, за 6 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Лоеў, каля вёскі Хамінка, на правабярэжнай пойме ракі Сож.

## Апісанне 
Плошча паверхні 0,16 км². Даўжыня 6,75 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 14 км.

Катлавіна — старыца вузкай петлепадобнай формы. Берагі вышынёй да 2 м, задзернаваныя, пад хмызняком, на поўначы часткова пад лесам. Зарастае. На захадзе возера агібае стромкі карэнны бераг Сажа вышынёй 4 м. На ўсходзе ў разводдзе ручаём злучаецца з Сажом.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Гомельскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Азёры Лоеўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сажа
Торклі

**Торклі** — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 22 км на паўночны захад ад горада Полацк, за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Уладычына, у басейне ракі Званіца.

Плошча паверхні 0,14 км². Даўжыня 0,66 км, найбольшая шырыня 0,31 км. Найбольшая глыбіня 8,5 м, сярэдняя — 3,04 м. Даўжыня берагавой лініі 1,64 км. Аб’ём вады ў возеры 0,42 млн м³. Плошча вадазбору 2,25 км².

Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны спадзістыя, вышынёй 5—7 м (на поўдні і поўначы да 2 м), пад лесам і хмызняком, на ўсходзе разараныя. Возера бяссцёкавае.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Лист карты N-35-22. Выданне 197 года. Стан мясцовасці на 1986 год.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»  

Катэгорыя:Басейн Званіцы
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёна
Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
Шэкспір і Кампанія (кнігарня)

**Шэкспір і Кампанія** () — назвы двух незалежных адна ад адной кнігарняў на левым беразе Сены ў Парыжы. Першая была адкрыта Сільвіяй Біч 19 лістапада 1919 года на вуліцы Дзюпітрэн, 8, а затым, у 1922 годзе, перанесена ў больш прасторнае памяшканне на вуліцы Адэон, 12 у VI акрузе Парыжа. У дваццатых гадах XX стагоддзя ў ёй збіраліся такія пісьменнікі, як Эзра Паўнд, Эрнэст Хэмінгуэй, Джэймс Джойс і Форд Мэдокс Форд. Магазін зачыніўся ў 1940 годзе падчас нямецкай акупацыі ў Парыжы і так больш ніколі і не быў адчынены зноў.

Катэгорыя:Крамы Парыжа
Катэгорыя:Незалежныя кнігарні
Катэгорыя:Кнігарні Францыі
Катэгорыя:Эканоміка Парыжа
Катэгорыя:Культура Парыжа
Генры Луіс Гейтс

**Генры Луіс Гейтс малодшы** (; нар. ) — амерыканскі літаратурны крытык, гісторык, пісьменнік, прафесар Гарвардскага ўніверсітэта. Першы афраамерыканец, які атрымаў узнагароду фонда Эндру Мелана (). Вядомы даследчык афраамерыканскай культуры і гісторыі, вядучы некалькіх аўтарскіх тэлеперадач.

Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі ЗША
Палін Пфайфер

**Палін Пфайфер** (;  — ) — амерыканская журналістка і другая жонка пісьменніка Эрнэста Хэмінгуэя.

Катэгорыя:Эрнэст Хемінгуэй
Карыда (бой быкоў)

**Карыда** () — масавае відовішча, пашыранае ў Іспаніі і некаторых іншых краінах — бой тарэадора з быком. Вядома са старажытнасці, звязана з тагачасным культам быка. З пачатку 18 стагоддзя — традыцыйнае відовішча ў Іспаніі, Партугаліі, Паўднёвай Францыі і краінах Лацінскай Амерыкі, якое звычайна наладжваецца ў час свят. Адбываецца на спецыяльнай арэне ці абгароджанай пляцоўцы. Кожная карыда праходзіць у некалькі этапаў: спачатку тарэра (удзельнікі карыды) дражняць быка чырвонымі плашчамі, потым пікадоры (конныя тарэра) наносяць жывёле лёгкія ўдары доўгімі пікамі, а бандэрыльё раздражняюць яе кароткімі коп’ямі (бандэрыльямі); завяршае карыду матадор (галоўная фігура карыды), які трапным ударам шпагі ў загрывак забівае раз’юшанага быка. У краінах, дзе пашырана карыда, у яе ёсць шмат праціўнікаў, якія разглядаюць карыду як крывавае, небяспечнае для людзей, негуманнае ў адносінах да жывёлы і таму амаральнае відовішча.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бой быкоў
Рынг Ларднер

**Рынгалд Ларднер** (;  — ) — амерыканскі пісьменнік, фельетаніст, спартыўны аглядальнік, аўтар кароткіх апавяданняў і аповесцей.

Ларднер быў сябрам пісьменніка Фрэнсіса Скота Фіцджэральда. Па адным з апавяданняў пісьменніка зняты фільм «Чэмпіён» (1949) з Кіркам Дугласам і Мэрылін Максвел у галоўных ролях.

Першы зборнік апавяданняў Ларднера «You Know Me Al» выйшаў у 1916 годзе.

Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу
Оўк Парк энд Рывер Форэст Хай Скул

**Оўк Парк энд Рывер Форэст Хай Скул** () — грамадская чатырохгадовая сярэдняя школа, размешчаная ў Оўк-Парку (штат Ілінойс), заходнім прыгарадзе Чыкага, у Злучаных Штатах. Адзіная школа ў раёне «Oak Park and River Forest District 200».

Катэгорыя:Школы
Катэгорыя:Оўк-Парк (штат Ілінойс)
Чыкага Трыб’юн

'''Чыкага Трыб'юн''' () — самая папулярная газета Чыкага і амерыканскага Сярэдняга Захаду. Нягледзячы на прыняты ў 1920-я гады дэвіз «найбуйнейшая газета свету», Чыкага Трыб'юн застаецца ў значнай ступені рэгіянальным выданнем.

Газета была заснавана ў 1847 годзе і праз 8 гадоў амаль збанкрутавала, пасля чаго яе выкупіў канадскі прадпрымальнік Джозэф Мэдзіл. У канцы 1850-х стала адным з рупараў абаліцыянізму. Мэдзіл заставаўся выдаўцом газеты да 1899 і набыў такі аўтарытэт, што змог балатавацца на пасаду мэра Чыкага.

У 1914 валоданне газетай перайшло да палкоўніка Роберта Мак-Корміка. Мак-Кормік патрабаваў ізаляцыі ЗША ад знешняга свету ў гады сусветных войнаў і жорстка крытыкаваў адміністрацыю Рузвельта.

У цяперашні час выданне з'яўляецца ядром медыя-кангламерату «Tribune Company» і разыходзіцца штодзённым накладам у 542,000 экзэмпляраў.

Катэгорыя:Чыкага Трыб'юн
Катэгорыя:Газеты Чыкага
Катэгорыя:Газеты-уладальнікі Пулітцэраўскай прэміі
Катэгорыя:Штодзённыя газеты ЗША
Катэгорыя:Газеты ЗША
Туркі ў Балгарыі

**Туркі ў Балгарыі** (таксама балгарскія туркі; ; ) — другая па колькасці этнічная, моўная і рэлігійная група ў складзе насельніцтва сучаснай Рэспублікі Балгарыя пасля ўласна балгараў. Паводле апошняга перапісу насельніцтва 2011 года туркі складалі 8,5 % насельніцтва краіны ці 588 тыс. чалавек. Паводле веравызнання пераважна — мусульмане-суніты, маюцца таксама шыіты — каля 50,000 чалавек, і невялікая колькасць хрысціян (праваслаўныя, пратэстанты і каталікі). Пражываюць кампактна на паўднёвым усходзе краіны (Фракія); у горадзе Кырджалі складаюць 62 % насельніцтва, у Кырджалійскай вобласці — 66,2 %. Шмат туркаў пражывае таксама ў такіх гарадах як Разград, Шумен, Сілістра і ў сельскай мясцовасці на паўночным усходзе краіны (Паўднёвая Дабруджа), у Разградскай вобласці — 50,0 %. Родная мова — турэцкая, многія валодаюць таксама балгарскай, рускай, нямецкай і інш. мовамі. Балгарскія туркі паўднёвага ўсходу краіны — нашчадкі турэцкіх перасяленцаў (юрукі); на паўночным усходзе краіны — нашчадкі асіміляваных балгараў і прадстаўнікоў качавых цюркскіх плямёнаў самага разнастайнага паходжання (куманы, печанегі, полаўцы, туркі, урумы, рознага роду мухаджыры і інш.

## Гісторыя 
Доўгі час займаючы прывілеяванае становішча ў грамадстве асманскай Балгарыі, мусульмане наогул і туркі ў прыватнасці вымушаны былі змірыцца са стратай палітычнай улады пасля незалежнасці Балгарыі ў 1878 годзе і паступовым правядзеннем палітыкі балгарызацыі ў краіне. Асаблівую вядомасць атрымала кампанія ўрада Жыўкава, вядомая як Адраджэнскі працэс, падчас якой турак прымушалі змяняць імёны на балгарскія. Многія з іх вырашылі пераехаць у Турцыю, дзе ў наш час пражывае 326 тыс. турэцкіх выхадцаў Балгарыі.

## Сучаснасць 
На працягу апошніх некалькіх гадоў туркі Балгарыі беспаспяхова дамагаюцца дазволу ўлад на арганізацыю штодзённай 10-хвіліннай турэцкамоўнай перадачы навін на дзяржаўным тэлеканале. Гэтаму пярэчыць Нацыянальны саюз «Атака» і яго лідар Волен Сідэраў, тады як кіраўнік кіруючай партыі Грамадзяне за еўрапейскае развіццё Балгарыі Бойка Барысаў лічыць, што для вырашэння гэтага пытання неабходна правесці ўсенародны рэферэндум.

## Спасылкі 
* Bulgaristan Türklerinin tarihi ve Türkiye’nin politikası 
* BULTÜRK Derneği 

Катэгорыя:Народы Балгарыі
Катэгорыя:Нацыянальныя меншасці
Балгарыі
Юрукі

thumb|250px|Тэрыторыі, населеныя юрукамі ў Анатоліі
thumb|250px|Пастух
**Юру́кі** (ёрю́кі; ( [ёруклер], таксама *Yürük(ler)* [юруклер], літар. «моцны, ваяўнічы») — туркі, якія вядуць качавы лад жыцця, звязаны з адгоннай жывёлагадоўляй (пераважна авечкагадоўляй) у процівагу больш аселым цюркамоўным групам.

У вузейшым гістарычным кантэксце пад юрукамі разумеюць групы качавых цюркскіх плямёнаў агузскай групы, якія вылучыліся з туркменскага этнаса, які толькі фармураваўся, і рушылі за Захад — у Персію, а затым у Візантыю, дзе нашэсці турак-сельджукаў, а затым і турак-асманаў прывялі да знікнення грэчаскай дзяржаўнасці. Качавыя юрукі, якія канчаткова прынялі іслам у Персіі, былі асновай магутнасці канійскіх, а затым і асманскіх султанаў. Ведучы качавы лад жыцця, юрукі станавіліся дэрвішамі — прапаведнікамі ісламу, часта сумяшчаючы гэту функцыю з роляй газі — воінаў свяшчэннай вайны, газавата, супраць няслушных.

Паводле адной з версій, слова юрук паходзіць ад турэцкага дзеяслова «*yürümek*» [юрумек] (ісці, прасоўвацца). Патрапіўшы на Балканы ў сярэдзіне XIV стагоддзя разам з асманскімі ваеннымі фарміраваннямі, цюркамоўныя юрукі масамі сяліліся ўздоўж асноўных транспартных шляхоў (Фракія, Дабруджа). Многія працягвалі захоўваць качавы ці паўкачавы лад жыцця, асабліва юрукі Пінда, якія качавалі ў раёне сучаснага Казані, Грэцыя.

З-за таго, што лад жыцця юрукаў быў у шмат падобны на лад жыцця такіх раманскіх народаў як арамуны і мегленарумыны, гэтыя групы збліжаюцца. Частка мегленарумынаў прымае іслам, з-за чаго пазней дэпартуецца (1923) у Турцыю разам з юрукамі (Грэка-турэцкі абмен насельніцтвам).

У сучаснай Турцыі, асабліва ў яе слабаразвітай у прамысловым і сацыяльным планах ўсходняй і паўднёва-ўсходняй частках (горы Таўр, унутраная Анатолія, Армянскае нагор’е), захоўваюцца групы юрукаў, якія вядуць традыцыйны паўкачавы лад жыцця.

## Гл. таксама 
* Туркмены
* Кашкайцы
* Каракачаны — качавыя плямёны сучаснай Грэцыі
* Зейбекі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Цюркскія народы
Катэгорыя:Народы Турцыі
Сант’яга Бернабеу (стадыён)

'''Стадыён «Сант'яга Бернабеу»''' () — футбольны стадыён, размешчаны ў сталіцы Іспаніі Мадрыдзе. З'яўляецца хатняй арэнай футбольнага клуба «Рэал Мадрыд», таксама часам на ім праводзіць матчы зборная Іспаніі.

Стадыён мае 4-ю, вышэйшую катэгорыю УЕФА. Змяшчае 81,044 гледачоў.

Пабудаваны ў 1947 годзе, пазней быў названы ў гонар прэзідэнта «Рэала» Сант'яга Бернабеу, у гады праўлення якога клуб выйграў шэсць Кубкаў еўрапейскіх чэмпіёнаў і мноства ўнутраных трафеяў.

«Сант'яга Бернабеу» прымаў фіналы чэмпіянату Еўропы 1964 і чэмпіянату свету 1982 года. Таксама на арэне чатыры разы праходзіў фінал самага прэстыжнага клубнага спаборніцтвы Еўропы - Лігі чэмпіёнаў: у 1957, 1969, 1980 і 2010 гадах.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт «ФК Рэал Мадрыд»
* Інфармацыя пра стадыён на афіцыйным сайце «ФК Рэал Мадрыд»

Катэгорыя:ФК Рэал Мадрыд
Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Іспаніі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1947 годзе
Пясчанка (прыток Бярэзіны)

**Пясча́нка** — рака ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Бярэзіна (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 11 км. Плошча вадазбору 20 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 м/км. Рака працякае на тэрыторыі Бярэзінскага біясфернага запаведніка. Вадазбор нізінны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Барысаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Бярэзіны
Рэферэндум у Ірландыі (2015)

thumb|*Вынікі галасавання па папраўцы 34:*
**Ірландскі рэферэндум 22 мая 2015 года** ўключаў галасаванне па дзвюх папраўках да канстытуцыі Ірландыі. У гэтай краіне любая змена канстытуцыі магчыма толькі ў выніку ўсенароднага галасавання. На рэферэндум выносіліся два пытанні.

*Папраўка 34* змяняе вызначэнне шлюбу, у адпаведнасць з якім пад шлюбам надалей будзе разумецца саюз двух людзей любога пола. У папярэдняй рэдакцыі канстытуцыі пад шлюбам разумеўся саюз мужчыны і жанчыны. За прыняцце папраўкі выказалася больш за 62,07 % тых, хто прыняў удзел ў галасавалі. Такім чынам, Ірландыя стала першай краінай у свеце, у якой былі легалізаваны аднаполыя шлюбы пасродкам рэферэндуму.

*Папраўка 35* павінна была зменшыць мінімальны ўзрост кандыдатаў у прэзідэнты краіны з 35 гадоў да 21 года. У выніку галасавання гэта папраўка прынята не была, таму што за яе выказалася толькі 26,94 % тых, хто прыняў удзел ў галасавалі.

## Спасылкі 
* Афіцыйныя вынікі галасавання па папраўцы 34 (вызначэнне шлюбу)  
* Афіцыйныя вынікі галасавання па папраўцы 35 (узрост кандыдата ў прэзідэнты)  

Катэгорыя:Рэферэндумы ў Ірландыі
Катэгорыя:Рэферэндумы 2015 года
Катэгорыя:2015 год у Ірландыі
Катэгорыя:Канстытуцыйныя папраўкі
Катэгорыя:ЛГБТ у Ірландыі
Катэгорыя:Падзеі 22 мая
Катэгорыя:Май 2015 года
Прэзідэнцкія выбары ў Польшчы (2015)

**Прэзідэнцкія выбары ў Польшчы ў 2015 годзе** — чарговыя ўсенародныя выбары прэзідэнта Польскай Рэспублікі. Першы тур прайшоў 10 мая 2015 года. У сувязі з тым, што ніводны з кандыдатаў не набраў больш за 50 % галасоў, другі тур быў праведзены 24 мая. У другім туры з перавагай усяго ў тры працэнты (трохі больш за 500 тыс. галасоў) перамогу атрымаў кандыдат ад «Права і справядлівасці» Анджэй Дуда. Гэта была самая невялікая перавага перамоглага кандыдата ў гісторыі прэзідэнцкіх выбараў у Польшчы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Нацыянальнай выбарчай камісіі Польшчы 

Катэгорыя:Выбары ў Польшчы
Польшча
Катэгорыя:2015 год у Польшчы
Катэгорыя:Май 2015 года
Свяцілішча Апалона Гілата

**Свяцілішча Апалона Гілата** () — руіны храма на захад ад Курыяна, з'яўляўся адным з самых важных свяцілішчаў Старажытнага Кіпра.

Самай вядомай згадкай гэтага свяцілішча ў антычных крыніцах з'яўляецца апавяданне грэчаскага гісторыка і географа Страбона ў Кнізе XIV яго сачынення «Геаграфія». Страбон згадвае свяцілішча ў наступным кантэксце: «Ва ўсякім разе пачаткам заходняга марскога шляху на Родас з'яўляецца Курый; затым адразу ідзе мыс, адкуль скідаюць святататнікаў, якія датыкнуліся алтара Апалона».

Старажытны храм быў пабудаваны ў часы бронзавага веку і быў разбураны ў 365 годзе да нашай эры ў выніку землетрасення. Пазней многія разбураныя будынкі старажытнага свяцілішча былі адноўлены. Пталамеяў храм датуецца пачаткам 3-га стагоддзя да н.э. Што да рымскага свяцілішча, тое яно было пабудавана ў два этапы: у прота-эліністычны перыяд і ў I стагоддзі н.э. Гэта свяцілішча было разбурана ў 364-365 н.э. землетрасеннем.

Гэта свяцілішча было ідэнтычна свяцілішчу Апалона ў Эпідаўры ў Аргалідзе. Дагэтуль захаваліся надпісы з імем Апалона (5-4 стагоддзе да н.э.).

## Літаратура 
* Στράβων, Γεωγραφικά (βιβλίο ΙΔ), κεφάλαιον 6, σημ. 3

## Спасылкі 
* Ιερό του Απόλλωνα Υλάτη , Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού
* ΤΟ ΙΕΡΟ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΥΛΑΤΗ , Δήμος Λεμεσού, Κούριο

Катэгорыя:Храмы Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Археалагічныя аб'екты на Кіпры
Савецкі ўльтыматум Літве

**Савецкі ўльтыматум Літве** — ультыматум, выстаўлены Савецкім Саюзам Літоўскай Рэспубліцы 14 чэрвеня 1940 года.

Паводле савецка-літоўскага дагавора ад 10 кастрычніка 1939 года на тэрыторыі Літвы ўжо размяшчаліся  савецкіх салдатаў. Выкарыстоўваючы як падставу антысавецкі характар Балтыйскай Антанты, стварэнне якой СССР раней падтрымліваў, савецкі ўрад запатрабаваў арыштаваць вышэйшых службовых асоб літоўскай паліцыі, абвінавачаных у правакацыйных дзеяннях супраць савецкага гарнізона, сфарміраваць прасавецкі ўрад і дапусціць знаходжанне на тэрыторыі рэспублікі неабмежаванага кантынгенту савецкіх войскаў. На выкананне патрабаванняў адводзіўся час да 10:00 15 чэрвеня, у адваротным выпадку Масква абяцала ўсё роўна ўвесці войскі. Ультыматум раскалоў кіруючыя колы Літвы: прэзідэнт Антанас Смятона настойваў на супраціўленні, яму супрацьстаяў генерал Вінцас Віткаўскас, камандуючы літоўскай арміяй. У выніку за прыняцце ўльтыматуму выказалася большасць членаў урада Літвы. Смятона і частка арміі пакінулі Літву, дадатковыя савецкія войскі ўвайшлі на яе тэрыторыю ў другой палове дня 15 чэрвеня. На наступны дзень аналагічныя ўльтыматумы атрымалі Латвія і Эстонія.

Дзеянні СССР былі наступствам падпісання ў жніўні 1939 года дагавора аб ненападзе паміж Германіяй і Савецкім Саюзам і Дагавора аб дружбе і граніцы з нацысцкай Германіяй, сакрэтныя пратаколы якіх зафіксавалі размежаванне сфер інтарэсаў гэтых дзвюх дзяржаў ва Усходняй Еўропе. Паводле сакрэтнага пратакола да апошняга дагавора, Люблінскае і частка Варшаўскага ваяводстваў заставаліся за Германіяй, а Літва перадавалася ў сферу інтарэсаў СССР.

Катэгорыя:Знешняя палітыка Літвы
Катэгорыя:Знешняя палітыка СССР
Катэгорыя:1940 год у Літве
Катэгорыя:Акупацыя балтыйскіх дзяржаў
Пясчанка (прыток Рудзянкі)

**Пясча́нка** — рака ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Рудзянка (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 41 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Пачынаецца прыкладна за 2 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Раманішчы Акцябрскага раёна, упадае ў Рудзянку на паўночнай ускраіне вёскі Пясчаная Рудня. Рэчышча Пясчанкі каналізаванае на ўсім працягу. Рака прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-119. Выданне 1981 года.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гомельской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Светлагорскага раёна
Катэгорыя:Басейн Бярэзіны
Вінцас Віткаўскас

**Вінцас Віткаўскас** (; ) — літоўскі і савецкі военачальнік, генерал-лейтэнант (1940).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і селяніна. У 1914 годзе скончыў гімназію ў Арле. У 1914—1916 гадах студэнт Маскоўскага ўніверсітэта. З 1916 года ў арміі, навучаўся ў Аляксееўскім ваенным вучылішчы. Удзельнік Першай сусветнай вайны, камандзір кулямётнага разліку, афіцэр.

У 1918 годзе выехаў у Літву. Камендант Ваўкавыскага павета. У 1919 годзе добраахвотнікам уступіў у нядаўна створаную літоўскую армію, ваяваў як з бальшавікамі, так і з палякамі.

У 1923 годзе скончыў вышэйшыя афіцэрскія курсы, у 1923—1927 гадах — камандзір 9-га пяхотнага палка імя літоўскага князя Віцяніса, падпалкоўнік; з 1927 года выкладчык Вышэйшых афіцэрскіх курсаў. Затым служыў у Генштабе (1930—1935). Вучыўся на юрыдычным факультэце Каўнаскага ўніверсітэта, з 1934 года інспектар пяхоты. У 1935 годзе выраблены ў брыгадныя, а ў 1939 годзе — у дывізіённыя генералы. Камандаваў 1-й дывізіяй, з якой у кастрычніку 1939 года ўдзельнічаў у заняцці Віленскага краю.

22 студзеня 1940 года, прэзідэнтам Смятонам прызначаны камандуючым літоўскай арміяй замест генерала Рашцікіса. Знаходзіўся на гэтай пасадзе да прыняцця Літвой 15 чэрвеня 1940 года савецкага ўльтыматуму. У чэрвені-ліпені 1940 года — міністр абароны народнага ўрада Літвы, у ліпені-жніўні 1940 года — камандуючы Літоўскай народнай арміяй.

Са жніўня 1940 да 14 чэрвеня 1941 года — камандзір 29-га тэрытарыяльнага стралковага корпуса (перадаў камандаванне генералу Самохіну). Быў накіраваны на вучобу на курсы ўдасканалення вышэйшага начсаставу пры Акадэміі Генеральнага штаба СССР. Падчас вайны жыў у Маскве, у 1942—1946 гадах — выкладчык акадэміі Генштаба. Член Вярхоўнага Савета ЛітССР. Начальнік ваеннай кафедры Каўнаскага ўніверсітэта (1946—1950) і Ковенскага політэхнічнага інстытута (1950—1954). Член УКП(б) з 1950 года.

У 1946—1954 гадах — дэпутат Вярхоўнага Савета ЛітССР. З 1955 года ў адстаўцы.

Памёр у Коўні, пахаваны на Пятрашунскіх могілках.

## Узнагароды 
* Ордэн Леніна
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені (указ ад 8.4.1947)
* Ордэн Чырвонай Зоркі

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Царскія афіцэры на службе ў РСЧА
Катэгорыя:Генералы Літвы
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вілкавішкіскім раёне
Ковенскі тэхналагічны ўніверсітэт

**Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт** (, у 1951—1990 гадах — **Каўнаскі політэхнічны інстытут**, , у 1974—1989 гадах насіў імя Антанаса Снечкуса) — тэхнічны ўніверсітэт у Каўнасе, Літва, адзін з найбуйнейшых тэхнічных універсітэтаў у краінах Прыбалтыкі.

## Гісторыя 
Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт адлічвае сваю гісторыю з 1922 года, калі ў Каўнасе быў заснаваны Літоўскі ўніверсітэт, у 1930 годзе пераназваны ва ўніверсітэт Вітаўта Вялікага, у якім меліся факультэты тэалогіі, гуманітарных навук, правы, матэматычных і прыродазнаўчых навук, медыцыны, тэхнікі. Узімку 1940 года ў Вільнюс пераводзяцца факультэты гуманітарных навук і права, улетку таго ж года — матэматычных і прыродазнаўчых навук. З 1944 года ў Каўнаскім універсітэце, як ён называецца з 1940 года, дзейнічаюць гісторыка-філалагічны, медыцынскі, будаўнічы і тэхналагічны факультэты. У 1949 годзе першы з іх быў зачынены, а з 31 кастрычніка 1950 года другі быў ператвораны ў Каўнаскі медыцынскі інстытут, а два апошнія — у Каўнаскі політэхнічны інстытут, які пачаў працу ў 1951 годзе. У кастрычніку 1990 года Вярхоўны савет Літвы пастанавіў пераўтварыць Каўнаскі політэхнічны інстытут у Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Універсітэты Літвы
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Літвы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1950 годзе
Катэгорыя:Каўнас
Катэгорыя:Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт
Салонаўка

**Салонаўка** — рака ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Аўсянка (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 11 км. Плошча вадазбору 52 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3 м/км. Пачынаецца каля вёскі Капасы, упадае ў возера Вышадскае за 3 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Вышадкі. Вадазбор у межах Гарадоцкага ўзвышша. У малаводныя гады рака перасыхае ў вярхоўі. Рэчышча часткова каналізаванае. Рака прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Аўсянкі
Мянькі

**Мянькі** — беларуская народная гульня, таксама тапонім:

* Мянькі — вёска ў Бераставіцкім раёне Гродзенскай вобласці
* Мянькі — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці

## Назва 
Сярод наваградскага баярства ў Перапісе войска ВКЛ 1528 г. згаданыя "*Александръ Менькович*", "*Алехно Меньковичъ*".
Анатоль Барысавіч Чорны

**Анатóль Барӹсавіч Чóрны** (, , Калінінградская вобласць, РСФСР) — беларускі палітык, міністр архітэктуры і будаўніцтва Беларусі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1958 годзе ў г. Чарняхоўск Калінінградскай вобласці РСФСР.

У 1983 годзе скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут.

У 1976—1977 гадах — шафёр Магілёўскага аўтакамбіната № 1, шафёр упраўлення механізацыі «Магілёўсельбуд».

16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра.

18 жніўня 2018 года вызвалены з пасады Міністра архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Міністры архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта
Аляксандр Аляксандравіч Церахаў

**Аляксáндр Аляксáндравіч Цéрахаў** (, , БССР) — беларускі палітык, Міністр жыллёва-камунальнай гаспадаркі Беларусі (2014—2020).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1978 годзе ў Гомелі. У 1997 годзе скончыў Гомельскі дарожна-будаўнічы тэхнікум, у 2004 годзе — Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту, у 2011 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

У 1999—2006 гадах працаваў на розных пасадах у ААТ «Будаўніча-мантажны трэст — 27». З 2006 па 2011 год працаваў на пасадах намесніка начальніка, першага намесніка і начальніка ўпраўлення жыллёва-камунальнай гаспадаркі Гомельскага аблвыканкама.

У 2011-2014 гадах — першы намеснік Міністра жыллёва-камунальнай гаспадаркі.

16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь., а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра

3 чэрвеня 2020 года зняты з пасады Міністра жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Міністры жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь
Стамбульскі марафон

**Стамбульскі марафон** (афіцыйная назва: *Vodafone Istanbul Marathon*, былая назва: *Intercontinental Istanbul Eurasia Marathon*) — марафон, які праводзіцца штогод у Стамбуле, пачынаючы з 1979 года. Гэта адзіны марафон у свеце, маршрут якога ахоплівае дзве часткі свету: Азію і Еўропу.

## Рэкорды марафону 
* Мужчыны: 2:09:44, Даніэль Кібет (Кенія), 2019
* Жанчыны: 2:18:35, Рут Чэпнгеціч (Кенія), 2018

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка Стамбульскага марафона

Катэгорыя:Марафоны
Цюркі

**Цюркі** — этнамоўная супольнасць. Прадстаўнікі супольнасці гавораць на мовах цюркскай групы.

Глабалізацыя і ўзмацненне інтэграцыі з іншымі народамі прывялі да шырокага распаўсюду цюрак за межы іх гістарычнага арэала. Найбуйнейшая тэрыторыя рассялення ў Расіі, а колькасць насельніцтва — у Турцыі.

## Спіс цюркскіх народаў 
400px|Цюркскія мовы па колькасці носьбітаў у свеце

## Галерэя 

Azerigirls.JPG|Азербайджанскія дзяўчынкі ў традыцыйных строях.
Gagauz-children.jpg|Маладыя і старыя гагаузы.
Turkman girl in national dress.jpg|Туркменская дзяўчынка ў нацыянальным строі.
Uzbek Kids.JPG|Узбекскія дзеці ў Самаркандзе.
Tavla oynayan kadınlar, Serik - Women playing backgammon in Turkey.jpg|Турэцкія жанчыны гуляюць у нарды.
RIAN archive 477235 U.S. Secretary of State Hillary Clinton visits Tatarstan.jpg|Дзяржсакратар ЗША Хілары Клінтан падчас наведвання Татарстана.
Young bashqorts.jpg|Башкірскія хлопчыкі ў нацыянальных строях.
Uyghur man Yarkand.jpg|Уйгурскі мужчына.
Uigurs-Turpan.jpg|Два уйгуры з Турфанскай акругі.
Russian Winter Festival London 2007 115.jpg|Чувашская танцорка ў традыцыйным строі.
Tatar woman XVIII century.jpg|Татарская жанчына ў XVIII ст.
Karachay patriarchs in the 19th c.jpg|Карачаеўскія старыя ў XIX ст.
Uyghur farmer.jpg|Уйгурскі фермер, Сіньцзян.
SB - Altai man in national suit on horse.jpg|Алтаец ў нацыянальным строі на кані.
SB - Inside a Kazakh yurt.jpg|Казахская сям'я ўнутры юрты

Катэгорыя:Цюркскія народы
Турэцкая чыгунка

**Турэцкая чыгунка** () — нацыянальны чыгуначны аператар у Турэцкай Рэспубліцы, які знаходзіцца ў дзяржаўнай уласнасці,  са штаб-кватэрай у Анкары. Заснавана 1 чэрвеня 1927 года.

Турэцкі ўрад прыняў на сябе кіраванне існаваўшымі ў той час чыгуначнымі магістралямі ў межах Турэцкай Рэспублікі, якая з'явілася пасля распаду Асманскай імперыі, а таксама пачатак будаўніцтва новых чыгуначных ліній у краіне.

Турэцкая чыгунка валодае і кіруе ўсімі дзяржаўнымі чыгункамі Турцыі, абслугоўвае большасць цягнікоў Турцыі, у тым ліку пасажырскія, міжрэгіянальныя і грузавыя.

## Галерэя 

Файл:Varda Demiryolu Koprusu.jpg|Мост Варда ў Таўрскіх гарах
Файл:Haydarpasa train station.jpg|Вакзал Хайдарпаша
Файл:İZBAN trains at Alsancak Station.JPG|Электрычкі İZBAN на станцыі Алсанджак

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Турэцкай чыгункі 

Катэгорыя:Транспарт у Турцыі
Эканоміка Турцыі

**Эканоміка Турцыі** ў 1980-х гадах зведала рэформу і ў цяперашні час характарызуецца значным падзелам на сектары і перавагай рынкавых адносін. Урад Эрдагана працягнуў курс на лібералізацыю эканомікі, прыватызуючы дзяржаўныя канцэрны і адчыняючы доступ на ўнутраны рынак для замежных фундатараў.

## Структура 
Доля прамысловасці ў эканоміцы краіны складае каля 28 %, сельскай гаспадаркі — 15 %, будаўніцтва — 6 %, паслуг — 51 %. Увогуле ў аб’ёме прамысловай вытворчасці найбольшую вагу мае апрацоўчая прамысловасць (84 %, уключаючы будаўніцтва). Таксама развіты тэкстыльная, гарбарная, харчовая, хімічная, фармацэўтычная галіны, энергетыка, мэталургія, суднабудаванне, аўтамабілебудаванне і вытворчасць электрабытавых тавараў. Дынамічнай галіной з’яўляецца турызм. У цяперашні час з-за канкурэнцыі з боку краін Усходняй Азіі тэкстыльная прамысловасць Турцыі перажывае спад (-12 % у 2005). З найбольш дынамічных галін можна вылучыць аўтамабільную (+9,6 % у 2005) і хімічную прамысловасць (+7,2 % у 2005).

## Паказчыкі 
Рост ВУП у 2004 склаў 8,9 %, у 2005 — 5,1 %, у 2006 прагназуецца 6—6,5 %. Такім чынам, эканоміка цалкам аднавілася пасля крызісу 2001, калі спад склаў амаль 10 %.

Дэфіцыт знешняга гандлю ў 2005 дасягнуў $43 млрд, што на 25 % паказчыка 2004 года.

20 % насельніцтва жывуць за мяжой галечы.

## Эканамічныя сувязі 
### З Расіяй 
У 2005 годзе таваразварот паміж Расіяй і Турцыяй дасягнуў рэкорднага за ўсе гады паказчыка — амаль 15 млрд долараў. Па прагнозах Мінпрамэнерга РФ у 2008 годзе ён можа дасягнуць 25 млрд долараў.

Асноўны складнік расійскага экспарту прыходзіцца на паліўна-энергетычныя тавары (больш 62 %). Затым змяшчаюцца металавырабы (28,1 %), хімтавары (4 %), драўніна й цэлюлозна-папяровая прадукцыя (2,4 %), сельгаставары (1,6 %). У Турцыю паступае расійскі газ па трубаправодзе, пракладзенаму па дне Чорнага мора.

У імпарту з Турцыі пераважаюць тэкстыль і тэкстыльныя вырабы, машыны і транспартныя сродкі, прадукцыя хімічнай прамысловасці і харчовыя тавары. У апошнія гады актывізаваўся удзел турэцкіх кампаній у будаўніцтве розных аб’ектаў у Расіі. У Расіі ў цяперашні час працуе больш 150 турэцкіх будаўнічых фірм. З канца 1980-х гадоў турэцкімі фірмамі пабудавана ў Расіі каля 800 аб’ектаў.

## Крыніцы
Украінскі алфавіт

**Украінскі алфавіт** у цяперашнім складзе існуе з канца XIX стагоддзя; ўключае 33 літары:

## Алфавіт 
| ||
|valign="top" |

|}

## Гл. таксама 
* Украінскі лацінскі алфавіт
Кінастудыя імя А. Даўжэнкі

**Кінастудыя імя А. Даўжэнкі** — украінская кінастудыя. Названая ў гонар украінскага і расійскага кінарэжысёра Аляксандра Даўжэнкі.

## Гісторыя 
thumb|Манумент «Памяці работнікаў кінастудыі, якія палеглі за Радзіму 1941—1945»
Будаўніцтва кінастудыі пачалося вясной 1927 года па праекце архітэктара-мастака В. Н. Рыкава. У кастрычніку 1927 года пачаліся здымкі першага фільма «Ванька і Мсціўца» (рэжысёр А. Лундзін).

З імем Дзігі Вертава звязана з’яўленне першага гукавога дакументальнага фільма кінастудыі «Сімфонія Данбаса». У 1929 годзе было знята ўжо 10 фільмаў. Найбольш выбітны з іх — «Зямля» А. Даўжэнкі. У 1930-х гадах у кіно з’явіўся гук і колер. Першай каляровы стужкай кінастудыі стаў фільм «Сарочынскі кірмаш» М. Эка ў 1939 годзе.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кінастудыі 

Катэгорыя:Кінакампаніі СССР
Катэгорыя:Кінакампаніі Украіны
Катэгорыя:Культура Кіева
Пісанка

200px|thumb|Беларуская пісанка
**Пісанка** — распісанае яйка. Узыходзіць да язычніцкіх часоў (знаходкі ў курганах), пазней перайшла ў абрад святкавання хрысціянскага Вялікадня. Роспіс пісанкі (пераважна геаметрычны або раслінны арнамент, строга падпарадкаваны форме яйка) — распаўсюджаны выгляд дэкаратыўнага мастацтва ў шматлікіх народаў (славянскіх і інш.).

## Выраб 
Пісанкі — гэта больш складаны спосаб размалёўвання яек. На сырым халодным яйку выводзяць узоры гарачым воскам пры дапамозе стальнога пярца. Зрабіўшы ўзор, яйка мачаюць у разведзеную халодную фарбу, пачынаючы з самай светлай, абціраюць і робяць новы ўзор воскам, і зноў мачаюць у іншую фарбу. Калі ўсе ўзоры выведзеныя, трэба асцярожна «стапіць» воск з яйка — ці над полымем газавай гарэлкі, ці над свечкай. Па меры таго як воск растае, яго трэба выціраць мяккай паперкай ці анучкай.

## Гл. таксама 
* Велікоднае яйка
* Вялікдзень, народная традыцыя
* Сапоцкінская пісанка

## Спасылкі 
Катэгорыя:Беларускія абрады і звычаі
Катэгорыя:Вялікдзень
Катэгорыя:Беларускае народнае мастацтва
Варанцоўскі палац (Алупка)

**Варанцоўскі палац** — палац у горадзе Алупка (Крым) ля падножжа гары Ай-Петры.

Пабудаваны з дыябазу, які здабываўся непадалёк. У цяперашні час у палацы знаходзіцца музей. Пры Варанцоўскім палацы знаходзіцца парк — помнік садова-паркавага мастацтва. Са снежня 1824 года па красавік 1851 года Варанцоўскі парк у Алупке ствараў таленавіты нямецкі садоўнік-батанік, галоўны садоўнік Паўднёвага берага Крыму — Карл Антонавіч Кебах.

Катэгорыя:Славутасці Крыма
Катэгорыя:Палацы-музеі
Грэка-турэцкая вайна (1919—1922)

**Грэка-турэцкая вайна 1919-1922**, таксама вядомая як **Турэцка-грэчаскі фронт** і лічыцца ў Турцыі нацыянальна-вызваленчай вайной турэцкага народа супраць інтэрвенцыі вялікіх дзяржаў, якая праводзілася сіламі грэчаскай арміі — барацьба паміж Грэцыяй і Турэцкім нацыянальным рухам падчас падзелу Асманскай імперыі пасля Першай сусветнай вайны.

## Падзеі 
У траўні 1919 года адзін з найбуйных гарадоў Турцыі — Смірна (Ізмір) — быў заняты грэчаскімі войскамі, распачаліся расправы з былымі турэцкімі салдатамі і мясцовым мусульманскім насельніцтвам. У адказ туркі сталі ствараць партызанскія атрады. Паміж грэкамі і туркамі пачаліся баі. У пачатку 1921 года турэцкія войскі пад камандаваннем генерала Ісмет-пашы двойчы спынялі наступ грэкаў.

Вайна працягвалася. Апошні наступ грэцкага войска туркам атрымалася спыніць толькі ўвосень 1921 года пад самай Анкарой. У жніўні — верасні 1922 года турэцкія войскі, абапіраючыся на атрыманую з Савецкай Расіі дапамогу, перайшлі ў наступ і ўшчэнт разбілі грэцкія сілы, цалкам выгнаўшы іх з тэрыторыі краіны. Пасля гэтай катастрофы грэчаскі кароль адрокся ад пасады, прэм’ер-міністр Грэцыі, некалькі яго міністраў і галоўнакамандуючы арміяй былі арыштаваны і расстраляны.

У Смірне, куды ўвайшлі турэцкія часткі, пачалося знішчэнне мясцовага хрысціянскага насельніцтва, якое складала большую частку жыхароў горада. Практычна на вачах у англійскіх, французскіх, амерыканскіх, японскіх і італьянскіх ваенных судоў, якія стаялі ў порце, было забіта каля 200 тыс. чалавек, у асноўным грэкаў і армян. Яшчэ прыблізна столькі ж мужчын-хрысціян было сагнана ўглыб Турцыі, дзе значная іх маса загінула. Горад быў разрабаваны і спалены.

Катэгорыя:Наступствы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Войны Турцыі
Катэгорыя:Войны Грэцыі
Катэгорыя:1919 год у Турцыі
Катэгорыя:1920 год у Турцыі
Катэгорыя:1921 год у Турцыі
Катэгорыя:1922 год у Турцыі
Катэгорыя:Канфлікты 1919 года
Катэгорыя:Канфлікты 1920 года
Катэгорыя:Канфлікты 1921 года
Катэгорыя:Канфлікты 1922 года
Катэгорыя:Войны XX стагоддзя
Дом з хімерамі

**Дом з хімерамі** — цагляны будынак у стылі мадэрн, размешчаны ў Кіеве. Сваю назву дом атрымаў дзякуючы скульптурным упрыгожванням (размешчаным як на фасадзе дома так і ўнутры яго), тэматыка якіх — наземны і падводны жывёльны свет, атрыбуты палявання, казачныя істоты.

Будынак размешчаны ў Пячэрскім раёне Кіева на вуліцы Банкавая, 10, насупраць Адміністрацыі Прэзідэнта Украіны. Архітэктар Уладзіслаў Гарадзецкі пабудаваў яго ў 1901—1903 гадах як прыбытковы дом з памяшканнямі для сваёй сям'і. Месца будаўніцтва было абрана над стромкім абрывам па Банкавай вуліцы, на былым беразе асушанага казінага балота. Скульптурныя ўпрыгажэнні па ўласных эскізах выканаў скульптар Эліа Саля.

Дом выкарыстоўваецца ў якасці рэзідэнцыі Прэзідэнта Украіны з вясны 2005 года згодна з пастановай Урада Украіны.

## Архітэктура 
### Аздабленне 

Катэгорыя:Славутасці Кіева
Катэгорыя:Афіцыйныя рэзідэнцыі кіраўнікоў дзяржавы
Адэскі нацыянальны акадэмічны тэатр оперы і балета

**Адэскі нацыянальны акадэмічны тэатр оперы і балета** — першы тэатр у Адэсе і Наваросіі па часе пабудовы, значэнні і вядомасці.

Першы будынак было адкрыты ў 1810 годзе і згарэў у 1873 годзе. Сучасны будынак пабудаваны ў 1887 годзе архітэктарамі Фельнерам і Гельмерам ў стылі новага венскага барока. Інтэр’ер глядзельнай залы стылізаваны пад архітэктуру позняга французскага ракако. Унікальная акустыка падковападобнай залы дазваляе даносіць нават шэпт са сцэны ў любы куток залы. Поўная рэстаўрацыя будынка тэатра была завершана ў 2007 годзе.

У тэатры дырыжыравалі П. І. Чайкоўскі, М. А. Рымскі-Корсакаў, С. В. Рахманінаў, А. Я. Лыніў, спявалі Фёдар Шаляпін, Саламея Крушальніцкая, Марыя Грэбінецкая, Леанід Собінаў, танцавалі Ганна Паўлава і Айседора Дункан. Аляксандр Пушкін згадвае Адэскі тэатр у рамане «Яўген Анегін». Часопіс «Forbes» уключыў адэскі тэатр у спіс самых незвычайных славутасцяў Усходняй Еўропы.

Катэгорыя:Культура Адэсы
Катэгорыя:Акадэмічныя тэатры оперы і балета
Катэгорыя:Оперныя тэатры Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1810 годзе
Катэгорыя:1810 год у Адэсе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1887 годзе
Катэгорыя:1887 год у Адэсе
Катэгорыя:Балет ва Украіне
Хорціца

**Хорціца** — найбуйнейшы востраў на Дняпры, размешчаны ў межах горада Запарожжа ніжэй за дняпроўскія парогі (цяпер у Днепрагэсе).
Нацыянальны гісторыка-культурны запаведнік Украіны.

У 2007 годзе Хорціца была названая адным з «Сямі цудаў Украіны».

Востраў выцягнуты з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, даўжыня — 12,5 км, шырыня — у сярэднім 2,5 км.

Упершыню Хорціца згадваецца пад назвай вострава Святога Рыгора ў трактаце «Аб кіраванні імперыяй» візантыйскага імператара Канстанціна VII Парфірароднага (складзены ў 946—953).

## Зноскі 
Катэгорыя:Астравы Украіны
Ахмет Давутаглу

**Ахмет Давутаглу** (; , Конья, Турцыя) — турэцкі дзяржаўны дзеяч і дыпламат. Міністр замежных спраў Турцыі з 1 мая 2009 па 22 мая 2016. Лідар правячай партыі справядлівасці і развіцця з 21 жніўня 20014 і прэм’ер-міністр Турцыі з 28 жніўня 2014.

## Паходжанне 
Нарадзіўся 26 студзеня 1959 у горадзе Ташкент правінцыі Конья, Турцыя.

## Адукацыя 
Сярэднюю адукацыю атрымаў у Стамбульскім мужчынскім ліцэі. У 1983—1984 навучальным годзе скончыў Басфорскі ўніверсітэт (Стамбул) па дзвюм галінам: «Эканоміка» і «Паліталогія і міжнародныя адносіны». Працягнуўшы навучэнне ў ВНУ, атрымаў ступень магістра ў галіне «Дзяржаўнае кіраванне» і доктарскую ступень у галіне «Паліталогія і міжнародныя адносіны».

## Праца 
У 1990 годзе пачаў выкладчыцкую дзейнасць на пасадзе асістэнта ў Міжнародным Ісламскім Універсітэце Малайзіі. Адкрыў кафедру паліталогіі, якой кіраваў да 1993.

У 1993 годзе атрымаў званне дацэнта. З 1995 па 1999 працаваў на кафедры міжнародных адносін ва Універсітэце Мармара.

У 1998—2002 гг. чытаў лекцыі ў якасці запрошанага выкладчыка ў Акадэміі ўзброеных сіл і ваенных акадэміях Турцыі.

У 1999—2004 гг. працаваў на пасадзе прафесара, быў у савеце кіравання, уваходзіў у навуковы савет, кіраваў кафедрай міжнародных адносін ва Універсітэце Бейкет, чытаў курс лекцый у якасці запрошанага выкладчыка на кафедры міжнародных адносін ва Універсітэце Мармара.

18 студзеня 2003 года ўказам прэзідэнта Турцыі Ахмета Недждэта Сезэра і Прэм’ер-міністр Турцыі Абдулы Гюля Ахмету Давутаглу быў нададзены ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага пасла.

1 мая 2009 быў прызначаны на пасаду міністра замежных спраў Турэцкай Рэспублікі, якую займаў да 28 жніўня 2014.

21 жніўня 2014 быў абраны лідарам правячай Партыі Справядлівасці і Развіцця, а 28 жніўня 2014 года быў назначаны выконваючым абавязкі прэм’ер-міністра Турцыі. На наступны дзень атрымаў вотум даверу ў парламенце Турцыі. 9 жніўня 2015 сышоў у адстаўку з пасады прэм’ер-міністра. 28 жніўня 2015 года сфарміраваў часовы ўрад з 13 міністраў ад Партыі Справядлівасці і Развіцця і 13 пазафракцыйных на час перадвыбарнага перыяда да канца 2015 года.

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце МЗС Турцыі// www.mfa.gov.tr 

Катэгорыя:Міністры замежных спраў Турцыі
Катэгорыя:Палітыкі Турцыі
Катэгорыя:Дыпламаты Турцыі
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Турцыі
Катэгорыя:Члены Партыі справядлівасці і развіцця (Турцыя)
Катэгорыя:Вучоныя Турцыі
Катэгорыя:Выкладчыкі ўніверсітэта Мармара
Анэнцэфалія

**Анэнцэфалі́я** ( — «без» і  — «галаўны мозг») — унутрывантробны парок развіцця плода, які фармуецца на ранніх тэрмінах цяжарнасці і звязаны звычайна з уздзеяннем шкодных фактараў навакольнага асяроддзя, таксічных рэчываў ці інфекцый; грубы парок развіцця галаўнога мозга — поўная ці частковая адсутнасць вялікіх паўшар'яў галаўнога мозга, касцей зводу чэрапа і мяккіх тканяў. Прыроджаны шматфактарны парок развіцця, які ўзнікае з прычыны парушэння механізмаў прэнатальнага развіцця плода — парушэння фармавання нервовай трубкі плода ў перыяд 21—28 дзён цяжарнасці (незачыненне пярэдняга нейрапора нервовай трубкі).
Сафіеўка (дэндрапарк)

300px|thumb|Від на Плошчу сходаў і Іанічнае мора  (удалечыні Фантан Змея і Павільён Флоры)
**Сафіеўка** — парк, навукова-даследчы інстытут Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, размешчаны ў паўночнай частцы горада Умань Чаркаскай вобласці Украіны, на берагах ракі Каменкі. Штогод яго наведваюць каля 500 тысяч чалавек. Плошча — 179,2 га. У 2007 годзе Сафіеўка была названая адным з «Сямі цудаў Украіны».

«Сафіеўка» з'яўляецца помнікам ландшафтнага тыпу сусветнага садова-паркавага мастацтва канца XVIII — першай паловы XIX стагоддзя. У ёй расце звыш за 3323 таксонаў (відаў, формаў, гатункаў) мясцовых і экзатычных дрэў і кустоў, сярод іх: балотны кіпарыс, хвоя Веймутава, цюльпанавае дрэва, платан, гінкга, елкі і многія іншыя. Калектывам парка выдадзены каталог раслін, у якім налічваецца 1994 таксонаў, з іх 1220 драўняных і хмызняковых парод і 774 травяністых раслін, у тым ліку 25 таксонаў ляшчыны, 24 — букаў, 41 — елак, 100 — ліян, 320 — руж, 57 — рададэндранаў, 376 — глебапокрыўных і 98 — кветкавых раслін. У 2007 годзе калекцыя раслін парка ўключала 2103 таксонаў драўняных і 1212 травяністых.

Катэгорыя:Паркі Украіны
Катэгорыя:Умань
Нікановіч

**Нікановіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вольга Фёдараўна Нікановіч-Сахарава (1884—1843) — беларуская пісьменніца, фалькларыст, педагог. Жонка Сяргея Сахарава.
* Мікола Нікановіч (1902—1944) — беларускі пісьменнік, перакладчык. У кастрычніку 1944 г. прапаў без вестак на тэрыторыі Чэхаславакіі.
* Фёдар Іосіфавіч Нікановіч (1854—1911) — пратаіерэй, дэпутат III Дзяржаўнай Думы ад Віцебскай губерні (фракцыя правых), член Саюза рускага народа.
Селенавадарод

**Селенавадарод, селеністы вадарод, гідрыд селену** — неарганічнае злучэнне вадароду з селенам, H2Se.

Бясколерны газ з непрыемным пахам. Тэмпература плаўлення  —65,72 °С. Тэмпература кіпення —41,35 °С. Шчыльнасць вадкага селенавадароду 2,12 г/см³. Устойлівы пры пакаёвай тэмпературы і сухім паветры. На вільготным паветры паступова акісляецца да селену. Пры награванні гарыць з утварэннем дыаксіду селену. У вадзе раствараецца дрэнна. Моцны аднаўляльнік. Ядавіты.

## Атрыманне 
Селенавадарод атрымліваюць з селену і вадароду пры тэмпературы прыкладна 500 °С.

## Выкарыстанне 
Селенавадарод выкарыстоўваецца ў працэсах атрымання селену высокай чысціні, селенарганічных злучэнняў, селенідаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Селен // ХиМиК.ру 
* 

Катэгорыя:Злучэнні вадароду
Катэгорыя:Злучэнні селену
Катэгорыя:Неарганічныя кіслоты
Багіня дэмакратыі

**Багіня дэмакратыі** (трад.: 民主女神; піньінь: mínzhǔ nǚshén) — дзесяцімятровая статуя, усталяваная на плошчы Цяньаньмэнь у Пекіне, Кітай падчас падзей на плошчы Цяньаньмэнь 1989 года. Статуя была створана за 4 дні студэнтамі Акадэміі мастацтваў Пекіна з пенапласту, пап'е-машэ і металічнай арматуры. Была знішчана кітайскай арміяй 4 чэрвеня 1989 пры прыгнечанні дэманстрацый. З тых часоў было створана некалькі яе копій, якія знаходзяцца ў розных гарадах свету.

## Гл. таксама 
* Помнік ахвярам камунізму

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1980-я ў Кітаі
Катэгорыя:Славутасці Пекіна
Катэгорыя:Дэмакратыя
Катэгорыя:Знішчаныя помнікі