open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Келясцін Іванавіч Брэн

**Келясцін Іванавіч Брэн** (, ; , Брэстчына — ) — уніяцкі, з 1839 праваслаўны святар, беларускі краязнавец, этнограф, фалькларыст.

## Біяграфія 
З сям’і чыншавых дзяржаўных сялян. Як год нараджэння ў розных працах называюцца таксама 1799 і 1800.

З 1831 святар, атрымаў парафію Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Кобрыне, намеснік дэкана, з 14.10.1838 настаяцель  ў в. Стары Корнін Бельскага павета Гродзенскай губерні, з 30 красавіка 1839 года праваслаўны. Пасля прыняцця праваслаўя сустрэў варожыя адносіны да сябе з боку мясцовага насельніцтва і быў вымушаны перамяшчацца пад аховай тысяцкага. З 1869 года на спакоі.

## Працы 
* Бренн Келестин, священник. Из путевых заметок старого священника // Литовские епархиальные ведомости. 1864. № 24. С. 951—958.
* Вяселле ў Бельскім павеце. (На падставе рукапісу К. І. Брэна з 1853 г., апрацаваў Мікалай Лобач) // Беларускі каляндар 1982. Беласток, 1982. С. 163—174.

## Літаратура 
* 
* Литовские епархиальные ведомости. 1870. № 3. С. 90.
* Литовские епархиальные ведомости. 1875. С. 152, 184. (Некралог).
* Бренн Ярослав, свящ. Особенности религиозного быта крестьян Бельского уезда, Гродненской губернии // Литовские епархиальные ведомости. 1887. № 1—2. С. 4. (Пра К.Брэна).
* Бандарчык В. К. Гісторыя беларускай этнаграфіі ХІХ ст. Мінск: Навука і тэхніка, 1964. С. 38.
* Лобач М. Келясцін Брэн. Па слядах рукапіснага этнаграфічнага апісання Бельскага павету свяшчэнніка Келясціна Брэна з 50-х гадоў ХІХ ст. // Беларускі каляндар 1986. Беласток, 1986. С. 69—90.
* Лобач Мікола. Па слядах рукапіснага этнаграфічнага апісання Бельскага павета свяшчэнніка Келясціна Брэна з 50-х гадоў ХІХ стагоддзя // Studia polsko-litewsko-białoruskie. Warszawa: PWN, 1988. С. 345—376.
* Лобач М. С. Брэн Келясцін Іванавіч // Этнаграфія Беларусі. Энцыклапедыя. Мінск: БелСЭ, 1989. С. 90.
* Matus Irena. Celestyn Bren — duchowny i etnograf // Białoruskie Zeszyty Historyczne. 27. Białystok, 2007. S. 175—179, portret.
* Sosna Grzegorz o., Troc-Sosna Antonina m. Hierarchia i kler kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX—XXI wieku. Ryboły, 2012. S. 138.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Этнолагі Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Этнографы Беларусі
Катэгорыя:Фалькларысты Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя святары Беларусі
Катэгорыя:Уніяцкія святары Беларусі
Санінкэ (мова)

**Санінкэ** (саманазва: *soninkanxaane*) — заходнеафрыканская мова, родная мова народа санінкэ. Агульная колькасць носьбітаў (2024 г.) — 3 167 000 чалавек .

Належыць да моўнай сям'і мандэ. Распаўсюджана ў Малі, Сенегале, Гамбіі, Кот-д’Івуар, на поўдні Маўрытаніі, захадзе Гвінеі і ў суседніх краінах. Мае статус нацыянальнай мовы ў Малі, Маўрытаніі, Сенегале і Гамбіі. 

Падзяляецца на шэраг рэгіянальных дыялектаў.

Запісы літарамі арабскай мовы сустракаюцца з позняга сярэднявечча. У 1982 г. у Малі афіцыйна прынята арфаграфія на аснове лацінкі. 

## Спасылкі 
* Soninke — National African Language Resource Center 
* Soninke language, alphabet and pronunciation
* Proclamation of an International Day of the Soninke Language

Катэгорыя:Мовы мандэ
Катэгорыя:Мовы Малі
Катэгорыя:Мовы Сенегала
Катэгорыя:Мовы Гамбіі
Катэгорыя:Мовы Маўрытаніі
Жэрмен Катанга

**Жэрмен Катанга** (; нар. 28 красавіка 1978), таксама вядомы па мянушцы **Сімба** (з суахілі «леў») — заснавальнік групоўкі «Патрыятычныя сілы супраціўлення Ітуры». Асуджаны Міжнародным крымінальным судом за ваенныя злачынствы і злачынствы супраць чалавечнасці.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Мамбаса, Усходняя правінцыя Рэспублікі Заір (сучасная правінцыя Ітуры ДР Конга). Паходзіць з нгіці (падгрупа народа ленду) атрымаў званне брыгаднага генерала кангалезскай арміі. Пасаду кіраўніка паўстанцкай групоўкі перадаў Кобра Матата.

У сакавіку 2005 года арыштаваны. У кастрычніку 2007 года перададзены Міжнароднаму крымінальнаму суду. Былы баявік атрымаў 12 гадоў зняволення. Стаў другім, пасля Томаса Лубанга, асуджаным Міжнародным крымінальным судом.

## Сям’я 
Ажаніўся з Дэніз Катанга. Мае 2 дзяцей.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Правадыры паўстанняў
Катэгорыя:Ваенныя злачынцы
Катэгорыя:Генералы
Скрэбень-гігант

**Скрэбень-гігант**, **Макракантарынхус п’яўкавы** (*Macracanthorhynchus hirudinaceus*) — від скрэбняў з атраду .

## Сінанімічныя назвы 
* 
* 

## Апісанне 
Назва звязана з рэкорднымі для скрэбняў памерамі дарослых асобін: самкі дасягаюць 10-65 см у даўжыню, самцы — 5-9 см.

Лічынкі паразітуюць у тым ліку ў паражніне цела лічынак, кукалак і імага жукоў такіх родаў як  і  (,  і ). Акантэлы гэтых скрэбняў былі адзначаны ў жукоў віду  на тэрыторыі Белавежскай пушчы. У якасці прамежкавых гаспадароў скрэбня зарэгістраваны таксама лічынкі жукоў віду , а таксама імагінальныя формы відаў  і .

Дарослыя лакалізуюцца ў кішачніку млекакормячых, галоўным чынам — дзікіх і свойскіх свіней, але таксама некаторых відаў грызуноў, драпежных і чалавека.

## Значэнне 
Выкліканае скрэбнямі дадзенага віду захворванне называецца .

Катэгорыя:Паразіты свіней
Катэгорыя:Паразіты чалавека
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1781 годзе
Катэгорыя:Скрэбні
Катэгорыя:Паразіты насякомых
Катэгорыя:Паразіты драпежных
Катэгорыя:Паразіты грызуноў
Дзень сурка (значэнні)

**Дзень сурка**:
* Дзень сурка — традыцыйнае народнае свята ў ЗША і Канадзе, якое адзначаецца штогод 2 лютага.
* «Дзень сурка» — амерыканская фантастычная камедыя рэжысёра Гаральда Раміса. Па матывах апавядання Дэні Рубіна.
Фелікс Юльянавіч Галавач

**Фелікс Юльянавіч Галава́ч** (; , в. Забор’е, Ашмянскі павет — , Уроцлаў) — дзеяч нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі, польскі палітык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 ліпеня 1886 года ў в. Забор’е Ашмянскага павета.

Скончыў чатырохкласнае народнае вучылішча, двухгадовы тэхнікум і, нарэшце, сельскагаспадарчы факультэт Маскоўскага ўніверсітэта. Дзеяч Партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў (эсэраў), пасля РСДРП і Беларускай сацыялістычнай грамады. Удзельнік рэвалюцыі 1905 года ў Туле. У 1907 г. за распаўсюд нелегальнай літаратуры быў зняволены на 2 месяцы ў Віленскай турме. У 1917 годзе ўдзельнічаў у Лютаўскай рэвалюцыі ў Маскве, удзельнічаў у працы Петраградскага савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў. Асабіста ведаў многіх вядучых дзеячаў бальшавіцкай рэвалюцыі, у тым ліку Фелікса Дзяржынскага, якога наведаў у Маскве ў 1923 г., ужо з’яўляючыся членам сейма.

У Польскай Рэспубліцы з 1924 года з’яўляўся членам партыі «Вызваленне». Па рашэнні сейма ад 4 лютага 1927 г. аддадзены па суд «за ўдзел у змове супраць ладу і цэласнасці РП». Зняволены 18 месяцаў у Вільні, ва Уронках і Павяках, вызвалены без прысуду суда.

Да пачатку Другой сусветнай вайны войт гміны Мір (Нясвіжскі павет). Пасля ўварвання СССР у Польшчу арыштаваны НКУС БССР 22 верасня 1939 г. Асобай нарадай НКУС СССР асуджаны на 8 гадоў ППЛ. Вызвалены з Усольлага 21 лістапада 1941 г. у адпаведнасці з Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 12 жніўня 1941 г. Быў на высылцы ў Казахстане сярод іншых дзеячаў рабочага і сялянскага руху.

## Сям’я 
Яго жонкай была Вераніка, народжаная Ваўжыняк (1902—1985). Іх адзіная дачка памерла ў дзяцінстве.

## Спасылкі
Польская сялянская партыя «Вызваленне»

**Польская сялянская партыя «Вызваленне»** (, што часам перакладаецца як **Польская народная партыя «Вызваленне»**) — палітычная партыя міжваеннага перыяду ў Польскай Рэспубліцы.

Партыя была створана ў 1915 годзе з некалькіх сялянскіх партый у Царстве Польскім. Польская сялянская партыя «Вызваленне» падтрымала майскі пераварот, але неўзабаве перайшла ў апазіцыю да Санацыі. У 1930 годзе ўвайшла ў кааліцыю партый Цэнтралеў. 15 сакавіка 1931 «Вызваленне» разам з іншымі сялянскімі партыямі ўвайшло ў аб'яднаную партыю «Странніцтва людовэ», Галоўную раду якой узначаліў Вітас. Вядомымі актывістамі партыі былі: Габрыэль Нарутовіч, , , .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітычныя партыі Польшчы
Катэгорыя:Аграрныя партыі
Каліфарнійскі ўніверсітэт у Мерседзе

**Каліфарнійскі ўніверсітэт у Мерседзе** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Мерсед у штаце Каліфорнія, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Гэта адна з дзесяці ўстаноў у сістэме Каліфарнійскага універсітэта. Заснаваны ў 2005 годзе, універсітэт з'яўляецца самай маладой установай у гэтай універсітэцкай сістэме. Асноўны кампус размешчаны прыкладна ў пяці мілях на поўнач ад Мерседа і знаходзіцца побач з возерам. Галоўны кампус займае каля 415 га, а агульная плошча зямлі, якая належыць універсітэту, складае каля 3316 га, уключаючы вялікія тэрыторыі запаведнікаў. Вялікія ўчасткі міндальных садоў і натуральных лугоў атачаюць універсітэт. Вучэльня прапануе больш за 60 праграм бакалаўрыяту і 18 праграм магістратуры. Універсітэт з'яўляецца адным з буйнейшых працадаўцаў у акрузе Мерсед і ўносіць каля 1,7 мільярда долараў у эканоміку рэгіёна.

## Структура 
* Школа інжынерыі
* Школа прыродазнаўчых навук
* Школа сацыяльна-гуманітарных навук і мастацтваў
* Школа медыцыны (фарміруецца)

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Каліфорнія
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Каліфорніі
Катэгорыя:Сістэма Каліфарнійскага ўніверсітэта
250 самых рэйтынгавых фільмаў па версіі IMDb

**250 самых рэйтынгавых фільмаў IMDb** ()&nbsp;— спіс мастацкіх фільмаў з самым высокім сярэднім рэйтынгам карыстальнікаў на сайце IMDb. Паводле ацэнак пошукавых сістэм, гэта самы цытуемы, а значыць, і самы папулярны рэйтынг фільмаў у свеце. Таксама гэта адзін з першых кінематаграфічных рэйтынгаў, які ствараюць самі гледачы і кінаманы.

Спіс уключае мастацкія фільмы і не ўключае кароткаметражныя, дакументальныя, тэлефільмы і міні-серыялы.

## Формула падліку 
Разлік рэйтынгу фільмаў робіцца на аснове сапраўднай байесавай ацэнкі па наступнай формуле:
: W = {RV + CM\over V+M}\ 
где:
: *W* — канчатковы рэйтынг;
: *V* — колькасць галасоў, аддадзеных за фільм;
: *M* — мінімальная колькасць галасоў для ўключэння ў рэйтынг (у цяперашні час 25 000);
: *R* — сярэдняя ацэнка фільма (па дзесяцібальнай шкале);
: *C* — сярэдняя ацэнка сярод ўсіх фільмаў.

Пры гэтым улічваюцца толькі галасы зарэгістраваных наведвальнікаў сайта IMDb, якія галасуюць пастаянна.

## Найлепшыя 155 фільмаў станам на 15 лютага 2025 года 
## Рэжысёры 
Найбольш часта ў спісе сустракаюцца фільмы наступных рэжысёраў:
* Крыстафер Нолан — 8 фільмаў.
* Стывен Спілберг, Стэнлі Кубрык, Марцін Скарсэзэ — 7 фільмаў.
* Альфрэд Хічкак, Акіра Курасава — 6 фільмаў.
* Квенцін Таранціна, Чарлі Чаплін, Білі Уайлдэр — 5 фільмаў.
* Серджа Леонэ, Хаяо Міядзакі — 4 фільмы.
* Пітэр Джэксан, Фрэнсіс Форд Копала, Дэвід Фінчэр, Рыдлі Скот, Джэймс Кэмеран, Дэні Вільнёў, Піт Доктэр, Клінт Іствуд, Брэд Бёрд, Браты Коэн — 3 фільмы.

## Глядзіце таксама 
* 100 найвялікшых фільмаў XXI стагоддзя па версіі BBC
* 50 фільмаў, якія неабходна паглядзець, перш чым памерці
* Спіс самых касавых фільмаў

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кінематаграфічныя рэйтынгі
Катэгорыя:Спісы фільмаў
Язэп Гарасімовіч

**Язэп Гарасімовіч** — беларускі пісьменнік. Сакратар Горацкай студыі Аршанскай філіі «Маладняка». Пісаў вершы, апавяданні, п’есы. Псеўданім *Язэп Вір*. У 1928 г. выдаў зборнік апавяданняў для дзяцей «Маленькі балагол».

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Мандэ

**Мандэ** — група карэнных народаў Заходняя Афрыка, якія размаўляюць на мовах сям'і мандэ.

## Паходжанне 
Асноўныя гіпотэзы паходжання мандэ абапіраюцца галоўным чынам на лінгвістычныя даследаванні. На працягу другой паловы XX ст. былі высунуты версіі вылучэння буйной моўнай групы прота-мандэ з поўдню Заходняй Афрыкі, з заходняга ўзбярэжжа Заходняй Афрыкі, з поўначы Субсахары або нават з поўдню Сахары. Болей падрабязнае археалагічнае вывучэнне заходнеафрыканскага рэгіёну прывяло да дамінавання з 1980-х гг. «паўночнай» гіпотэзы. Аднак дакладны перыяд вылучэння застаецца вельмі спрэчным. Мяркуецца, што гэта магло адбыцца паміж другой паловай 4 тысячагоддзя да н. э. і сярэдзінай 2 тысячагоддзя да н. э. Параўнальны аналіз падабенстваў у мовах мандэ сведчыць на карысць болей позняга адасаблення, паколькі ў іх прысутнічае агульная лексіка, звязаная са стацыянарнай сельскай гаспадаркай.

## Асноўныя этапы развіцця 
Некаторыя даследчыкі атаесамляюць старажытных мандэ са стваральнікамі позняй неалітычнай культуры Дар-Тычыт, якая ў перыяд свайго росквіту (першая палова 1 тысячагоддзя да н. э.) ахоплівала значны па плошчы рэгіён Заходняй Афрыкі ад цэнтральнай Маўрытаніі да сярэдняй плыні ракі Нігер. Яе носьбіты займаліся сельскай гаспадаркай і будавалі буйныя протагарадскія паселішчы.

## Спіс народаў мандэ 
* Бабо
* Базо
* Бамбара
* Бафур
* Ваі
* Д’юла
* Дыяланкэ
* Кісі
* Кпель
* Мандынка
* Мендэ
* Санінкэ
* Сусу

## Спасылкі 
* Mande people
* Who Are The Mandé People
* E. Ann McDougall Saharan Peoples and Societies

Катэгорыя:Народы мандэ
Дзень сурка (фільм)

«**Дзень сурка**» () — амерыканская кінакамедыя, знятая рэжысёрам Гаральдам Рамісам паводле сцэнарыя Дэні Рубіна. Карціна атрымала прэмію BAFTA за найлепшы сцэнарый, а пасля была ўключана ў Нацыянальны рэестр фільмаў ЗША.

## Сюжэт 
Тэлевізійны каментатар Філ Конарс кожны год прыязджае ў маленькае мястэчка ў штаце Пенсільванія на святкаванне Дня сурка. Філ ніколі не радаваўся такім камандзіроўкам. Ды і ўвогуле па сваёй прыродзе быў эгаістам. Ён рабіў усё дзеля ўласнай выгады. На гэты раз Дзень сурка прайшоў для галоўнага героя не так, як чакалася.

Цяпер на календары Філа заўсёды адна і тая ж дата — 2 лютага, з якой ён ніяк не можа выбрацца. У Філа засталася адна запаветная мара, простая і немудрагелістая — 3 лютага.

## У ролях 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1993 года
Катэгорыя:Кінакамедыі 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1993 года
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы 1993 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 1993 года
Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы Харальда Рэміса
Катэгорыя:Нацыянальны рэестр фільмаў
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Флугервіл (Тэхас)

**Флугервіл** — горад у акрузе Трэвіс, штат Тэхас, ЗША, з невялікай часткай у акрузе Уільямсан. Флюгервіл — прыгарад Остына, які ўваходзіць у статыстычную зону горада Остын-Раўнд-Рок-Сан-Маркас. Ён быў названы ў гонар першых нямецкіх пасяленцаў, якія апрацоўвалі гэты раён. Pfluger перакладаецца з нямецкай як «араты».

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Форт-Стоктан

**Форт-Стоктан** () — горад у ЗША, размешчаны ў заходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Пекас. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць насельніцтва склала 8283 чалавекі, па інфармацыі Бюро перапісу ЗША ў 2018 годзе ў горадзе пражывала 8414 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Ян Фёдаравіч Густыр

**Ян Фёдаравіч Густыр** (, мяст. Ружаны, Слонімскі павет, Гродзенская губерня, цяпер Пружанскі раён — , Менск, НКУС) — беларускі навуковец.

## Біяграфія 
З сялянскай сям’і. У 1919—1920 у Чырвонай арміі. У 1925 уступіў у ВКП(б). Атрымаў вышэйшую адукацыю. У пачатку 1930-х г. навуковы супрацоўнік БелАН. Быў жанаты, гадаваў траіх дзяцей.

Арыштаваны 29.10.1933 у Менску па адрасе: вул. Маскоўская, д. 8, кв. 1. Асуджаны калегіяй АДПУ 9.1.1934 як «кіраўнік контррэвалюцыйнай арганізацыі БНЦ» да ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Адначасова з БССР была выслана сям’я Густыра.

Рэабілітаваны трыбуналам БВА 18.4.1956. Справа Густыра ? 10182-с (спынена 16.8.1956) з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Расстраляныя ў БССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Справа Беларускага нацыянальнага цэнтра
Франклін (Тэхас)

**Франклін** () — горад у ЗША, размешчаны ў цэнтральнай частцы штата Тэхас (ЗША), адміністрацыйны цэнтр акругі Робертсан. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў горада складала 1564 чалавекі, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2018 годзе ў горадзе пражывала 1976 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Робертсан (акруга, Тэхас)

**Акруга Робертсан** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 16013 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 15 706 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Франклін. Сфарміравана ў 1837 годзе. Названа ў гонар Стэрлінга Клэка Робертсана, заснавальніка калоніі ў раннім Тэхасе.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Фрэдэрыксберг (Тэхас)

**Фрэдэрыксберг** () — горад у ЗША, размешчаны ў цэнтральнай частцы штата Тэхас (за 100 км на поўнач ад Сан-Антоніа). Адміністрацыйны цэнтр акругі Гілеспі. Цэнтр турызму.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Гілеспі (акруга)

**Акруга Гілеспі** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 20814 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2008 годзе насельніцтва акругі складала 23 782 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Фрэдэрыксбург. Сфарміравана ў 1848 годзе з частак акруг Бэр і Трэвіс. Названа ў гонар Роберта Эдзісана Гілеспі, тэхаскага рэйнджара, камерсанта і салдата ў Амерыкана-мексіканскай вайне.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Фэрфілд (Тэхас)

**Фэрфілд** () — горад у ЗША, размешчаны ва ўсходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Фрыстан. Па дадзеных перапісу за 2010 год колькасць жыхароў складала 2951 чалавек, паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2018 годзе ў горадзе пражывала 2922 чалавек.

Катэгорыя:Гарады Тэхаса
Фрыстан (акруга)

**Акруга Фрыстан** () — акруга ЗША, у штаце Тэхас. На 2000 год колькасць насельніцтва складала 17862 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 19 390 чалавек. Акруговы цэнтр — горад Фэрфілд. Сфарміравана ў 1850 годзе.

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Георгій Маркавіч Муха-Мухноўскі

**Георгій Маркавіч Му́ха-Мухно́ўскі** (**Юрка Муха**; нар. 1905, м. Мір - ?) — удзельнік падпольнага руху ў Заходняй Беларусі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1905 годзе ў мястэчку Мір, у сям’і ганчара.

Пасля заканчэння Мірскага вышэйшага пачатковага вучылішча хлопчык паступіў вучыцца ў Навагрудскую беларускую гімназію. У 1923 годзе пасля заканчэння 7 класаў гімназіі вырашыў ехаць вучыцца ў Прагу. Да яго далучыліся мясцовыя хлопцы Алесь Карповіч і Лявон Шавейка. Да Вільні сябры даехалі на цягніку. У Беларускім нацыянальным камітэце атрымалі накіраванне на вучобу ў Прагу, дзе ў той час вучыліся студэнты з Заходняй Беларусі.

Па чыгунцы хлопцы дабраліся да азначанай станцыі, знайшлі правадніка, з дапамогаю якога нелегальна перайшлі мяжу, і апынуліся ў Чэхаславакіі. Спачатку ім давялося працаваць і на працягу года наведваць курсы, каб падрыхтавацца да паступлення ў вышэйшыя навучальныя ўстановы. Юрка Муха ўладкаваўся на працу ў рэстаран звычайным рабочым. У 1924 годзе ён
здолеў паступіць на лясны факультэт політэхнічнага інстытута. У час вучобы з’яўляўся членам
беларускай студэнцкай секцыі пры Беларускай грамадзе, быў членам, а потым кіраўніком «Марксісцкай групы», удзельнічаў у стварэнні арганізацыі «Саюз студэнтаў — грамадзян БССР», якую пазней узначаліў.

Супрацоўнічаў з цэнтральным органам КПЧ газетай «Чырвонае права», у якой выступаў з артыкуламі пра сацыяльны і нацыянальны прыгнёт у Заходняй Беларусі.
, Цішка Гартны, Янка Купала, Міхась Зарэцкі, Мікола Шыманка. Стаяць: Алесь Карповіч, Антон Жук, Лявон Шавейка, Міхась Каўцэвіч, Наталля Сазановіч-Орса, Пётр Орса, Юрка Муха]]
У 1925 годзе ў Празе разам з іншымі беларускімі студэнтамі Юрка Муха прымаў удзел у святкаванні 400-годдзя скарынаўскага беларускага друку. Чэхаславакію неаднаразова наведвалі беларускія пісьменнікі. У 1927 годзе ў Празе адбылася сустрэча пісьменнікаў Янкі Купалы, Цішкі Гартнага, Міхася Зарэцкага і Міхася Чарота з беларускімі студэнтамі, сярод якіх быў і Юрка Муха.

У 1930 годзе Юрка Муха скончыў інстытут і, атрымаўшы дыплом інжынера-лесавода, вярнуўся на радзіму, але ў хуткім часе пакінуў мястэчка Мір і пераехаў у Вільню. Член КПЗБ з 1932 года. Накіроўваў ад ЦК КПЗБ дзейнасць беларускага рабоча-сялянскага клуба «Змаганне», быў інструктарам Таварыства беларускай школы.

За агітацыйную працу ў кастрычніку 1930 года Георгій Муха быў арыштаваны польскімі ўладамі і зняволены ў віленскую турму Лукішкі, адкуль праз тры месяцы вызвалены пад залог. У лютым 1931 года яго зноў арыштавалі, на гэты раз з турмы ён выйшаў у канцы снежня. У 1932 годзе па рашэнні ЦК КПЗБ перабраўся ў БССР. Атрымаўшы пашпарт на імя Мухноўскага, выехаў у Сочы, дзе ўладкаваўся на працу ў лясгас.

У 1933 годзе быў арыштаваны органамі НКУС і асуджаны на 10 гадоў. Рэабілітаваны ў 1956 годзе.

Пра сваё жыццё і падпольную дзейнасць Г. Муха-Мухноўскі пазней расказаў у кнізе мемуараў «Шляхі-дарогі».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Лавака (акруга)

**Акруга Лавака** () — акруга штата Тэхас Злучаных Штатаў Амерыкі. На 2000 год у ёй пражывала 19210 чалавек. Па ацэнцы бюро перапісу насельніцтва ЗША ў 2009 годзе насельніцтва акругі складала 18 539 чалавек. Акруговы цэнтр - горад Халетсвіл. Сфарміравана ў 1841 годзе. Названа ад назвы ракі Лавака (ісп.: La vaca - карова).

Катэгорыя:Акругі Тэхаса
Ашыль Генэ

**Ашыль Генэ** () — французскі энтамолаг, аўтар шматлікіх апісанняў у сістэматыцы матылькоў. Апублікаваў 63 працы, некаторыя ў суаўтарстве з  (1774—1846) і  (1799—1879), з якіх найбольш вядомыя «Species des nocturnes», «Histoire naturelle des Insectes. Species général des Lépidoptères» (часткі 5-10, 1836—1857). З 1832 года член , яго прэзідэнт з 1848 года і ганаровы член з 1874 года.

## Літаратура 
* Edward Oliver Essig (1931). *A History of Entomology.* Mac Millan (New York) : vii + 1029 p.
* Jean Gouillard (2004). *Histoire des entomologistes français, 1750—1950*. Édition entièrement revue et augmentée. Boubée (Paris) : 287 p. ISBN 978-2-85004-109-9
* Jean Lhoste (1987). *Les Entomologistes français. 1750—1950.* INRA Éditions : 351 p.

Катэгорыя:Энтамолагі Францыі
Acronicta lobeliae

**Acronicta lobeliae** — від молей сямейства . Від быў упершыню апісаны Ашылем Генэ ў 1852 годзе. Сустракаецца ў Паўночнай Амерыцы.

Лічынкі харчуюцца відамі .

Катэгорыя:Соўкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1852 годзе
Latrodectus geometricus

**Latrodectus geometricus** — від павукоў сямейства .

## Арэал 
Сустракаецца ад паўночных Злучаных Штатаў да Тэхаса з вялікай перавагай на паўднёвым захадзе (у наступных рэгіёнах: Фларыда, Алабама, паўднёвы рэгіён, Невада, Луізіяна, Місісіпі, Джорджыя, Паўднёвая Караліна, Тэнэсі, Арызона, Нью-Джэрсі і Тэхас). Цяпер сустракаецца таксама на далёкім захадзе і ў Каліфорніі. Шырока распаўсюджаны на Блізкім Усходзе, у прыватнасці на тэрыторыі Ізраіля.

*Latrodectus geometricus* мае афарбоўку ярчэйшую за ; яна вар’іруецца ад жаўтлява-карычневай да цёмна-карычневай, таксама могуць сустракацца асобіны з цемнавата-шэрай або чорнай афарбоўкай. Прадстаўнікі віду маюць пазнаку ў выглядзе пясочнага гадзінніка на ніжнім баку брушка, у адрозненне ад падобных малюнкаў у некаторых іншых відаў роду ў *Latrodectus geometricus* яна ярка аранжавая або жоўтая. Як і ўсе прадстаўнікі роду гэты від мае медыцынскі значны нейратаксічны яд, тым не менш эфектнасць яду мінімальная для чалавека і від валодае рэпутацыяй найменш ядавітага з усіх відаў роду.

З-за адносна невялікіх для роду памераў від можна таксама прыняць за бясшкодную , тым не менш маецца адметная характарыстыка: «пясочны гадзіннік» на брушку. Апазнаць лягчэй за ўсё пры дапамозе лупы.

Таксама адметнай рысай віду з’яўляюцца мяшкі з яйцамі характэрнай формы (падобная форма ёсць толькі ў аднаго віду, акрамя *Latrodectus geometricus* — у ) — у выглядзе шарыкаў з шыпамі.

## Спасылкі 
* Brown Widow Fact Sheet and Photos from San Diego
* Sexual Cannibalism in the Brown Widow Spider (Latrodectus geometricus
* Center for Invasive Species Research info on the Brown Widow Spider

Катэгорыя:Павукападобныя Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1841 годзе
Катэгорыя:Павукі-цянётнікі
Сезон 2022/2023 «Гомельскіх рысей»

У сезоне 2022/2023 баскетбольны клуб «Гомельскія рысі» з горада Гомель прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2022/2023 (**7 месца**).

## Склад каманды 
*  Цімафей Вяроўкін
*  Віктар Галацукаў (пакінуў каманду падчас сезона)
*  Ягор Дудаў
*  Іван Ігнашын
*  Назар Ільюшчанка
*  Павел Пагарэлаў (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Іван Палякоў
*  Арцём Патоцкі
*  Міхаіл Пахраеў
*  Яўген Рыбкін
*  Яўген Старасценка
*  Ягор Стаўрапольцаў
*  Сяргей Федарчук
*  Іван Яначкін (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Чжан Яньфэй (прыйшоў у каманду падчас сезону)
*  Дзяніс Ярэц
*  Аляксандр Ясевіч

## Трэнеры каманды 
*  Андрэй Чванькоў (галоўны трэнер)
*  Цімафей Вяроўкін (гуляючы трэнер)
*  Яўген Пінчук
*  Яўген Рыбкін (гуляючы трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2021/2022 «Гомельскіх рысей»
* Сезон 2023/2024 «Гомельскіх рысей»

## Спасылкі 
* 2022-2023
2022/2023
Гомельскія рысі
Катэгорыя:2022 год у Гомелі
Катэгорыя:2023 год у Гомелі
Каліфарнійскі ўніверсітэт у Рыверсайдзе

**Каліфарнійскі ўніверсітэт у Рыверсайдзе** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Рыверсайд у штаце Каліфорнія, ЗША.

## Агульная характарыстыка 
Гэта адна з дзесяці ўстаноў сістэмы Каліфарнійскага ўніверсітэта. Галоўны кампус універсітэта размешчаны на 769 га ў прыгарадзе Рыверсайда з філіялам у 8 га ў Палм-Дэзерт. У 2000 годзе Каліфарнійскі ўніверсітэт у Рыверсайдзе быў класіфікаваны як доктарскі ўніверсітэт з вельмі высокай даследчай актыўнасцю.

## Структура 
* Каледж інжынерыі
* Каледж сацыяльна-гуманітарных навук і мастацтваў
* Каледж прыродазнаўчых і сельскагаспадарчых навук
* Школа адукацыі
* Школа бізнесу
* Школа медыцыны
* Школа публічнай палітыкі

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Каліфорнія
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Каліфорніі
Катэгорыя:Сістэма Каліфарнійскага ўніверсітэта
Справа татарскай арганізацыі

**Справа татарскай арганізацыі** — сфабрыкаваная ДПУ БССР справа, частка сталінскіх рэпрэсій у БССР.

У сакавіку 1933 г. у Менску органамі АДПУ была арыштавана група татарскіх і беларускіх інтэлігентаў, якія абвінавачваліся па артыкулах 72 і 76 Крымінальнага кодэксу БССР за «антысавецкую агітацыю і прапаганду» і «ўдзел у контррэвалюцыйных органах».

У абвінаваўчым заключэнні па справе № 35137 «Аб контррэвалюцыйнай татарскай арганізацыі ў Менску» адзначалася. Іх крымінальная справа была накіравана для «пазасудовага разгляду» тройкай ППАДПУ БССР. Паводле рашэння тройкі ад 13 траўня 1933 г. усе яны былі асуджаны на тры гады высылкі ў Казахстан.

Рашэннем Пракуратуры БССР ад 10 кастрычніка 1989 г. Я. Х. Гембіцкі, І. Х. Мурза-Мурзіч, Х. І. Рызвановіч былі рэабілітаваны.

Катэгорыя:Беларуска-літоўскія татары
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Рэпрэсіі ў БССР
Катэгорыя:Судовыя працэсы перыяду сталінскіх рэпрэсій
Катэгорыя:Крымінальныя справы ў Беларусі
Катэгорыя:1933 год у Беларусі
Муха-Міхальскі

**Му́ха-Міха́льскі** — крыптанім, якім карысталіся многія кіраўнікі партызанскага руху ў Заходняй Беларусі. Узяты ад прозвішча камандзіра ўзвода польскай арміі Юзафа Муха-Міхальскага, які ў 1922 г. перайшоў на бок партызан у атрад К. П. Арлоўскага (Аршынава). Ад імя Мухі-Міхальскага выступалі і дзейнічалі К. П. Арлоўскі, С. А. Ваўпшасаў, А. М. Рабцэвіч, В. З. Корж.

## Літаратура 
* Ваупшасов С. А. На разгневанной земле, 2 изд., Мн. , 1965;
* Сорокин А. А. Освободительное и революционное крестьянское движение в Западной Белоруссии (1920—1939). Минск, 1970

Катэгорыя:Псеўданімы
Катэгорыя:Партызанскі рух у Заходняй Беларусі
Сандра Міла

**Сандра Міла** (, , Туніс, Туніс — ) — італьянская актрыса, тэлевядучая.

## Біяграфія 
Сапраўднае імя і прозвішча — Сальватрычэ Алена Грэка. Дэбют Сандры Міла — галоўная роля Габрыэлы ў камедыі «Халасцяк» (1955, рэж. Антоніа П’етранджэла). Звярнула на сябе ўвагу ў драме Раберта Раселіні «Генерал Дэла Роверэ» (прастытутка, 1959) і ў камедыі Антоніа П’етранджэла «Адуя і яе таваркі» (Лаліта, 1960). Выканала галоўную ролю ў экранізацыі аповесці Стэндаля «Ваніна Ваніні» (1961, рэжысёр Раберта Раселіні). Дасягненні Сандры Міла ў кінематографе — ролі фатальных, іранічных, раскаваных і сексуальных жанчын у кінашэдэўрах Федэрыка Феліні «Восем з паловай» (Карла, 1963, прэмія «Сярэбраная стужка», 1964) і «Джульета і духі» 1965, прэмія «Срэбная стужка», 1966), а таксама Івона ў фільме Луіджы Дзампа «Летняе вар’яцтва» (1963), Джуліяна Марлет у камедыі Дзіна Рызі «Парасон» (1966).

У 1968 годзе Сандра Міла сышла з кіно, цалкам прысвяціўшы сябе сям’і і выхаванню дзяцей.

Сандра Міла канчаткова вярнулася на вялікі экран і на ТБ у 1979 годзе. Сярод лепшых роляў гэтага перыяду: Мар’яна ў рамантычнай меладраме «Папялушка 80» (1984, рэж. Раберта Маленаці), Арабела ў фільме Пупі Аваці «Сэрца не з табой» (2003).

У 1990-я гады актыўна працавала на тэлебачанні, у дзіцячых шоу-праграмах, забаўляльных праектах, запісала некалькі дыскаў з песнямі.

У 2007 годзе з поспехам выступіла на тэатральнай сцэне ў спектаклі «8 жанчын». Сандра Міла ад прыроды валодала высокім фальцэтам — гэта было яркай адметнай рысай яе кінавобраза сексуальнай бландынкі-спакусніцы.

## Спасылкі
Валянціна Картэзэ

**Валянціна Картэзэ** (;  — ) — італьянская актрыса тэатра і кіно.

## Біяграфія 
Картэзэ пачала здымацца ў Італіі ў 1941 годзе. Яе акцёрская кар’ера ў ЗША пачалася пасля выхаду фільма «Дом на тэлеграфным узгорку» ў 1951 годзе, у якім яна сыграла са сваім будучым мужам Рычардам Бейсхартам. Яны ажаніліся ў тым жа годзе, а праз 9 гадоў развяліся. Ад гэтага шлюбу ў Валянціны застаўся сын — акцёр Стэфана Патрыцы.

На сцэне выступала ў міланскім Тэатра Пікала, гуляла ў пастаноўках Джорджа Стрэлера. У кіно яе здымалі Жуль Дасэн, Джозеф Леа Манкевіч, Антаніёні, Феліні, Франсуа Труфо, Джозеф Лоўзі, Марыа Манічэлі, Стэнлі Крамер, Тэры Гіліям і многія іншыя буйныя рэжысёры.

У 1950 сыграла ролю князёўны Тараканавай у фільме «У цені арла», у 1962 — роля Элеаноры Дузэ ў фільме «Урач з Сан-Мікеле». У 1974 годзе за ролю ў фільме «Амерыканская ноч» яна была намінавана на «Оскар» як лепшая актрыса другога плана. Прэмія была прысуджаная Інгрыд Бергман за ролю ў фільме «Забойства ва Усходнім экспрэсе», якая, выйшаўшы на сцэну, сказала: «Гэта несправядліва. Гэтую прэмію трэба прысудзіць Валянціне Картэзэ. Яна яе заслужыла».

У 1977 годзе Картэзэ знялася ў міні-серыяле Франка Дзэфірэлі «Ісус з Назарэта», дзе згуляла Ірадыяду.
## Фільмаграфія 
* (1965) «Джульета і духі» — Валянціна
* (1972) «Забойства Троцкага» — Валянціна Сядова, жонка Троцкага
* (1973) «Амерыканская ноч» — Северына
* (1993) «Верабей» — ігумення
Pamiętnik naukowo-literacki

**«Pamiętnik naukowo-literacki»** («Навукова-літаратурны дзённік») — літаратурна-мастацкі альманах радыкальна-дэмакратычнага кірунку. Выдаваўся ў 1849—1850 гадах у Вільні на польскай мове Р. Падбярэскім. Выйшлі 2 тамы ў 6 кнігах. Падзяляў эстэтычныя погляды В. Р. Бялінскага і натуральнай школы, крытыкаваў нямецкую ідэалістычную філасофію за адарванасць ад жыцця. Разам з тым сцвярджаў прынцыпы рамантызму, генетычна звязанага з нямецкай рамантычнай думкай і філасофій Г. Гегеля. Змяшчаў творы А. Адынца, Ю. Гарайна, Э. Жалігоўскага, Ю. Корсака, У. Сыракомлі і інш. ураджэнцаў Беларусі. Абвінавачаны ў распаўсюджванні «варожага ўраду духу» і забаронены.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Часопісы Вільнюса на польскай мове
Катэгорыя:Альманахі
Аляксандр Ігнацік

**Аляксандр Ігнацік** (нар. , , БССР, СССР) — беларускі баскетбаліст. Цяжкі форвард / цэнтравы. Выступаў за моладзевую зборную Беларусі.

## Біяграфія 
Баскетболам пачаў займацца ў 1998 годзе пад кіраўніцтвам Міхаіла Аркадзевіча Феймана. Выступаў за мінскія клубы РШВСМ-БДПА, РТІ, «Мінск-БНТУ» і «Віталюр», з апошнім тройчы станавіўся чэмпіёнам Беларусі.

Выступаў за  юніёрскую (1999—2000) і моладзевую (2001—2002) зборную Беларусі, быў кандыдатам у мужчынскую зборную Беларусі.

У 2007 годзе быў вымушаны завяршыць прафесійную кар’еру па стане здароўя. У 2010—2020-х гадах выступаў у Непрафесійнай баскетбольнай лізе Беларусі, станавіўся чэмпіёнам лігі з «Віталюрам».

## Кар’ера 
* 1998—1999 — РШВСМ-РВАР (Мінск)
* 1999—2001 — РШВСМ-БДПА (Мінск)
* 2001—2002 — РТІ (Мінск)
* 2002—2003 — РТІ-РВАР (Мінск)
* 2003—2004 — Мінск-БНТУ
* 2004—2007 — Віталюр (Мінск)

## Дасягненні 
*  Чэмпіён Беларусі (3): 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007.
*  Сярэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2002/2003.
*  Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2001/2002.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (2): 2005, 2006.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
* Профіль на сайце fiba.com
* Профіль на сайце nbl.by
* ПОРТРЕТ. АЛЕКСАНДР ИГНАТИК: СЛЭМ-ДАНКИ — УКРАШЕНИЕ ИГРЫ

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі РДВАР
Катэгорыя:Ігракі РТІ
Катэгорыя:Ігракі БНТУ (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Віталюр-РДВАР» Мінск
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2001/2002

**Чэмпіянат Беларусі па баскетболе 2001/2002** — 10-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе.

## Рэгулярны сезон 
### Першы этап 
### Другі этап 
Згодна з месцамі ў першым этапе каманды падзяліліся на дзве групы.

#### Група А 
#### Група Б 
## Плэй-оф 
## Турнірная табліца 
## Пераходны турнір 
## Снайперы 
=== Рэгулярны сезон

## Глядзі таксама 
* Першая ліга чэмпіянату Беларусі па баскетболе 2001/2002
* Кубак Беларусі па баскетболе 2001

## Спасылкі 
* 2001-2002

2002
Катэгорыя:2001 год у баскетболе
Катэгорыя:2002 год у баскетболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2001 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2002 годзе
Памятнае

**Памятнае** — у Вялікім Княстве Літоўскім плата суду за выйграную справу, працэс. Незалежна ад значнасці выйгрышу, яго грашовай сумы і колькасці ўдзельнікаў, на карысць якіх вырашана справа, паводле Статута Вялікага Княства Літоўскага 1588. Памятнае раўнялася 4 грошам ад кожнага. Неабходна было плаціць памятнае пры сведчанні судом здзелак аб набыцці нерухомай маёмасці. Напрыклад, асоба, якая атрымлівала маёнтак, павінна была плаціць суддзі 4 грошы, падсудку — 2 грошы. За выпіску з кнігі дакумента аб гэтай здзелцы і прыкладанне да яго пячаткі плата спаганялася асобна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Права Вялікага Княства Літоўскага
Гродна-93-ГрДУ

**«Гродна-93-ГрДУ»** — беларускі баскетбольны клуб з горада Гродна, які гуляе ў Прэм’ер-лізе Беларусі. Гэта фарм-клуб «Гродна-93».

## Гісторыя 
Баскетбольны клуб быў створаны ў 1997 годзе. Асноўнай яе задачай клуба была падрыхтоўка маладых баскетбалістаў да галоўнай каманды. У 2013 годзе на базе каманды «Гродна-2» была ўтворана «Прынёманне».

## Назвы 
* Гродна-2 (1997—2001)
* ВАР-Гродна-2 (2001—2002)
* Гродна-93-дубль (2005—2006)
* УніАгра-Гродна-93-2 (2006—2009)
* Гродна-93-2 (2009—2013)
* Прынёманне (2013—2014)
* Прынёманне-ГрДУ (2014—2020)
* Гродна-93-ГрДУ (2020 — цяпер)

## Дасягненні 
**Першая ліга чэмпіяната Беларусі па баскетболе**
*  **Чэмпіён (4)**: 1999/2000, 2000/2001, 2010/2011, 2011/2012.
*  **Сярэбраны прызёр (1)**: 2012/2013.
*  **Бронзавы прызёр (1)**: 2005/2006.

## Статыстыка выступленняў 
## Галоўныя трэнеры 
* Сяргей Паграбнёў (1997—2002)
* Яўген Пустагвар (2005—2007)
* Юрый Чарняк (2009—2010)
* Віталь Маклакоў (2010—2019)
* Андрэй Васілеўка (2019—2020)
* Руслан Насенка (2020—2022)
* Артур Арлавец (з 2022)

 

## Спасылкі 
* BK GRODNO-93-GRGU
Катэгорыя:Гродна-93
Танта

**Танта**:
## Егіпет 
* Танта (Егіпет)
## Расія 
* Танта (Іркуцкая вобласць)
Леон (фільм)

**«Леон»** (, пракатная назва ў Паўночнай Амерыцы — ) — культавы фільм французскага рэжысёра Люка Бесона, зняты ў 1994 годзе па ўласным сцэнары. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Жан Рэно, Наталі Портман і Гэры Олдмен.

Станам на студзень 2024 года фільм займаў 38 месца ў рэйтынгу 250 найлепшых фільмаў IMDb.

## Сюжэт 
У Леона вельмі незвычайная прафесія: ён займаецца ... забойствамі. Здавалася, нішто не магло змяніць бязлітаснага і неверагодна жорсткага мужчыну, пакуль у яго жыцці не з'явілася чароўная суседка Мацільда. Ці атрымаецца ў яе прыўнесці ў яго жыццё нешта акрамя бруду і болю?

## У ролях 
## Зноскі 
## Спасылкі
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1994 года
Катэгорыя:Фільмы Люка Бесона
Катэгорыя:Фільмы-баевікі Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы Францыі 1994 года
Катэгорыя:Фільмы Gaumont
Катэгорыя:Фільмы пра помсту
Патрысія Веласкес

**Патрысія Карола Веласкес Семпрун** (; нар. , Маракайба, Венесуэла) — венесуэльская кінаактрыса і мадэль. Больш за ўсё вядомая па фільмах «Мумія вяртаецца» (2001), «Ягуар» (1996) і «Паляўнічыя за розумам» (2004).

## Біяграфія 
Патрысія Веласкес нарадзілася 31 студзеня 1971 года ў Маракайба ў сям’і настаўнікаў, яна была пятым па ліку з шасці дзяцей.

Да 4 гадоў Патрысія Веласкес жыла ў Парыжы, потым — у Мехіка, дзе яе бацька працаваў па лініі ЮНЕСКА. Бацькі Патрысіі былі педагогамі і далм ёй добрую адукацыю.

Патрысія Веласкес пачынала як танцорка, але ў 17 гадоў яе выпадкова адкрыла топ-мадэльнае агенцтва. У 1988 годзе яна ўдзельнічала ў дэфіле Dolce & Gabbana.

Веласкес здымалася ў рэкламе духоў Allure ад Chanel, духоў Verino ад Roberto Verino і ўдзельнічала ў каталогу ніжняй бялізны для Victoria’s Secret.

У 1989 годзе ўдзельнічала ў конкурсе «Міс Венесуэла», заняла сёмае месца. Працавала ў Італіі, Іспаніі, Францыі, Вялікабрытаніі, Японіі, а потым стала першай амерыканскай топ-мадэллю ў Нью-Ёрку.

У 1997 годзе яна пакінула подыум і пачала браць урокі акцёрскага майстэрства.

У лютым 2015 года Патрысія Веласкес выпусціла мемуары «Хадзі прама» (англ.: Straight Walk), у якіх распавяла пра сваё нялёгкае юнацтва і пра адносіны з Сандрай Бернхард, стаўшы першай лацінскай супермадэллю, якая публічна прызнала сябе лесбіянкай.
Мэй Ланьфан

**Мэй Ланьфан** (; 22 кастрычніка 1894, Пекін, Імперыя Цын — 8 жніўня 1961, Пекін, КНР) — кітайскі , выканаўца роляў жаночага амплуа «» у .

Разам з ,  і  Мэй Ланьфан вядомы як адзін з . Сярод іх быў і яго дзядуля па бацькавай лініі Мэй Цяалін, які праславіўся выкананнем жаночых роляў дань і быў адным з . Мэй Цяалін часта выступаў у імператарскім палацы. Дзядуля па матчынай лініі, Ян Луншоу, выконваў ролі ушэн (амплуа -ваеннага).

Рана страціўшы бацькоў (бацька, Мэй Чжуфэнь, памёр 26 гадоў ад роду.

У дзесяць гадоў дэбютаваў у спектаклі «Шлюбная пара багіні і земляроба». У 14 гадоў далучыўся да тэатральнай трупы Сіляньчэн (пазней пераназванай у Фуляньчэн) (у 1929 годзе ад туберкулёзу).

Дзякуючы выдатнаму валоданню асноўнымі кампанентамі кітайскай оперы — спевам, танцам і выканальніцкім майстэрствам.

У 1922 годзе заснаваў уласную тэатральную трупу Чэнхуа. Пачаў уключаць у пастаноўкі новыя прыёмы гульні: дань-дзева, дань-какетка, дань-ваяўніца. Таксама пачаў эксперыментаваць з дэкарацыямі, грымам, галаўнымі ўборамі і касцюмам. Выступ у Ленінградзе наведаў Сталін. Мейерхольд аб гэтых гастролях напісаў захоплены артыкул, а Эйзенштэйн на іх аснове стварыў фільм.

Удзельнічаў у рэфармаванні тэатра, якое праходзіла па ініцыятыве новых уладаў; складаўся ў шматлікіх камітэтах, прымаў удзел у канферэнцыях.

У 1953 годзе абраны намеснікам старшыні .

У 1955 годзе заснаваў  і стаў яго першым дырэктарам.

У 1959 годзе ўступіў у КПК.

Акрамя тэатральнай дзейнасці, прыняў удзел у стварэнні некалькіх фільмаў, запісаў шэраг грампласцінак.

Памёр у Пекіне 8 жніўня 1961 года.

## Творчасць 
Мэй Ланьфан за сваё жыццё сыграў больш чым у 400 пастаноўках, больш за 100 з якіх ставіліся пастаянна. Найбольш знакамітыя «», «», «», «».

Наватарскія распрацоўкі Мэй Ланьфана ў грыме, касцюмах, жэстах узбагацілі амплуа дань.

## Памяць аб Мэй Ланьфане 
е]]

* У 1986 годзе ў Пекіне адкрыты .
* У 2008 годзе рэжысёр  зняў фільм «».
* Вялікі тэатр пекінскай оперы носіць імя Мэй Ланьфана.

## Сачыненні 
* Мэй Лань-фан. Сорок лет на сцене: Записки Цзы-Чуаня. Пер. с кит. М. Искусство. 1963 г. 499 с., илл.

## Літаратура 
* Театральная энциклопедия. Т.III, М., Издательство «Советская энциклопедия», 1964. С.1022-1033.
* Завидовская Е. Мэй Ланьфан в Советском Союзе (1935) // Институт Конфуция. Ноябрь 2014. Выпуск 27.№ 6. С.32-34.
* Мэй Лань-фан и китайский театр. [Сборник], М. — Л., 1935.
* Образцов С., Театр китайского народа, М., 1957.
* Серова С., Пекинская музыкальная драма, М., 1970.
* Васильев Б. А. Китайский классический театр: На спектаклях Мэй Лань-фана // Рабочий театр.1935.№ 8. С.5-7.
* Min Tian, ed. China’s Greatest Operatic Male Actor of Female Roles: Documenting the Life and Art of Mei Lanfang, 1894—1961 (Lewiston, NY: Edwin Mellen Press, 2010).
* Min Tian, Mei Lanfang and the Twentieth-Century International Stage: Chinese Theatre Placed and Displaced (New York: Palgrave, 2012).

## Спасылкі 
* Дом-музей Мэй Ланьфана.
* Дом-музей Мэй Ланьфана.

Катэгорыя:Музыканты Кітая
Катэгорыя:Тэатральныя дзеячы Кітая
Катэгорыя:Пекінская опера
Недатыкальныя (фільм, 2011)

«**Недатыка́льныя**» або «**1+1**» ()&nbsp;— Французская камедыйная драма, заснаваная на рэальных падзеях, рэжысёраў Аліўе Накаша і Эрыка Таледана. Прэм'ера ў Францыі адбылася 2 лістапада 2011 года.

Станам на студзень 2024 года фільм займаў 47 месца ў рэйтынгу 250 найлепшых фільмаў IMDb.

## Сюжэт 
Пасля няшчаснага выпадку Філіп прыкаваны да інваліднага крэсла. Ён практычна цалкам пазбаўлены адчувальнасці, таму з любой нагоды вымушаны звяртацца за дапамогай да іншых людзей. Месца памочніка спрабавалі заняць многія, але нават самыя першакласныя спецыялісты не падыходзілі пад патрабаванні мужчыны, пакуль на парозе яго дома не апынуўся просты хлопец з гета.

## У ролях 
## Спасылкі
* Афіцыйны сайт фільма
* 

Катэгорыя:Фільмы на французскай_мове
Катэгорыя:Кінакамедыі Францыі
Катэгорыя:Фільмы 2011 года
* у беларускай агучцы
Антоніа Гансалес Веласкес

**Антоніа Гансалес Веласкес** (; ,  — 18 студзеня 1793 года або 18 студзеня 1794, ) — іспанскі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1723 годзе ў Мадрыдзе ў сям'і скульптара Пабла Гансалеса Веласкеса. У 1747 атрымаў ад Акадэміі Сан-Фернанда адукацыйны грант для паездкі ў Рым, дзе вучыўся ў майстэрні Карада Джаквінта і ўжо ў наступным годзе прыняў удзел у роспісе царквы Сантысіма-Трыніта-дэльі-Спаньёлі, якая належала іспанскай галіне манаскага ордэна трынітарыяў.

У 1752 годзе мастак вярнуўся ў Іспанію, дзе неўзабаве прыняў удзел у роспісе храма аднаго з манастыроў Мадрыда і купала капэлы базілікі Нуэстра-Сіньёра-дэль-Пілар у Сарагосе, а таксама ў роспісе інтэр'ераў Каралеўскага палаца ў Мадрыдзе. У 1757 годзе Гансалес Веласкес атрымаў званне прыдворнага мастака, а ў 1765 годзе стаў рэктарам Акадэміі Сан-Фернанда. Сярод яго вучняў былі Марыяна Сальвадор Маэлья, за якога ён выдаў сваю дачку, і ўласны сын, Закарыяс Гансалес Веласкес.

Як мастак, Гансалес Веласкес пераважна спецыялізаваўся на стварэнні рэлігійных і міфалагічных сцен у палацах і саборах. Ён таксама выканаў шматлікія эскізы для мадрыдскай Каралеўскай фабрыкі габеленаў.

Антоніа Гансалес Веласкес памёр у Мадрыдзе ў 1793 годзе. На пасадзе рэктара акадэміі яго змяніў спачатку Франсіска Баеу (1793—1795), а затым зяць, Марыяна Сальвадор Маэлья (1795—1798).
Юрый Аляксандравіч Тарасюк

**Юрый Аляксандравіч Тарасю́к** (верасень 1913, в. Лявонавічы, Слонімскі павет, Гродзенская губерня, цяпер Дзятлаўскі раён — ?) — беларускі навуковец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў верасні 1913 года ў вёсцы Лявонавічы Слонімскага павета ў сялянскай сям’і. У 1927 годзе ўступіў у КСМЗБ. Падчас арышту навукова-тэхнічны супрацоўнік БелАН.

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вязні ГУЛАГа
Катэгорыя:Справа Беларускага нацыянальнага цэнтра
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзятлаўскім раёне
Сезон 2013/2014 «Прынёмання»

У сезоне 2013/2014 баскетбольны клуб «Прынёманне» з Гродна прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2013/2014 (**8 месца**),
* Кубак Беларусі 2013 (**Групавы этап**).

## Склад каманды 
*  Юрый Глебавіч
*  Павел Даўгашэй
*  Яўген Дробаў (пераведзены з асноўнай каманды падчас сезона)
*  Павел Карасевіч
*  Валерый Кот
*  Максім Кутай
*  Руслан Куцкевіч
*  Алег Макараў
*  Аляксей Пракапенка
*  Аляксандр Семянюк (пераведзены ў асноўную каманду падчас сезона)
*  Павел Сувораў
*  Арцём Сыраватка (пераведзены з асноўнай каманды падчас сезона)
*  Генадзь Усовіч
*  Андрэй Філіповіч
*  Павел Шулейка

## Трэнеры каманды 
*  Віталь Маклакоў (галоўны трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2012/2013 «Гродна-93-2»
* Сезон 2014/2015 «Прынёмання-ГрДУ»
 

## Спасылкі 
* 2013-2014
2013/2014
Прынёмання
Катэгорыя:2013 год у Гродне
Катэгорыя:2014 год у Гродне
Магіла светлякоў

**«Магіла светлякоў»** ()&nbsp;— японскі анімацыйны фільм рэжысёра Ісао Такахата, выпушчаны ў 1988 годзе. Па матывах аднайменнага аўтабіяграфічнага рамана Акіюкі Носакі.

Станам на студзень 2024 года фільм займаў 43 месца ў рэйтынгу 250 найлепшых фільмаў IMDb.

## Сюжэт 
Апошнія дні Другой Сусветнай вайны. Амерыканская авіяцыя бамбуе японскія гарады. У вір штодзённага чалавечага кашмару трапляюць 14-гадовы Сэйта і яго малая сястра Сэцука. Перажыўшы страту блізкіх, яны засталіся зусім адны. Юны хлопчык раптоўна становіцца дарослым, сутыкнуўшыся з жорсткасцю свету. Ён усведамляе, што ад яго залежыць жыццё ягонай маленькай сястры.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* 

Катэгорыя:Поўнаметражныя анімацыйныя фільмы
Катэгорыя:Мультфільмы Японіі
Катэгорыя:Мультфільмы 1988 года
Катэгорыя:Фільмы Японіі
Катэгорыя:Фільмы на японскай мове
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Кобра Матата

**Кобра Матата** () — кіраўнік груповак «Патрыятычныя сілы супраціўлення Ітуры».

## Біяграфія 
Паходзіць з народа нгіці (падгрупа народа ленду).

Падчас вайны ў Ітуры ваяваў супраць урада ДР Конга. У 2004 годзе змяніў Жэрмена Катанга на пасадзе кіраўніка баевікоў.

Пасля прымярэння з уладамі ў 2006 годзе Матата стаў генералам кангалезскай арміі, але ў 2010 годзе аднавіў паўстанцкую дзейнасць.

У лістападзе 2014 годзе здаўся ўладам. Абвінавачваны ў злачынствах супраць чалавечнасці і ваенных злачынствах.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Правадыры паўстанняў
Фрэнк Дарабонт

**Фрэнк Дарабонт** (, нар. ) — амерыканскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар венгерскага паходжання. Быў тройчы намінаваны на «Оскар». Найбольш вядомы экранізацыямі твораў Стывена Кінга: «Уцёкі з Шаўшэнка», «Зялёная міля».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кінарэжысёры ЗША
Дванаццаць крэслаў (значэнні)

Назву **«12 крэслаў маюць»**

* «12 крэслаў» — раман Іллі Ільфа і Яўгена Пятрова.

* «12 крэслаў» — двухсерыйная камедыя Леаніда Гайдая (1971).
* «12 крэслаў» — лірычная камедыя Марка Захарава ў чатырох серыях (1976).
Дыляфруз Джабарава

**Дыляфруз Абдурахімаўна Джабарава** (, Ташкент) — танцоўшчыца. Народная артыстка Узбекістана (1984).

## Біяграфія 
Нарадзілася 7 мая 1950 года ў Ташкенце.

Скончыла аддзяленне народнага танца Ташкенцкай дзяржаўнай нацыянальнай вышэйшай школы танца і харэаграфіі (1967), харэаграфічнае аддзяленне Ташкенцкага дзяржаўнага інстытута культуры (1983).

Салістка ансамбля спеваў і танцаў «Шодлік» (1967—78), Тэатра імя Наваі (1978—82), аб’яднання «Узбекканцэрт» (1982—86), з 1986 года ў гастрольна-канцэртным аб’яднанні Узбецкая дзяржаўная філармонія імя Мухітдзіна Карыягубава. У 1990—2001 гадах — мастацкі кіраўнік ансамбля спеваў і танца «Шодлік» (з 1996 «Узбекістан»).

## Творчасць 
Выконваныя танцы адрозніваюцца радасцю, насычанасцю і выразнасцю рухаў, прыгожымі рытмамі, якія ў тонкіх жэстах выяўляюць любоў, боль і радасць жаночага сэрца.

Лепшыя танцы: «Dil kuylasin», «Gulruh», «Daryoi azim», «Surnay lazgisi», «Noz etar», «Oʻsma qoʻyibdi qoshiga», «Raqqosa», «Tanavor», «Uynasangiz», «Munojat» і іншыя. Выканала партыю фарандолы ў оперы «Кармэн» (Ж. Бізэ). У яе рэпертуары індыйскі, чылійскі, уйгурскі, рускі, іранскі, турэцкі, афганскі, цыганскі і іншыя народныя танцы. Гастралявала ў такіх краінах, як ЗША, Аўстралія, Бельгія, В'етнам, Германія, Сірыя і інш. Зняты тэлефільм «Танцуе Дыляфруз Джабарава», прысвечаны творчасці Д. Джабаравай (1984).

Катэгорыя:Танцоўшчыцы Узбекістана
Катэгорыя:Актрысы Узбекістана
Харакіры (значэнні)

**Харакіры** — рытуальнае самагубства шляхам успарвання сабе жывата, прынятае сярод самурайскага саслоўя сярэднявечнай Японіі.

## Мастацтва 
* «Харакіры» — нямецкі фільм 1919 года рэжысёра Фрыца Ланга.
* «Харакіры» — мастацкі фільм 1962 года рэжысёра Масакі Кабаясі.