open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Limenitis reducta

**Limenitis reducta** — дзённы матылёк роду  сямейства .

## Этымалогія лацінскай назвы 
*Reducta* (з лацінскай) — скарочаны, зніклы. Назва адлюстроўвае асаблівасці афарбоўкі ніжняга боку задніх крылаў, дзе знаходзіцца толькі адзін шэраг чорных кропак, у адрозненне ад блізкароднасных відаў, якія маюць двайны шэраг плям.

## Апісанне 
Даўжыня пярэдняга крыла імага — 21—31 мм. Верхні бок крылаў чорна-буры, у самца з блакітным адлівам, у самкі буры без адліву.

## Арэал 
Распаўсюджаны ў Паўднёвай Еўропе, Паўднёвай Францыі і ў адзіных вядомых пунктах у Брэтані і Нармандыі на паўночна-захадзе краіны, Паўднёвай Германіі, Аўстрыі, Славакіі, Венгрыі, Румыніі, на Балканскім
паўвостраве, у Малой Азіі, на Каўказе, у Закаўказзе, Крыму, Іране і Афганістане.

Не знойдзена на Балеарскіх астравах, Крыце, у Польшчы, у цэнтры і на поўдні Пірэнэйскага паўвострава. У Чэхіі (паўночная мяжа гістарычнага арэала) лічыцца вымерлым — пасля 1942 года не адзначаўся.

## Спосаб жыцця 
### Месцапражыванні 
Паляны, дарогі ў мяшаных і лісцевых лясах. Даліны рэк і ручаёў, зараснікі кустоў, узлескі і паляны сярод разрэджаных лісцяных лясоў. У горы падымаецца да вышыні 2000 м над узроўнем мора, дзе сустракаецца па ўзлесках.

### Час лёту 
Развіваецца ў адным пакаленні. Час лёту з сярэдзіны чэрвеня па пачатак жніўня, верасень

### Кармавыя расліны 
, у асаблівасці , , , , ,  і .

Limenitis reducta 02.jpg|Ніжні бок крылаў
Limenitis reducta07.jpg|Знешні выгляд

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі
Катэгорыя:Німфаліды
Lonicera implexa

**Lonicera implexa** — паўкуст сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовы вечназялёны паўкуст з голымі сіне-зялёнымі галінамі, вышынёй ад 1 да 3, у выключных выпадках да 7 метраў. Кветкі спачатку жаўтлявыя, затым чырванаватыя. Цвіце з лютага па май. Плады — яйкападобныя ягады, чырванавата-аранжавыя ў канцы тэрміну паспявання. Скурыстае лісце знаходзяцца на процілеглых баках, ад 2 да 8 сантыметраў у даўжыню і ад 2 да 4 см, радзей за ўсё 0, 5 сантыметраў у шырыню. Верх цёмна-зялёны і глянцавы, ніз сіне-зялёны, краі празрыстыя.

## Арэал 
Расліна распаўсюдзілася на ўсе краіны, якія мяжуюць з Міжземным морам на ўсход у Грэцыю. Расце ў лясах, маквісах, жывых агароджах, а таксама як дэкаратыўная расліна.

Lonicera implexa Blüte.jpg|Кветкі
Lonicera implexa 666 bei Livorno.jpg|Плады

## Літаратура 
* Ingrid Schönfelder, Peter Schönfelder: Die Kosmos-Mittelmeerflora. Franckh, Stuttgart 1999, ISBN 3-440-07803-5

## Спасылкі 
* United States Department of Agriculture 

Катэгорыя:Бружмель
Катэгорыя:Флора Еўропы
Каноплевыя

**Коноплевыя** (*Cannabaceae*) — сямейства двухдольных раслін парадку Ружакветныя. Раней сямейства ўключалі ў парадак Urticales.

Найбольш вядомыя прадстаўнікі,  і , часта культывуюцца шырока сустракаюцца ва ўмераных і гарачых раёнах планеты.

## Біялагічнае апісанне 
Каноплевыя — шматгадовыя ці аднагадовыя травы, якія зімуюць пры дапамозе падземных карэнішчаў і каранёў, а таксама дрэвы і кусты.

Сцябло ў роду Хмель уецца, у роду Каноплі прямое.

Лісце лапчата-лопасцевае або складанае, процілеглае або ўверсе сцябла папераменнае.

Кветкі аднаполыя, двухдомныя расліны. Мужчынскія кветкі сабраны ў складаную мяцёлку, жаночыя — у каташкі або шышкі. У мужчынскай кветцы развіты просты травяністы або плёнкавы пяціраздзельны калякветнік, пяць тычынак, супраціўных долям калякветніка. У жаночай кветцы плёнкавы калякветнік мае выгляд цэльнакрайняй невялікай чашачкі, абгартальнай толькі аснаванне завязі. Песцік адзін. Завязь верхняя аднагнёздавая, з адной вісячай выгнутай семяпупышкай. Слупкоў два ці адзін, двухраздзельны.

Формула кветкі: \ast P_{5}\; A_{5}\;  G_{0}; \ast P_{(5)}\; A_{0}\; G_{(\underline2)}

Плод — арэх; насенне безбялковае; зародак або сагнуты (у канопляў) або завіты, слімаком (у хмеля).

## Класіфікацыя 
Сямейства складаецца з 10 родаў:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Pteroceltis* Maxim., адзіны від 
* 

## Спасылкі 
* Лекавыя расліны — Пакрытанасенныя — Коноплевые (*Cannabaceae*) 
* 

Катэгорыя:Ружакветныя
Катэгорыя:Сямействы раслін
Aphananthe

**Aphananthe** — невялікі род вечназялёных дрэў сямейства .

## Назва 
Родавая назва *Aphananthe* азначае *нязначная кветка*.

## Батанічнае апісанне 
Лісце на сцябле чарговае і зубчастае. Кветкі аднаполыя, плод — касцянка.

## Арэал 
Вылучаюць каля шасці відаў, якія растуць на Мадагаскары, у Паўднёва-Усходняй Азіі, Мексіцы і Аўстраліі. Сярод відаў Aphananthe aspera і Aphananthe philippinensis.

Катэгорыя:Каноплевыя
Мячэць «Святло веры» (Іжэўск)

**Мячэць «Святло веры»** — адна з трох мячэцяў сучаснага Іжэўска (вядомая таксама як «Іман нуры» з татарскай мовы). Знаходзіцца на вуліцы Пятрова, 53 ва Усцінаўскім раёне горада паблізу ад невялікай ракі Чамашурка.

## Гісторыя 
Упершыню ідэя пра стварэнне ў Іжэўску новай мячэці ўзнікла ў 1996 годзе, калі з'явіўся новы будынак Іжэўская пятніцкай мячэці на вуліцы Азіна, бо гэта вялікая мячэць не магла прымаць усіх падчас вялікіх рэлігійных святаў. Будаўніцтва мячэці пачалося ў 2006 годзе. У 2009 годзе ў мячэці пачаліся першыя малітвы, але тады яшчэ бракавала дакументаў для афіцыйнага адкрыцця. Урачыстае адкрыццё мячэці адбылося 14 чэрвеня 2012 года; першым імамам стаў Равіль Газізаў.

## Адукацыя 
На працягу навучальнага года ў мячэці адбываюцца ўрокі па ісламу. Усяго налічваецца 8 выкладчыкаў і каля 100 вучняў.

## Зноскі 
## Гл. таксама 
* Спіс мячэцей Іжэўска

Святло веры
Катэгорыя:З’явіліся ў 2009 годзе
Катэгорыя:2009 год у Іжэўску
Джон Ітан

**Джон Ітан** (,  — , Вашынгтон) — амерыканскі палітычны дзеяч і дыпламат з Тэнесі, які служыў у Сенаце ЗША і ваенным міністрам ЗША ў адміністрацыі Эндру Джэксана (1829—1831).

Катэгорыя:Ваенныя міністры ЗША
Трамбідыформныя кляшчы

**Трамбідыформныя кляшчы** (*Trombidiformes*) — атрад надатраду Acariformes. Налічваюць больш за 22 000 апісаных відаў, якія аб’ядноўваюцца прыкладна ў 125 сямействаў.

## Значэнне для чалавека 
Сярод прадстаўнікоў атрада ёсць формы — пераносчыкі патагенных для чалавека і млекакормячых інфекцый: іх укусы выклікаюць скурныя захворванні — трамбідыяз, зерневую каросту (узбуджальнік — ), дэмадэкоз (узбуджальнікі — прадстаўнікі роду ). Некаторыя віды выступаюць у якасці пераносчыкаў бактэрый  (сямейства ) — узбуджальнікаў ліхаманкі цуцугамушы.

Некаторыя віды, якія паразітуюць на раслінах, — сур’ёзныя шкоднікі сельскагаспадарчых культур. Да ліку такіх, напрыклад, ставіцца шэраг відаў з сямействаў  і .  паразітуе у трахеях пчол, выклікаючы акарапідоз.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Acari (Synopsis of the described Arachnida of the World). insects.tamu.edu
Hemiptelea

**Hemiptelea davidii** — адзіны прадстаўнік роду ***Hemiptelea*** сямейства .

## Распаўсюджанне і экалогія 
У прыродзе арэал віду ахоплівае Карэйскі паўвостраў і практычна ўсю тэрыторыю Кітая.

Расце па бясплодных камяністых схілах. Утварае калючыя непраходныя зараснікі ў рост чалавека або расце адзіночнымі дрэвамі з прамымі стваламі.

## Батанічнае апісанне 
Дрэва або куст, які ўтварае густую крону. Галінкі ў маладосці густаваласістыя, пазней слаба апушаныя, пакрытыя калючкамі даўжынёй 1,5 см. Кара шэра-карычневая або карычневая.

Пупышкі шарападобна-яйкападобныя, дробныя. Лісце даўжынёй 2-5 см, эліптычнае або даўгавата-эліптычнае, з 8-12 парамі жылак, востраканцовыя, з круглявым або паўсэрцападобным аснаваннем, пільчата-гародкавыя, зверху з адзінкавымі валасінкамі, знізу рассеяна апушаныя, на хвосціках даўжынёй 1-3 мм.

Кветкі двухполыя, на кароткіх кветаножках, сабраны па 1-4 у пазухах верхняга лісця або прыкветкаў. Калякветнік з 4-5 часткамі; тычынак звычайна чатыры.

Плод — сухі, коса зрэзаны арэшак даўжынёй 6 мм, з 2 крыламі ў верхняй частцы.

Цвіценне ў красавіку, разам з распусканнем лісця.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вязавыя
Катэгорыя:Манатыпныя роды раслін
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Флора Усходняй Азіі
Зульфікар Алі Бхута

**Зульфікар Алі Бхута** (, Ларкана, Брытанская Індыя — , Равалпіндзі, Пакістан) — пакістанскі палітычны дзеяч. Прэзідэнт і прэм'ер-міністр Пакістана. Зрынуты падчас ваеннага перавароту, а затым — пакараны смерцю.

## Дзяцінства і юнацтва 
Нарадзіўся ў багатай мусульманскай сям'і ў Ларкане (Брытанская Індыя, цяпер — Пакістан). Сын пакістанскага палітыка Шаха Наваза Бхута. Адукацыю атрымаў у Індыі, ЗША і Вялікабрытаніі.

У 1947 годзе паступіў ва Універсітэт Паўднёвай Каліфорніі. У 1949 годзе перавёўся ў Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі, які скончыў з адзнакай у 1950 годзе з атрыманнем ступені ў галіне палітычных навук. У тым жа годзе паступіў у каледж Крайст-Чорч Оксфардскага ўніверсітэта, дзе атрымаў ступень магістра права і з адзнакай ступень магістра ў галіне палітычных навук.

## Палітычная дзейнасць 
У 1957 годзе працаваў у пакістанскім прадстаўніцтве пры ААН, у 1963 годзе стаў міністрам замежных спраў Пакістана. На гэтай пасадзе марна дамагаўся рашэння пакістана-індыйскай спрэчкі аб Кашміры. У 1966 годзе выступіў з крытыкай прэзідэнта Аюб-Хана за падпісанне Ташкенцкай дэкларацыі, пасля чаго пайшоў у адстаўку з пасады міністра замежных спраў, а ў 1967 годзе заснаваў апазіцыйную Пакістанскую народную партыю (ПНП).

Будучы жорсткім палітыкам, Бхута адважыўся на рэзкія перамены ў дзяржаве і прапанаваў лозунг: «Іслам — наша вера, дэмакратыя — наша форма ўлады, сацыялізм — наша эканамічная сістэма». Ён заклікаў «аднавіць дэмакратыю», прапаноўваў праграму эканамічных рэформаў пад назвай «ісламскі сацыялізм». Быў арыштаваны і заключаны ў турму (1968—1969).

На парламенцкіх выбарах 1970 года ПНП заваявала большасць галасоў у заходняй частцы краіны, але перамогу атрымала партыя «Авамі ліг», якая выступала за аўтаномію Усходняга Пакістана. Пераемнік Айюб-хана прэзідэнт Ях'я Хан абвясціў вынікі выбараў несапраўднымі, што выклікала грамадзянскую вайну, якая ў выніку прывяла да ўтварэння незалежнай дзяржавы Бангладэш. Ях'я Хан вымушаны быў сысці ў адстаўку, і 21 снежня 1971 года Бхута заняў пост прэзідэнта Пакістана. За аказаную яму дапамогу ў барацьбе з Ях'я Ханам генерал Мухамад Зія-уль-Хак атрымаў пасаду начальніка штаба сухапутных войскаў.

Катэгорыя:Прэзідэнты Пакістана
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Пакістана
Беларускі народны ўніверсітэт

**Беларускі народны ўніверсітэт** — установа адукацыі, якая існавала ў Маскве (РСФСР) з 11 ліпеня да 12 жніўня 1918 года. Арганізаваны культурна-асветным аддзелам Беларускага нацыянальнага камісарыята. Загадчык універсітэта П. А. Урбановіч.

## Гісторыя 
За час існавання ўніверсітэта заняткі наведалі 57 чалавек, пераважна школьныя настаўнікі Беларусі, у тым ліку з тэрыторыі, якая была на той момант акупавана Германіяй. Ім былі зачытаны лекцыі па беларускай гісторыі, літаратуры, мове, эканоміцы, геаграфіі і іншых навуках.

Сярод лектараў былі Дзмітрый Анучын («Да пытання аб беларускай тэрыторыі»), Уладзімір Пічэта («Гісторыя беларускага народа»), Антон Ясінскі («Гісторыя адукацыі на Беларусі»), Павел Растаргуеў («Беларуская мова»), Зміцер Жылуновіч («Агляд беларускай літаратуры»), Уладзімір Дабравольскі («Элементы тэатра ў народнай беларускай паэзіі»), Яфім Чапуркоўскі («Антрапалогія Беларусаў»), Яўсей Канчар («Гісторыя нацыянальнага і рэвалюцыйнага руху ну Беларусі») і іншыя.

Слухачы адначасова маглі наведваць лекцыі на Усерасейскіх настаўніцкіх курсах, арганізаваных Наркамасветы РСФСР. Частка прачытаных лекцый была выдадзена пад назвай «Курс беларусазнаўства» (1918—1920).

## Літаратура 
* 
* «Народное образование в БССР: Сборник документов и материалов». Т.1. 1917—1928 гг. Мн., 1979. С. 28-29, 33-36;
* Бандарчык В. К. «Гісторыя беларускай савецкай этнаграфіі», Мн., 1972. с. 15, 64—69;
* Скалабан, В. У. Беларускі народны універсітэт / В. У. Скалабан . — С. 450.
* Улащик, Н. Н. «История белорусского народа» В. И. Пичеты и ее роль в изучении истории Белоруссии // История и историки: Историографический ежегодник. 1980. — М., 1984.

Катэгорыя:Універсітэты Масквы
Катэгорыя:Універсітэты Беларусі
Вялікая Вязанка

**Вялі́кая Вяза́нка, Вялікая Вязынка, канал О-1** — рака ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Ала (басейн Бярэзіны).

Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 70 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км. Пачынаецца за 3,3 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Кругі. Упадае ў Алу прыкладна за 1 км у напрамку на захад ад вёскі Забалоцце. Рэчышча каналізаванае. Рака прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-120. Выданне 1981 года.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гомельской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Жлобінскага раёна
Катэгорыя:Басейн Бярэзіны
Барановыя ілбы

шхерах.]]
**Барановыя ілбы**&#x20;— згладжаныя рухам ледавіка скальныя выступы карэнных парод. Схілы, звернутыя ў бок, адкуль прыйшоў ледавік, нахільныя і згладжаныя з мноствам рысак ад марэнавага камення, супрацьлеглыя&#x20;— больш няроўныя і абрывістыя. Даўжынёй да некалькіх сотняў метраў, у вышыню дасягаюць 50&#x20;м. Маюць авальную даўгаватую форму, арыентаваную доўгай воссю па ходзе ледніка. Участкі невялікіх барановых ілбоў называюць *кучаравымі скаламі*. Сустракаюцца ў зонах сучаснага і старажытнага зледзянення, як мацерыковага, так і горнага.

Распаўсюджаны ў Новай Шатландыі (Канада), Фенаскандыі, што ахоплівае Скандынаўскі і Кольскі паўвостравы, Фінляндыю і частку Карэліі.

## Гл. таксама 
* Друмлін

## Заўвагі 
Катэгорыя:Ледавіковыя формы рэльефу
Гуляўнік

**Гуля́ўнік** (*Sisymbrium*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Распаўсюджанне 
Каля 90 відаў, распаўсюджаных ва ўмеранай паласе Паўночнага паўшар’я, а таксама ў Паўднёвай Амерыцы (Анды) і Паўднёвай Афрыцы. На тэрыторыі былога СССР расце 25 відаў. На Алтаі сустракаецца 4 віды.

Расце па камяністых схілах, у стэпах і як пустазелле на палях, агародах і ў садах, уздоўж дарог, пераважна на пясчаных глебах, багатых мергелем.

Шырока распаўсюджаны ва ўмераным поясе аднагадовыя і зімуючыя пустазеллі , ; на поўдні еўрапейскай часткі і ў Сярэдняй Азіі ― зімуючае пустазелле ; на ніжняй Волзе, Доне і Паўночным Каўказе ― , які размножваецца каранёвымі атожылкамі.

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя, двухгадовыя, радзей шматгадовыя травы.

Лісце перыстараздзельнае або перыстанадрэзанае, голае або апушанае простымі валасінкамі. Кветкі жоўтыя ў доўгіх гронках. Чашалісцікі прамыя або адтапыраныя. Пялёсткі з кіпцікаў, даўгавата-авальныя. Плод — струк.

## Хімічны склад 
Пустазельныя віды ўтвараюць шмат дробнага насення, якое ўтрымлівае да 30 % тлустага алею. Многія віды — шкодныя або атрутныя расліны, паколькі ўтрымліваюць у насенні гліказіды тыпу сінігрыну, якія ўтвараюць пры расшчапленні гарчычныя алеі з вострым пахам і пякучым смакам.

## Практычнае выкарыстанне 
На пашах і пакладах  і  у маладым стане з’ядаюцца вярблюдамі, авечкамі, даюць добры сілас.

Насенне некаторых відаў у Азіі ўжываюць замест гарчыцы.

Некаторыя віды служаць у народзе ў якасці лекавых раслін; напрыклад,  ужываўся для лячэння лёгачных хвароб у Еўропе, Паўночнай Афрыцы, Заходняй Сібіры, на Алтаі і ў Паволжы.

## Віды 
Існуе больш за 50 відаў роду.

Некаторыя віды:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Гулявник  на agbina.com 


Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Грэг Олмен

**Грэг Олмен** (, 8 снежня 1947 — 27 мая 2017) — амерыканскі спявак і музыкант. Найболей вядомы як лідар-вакаліст, арганіст і аўтар песень гурта The Allman Brothers Band і ў гэтай жа якасці быў даволі паспяховы. На думку крытыкаў, сольныя працы Грэга болей душэйшыя, чым з гуртом, і, як піша музычны сайт AllMusic, «меней засяроджаныя на высокаватнай віртуознасці».

Часопіс «Ролінг стоўн» уключыў Грэга Олмена ў свой спіс ”Ста найвялікшых спевакоў усіх часоў” (70-е месца).

## Дыскаграфія 
* *Гл. «Gregg Allman § Discography» у англійскім раздзеле.*

;Студыйныя
* *Laid Back* (1973)
* ''Playin' Up a Storm* (1977)
* *I'm No Angel* (1987)
* *Just Before The Bullets Fly*  (1988)
*  *Searching for Simplicity* (1997)
* *Low Country Blues* (2011)
* *Southern Blood* (2017)

;Live
* *The Gregg Allman Tour* (1974)
* *Gregg Allman Live: Back to Macon, GA'' (2015)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Грэга Олмена
* YouTube канал Грэга Олмена
* Біяграфія Грэга Олмена  на сайце Biography.com

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі ЗША
Катэгорыя:Барытоны ЗША
Катэгорыя:Рок-музыканты ЗША
Катэгорыя:Рок-клавішнікі ЗША
Катэгорыя:Рок-вакалісты ЗША
Самбар (страва)

, самбара і вада]]

**Самбар** (малаялі *സാംബാറ്*, канара *ಹುಳಿ*, тамільская *சாம்பார*, тэлугу *సాంబారు*), таксама **самбхар** альбо **кузамбу** — традыцыйная страва з сачавіцы ў Паўднёвай Індыі.

Звычайна самбар падаецца як гарнір ці заправа да адварнога рысу або іншых індыйскіх страў. Ён уяўляе сабой вадкі соус з невялікім утрыманнем гародніны Рыхтуюць самбар у асноўным з памідораў, сачавіцы, з даданнем рэзкіх затавак (масала). Распаўсюджаны таксама цыбулевы самбар.

Існуе вялікая колькасць варыянтаў гатавання гэтай стравы — у залежнасці ад рэгіёна, ад мясцовай гародніны і інш. Як правіла, соус у аснове сваёй вегетарыянскі; для яго прыгатавання выкарыстоўваецца какосавае малако. У тамільскай кухні самбар рыхтуецца з гароднінай і рыбай (часам з сушанай рыбай). Такі соус носіць назву **кузхамбу** і мае таксама розныя варыяцыі (*ватха кузхамбу*, *расавангі* і інш.).

Катэгорыя:Індыйская кухня
Катэгорыя:Стравы з бабовых
Праспект Чарняхоўскага (Віцебск)

**Праспект Чарняхоўскага** — адна з асноўных радыяльных магістраляў горада Віцебска. Праспект размешчаны на поўдні горада, у Першамайскім раёне. Праспект Чарняхоўскага пачынаецца ад плошчы Перамогі, і заканчваецца мастом імя Шмырова праз раку Лучоса і Зялёнагурскай вуліцай. Мае працягласць 2 км, шырыню — 38-40 метраў. Па цэнтры праспекта пракладзена трамвайная лінія. Праспект названы ў гонар савецкага военачальніка, двойчы Героя Савецкага Саюза, генерала арміі І. Д. Чарняхоўскага, які прымаў удзел у вызваленні Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Гісторыя 
Фарміраванне праспекта пачалося ў XIX стагоддзі. У тыя часы забудова вуліцы была драўлянай. Да 1922 года вуліца называлася Лучоскай. З 1924 па 1938 год вуліца насіла імя яўрэйскага паэта Морыса Вінчэўскага. Потым, да 1947 года ізноў называлася Лучоскай. Забудова праспекта праводзілася ў 1960—64 гадах 4-5-павярховымі цаглянымі жылымі дамамі. З 1966 года праспект Чарняхоўскага забудоўваўся буйнапанэльнымі дамамі. У 1980-х гадах на ўчастку ад праспекта Будаўнікоў да моста Шмырова, пабудавана некалькі 9-павярховых жылых дамоў. У 1995—97 гадах з будынка былога пажарнага дэпо была перабудавана царква св. Георгія Перамаганосца. У 2004 годзе завершана будаўніцтва 16-павярховага будынка гасцініцы «Лучоса».

## Аб'екты 
* Віцебскі дзяржаўны політэхнічны каледж
* Свята-Георгіеўская царква

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз.

Чарняхоўскага
Ларкана

**Ларкана** (, ) — горад у пакістанскай правінцыі Сінд, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Насельніцтва — 270 283 чал. (1998 год).

## Гісторыя 
У часы брытанскага праўлення горад знаходзіўся на маршруце Паўночна-Заходняй чыгункі. Насельніцтва, паводле перапісу 1901 года, складала 14 543 чалавек.

Побач з Ларкана знаходзіцца Махенджа-Дара — старажытны горад цывілізацыі даліны Інда, які ўзнік каля 2600 года да н. э.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Зульфікар Алі Бхута (1928—1979) — дзяржаўны дзеяч Пакістана

Катэгорыя:Гарады Пакістана
Paulowniaceae

**Paulowniaceae** — сямейства двухдольных раслін, якое ўваходзіць у парадак .

Некаторымі крыніцамі аб'ядноўваецца з сямействам 

## Батанічнае апісанне 
Лістападныя дрэвы, у тропіках вечназялёныя. Кара гладкая. Лісце лопасцевае з 2-3 часткамі, на доўгіх хвосціках. 

## Таксанамія 
Па дадзеных сайта *GRIN* сямейства ўключае два роды, і 4 — паводле *The Plant List*:
* 
* 
* 
* 

Усяго ў сямействе налічваецца каля 20 відаў.

Катэгорыя:Сямействы раслін
Катэгорыя:Ясноткакветныя
Віцебскі дзяржаўны політэхнічны каледж

**Віцебскі дзяржаўны політэхнічны каледж** установы адукацыі «Віцебскі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт» (**ВДПК ВДТУ**) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў г. Віцебск. Размешчаны па адрасе пр. Чарняхоўскага, 14.

## Гісторыя 
**Віцебскі дзяржаўны політэхнічны тэхнікум** адкрыты 15 сакавіка 1964 года пастановай Савета Міністраў БССР ад 27 лютага 1964 года. У першым навучальным годзе прыём на дзённае аддзяленне палітэхнікума склаў 240 чалавек, на вячэрняе — 30 і на завочнае — 50. Навучальнай установе таксама былі перададзены 58 навучэнцаў, якія завяршылі адзін курс навучання ў станкаінструментальным тэхнікуме. Спецыяльнасцяў тады было ўсяго тры: «электрапрыборабудаванне», «вытворчасць апаратуры аўтаматыкі і тэлемеханікі» і «радыёапаратабудаванне».

З 27 снежня 1965 года ператвораны ў **Віцебскі політэхнічны тэхнікум**. Прыём па спецыяльнасцях «вытворчасць апаратуры аўтаматыкі і тэлемеханікі» і «радыёапаратабудаванне» праз цяжкасці ў размеркаванні выпускнікоў быў скарочаны, у 1966 годзе адкрыта новая — «прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва».

## Спецыяльнасці 
* Вытворчасць і тэхнічная эксплуатацыя прыбораў і апаратаў
* Праектаванне і вытворчасць радыёэлектронных сродкаў
* Праграмнае забеспячэнне інфармацыйных тэхналогій
* Электразабеспячэнне (паводле галін)
* Камерцыйная дзейнасць
* Эканоміка і арганізацыя вытворчасці
* Фінансы
* Маркетынг

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Каледжы Віцебска
Катэгорыя:Праспект Чарняхоўскага (Віцебск)
Катэгорыя:Віцебскі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт
Катэгорыя:З’явіліся ў  1964 годзе
Катэгорыя:1964 год у Віцебску
Праспект Будаўнікоў

**Праспект Будаўнікоў** — назва вуліц у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Праспект Будаўнікоў — праспект у Бабруйску.
* праспект Будаўнікоў — праспект у Віцебску.
* праспект Будаўнікоў — праспект у Гродне.

## Гл. таксама 
* Вуліца Будаўнікоў
* Завулак Будаўнікоў
Праспект Будаўнікоў (Віцебск)

па праспекце Будаўнікоў]]

**Праспект Будаўнікоў** — магістраль у паўднёвай частцы Віцебска на тэрыторыі Першамайскага раёна. Працягласць праспекта больш за 2700 м. Названы ў 1976 годзе (былая назва — Паўднёвая магістраль).

У сярэдзіне 20 стагоддзя ў пачатку праспекта знаходзіўся ваенны аэрадром.

Праспект забудаваны шматпавярховымі дамамі. Бярэ пачатак ад праспекта Чарняхоўскага, заканчваецца перакрыжаваннем з вуліцай Петруся Броўкі. Праспект перасякае вул. Чкалава, праспект Перамогі і Навааршанскую шашу.

## Аб'екты 
* гасцініца «Лучоса»
* парк Тысячагоддзя
* Палац спорту
* Дом побыту (24 корпус 4)
* ААТ «Віцязь»

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз.
## Спасылкі 
Будаўнікоў
Вуліца Ціміразева (Мінск)

**Вуліца Ціміразева** — вуліца ў Цэнтральным раёне Мінска. Названа ў гонар Клімента Ціміразева (1843—1920), расійскага прыродазнаўцы.

## Размяшчэнне 
Вуліца пачынаецца на скрыжаванні з вуліцамі Кальварыйская і Клары Цэткін, перасякае вуліцу Максіма Танка, Бранявы завулак, вуліцу Амуратарскую, Слаўны завулак, праспект Машэрава, вуліцы Дамашэўскую, Даватара, Рэпіна, Панфілава, Татарскую, Ігнаценкі, завулак Ціміразева, вуліцы Сапёраў, Арлоўскую, Вясёлкавую, Нарачанскую, Мястраўскую, Камайскую, Баторынскую, Ратамскую і заканчваецца каля скрыжавання з Мінскай кальцавой аўтамабільнай дарогай.

## Забудова 
* № 65а — Інстытут парламентарызму і прадпрымальніцтва
* (*Нарачанская вуліца, 8*) —  (архітэктары І. А. Скарабагатая, Я. С. Урбан, канструктар В. Ф. Ярмошына).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Цэнтральны раён (Мінск)
Амазонскі прыродна-тэрытарыяльны комплекс (Калумбія)

**Амазонскі прыродны тэрытарыяльны комплекс** () − адзін з 6 прыродных тэрытарыяльных комплексаў Калумбіі. Знаходзіцца на поўдні Калумбіі, плошча 483 119 км² (41 % тэрыторыі краіны), частка больш шырокага экалагічнага рэгіёну Амазоніі, самай шырокай лясной зоны ў свеце, якая акрамя Калумбіі ўключае тэрыторыі Балівіі, Бразіліі, Венесуэлы, Гаяны, Перу, Сурынама і Эквадора.

## Насельніцтва 
Насельніцтва рэгіёну — 742 429 чалавек (2005, перапіс). Найбуйнейшыя гарады рэгіёну − Фларэнсія і Сан-Хасэ-дэль-Гуаўярэ.

## Эканоміка і транспарт 
Сярод асноўных галін эканомікі рэгіёну развіваюцца рыбалоўства, жывёлагадоўля, высечка лесу і горная справа. У рэгіёне выяўленыя шырокія запасы нафты. Складанасць воднага басейна і нежаданне закрануць навакольнае асяроддзе абумоўлівае слабую развітасць транспартнай сістэмы рэгіёну. Асноўны спосаб доступу ў рэгіён − паветраны транспарт, у межах рэгіёну пераважае рачны транспарт. Самыя буйныя гарады злучаны з астатняй часткай краіны дарогамі.

## Нацыянальныя паркі 
На тэрыторыі Амазонскага прыроднага тэрытарыяльнага комплексу размешчаны 10 нацыянальных паркаў Калумбіі:
* 
* Амакаяку
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Чырыбікетэ
* 

Катэгорыя:Геаграфія Калумбіі
Мінгора

**Мінгора** — горад у пакістанскай правінцыі Хайбер-Пахтунхва, найбуйнейшы населены пункт у даліне Сват. 30 мая 2009 года пакістанскія войскі аднавілі кантроль над горадам, які быў у руках талібаў з сакавіка 2009 года. Цэнтр горада размяшчаецца на вышыні 908 м над узроўнем мора.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Малала Юсуфзай (нар. 1997) — пакістанская праваабаронца, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру

Катэгорыя:Гарады Пакістана
Малала Юсуфзай

**Малала Юсуфзай** () — пакістанская праваабаронца, выступае за даступнасць адукацыі для жанчын ва ўсім свеце. 9 кастрычніка 2012 г. была цяжка паранена баявікамі з тэрарыстычнага руху Тэхрык-і-Талібан Пакістан за сваю праваабарончую дзейнасць. У 2014 годзе стала лаўрэатам Нобелеўскай прэміі міру (разам з Кайлашам Сацьяртхі) «за іх барацьбу супраць падаўлення дзяцей і маладых людзей і за права ўсіх дзяцей на адукацыю». Станам на 2017 год, самы малады лаўрэат Нобелеўскай прэміі за ўсю гісторыю. 12 ліпеня 2015 года Малала адкрыла ў Ліване школу для дзяўчынак-бежанак з Сірыі.

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі міру
Народны камісарыят тэкстыльнай прамысловасці БССР

**Наро́дны камісарыя́т тэксты́льнай прамысло́васці Белару́скай ССР** быў утвораны 26 верасня 1939 года. З 1946 года пераўтвораны ў Міністэрства тэкстыльнай прамысловасці БССР.

## Наркамы 
* Канстанцін Аляксееў (1939 — 1945)
* Аляксандр Гарачкін (1945 — 1946)

## Спасылкі 
* Фонды Нацыянальнага архіва Беларусі

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1946 годзе
Карнелій (сотнік)

. *Хрышчэнне Карнелія апосталам Пятром*, 1709]]
**Карнелій, сотнік** (,  — «Карнелій цэнтурыён») — рымскі сотнік (цэнтурыён) з Кесарыі Палестынскай, які прыняў хрысціянства з дапамогай апостала Пятра. Паводле падання праваслаўнай царквы, Карнелій быў таксама епіскапам. Аповед пра сотніка Карнелія прыводзіцца ў кнізе *Дзеі апосталаў* (10:1-48).

## Аповед пра Карнелія ў Бібліі 
Паводле новазапаветнага аповеду, Карнелій быў «*пабожны і богабаязны*» чалавек. *Богабаязнымі* звалі тых з язычнікаў, хто шанаваў Бога Ізраіля, але не ўступаў у іўдзейскую супольнасць і не рабіўся празелітам. Аднойчы Карнелію з’явіўся анёл, які сказаў: «*Малітвы твае і міласціны твае ўзгадаліся перад Богам. Дык пашлі людзей у Ёпію і пакліч Сымона, якога завуць Пятром*» (). Карнелій выканаў указанне анёла і, пасля сустрэчы з Пятром у сваім доме, хрысціўся. Карнелій быў першым з язычнікаў, які стаў хрысціянінам і на якога сышоў Святы Дух, што выклікала здзіўленне вернікаў, якія прыйшлі разам з Пятром (). Іншых звестак пра яго Новы Запавет не ўтрымлівае.

## Інфармацыя пра Карнелія ў іншых крыніцах 
Паводле падання праваслаўнай царквы, Карнелій быў пасвечаны Пятром у епіскапы і ўславіўся дзівам разбурэння язычніцкага храма ў мізійскім горадзе Скепсіі, дзе звярнуў жыхароў у хрысціянства. Паводле падання, Карнелій сканаў у глыбокай старасці і быў пахаваны каля разбуранага ім язычніцкага храма.

У Праваслаўнай царкве Карнелій шануецца ў абліччы святапакутніка, памяць здзяйсняецца 26 верасня (13 верасня па старым стылі). У Каталіцкай царкве памяць пра Карнелія здзяйсняецца 2 лютага.

На думку многіх каментатараў, Карнелій мог быць нашчадкам аднаго з 10 000 рабоў, вызваленых і зробленых рымскімі грамадзянамі дыктатарам Луцыем Карнеліем Сулам, а таксама тых, хто атрымаў ад яго радавое імя Карнелій.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Персанажы Новага Запавету
Катэгорыя:Каталіцкія і праваслаўныя святыя
Малая Сляпянка

**Мала́я Сляпя́нка** — колішняя вёска на левым беразе Слепні, з 1959 года ў складзе Мінска.

## Гісторыя 
. 1846 г.]]
У XIX стагоддзі валоданне Ваньковічаў. Пасля Мельхіёра Ваньковіча (1775—1842) валоданне перайшло Валенцію. У Малой Сляпянцы Валенцій меў сядзібу з майстэрняй, дзе плённа працаваў. Пасля смерці Валенція маёнтак Малая Сляпянка перайшоў яго сыну Яну Эдварду. За ўдзел Яна Эдварда ў паўстанні 1863—1864 гадоў маёнтак быў канфіскаваны расійскімі ўладамі на карысць дзяржавы, Ян Эдвард іміграваў. Пазней маёнткам валодаў Шміт.

У 1917 годзе вёска Сеніцкай воласці Мінскага павета Мінскай губерні; 45 двароў, 249 жыхароў. Побач аднайменны маёнтак (53 жыхары). У сакавіку 1931 года ў вёсцы прайшоў I і адзіны з’езд Камуністычнага саюза моладзі Заходняй Беларусі. З 1934 года ў Прыгарадным сельсавеце, Менскі раён, цэнтр саўгаса імя Аляксандра Чарвякова (з 1937 года саўгас «Малая Сляпянка»). У 1959 годзе ўвайшла ў межы горада Мінска, Партызанскі раён.

Сядзіба месцілася ў раёне сучаснай Гарадской бальніцы № 6, вёска — у раёне шматпавярховай забудовы вуліц Мендзялеева і Уральскай, паліклінікі № 14 і гімназіі № 5. Былая вясковая забудова атрымала назвы Першы і Другі завулак Мендзялеева, але неўзабаве была знесеная.

У канцы 2014 года Камісія па найменні і перайменаванні праспектаў, вуліц, плошчаў і іншых складовых частак горада Мінска прапанавала назву «Малая Сляпянка» для праектуемай станцыі чацвёртай лініі мінскага метрапалітэна. Аднак у 2016 годзе ўладамі была зацверджаная назва Станцыя метро Сляпянка, што можа выклікаць блытаніну з мікрараёнам Вялікая Сляпянка.

## Вядомыя асобы 
* Мельхіёр Аляксандравіч Ваньковіч (1775—1842) — старшыня галоўнага суда 2‑га Дэпартамента Галоўнага суда Мінскай губерні (1805—1808)
* Валенцій Ваньковіч (1800—1842) — мастак, прадстаўнік рамантычнага кірунку
* Адам Ваньковіч (1827—1895) — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў, сын Валенція Ваньковіча
* Ян Эдвард Ваньковіч (1838—1899) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў у Берасцейскім павеце, сын Валенція Ваньковіча
* Андрэй Мікалаевіч Смаляк (нар. 1954) — беларускі мастак

## Гл. таксама 
* Вялікая Сляпянка

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Мінска
Катэгорыя:Ваньковічы
Народны камісарыят камунальнай гаспадаркі БССР

**Наро́дны камісарыя́т камуна́льнай гаспада́ркі Белару́скай ССР** быў утвораны 25 ліпеня 1931 года на базе Галоўнага ўпраўлення камунальнай гаспадаркі пры Савеце Народных Камісараў БССР. З 1946 года пераўтвораны ў Міністэрства камунальнай гаспадаркі БССР.

## Гісторыя 
З моманту ўтварэння БССР і да 1930 года камунальнай гаспадаркай кіраваў Народны камісарыят унутраных спраў БССР. 15 снежня 1930 года ён ліквідуецца і ствараецца самастойнае Галоўнае ўпраўленне камунальнай гаспадаркі.

## Наркамы 
* Нічыпар Аксючыц (1931—1932)
* Емяльян Жуковіч (1932—1937)
* Васіль Забела (1938—1941)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Высшие органы государственной власти и центрального управления Белорусской ССР (1956—1991). Ч. 2. — Мн., 2000. — С. 178—188.

## Спасылкі 
* Гістарычная даведка на сайце Міністэрства жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь|Міністэрства жыллёва-камунальнай гаспадаркі Беларусі
* Фонды Нацыянальнага архіва Беларусі .

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1931 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1946 годзе
Народны камісарыят лёгкай прамысловасці БССР

**Наро́дны камісарыя́т лё́гкай прамысло́васці Белару́скай ССР** быў утвораны 3 красавіка 1932 года на базе Вышэйшага Савета народнай гаспадаркі Беларускай ССР па­вод­ле Пастановы ЦК УКП(б) ад 25 снежня 1931 года, а буй­ней­шыя прад­п­ры­ем­с­т­вы падпарадкаваны нар­ка­ма­там цяжкай і ляс­ной пра­мыс­ло­вас­ці СССР. 3 верасня 1934 года па­вод­ле Пастановы Цэнтральнага Выканаўчага Камітэта і Савета Народных Камісараў БССР «Аб утварэннi Народнага камісарыята мясцовай прамысловасці БССР і аб ліквідацыі Народнага камісарыята лёгкай прамысловасці БССР» на яго базе быў утвораны Народны камісарыят мясцовай прамысловасці БССР. Зноў быў утвораны 25 снежня 1936 года.

З 1946 года пераўтвораны ў Міністэрства лёгкай прамысловасці БССР.

## Наркамы 
* Рыгор Грысевіч (1932 — 1933)
* Аўгуст Балцін (1934)
* Пімен Геаргадзэ (1936 — 1937)
* Уладзімір Дзмітрыеў (1938)
* Ісаак Курган (1939 — 1941)
* Іван Сацункевіч (1943 — 1946)

## Спасылкі 
* Фонды Нацыянальнага архіва Беларусі.

Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1932 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1936 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1934 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1946 годзе
Маляўшчына (Мінск)

**Маля́ўшчына** — колішняя вёска, з 1959 года ў складзе Мінска.

## Гісторыя 
У 1507 годзе вялікі князь Жыгімонт Стары пацвердзіў войту менскаму Абраму Езафовічу валоданне сялом Шейпічы: *«А у Менскомъ повете на реце на Свислочы [село] на имя Шеипичы а Нефеда зъ сынми, а **Молявъку Семенковича** зъ братею…»*, — пазней, напэўна, імя Маляўкі стала родавым прозвішчам і дало назву дзвюм вёскам — *Маляўкам* і *Маляўшчыне*.

У 1858 годзе Маляўшчызна — уласнасць Эдварда Ваньковіча. Разам з вёскамі Зялёны Луг, Сціклеў, Вялікая Сляпянка, Падбалоцце, Азярышча, Камароўкай і засценкамі Рэтрэтай, Навінкамі і Дражняй Маляўшчына ўваходзіла ў склад яго маёнтка Вялікая Сляпянка.

З сярэдзіны ХІХ — пачатак ХХ ст. жыхары Маляўшчыны былі прыпісаны да Мінскага Кацярыніскага сабора.

У 1917 годзе вёска Сеніцкай воласці Мінскага павета; 15 двароў, 81 жыхар. З 1934 года ў Менскім раёне. У 1959 годзе ўключана ў склад Мінска, Партызанскі раён.

Некаторы час перад 2-й сусветнай вайной, а таксама падчас яе Маляўшчына называлася таксама 2-м Безыменным завулкам. Пасля вайны вёска стала 1-м Цвёрдым завулкам, яго траса адпавядае асноўнай і адзінай вуліцы былой вёскі.

Знесена ў 1969 годзе. На яе тэрыторыі цяпер прамысловая зона, прылеглая да вуліц Акадэмічная, Батанічная, Петруся Броўкі.

## Вядомыя асобы 
Родам з Маляўшчыны мастак Анатоль Васілевіч Бараноўскі. Яго продкі з боку маці (Маркоўскія і Юронкі) былі тутэйшымі карэннымі жыхарамі. Бараноўскі жыў у Маляўшчыне 37 гадоў (1937—1969), да часу зносу прыватнага сектара 1-га Цвёрдага завулка (Маляўшчыны), яго дом быў па адрасе 1-ы Цвёрды завулак 25. Менавіта ў Маляўшчыне Бараноўскі перажыў гады нямецкай акупацыі, здзяйсняў першыя дзіцячыя спробы малявання, а ў юнацкія і дарослыя гады пісаў эцюды і рабіў замалёўкі. У Маляўшчыне Бараноўскі пазнаёміўся са сваёй жонкай Валянцінай, якая арандавала пакой у яго доме, а пасля нараджэння дачкі Алены яшчэ два гады гадаваў яе там.
 
У пасляваенны час жыхары Маляўшчыны практыкавалі здачу пакояў у арэнду. Найболей тут наймалі пакоі навучэнцы Мінскага мастацкага вучылішча, яе вучэбныя майстэрні размяшчаліся па вуліцы Даўгабродскай паблізу вёскі. Некаторыя з навучэнцаў, як і Анатоль Бараноўскі, таксама сталі вядомымі мастакамі. Так, у доме Бараноўскага бясплатна пэўны час жыў мастак Кастусь Харашэвіч, яго аднакурснік і сябра па вучылішчы. Прыкладна тым самым часам, у адным з прыватных дамоў Маляўшчыны, таксама падчас вучобы ў вучылішчы, здымалі пакой будучыя мастакі Васіль Шаранговіч і Васіль Ціханека.

Вёска Маляўшчына згадана і ў мастацкай літаратуры, у эсэ «Жавароначкам бласлаўлёнае» (1998) пісьменніка Віктара Карамазава, прысвечаным мастаку Бараноўскаму. Вобраз вёскі і, разам з тым, 1-га Цвёрдага завулка ў гэтым творы выведзены агулам праўдзівым біяграфічным сведчаннем успамінаў як Бараноўскага, так і самога Карамазава.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Мінска
Bothrops

**Bothrops** — род ядавітых змей падсямейства ямкагаловых сямейства гадзюкавых. Жывуць у Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гадзюкавыя
Катэгорыя:Паўзуны Паўночнай Амерыкі
Hippocrepis

**Hippocrepis** — род дэкаратыўных раслін сямейства бабовых.

## Этымалогія 
Назва «Hippocrepis» па’ходзіць ад грэчаскіх слоў «конь» (hippo-) і «чаравік» (-krepis): літаральна, «падкова»; гэта апісвае форму сегментаў пладоў у некаторых відаў.

## Некаторыя віды 
* *Hippocrepis comosa*
* *Hippocrepis emerus*

Катэгорыя:Матыльковыя
Danaus

**Danaus** — род сямейства матылькоў сямейства німфалід (*Nymphalidae*) з падсямейства Danainae.

## Віды 
* *Danaus cleophile* (Godart, 1819)
* *Danaus plexippus* (Linnaeus, 1758)
* *Danaus erippus* (Cramer, 1780)
* *Danaus ismare* (Cramer, 1775))
* *Danaus genutia* (Cramer, 1779)
* *Danaus affinis* (Fabricius, 1775)
* *Danaus melanippus* (Cramer, 1777)
* *Danaus petilia* (Stoll, 1790)
* *Danaus chrysippus* (Linnaeus, 1758)
* *Danaus dorippus* Linnaeus, 1758)
* *Danaus eresimus* (Cramer, 1777)
* *Danaus gilippus* (Cramer, 1776)

## Літаратура 
* Ackery, P. & Vane-Wright, R. (1984) *Milkweed Butterflies: Their Cladistics and Biology*. London: British Museum (Natural History).
* Jiggins, F. M.; Hurst, G. D. D.; Jiggins, D. C.; Schulenburg, J. H. G. v. D. & Majerus, M. E. N. (2000): The butterfly *Danaus chrysippus* is infected by a male-killing *Spiroplasma* bacterium. *Parasitology* **120**(5): 439—446.
* Lushai, G., Goulson, D., Allen, J. A., Maclean, N., Smith, D. A. S., & Gordon, I. J. (2003). Incomplete sexual isolation in sympatry between subspecies of the butterfly Danaus chrysippus (L.) and the creation of a hybrid zone. *Heredity, 90*(3), 236—246.
* Smith, D. A. S., Gordon, I. J., Lushai, G., Goulson, D., Allen, J. A., & Maclean, N. (2002). Hybrid queen butterflies from the cross Danaus chrysippus (L.) x D. gilippus (Cramer): Confirmation of species status for the parents and support for further Haldane’s Rule. *Biological Journal of the Linnean Society, 76* (4), 535—544.
* Smith, D. A. S., Lushai, G., & Allen, J. A. A. (2005). A classification of Danaus butterflies (Lepidoptera: Nymphalidae) based upon data from morphology and DNA. *Zoological Journal of the Linnean Society, 144* (2), 191—212.

Катэгорыя:Німфаліды
Bothrops atrox

**Bothrops atrox** — самая буйная змяя ў родзе Bothrops.

## Біялагічнае апісанне 
Даўжынёй звычайна да 2 м, а зрэдку дасягае 2,5 м. Шчыльнае, але стройнае тулава мае шэрую або карычневую афарбоўку з выразнымі буйнымі ромбамі на спіне, аблямаванымі чорнай паласой. Падбародак змяі афарбаваны ў ярка-жоўты колер, за што яе часта называюць «жоўтая барада» (barba amarilla).

## Арэал 
Насяляе ўсю Цэнтральную Амерыку на поўнач да 22° з. ш., трапічную Паўднёвую Амерыку да Аргенціны і астравы Трынідад, Табага, Сент-Люсія і Марцініка.

## У культуры 
Згадваецца ў рамане Рэкса Стаута «Fer-de-Lance».

## Спасылкі 
* 
* Энцыклапедыя для дзяцей

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Гадзюкавыя
Юсуф Рэза Гілані

**Юсуф Рэза Гілані** (нар. ) — пакістанскі палітычны дзеяч. Прэм'ер-міністр Пакістана з 24 сакавіка 2008 года па 19 чэрвеня 2012 года.

Атрымаў журналісцкую адукацыю, аднак пасля заканчэння вучобы вырашыў пайсці па слядах бацькі і заняцца палітыкай. Гілані пачаў палітычную кар'еру ў 1978 годзе. За год да гэтага вайскоўцы пад кіраўніцтвам генерала Мухамада Зія-уль-Хака зрынулі прэм'ер-міністра краіны Зульфікара Алі Бхута, які затым быў пакараны смерцю ў 1979 годзе. У 1983 годзе Гілані быў абраны старшынёй акруговай рады Мултан. Двума гадамі пазней адбыліся парламенцкія выбары, якія праводзіліся на непартыйнай аснове, Гілані быў абраны ў Нацыянальную асамблею Пакістана. У федэральнай ўрадзе Мухамеда Хана Джунеджа Гілані з 1985 па 1988 год быў міністрам жыллёвага будаўніцтва і чыгуначных зносін.

Пасля канфлікту, які ўзнік паміж Джунеджа і Гілані, апошні пакінуў МЛП і перайшоў на бок ПНП, якой кіравала дачка прэм'ера Беназір Бхута. У траўні 1988 года Зія-уль-Хак распусціў парламент і ўрад Джунеджа і прызначыў новыя выбары, перамогу на якіх атрымала ПНП. З 1988 па 1996 год ён працаваў ва ўрадзе Бхута, а падчас наступнага яе прэм'ерскага тэрміну з 1993 па 1996 гг. займаў пасаду спікера парламента. Пасля прыходу да ўлады Мушарафа на Гілані пачаўся ціск уладаў.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Пакістана
Ісідар Германавіч Бары

**Ісідар Германавіч Бары́** ( — ) — беларускі харавы дырыжор і педагог. 

## Біяграфія 
Скончыў у 1934 годзе Маскоўскую кансерваторыю. У 1922—1925 гадах кіраваў арганізаваным ім аматарскім хорам у Гомелі. З 1934 года выкладаў у Беларускай кансерваторыі. У 1937—1941 гадах мастацкі кіраўнік хору Беларускай філармоніі.

## Творчасць 
Валодаў вялікай эмацыянальнасцю, артыстызмам, тонка адчуваў прыроду беларускай народнай песні. Аўтар партызанскіх песень, у т.л. «Баявая партызанская».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскай кансерваторыі
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
Катэгорыя:Постаці Беларускай дзяржаўнай філармоніі
Катэгорыя:Музычныя педагогі Беларусі
Катэгорыя:Музычныя педагогі XX стагоддзя
Катэгорыя:Дырыжоры XX стагоддзя
Катэгорыя:Дырыжоры Беларусі
Клеменс Барычэўскі

**Клеменс Барычэўскі** (,  — ?) — беларускі .

## Біяграфія 
Скончыў у 1851 годзе Пецярбургскую акадэмію мастацтваў. З 1861 годзе жыў у Парыжы.

## Творчасць 
Працаваў у галіне партрэтнай скульптуры розных форм (бюсты, медалі), надмагільных помнікаў, максімальна выкарыстоўваючы пластыку розных матэрыялаў (гіпс, мармур, бронза). У творах пераважала рэлігійная тэматыка. Сярод твораў: бюсты генерала В. Замойскага (1867), Л. Нядзведскага (1869), французскага мастака Э. Дэлакруа (1873), рускага філосафа Р. Вырубава, публіцыста  (абодва 188?), эпітафія А. Чартарыйскаму (1866—1868), партрэтныя мельёны і інш. Работы Барычэўскага з 1867 года дэманстраваліся ў парыжскіх салонах.

## Літаратура 
*
Тур Польшчы

**Тур Польшчы** — штогадовая шашэйная шматдзённая велагонка па дарогах Польшчы. Першая гонка адбылася ў 1928 годзе. Уваходзіць у лік велагонак Сусветнага Тура UCI.

## Гісторыя 
Першы Тур Польшчы адбыўся ў верасні 1928 года, яго арганізатарамі былі Таварыства веласіпедыстаў Варшавы і кракаўская газета «Спартыўны агляд». У ім прыняў удзел 71 веласіпедыст. Да 1992 года ў спаборніцтвах прымалі ўдзел аматары.

У 1993 годзе арганізацыяй тура заняўся срэбны прызёр маскоўскай Алімпіяды Чэслаў Ланг. Пад яго кіраўніцтвам велагонка хутка набрала папулярнасць. У прафесійныя склады каманд-удзельніц тура сталі заяўляцца першыя велічыні сусветнага веласпорту.

У 2004 годзе UCI прысвоіў туру катэгорыю 2.2, а ў 2005 годзе ўключыў у склад UCI ProTour. Тур Польшчы 2008 і 2009 гг. трансліраваліся тэлеканалам Eurosport 2 на дзевяці мовах у 40 краінах свету.

, бельгіец Ціба Ныс на фінішы 6-га этапа ў Букавіне-Татшанскай]]

## Класіфікацыі тура 
*  Генеральная — залік па лепшага часу праходжання этапаў.
*  Ачковая — залік па колькасці ачкоў на горных, спрынтарскіх адсечках і фінішах.
*  Горная — залік па колькасці ачкоў на горных адсечках.
*  (па 2013 год)/ Спрынтарская — залік па колькасці ачкоў на спрынтэрскіх адсечках і фінішах.
* Камандная — залік па лепшым часе праходжання этапаў некалькімі гоншчыкамі каманды.

## Спіс пераможцаў агульнай класіфікацыі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт(польск.)&nbsp;

Катэгорыя:Спаборніцтвы па веласіпедным спорце
Катэгорыя:Велагонкі ў Польшчы
*
Пенджаб (Пакістан)

**Пенджаб** — правінцыя на паўночным усходзе Пакістана, у басейне Інда і яго прытокаў — р. Чынаб і інш. Плошча 182 тыс. км². Насельніцтва 81 330 531 чал. (2010). Адміністрацыйны цэнтр — г. Лахор. Мяжуе з тэрыторыяй Азад Кашмір на поўначы, індыйскімі штатамі Пенджаб і Раджастхан на ўсходзе, пакістанскімі правінцыямі Сінд на поўдні, Белуджыстан на паўднёвым захадзе, Хайбер-Пахтунхва на захадзе і сталічнай тэрыторыяй Ісламабад на поўначы. Падзяляецца на 36 акруг.
Чынаб

**Чына́б** (, ) — рака ў Індыі і Пакістане, правы прыток ракі Сатледж (басейн Інда).

Даўжыня — 1100 км, плошча вадазбору — 138 тысяч км². Вярхоўі ракі размешчаны ў Заходніх Гімалаях. На тэрыторыі Індыі рака цячэ ў глыбокай даліне, у Пакістане выцякае на раўніну ў Пенджабе. Сярэдні расход вады ля падножжаў Гімалаяў — 890 м³/с. Летнія паводкі. Асноўныя прытокі — Джэлам, Раві.

Рака мае выключнае значэнне для меліярацыі і сельскай гаспадаркі рэгіёну. На рацэ горад Мултан (Пакістан).

Чынаб (у старажытнасці Чандрабхага або Асікні) як адна з рэк Сямірэчча згадваецца ў Ведах.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Індыі
Катэгорыя:Рэкі Пакістана
Катэгорыя:Басейн Інда
Катэгорыя:Памежныя рэкі
Сляпянка (станцыя метро)

**«Сляпянка»** (, ) — запланаваная станцыя чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна, якая будзе размешчана на скрыжаванні вуліц Уральскай і Фролікава (ці Даўгабродскай), паміж станцыямі «Батанічны сад» і «Даўгабродская».

Насіла працоўную назву «Уральская». У канцы 2014 года Камісія па найменні і перайменаванні праспектаў, вуліц, плошчаў і іншых складовых частак г. Мінска прапанавала назву «Малая Сляпянка», па назве назве знесенай вёскі Малая Сляпянка. У 2015 годзе Камісія прапанавала назву «Рабочая». У 2016 годзе была зацверджана назва «Сляпянка».

Катэгорыя:Будуемыя і праектуемыя станцыі Мінскага метрапалітэна
Катэгорыя:Чацвёртая лінія метро (Мінск)
Алесь Кіркевіч

**Алесь Кіркевіч**, або **Аляксандр Раманавіч Кіркевіч** (нар. , Гродна) — беларускі журналіст, краязнаўца і палітычны актывіст. Былы намеснік старшыні Маладога Фронту і кіраўнік Гродзенскай філіі маладзёжнай арганізацыі. Палітвязень Беларусі. Вязень сумлення. 

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 лістапада 1989 года ў Гродна ў сям’і гісторыкаў. Ягоны дзед Аляксандр быў вядомым у Гродна краязнаўцам, сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў з 2020 года.

## Пераслед за грамадска-палітычную і журналісцкую дзейнасць 
Меў адміністрацыйныя справы за выкарыстанне незарэгістраванага сімвала (бел-чырвона-белы сцяг на сустрэчы з М. Статкевічам у Гродна) і за распаўсюд незарэгістраванага бюлетэня «Хрысціянская абарона».

Падчас выбарчай кампаніі 2010 года быў сябрам ініцыятыўнай групы Віталя Рымашэўскага.

28 студзеня 2011 года затрыманы ў якасці падазраванага па крымінальнай справе аб масавых беспарадках 19 снежня 2010 года у Мінску. Пасля допыту у Гродненскім КДБ быў арыштаваны і дастаўлены ў сталіцу. Яму прад’явілі абвінавачванне ва ўдзеле ў масавых беспарадках і змясцілі ў СІЗА КДБ. 23 мая 2011 года ў Чорны спіс Еўрасаюза былі дададзены Ала Булаш і Аляксандр Бароўскі, дзяржаўны абвінаваўца на працэсе.

Праабарончая арганізацыя Amnesty International прызнала А. Кіркевіча вязнем сумлення.

17 верасня 2011 года ў Гродна быў затрыманы разам з Веранікай Велігор, калі яны ноччу расклейвалі на слупах абвесткі пра акцыю маўклівага пратэсту 21 верасня. Тады ж міліцыя ў кватэры А. Кіркевіча здзейсніла вобшук і забрала сістэмны блок, а ў В. Велігор канфіскавала ноўтбук. 12 кастрычніка ў Гродна адміністрацыйная камісія Ленінскага раёна аштрафавала яго і В.Велігор на 10 базавых велічынь кожнага.

19 жніўня 2015 года ў судзе Ленінскага раёна года Гродна А.Кіркевіч абвінавачаны ў падрыхтоўцы матэрыялу для замежнага СМІ без акрэдытацыі. Па пастанове суддзі Юрыя Казакевіча аштрафаваны на суму ў 4,5 млн рублёў (25 базавых велічынь). Падставай для адміністрацыйнай справы ў дачыненні да А.Кіркевіча і другога журналіста стаў іх сюжэт для тэлеканала «Белсат» ад 24 чэрвеня, у якім распавядалася пра выставу лялек літоўскіх майстроў у Гродне.

Ноччу з 22 на 23 лютага 2017 года падчас нападу на намёт абаронцаў Курапатаў быў збіты: атрымаў моцны ўдар па галаве.

У сакавіку 2024 года супраць Алеся Кіркевіча ў Беларусі распачалі спецыяльную вытворчасць. 2 жніўня 2024 года па артыкулах аб садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці завочна прыгавораны да 7 гадоў зняволення і штрафу, у кошт аплаты якога адабралі нерухомасць Кіркевіча. У якасці рэчавых доказаў выкарысталі яго інтэрв’ю Радыё «Свабода» і Белсату.

## Узнагароды 
* 2013 год — лаўрэат прэміі імя Францішка Аляхновіча: «Вясна. Анталія. Вялікдзень: Філасофія турэмнага дворыка» і «Няскончаная Адысея: Беларуская турма для пачынаючых».

## Літаратура 
* Адзін дзень палітвязьня 2009—2011. — Радыё Свабодная Еўропа/ Радыё Свабода : Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе, 2011, — 328 с. С. 276—279. ISBN 978-0-929849-42-3
* Тамковіч, А. Супраць плыні. — 2011—210 с.

Катэгорыя:Члены Маладога Фронту
Катэгорыя:Палітвязні Беларусі
Катэгорыя:Вязні сумлення
Даўгабродская (станцыя метро)

**«Даўгабро́дская»** () — запланаваная станцыя чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна, якая будзе размешчана на скрыжаванні вуліц Даўгабродскай, Алега Кашавога і бульвара Трактарабудаўнікоў, паміж станцыямі «Сляпянка» і «Серабранка». Стане перасадачнай станцыяй на «Трактарны завод» Аўтазаводскай лініі.

Насіла працоўную назву «Даўгабродская», якая была зацверджана ў 2016 годзе. Назва паходзіць ад гістарычнага прадмесця Доўгі Брод.

Катэгорыя:Будуемыя і праектуемыя станцыі Мінскага метрапалітэна
Катэгорыя:Чацвёртая лінія метро (Мінск)