open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Асяродак (Асіповіцкі раён)

**Асяро́дак** (, ) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ясенскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Іван Несцеравіч Усаў (1921—1994) — беларускі вучоны ў галіне педыятрыі, заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1981), заслужаны работнік аховы здароўя Беларусі (1991), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1984).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ясенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Асіповіцкага раёна
Татаркавічы

**Тата́ркавічы** (, ) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ясенскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1560 годзе як вёска, што належала Осцікам, у абмежаванні сёлаў Свіслацкай воласці ВКЛ.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ясенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Асіповіцкага раёна
Карабаўшчына

**Карабаўшчы́на** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета, да 22 лютага 2013 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Глушанскага пассавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Глушанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Барак (пасёлак)

**Бара́к** (, ) — пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бортнікаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Бортнікаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Брожа (вёска)

**Бро́жа** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Брожскага сельсавета.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Брожскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Амяленская Слабада

**Амяле́нская Слабада́** (, ) — вёска ў Беларусі, у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 30 красавіка 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Кавалёўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
Радзіма Героя Савецкага Саюза Кірылы Пракопавіча Чарнова (1907—1972).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Варатынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Аўсімавічы

**Аўсі́мавічы** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.

Радзіма Героя Савецкага Саюза (1944), Заслужанага настаўніка БССР Уладзіміра Аляксеевіча Парахневіча (1918—1980).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Варатынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Коўрын

**Ко́ўрын** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Вольга Іванаўна Дашкоўская (нар. 1923) — беларуская дзяячка аматарскага мастацтва.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Варатынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Парасля

**Парасля́** (, ) — былы пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Варатынскага сельсавета.

Ліквідаваны ў 2018 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Вуглы (Бабруйскі раён)

**Вуглы́** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнёўскага сельсавета.

Заснавана ў 2-й палове XVIII ст. стараверамі — уцекачамі з Архангельскай губерніі Расіі.

## Славутасці 
* Праваслаўная капліца. Пад храм у 1980—90-х гг. быў прыстасаваны стары будынак мясцовай школы.
* Драўляная царква (1880-я), была перавезена ў 1980-х гг. у вёску Глуша Бабруйскага раёна ў Музей рамёстваў, цяпер дзейнічае там як праваслаўны храм. У Вуглах гэты храм быў стараверскім.

## Вядомыя асобы 
* Карней Іосіфавіч Аляксееў (нар. 1943) — беларускі скульптар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Вішнёўка (Бабруйскі раён)

**Вішнёўка** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Вішнёўскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 18 км на поўдзень ад Бабруйска, за 128 км ад Магілёва. На паўночным усходзе ад вёскі ідзе аўтамабільная дарога .

## Насельніцтва 
* 1996 год — 448 жыхароў, 163 двары.

## Вядомыя асобы 
* Вадзім Болбас (нар. 1942) — літаратар, сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў, выпускнік Вішнёўскай няпоўнай сярэдняй школы (1956).

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 240.
* 
* Ліст карты N-35-107. Выданне 1982 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Казакова (Бабруйскі раён)

**Казако́ва** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнёўскага сельсавета.

## Флора 
У ваколіцах вёскі батанікамі выяўлены такія рэдкія расліны, як , ,  і .

## Вядомыя асобы 
* Вадзім Болбас (нар. 1942) — беларускі літаратар, сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Продзвіна

**Про́дзвіна** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнёўскага сельсавета.

У 1924—1968 гадах цэнтр Продзвінскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Іван Іванавіч Бокій
* Людвіг Пятровіч Асецкі (1929—2005) — беларускі графік.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішнёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Бабоўе (Бабруйскі раён)

**Бабо́ўе** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Восаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарбацэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Катэгорыя:Галіневічы
Віктараўка (Бабруйскі раён)

**Ві́ктараўка** (, ) — былая вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Восаўскага сельсавета. Ліквідавана 23 снежня 2011 года.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Іосіфавіч Лемяшонак (1929—2006) — беларускі гісторык.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Багушоўка (Бабруйскі раён)

**Багушо́ўка** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.

У 1924—1954 гадах цэнтр Багушоўскага сельсавета (у 1926—1937 гадах Багушоўскі нацыянальны рускі сельсавет).

## Славутасці 
* стараверская Пакроўская царква (1860?)
* паштовая станцыя (сярэдзіна XIX ст.)

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Якаўлевіч Калітка — савецкі беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч, міністр нарыхтовак БССР
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Гарбацэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Брожка

**Бро́жка** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
## Геаграфія
Знаходзіцца за 12 км на паўднёвы захад ад горада і чыгуначнай станцыі Бабруйск, 122 км ад Магілёва, на поўдні мяжуе з лесам. Побач аўтадарога Бабруйск—Глуск. 
## Насельніцтва
У 1897 годзе - 19 двароў, 156 жыхароў. У 1907 годзе - 22 двары, у 1917 - 23. У 1959 годзе — 113 жыхары, у 1970 — 132. У 1986 годзе 43 гаспадаркі, 105 жыхароў.

21 гаспадарка, 31 жыхар (2007). 
## Гісторыя
Вядома з 19 стагоддзя. У 1897 годзе вёска Брожка (яна ж Таканаўка) у Гарбацэвіцкай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1918 годзе адкрыта школа (у 1925 г. - 35 вучняў), працаваў драматычны гурток. У ліпені 1931 года арганізаваны калгас «Полымя рэвалюцыі». У вайну 8 жыхароў загінулі на фронце. У 1986 годзе ў складзе саўгаса «Бабруйскі». Працуюць аддзяленне сувязі, клуб, магазін. 
## Забудова
Планіровачна ўяўляе сабой 2 прамалінейныя скрыжаваныя вуліцы з двухбаковай драўлянай забудовай сядзібнага тыпу. 

## Крыніцы 
## Літаратура 
*
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарбацэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Гарбацэвічы

**Гарбацэ́вічы** (, ) — аграгарадок у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 15 км у напрамку на захад ад горада Бабруйск, за 125 км ад Магілёва, на аўтамабільнай дарозе , за 3 км на захад ад перакрыжавання яе з дарогай .

## Насельніцтва 
* 1996 год — 545 жыхароў, 190 двароў.
## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Уладзіміравіч Азярэц (нар. 1953) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр энергетыкі Рэспублікі Беларусь (2006-2013).
## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 54.
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарбацэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Леніна (Гарбацэвіцкі сельсавет)

**Ле́ніна** (, ) — пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Любоў Паўлаўна Собалева (нар. 1960) — беларускі гісторык.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарбацэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Туркоўская Слабада

**Турко́ўская Слабада́** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1744 годзе згадваецца як Туркоўская Слабада (інакш - Сенякі) ў складзе маёнтка Туркі ва ўласнасці ў Скарынаў у Рэчыцкім павеце ВКЛ.

Да 30 красавіка 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Кавалёўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Свята-Пакроўская царква

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Варатынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Двор-Глуша

**Двор-Глу́ша** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета, да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.

## Славутасці 
* Застаўны дом (сяр. XIX ст.)
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Глушанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Кліны (Бабруйскі раён)

**Кліны́** (, ) — былая вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Гарохаўскага сельсавета.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета. Ліквідавана 23 снежня 2011 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Рымаўцы

**Ры́маўцы** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.

У 1924—1960 гадах вёска ў складзе Рымавецкага сельсавета, у 1924—1931 гадах яго цэнтр. Да 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Гарбацэвіцкага сельсавета, да 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Глушанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Акцябр (Бабруйскі раён)

**Акця́бр** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кавалёўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кавалёўскі сельсавет (Бабруйскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Бярэзавічы

**Бярэ́завічы** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабодкаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Аляксандравіч Сморчак (нар. 1948) — беларускі архітэктар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Слабодкаўскі сельсавет (Бабруйскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Лекерта

**Ле́керта** (, ) — пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабодкаўскага сельсавета.

Заснаваны **пасёлак Лекерта** ў 1920-я гады, названы ў гонар бундаўскага дзеяча Гірша Лекерта. У кнізе "Памяць: Бабруйскі раён" даецца народнаэтымалагічная версія пра бабку-лекарку. Мясцовыя жыхары распавядаюць усярэдненую версію, пра даваенных жыхароў паселішча яўрэяў і вядомага лекара з іх.

## Дэмаграфія 
* 1997 год—76 двароў, 169 жыхароў
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Слабодкаўскі сельсавет (Бабруйскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Ізюмава

**Ізю́мава** (, ), да 30 ліпеня 1964 года **Дуры́нічы** — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Сычкаўскага сельсавета.

Названая ў гонар Героя Савецкага Саюза М. А. Ізюмава, раней насіла назву *Дурынічы*.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1704 годзе як вёска ў Мінскім ваяводстве ВКЛ.

## Славутасці 
* Капліца-пахавальня Забелаў (1905—1907 гады)

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Мікалай Рыгоравіч Пінчук (1921—1978) — Герой Савецкага Саюза (1945).
## Краявіды

Iziumovo 1.jpg|
Iziumovo 2.jpg|Капліца на каталіцкіх могілках
Iziumava (1).jpg|

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сычкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна

Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Леніна (Сычкаўскі сельсавет)

**Ле́ніна** (, ) — аграгарадок у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сычкаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Генадзь Іванавіч Забара (1952—2025) — беларускі кларнетыст, педагог, заслужаны артыст Беларусі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сычкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Мірадзіна

**Міра́дзіна** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сычкаўскага сельсавета. Чыгуначная станцыі Мірадзіна Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі на лініі Жлобін — Асіповічы I.

## Вядомыя асобы 
* Віталь Міхайлавіч Сурын (1940—2020) — беларускі спецыяліст у галіне дынамікі, трываласці машын, прыбораў і апаратуры.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сычкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Падсобнае (Бабруйскі раён)

**Падсо́бнае** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сычкаўскага сельсавета.

## Галерэя

Подсобное (Бобруйский район)1.jpg
Подсобное (Бобруйский район)2.JPG
Подсобное (Бобруйский район)4.JPG
Barbarova, Babrujsk District 02.jpg

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сычкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Пад’ясенка (Бабруйскі раён)

**Пад’я́сенка** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сычкаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Іван Антонавіч Голуб (нар. 1950) — беларускі вучоны ў галіне раслінаводства
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сычкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Панюшкавічы

**Паню́шкавічы** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сычкаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У фальварку Панюшкавічы ў 1808 годзе нарадзіўся Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч, беларускі драматург, паэт і тэатральны крытык.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сычкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Раксалянка

**Раксаля́нка** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Сычкаўскага сельсавета.

## Краявіды 

Roksolianka 1.jpg|Дарожны паказальнік на Раксалянку па трасе Бабруйск—Ялізава
Roksolianka 2.jpg|
Roksolianka 4.jpg|
Roksolianka 5.jpg|
Roksolianka 6.jpg|Мост праз Ваўчанку ля Раксалянкі
Roksolianka 7.jpg|Рэчка Ваўчанка ля Раксалянкі

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-107. Выданне 1982 года. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сычкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Дзеўчын

**Дзе́ўчын** (, ) — былая вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Гарохаўскага сельсавета.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета. Ліквідавана 23 снежня 2011 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Сычкава

**Сы́чкава** (, ) — вёска ў Беларусі, у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сычкаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 9 км у напрамку на паўночны захад ад Бабруйска, за 119 км ад Магілёва.

## Насельніцтва 
* 2002 год — 432 жыхары, 222 двары.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.
* Помнік на месцы подзвігу М. Р. Селязнёва.
* Мемарыяльны комплекс у гонар 1-га Беларускага фронту і партызан.

## Культура 
* Музей баявой і працоўнай славы Бабруйскага раёна

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Аляксеевіч Салановіч (нар. 1935) — вучоны-эканаміст, журналіст, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР 1976 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-35-107. Выданне 1982 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сычкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Красновічы (Бабруйскі раён)

**Красно́вічы** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Во́ўчая Я́ма**) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета, да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Глушанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Пралетарскі (Бабруйскі раён)

**Пралета́рскі** (, ) — пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Цялушскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Цялушскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Шчаткава

**Шча́ткава** (, ) — вёска ў Беларусі, у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сычкаўскага сельсавета.

## Славутасць 
* Каля вёскі гарадзішча ранняга жалезнага веку і селішча жалезнага веку.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла — .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сычкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Тапаркі (Бабруйскі раён)

**Тапаркі́** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сычкаўскага сельсавета.

## Краявіды 

Toporki (Bobruisk district) 2.jpg|
Toporki (Bobruisk district) 3.jpg|
Toporki (Bobruisk district) 4.jpg|
Toporki (Bobruisk district) 5.jpg|

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Сычкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Думаноўшчына

**Думано́ўшчына** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хімоўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 9 км на паўночны ўсход ад Бабруйска, 8 км ад чыгуначнай станцыі «Бярэзіна» на лініі Бабруйск-Жлобін, 119 км на паўднёвы захад ад Магілёва, пры аўтамабільнай дарозе Н10089 Думаноўшчына-Слабада, за 1 км на ўсход ад вёскі аўтамабільная дарога Р-93 Бабруйск-Магілёў.

Ландшафт мясцовасці хвалісты з хваёвымі і бярозавымі лясамі. Тэрыторыя знаходзіцца ў межах Бабруйскай раўніны ўсходняй Перадпалескай правінцыі. Клімат цёплы, умерана вільготны. Сярэдняя тэмпература студзеня −6,5&nbsp;°C, ліпеня +18&nbsp;°C. Аршанскі артэзіянскі басейн.

## Гісторыя 
Вядома з Попісу войска ВКЛ у 1567 годзе. Паводле інвентара 1639 года маёнтак пана Канстанціна Думы. Былыя назвы вёскі — Дзедкаўшчына, Дзям'яноўшчына. У 2-й палове XVIII ст. вёска Думеншчына ў складзе Рэчыцкага павета Мінскага ваяводства Рэчы Паспалітай, шляхецкая ўласнасць. Праз вёску праходзіў стары шлях з Бабруйска ў Быхаў. З 1793 года пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай імперыі. У 1844 годзе вёска Думаншчына ў Бабруйскім павеце Мінскай губерні, уласнасць памешчыкаў Г. Закржэўскай і М. Міхайлоўскага. Паводле перапісу 1897 года Думаноўшчына ў складзе Качэрыцкай воласці. Пры вёсцы знаходзіўся аднайменны фальварак, 4 двары, 14 жыхароў. У 1943 годзе пад нямецкай акупацыяй дзейнічала пачатковая школа. У Вялікую Айчынную вайну дзейнічала падпольная антыфашысцкая група, 14 вяскоўцаў загінулі на фронце. 16 ліпеня 1954 года перададзена са складу Казуліцкага сельсавета Кіраўскага раёна ў склад Хімоўскага сельсавета Бабруйскага раёна. У 1986 годзе 89 гаспадарак у складзе калгаса «Шлях Леніна», працуюць магазін, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўвання насельніцтва, ферма буйной рагатай жывёлы.

## Дынаміка развіцця 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі. Магілёўская вобласць. кніга 1. Мн. Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі. 2008
* Памяць. Бабруйскі раён. Мн. Беларуская Энцыклапедыя. 1998
* Акты издаваемые Виленскою коммиссиею для разбора древних актов. Том XXV. Инвентари и разграничительные акты. Вильна. Типография Сыркина. 1898
* Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах. Том 2. — Мн.: Белкартаграфія, 2013.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Хімоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Ясны Лес

**Я́сны Лес** (, ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хімоўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Аўгіння Каранеўская (Воўк-Левановіч; 1919—1983) — актыўная дзяячка беларускага руху ў Аўстраліі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Хімоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёна
Анэліна (Быхаўскі раён)

**Анэ́ліна** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Абідавіцкага сельсавета.

## Славутасці 
### Страчаная спадчына 
* Сядзіба Выкоўскіх
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Абідавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Доркі

**До́ркі** (, ) — былая вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Абідавіцкага сельсавета. Ліквідавана 27 чэрвеня 2007 года.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Пятровіч Веліксонаў (нар. 1937) — беларускі скульптар.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Грамада (Быхаўскі раён)

**Грамада́** (, ) — пасёлак у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Абідавіцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Паводле старажылаў, пасёлак заснаваны ў 1920-я гады, першымі жыхарамі былі перасяленцы з суседніх вёсак, у прыватнасці з Палянінавічаў. З 17 ліпеня 1924 года ў Быхаўскім раёне. У 1930-я гады вяскоўцы ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня 1941 года да ліпеня 1944 года акупаваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі.

У 1982 годзе ў складзе калгаса «Расія» (з 2003 года СВК «Калгас „Расія“» з цэнтрам у Палянінавічах).

Паблізу вёскі, каля лесу, ёсць артэзіянская свідравіна — частка інфраструктуры былой сельскагаспадарчай фермы, якая дзейнічала ў савецкі перыяд і да пачатку XXI ст., дзе працавалі і жыхары Грамады. Ферма спецыялізавалася на мяса-малочнай жывёлагадоўлі. Станам на 2023 год захаваліся рэшткі падмурка фермы.

Населены пункт планіровачна складаецца з адной лінейнай вуліцы шыротнай арыентацыі. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. Станам на 2023 год, ацяпленне пераважна пячное, адзін дом з электраацяпленнем. 

## Мікратапонімы 
Побач вёскі змешаны, пераважна хвойны лес, невялікае балота, якое мясцовыя жыхары называюць **Машок.** Назва, напэўна, ад вялікай колькасці моху ў гэтай мясцовасці, таксама расце багун, грыбы, буякі і інш. Засталіся сляды здабычы торфу ручным спосабам — невялікія ямы, запоўненыя вадой. На ўскрайку вёскі бярозавы гай, мясцовая назва — **Бярэзнік**.

У вёсцы ёсць невялікі вадаём прыроднага паходжання, які сілкуюць крыніцы. Захаваліся дубы, пасаджаныя дзецьмі першапасяленцаў Грамады.

## Насельніцтва 
* 1982 год — 13 гаспадарак, 40 жыхароў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Абідавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Малыя Боркі

**Малы́я Бо́ркі** (, ) — былая вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Абідавіцкага сельсавета.

Ліквідавана ў 2013 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Абідавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Быхаўскі раён
Сялец (Быхаўскі раён)

**Сяле́ц** (, , у XIX-ХХ ст. — **Сялец-Халапееў**) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Абідавіцкага сельсавета.

У 1924—1954 гадах цэнтр Сялец-Халапееўскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1913 г. дзейнічала царкоўна-прыходская школа.

## Памятныя мясціны 
* Брацкія магілы — .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Абідавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Бароўка (Быхаўскі раён)

**Баро́ўка** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Холстаўскага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Баркалабаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Холстаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Віляхаўка

**Віля́хаўка** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Навабыхаўскага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ніжнятошчыцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1756 годзе як вёска ў Рагачоўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навабыхаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Заводчык

**Заво́дчык** (, ) — пасёлак у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Навабыхаўскага сельсавета.

Да 2013 года пасёлак уваходзіў у склад Ніжнятошчыцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Навабыхаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Красны Бераг (Быхаўскі раён)

**Кра́сны Бе́раг** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Навабыхаўскага сельсавета.

У 1924—1954 гадах цэнтр Краснабярэжскага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ніжнятошчыцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Праз вёску працякае рака Тошчыца (правы прыток ракі Дняпро).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-36-85. Выданне 1978 г.
* Ліст карты N-36-97. Выданне 1979 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Навабыхаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Партолеўка

**Парто́леўка** (, ) — былая вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіла ў склад Ніжнятошчыцкага сельсавета. Ліквідавана 19 кастрычніка 2011 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-36-97. Выданне 1979 г.

## Спасылкі
Заброддзе (Чарнаборскі сельсавет)

**Забро́ддзе** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.

Да 5 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Глухскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Паўлавіч Пазнякоў (нар. 1951) — беларускі паэт, празаік, перакладчык, крытык, мовазнавец.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Уенск

**Уе́нск** (, ) — былы пасёлак у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Чарнаборскага сельсавета.

Да 5 снежня 2011 года пасёлак уваходзіў у склад Глухскага сельсавета.

Ліквідаваны ў 2013 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Студзёнка (Быхаўскі раён)

**Студзёнка** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.

У 1924—1954 гадах цэнтр Студзёнкаўскага сельсавета. Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Гарадзецкага сельсавета, да 15 студзеня 1965 года — у склад Балонавасялецкага сельсавета, да 5 снежня 2011 года — у склад Глухскага сельсавета.

## Старажытнае насельніцтва 
Тып сельскіх жыхароў Х-ХІІІ ст. левабярэжжа Друці аднаўляецца антраполагамі паводле пахаванняў у курганным некропалі "Студзёнка".

## Вядомыя асобы 
* Леанід Сямёнавіч Данілюк (1919—1986) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* *Авласович А. М.* «Сидячие» погребения курганных некрополей могилевского поднепровья в восточноевропейском контексте // Веснік Полацкага дзяржаунага універсітэта, 2015
* *Авласович А. М.* Исследование сидячего погребения радимичанки в курганном некрополе у д. Студёнка Быховского района, 2015
* *Авласович А. М.* «Сидячие» погребения в курганных некрополях могилевского течения Днепра, 2015
* *Авласович А. М.* Пятилучевое височное кольцо из погребения с трупосожжением могильника Студëнка, 2020
* *Авласович А. М.* Погребальная обрядность на территории Могилевского Поднепровья и Посожья в X–XIII вв., 2017

Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Барсукі (Ямніцкі сельсавет)

**Барсукі́** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ямніцкага сельсавета.

Да 19 жніўня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Дунайкоўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Глухі

**Глу́хі** (, ) — аграгарадок у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.

Да 5 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Глухскага сельсавета.

Знаходзіцца за 17 км у напрамку на паўночны захад ад Быхава, за 40 км ад Магілёва, каля ракі Грэза.

## Насельніцтва 
* 1997 год — 443 жыхары, 214 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Езва

**Е́зва** (, ) — былая вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіла ў склад Дунайкоўскага сельсавета.

Ліквідавана 16 сакавіка 2011 года.

Вёска знаходзілася каля левага берага ракі Езва, прыкладна за 2 км у напрамку на ўсход ад яе вусця.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Лісічнік

**Лісі́чнік** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Следзюкоўскага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Грудзінаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Следзюкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Новая Трасна

**Но́вая Трасна́** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснаслабодскі сельсавет (Быхаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Ірдзіца

**Ірдзі́ца** (, ) — пасёлак у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лудчыцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Лудчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Вотня

**Во́тня** (, ) — вёска ў Беларусі, у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Навабыхаўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Міхайлавіч Радзькоў (нар. 1951) — беларускі палітык і вучоны.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Навабыхаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Падольцава

**Падо́льцава** (, ) — былы пасёлак у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Навабыхаўскага сельсавета. Ліквідаваны 24 чэрвеня 2008 года.

Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Лудчыцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Ульянава (Быхаўскі раён)

**Улья́нава** (, ) — былая вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Навабыхаўскага сельсавета. Ліквідавана 24 чэрвеня 2008 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Новы Быхаў

**Но́вы Бы́хаў** (, ) — аграгарадок у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Навабыхаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вёска Новы Быхаў вядомая з XVI ст. як мястэчка. Належала Хадкевічам, пазней Слушкам. У 1685 г. Дамінік-Міхал Слушка прадаў маёнтак Новы Быхаў (інакш званае Тайманавам) Казіміру-Яну Сапегу, які, у сваю чаргу, у той жа год перадаў яго свайму старэйшаму сыну Ежы-Станіславу ў дзень ягонага вяселля. Новы Быхаў належаў Сапегам аж да 1820-х гг., калі быў прададзены Булгакам. У 1825 г. апошні ўладальнік Новага Быхава з роду Сапегаў Астах-Каэтан прымаў тут расейскага імператара Аляксандра I.

У 1742 г. 41 двор, у 1758 г. 19 двароў, 6 шынкоў, 3 крамы, сыраварня, ладзіўся кірмаш.

У 1772 г. налічвалася 92 двары, 734 жыхары, царква.

У 1858 г. жыло 435 жыхароў мужчынскага полу, была цагельня, млын, піцейны дом.

У 1864 г. у Новым Быхаве была адкрытая школа, пры якой у 1873 г. арганізаванае рамеснае аддзяленне.

У 1897 г. валасны цэнтр, 342 дамы, 2374 жыхары, хлебазапасны магазін (з 1882), 23 крамы, 2 ветракі,
2 шынкі, прыстань, царква, 2 сінагогі, 2хкласная царкоўна-прыходская школа, у 1903 годзе ператвораная ў жаночую царкоўна-настаўніцкую (37 вучаніц на 1913), акрамя таго, у 1913 г. дзейнічала яшчэ 2 школы, адна з іх - узорная.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Навабыхаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Красніца 1 (Быхаўскі раён)

**Кра́сніца 1** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Смаліцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1865 годзе ў складзе Кузькавіцкай воласці Быхаўскага павету Магілёўскай губерні. У 1939—1954 гадах цэнтр Красніцкага сельсавета, пасля — у складзе Грудзінаўскага сельсавета. Да 5 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Следзюкоўскага сельсавета.

У гады нямецкай акупацыі Беларусі, вёска была спалена падчас правядзення карных аперацый «Хрушч» і «Арол» — загублена 696 чалавек.

## Вядомыя асобы 
* Георгій Мяфодзьевіч Надтачэеў — Герой Савецкага Саюза.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Смаліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Боўкі

**Бо́ўкі** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Смаліцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Не пазней за 1648 год у сяле Боўкі, што тады знаходзілася ў складзе Магілёўскай воласці ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага, згадваецца царква Найсвяцейшай Багародзіцы.

У 1865 годзе ў складзе Пацяраеўскай воласці Быхаўскага павету Магілёўскай губерні. У 1913 г. у Малых Боўках дзейнічала царкоўна-прыходская школа.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Смаліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Ветранка

**Ве́транка** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Смаліцкага сельсавета.

Вёска знаходзіцца за 17 км ад горада Быхаў, за 60 км ад Магілёва.

## Гістарычныя звесткі 
Вядома з XIX ст. У 1866 годзе ў вёсцы пачаў дзейнічаць Александрыйскі шклозавод. В 1913 году действовала школа. У час Вялікай Айчыннай вайны на акупаванай тэрыторыі з ліпеня 1941 г. да 26 чэрвеня 1944 г. У жніўні 1943 г. акупанты спалілі вёску і знішчылі 287 яе жыхароў. Пасля вайны вёска адноўлена.

## Насельніцтва 
* 1926 — 226 жыхароў, 49 двароў;
* 1996 — 175 жыхароў, 103 двары.

## Вядомыя асобы 
* Андрэй Іванавіч Цёмкін (1902—1981) — савецкі беларускі дзяржаўны дзеяч
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Смаліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Трылесіна (Быхаўскі раён)

**Трыле́сіна** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Смаліцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1671 годзе як вёска Трылесін, цэнтр маёнтка Трылессе-Залессе ў складзе Асавецкага войтаўства Магілёўскай воласці ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

У 1865 годзе ў складзе Пацяраеўскай воласці Быхаўскага павету Магілёўскай губерні.

У 1925—1991 гадах цэнтр Трылесінскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Смаліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Ухлясць

**У́хлясць** (, ) — пасёлак у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Смаліцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Вядомыя асобы 
* Алег Аляксандравіч Шэпель (нар. 1967) — беларускі спартсмен і спартыўны функцыянер.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Смаліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Дабужа (Быхаўскі раён)

**Дабу́жа** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Смаліцкага сельсавета.

У 1924—1925 гадах цэнтр Дабужскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваюцца ў 1598 годзе пры продажы маёнтка Тайманава як вёска ў Гарбавіцкай воласці. У 1671 годзе вёска і фальварак маёнтка Трылессе-Залессе ў складзе Асавецкага войтаўства Магілёўскай воласці ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Смаліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Лапша

**Ла́пша** (, ) — пасёлак у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Холстаўскага сельсавета.

Да 4 чэрвеня 1965 года пасёлак уваходзіў у склад Ямніцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Холстаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Кузькавічы

**Ку́зькавічы** (, раней - *Куськавічы*, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Смаліцкага сельсавета.

У 1925—1954 гадах цэнтр Кузькавіцкага сельсавета. Да 5 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Следзюкоўскага сельсавета.

Праз вёску працякае ручай Арыя (Бруськая).

## Гісторыя 
У 1913 г. дзейнічала царкоўна-прыходская школа.

## Вядомыя асобы 
* Фёдар Фёдаравіч Раўчакоў (1910—1952) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-36-85. Выданне 1978 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Смаліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Мокрае (Быхаўскі раён)

**Мо́крае** (, ) — аграгарадок у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Холстаўскага сельсавета, яго цэнтр з 2016 года.

У 1924—1960 і 1965—1966 гадах цэнтр Мокраўскага сельсавета.

Знаходзіцца за 3 км у напрамку на поўнач ад Быхава, за 47 км ад Магілёва на рацэ Макранка.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 842 жыхары ў 366 дварах.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Успенская царква (1865 г.)
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя асобы 
* Міхась Мушынскі (1931—2018) — беларускі крытык, літаратуразнаўца. 
* Мікалай Сцяфанавіч Сташкевіч (1938—2011) — беларускі гісторык.
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Холстаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Ніканавічы

**Ні́канавічы** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.

У 1924—1954 гадах цэнтр Ніканавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 20 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Быхаў, за 50 км ад Магілёва, каля аўтамабільнай дарогі . Каля паўднёвай ускраіны вёскі працякае рака Трасна (прыток Дняпра).

## Насельніцтва 
* 2000 год — 497 жыхароў у 212 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Вядомыя асобы 
* Адам Мартынавіч Дзмітрыеў (1902—1936) — пісьменнік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 335.
* 
* Ліст карты N-36-85. Выданне 1978 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснаслабодскі сельсавет (Быхаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Красная Слабада (Быхаўскі раён)

**Кра́сная Слабада́** (, ) — аграгарадок у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1865 годзе ў складзе Пацяраеўскай воласці Быхаўскага павету Магілёўскай губерні. У 1913 г. дзейнічала школа.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Емяльян Кліментавіч Азаранка (1908—1988) — філосаф, доктар філасофскіх навук, прафесар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Краснаслабодскі сельсавет (Быхаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Хутар (Быхаўскі раён)

**Ху́тар** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Холстаўскага сельсавета.

Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Ямніцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1913 г. дзейнічала царкоўна-прыходская школа (у 1913 г. 23 хлопчыкі і 16 дзяўчынак).

## Вядомыя асобы 
* Барыс Васілевіч Стральцоў (1926—2009) — беларускі публіцыст, пісьменнік.
* Цярэнцій Яфрэмавіч Сычкоў (1922—2000) — Герой Савецкага Саюза.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Холстаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Балонаў Сялец

**Бало́наў Сяле́ц** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.

## Славутасці 
* Рэшткі драўлянай царквы (архітэктар П. Г. Камбураў)
* Стаянка перыяду ранняга мезаліту (8 — 6-е тысячагоддзі да н.э.), на ўсходняй ускраіне вёскі, у полі — 

## Вядомыя асобы 
* Іван Ярамеевіч Анісімаў (1920—1986) — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Якаў Абрамавіч Шыфрын (нар. 1907) — арганізатар савецкай вытворчасці.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Холстава (Быхаўскі раён)

**Хо́лстава** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Холстаўскага сельсавета, яго цэнтр з 1966 года да 2016 года.

Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Ямніцкага сельсавета, пасля — у складзе Мокраўскага сельсавета, які 18 сакавіка 1966 года перайменаваны ў Холстаўскі.

Знаходзіцца за 6 км у напрамку на паўночны захад ад горада Быхаў, за 50 км ад Магілёва, каля аўтамабільнай дарогі  і ракі Макранка.

## Насельніцтва 
* 2003 год — 497 жыхароў у 203 дварах.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, загінуўшым у Вялікую Айчынную вайну.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 45.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Холстаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Барсукі (Чарнаборскі сельсавет)

**Барсукі́** (, ) — былая вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Чарнаборскага сельсавета. Ліквідавана 27 чэрвеня 2007 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Галееўка (Быхаўскі раён)

**Гале́еўка** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1904 г. у сялянскай хаце дзейнічала школа граматы (у 1913&nbsp;г. 32 хл. і 7 дз.).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Глухская Сяліба

**Глу́хская Сялі́ба** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1909 г. дзейнічала школа (у 1913 г. 23 хл. і 25 дзяўч.), што размяшчалася ў хаце Сабалеўскага Мірона Восіпавіча.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Кучын (Быхаўскі раён)

**Кучы́н** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.

У 1924—1954 гадах цэнтр Кучынскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1913 г. пабудаваная школа (у 1913 г. 31 хл. і 16 дз.).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Чачэвічы

**Чачэ́вічы** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.

У 1924—1931 гадах вёска з'яўлялася цэнтрам Чачэвіцкага раёна ў складзе Магілёўскай акругі БССР. У 1924—1960 гадах цэнтр Чачэвіцкага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Аляксей Фядосавіч Іваноў (1913—1976) — вучоны ў галіне дэндралогіі, доктар біялагічных навук.
* Анатоль Прасаловіч (нар. 1978) — беларускі перакладчык, празаік.
* Мікіта Іосіфавіч Перавознікаў (1908—1966) — поўны кавалер ордэна Славы.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Чорны Бор (Быхаўскі раён)

**Чо́рны Бор** (, ) — аграгарадок у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.

Знаходзіцца за 28 км у напрамку на паўночны захад ад Быхава, за 37 км ад Магілёва, на аўтадарозе .

## Насельніцтва 
* 2003 год — 319 жыхароў у 139 дварах.

## Славутасці 
* Чорны Бор — каменны метэарыт, які ўпаў каля вёскі ў 1965 годзе
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Клятное (Быхаўскі раён)

**Клятно́е** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ямніцкага сельсавета.

З 1925 года да вайны і ў 1954—1960 гадах цэнтр Клятнянскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Новая Баяршчына 2

**Но́вая Бая́ршчына 2** (, ) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ямніцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца каля правага берага ракі Езва.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-36-85. Выданне 1978 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ямніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёна
Міхайлоў (Бялыніцкі раён)

**Міхайло́ў** (, ) — былая вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.

23 снежня 2009 года ўключана ў склад гарадскога пасёлка Бялынічы.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Мяльнік

**Мяльні́к** (, ) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Машчаніцкага сельсавета.

Да 23 снежня 2009 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна
Савецкая (Бялыніцкі раён)

**Саве́цкая** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Гарава́тка**) — былая вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Машчаніцкага сельсавета.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Трылесінскага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — знаходзілася ў раённым падпарадкаванні. Ліквідавана ў 2015 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Ермалавічы

**Е́рмалавічы** (, ) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1644 годзе як вёска ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна
Вішоў

**Вішо́ў** (, ) — аграгарадок у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 20 км у напрамку на ўсход ад гарадскога пасёлка Бялынічы, за 24 км ад Магілёва. Праз Вішоў працякае рака Вабіч.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1636 годзе як вёска ў складзе маёнтка Княжыцы ўдавы вялікага пісара літоўскага Кшыштафа-Стэфана Сапегі Ганны Аляксандраўны (у дзявоцтве Галоўчынскай) у Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага. У 1675 годзе згадваецца як вёска ва ўладанні ў Андрэя Аўрамовіча.

## Інфраструктура 
* СПК «Калгас «Радзіма»
* Сярэдняя школа
* Вішоўская сельская бібліятэка-філіял № 6 Бялыніцкай цэнтралізаванай бібліятэчнай сеткі
* Нежкаўская ўрачэбная амбулаторыя
* Аптэка № 137 Магілёўскага ДУП «Фармацыя»
* Аддзяленне сувязі
* База адпачынку «Вабіч»
* Музей СПК «Калгас «Радзіма»

## Насельніцтва 
* 1996—1421 жыхар, 504 двары.

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Свята-Петра-Паўлаўская царква.

* Рэшткі прыходскай царквы.
* Брацкія могілкі савецкіх воінаў. 
* Брацкая могіла (1943) — .
* Помнік землякам (1950).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Праваслаўная архітэктура Беларусі
* 
* Сайт «Фото Планета»
* Яблоневый сад в честь 70-летия Победы советского народа в Великой Отечественной войне посадили 15 апреля в агрогородке Вишов Белыничского района 

Катэгорыя:Вішоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна
Кліны (Бялыніцкі раён)

**Кліны́** (, ) — вёска ў Беларусі, у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Станіслававіч Яўневіч (1922—2010) — вучоны ў галіне мовазнаўства і педагог, доктар філалагічных навук (1982), прафесар (1984), Заслужаны настаўнік БССР (1972), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1990).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-35-84. Выданне 1982 года. Стан мясцовасці на 1979 год.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна
Малінаўка 2

**Малі́наўка 2** (да 2011 года **Малі́наўка**, , ) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Прыхабскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна
Старое Ляда

**Старо́е Ля́да** (, ) — былы пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Вішоўскага сельсавета.

У 1977 годзе ў склад пасёлка ўключана вёска Брэнькаў. Ліквідаваны ў 2015 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Васток (Бялыніцкі раён)

**Васто́к** (, ) (да 30 ліпеня 1964 года **Блё́ўка**) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Сіпайлы

**Сіпа́йлы** (, ) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.

## Славутасць 
* Курган перыяду ранняга сярэднявечча (X–XIII стагоддзі), на правым беразе р. Вабіч — . Адкрыў у 1990 г. В.Ф. Капыцін.

## Галерэя 

Sipajly 01.jpg|Наваколле
Sipajly 02.jpg|Вясковыя могілкі

## Вядомыя асобы 
* Мікола Латушкін (сапр. Уладзімір Гарэлік; 1922—2005) — беларускі грамадскі і рэлігійны дзеяч.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Вішоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна
Атраднае (Бялыніцкі раён)

**Атра́днае** (, ) — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчынскага сельсавета.

Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Трылесінскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Галоўчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна
Васількі (Бялыніцкі раён)

**Васількі́** (, ) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчынскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
У вёсцы 25 снежня 1925 года быў забіты беларускі атаман Васіль Шаўчэнка, які цягам 1919—1925 гадоў кіраваў антыбальшавіцкім атрадам на Магілёўшчыне за Вольную Беларусь.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Галоўчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна
Гуры (Бялыніцкі раён)

**Гу́ры** (, ) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчынскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1676 годзе згадваецца як маёнтак у Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Галоўчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёна
Кастрычнік (Бялыніцкі раён)

**Кастры́чнік** (, ) — былая вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Галоўчынскага сельсавета.

Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Трылесінскага сельсавета. Ліквідавана ў 2017 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі