open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Крычка рачная

**Крычка рачная** (*Sterna hirundo*) — від птушак з сямейства крачкавых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 31-38 см, размах крылаў 72-98 см. Стройная, бела-папялістая з чорным верхам галавы і глыбокай выразкай на хвасце, хвост роўны са складзенымі крыламі; ногі ўвесь час чырвоныя. Увесну і летам канец аранжавай дзюбы чорны. У няшлюбным уборы дзюба чырвоная толькі каля асновы, астатняя яе частка чорная; лоб белы, на спіне чорныя плямы. Голас вельмі разнастайны.

## Пашырэнне 
Арэал разарваны: Еўропа, Малая Азія, Месапатамія, Азія (акрамя поўначы і поўдня), цэнтральная і ўсходняя часткі Паўночнай Амерыкі, лакальна сустракаецца ўздоўж узбярэжжа Атлантыкі да поўначы Венесуэлы і ў Паўночнай і Заходняй Афрыцы.

Насяляе вадаёмы з расліннасцю, якая слаба зраслася на паверхні, або нізкай надводнай расліннасцю, якая расце купінамі, або месцамі на скошаным трыснягу, пляжы і пясчаныя астравы сярод рэк і азёр, марскія ўзбярэжжы. У паслягнездавы перыяд — усе тыпы вадаёмаў. У Арменіі даходзіць да 2000 м в.у.м., а найбольш высокае гнездаванне адзначана на вышыні 4400-4800 м.

Пералётная птушка. На поўдні арэала папуляцыі аселыя. На Беларусі звычайны на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від.

Адрозніваецца 4 падвіды.

## Асаблівасці біялогіі 
Гняздзіцца звычайна ў калоніях, часам з іншымі крычкамі, чайкамі або зуйкамі, часам адзіночна. Ладзіць гняздо каля вады на пясчанай, галечнай або скалістай аснове, у ямцы, часам паблізу густой расліннасці або ў ёй (на травяністых месцах), на плаваючых раслінных сплавінах (не вельмі шчыльных); у гэтых выпадках — кучка з раслін, у высцілцы — сухія расліны, пёры, розныя рэшткі.

Яйкі 2-3 (часам 1-4) крыху падоўжаныя з завостраным вузейшым канцом, афарбоўка зменлівая, светла-жоўтыя, крэмавыя, гліністыя або аліўкава-гліністыя з зеленаватым або блакітнаватым адценнем; глыбокія плямы — шэра-бурыя або светла-шэрыя, паверхневыя — карычневыя з чырванаватым адценнем або чорна-карычневыя. Памеры: 41,5 х 30,5 мм.

## Літаратура 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.

Катэгорыя:Крачкавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Уладзімір Уладзіміравіч Агіевіч

**Уладзімір Уладзіміравіч Агіевіч** (, Слуцк, Мінская вобласць — ) — беларускі філосаф. Кандыдат філасофскіх навук (1987).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 кастрычніка 1938 года ў Слуцку ў сям’і беларускага літаратуразнаўцы Уладзіміра Агіевіча (1910—1952).

Скончыў БДУ ў 1960 годзе і Мінскі педагагічны інстытут замежных моў у 1967 годзе. Працаваў настаўнікам. З 1970 года — вучоны сакратар Аддзялення грамадскіх навук АН БССР. У 1980—2007 гадах — старшы навуковы супрацоўнік Інстытута філасофіі НАН Беларусі. Паспяхова абараніў кандыдацкую дысертацыю.

Памёр 19 лістапада 2014 года. Пахаваны ў Мінску на Вайсковых могілках.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы вучонага прысвечаны гісторыі філасофскай і грамадскай думкі Беларусі, праблемам развіцця духоўнай культуры, месцу і ролі беларускай культуры і навукі ў сусветнай гісторыі. Даследаваў жыццё і кнігавыдавецкую дзейнасць Ф. Скарыны, змест і сімвалагічны сэнс яго творчай спадчыны.

## Творы 
* «…Опыты сердца, мысли и пера» : Эволюция филос. взглядов А. В. Луначарского до 1908 г. / В. В. Агиевич; Под ред. В. Ф. Пустарнакова; АН БССР, Ин-т философии и права. — Минск : Навука і тэхніка, 1991. — 181 с.
* Сімволіка гравюры Скарыны / У. У. Агіевіч. — Мінск : Беларуская навука, 1999. — 320 с.
* Імя і справа Скарыны: У чыіх руках спадчына / У. У. Агіевіч. — Мінск : Беларуская навука, 2002. — 319 с.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Сяргей Пятровіч Бельцюкоў

**Сяргей Пятровіч Бельцюкоў** (нар. , пас. Балбасава, Аршанскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі кампазітар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую кансерваторыю ў 1980 годзе па класе фартэпіяна Р. Шаршэўскага; у 1987 годзе па класе кампазіцыі Я. Глебава. У 1982—1989 гадах загадчык музычнай часткі Беларускага тэатра юнага гледача. 
## Творчасць 
Працуе ў розных музычных жанрах і стылявых кірунках (ад класіка-рамантычных да сучасна-авангардных). Сярод твораў: кантаты «Начны матылёк», «Святло сонца», для хору а капэла «Вандроўнікі», «Забыты Богам край» (1987—1995); «Усяночная», містэрыя «Благаславі нас, Божа» (1995, з А. Залётневым); 3 сімфоніі: 1-я «Гравюры» (1990), 2-я «Са званамі» (1994), 3-я (1995); Канцэрт для габоя і камернага аркестра; «Капрычыо» для флейты і камернага аркестра; «Сумнае прынашэнне Моцарту» для флейты, фартэпіяна і струннага аркестра; камерна-інструментальныя творы («Стронцый-90», «Музыка для габоя і магнітнай стужкі»); рамансы на вершы М. Багдановіча і Б. Ахмадулінай; музыка да кінафільмаў «Францыск Скарына», «Тутэйшыя», «Язэп Драздовіч», «Полацкая жамчужына» і інш. і драматычных спектакляў (больш за 30).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Міхась Бельскі

**Міхась Бельскі**, поўнае імя **Міхаіл Лявонцьевіч Бельскі** (,  — ) — беларускі мастак, графік.

## Біяграфія 
Скончыў Днепрапятроўскае мастацкае вучылішча (1941). У 1941—1945 гадах удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1946—1952 гадах навучаўся ў Кіеўскім мастацкім інстытуце ў І. Пляшчынскага і А. Шаўкуненкі. Удзельнічаў у мастацкіх выставах у Кіеве з 1947 года. Вучань Васіля Касіяна, Таццяны Яблонскай, Георгія Меліхава. Выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы (1952—1956). Больш за трыццаць гадоў выкладаў у Беларускім політэхнічным інстытуце (1956—1987). Член Саюзу мастакоў БССР з 1954 года.

## Творчасць 
Працаваў у галіне станковай і кніжнай графікі ў тэхніцы акварэлі, афорту, літаграфіі і ксілаграфіі

### Ілюстрацыі да паэм Янкі Купалы 
* «Курган»
* «Бандароўна»
* «Магіла льва»
* «Над ракой Арэсай»
* «Тарасова доля»

### Іншыя працы 
* Партрэт Янкі Купалы (акварэль)
* «Хата Луцэвічаў у вёсцы Вязынка» (1952)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Біяграфічныя звесткі  на сайце Галерэя «Альбіён»
* Ілюстрацыі М. Бельскага да вершаў і паэм Янкі Купалы (1957—1958)  на сайце [Нацыянальнае бібліятэкі Беларусі(https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B1%D1%96%D0%B1%D0%BB%D1%96%D1%8F%D1%82%D1%8D%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96)]

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Крачка палярная

**Крачка палярная**, **крычка палярная** (*Sterna paradisaea*) — від птушак з сямейства крачкавых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 30-38 см, размах крылаў 70-85 см. Стройная, бела-папялістая з чорным верхам галавы і глыбокай выразкай на хвасце, папялісты колер верху больш цёмны. Канцы рулявых нязначна выступаюць па-за канцы складзеных крылаў. Дзюба і ногі ў гнездавы перыяд цалкам чырвоныя, узімку чорныя.

## Пашырэнне 
Улетку насяляе паўночную частка Галарктыкі. Біятоп: узбярэжжы і марскія астравы (як пясчаныя, галечныя, скалістыя, так і травяністыя); спарадычна сустракаецца вакол мелкіх прэснаводных вадаёмаў у тундры.

Месца зімовак: узбярэжжы Антарктыды (галоўным чынам, Зямля Уэдэла і Зямля Роса).

Палярная крачка робіць самыя далёкія сярод усіх вандроўных жывёл міграцыі — з Арктыкі ў Антарктыду і пакрывае двойчы за год адлегласць каля 20 тыс. км. На Беларусі вельмі рэдкі, выпадкова залётны від.

## Асаблівасці біялогіі 
Гняздуе ў калоніі. Ладзіць гняздо часцей на зрослых на паверхні вады раслінах або іх купінах, чым на зямлі. У апошнім выпадку — гэта ямка без высцілкі або скупа высланая сухой расліннасцю і рэшткамі навакольных раслін. На вільготнай аснове — у выглядзе плоскай купіны з сухіх водных раслін (як плаваючых, так і надводных); у высцілцы часам шэрсць, ракавінкі, кавалкі драўніны.

Яйкі звычайна 2 (радзей 1-3), авальныя (часам крыху акруглыя) або з рознымі канцамі, жоўта-палевыя, аліўкавыя ці карычняватыя, рэдка блакітнаватыя; паверхневыя плямы — чорныя або чорна-карычневыя, глыбокія — шэра-фіялетавыя. Памеры: 40,5 х 29,5 мм.

## Літаратура 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.

Катэгорыя:Крачкавыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1763 годзе
Агіевіч

**Агіевіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дзімітрый Агіевіч — протаіерэй, настаяцель валожынскага благачыння.
* Ігнат Аляксеевіч Агіевіч — дырэктар народных вучылішчаў Гродзенскай і Віленскай губерняў, сапраўдны стацкі саветнік.
*
Віктар Аркадзевіч Белы

**Віктар Аркадзевіч Бе́лы** (сапраўднае імя — *Давыд Аронавіч Бе́лы*; , г. Бярдзічаў, Украіна — ) — кампазітар, педагог, музычны публіцыст. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1955), народны артыст Расіі (1980). Кандыдат мастацтвазнаўства (1935), прафесар (1941). Аўтар знакамітай песні «Арляня».

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Бярдзічаве. Неўзабаве сям’я пераехала ў Васількаў. Бацька — Арон Самуілавіч Белы, урач, загінуў на фронце ў Першую сусветную вайну, маці — піяністка.

У 1929 годзе скончыў Маскоўскую кансерваторыю імя П. І. Чайкоўскага па класе кампазіцыі (вучыўся ў Г. Э. Канюса, М. Я. Мяскоўскага і М. С. Жыляева). Член Проколл (1925—1929) і РАМП (1929—1932). У 1931 годзе — рэдактар часопіса «За пралетарскую музыку».

У 1935—1948 гадах — выкладчык МДК імя П. І. Чайкоўскага (прафесар з 1941 года). У 1939—1948 гадах — член СК СССР. Кандыдат мастацтвазнаўства (1941).

У 1942—1948 гадах — адказны сакратар аргкамітэта СК СССР. У 1949—1952 гадах — прафесар па класе кампазіцыі Беларускай кансерваторыі імя А. В. Луначарскага. У 1954—1958 гадах — в. а. сакратар праўлення СК СССР. У 1957—1973 гадах — галоўны рэдактар часопіса «Музычнае жыццё». З 1974 года — кансультант і член рэдкалегіі часопіса «Музычнае жыццё».

Памёр 6 сакавіка 1983 года. Пахаваны на Данскіх могілках у Маскве.

## Сям’я 
* Жонка — музыкавед В. П. Расіхіна.
** Сыны — фізік Віктар Віктаравіч Белы (быў у шлюбе з дзіцячай пісьменніцай С. Л. Пракоф’евай); матэматык Глеб Віктаравіч Расіхін.

## Творчасць 
Сярод твораў: вакальна-сімфанічныя паэма «Галодны паход» (1931), камерна-інструментальныя творы, у т.л. 4 санаты для фартэпіяна, вакальныя цыклы «Вайна» і «Свяціць заўсёды», музыка да спектакляў драматычнага тэатра, песні. Звяртаўся да беларускай паэзіі (песня «Маленькі лётчык» на верш Я. Купалы «Хлопчык і лётчык»), беларускага музычнага фальклору (фартэпіянныя п’есы «Беларускія напевы», «Беларуская калыханка і жартоўная», «Беларуская прэлюдыя»). Дзяржаўная прэмія СССР (1952).

## Узнагароды і прэміі 
* Сталінская прэмія трэцяй ступені (1952) — за песні «У абарону міру» і «Аляксандр Матросаў»
* народны артыст РСФСР (8.5.1980)
* заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (28.6.1956)
* заслужаны артыст Беларускай ССР (1955)
* ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (28.12.1946)
* два ордэны «Знак Пашаны»

## Літаратура 
* 
* Корев Ю. Виктор Белый. М., 1962;
* В. А. Белый: Очерк жизни и творчества: Статьи; Воспоминания; Материалы. М., 1987.

Катэгорыя:Кампазітары-песеннікі
Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскай кансерваторыі
Катэгорыя:Члены Саюза кампазітараў СССР
Катэгорыя:Кампазітары СССР
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі
Кудзін

**Кудзін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Аляксандравіч Кудзін (нар. 1984) — беларускі кікбаксёр-прафесіянал.
* Аляксандр Мікалаевіч Кудзін (1950—1993) — беларускі гісторык, краязнаўца.
* Андрэй Уладзіміравіч Кудзін (нар. 1970) — беларускі хакеіст.
* Васіль Савельевіч Кудзін (1929—1987) — беларускі работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
* Віктар Панцялеевіч Кудзін (нар. 1952) — беларускі спецыяліст у галіне антэн, ЗВЧ-устройстваў і іх тэхналогій.
* Захар Кудзін (пам. 2019) — беларускі акцёр.

## Тапонім 
* Вялікі Кудзін
* Малы Кудзін

## Гл. таксама 
* Дом Кудзіна
Турунтаева (Бурація)

**Турунтаева** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Прыбайкальскага раёна Рэспублікі Бураціі.

Размешчана на заходнім боку рэгіянальнай аўтадарогі Р438 (Баргузінскі тракт) на абодвух берагах ракі Ітанцы пры ўпадзенні ракі Іркілік. Адлегласць да Улан-Удэ — 52 км, да чыгуначнай станцыі Маставой — 34 км. Ад сяла па правым беразе Ітанцы на захад ідзе аўтадарога рэспубліканскага значэння на сяло Траскова (89 км), па левым беразе — рэгіянальная аўтадарога Р439 Турунтаева — Татаурава (21,5 км).

Катэгорыя:Населеныя пункты Бураціі
Саснова-Азёрскае

**Саснова-Азёрскае** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Яраўнінскага раёна Рэспублікі Бураціі.

Размешчана на паўночным усходзе Бураціі, за 282 км ад Улан-Удэ, на паўднёвым беразе хваёвага возера, якое ўваходзіць у групу Яраўнінскіх азёр.

## Вядомыя асобы 
* Валерый Пятровіч Юрчанка (1943—2008) — урач-анатом. Доктар медыцынскіх навук (2000), прафесар (2002).

Катэгорыя:Населеныя пункты Бураціі
Алэксііўка (Білгарад-Дністроўскі раён)

**Алэксііўка** () — вёска ў Білгарад-Дністроўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Білгарад-Дністроўскага раёна
Наталля Отаўна Цэтэрман

**Наталля Отаўна Цэтэрма́н** ( — ) — вучоны, батанік і ліхенолаг, кандыдат біялагічных навук (1946), дацэнт (1952).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Мінску. У 1915 годзе скончыла прыродазнаўча-гістарычнае аддзяленне Кіеўскіх вышэйшых жаночых курсаў.
У 1921—1925 гг. працавала ў Беларускім дзяржаўным політэхнічным інстытуце, Інстытуце меліярацыі і балотнай гаспадаркі, у 1925—1934 гг. у Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі. З 1935 года ў Беларускім дзяржаўным універсітэце, у 1952—1965 гг. — дацэнт кафедры сістэматыкі раслін і навуковы куратар гербарыя.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац у галіне сістэматыкі вышэйшых раслін, ліхеналогіі, батанічнай геаграфіі.
Арганізатар батанічнага саду і аранжарэі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Сабрала і апрацавала асноўную частку гербарыя (каля 20 тыс. лістоў) і вялікую колькасць пладоў і насення. Сістэматычна апрацавала важны ў фарміраванні наглебавага покрыва лясоў род лішайнікаў .

Адна з аўтараў выдання «Флора БССР» (1949—1959).

## Літаратура 
*  — С. 301.

## Спасылкі 
* Цэтэрман, Наталля Отаўна (кандыдат біялагічных навук; 1891—1966) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Гербарий кафедры ботаники Биологического факультета БГУ  // Сайт біялагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта
* *Саксонов С. В.* Первые члены Русского ботанического общества (К 100-летию Русского ботанического общества) // Институт экологии Волжского бассейна РАН
* *Яцына А. П.* Практикум по лишайникам / А. П. Яцына, Л. М. Мержавицкий — Витебск: УО «ВГУ им. П. М. Машерова», 2012. — 224 с. ISBN 978-985-517-360-2
* *Цуриков А. Г.* Лишайники Беларуси: история и основные итоги изучения // Известия Гомельского государственного университета имени Ф.Скорины, № 3(114), 2019.

Катэгорыя:Батанікі СССР
Катэгорыя:Выкладчыкі БНТУ
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Члены Рускага батанічнага таварыства
Катэгорыя:Ліхенолагі Беларусі
Адукацыя ў Лёзненскім раёне

У сістэме адукацыі раёна функцыянуюць 23 установы. Сярод іх установы дашкольнай адукацыі — 11; вучэбна-педагагічны комплекс «яслі-сад-пачатковая школа» — 1; вучэбна-педагагічны комплекс «яслі-сад-сярэдняя школа» — 1; вучэбна-педагагічныя комплексы «яслі-сад-базавая школа» — 3; установы сярэдняй адукацыі — 3; установы пазашкольнай і дадатковай адукацыі, установа спецыяльнай адукацыі.

Усяго ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі ў 2018/2019 навучальным годзе навучаецца 1410 вучняў. Ва ўстановах дашкольнай адукацыі ў 2018/2019 навучальным годзе выхоўваецца 612 дзяцей. Працэс адукацыі і выхавання ва ўстановах адукацыі ажыццяўляюць 429 педагогаў агульнай сярэдняй адукацыі.

## Агульная сярэдняя адукацыя 
* ДУА «Сярэдняя школа № 1 г. п. Лёзна»;
* ДУА «Базавая школа № 2 г. п. Лёзна»;
* ДУА «Веляшковіцкая сярэдняя школа Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Выдрэйская яслі-сад-базавая школа Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Высачанская яслі-сад-базавая школа Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Дабрамысленская сярэдняя школа Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Кавалёўская яслі-сад-пачатковая школа Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Крынкаўская яслі-сад-сярэдняя школа імя М. Ц. Лынькова Лёзненскага раёна»

## Дашкольная адукацыя 
* ДУА «Адаменскі яслі-сад „Незабудка“ Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Веляшковіцкі яслі-сад „Вясёлка“ Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Дабрамысленскі яслі-сад „Ялінка“ Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Зубкоўскі яслі-сад Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Надзежынскі яслі-сад „Званочак“ Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Пушкоўскі яслі-сад Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Стасеўскі яслі-сад Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Чарнаруцкі яслі-сад „Чарнічка“ Лёзненскага раёна»;
* ДУА «Яслі-сад № 2 „Пралеска“ г. п. Лёзна»;
* ДУА «Яслі-сад № 3 „Сонейка“ г. п. Лёзна»;
* ДУА «Яслі-сад № 4 „Светлячок“ г. п. Лёзна».

## Сацыяльна-педагагічныя ўстановы 
* ДУА «Лёзненскі сацыяльна-педагагічны цэнтр»

## Дадатковая адукацыя 
* ДУДА «Лёзненскі цэнтр дзяцей і моладзі»

## Пазашкольныя ўстановы 
* ДУА «Лёзненская дзіцячая школа мастацтваў»

## Установы спецыяльнай адукацыі 
* ДУА «Цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацы»
 

## Літаратура 
Система специального образования в районе в цифрах / подгот. Е. Ретнёва // Сцяг Перамогі (Лёзна). — 2018. — 30 лістап. — С. 3.

## Спасылкі 
* Сайт упраўлення па адукацыі Лёзненскага раённага выканаўчага камітэта 

Катэгорыя:Лёзненскі раён
Лёзненскі раён
Білэнькэ (Білгарад-Дністроўскі раён)

**Білэнькэ** () — вёска ў Білгарад-Дністроўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Білгарад-Дністроўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1925 годзе
Ангеліна Пятроўна Бельцюкова

**Ангеліна Пятроўна Бельцюкова** (нар. , г. Кіраў, РСФСР) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў  года ў г. Кіраве (Расія). Скончыла ў 1949 годзе Маскоўскі тэкстыльны інстытут. Удзельніца мастацкіх выставак з 1957 года.

Выкладала ў Львоўскім інстытуце прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва, у 1964—1979 гадах у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце. Жыве ў Мінску.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1972 года.

## Творчасць 
Працуе ў галіне мастацкага афармлення тканін, распрацоўвае эскізы дэкаратыўных і манументальных габеленаў. Сярод работ: ворсавы дыван «Скалярыі» (1967), габелены «Спадчына» (1979) і «Айчына», габелен-заслона для тэатра музычнай камедыі Беларусі (абодва 1980, усе з А. М. Кішчанкам); «Ружы» (1987), «Світанне» (1988), «Летні дзень» (1989), трыпціх «Абпаленая Белая Русь» (1993) і інш.

Творы мастачкі знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах Беларускага саюза мастакоў, Міністэрства культуры Расіі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-габеленісты Беларусі
Барыс Паўлавіч Беляжэнка

**Барыс Паўлавіч Беляжэнка** (**Беліжэнка**; нар. , в. Промыслы, Бешанковіцкі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі паэт, журналіст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў вёсцы Промыслы Бешанковіцкага раёна.

Пасля заканчэння школы працаваў у 1955—1957 гадах старшым піянерважатым Навікоўскай сярэдняй школы Шумілінскага раёна. У 1957—1958 гг. служыў на Балтыйскім ваенна-марскім флоце. Пасля настаўнічаў, быў дырэктарам Дома піянераў і школьнікаў, супрацоўнікам бешанковіцкай раённай газеты «Зара», сакратаром партыйнай арганізацыі калгаса «Герой працы», інструктарам райкама партыі, дырэктарам Пуськаўскай васьмігодкі.

Памёр  года. Памёр і пахаваны, верагодна, Віцебску.

## Творчасць 
Друкаваўся з 1958 года. Выдаў зборнікі вершаў «Крыгалом» (1973), «Жытнёвае поле» (1977). Асноўныя тэмы твораў — любоў да роднага краю, праблемы грамадскага жыцця сучаснікаў, мужнасць народных мсціўцаў у Вялікую Айчынную вайну. Аўтар аповесці-дэтэктыва «Каляровыя фотакарткі» (1988), вянка санетаў «Вышыня» (1974), паэмы «Свята пумы» (1977), гумарэсак, песень, тэксту кантаты «Памяць роднага горада» (1974, музыка Я. Касалапава) і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Лёзненская раённая цэнтральная бальніца

**УАЗ «Лёзненская раённая цэнтральная бальніца»** — комплекс лячэбна-прафілактычных устаноў Лёзненскага раёна. Будынак ЦРБ знаходзіцца ў Лёзна.

## Гісторыя 
Цэнтральная аптэка № 16 Лёзненскага раёна створана як структурнае падраздзяленне Аптэчнага ўпраўлення Віцебскага аблвыканкама ў 1964 годзе. Структурныя падраздзяленні аптэкі маюцца ў в. Дабрамыслі, Высачаны, Веляшковічы, Бабінавічы. Аптэчны пункт першай катэгорыі ў Лёзне размешчаны па вул. Садовай, 1. Да аптэк прымацаваны 15 аптэчных пунктаў другой катэгорыі, якія арганізаваны і функцыяніруюць пры ФАПах.

У структуры ЦРБ маецца 6 аддзяленняў: тэрапеўтычнае на 40 ложкаў, хірургічнае, якое ўключае ў сябе аперацыйны блок, педыятрычнае, інфекцыйнае, аддзяленне анестэзіялогіі і рэанімацыі, аддзяленне хуткай дапамогі і прыёмны пакой. Вялікая ўвага ў медыцынскіх установах удзяляецца павышэнню якасці медыцынскага абслугоўвання, умацаванню матэрыяльна-тэхнічнай базы.

У сістэме аховы здароўя працуюць 46 урачоў, 149 работнікаў сярэдняга медыцынскага персаналу

## Спіс лекава-прафілактычных устаноў 
Медыцынскае абслугоўванне жыхароў ажыццяўляе:
* Лёзненская ЦРБ, разлічаная на 97 ложкаў, з паліклінікай на 300 наведванняў за змену;
* Веляшковіцкая ўчастковая бальніца на 5 ложкаў, у тым ліку 10 ложкаў сястрынскага догляду;
* Дабрамыслінская ўчастковая бальніца на 5 ложкаў, у тым ліку 10 ложкаў сястрынскага догляду;
* Бабінавіцкая і Высачанская ўрачэбныя амбулаторыі;
* 13 фельчарска-акушэрскіх пунктаў: у вёсках Барсеева, Зачэрня, Емельянава, Крынкі, Кавалі, Надзёжына, Чкалава, Пушкі, Стасева, Якубоўшчына, Новае Сяло, Асіпенкі, Міхалінава.

## Галоўныя ўрачы 
* Мікалай Паўлавіч Курчаў (1952—1986).
* Ігар Яўгенавіч Варахобка.

## Літаратура 
* Дервоед, И. А. Лиозненский район / И. А. Дервоед // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 2. — С. 64-67.

## Спасылкі 
* Сайт Лёзненскай цэнтральнай раённай бальніцы 

Катэгорыя:Лёзна
Катэгорыя:Культура Лёзненскага раёна
Катэгорыя:Бальніцы Беларусі
Лудчыцкі сельсавет

**Лу́дчыцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Лудчыцы.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Тайманаўскага сельсавета. 11 красавіка 1960 года сельсавет скасаваны, яго населеныя пункты перададзены ў склад Навабыхаўскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Калініна, Камарычы, Леніна, Магучы Партызан, Падольцава, Тайманава і Янава) і ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Быхаўскага гарсавета (17 населеных пунктаў: Асоўшчына, Дубавое, Дубоўка, Залеская Слабада, Заячэнне, Калініна, Камсамольскі, Красны Пахар, Лудчыцы 1-я, Лудчыцы 2-я, Няраж, Падлука, Савічаў Рог, Свірыдоўка, Станок, Стараселле і чыгуначная будка 214).

15 студзеня 1965 года сельсавет утвораны зноў у складзе 16 населеных пунктаў (Асоўшчына, Дубавое, Дубоўка, Залеская Слабада, Заячэнне, Калініна, Камсамольскі, Красны Пахар, Лудчыцы I, Лудчыцы II, Няраж, Падлука, Савічаў Рог, Свірыдоўка, Станок, Стараселле), якія знаходзіліся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Быхаўскага гарсавета, з цэнтрам у вёсцы Лудчыцы-II.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1406 чалавек, з іх 94,0 % — беларусы, 4,5 % — рускія, 0,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1326 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1965 годзе
Навабыхаўскі сельсавет

**Навабы́хаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Новы Быхаў.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. У канцы 1930-х гадоў на тэрыторыі Навабыхаўскага сельсавета існавалі вёска Капарцы (злілася з вёскай Тайманава), пасёлкі Падгорыца, Дуброўскі, Пакусіна Лашчына, Пралетарская Рэспубліка, Прываложжа, Круг, Лібатыўка І, Лібатыўка 2, Магучы, якія зліліся з іншымі населенымі пунктамі або іх жыхары пераехалі. 11 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Лудчыцкага сельсавета (7 населеных пунктаў: Калініна, Камарычы, Леніна, Магучы Партызан, Падольцава, Тайманава і Янава). 7 сакавіка 1975 года скасаваны пасёлак Магучы Партызан, 24 чэрвеня 2008 года — пасёлак Падольцава і вёска Ульянава. 20 лістапада 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ніжнятошчыцкага сельсавета (17 населеных пунктаў: пасёлкі Заводчык, Калінін, Леніна, Рабочы, вёскі Верхняя Тошчыца, Віляхаўка, Вішанька, Вялікі Лес, Істопкі, Красны Бераг, Ліпа, Малінаўка, Міхалёўка, Ніжняя Тошчыца, Первае Мая, Сінеж і Тошчыца).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (11 населеных пунктаў) — 1082 чалавекі, з іх 96,9 % — беларусы, 2,3 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (26 населеных пунктаў) — 1335 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Аўгусціўка (Біляіўскі раён)

**Аўгусціўка** () — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Біляіўскага раёна
Прыморскэ (Білгарад-Дністроўскі раён)

**Прыморскэ** () — вёска ў Білгарад-Дністроўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Білгарад-Дністроўскага раёна
Дасліднэ (Біляіўскі раён)

**Дасліднэ** () — пасёлак у Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Біляіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1932 годзе
Аляксей Фёдаравіч Данукалаў

**Аляксей Фёдаравіч Данукалаў** (, в. Новарасляеўка, Дзергачоўскі раён, Саратаўская вобласць — , в.Вялікія Дольцы, Ушацкі раён) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, 15 жніўня 1944 года прысвоена званне Героя Савецкага Саюза пасмяротна..

## Біяграфія 
У 1936 годзе скончыў Балашоўскі тэхнікум механізацыі сельскай гаспадаркі. У 1936—1937 гадах працаваў у Омскай МТС на пасаде механіка.

У кастрычніку 1937 года прызваны ў Рабоча-сялянскую Чырвоную армію. Служыў да лютага 1938 года байцом, у лютым прызначаны намеснікам палітрука. З 1940 года — член КПСС.

У 1941 годзе скончыў Іркуцкае ваеннае вучылішча.

У Айчынную вайну на фронце з 1941 года, палітрук танкавага батальёна. Удзельнік абарончых баёў за Лепель, Оршу, Смаленск. У 1941 годзе трапіў у акружэнне.

У жніўні 1941 года арганізаваў партызанскі атрад «Радзіма», які дзейнічаў на тэрыторыі Смаленскай і Віцебскай абласцей. У красавіку 1942 года атрад рэарганізаваны ў партызанскую брыгаду «Аляксей», камандзірам якой стаў Аляксей Данукалаў.

Загінуў 27 красавіка 1944 года ў баі. Пахаваны на могілках ў Лепелі.

## Памяць 
У Лепелі, Віцебску, Лёзна і Ушачах яго іменем названы вуліцы.

Бюст Аляксея Фёдаравіча ўсталяваны ў пасёлку гарадскога тыпу Дзергачы Саратаўскай вобласці і ў вёсцы Кавалі Лёзненскага раёна.

У вёсцы Кавалі створаны мемарыяльны музей Данукалава.

У 2018 годзе ў Лепелі адкрылі мемарыяльную дошку, прысвечаную Герою Савецкага Саюза Аляксею Данукалаву.
 

## Літаратура 
* Данукалаў Аляксей Фёдаравіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]. — Мінск : БелЭн, 1998. — Т. 6 : Дадаізм-Застава. — С. 48.
* Данукалов Алексей Фёдорович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 351.
* Данукалов Алексей Фёдорович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.] / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2006. — Т. 3 : Герасименко-Картель. — С. 304.
* Данукалов Алексей Фёдорович // Твои сыновья, Беларусь! Герои Советского Союза : биографический справочник / ред.: Ю. В. Баженов [и др.]; худ. ред. П. В. Баранов. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2015. — С. 163.

Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Падпалкоўнікі СССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Саратаўскай вобласці
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Ганна Васільеўна Мазала

**Ганна Васільеўна Мазала** (, в. Закаліўе, Лепельскі раён, Віцебская вобласць — ) — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Мазала Ганна Васільеўна нарадзілася 22 снежня 1925 года ў вёсцы Закаліўе Лепельскага раёна ў шматдзетнай сялянскай сям’і.

З 1944 года працавала ў калгасе «Чырвоны прамень».

З 1947 года — брыгадзір паляводчай брыгады, загадчыца фермы буйной рагатай жывёлы.

З 1959 года — загадчыца свінафермы ў калгасе імя Жданава.

За дасягнутыя поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, за павелічэнне вытворчасці і нарыхтовак мяса Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 сакавіка 1966 года прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

У 1980 годзе па стане здароўя перайшла з фермы на іншую працу.

У 1967—1971 гадах — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання.
 
Жыла ў вёсцы Паплаўкі. Памерла 11 жніўня 2013 года.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы (1966)
* ордэн Леніна

## Літаратура 
* Мазала Ганна Васільеўна // Памяць: Лепельскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Л. В. Ланікіна [і інш.]; уклад.: В. Я. Ланікіна, А. У. Стэльмах; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Беларусь, 1999. — С. 567.
* Мазало Анна Васильевна // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 2. — С. 96.
* Мазало Анна Васильевна // Слава и гордость земли Витебской : биографический справочник / сост. М. Н. Пригожий; редкол.: М. П. Кузьмич [и др.]. — Витебск : Витебская областная типография, 2009. — С. 269.
 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання
Марыніўка (Біляіўскі раён)

**Марыніўка** () — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.

## Вядомыя асобы 
* Мікалай Іванавіч Сташак (1914—1991) — савецкі ваенны дзеяч, Герой Савецкага Саюза (1943), кандыдат ваенных навук (1961), генерал-лейтэнант (1968). Нарадзіўся на хутары Марынаўскі.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Біляіўскага раёна
Дзмітрый Святаполк-Мірскі

**Дзмітрый Святаполк-Мірскі:**
* Дзмітрый Іванавіч Святаполк-Мірскі (1825—1899) — князь, рускі генерал, удзельнік Каўказскіх паходаў, Крымскай вайны і руска-турэцкай вайны 1877—1878 гг.
* Дзмітрый Мікалаевіч Святаполк-Мірскі (1874—1950) — князь, рускі грамадскі дзеяч і палітык, член Дзяржаўнай думы ад Бесарабскай губерні.
* Дзмітрый Пятровіч Святаполк-Мірскі (1890—1939) — князь, рускі літаратуразнавец, крытык і публіцыст.
Святаполк-Мірскі

**Святаполк-Мірскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Сяргеевіч Святаполк-Мірскі (1879—1915) — рускі афіцэр, удзельнік руска-японскай і Першай сусветных войнаў.
* Вінцэнт Святаполк-Мірскі — князь, дзеяч беларускага нацыянальнага руху.
* 
* Міхал Святаполк-Мірскі (пазыўны «*Орлич*»; 1926—1944) — удзельнік Варшаўскага паўстання, капрал-падхарунжы Арміі Краёвай.
* Міхаіл Мікалаевіч Святаполк-Мірскі (1870—1938) — князь, дыпламат.
* Мікалай Іванавіч Святаполк-Мірскі (1833—1898) — князь, рускі генерал ад кавалерыі, удзельнік Крымскай вайны і руска-турэцкай вайны 1877—1878 гг.
* Пётр Дзмітрыевіч Святаполк-Мірскі (1857—1914) — князь, расійскі дзяржаўны дзеяч.
* Роберт Зіноўевіч Святаполк-Мірскі (нар. 1939) — беларускі пісьменнік і сцэнарыст, акцёр.
* Яўген Святаполк-Мірскі (Лявон; 1876—1918) — каталіцкі святар.
Заводзіўка (Бэрэзіўскі раён)

**Заводзіўка** () — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бэрэзіўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1799 годзе
Крыпта заслужаных на Скалцы

**Кры́пта заслу́жаных на Ска́лцы**, або **Пантэон заслужаных**, **Труны заслужаных палякаў** () — пантэон дзеячаў польскай культуры і навукі, які знаходзіцца ў падзямеллі касцёла айцоў-паўлінаў у Кракаве. Крыпта заснаваная ў 1880 годзе паводле праекту Юзафа Лямпкоўскага. На ўваходзе змешчаны лацінскі выраз «credo, quod Redemptor meus vivit» ().

## Спіс пахаваных 
* Ян Длугаш
* Вінцэнты Поль, паэт
* Люцыян Сяменскі, паэт
* Юзаф Ігнацы Крашэўскі, пісьменнік
* Тэафіл Ленартовіч, паэт
* Адам Аснык, паэт
* Генрык Семірадскі, мастак
* Станіслаў Выспянскі, мастак і паэт
* Яцак Мальчэўскі, мастак
* Караль Шыманоўскі, музыка
* Людвік Сольскі, акцёр
* Тадэвуш Банахевіч, матэматык і астраном
* Чэслаў Мілаш, паэт
* айцы і браты ордэна паўлінаў

Файл:Dlugosz-Skalka.jpg|ТрунаЯна Длугаша
Файл:Pol-Skalka.jpg|Труна Вінцэнта Поля
Файл:Siemienski-Skalka.jpg|Труна Люцыяна Сяменскага
Файл:Kraszewski-Skalka.jpg|Труна Язэпа Крашэўскага
Файл:Lenartowicz-Skalka.jpg|Труна Тэафіла Ленартовіча
Файл:Asnyk-Skalka.jpg|ТрунаАдама Асныка
Файл:Siemiradzki-Skalka.jpg|Труна Генрыка Семірадскага
Файл:Wyspianski-Skalka.jpg|Труна Станіслава Выспянскага
Файл:Malczewski-Skalka.jpg|Труна Яцка Мальчэўскага
Файл:Szymanowski-Skalka.jpg|Труна Караля Шыманоўскага
Файл:Solski-Skalka.jpg|Труна Людвіка Сольскага
Файл:Banachiewicz-Skalka.jpg|Труна Тадэвуша Банахевіча
Файл:Sarkofag Czesława Miłosza na Skałce.jpg|ТрунаЧэслава Мілаша

## Гл. таксама 
* Крыпта заслужаных на Вавелі
* Пантэон вялікіх палякаў

## Спасылкі 
* Крыпта заслужаных на Скалцы 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1880 годзе
Катэгорыя:Могілкі Кракава
Катэгорыя:Помнікі Кракава
Катэгорыя:1880 год у Кракаве
Сухынэ

**Сухынэ** () — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бэрэзіўскага раёна
Аляксандр Аляксеевіч Янкоўскі

**Аляксандр Аляксеевіч Янкоўскі** (нар.   — , Краснаярск) — работнік чыгуначнай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1943).

## Біяграфія 
З 1927 года працаваў у Аршанскім дэпо слесарам, памочнікам машыніста, машыністам намесніка начальніка дэпо па паліўна-складской гаспадарцы.

У 1941–1945 гадах – машыніст, намеснік начальніка паравознай калоны асаблівага рэзерву Народнага камісарыята шляхоў паведамлення № 3.

За асаблівыя заслугі ў забеспячэнні перавозак для фронта і народнай гаспадаркі і выдатныя дасягненні ў аднаўленні чыгуначнай гаспадаркі ў цяжкіх умовах ваеннага часу Аляксандру Янкоўскаму ў 1943 годзе прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

У 1945–1953 гадах зноў працаваў у паравозным дэпо Орша. Пазней працаваў начальнікам службы лакаматыўнай гаспадаркі ў Краснаярску.

З 22 мая 1968 года – персанальны пенсіянер саюзнага значэння.
 
Памёр Аляксандр Янкоўскі ў Краснаярску.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы (1943)
* ордэн Леніна – двойчы
* ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* ордэн Айчыннай вайны
* знак «Ганаровы чыгуначнік» – двойчы

## Літаратура 
* Янковский Александр Алексеевич // Слава и гордость земли Витебской : биографический справочник / сост. М. Н. Пригожий; редкол.: М. П. Кузьмич [и др.]. — Витебск : Витебская областная типография, 2009. — С. 324.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 10-га склікання
Катэгорыя:Ганаровыя чыгуначнікі
Катэгорыя:Персанальныя пенсіянеры саюзнага значэння
Бэрэслаўка

**Бэрэслаўка** (, раней — Янаўка) — вёска ў Бобрынэцкім раёне Кіраваградскай вобласці Украіны.

## Вядомыя асобы 
* Леў Давідавіч Троцкі — дзеяч камуністычнага руху, практык і тэарэтык марксізму, ідэолаг адной з яго плыняў — трацкізму.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бобрынэцкага раёна
Анастасія Ягораўна Марозава

**Анастасія Ягораўна Марозава** (нар. , в. Паляны, Лепельскі раён  — ) — работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Нарадзілася 1 ліпеня 1913 года ў вёсцы Паляны Лепельскага раёна ў сялянскай сям’і.

З 1928 года — палявод калгаса «Паляны».

У 1932—1941 гадах і ў 1945—1968 гадах працавала даяркай у саўгасе «Райцы» (з 1965 — племзавод «Рэканструктар») Талачынскага раёна.

У 1966 годзе за поспехі ў павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак сельскагаспадарчай прадукцыі А. Я. Марозавай прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

## Узнагароды 
* Медаль «За працоўную адзнаку»
* Герой Сацыялістычнай Працы (1966)
* Ордэн Леніна

## Літаратура 
* Морозова Анастасия Егоровна // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 2. — С. 144.
* Морозова Анастасия Егоровна // Слава и гордость земли Витебской : биографический справочник / сост. М. Н. Пригожий; редкол.: М. П. Кузьмич [и др.]. — Витебск : Витебская областная типография, 2009. — С. 278.
Аляксандра Фёдараўна Занько

**Аляксандра Фёдараўна Занько** (нар. , в. Велеўшчына, Лепельскі раён — ) — беларускі работнік адукацыі, Герой Сацыялістычнай Працы (1978) і Заслужаная настаўніца БССР.

## Біяграфія 
Закончыла Лепельскае педвучылішча, Мінскі педагагічны інстытут імя М. Горкага. З 1945 года — выхавацельніца Лепельскага дзіцячага дома.

З 1951 года настаўніца сярэдняй школы № 2 г. Лепеля (зараз ДУА «Гімназія імя І. М. Ерашова г. Лепеля»). За вялікія заслугі ў развіцці народнай адукацыі Віцебскай вобласці ў 1978 годзе атрымала званне Героя Сацыялістычнай Працы.

Пахавана ў Лепелі.

## Узнагароды 
* Заслужаная настаўніца БССР
* Герой Сацыялістычнай Працы (1978)
* Ордэн Леніна
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга

## Літаратура 
* Занько Александра Федоровна // Слава и гордость земли Витебской : биографический справочник / сост. М. Н. Пригожий; редкол.: М. П. Кузьмич [и др.]. — Витебск : Витебская областная типография, 2009. — С. 236.
* Занько Аляксандра Фёдараўна // Памяць: Лепельскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: В. Я. Ланікіна [і інш.]; уклад.: В. Я. Ланікіна, А. У. Стэльмах; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Беларусь, 1999. — С. 567.
* Занько Аляксандра Фёдараўна // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 442.

Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Чарнаборскі сельсавет

**Чарнабо́рскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Чорны Бор.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Балонавасялецкі сельсавет** у складзе Чачэвіцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Балонаў Сялец. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чачэвіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Быхаўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. У канцы 1930-х гадоў на тэрыторыі сучаснага Чарнаборскага сельсавета існавалі вёскі Новая Залатва, пасёлкі Мясцова-Цэнтральны, Кісялёўка, Калініна, Забор’е, Громава, Стары Сад, Заброддзе, Чырвоны Араты, Майдан, Смалякі, Замосцішча, Краснагор’е, Магілёўка, Мярлогі, Загор’е, Наўмята, Новы Свет, Вільня, якія зараз не існуюць. Адны з іх аб’ядналіся з суседнімі населенымі пунктамі, жыхары другіх перасяліліся ў іншыя месцы. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кучынскага сельсавета, 11 красавіка 1960 года — тэрыторыя скасаваных Глухскага і Чачэвіцкага сельсаветаў і частка скасаванага Гарадзецкага сельсавета (11 населеных пунктаў: Вільня, Галькоўка, Дача, Залатва, Зялёны Гай, Красная Зорка, Кузнецкі, Падрабінкі, Пралетарскі, Студзёнка і Школьны). 5 красавіка 1963 года ў склад зноў утворанага Гарадзецкага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (Гута і Замошша). 15 студзеня 1965 года ў склад зноў утворанага Глухскага сельсавета перададзены 27 населеных пунктаў (Аэрадром, Васточнае, Вільня, Галькоўка, Глухі, Гроні, Дача, Заброддзе, Залатва, Зарэчча, Зарэцкі, Званцоўка, Зялёны Гай, Красная Зорка, Круглая Ніва, Кузнецкі, Міжказённае, Новая Слабодка, Падрабінкі, Пралетарскі, Пралетарыя, Селішча, Скрыпель, Сланеўшчына, Студзёнка, Уенск і Ямішча). 18 лютага 1972 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Чорны Бор, сельсавет быў перайменаваны ў Чарнаборскі. 27 чэрвеня 2007 года скасавана вёска Барсукі. 5 снежня 2011 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Глухскага сельсавета (10 населеных пунктаў: аграгарадок Глухі, вёскі Васточнае, Заброддзе, Званцоўка, Новая Слабодка, Сланеўшчына, Студзёнка, Ямішча, пасёлкі Селішча і Уенск). 27 верасня 2013 года скасаваны пасёлак Уенск.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (35 населеных пунктаў) — 1713 чалавек, з іх 95,4 % — беларусы, 2,9 % — рускія, 1,3 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (44 населеныя пункты) — 1704 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чачэвіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Следзюкоўскі сельсавет

**Следзюко́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Следзюкі.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Следзюкі. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Кузькавічы, сельсавет перайменаваны ў **Кузькавіцкі сельсавет**. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. У канцы 1930-х гадоў на тэрыторыі сучаснага Следзюкоўскага сельсавета існавалі вёскі Грудзінаўка 2, Мамачына, пасёлак Ветка. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Следзюкі, сельсавет перайменаваны ў Следзюкоўскі. 5 снежня 2011 года ў склад Смаліцкага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Красніца 1, Красніца 2, Кузькавічы, Латкалонія і Хатмілле). 20 лістапада 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Грудзінаўскага сельсавета (9 населеных пунктаў: аграгарадок Грудзінаўка, вёскі Бутрамееўка, Бынава, Давыдавічы, Красны Асавец, Лісічнік, Перакладавічы, Прыберажжа і Рыжкаўка).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (8 населеных пунктаў) — 2653 чалавекі, з іх 93,1 % — беларусы, 5,0 % — рускія, 1,1 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (12 населеных пунктаў) — 2678 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Марыя Іванаўна Шалупкіна

**Марыя Іванаўна Шалупкіна** (нар. , в. Бржэзова, Лёзненскі раён — ) — беларускі работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
З 1943 года працавала паляводам, жывёлаводам, звеннявой па вырошчванні лёну, у 1958—1970 гадах — брыгадзір комплекснай брыгады калгаса «Новае жыццё» Лёзненскага раёна.

З’яўлялася ініцыятарам ўкаранення навукова абгрунтаванай сістэмы ўгнаення палёў, сартавога насенняводства і высокай культуры земляробства.

За поспехі ў павелічэнні вытворчасці ільнопрадукцыі і ўкараненне перадавой тэхналогіі вырошчвання сельскагаспадарчых культур Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Шалупкінай М. І. у 1966 годзе было прысвоена званне «Герой Сацыялістычнай Працы».

На Алеі Славы ў гарадскім пасёлку Лёзна знаходзіцца стэла ў гонар М. І. Шалупкінай.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы (1966)
* Ордэн Леніна

## Літаратура 
* *Хазанский, В.* Талант вожака / В. Хазанский // Знаменосцы трудовой славы / сост.: Г. С. Гужва [и др.]; рец. Б. В. Стрельцов. — Минск : Беларусь, 1984. — С. 326—329.
* Шалупкина Марина Ивановна // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн, 2011. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 2. — С. 598.
* Шалупкина Мария Ивановна // Слава и гордость земли Витебской : биографический справочник / сост. М. Н. Пригожий; редкол.: М. П. Кузьмич [и др.]. — Витебск : Витебская областная типография, 2009. — С. 317.
* Шалупкина Мария Ивановна // Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник / сост.: И. Н. Кулан, В. И. Козак, Е. Е. Соколов; под общ. ред. А. Н. Новикова. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2014. — С. 235.
* Шалупкіна Марына Іванаўна // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Лёзненскага раёна / рэдкал.: І. П. Шамякін [і інш.]; мастак А. М. Хількевіч. — Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 1992. — С. 569.
Распаўсюджванне COVID-19 у Іарданіі

У студзені 2020 года Сусветная арганізацыя аховы здароўя абвясціла пра ўспышку эпідэміі COVID-19, а ў сакавіку 2020 года прызнала яе пандэміяй, ахарактарызаваўшы гэтым сусветнае распаўсюджванне хваробы.

Першы выпадак заражэння ў Іарданіі быў выяўлены 2 сакавіка.

14 сакавіка прэм’ер-міністр Амар Разаз абвясціў, што ўсе ўваходныя і выходныя рэйсы ў краіну, за выключэннем грузаперавозак і міжнародных арганізацый пры ўмове захавання інструкцый Міністэрства аховы здароўя, будуць спыненыя 17 сакавіка. Універсітэты і школы будуць закрыты на працягу 2 тыдняў, а таксама будуць закрыты ўсе турыстычныя аб’екты, спартыўныя мерапрыемствы і кінатэатры. Урад Іарданіі закрыў на тыдзень турыстычныя месцы ў мэтах правядзення іх санітарнай апрацоўкі ў мэтах пазбягання распаўсюджвання хваробы. Улады на час забаранілі праводзіць калектыўныя малітоўныя службы ва ўсіх мячэцях і цэрквах каралеўства, а таксама любыя мерапрыемствы са скопішчам людзей.

15 сакавіка дырэктар кампаніі Aqaba Airports Company (AAC) Насер Маджалі заявіў, што прылады цеплавога выяўлення для праверкі пасажыраў у аэрапорце імя караля Хусейна цалкам функцыянуюць. Ён адзначыў, што ўсе медыцынскія брыгады, якія спецыялізуюцца на антыкаранавірусных працэдурах, цалкам працуюць у аэрапорце. Дырэктар Упраўлення аховы здароўя Акабы доктар Ібрагім Муай абвясціў, што мясцовыя медыцынскія брыгады дзяжураць на кантрольна-прапускных пунктах горада і ў аэрапорце для выяўлення інфіцыраваных. Па стане на 18 сакавіка 2020 года ў Іарданіі зафіксавана 56 выпадкаў заражэння COVID-19. Аднаго з іх вылячылі.

Станам на 5 кастрычніка 2021 года па ўсёй краіне захварэлі 828 572 чалавекі, з якіх памерлі 10 762. На 9 чэрвеня выяўлена 1,7 млн выпадкаў, з іх 14 тыс. памерла.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Іарданіі