open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Манпарнас, 19

**«Монпарнас, 19»** () або **Закаханыя Манпарнаса** () — мастацкі чорна-белы фільм, біяграфічная драма, якая расказвае гісторыю апошніх месяцаў жыцця аднаго з самых вядомых мастакоў пачатку XX стагоддзя Амедэа Мадыльяні. Фільм здымаўся ў жніўні-кастрычніку 1957 года, прэм'ера адбылася 4 красавіка 1958 года.

## Сюжэт 
1919 год. Бедны мастак з Манпарнаса, які пакутуе ад алкагалізму, улюбляецца ў маладую Жанну Эбютэрн, дзяўчыну з заможнай сям'і, бацькі якой катэгарычна супраць іх адносін. Мадыльяні парывае свае адносіны з англічанкай Беатрыс. Пасля цяжкага прыступу туберкулёзу Мадыльяні з'язджае на поўдзень Францыі, у Ніцу, куды да яго прыязджае Жанна. Праз некаторы час яны вяртаюцца ў Парыж, але ніхто не хоча купляць карціны і малюнкі Мадыльяні, і сродкаў да існавання катастрафічна не хапае.

## У ролях 
* Жэрар Філіп — Амедэа Мадыльяні
* Анук Эмэ — Жанна Эбютэрн
* Лілі Палмер — Беатрыс Гастынгс

## Спасылкі 
* 
*  
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Італіі
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі Францыі
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі Італіі
Катэгорыя:Фільмы пра Амедэо Мадыльяні
Катэгорыя:Фільмы Жака Бекера
Катэгорыя:фільмы пра мастакоў
Язерская

**Язерская** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Язерская, дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі
* Элеанора Аркадзеўна Язерская, беларуская актрыса, тэле- і радыёвядучая
Фаўст (трагедыя)

**Трагедыя «Фаўст»** — найбольш яркі твор выдатнага нямецкага паэта Ёгана Вольфганга Гётэ. У трагедыі адлюстраваны філасофскія погляды аўтара на жыццё і прызначэнне чалавека. Жыццёвы шлях Фаўста — гэта пошукі сэнсу існавання, пошукі шчасця ў высокім значэнні гэтага слова. У перакладзе Васіля Сёмухі выйшаў упершыню асобным выданнем у 1976 годзе.
## Спасылкі 
* Пераклад Васіля Сёмухі

Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта
Катэгорыя:Літаратура Германіі
Руская кухня

[thumb||Паштовая марка Расіі. Тыповыя стравы на [Масленіца|масленіцу: бублікі, бліны, ікра, мёд, чай у самавары]]
**Руская кухня** — кулінарныя традыцыі рускага народа. Мае шмат рэгіянальных варыяцый і запазычанняў з іншых кухань. Адметнай рысай рускай сялянскай кухні — адсутнасць прыёму прыгатавання смажання. Як правіла, ежа гатавалася ў печы, таму вельмі шырока выкарыстоўвалася варэнне, тушэнне. Таксама для рускай кухні характэрна нарыхтоўка гародніны і пладоў пры дапамозе квашання, салення і мачэння. Для сучасных варыянтаў рускіх страў смажанне з'яўляецца раўнапраўным працэсам гатавання — смажаныя бліны і аладкі, яйкі, многія віды мясных страў.

## Закускі 
Святочнае застолле пачынаецца з халодных страў: салатаў (аліўе, селядзец пад шубай, яечны салат), нарэзка з гародніны, ікра, бутэрброды з каўбасой, шпротамі, ікрой. Вялікае значэнне надаецца сервіроўцы стала.

## Супы 
Руская кухня багатая на супы, асабліва папулярныя — салянка, расольнік, уха, шчы, акрошка (халодны суп: гатуецца з квасу і кефіру, куды дадаюць варанае мяса, агуркі, зеляніну і сечанае яйка). Супы пераважна ядуць з чорным хлебам, прыпраўляюць смятанай.

## Мяса 
У рускай кухні выкарыстоўваюцца розныя віды мяса — свініна, ялавічына, бараніна, хатняя птушка і ўсе віды дзічыны (ласіна, дзікая качка, заяц). Шырока распаўсюджаны ў рускай кухні стравы з здробненага мяса — розныя разнавіднасці катлет, біточкаў, каўбас. Напрыклад пажарскія катлеты, ялавічына па-строганаўску, цяляціна «Арлоў».

## Дэсерты 
З дэсертаў папулярнымі салодкія мучныя вырабы: калачы, пернікі (гл.Тульскі пернік), бублікі, таксама варэнне і мёд. Традыцыйным дэсертам рускай кухні з'яўляюцца печаныя яблыкі.

## Напоі 
Чайныя традыцыі ў Маскоўскай дзяржаве пачалі развівацца з 16-17 стагоддзя. Да чаю з самавара ставілі парэзаныя лімоны, цукар, мёд, малако, а таксама пернікі, сушкі, пірагі, кулебякі.
Папулярнымі ў мінулым былі квас, збіцень.
Традыцыйнымі алкагольнымі напоямі з'яўляюцца медавуха, гарэлка.

## Літаратура 
* *Похлёбкин В. В.* Национальные кухни наших народов. — М., 2004. — С. 17—24. — ISBN 5-9524-0718-8 

## Спасылкі
Рамана Давыдаўна Вольф

**Рамана Давыдаўна Вольф** (, *псеўданім — Алена Язерская, *; , г. Варшава — ) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1917 года. У гады Грамадзянскай вайны сакратар Харкаўскага, Гомельскага падпольнага камітэтаў РКП(б), на падпольнай працы ў тыле войскаў Дзянікіна, з 1919 намеснік начальніка і начальнік палітаддзела дывізіі.

У 1920-24 ў РВС Заходняга фронту і ў калегіі ВЧК — ГПУ. З 1924 на падпольнай рабоце ў Заходняй Беларусі: сакратар акруговых камітэтаў КПЗБ у Вільні, Беластоку, Брэсце, член ЦК КПЗБ, пазней сакратар Дамброўскага акруговага камітэта Кампартыі Польшчы. У жніўні 1926 за рэвалюцыйную дзейнасць зняволена ў турме на 6 гадоў.

У 1932 абраная кандыдатам у члены ЦК Кампартыі Польшчы; са жніўня 1933 г. член Бюро ЦК КПЗБ, яго прадстаўнік пры ЦК КП(б)Б. У 1934 член польскага сакратарыята пры ЦК Кампартыі Францыі. З лістапада 1934 года да мая 1935 і ў 1937 кіраўнік краявога сакратарыята ЦК Кампартыі Польшчы. Дэлегат IV канферэнцыі Кампартыі Польшчы (1925), III канферэнцыі КПЗБ (1926),  (1935).

Катэгорыя:Палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Палітыкі Польшчы
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Польшчы
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Беларусі
Усходні Іерусалім

, Купал Скалы, удалечыні бачныя бэзавыя купалы Храма Труны Гасподняй.]]
thumb|300px|right|Карта Усходняга Іерусаліма.

**Усходні Іерусалім** — частка Іерусаліма, у 1948 годзе захопленая Трансіарданіяй падчас Араба-ізраільскай вайны, а затым, у 1967 годзе, захопленая Ізраілем падчас Шасцідзённай вайны. Пасля гэтых захопаў Усходні Іерусалім быў у аднабаковым парадку анексаваны спачатку Трансіарданіяй (1948—1967 гг.), а з 1980 года і па цяперашні час — Ізраілем. Праарабскі настроеныя рэжымы і арабскія краіны завуць гэтыя захопы акупацыяй. Разам з тым, з пункту гледжання міжнароднага права гэтыя захопы акупацыяй не з'яўляліся. Захопленыя паслядоўна як адным, так і іншым бокам тэрыторыі Іерусаліма ў той час былі нічыйнымі (Terra nullius), і ААН толькі планавала стварыць незалежны горад пад эгідай ААН. Але, як трансіарданская, так і ізраільская анексіі не былі прызнаны большасцю краін свету, бо прама супярэчылі планам міжнароднай супольнасці.

Усходні Іерусалім складаецца са Старога горада і размешчаных там святых месцаў іўдаізму, хрысціянства і ісламу, такія як Храмавая гара, Сцяна плачу, Храм Труны Гасподняй, мячэць Аль-Акса.

31 ліпеня 1988 года, пасля пачатку першай інтыфады і ў адказ на патрабаванні палестынцаў на самавызначэнне, кароль Іарданіі Хусейн адмовіўся ад прэтэнзій на Заходні бераг ракі Іардан і Усходні Іерусалім на карысць будучай Палесцінскай дзяржавы.
У выніку заключэння мірнага дагавора з Іарданіяй у 1994 годзе, тая адмовілася ад прэтэнзій на Усходні Іерусалім на карысць Ізраіля. У наш час на яго прэтэндуюць Ізраіль, які прыняў у 1980 г. Закон аб Іерусаліме — яго «адзінай і непадзельнай сталіцы», і Палесцінская нацыянальная адміністрацыя. Статус Усходняга Іерусаліма з'яўляецца адной з галоўных тэм араба-ізраільскага канфлікту ў сувязі з вышэйшай ступенню святасці горада і размешчаных у ім святынь (галоўным чынам Храмавай гары) як іўдзейскіх, так і мусульманскіх.

## Гл. таксама 
Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 478
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Статус Іерусаліма, Арганізацыя Аб'яднаных Нацый, Нью-Ёрк, 1997 год.
* Забытыя правы Ізраіля на Іерусалім, 24.05.2009  MIGnews.com

Катэгорыя:Іерусалім
Катэгорыя:Гісторыя Ізраіля
Катэгорыя:Гісторыя Іарданіі
Катэгорыя:Гісторыя Палесціны
Катэгорыя:Араба-ізраільскі канфлікт
Іерусалім
Віфанія

.]]
**Віфа́нія** (, ) — паселішча, згаданае ў Новым Запавеце як родны горад Лазара, Марыі і Марфы (). У гэтым горадзе знаходзіўся Ісус Хрыстос напярэдадні ўрачыстага ўезду ў Іерусалім.

Традыцыйна атаясамляецца з паселішчам (цяпер горадам) **Аль-Азары́я** () (або «Азарыех», назвы ўтвораны ад імя Лазар і азначаюць «месца Лазара») на Заходнім беразе ракі Іардан, прыкладна ў 3 км на ўсход ад Іерусаліма (фактычна прыгарад Усходняга Іерусаліма). Размешчаны на паўднёва-ўсходнім схіле Елеонскай гары.
[thumb|left|Карціна [Карл Генрых Блох|Карла Блоха «Уваскрашэнне Лазара»]]

Галоўнай славутасцю Аль-Азарыі з'яўляецца магіла Лазара. З IV стагоддзя з'яўляецца месцам паломніцтва хрысціян.

## Назва 
У літаратуры сустракаюцца некалькі інтэрпрэтацый арамейскай назвы Віфаніі. Звычайна (прынамсі з пачатку XVIII стагоддзя) назва перакладаецца як «дом фінікаў», таксама ў беларускай мове выкарыстоўваецца «дом [фінікавых] пальмаў». Некаторыя даследчыкі паказалі, што глеба і клімат Аль-Азарыі непрыдатныя для фінікавых пальмаў, і ў сярэдзіне XIX стагоддзя Вільям Дыксан прапанаваў расшыфроўку ў форме «дом бедных», «дом пакутных».

## Спасылкі 
* Віфанія (артыкул у Праваслаўнай энцыклапедыі)

Катэгорыя:Геаграфія Евангелляў
Катэгорыя:Старажытны Ізраіль і Іўдзея
Гімнасій

**Гімнасій** (γυμνάσιον ад gymnós — аголены) — выхаваўча-адукацыйная ўстанова ў Старажытнай Грэцыі. У гімнасіі спалучаліся элементы агульнаадукацыйнага курсу (навучанне чытанню і пісьму) з інтэнсіўным курсам фізічнай падрыхтоўкі.

Першапачаткова гімнасій уяўляў сабой простую квадратную пляцоўку для фізічных практыкаванняў, абсаджаную двума радамі таполяў (паведамленне Паўсанія).
З цягам часу змянялася функцыя гімнасія. Паступова дадаліся элементы школьнага навучання. Перажывала ператварэнне і сама арганізацыя тэрыторыі гімнасія, дзе замест радоў дрэў сталі ладзіць порцікі і аббудоўваць іх памяшканнямі рознага прызначэння — лазнямі, распранальнямі. Сярод памяшканняў вылучалася сваімі памерамі экседра — памяшканне, адкрытае ў двор, дзе праходзіла навучанне чытанню і пісьму. Нязменным заставалася фізічныя практыкаванні на адкрытым паветры ў аголеным выглядзе, што было прынцыпова для выхавання ў моладзі «грэчаскага духу», які абвяшчаў неабходнасць эмацыйна-фізічных зносін паміж мужчынамі як адну з асноўных каштоўнасцей старажытнагрэчаскага грамадства.

Катэгорыя:Антычная адукацыя
Катэгорыя:Старажытная Грэцыя
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы
Адантоніа да Монтэфельтра

**Адантоніа ды Монтэфельтра** (;  — , ) — першы герцаг Урбіна, прадстаўнік феадальнага роду Монтэфельтра.

## Біяграфія 
Адантоніа атрымаў у спадчыну графства Урбіна ад свайго бацькі, Гвідантоніа да Монтэфельтра, у 1443 годзе. 25 красавіка таго ж года за дапамогу, аказаную ў барацьбе супраць Сфорца, Папа Яўген IV узвысіў Урбіна да герцагства.

Сваім распусным ладам жыцця Адантоніа хутка вычарпаў усе фінансы маленькага ўладання. У ноч з 21 на 22 ліпеня 1444 года ён быў забіты ва Урбінскім герцагскім замку. Новым герцагам стаў яго зводны брат Федэрыга. Існуе версія, што Федэрыга ўдзельнічаў у змове, якая прывяла да забойства Адантоніа, але доказаў яе знойдзена не было.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Адантоніа
Катэгорыя:Герцагі ўрбінскія
Плошча Рэспублікі (Рым)

**Плошча Рэспублікі** () — плошча ў цэнтры Рыма, недалёка ад станцыі Тэрміні, побач з тэрмамі Дыяклетыяна. Ад плошчы бярэ пачатак віа Нацыянале, адна з галоўных вуліц горада. Пад плошчай знаходзіцца станцыя метро «Рэпубліка — Тэатра-дэль-Опера» лініі A Рымскага метрапалітэна.

## Гісторыя 
Да 1950-х гадоў плошча назвалася Экседра. Гэта назва дагэтуль шырока выкарыстоўваецца мясцовымі жыхарамі. Старая назва паходзіць ад вялікай экседры тэрм Дыяклетыяна — паўкруглай глыбокай нішы з паўкупалам. Форма антычнай экседры паўторана ў каланадзе, якая абмяжоўвае плошчу з паўднёвага захаду. Паўкруглыя палацца з порцікамі былі збудаваны ў 1887—1898 гг. па праекце архітэктара Гаэтана Коха (Gaetano Koch). На плошчу выходзіць фасад царквы Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі-э-дэі-Марціры, пабудаванай у XVI стагоддзі, меркавана па праекце Мікеланджэла. У цэнтры плошчы размешчаны фантан Наяд, створаны скульптарам Марыа Рутэлі ў 1901 годзе.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Плошча Рэспублікі 

Катэгорыя:Плошчы Рыма
Клайвдэн

**Клі́ўдэн**, часам **Клайвдэн** ( ) — неарэнесансны загарадны палац на высокім узгорку над Тэмзай у Бакінгемшыры, пабудаваны ў 1850-х гадах Чарлзам Бары (архітэктар Вэстмінстэрскага палаца) для герцага Сазерленда. Палац, узведзены на месцы барочнай рэзідэнцыі 2-га герцага Бакінгема, служыць адным з лепшых узораў эклектычнага кірунку ўвіктарыянскай архітэктуры.

У 1893 годзе ўладальнік Кліўдэна, герцаг Вэстмінстэр, прадаў яго амерыканскаму нуварышу лорду Астару, які ўклаў нямала сродкаў у далейшае ўпрыгожванне сядзібы. Барочныя скульптуры, расстаўленыя ў садзе, былі прывезены ім у Кліўдэн з Італіі. Лэдзі Нэнсі Астар (1879—1964) праславілася як першая жанчына, абраная ў Брытанскі парламент; у палацы вісіць яе знакаміты партрэт пэндзля Сарджэнта. Пры ёй Кліўдэн стаў упадабаным месцам сходаў лонданскага свецкага кола.

У сярэдзіне XX стагоддзя «клайвдэнская зграя» успрымалася левымі коламі як увасабленне «сусветнага закулісся», а ў 1960-я гады Кліўдэн фігураваў у палітычнай справе Джона Праф'юма, што яшчэ больш сапсавала яго рэпутацыю. Астары саступілі Кліўдэнскую сядзібу Нацыянальнаму фонду, які ў 1970-я гады здаваў яе Стэнфардскаму ўніверсітэту для размяшчэння брытанскага філіяла. У наш час у Кліўдэне абсталяваны пяцізоркавы гатэль.

## Спасылкі 
* 
* Сайт гатэля Кліўдэн

Катэгорыя:Палацы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гасцініцы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Збудаванні Вялікабрытаніі ў стылі неарэнесанс
Катэгорыя:Бакінгемшыр
Катэгорыя:З’явіліся ў 1850-я гады
Катэгорыя:1850-я ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Чарлза Бэры
Палац княгіні Любіцы

**Палац княгіні Любіцы** () — былая рэзідэнцыя жонкі князя Мілаша Абрэнавіча княгіні Любіцы і яе сыноў плошчай 1400 м2. Знаходзіцца ў цэнтры Бялграда на вуліцы Князя Сіма Маркавіча, д.8.

## Гісторыя 
Будынак пабудаваны ў якасці афіцыйнай княжацкай рэзідэнцыі ў 1829—1830 гадах пад кіраўніцтвам архітэктара Хаджы-Ніколы Жыўкавіча, піянера сербскай архітэктуры. Дом — тыповы прадстаўнік гарадской архітэктуры першай паловы XIX стагоддзя і адносіцца да сербска-балканскага стылю.

З прыходам да ўлады Аляксандра Карагеоргіевіча ў 1842 годзе будынак спачатку служыла ліцэем, а затым касацыйным і апеляцыйным судом, мастацкім музеем, царкоўным музеем, домам для састарэлых, інстытутам па ахове помнікаў культуры Сербіі і ў наш час з'яўляецца часткай Музея горада, дзе праводзяцца выстаўкі. У сутарэннях палаца ёсць вялікая скляпеністая зала, дзе Нацыянальны музей таксама арганізуе выстаўкі. Пастаянную экспазіцыю ў Палацы складае арыгінальная мэбля, выкананая ў балканскіх і іншых стылях таго часу (класіцызм, бідэрмаер, неабарока).

Традыцыйныя элементы архітэктуры максімальна выяўляюцца ва ўнутранай арганізацыі прасторы першага паверху, а таксама канструкцыі даху з выступаючым карнізамі, пакрытымі дахоўкай. Да 1842 года ў ім жылі члены княжацкай сям'і, пасля чаго ён неаднаразова змяняў сваё прызначэнне і гаспадароў. У перыяд 1972—1979 гады ў ім праводзіліся рэстаўрацыйныя працы. Рэстаўрацыя фасада і рэканструкцыя агародж вялася з 2003 па 2004 год.

## Спасылкі 
* Палац княгіні Любіцы - Турыстычная арганізацыя Бялграда  
* КОНАК КНЕГИЊЕ ЉУБИЦЕ - Музей горада Бялграда  
* КОНАК КЊЕГИЊЕ ЉУБИЦЕ - spomenicikulture 
* Прынцэса Любіца  
* Споменик културе од изузетног значаја Конак кнегиње Љубице - beogradskonasledje.rs 

Катэгорыя:Музеі Бялграда
Катэгорыя:Помнікі Сербіі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Бялграда
Любіцы
Палац парламента Брэтані

**Палац парламента Брэтані** () — будынак у Рэне ў стылі французскага маньерызму, пабудаваны для парламента Брэтані ў 1613—1655 гг., адзін з сімвалаў Рэна.

## Гісторыя 
Палац пабудаваны па праекце Жэрмена Гацье, радыкальна перапрацаванаму Саламонам дэ Бросам, аўтарам Люксембургскага палаца ў Парыжы. Аздабленне памяшканняў скончылася толькі ў 1709 годзе.

З 1804 года ў будынку былога парламента (скасаванага ў 1790 г.) засядае Апеляцыйны суд Рэна. Пазней палац неаднаразова перабудоўваўся; так, пры Луі-Філіпе I была разабрана адна са сцен, каб у суд маглі заязджаць паліцэйскія фургоны са злачынцамі. У 1883 годзе будынак суда пасля рэстаўрацыі быў абвешчаны нацыянальным здабыткам.
thumb|left|Сляды пажару 1994 г. у Вялікай палаце, наўмысна пакінутыя пры рэстаўрацыі
5 лютага 1994 года палац пацярпеў ад катастрафічнага пажару. Падчас дэманстрацыі брэтонскіх рыбакоў, якая перарасла ў сутыкненні з паліцыяй з бойкамі і разбіваннем шкла, была выпушчана сігнальная ракета, ад якой загарэўся дах Парламента. З-за маніфестацыі, якая доўжылася ўсю ноч, пажарнікі не адразу змаглі наблізіцца да будынка. Нягледзячы на тое, што дах абваліўся, частку габеленаў і твораў мастацтва, якія ўпрыгожвалі інтэр’ер палаца, удалося выратаваць. Рэстаўрацыя заняла 5 гадоў і абыйшлася ў 35 (па іншых даных — 54) мільёнаў еўра.

## Архітэктура 
thumb|right|Красамоўства і Правасуддзе — фігуры на даху палаца. Паміж імі балюстрада з геральдычных лілей і гарнастаяў

У знешнім і ўнутраным афармленні палаца асноўную ролю адыгрываюць дзве тэмы — магутнасці права і саюза Францыі і Брэтані.

Дах увянчаны пазалочанымі алегарычнымі фігурамі Сілы, Закона, Красамоўства і Правасуддзя. Балюстрада ўпрыгожана гербамі Брэтані (гарнастай) і Францыі (флёр-дэ-ліс), якія чаргуюцца паміж сабой. Да пажару 1994 года апорныя канструкцыі былі драўлянымі, пасля рэстаўрацыі іх зрабілі металічнымі.
thumb|left|Кулуары суда
Галоўная лесвіца вядзе на другі паверх («паверх знаці», у Заходняй Еўропе ён лічыцца першы), першы паверх у стары час служыў турмой, ён не мае ўпрыгожванняў і мае ўваход толькі з унутранага двара.

Сярод памяшканняў суда, рэстаўраваных пасля катастрафічнага пажару — шырокія судовыя кулуары, шасцівугольная Вялікая палата, залы Савета Вялікай палаты, Апеляцыйнага суда, суда прысяжных. Ва ўсіх гэтых залах столі багата ўпрыгожаны алегарычнымі карцінамі і гербамі, на сценах шматлікіх зал — габелены.
thumb|right|Вялікая палата суда
Па парламенце Брэтані лядзяцца турыстычныя экскурсіі. У 2003 годзе яго наведала 30 тысяч чалавек.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэн
Катэгорыя:Палацы Францыі
Мікалай Дзмітрыевіч Ворвулеў

{{Музыкант
| Імя                = Мікалай Дзмітрыевіч Ворвулеў
| Подпіс             = 
| Лога               = 
| Фота               = 
| Апісанне_фота      = 
| Поўнае_імя         = 
| Дата_нараджэння    =22.1.1917 (9)
| Месца_нараджэння   =  
| Дата_смерці        =29.8.1967
| Месца_смерці       = 
| Гады               =
| Нацыянальнасць     = 
| Краіна             =
| Прафесіі =камерны ,  
| Інструменты =
| Жанры =
| Псеўданімы =
| Гурты =
| Супрацоўніцтва =
| Лэйблы =
| Сайт =
| Спявацкі голас = барытон
| Узнагароды =
{ style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"

}
}}
**Мікалай Дзмітрыевіч Ворвулеў** (, , Варонежская вобласць — , ) — беларускі і ўкраінскі савецкі оперны спявак (барытон). Народны артыст БССР (1954). Народны артыст СССР (1956)..

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 студзеня 1917 года ў Паўлаўску Варожнежскай губерні, па нацыянальнасці ўкраінец.

У перыяд 1939—1946 гадоў служыў у шэрагах Савецкай Арміі, дзе быў салістам Ансамбля песні і танца Беларускай ваеннай акругі.

З 1946 года — саліст Беларускага тэатра оперы і балета, дзе дэбютаваў у партыі *Эскамільё* ў оперы «Кармэн» Ж. Бізе.

Адначасова займаўся ў Мінскай кансерваторыі па класе спеваў  (скончыў у 1954).

З 1955 года гастраляваў за мяжой (ГДР, ПНР, СФРЮ, Вялікабрытанія)
* «» К. Ф. Данькевіча — *Багдан Хмяльніцкі*
* «Кастусь Каліноўскі» Д. Лукаса — *Кастусь Каліноўскі*
* «» І. І. Дзяржынскага — *Міцька*
* «» П. І. Чайкоўскага — *Роберт*
* «Пікавая дама» П. І. Чайкоўскага — *Томскі*
* «» Р. Леанкавала — *Сільвіа*.

## Ушанаванне памяці 
У 1994 годзе на фасадзе дома ў Кіеве (вул. Б. Хмяльніцкага, 47), дзе пражываў спявак, устаноўлена бронзавая мемарыяльная дошка з барэльефным партрэтам М. Варвулёва (скульптар Ю. Багаліка, архітэктар Р. Кухарэнка).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Святло далёкай зоркі. Мікалай Варвулёў

Катэгорыя:Народныя артысты Беларускай ССР
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Украіны
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Беларусі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 4-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета УССР 5-га склікання
Гетэрасексізм

**Гетэрасексізм** () — сістэма поглядаў і перакананняў, заснаваная на ідэях гетэранарматыўнасці і перавазе гетэрасексуалаў як прадстаўнікоў адзінай натуральнай і маральна і сацыяльна прымальнай формы сексуальнасці чалавека. Варта адзначыць, што не ўсе гетэрасексуалы падзяляюць такую ідэалогію, таму гетэрасексуальнасць сама па сабе не мае на ўвазе гетэрасексізм.

## Ідэалогія 
Тэрмін таксама выкарыстоўваецца для апісання сацыяльных і культурных наступстваў такой ідэалогіі. Тэрмін «гетэрасексізм» утвораны па мадэлі, агульнай з такімі тэрмінамі, як сексізм (ідэя няроўнасці палоў), расізм (ідэя няроўнасці рас). Для апісання той жа з’явы прапаноўвалася таксама слова «гетэрасексуалізм», але яно не прыжылося, паколькі мае тэрміналагічныя канатацыі не са словам «сексізм», а са словам «гомасексуалізм», што ўводзіць у зман — бо тэрмін не мае прамога дачынення да сексуальнасці ці сексуальнай арыентацыі, а апісвае сацыяльна-культурныя рэаліі.

## Адрозненні ад гамафобіі 
Тэрмін «гетэрасексізм» прапаноўваўся Грэгары Херэкам як альтэрнатыву, замену для тэрміна гамафобія, які не нясе пры гэтым абразлівага сэнсу і не з’яўляецца палітычным клішэ. Херэк меркаваў, што гэты тэрмін больш навукова карэктны і больш дакладна канцэптуалізуе сутнасць з’явы, ставячы яго ў адзін шэраг з сексізмам і іншымі формамі шавінізму, а не з фобіямі.

Некаторыя аўтары, у прыватнасці, Чарлз Сокарайдэс, аднак, паказваюць, што гэтыя тэрміны не ўзаемазаменныя і гетэрасексізм сам па сабе не раўнацэнны і не азначае гоманегатывізм ці гамафобію: чалавек можа мець шчырую ўнутраную перакананасць у тым, што толькі гетэрасексуальнасць з’яўляецца звычайнай і маральна прымальнай, ці шчыра лічыць, што гетэрасексуалы лепшыя за гомасексуалаў, толькі па прычыне ўласнай гетэрасексуальнасці, але разам з тым не мець негатыўнага стаўлення да гомасексуалаў ці гомасексуальнасці.

## Гетэрацэнтрызм 
Гетэрасексізм не варта блытаць з *гетэрацэнтрызмам*. Гетэрацэнтрызм — гэта (часта падсвядомае) дапушчэнне, што кожны з людзей, з якімі мы маем справу, з’яўляецца гетэрасексуалам (калі яго/яе арыентацыя загадзя не вядомая), і вынікаючыя з гэтай здагадкі формы зносін. Статыстычна такое дапушчэнне будзе карэктным у большасці выпадкаў (з прычыны таго, што гетэрасексуалаў большасць), але ў некаторых выпадках яно можа апынуцца няслушным. Гетэрацэнтрызм можа выяўляцца выпадковым і ненаўмысным чынам у паўсядзённым жыцці. Напрыклад, калі жанчына кажа, што ідзе на любоўную сустрэчу, многія людзі могуць спытаць што-небудзь накшталт: «Як яго клічуць?» або «А ён прыгожы?», тым самым няяўна мяркуючы, што гаворка ідзе пра гетэрасексуальнае каханне.

Катэгорыя:Сексуальная арыентацыя і грамадства
Катэгорыя:Сексізм
Гімн Уганды

**«Oh Uganda, Land of Beauty»** (*О, Уганда, краіна прыгажосці*) — нацыянальны гімн Уганды. Зацверджаны ў якасці афіцыйнага ў 1962 годзе пасля здабыцця краінай незалежнасці. Словы і музыка — Джорджа Уілерфорса Какомы (George Wilberforce Kakoma).

## Арыгінальны тэкст 
: Oh Uganda! may God uphold thee,
: We lay our future in thy hand.
: United, free,
: For liberty
: Together we'll always stand.

: Oh Uganda! the land of freedom.
: Our love and labour we give,
: And with neighbours all
: At our country's call
: In peace and friendship we'll live.

: Oh Uganda! the land that feeds us
: By sun and fertile soil grown.
: For our own dear land,
: We'll always stand,
: The Pearl of Africa's Crown.

Уганда
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Уганды
Карла Марата

**Карла Марата**, таксама *Мараці* (, , Камерана каля Анконы — , г. Рым) — італьянскі мастак і архітэктар эпохі барока, які належаў да рымскай школы жывапісу.

## Жыццё і творчасць 
Талент мастака выявіўся ў К. Марата яшчэ ў дзяцінстве. Ва ўзросце 12 гадоў быў адпраўлены сваімі бацькамі ў Рым, у навучанне да жывапісца Андрэа Сакі. У Сакі Марата заставаўся на працягу шматлікіх гадоў і разглядаў яго ўсё сваё жыццё як старэйшага сябра і настаўнікі. У 1650 годзе да маладога мастака прыходзіць вядомасць — пасля таго, як ён удала выканаў замову на алтарную карціну, Марата быў прадстаўлены Папе Аляксандру VII, які затым забяспечваў мастака замовамі. Шэраг алтарных палотнаў працы К. Марата дагэтуль знаходзяцца ў рымскіх цэрквах. У 1704 годзе К. Марата быў пасвечаны Папам Кліментам XI у рыцары, узнагароджаны царкоўным ордэнам і становіцца прыдворным жывапісцам французскага караля Людовіка XIV, які быў заваяваны мастацтвам майстра, убачыўшы яго палатно, якое адлюстроўвала Дафну. У той жа час Людовік дазволіў К. Марата працягваць сваю працу ў Рыме. Быў таксама таленавітым архітэктарам, які распрацаваў праекты шматлікіх будынкаў. У 1700 годзе мастак становіцца прэзідэнтам рымскай Акадэміі Святога Лукі.

Карла Марата ўтрымліваў вялікую майстэрню, дзе стажыраваліся яго шматлікія вучні (напр. Роберт ван Аўдэнардэ). Пахаваны ў рымскай царкве Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі-э-дэі-Марціры.

К. Марата пісаў свае палотны ў акадэмічнай традыцыі свайго настаўніка Сакі, якая бярэ свой пачатак яшчэ ў творчасці Рафаэля. У канцы XVII стагоддзі Марата і Сакі былі прызнанымі, вядучымі рымскімі жывапісцамі. Акрамя алтарных палотнаў для цэркваў, майстар пісаў таксама партрэты, фрэскі, ствараў скульптуры. Найбольшую цікавасць ён уяўляе як партрэтыст. У наш час карціны К. Марата можна ўбачыць у музеях Парыжа (Луўр), Рыма, Берліна, Фларэнцыі, Санкт-Пецярбурга, Лондана, Мадрыда, Бостана, Вены, Бруселя, Мюнхена і інш.

## Галерэя 

выява:Carlo Maratta - Portrait of Pope Clement IX.jpg|Партрэт Папы Клімента IX
выява:Carlo Maratta - Self-portrait (Royal Museums of Fine Arts of Belgium).jpg|Аўтапартрэт
выява:Andre-Le-Nostre1.jpg|*Партрэт* *Андрэ Ленотра* (1679—1681)
выява:Maratta Portrait of Sacchi.jpg|Партрэт Андрэа Сакі
выява:Maratta.jpg|*Бязгрэшнае зачацце* (1689)
выява:Visitazione al Sepolcro con la Vergine e le tre Marie.jpg|*Маці Божая і тры Марыі ля труны Гасподняй* (каля 1700—1705)

Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Прыдворныя мастакі
Фёдар Антонавіч Туманскі

**Фёдар Антонавіч Туманскі** (1799 або пачатак 1800-х гг., Украіна — , Сербія, Бялград) — паэт пушкінскага часу, дыпламат, дзяржаўны і грамадскі дзеяч. Стрыечны брат паэта Васіля Іванавіча Туманскага.

## Біяграфія 
Адукацыю атрымаў у Шляхетным пансіёне пры Маскоўскім Універсітэце. Усё жыццё праслужыў у Міністэрстве замежных спраў Расійскай імперыі.

У 1820-х гадах быў прызначаны консулам у Ясах. Часта наведваў Кішынёў ды Адэсу, дзе сустракаўся з Пушкіным, які ў той час пражываў там. Да гэтага часу адносіцца «Адказ Ф. А. Т.» (), напісаны Пушкіным у Кішынёве, па чытанні аднаго з вершаў Туманскага.

Апошнія гады жыцця правёў у Бялградзе, куды быў прызначаны консулам і дзе памёр у 1853.

## Творчасць 
Пісаў не шмат. У друку з'явілася толькі восем яго вершаў, у альманаху «Северные цветы» («Паўночныя кветкі») барона Дэльвіга.

Найбольш знакамітым ягоным творам з'яўляецца хрэстаматыйны верш «Птушачка» (), упершыню надрукаваны ў 1827 годзе. Гэты верш, дзякуючы якому Фёдар Антонавіч Туманскі трапіў у літаратурны летапіс, быў створаны падчас «паэтычнага спаборніцтва» паміж Туманскім, Пушкіным і Дэльвігам. Мэтай спаборніцтва было стварэнне верша на пэўную тэму, абмежаванага двума чатырохрадкоўямі, напісанымі чатырохстопным ямбам. З боку Пушкіна з'явіўся верш «Птушачка» (, 1823 год), з боку Дэльвіга — верш «Да птушачкі, адпушчанай на волю» (, 1823 год).

«Птушачка» быў пакладзены на музыку Цэзарам Кюі і іншымі кампазітарамі.

## Літаратура 
* Туманский Федор Антонович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: У 86 тамах (82 т. і 4 дадат.). — СПб., 1890—1907
* *Туманскі Ф. А.* Вершы ў Бібліятэцы Максіма Машкова.

## Спасылкі 
* О Фёдоре Антоновиче Туманском (Русский Биографический Словарь. Сетевая версия)

Катэгорыя:Стацкія саветнікі
Пікавая дама (опера)

ў «Пікавай даме»]]
**«Пі́кавая дама»** — опера П. І. Чайкоўскага ў 3 дзеяннях, 7 карцінах, лібрэта М. І. Чайкоўскага па матывах аднайменнай аповесці А. С. Пушкіна. Опера напісана ў Фларэнцыі ранняй вясной 1890 года, першая пастаноўка —  года ў Марыінскім тэатры, Пецярбурга.

Ёсць яшчэ адна опера з той жа назвай і на той жа сюжэт: кампазітара  — «Пікавая дама» () 1850 па аповесці А. C. Пушкіна ў перакладзе на французскую Праспера Мерымэ.

## Гісторыя стварэння 
Адміністрацыя Імператарскага Тэатра прапанавала Чайкоўскаму напісаць оперу на сюжэт, створаны  на аснове аповесці Пушкіна ў 1887 годзе. Кампазітар адмовіўся, матывуючы гэта адсутнасцю ў сюжэце «належнай сцэнічнасці». Праз два гады Чайкоўскі прыняў заказ. «Пікавая дама» пісалася ў Фларэнцыі. Клавіры быў завершаны за вельмі кароткі тэрмін — 44 дня. Пазней, працуючы сумесна з , тэнарам, які павінен быў выконваць галоўную ролю ў оперы, Чайкоўскі перапрацаваў арыю Германа ў сёмай сцэне, стварыўшы дзве яе версіі ў розных танальнасцях.

Пры працы над лібрэта пушкінскі сюжэт быў прыкметна зменены . Змененая ў тым ліку і прозвішча галоўнага героя — У Пушкіна персанаж носіць прозвішча , тады як персанаж оперы — , і гэта яго імя. Такое напісанне з’яўляецца не памылкай, а наўмыснай зменай.

У працэсе кампазіцыі Чайкоўскі рэдагаваў лібрэта, і сам напісаў словы да некаторых фрагментаў, у тым ліку дзве арыі (Ялецкага, у другім акце і Лізы — у трэцім).

Сусветная прэм’ера оперы адбылася ў Марыінскім тэатры ў Санкт-Пецярбургу 19 снежня 1890 года. Дырыжыраваў Эдуард Напраўнік.

Кіеўская прэм’ера «Пікавай дамы» адбылася 31 снежня 1890 года (дырыжор Іосіф Прыбік), а маскоўская, у Вялікім тэатры, — 4 лістапада 1891 года (дырыжор ).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Опера «Пиковая дама» 
* Содержание и аудиозапись на сайте belcanto.ru
* [Партытуры «Пікавай Дамы» у Вікіпедыі на нямецкай і французскай мовах](http://imslp.org/wiki/The_Queen_of_Spades,_Op.68_(Tchaikovsky,_Pyotr_Ilyich))
* Музыковедческий анализ Бориса Асафьева
* Либретто оперы Пиковая дама  

Катэгорыя:Оперы Пятра Ільіча Чайкоўскага
Катэгорыя:Оперы на рускай мове
Катэгорыя:Оперы па творах Пушкіна
Катэгорыя:Оперы 1890 года
Спіс дзяржаўных і нацыянальных гімнаў

Пералік дзяржаўных і нацыянальных гімнаў. Назвы дзяржаў, якія маюць абмежаванае міжнароднае прызнанне, залежных тэрыторый, рэгіёнаў пазначаны курсівам.

__NOTOC__

## Спасылкі 
* Калекцыя нацыянальных гімнаў Давіда Кендала 
* Музычная калекцыя «Міді-рай Лауры»
* Форум па нацыянальных гімнах краін свету
* Калекцыя больш 400 гімнаў краін свету сапраўднага і мінулага (англ.)

## Гл. таксама 
* Алфавітны спіс краін
* Спіс нацыянальных дэвізаў


Гімны
Гімны
Гімны
Катэгорыя:Спісы краін
Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі-э-дэі-Марціры

Базіліка **Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі-э-дэі-Марціры** (), прысвечаная Дзеве Марыі, ангелам і мучанікам у Рыме, на плошчы Рэспублікі.

Царква пабудавана на месцы антычных руін тэрм Дыяклетыяна, меркавана, па праекце Мікеланджэла. Будаўніцтва было завершана пасля яго смерці, у 1566 годзе. У аснове плана царквы ляжыць грэчаскі (роўнабаковы) крыж.

Царква некалькі разоў перабудоўвалася пасля 1700 года: быў дабудаваны фасад, напачатку XX стагоддзя ён быў разабраны. Цяпер фасадам служыць частка экседры кальдарыя (памяшкання для гарачых ваннаў), асноўнае памяшканне размешчана ў фрыгідарыі (памяшканне для халодных ваннаў). Падлога будынка была падняты на 2 метры, каб прадухіліць пранікненне грунтавых вод.

Унутры Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі-э-дэі-Марціры ўпрыгожана антычнымі калонамі, класічнымі арнаментамі, скульптурамі і карцінамі, у тым ліку працы французскіх мастакоў XVII—XVIII стагоддзяў. У царкве пахаваны Сальватор Роза, італьянскі мастак і паэт XVII стагоддзя, архітэктар Карла Марата, які працаваў над перабудовай царквы. У праходзе, які вядзе да папярочнага нефа размешчана статуя Св. Бруна, выкананая французскім скульптарам Гудонам.

## Тытулярная царква 
Царква Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі-э-дэі-Марціры з’яўляецца тытулярнай царквой, кардыналам-святаром з тытулам царквы *Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі-э-дэі-Марціры* з 26 лістапада 1994 года, з’яўляецца амерыканскі кардынал Уільям Генрых Кілар.

## Літаратура 
* Heinz-Joachim Fischer: *Rom. Zweieinhalb Jahrtausende Geschichte, Kunst und Kultur der Ewigen Stadt.* DuMont Buchverlag, Köln 2001, ISBN 3-7701-5607-2.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Храмы Рыма
Катэгорыя:Тытулярныя цэрквы Рыма
Біятлон на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 — мас-старт (мужчыны)

Мас-старт на 15 кіламетраў сярод мужчын у біятлоне на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года адбыўся 18 лютага. Першапачаткова гонку планавалася правесці 16 лютага, але з-за сільнага туману яе прыйшлося пераносіць 4 разы. Мас-старт адбыўся ў складаных умовах: ішоў мокры снег, перамяжаючыся з дажджом, і стаяў туман.
Месцам правядзення гонкі стаў лыжна-біятлонны комплекс Лаўра. У гонцы прынялі ўдзел 30 спарсменаў з 13 краін. Беларусаў сярод іх не было. Спаборніцтвы пачаліся ў 13:30 па беларускім часе. Пераможца быў вызначаны з дапамогай фота-фінішу.

## Медалісты 
## Вынікі 
## Спасылкі 
* Вынікі мас-старту на афіцыйным сайце Зімовых Алімпійскіх гульняў 2014
Парламент Уганды

**Парламент Уганды** (суахілі: *Wabunge wa Uganda*) — аднапалатны парламент Уганды. Будынак парламента знаходзіцца ў сталіцы — горадзе Кампала.

З 2010 года ў парламент абіраюць 320 прадстаўнікоў тэрмінам на 5 год. З 2011 года спікерам з'яўляецца Рэбека Кадага. Апошнія выбары адбыліся 18 лютага 2011 года.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка парламента Уганды

Катэгорыя:Права Уганды
Катэгорыя:Дзяржаўны лад Уганды
Уганда
Чуванцы

**Чуванцы** (рус. *чуванцы*, ад назвы р. Чавун; чук. *этэль, этал*, літаральна «юкагір») — карэнныя насельнікі Чукоткі. Агульная колькасць у Расіі  чалавек (2010).

## Гісторыя
У мінулым чуванцы з'яўляліся родам юкагіраў або групай, блізкай па мове да юкагіраў. Качавалі ўздоўж ракі Чавун, займаліся аленегадоўляй, рыбалоўствам і паляваннем, пасрэдніцкім гандлем паміж чукчамі і насельнікамі паўночнага ўзбярэжжа Ахоцкага мора. Захавалася толькі 210 слоў роднай мовы чуванцаў, запісаных у XVIII ст.

У XVII ст. трапілі пад уплыў Расіі, былі абкладзены ясаком, прынялі праваслаўе. У канцы XVII ст. каля 10% чуванскіх жанчын жыло сярод рускіх у якасці жонак і наложніц. Удзельнічалі ў руска-чукоцкіх войнах на баку Расіі, пацярпелі ад нападаў чукчаў. Да пачатку XIX ст. падзяліліся на 2 буйныя групы — аселых маркаўцаў (ад назвы сяла Маркава на р. Анадыр) і качавых. Маркаўцы пад уплывам рускіх сталі размаўляць на мясцовым дыялекце рускай мовы. Качавыя чуванцы перайшлі на чукоцкую мову. Перапіс 1926 - 1927 гг. зафіксафаў 707 чуванцаў (55% з іх былі аселымі). Да 1989 г. не вылучаліся ў асобны народ, у перапісах фіксаваліся як рускія або чукчы. З 1993 г. знаходзяцца ў спісе карэнных малалікіх народаў.

## Асаблівасці культуры
Культура аселых чуванцаў зведала моцны ўплыў рускага насельніцтва і праваслаўнай царквы. З 1883 г. у Маркаве дзейнічала школьная адукацыя на рускай мове. Большасць маркаўцаў наведвала царкву, трымала дома абразы, запазычвала рускія звычаі і фальклор. Аселыя чуванцы займаліся рыбалоўствам, гандлем, вырошчвалі на продаж ездавых сабак. У XX ст. пачалі развіваць земляробства.

Качавыя чуванцы знаходзіліся пад уплывам чукчаў і каракаў, займаліся аленегадоўляй. Сярод іх было развіта шаманства. Падзел чуванцаў на аселых і качавых захоўваецца да нашых дзён.

## Спасылкі 
* Ассоциация коренных малочисленных народов Севера, Сибири и Дальнего Востока Российской Федерации 
* Народы Севера
* Народы России 

Катэгорыя:Народы Азіі
Катэгорыя:Народы Расіі
Катэгорыя:Народы Сібіры
Катэгорыя:Якуція
Франсэск Камбо-і-Батле

**Франсэск Камбо-і-Батле** (, , Вержэс, Іспанія — , Буэнас-Айрэс, Аргенціна) — каталонскі палітык-кансерватар, заснавальнік і лідар аўтанамістскай партыі Lliga Regionalista. Быў міністрам пры некалькіх іспанскіх ўрадах (эканамічнага развіцця і фінансаў), а таксама падтрымліваў шэраг мастацкіх і культурных пачынанняў, звязаных з Каталоніяй, асабліва пераклад грэчаскіх і лацінскіх класічных тэкстаў на каталонскую мову.

## Біяграфія 
Франсэск Камбо нарадзіўся ў муніцыпалітэце Вержэс раёна (камаркі) Баш-Эмпорда, Каталонія, Іспанія. У 1901 годзе заснаваў кансерватыўную партыю Lliga Regionalista, якая была асноўным прадстаўніком каталонскага рэгіяналізму або нацыяналістычнага руху. Ён быў адным з першым, хто прапанаваў аўтаномную сістэму праўлення для Каталоніі, хоць у той час удалося толькі дамагчыся зліцця чатырох правінцый у Каталоніі. Ён быў абраны членам парламента Іспаніі некалькі разоў, і быў двойчы прызначаны міністрам у іспанскім урадзе — у 1918-1919 гадах міністр эканамічнага развіцця і ў 1921-1922 гадах міністр фінансаў.

У пачатку грамадзянскай вайны ў Іспаніі ён з'ехаў за мяжу. У той час як першапачаткова ён не падтрымліваў сілы Франсіска Франка, пазней у страху, што перамога рэспубліканцаў прывяла б да левай Рэспублікі, кантраляванай Савецкім Саюзам, ён памяняў погляды.

Камбо памёр у Аргенціне ў 1947 годзе.

## Працы 
* *Actuació regionalista* (1915)
* *El pesimismo español* (1917)
* *Vuit mesos al ministeri de Foment* (1919)
* ''Visions d'Orient* (1924)
* *La crise économique anglaise* (1924)
* *Entorn del feixisme italià* (1924)
* *La valoració de la pesseta* (1929)
* *Les dictadures* (1929)
* *Per la concòrdia* (1929)
* *España, Cataluña y la Nueva Constitución'' (1929)

## Спасылкі 
* Інстытут Камбо
* 
* 

Катэгорыя:Міністры Іспаніі
Франсэск Ферэр

**Франсеск Ферэр і Гардыя** ( — ) — іспанскі вольнадумец і анархіст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Алельі (маленькі гарадок недалёка ад Барселоны) ў сям'і рымскіх каталікоў. Ён быў накіраваны на працу на фірме ў Барселоне ва ўзросце 15 гадоў. Уладальнік фірмы быў антыклерыкалам і, як кажуць, аказалі вялікі ўплыў на Ферэра. Як паслядоўнік Іспанскага рэспубліканскага лідару Мануэля Руіса Зарілы, Ферэр быў сасланы ў Парыж з жонкай і дзецьмі ў 1885 годзе. Развёўся ў 1899 годзе і ажаніўся ў другі раз з багатай парыжскай настаўніцай неўзабаве пасля гэтага.

У 1901 годзе вярнуўся ў Іспанію і адкрыў Escuela Moderna (Сучасную школу), каб навучыць дзяцей сярэдняга класу сацыяльным каштоўнасцям. У 1906 годзе ён быў арыштаваны па падазрэнні ў дачыненні да атакі Mateu Morral пра караля Альфонса XIII, але адпушчаны без прад'яўлення абвінавачванняў праз больш за год. Яго школа была зачынена ў той час, як ён быў заключаны ў турму.

На пачатку лета 1908 года, пасля вызвалення з турмы, ён напісаў гісторыю пра сучасную школу пад назвай *Паходжанне і ідэалы сучаснай школы*.

Пасля абвяшчэння ваеннага становішча ў 1909 годзе падчас трагічнага тыдня, ён быў арыштаваны і, быўшы прызнаны вінаватым пасля працяглага судовага разбору, расстраляны ў крэпасці Манжуік ў Барселоне 13 кастрычніка.

Неўзабаве пасля яго пакарання смерцю, шматлікія прыхільнікі ідэй Ферэра ў ЗША фармуюць так званыя сучасныя школы, або школы Ферэра, на ўзор Escuela Moderna. Першая і найбольш прыкметная Сучасная школа была сфарміравана ў Нью-Ёрку ў 1911 годзе.

## Спасылкі 
*Francisco Ferrer Collection 
*Francisco Ferrer Page  at the Daily Bleed's Anarchist Encyclopedia
*Fundació Ferrer i Guàrdia
*Francisco Ferrer articles at the Kate Sharpley Library
*Die Erfindung des Globalen Protests 
*

Катэгорыя:Постаці каталонскай палітыкі
Франсэск Хаўер Бульто

**Франсэск Хаўер Бульто Маркес** (Барселона,  — Барселона, ),, вядомы як Пака Бульто — каталонскі бізнесмен, заснавальнік Montesa Honda (разам з Пітэрам Перманьерам) і Bultaco. Ён нарадзіўся ў сям’і каталонскай буржуазіі, якая займалася, галоўным чынам, тэкстылем. Ён вядомы як інжынер і канструктар матацыклаў.

Яго кампанія зрабіла лёгкія матацыклы з двухтактнымі рухавікамі, якія пераўзышлі цяжкія англійскія матацыклы з чатырохтактнымі рухавікамі. Бульто прыдумаў свой ​​знакаміты дэвіз «рынак ідзе за клятчастым сцягам» і пакінуў кампанію. Разам з некаторымі былымі супрацоўнікамі ён пачаў сваё ўласнае прадпрыемства пад назвай Bultaco. Першая мадэль, Bultaco Tralla 101, выйшла на рынак у 1959 годзе. Матацыклы былі выраблены на сямейнай ферме Бульто, і яго дзеці паспяхова працавалі тэст-драйверамі для ўсіх прататыпаў.

File:Montesa A-45 98cc 1945 b.JPG|Montesa A-45 98cc (1945)
File:Bultaco Tralla 101 125cc 1959.JPG|Bultaco Tralla 101 125cc  (1959) 

Катэгорыя:Прадпрымальнікі
Кількі

**Кількі** — агульная назва дробных рыб сямейства селядцовыя. Аб'ядноўваюць 2 віды: цюлькі і шпроты. Цюлькі (4 віды) пашыраны ў Азоўскім, Каспійскім і Чорным морах; шпроты (6 відаў) — у паўночнай частцы Атлантыкі (у тым ліку ў Балтыйскім і Чорным морах) і ў Паўднёвым паўшар'і. У цюлек ад горла да ануса цягнецца «кіль» (адсюль назва), 2 апошнія прамяні ў анальным плаўніку падоўжаныя.

Даўжыня да 18 см, тлушчу ў шпротаў 15,2 %, у цюлек да 18,5 %. Стайныя, планктонаедныя рыбы. Ікра пелагіевая. Аб'ект промыслу.

## Літаратура 
* 
* Цюлькі //
Універсітэт Макерэрэ

**Універсітэт Макерэрэ** (, *МUК*) — найбуйнейшы і найстарэйшы ўніверсітэт Уганды, размешчаны ў горадзе Кампала.

Заснаваны як тэхнічная школа ў 1922 годзе. У 1963 годзе стаў універсітэтам Усходняй Афрыкі, прапаноўваў курсы, якія прыводзілі да атрымання ступеняў Лонданскага ўніверсітэта. Стаў незалежным нацыянальным універсітэтам ў 1970 годзе, калі Універсітэт Усходняй Афрыкі падзяліўся на тры незалежныя універсітэты — Універсітэт Найробі (Кенія), Універсітэт Дар-эс-Салама (Танзанія) і Універсітэт Макерэрэ. Сёння Макерэрэ налічвае 22 факультэты, інстытуты і школы, якія прапануюць праграмы для 30 тысяч бакалаўраў і 3 тысяч магістраў і дактарантаў.

Выпускнікамі Універсітэта Макерэрэ былі былы прэзідэнт Уганды Мілтан Аботэ і першы прэзідэнт Танзаніі Джуліус Ньерэрэ, а таксама былы прэзідэнт Танзаніі Бенджамін Мкапа, былы прэзідэнт Кеніі Мваі Кібакі і былы прэм'ер-міністр Уганды Амама Мбабазі.

## Літаратура 
* Carol Sicherman: *Becoming an African University: Makerere, 1922—2000.* Trenton 2005, ISBN 978-1-59221-288-0.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Макерэрэ
Катэгорыя:З’явіліся ў 1922 годзе
Катэгорыя:Універсітэты Уганды
Катэгорыя:Універсітэт Макерэрэ
Катэгорыя:Кампала
Чолент

**Чолент (шолент, чолнт)** (, [] або []) — традыцыйная яўрэйская суботняя страва з мяса і мясных костак, гародніны, крупы і фасолі, якая гатуецца перад Шабатам. Нагадвае смажаніну або густы суп.

Існуе шмат варыяцый стравы, якая з’яўляецца традыцыйнай як для ашкеназаў, так і для сефардаў. Асноўнымі інгрэдыентамі для чолента з’яўляюцца мяса, бульба, бабы і ячмень. Сефарды пры гатаванні чолента (або **хаміна**) выкарыстоўваюць рыс замест бабоў і ячменю, і кураціну замест ялавічыны. Традыцыйна ў сефардскі чолент дадаюць суцэльныя яйкі ў шкарлупіне (*huevos haminados*), якія за нач становяцца карычневымі. Ашкеназскі варыянт чолента часта ўтрымлівае кавалачкі кішкі або *хэлзль* (фаршаваныя гусіныя або курыныя шыйкі). Дзякуючы павольнаму гатаванню на працягу цэлай ночы водары розных інгрэдыентаў перамешваюцца і ствараюць асаблівы смак чолента.

## Прыгатаванне 
Чолент часткова вараць яшчэ ў пятніцу — да паловы або да траціны гатоўнасці, а затым змяшчаюць на *блех* — жалезны ліст на сярэдняе полымя газавай гарэлкі. Тут ён даходзіць да гатоўнасці.

## Літаратура 
* *Боровская Э.* Еврейская кухня / Боровская Э. — М.: Эксмо, 2012. — 320 с.: ил. ISBN 978-5-699-56247-3

## Спасылкі 
Катэгорыя:Яўрэйская кухня
Катэгорыя:Мясныя стравы
Музей Уганды

**Музей Уганды** () — музей, адкрыты ў 1908 годзе ў Кампале для збірання, вывучэння, дакументавання і экспанавання культурнай і гістарычнай спадчыны Уганды.

## Пра музей 
У экспазіцыі музея прадстаўлены прадметы археалагічнага, палеанталагічнага і гісторыка- этнаграфічнага характару. Музей адкрыты для наведвання штодня з 10 да 18 гадзін.

## Гісторыя 
Музей адкрыўся ў 1908 годзе ў Храме сікхаў, размешчаным у Форце Лугарда на старым ўзгорку Кампалы. У 1941 годзе музей пераехаў у Школу прыгожых мастацтваў Макерэрэ. У 1954 годзе - чарговы пераезд, на цяперашняе месцазнаходжанне на ўзгорку Кітантэ.

У 2011 годзе ўзнікла пытанне магчымага зносу будынка музея і будаўніцтва на яго тэрыторыі 60-павярховага гандлёвага цэнтра, у якім два паверхі маглі б быць вылучаныя для музея. Гэтыя планы выклікалі ва ўгандыйскай грамадскасці глыбокую занепакоенасць, якая, у першую чаргу, звязана з тым, што пры падобных працах можа быць незваротна страчана істотная частка гістарычнай спадчыны.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Музея Уганды.

Катэгорыя:Музеі Уганды
Катэгорыя:Кампала
Чэмпіянат свету па снукеры 2010

**Чэмпіянат свету 2010** (, таксама вядомы як *Betfred.com World Snooker Championship 2010* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 17 красавіка па 3 мая 2010 года на арэне тэатра Крусібл, у Шэфілдзе, Англія. Турнір стаў 76-м розыгрышам чэмпіянату свету, які быў заснаваны ў 1927 годзе. Кампанія Betfred у другі раз спансавала чэмпіянат свету. Прызавы фонд турніру склаў £1,111,000, з якіх £250,000 атрымаў пераможца.

## Асноўная сетка 
## Спасылкі 
* Чэмпіянат свету 2010 на Snooker.org 
* Статыстыка чэмпіянату свету 2010 на CueTracker.net 
* Фотаздымкі World Snooker з кваліфікацыі чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з чацвёртага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з пятага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з шостага і сёмага дзён чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з восьмага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з дзявятага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з адзінаццатага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з дванаццатага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з трынаццатага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з чатырнаццатага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з пятнаццатага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з шаснаццатага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі World Snooker з цырымоніі ўзнагароджання чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з кваліфікацыі чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з ранішняй сесіі другога дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з ранішняй сесіі чацвёртага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з вячэрняй сесіі чацвёртага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з ранішняй сесіі пятага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з вячэрняй сесіі пятага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з дзённай сесіі шостага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з вячэрняй сесіі шостага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з сёмага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з дзённай сесіі восьмага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з дзённай сесіі дзявятага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з чатырнаццатага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook
* Фотаздымкі MoniqueLimbos з пятнаццатага дня чэмпіянату свету 2010 на Facebook

Катэгорыя:Чэмпіянат свету па снукеры
Катэгорыя:2010 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Англіі ў 2010 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2009/2010
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Англіі
Катэгорыя:2010 год у Шэфілдзе
Катэгорыя:Красавік 2010 года
Катэгорыя:Май 2010 года