Генадзь Сцяпанавіч Аўсяннікаў

**Генадзь Сцяпанавіч Аўсяннікаў** () — беларускі акцёр. Народны артыст Беларусі (1974). Народны артыст СССР (1991). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1988)

## Біяграфія 
У 1957 годзе скончыў акцёрскі факультэт Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута па спецыяльнасці «Акцёр драматычнага тэатра» (курс народнага артыста БССР Канстанціна Саннікава). З 1957 года працуе ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы.

Напачатку выконваў эпізадычныя ролі і набыў у іх папулярнасць як майстар эпізода. Вызначаўся таксама на ролі, якія раней іграў Глеб Глебаў: Пустарэвіч («Паўлінка» Я. Купалы), Максім («Лявоніха на арбіце» А. Макаёнка), Кропля («Канстанцін Заслонаў» А. Маўзона).

Як пісала А. Савіцкая, народнасць, сакавітасць гумару і моўнай пластыкі, дакладнасць псіхалагічнага і пластычнага малюнка, выразная міміка найбольш ярка выявілііся ў нацыянальным рэпертуары і перш за ўсё ў п’есах Макаёнка: Дзед Цыбулька («Таблетку пад язык»), Стары («Святая прастата»), а ўпершыню з выключнай сілай у ролі Цярэшкі Калабка («Трыбунал»), якая прынесла акцёру сапраўднае прызнанне і вядомасць.

Таксама здымаўся ў тэлевізійных пастаноўках «Тэатр купца Япішкіна» (купец Япішкін), «Плач перапёлкі» (Брава-Жыватоўскі), тэлевізійным фільме-спектаклі «Трыбунал», серыяле «Каменская», камедыі «Свежына з салютам» і інш.

У 2020 годзе застаўся сярод 13 акцёраў трупы, якія не сышлі ў жніўні з тэатра ў знак пратэсту супраць фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў, жорсткага разгону пратэстоўцаў, катаванняў затрыманых, ціску на тэатр і звальнення дырэктара Паўла Латушкі. У інтэрв’ю «Камсамольскай праўдзе ў Беларусі» Аўсяннікаў асудзіў пратэсты, калег, якія звольніліся, і вывешванне на будынку тэатра бела-чырвона-белых сцягоў:

## Званні і ўзнагароды 
* Заслужаны артыст Беларускай ССР (1972)
* Народны артыст Беларускай ССР (1974)
* Народны артыст СССР (1991)
* Спецыяльная прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2008) — за яркія сцэнічныя выявы ў спектаклях тэатральнага сезона 2007/2008 года
* Дзяржаўная прэмія Беларускай ССР (1988) — за ролю *Мурашкі* ў спектаклі «Мудрамер» М. Матукоўскага
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Ордэн «Знак Пашаны»
* Медаль Францыска Скарыны (1995)
* Ордэн Францыска Скарыны (2006)
* Сярэбраны медаль імя А. Папова
* Дыплом пераможца фестывалю «Артыст канца XX стагоддзя» (Масква, 2000) — за ролю *Аўдзея* ў спектаклі «Страсці па Аўдзею» («Крык на хутары») У. Бутрамеева
* Спецыяльны прыз Беларускага цэнтра UNIMA на Міжнародным тэатральным фестывалі «Белая Вежа» (2003) — за монаспектакль «Беларусь у фантастычных апавяданнях»
* Прыз «Нацыянальны здабытак» IV Міжнароднага фестывалю монаспектакляў «Манокль» (Санкт-Пецярбург, 2003) — за спектакль «Беларусь у фантастычных апавяданнях»
* Прыз «Крыштальная Паўлінка» (Саюз тэатральных дзеячаў Беларусі, 2006)

## Лепшыя ролі 
* Дзед Цыбулька, Стары, Цярэшка Калабок, Антон Бусько («Таблетку пад язык», «Святая прастата», «Трыбунал», «Пагарэльцы» А. Макаёнка),
* Пустарэвіч («Паўлінка» Я. Купалы),
* Бобчынскі («Рэвізор» М. Гогаля),
* Дармядонт, Юсаў («», «» А. Астроўскага),
* Сорын, Чэбутыкін («», «Тры сястры» А. Чэхава),
* Язэп Карыта («Ажаніцца — не журыцца» бр. Далецкіх, М. Чарота),
* Караўкін («Брама неўміручасці» К. Крапівы),
* Кічкайла («Амністыя» М. Матукоўскага),
* Дубадзел («Людзі на балоце» паводле І. Мележа),
* Кропля («Канстанцін Заслонаў» А. Маўзона),
* Брава-Жыватоўскі («Плач перапёлкі» паводле І. Чыгрынава),
* Блазан («Канец — справе вянец» У. Шэкспіра),
* Фама Апіскін («Вечны Фама» У. Бутрамеева паводле Ф. Дастаеўскага),
* Навум Прыгаворка («Ідылія» В. Дуніна-Марцінкевіча),
* Старшыня («Паехалі!..» М. Захаранкі паводле твораў М. Крапіўніцкага),
* Янка («Там і тут» Д. Кавачэвіча),
* Пісана («» Лопэ дэ Вэгі),
* Стэфана («» У. Шэкспіра),
* Мурашка («Мудрамер» М. Матукоўскага, Дзяржаўная прэмія Беларусі),
* Аўдзей («Страсці па Аўдзею» У. Бутрамеева),
* Ермалаеў («Апошняе спатканне» А. Галіна),
* Пірам («Ромул Вялікі» Ф. Дзюрэнмата),
* Рамеснік («Князь Вітаўт» А. Дударава),
* Скрыпач Мілер («Каварства і любоў» Ф. Шылера),
* Гарошка («Тутэйшыя» Я. Купалы).

## Ролі ў бягучым рэпертуары 
* Пранцысь Пустарэвіч («Паўлінка» Я. Купалы)
* Ураднік («Памінальная малітва» Р. Горына паводле твораў Шолам-Алейхема)
* Завальня («Беларусь у фантастычных апавяданнях» Я. Баршчэўскага)
* Сабакевіч («Чычыкаў» паводле М. Гогаля)
* Дзед Курыла («Сымон-музыка» Я. Коласа)
* Васіль («Вечар» А. Дударава)
* Ванюшын («Дзеці Ванюшына» С. Найдзёнава)
* Равуноў-Каравулаў («Вяселле» паводле А. Чэхава)
* Ураднік («Хам» Э. Ажэшкі)
* Кучэра («Не мой» паводле А. Адамовіча)
* Ванюшын («Дзеці Ванюшына» С. Найдзёнава)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Аўсяннікаў Генадзь Сцяпанавіч  // сайт Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы — Эл.рэсурс kupalauski.by
* Орлова Т. Неглазированный артист/ Орлова Т. Театральная критика нового времени. — Мн.: Літаратура і мастацтва, 2010. — С. 41-43.
* Савіцкая А. А. Аўсяннікаў Генадзь Сцяпанавіч// Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя. У 2 т. Т. 1. — Мн., БелЭН, 2002. — С. 67-68.

## Спасылкі 
* «Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» паводле Яна Баршчэўскага. Генадзь Аўсяннікаў (Завальня). 

Катэгорыя:Акцёры Беларусі
Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Постаці Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы