Гопнік

**Гопнік** (зборн. гоп, гапата; ) — жаргоннае прыніжальнае абазначэнне гарадскага маладзёна, які належыць да савецкай і пост-савецкай субкультуры, блізкай да крымінальнага свету або з крымінальнымі рысамі паводзінаў, і які паходзіць з малазабяспечанай сям’і. Такое ж акрэсліванне вызначаецца таксама паводле кароткага слоўніку крымінальнага жаргону Юрыя Аляксандрава, дзе пад паняццям *гопник* вызначаецца тэрмін «рабаўнік». Паводле версіі даведкавай службы расійскага партала Грамота.ру, слова «гопник» адносіцца да жаргоннай лексікі ў рускай мове і мае на ўвазе «махляра, налётчыка; пагромніка, хулігана».

Як адзначае Аляксандр Сідараў, слова «гопник» у рускай мове таксама выкарыстоўваецца для пазначэння «жабракоў, валацугаў, бамжоў». Тлумачальна-словаўтваральны слоўнік рускай мовы кандыдата філалагічных навук Таццяны Яфрэмавай пад словам «гопник» падае значэнне «опустившийся человек, бродяга» ().

Іншыя версіі выводзяць этымалогію слова «гопнік» паводле іншых гіпотэзаў (якія таксама грунтуюцца на дзяржаўных установах). Так, у канцы XIX стагоддзя ў памяшканнях сучаснага атэлю «Октябрьская», што размяшчаецца на Лігаўскім праспекце, было арганізавана Дзяржаўнае таварыства нагляду (), у якое дастаўлялі безнаглядных дзяцей і падлеткаў, якія займаліся дробнымі крадзяжамі і хуліганствам. Па кастрычніцкім перавароце ў будынку арганізацыі з гэтымі ж мэтамі быў арганізаваны Дзяржаўны інтэрнат пралетарыяту. Паводле версіі гэтай этымалогіі, колькасць злачынцаў малога ўзросту ў гэтым раёне павялічылася ў некалькі разоў, а ў асяродку гараджан з’явіўся паняцце *гопники*, якім пазначалі жыхароў таварыства; сама назва ўзнікла ад рускай абрэвіятуры назвы ўстановы. Паўстаў выраз «количество гопников измеряется в лигах» (), у асяродку жыхароў Петраграда (а потым — Ленінграда) з’явілася завядзёнка пытацца ў малавыхаваных людзей фразаю «Вы что, на Лиговке живёте?» ().

Як адзначае Аляксандр Сідараў, у канцы 1920-х гадоў г. зв. «*босяцкая братия*» словам «гоп» называла начлежкі, а іх насельнікаў — словам *гопники*, *гопа*. Расійскімі сацыёлагамі Уладзімірам Дабраньковым і Альбертам Краўчанкам адзначана, што слова «гопник» з’яўляецца вытворным ад *гоп* — жаргоннага слова жабракоў, што ўвабралі ў сябе элементы крымінальнай культуры, і якое пазначала «знаходжанне ў начлежцы».

Блізкімі паводле значэння словамі і тэрмінамі з’яўляюцца *урлы*, «хуліганы», *шпана*, *вулічныя пацаны*, «дваровыя банды», «люмпены».

У іншых мовах, якія не карыстаюцца запазычаннем з рускай мовы альбо маюць свае тэрміны, існуюць свае аналагічныя тэрміны для пазначэння прадстаўнікоў падобных субкультур альбо блізкіх да іх. Напрыклад, англійскае *chav* (шырока ўжывальнае прыніжальнае слэнгавае слова, што азначай маладых людзей з нізкім сацыяльным статусам і якія звычайна носяць «брэндавае» спартыўнае адзенне:

Доктар сацыялялгічных навук, дырэктар праекту «Новое поколение» фонду «Общественное мнение» Ларыса Паўтава ў 2009 годзе меркавала, што «гапата» — гэта не менш за 25 % ад сучаснай моладзі. Ларыса Паўтава мае на ўвазе пад гэтым тэрмінам маладых людзей, якія не імкнуцца ні да якое мэты і якія знаходзяць сябе ў масе падобных сабе.

У адрозненне ад большасці нефармальных аб’яднанняў моладзі (напрыклад, хіпі, панкаў, ралевікоў), гопнікі не надавалі астатняму насельніцтву будзь-якіх назваў і не вылучалі сябе ў асобную групу адносна ўсяго насельніцтва, з чаго вынікае, што яны ніколі не ўсведамлялі сябе як субкультуру.

У большасці моладзевых субкультур характэрнае адмоўнае стаўленне да гопнікаў, якое даходзіць нават да крайняга антаганізму.

Даследніца Алена Бяссонава адзначае, што напачатку перабудовы гопнікі былі адзінымі з моладзевага асяроддзя, хто не цікавіўся ніякаю музыкай, іншымі ўлюбёнымі месцамі, дзе прадстаўнікі гэтай субкультуры бавяць час, ёсць паркі, скверы, старыя гарадскія двары, прыпынкі транспарту, гаражы, дворыкі ля дзіцячых садкоў, цёмныя дворыкі.
* Не азначаюць сябе тэрмінам *гопнікі*, не ўсведамляюць сваёй прыналежнасці да субкультуры гопнікаў, а таксама не ўсведамляюць свае групоўкі як субкультуры навогул. Замест гэтага называюць сябе *пацаны*, *рэальныя пацаны*, *чёткие пацаны* і г.д.
* Маюць звычку сядзення на кукішках (*на корта́х*, *на карташах*, *на крабе*), звычка паходзіць з месцаў зняволення.

2 лютага гэтага ж года расійскі пісьменнік, тэле- і радыёвядучы Віктар Шэндэровіч у сваёй аўтарскай радыёпраграме «Плавленый сырок», у іранічным сэнсе выкарыстоўвае новы эпітэт:

Пазней словаспалучэнне актыўна выкарыстоўвалася праз СМІ, палітыкамі і блогерамі. Прычым, калі першапачаткова яно ўжывалася толькі ў негатыўным сэнсе датычна руху «Наши», то затым стала ўжывацца шырэй.

19 верасня 2009 года ў артыкуле калюмніста Паўла Свяцянкова пад выразам «ликующая гопота» мелася на ўвазе «рэакцыйная сіла, што стаіць на шляху перавароту».

Гэтага ж года, 10 красавіка, у часопісе «Русский Обозреватель» упершыню з’явіўся матэрыял з выкарыстаннем трывалага выразу, што не датычыцца да палітычных дзеячаў Расіі. У гэтым матэрыяле яго аўтар, Ягор Халмагораў, распавядаў пра масавыя беспарадкі ў Кішынёве, сам матэрыял меў загаловак «За что ликующая гопота умучила светофорчик?» (). 10 кастрычніка 2009 года ў шэрагу рэгіянальных парталаў Расіі з’явілася інфармацыя, прысвечаная канфлікту рэдакцыі калінінградскага інфармацыйнага сайту з колішнім кіраўніком мясцовага аддзялення моладзевага руху «Идущие вместе» і ўдзельнікам форуму «Селигер 2009» Канстанцінам Мінічам, якая мела загаловак «Контроль над „Калининград. Ru“ пытается получить „ликующая гопота“» ().

Ва Украіне палітычнае клішэ выкарыстоўвалася апанентамі кандыдата ў прэзідэнты Віктара Януковіча падчас перадвыбарчай кампаніі канца 2009 года, так яны звалі прыхільнікаў Партыі Рэгіёнаў.

## Адлюстраванне ў масавай культуры 
### Фільмаграфія 
* «Мяне завуць Арлекіна» (, 1988 год)
* «Адысея» (, 1989 год)
* «Хлопцы са сталі» (, 2004 год)
* «Даеш моладзь!» (, 2004 год)
* «Бумер. Фільм другі» (, 2006 год)
* «Рэкетыр» (, 2007 год)
* «Чужая» (, 2010 год)
* «Рэальныя хлопцы» (, 2010 год)
* «Гоп-стоп» (, 2010 год)
* Дакументальны фільм з цыкла «Следствие вели…» пад назвай «Прага да смерці» (), прысвечаны байцу, які забіваў хуліганаў і гопнікаў.

### Літаратура 
* «Гопнікі» () — кніга (аповесць і 6 расказаў) беларускага пісьменніка Уладзіміра Казлова.

### Музыка 
Тэматыцы субкультуры гопнікаў і яе прадстаўнікам прысвечана шмат музычных твораў. Адна з першых згадак гопнікаў адзначаная ў песні савецкага эстраднага артыста і спеавака Леаніда Уцёсава «Гоп со смыком» з яго рэпертуару 1929—1933 гадоў. Таксама шырокую вядомасць набыла песня «Гопники» савецкага рок-музыканта Майка Навуменкі і гурту «Зоопарк» (1984).

Серад песень, якія так ці іначай закранаюць гэту тэматыку, таксама адзначаюцца (у дужках — назва гурту або выканаўца):

* «Гоп-стоп» («Сектор газа»)
* «Гопник» («Бен Ганн»)
* «Долой Гопоту» («Бригадный подряд»)
* «Реппер Гоня и гопник Личинка» («Красная Плесень»)
* «Местные» («Сектор газа»)
* «Блюз бродячих собак» («Секрет»)
* «Раскачаем этот мир» («Ария»)
* «Быдло» («CG Bros»)
* «Пацаны» («Chiliбомберс»)
* «Иди в отмах» («Lumen»)
* «Гопники» («АзЪ»)
* «Дети Сатаны» («Bad Balance»)
* «Разбуди зверя» («Виконт»)
* «Гопники» («Разные люди»)
* «Бум!» («ТТ-34»)
* «Финки» («ЯйцЫ Фаберже»)
* «Районы-кварталы» (гэты ж гурт)
* «Псы с городских окраин» («Чайф»); пры гэтым назва песні нярэдка выкарыстоўваецца ў якасці пазначэння моладзевай вулічнай злачыннасці
* «Палюбила гапара» («Разбітае сэрца пацана»).

Амерыканскі музыкант Дэвід Браўн прысвяціў новы альбом «Teenage Summer Days» гурту Brazzaville расійскім гопнікам.

У жанры г.зв. *блатной песні* гопнікі і іхная дзейнасць апісваецца станоўча. Сярод такіх песень вылучаюцца «Гоп-стоп» (вядомая ў выкананні савецкага і расійскага аўтара-выканаўца і спевака Аляксандра Разенбаўма) і «Гоп со смыком» (вядомая ў выкананні савецкага і расійскага музыкі і спевака Андрэя Макарэвіча і савецкага і расійскага саксафаніста і джазмена Аляксея Казлова).

У 2000-х гадах з’явіліся артысты і калектывы, уся творчасць якіх прысвечаная парадаванню тыповых рысаў гопнікаў і іх хуліганскіх паводзінаў у стылі г.зв. *пацанскага рэпу*: гурты «Гопота», «Gopnik» (Украіна), «Чорные GUN Доны», «a.b.i.b.a.s», «ОПГ», «Бешеные псы», «АК-47», выканаўца Рэпер Сява і гоп-панк калектыў «Холодный Дом».

У кліпе спевакоў Патапа і Насці Каменскіх «У нас на раЁне» у пачатку і ў канцы выступаюць рэзідэнты «Comedy Club UA», што гуляюць ролю гопнікаў, у 2009 годзе на ўкраінскім міжнародным музычным тэлеканале М1 буднямі а 17 гадзіне выходзіла праграма «На РаЁне», вядучымі якой былі тыя самыя гопнікі з кліпу «У нас на раЁне».

У 2011 годзе радыё «Рэкорд» (Record Radio) выпусціла зборнік «ГопFM Pump», які змяшчаў музыку пераважна расійскіх музыкантаў у стылі пампін-хаўз. Зборнік заснаваны на музыцы з тэматычнай вечарыны «ГопFM».

Таксама рускую назву «Гопота» мае расійскі музычны гурт з горада Санкт-Пецярбург.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Фима Жиганец.* Жемчужины босяцкой речи. — Ростов-на-Дону: Феникс, 1999
* *Козлов В.* Гопники. — М.: Ad Marginem, 2002. — 288 стр. — 
* *Александр Шерман*. «В челюсть!» Исследование природы гопника и сопряжённых явлений
* *Ханипов Р. А.* «Гопники» — значение понятия, и элементы репрезентации субкультуры «гопников» в России // Social Identities in Transforming Societies
* *Александр Паршиков.* Гопники — тоже субкультура?  // www.molodoi-gazeta.ru
* *Владимир Богомяков.* Не говори гоп. Субкультура, растворившаяся в толпе  // Большой город, № 7 (204), 2008
* *Марк Эймс, Яша Левин.* Meet The Gopniks: An Exile Safari  // www.exile.ru
* *Дмитрий Чегин.* Теория происхождения и эволюции «гопников»  // www.rus-obr.ru
* *Марк Эймс, Яша Левин.* Куда ты делся, русский гопник? // kp.ru

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Субкультуры
Катэгорыя:Крымінальныя субкультуры
Катэгорыя:Сацыяльныя групы
Катэгорыя:Стэрэатыпы
Катэгорыя:Прыніжальныя назвы людзей
Катэгорыя:Савецкая культура