open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Палітычны пераслед журналістаў у Беларусі

Палітычны пераслед журналістаў у Рэспубліцы Беларусі – частка існуючага феномена палітычных рэпрэсіяў у Рэспубліцы Беларусь пасля атрымання незалежнасці ў 1991 годзе. 

Палітычны пераслед беларускіх і замежных журналістаў і медыя з’яўляецца працяглым феноменам ціску на незалежныя сродкі масавай інфармацыі і журналістаў з боку дзяржаўных органаў з пачатку 1990х. У перыяд між 1991 і 1994 з-за адмены цэнзуры палітычны пераслед журналістаў у Рэспубліцы Беларусь заставаўся досыць рэдкай з'явай.

## 1991-1994 
Палітычны пераслед журналістаў у 1991–1994 існаваў, але ён быў яшчэ не настолькі сістэматычным, як пасля 1994 года з прыходам Аляксандра Лукашэнкі да ўлады. У асноўным ён праяўляўся ў форме адміністрацыйнага ціску, судовых спраў, забароны выданняў і рэдакцыйных пераследаў, але не ў масавых арыштах або крымінальных справах.

Пасля абвяшчэння незалежнасці ў 1991 годзе ў Беларусі захавалася шмат савецкіх структураў кантролю над СМІ. Дзяржаўныя выданні дамінавалі інфармацыйнае поле. 

Недзяржаўныя сродкі масавай інфармацыі, якія з’яўляліся крытычнымі да ўлады, часта сутыкаліся з ціскам. У гэты час некалькі журналістаў былі выкліканыя ў суды або атрымлівалі папярэджанні за «дыскрэдытацыю дзяржаўных органаў», што можна лічыць формай палітычнага ціску. Пры гэтым рэальны крымінальны пераслед у той час быў яшчэ не так шырока распаўсюджаны, як пасля 1994 года.

Некаторыя рэдактары і журналісты незалежных газет (*«Свабода»*, *«Беларуская думка»*, *«Наша Ніва»*) сутыкаліся з перапыненнем выдання, адміністрацыйнымі штрафамі і забаронай на продаж у кіёсках.

## Пасля 1994 
Палітычны пераслед журналістаў значна узмацніўся з сярэдзіны 1990х па прычыне усталявання кансалідаванага аўтарытарнага рэжыма Аляксандра Лукашэнкі і руху да ўсталявання таталітарнага рэжыма. 

Асабліва актыўна пераслед медыя і журналістаў у Рэспубліцы Беларусь узмацніўся пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года, калі дзяржаўныя органы распачалі шырокамаштабныя рэпрэсіі супраць журналістаў, што асвятлялі пратэсты і крытыкавалі дзеянні ўладаў. У выніку масавых рэпрэсіяў з 2020 года значная частка журналістаў апынулася за кратамі і была прызнаная палітвязнямі. Большасць незалежных журналістаў была вымушаная спыніць дзейнасць ці выехаць у вымушаную эмігарцыю. 

Некаторыя журналісты, працаўнікі медыясектару і медыяменеджэры былі прымусова дэпартаваныя за межы Беларусі нягледзячы на беларускае грамадзянства і адсутнасць замежных дакументаў.

Палітычны пераслед журналістаў у Рэспубліцы Беларусь уключае затрыманні, штрафы, арышт маёмасці, крымінальныя справы, забарону на працу ў медыя, абмежаванне доступу да інфармацыі, ціск на сваякоў, выкраданні і забойства. 

Міжнародныя арганізацыі (у тым ліку, ААН) рэгулярна фіксуюць выпадкі такога ціску і адзначаюць, што ён парушае права на свабоду слова і права на бяспечную прафесійную дзейнасць журналістаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Палітычныя рэпрэсіі ў Беларусі
Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі
Катэгорыя:СМІ
Катэгорыя:СМІ ў Беларусі
Катэгорыя:Медыя ў Беларусі
Катэгорыя:Журналістыка ў Беларусі
Брацкая магіла (Любань)

**Брацкая магіла** ў в. Любань (Акцябрскі раён) уваходзіць у спіс гiсторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублiкi Беларусь. Знаходзіцца  побач з будынкам № 3 па вул. Савецкая.

У час Вялікай Айчыннай вайны ў канцы 1943 года, калі савецкія войскі ўступілі ў Акцябрскую партызанскую зону, побач з вёскамі Майсееўка, Гадуні і Любань з 28 лістапада да 21 снежня існаваў прарыў у абароне нямецкіх войскаў шырынёй каля 10 км, вядомы як «Рудабельскія вароты». 

У баях каля вёскі і наваколлях у 1943-44 гадах загінулі 1100 салдат і 7 партызан. Загінулыя былі пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі. Сярод пахаваных Героі Савецкага Саюза Сяргей Дзям'янавіч Роман і Васіль Міхайлавіч Сідзельнікаў.

Лётчык 790-га знішчальнага авіяцыйнага палка 129-й знішчальнай авіяцыйнай дывізіі 1-я паветранай арміі 2-га Беларускага фронту, малодшы лейтэнант Міхаіл Федасеевіч Луцэнка загінуў 4 кастрычніка 1944 года на тэрыторыі Даманавіцкага раёна. Быў пахаваны ў в. Параслішча, пасля перапахаваны ў в. Любань (пахаванне № 3644).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Катэгорыя:Любань (Акцябрскі раён)
Пратэсты ў Іране (2025—2026)

**Масавыя пратэсты ў Іране** (2025—2026) — найбуйнешыя пратэсты ў гісторыі Ісламскай Рэспублікі Іран. Падчас пратэстаў былі зарэгістраваныя больш за 600 акцыяў ў кожнай з 31 правінцыяў Ірана. Сілавое падаўленне пратэстаў прывяло да найбуйнейшага масавага забойства ў гісторыі краіны.

## Гісторыя 
Пратэсты пачаліся 28 снежня 2025 года ў Тэгеране з-за высокай інфляцыі і рэзкага падзення курсу нацыянальнай валюты. Напачатку студзеня 2026 года пратэсты ў сталіцы перараслі ў агульнанацыянальныя з заклікамі да змены кансерватыўнага тэакратычнага рэжыму, які кіруе Іранам з 1979 года. 

Урад Ірана абвінаваціў «знешніх ворагаў» у эскалацыі крызісу і абвесціў пра падаўленне пратэстаў. Улады Ірана распачалі масавыя арышты і прымянілі агнястрэльную зброю супраць цывільнага насельніцтва, у тым ліку ў шпіталях. 

Першапачаткова колькасць забітых падчас пратэстаў ацэньвалася паміж 2,000-3,000 і 12,000 асобаў. 

Пратэсты характарызаваліся масавым адключэннем мабільнай сувязі і інтэрнэту ў прыблізна 90 мільёнаў жыхароў краіны, што значна абмяжоўвала зносіны і атрыманне верыфікаванай інфармацыі.

16 студзеня 2026 года агенцтва Reuters паведаміла аб канчатковым задушэнні пратэстаў. Вярхоўны кіраўнік Ірана **Аятола Алі** **Хаменеі** публічна прызнаў, што падчас пратэстаў былі забітыя «тысячы пратэстоўцаў». Неназваны іранскі чыноўнік у інтэрвію Reuters ацаніў колькасць ахвяраў у 5,000 чалавек (у тым ліку – 500 прадстаўнікоў іранскіх сілавых структураў).

## Міжнародная рэакцыя 
ААН звярнулася з публічнай заявай да ўладаў Ірана праз два тыдні пасля пачатку пратэстаў. ЗША наклалі новыя санкцыі на Іран.

29 студзеня 2026 года Еўрасаюз уключыў Корпус Вартавых Ісламскай рэвалюцыі ў пералік тэрарыстычных арганізацый, у санкцыйны спіс дадалі шэраг фізічных і юрыдычных асоб.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Снежань 2025 года
Катэгорыя:2025 год у Іране
Катэгорыя:2026 год у Іране
Qualcomm

**Qualcomm Incorporated** — транснацыянальная карпарацыя са штаб-кватэрай у Сан-Дыега, штат Каліфорнія. Распрацоўвае паўправадніковыя прыборы і праграмнае забеспячэнне для бесправадных сетак. Валодае патэнтамі, важнымі для стандартаў мабільнай сувязі 5G, 4G, CDMA2000, TD-SCDMA і WCDMA.

Кампанія была заснавана ў 1985 годзе сямю былымі супрацоўнікамі кампаніі Linkabit на чале з Ірвінам Джэйкабсам. Назва Qualcomm азначае «Quality Communications» ().

Даследаванні Qualcomm ў галіне бесправадной сотавай сувязі з кодавым падзелам каналаў () былі прафінансаваны за кошт продажу спадарожнікавай сістэмы сувязі Omnitracs. Пасля доўгіх спрэчак у індустрыі мабільных тэлекамунікацый метад CDMA быў выкарыстаны ў стандарце 2G у Паўночнай Амерыцы разам з патэнтамі, якія належалі Qualcomm. Гэта прывяло да шэрагу юрыдычных спрэчак аб цэнах за выкарыстанне патэнтаваных тэхналогій, неабходных для рэалізацыі стандарту 2G.
 Каб атрымаць фінансаванне, кампанія правяла першаснае публічнае размяшчэнне акцый у верасні 1991 года.

У кастрычніку 2025 года Qualcomm набыла італьянскую кампанію Arduino, якая спецыялізуецца на стварэнні аднаплатных мікракантролераў і камплектах мікракантролераў для ўласнай зборкі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Тэлекамунікацыйныя кампаніі ЗША
Катэгорыя:Транснацыянальныя карпарацыі ЗША
Катэгорыя:ІТ-кампаніі ЗША
Катэгорыя:Вытворцы камп’ютараў
Катэгорыя:Кампаніі, якія маюць лістынг акцый на NASDAQ
Рубон

**Рубон** — шматзначнае паняцце.

* Рубон — адна са старажытных назваў Дзвіны.
* «Rubon» (*Rubon. Pismo poświęcone pożytecznej rozrywce*) — літаратурны і публіцыстычны альманах, першае перыядычнае выданне прысвечанае пераважна Інфлянтам (Латгаліі), якое выдаваў у Вільні асветнік Казімір Буйніцкі ў 1843—1849 гадах на польскай мове.
* «Рубон» — беларускі баскетбольны клуб з Віцебска, названы ад старажытнай назвы Дзвіны.
Уільям Стэнлі Мервін

**Уільям Стэнлі Мервін** (; ,  — ) — амерыканскі паэт і перакладчык. Адзін з самых уплывовых паэтаў ЗША канца XX стагоддзя.

## Біяграфія 
Нарадзіўся і вырас у Нью-Ёрку. Сын пратэстанцкага святара. Выпускнік Прынстанскага ўніверсітэта. У маладосці шмат перакладаў — і прозу, і паэзію. Працаваў як перакладчык з іспанскай, французскай і латыні.

Сярод розных паэтаў, якіх ён пераклаў, — Восіп Мандэльштам і Пабла Неруда.

У 1960-х гадах набыў вядомасць як аўтар антываенных вершаў. Пазней звярнуўся да міфалагічных тэмаў, распрацаваў унікальную просаду, пісаў вершы, якія характарызуюцца ўскосным стылем апавядання і адсутнасцю пунктуацыі.

Жыў у розных краінах свету, у канцы 1970-х гадоў пераехаў на Гаваі, дзе пражыў да канца свайго жыцця, займаючыся, акрамя літаратурнай працы, праблемамі экалогіі.

Мервін атрымаў шмат узнагарод, у тым ліку Пулітцэраўскую прэмію ў галіне паэзіі (двойчы: у 1971 і 2009 гадах), прэмію Танінга, адну з самых высокіх узнагарод Акадэміі амерыканскіх паэтаў, а таксама «Залаты вянок» (1990). Паэт-лаўрэат ЗША (2010).

Катэгорыя:Паэты ЗША
Гуанарэ

**Гуанарэ** () — горад на паўночным захадзе Венесуэлы, уваходзіць у склад штата Партугеса, муніцыпалітэт Гуанарэ. Заснаваны ў 1589 годзе.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Івіян Саркас,  Міс Свету 2011

Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Георгій Іванавіч Буркоў

**Георгій Івановіч Буркоў** (пры нараджэнні **Буркаў**; , , , РСФСР — , ) — расійскі акцёр тэатра і кіно, кінарэжысёр, сцэнарыст. Заслужаны артыст РСФСР (1980).

## Біяграфія 
Скончыў школу № 11 і сярэднюю школу № 49. Чатыры разы прыёмная камісія адхіляла кандыдатуру Буркова з-за дэфекту маўлення — невыразнай дыкцыі. У 1952—1956 гадах вучыўся на юрыдычным факультэце Пермскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1955—1958 гадах вучыўся ў вячэрняй студыі пры Пермскім драматычным тэатры. Служыў у тэатрах Пермі, Кемерава, Бярэзнікаў і іншых гарадоў.

З 1965 года па запрашэнні галоўнага рэжысёра Барыса Львова-Анохіна стаў акцёрам драматычнага тэатра імя К. С. Станіслаўскага. У 1970—1971 гадах — артыст «Сучасніка». У 1980—1984 гадах — артыст МХАТа імя М. Горкага. У 1984—1987 гадах — артыст тэатра імя А. С. Пушкіна. У 1987—1988 гадах — артыст МХАТа імя М. Горкага пад кіраўніцтвам Т. В. Даронінай.

З 1988 года — мастацкі кіраўнік Цэнтра культуры імя В. М. Шукшына. Быў блізкім сябрам Васіля Шукшына. Разам яны выношвалі планы па стварэнні ўласнага тэатра (рабочая назва — Рускі народны тэатр). Сваю казку «Да трэціх пеўняў» Шукшын пісаў па просьбе і пры непасрэдным удзеле Буркава, адмыслова для яго дэбютнай пастаноўкі ў якасці рэжысёра.

## Фільмаграфія 
* (1971) «Старыя-разбойнікі»
* (1975) «Іронія лёсу, або З лёгкай парай!»
* (1979) «Суседзі»
* (1980) «Амністыя»

## Агучванне 
* (1980) «Трям! Здравствуйте!» — *Мядзведзяня*
* (1982) «Жыў-быў пёс» — *Пёс*

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Rubon (1842)

**Rubon** — літаратурны і публіцыстычны альманах, першае перыядычнае выданне прысвечанае пераважна Інфлянтам (Латгаліі), якое выдаваў у Вільні асветнік Казімір Буйніцкі ў 1843—1849 гадах на польскай мове. Назва адсылала да антычнай назвы ракі Рубон, якую атаясамлівалі з Дзвіной.

У альманаху апублікавана шмат важных матэрыялаў, прысвечаных Беларусі, асабліва Падзвінню. У прыватнасці, тут публікаваліся даследаванні графа Адама Плятэра «Пра паходжанне слова Рубо (або Рубон), нададзеным старажытнымі Дзвіне», «Пра старажытныя камяні з надпісамі, што знаходзяцца ў рэчцы Дзвіна ад XII стагоддзя каля Полацка і Дзісны», «Пра даўнія магілы і пра старажытнасці, знойдзеныя ў Інфлянтах Польскіх», «Гістарычныя звесткі пра царкву Перамянення Панскага (Спаса), размешчаную каля Полацка, пра крыж, падараваны гэтай жа царкве святою Ефрасінняю і пра пілігрымку гэтай святой у Ерусалім» .

У 1845 годзе ў альманаху быў апублікаваны паэтычны цыкл Яна Чачота пад назваю «Песенькі», складзены з адзінаццаці вершаваных твораў. Вершы «Яна далёка», «Раскоша», «Малацьбіты», «Адмаўленне», «Клетка» і «Праснічка» выяўляюць яскравыя лірычныя тэмы, якія, на думку Уладзіміра Мархеля, натхняліся безнадзейным каханнем паэта да Зосі Малеўскай. У 1847 годзе выйшла другая частка аповесці «*Драўляны дзядок і мадам Інсекта*» Яна Баршчэўскага. У альманаху таксама друкаваліся вершы, фальклорныя запісы, проза Тадэвуша Лада-Заблоцкага, Гераніма Марцінкевіча, Ігната Храпавіцкага, Вінцэнта Рэута, і многіх іншых літаратараў тагачасных Беларусі і Літвы — пераважна, жыхароў Віцебскай губерні. Усяго выйшла 18 тамоў.

Альманах спыніў існаванне, імаверна, ў сувязі з цэнзурнымі цяжкасцямі, якія рэзка ўзмацніліся на пачатку «Змрочнага сямігоддзя» (1848—1855).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратура на польскай мове
Катэгорыя:1842 год у Вільні
Сукрэ (значэнні)

**Сукрэ**:
* Антоніа Хасэ дэ Сукрэ — герой вайны за незалежнасць Лацінскай Амерыкі.

## Тапонім 
### Балівія 
* Сукрэ — сталіца Балівіі

### Венесуэла 
* Сукрэ (штат)

### Калумбія 
* Сукрэ (дэпартамент)
* Сукрэ (Сантандэр)
* Сукрэ (Сукрэ)
Міранда

**Міранда**:

## Астраномія 
* Міранда (спадарожнік Урана)

## Тапонім 
* Міранда (Італія)
* Міранда (Калумбія)
* Міранда (штат)
Лос-Тэкес

**Лос-Тэкес** () — горад у Венесуэле. Адміністрацыйны цэнтр штата Міранда і муніцыпалітэта Гуаікаіпура. Размешчаны за 25 км на паўднёвы захад ад Каракаса на беразе ракі Рыа-Сан-Педра.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Барыма

**Барыма** () — рака ў Паўднёвай Амерыцы, працякае па тэрыторыі Гаяны ў рэгіёне Барыма-Уайні, вусцевая частка ў Венесуэле, у штаце Дэльта-Амакура. Даўжыня — каля 400 км.

Цячэ па лясістай мясцовасці. Мае тры сцёкі ў Атлантычны акіян.
Катэгорыя:Рэкі Венесуэлы
Катэгорыя:Рэкі Гаяны
Кататумба

**Катату́мба** () — рака на поўначы Паўднёвай Амерыкі. Бярэ выток на паўночным усходзе Калумбіі ў раёне дэпартамента Нортэ-дэ-Сантандэр), упадае ў возера Маракайба ў [[Венесуэла|Венесуэле].

Плошча басейна ракі — 22 317 км ², большая частка знаходзіцца на тэрыторыі Калумбіі. Найбуйнейшы прыток — рака Сулія. У басейне ракі — здабыча і перапрацоўка нафты (нафтагазаносны басейн Маракайба). Уздоўж ракі жывуць карэнныя абшчыны бары. Над ракой — маланкі Кататумба.
Катэгорыя:Рэкі Венесуэлы
Катэгорыя:Рэкі Калумбіі
Вершалін

**Вершалін** () — закінутая вёска ў гміне Крынкі Сакольскага павета Падляскага ваяводства Польшчы. Размешчана прыкладна за 1,5 км ад вёскі Старая Грыбоўшчына. Вёска была створана ў 1930-я гады прыхільнікамі Альяша Клімовіча, кіраўніка праваслаўнага культу. 

## Назва 
Назва паходзіць ад рэчкі Вершаліны, асновай слова ёсць «верх». Прыхільнікі культу Альяша Клімовіча часам выкарыстоўвалі назву Свершалін, ад царкоўнаславянскага слова «совершати».

Ілья Іванюк, Юзаф Мірон і Міхал Мінюк, што былі паслядоўнікамі Клімовіча, пачалі будаваць драўляныя хаты і хлеў для паломнікаў. Да сярэдзіны 1930-х гадоў дзясяткі людзей вырашылі пасяліцца ў Вершаліне. З часам насельніцтва вёскі дасягнула пары соцень чалавек.

Павел Валошын спрабаваў пабудаваць ветравую электрастанцыю, якая б забяспечвала вёску электрычнасцю. Яго планы праваліліся праз адсутнасць ветру каля Вершаліна. Спроба атрымаць гідраэлектраэнергію таксама не мела поспеху. Клімовіч планаваў пабудаваць царкву, бальніцу, кветкавую краму, школу і манастыры на кожным краі Вершаліна. Польскі ўрад не дазволіў будаўніцтва царквы.

Да 1960-х гадоў на скрыжаванні каля Вершаліна стаяў крыж з надпісам кірыліцай. Паведамляецца, што ён таксама быў апошнім прыхільнікам Клімовіча. Спачатку ён публікаваў вынікі сваіх даследаванняў у навуковых выданнях і газетах, а пазней, у 1974 годзе, сабраў іх у публіцыстычную кнігу пад назвай «Вершалін. Рэпартаж пра канец свету» (Wierszalin: Reportaż o końcu świata). У 2004 годзе Паўлючук таксама выдаў мастацкі твор «Юда» (Judasz), сюжэт якога засяроджаны на падзеях вакол Клімовіча і Вершаліна.

Тэатр «Вершалін» (Teatr Wierszalin) названы ў гонар вёскі і культу Клімовіча. Адзін з яго спектакляў рэжысёра Пятра Тамашука пад назвай «Вершалін. Рэпартаж пра канец свету» ёсць драматычнай адаптацыяй частак кнігі Паўлючука.

У 2011 годзе выйшаў дакументальны фільм Януша Гаўрылюка «Апошні жыхар сталіцы свету», прысвечаны паселішчу.

У 2025 годзе польскі блэк-метал гурт Patriarkh выпусціў канцэптуальны альбом пад назвай «Пророк Илия» (Prorok Ilja), які падрабязна расказвае гісторыю Клімовіча. Кожная з песень альбома мае назву Вершалін (Wierszalin) з парадкавым нумарам.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Банкет (значэнні)

**Банке́т** — шматзначны тэрмін.

## Значэнні 
* Банкет (ад ) — урачысты абед ці вячэра з нагоды якой-небудзь падзеі або ў гонар каго-небудзь.
* Банкет (ад  — лаўка) — у тэхніцы агульная назва для некалькіх відаў збудаванняў:
** земляны вал уздоўж дарожнай выемкі;
** насып для аховы берагоў або ўмацавання схілаў;
** узвышэнне на судне для ўстаноўкі прыбораў.

## Крыніцы
Ладо Гудыяшвілі

**Ладо Гудыяшвілі** (; ) — грузінскі жывапісец і графік. Народны мастак Грузіі (1957) і СССР (1972). Герой Сацыялістычнай Працы (1976).

## Біяграфія 
Вучыўся ў Школе жывапісу і скульптуры (Тыфліс, 1910—14). У 1919—26 жыў у Парыжы, наведваў Акадэмію Ронсана. Зазнаў уплыў сярэдневяковага грузінскага мастацтва і заходнееўрапейскіх плыней 1920-х гадоў. У 1926—32 прафесар Тбіліскай АМ.

Яго творы насычаны фальклорнымі матывамі, міфалагічнымі і фантастычнымі вобразамі (алегарычныя і сатырычныя карціны, сцэны з жыцця тыфліскай багемы, партрэты, кніжныя ілюстрацыі, тэатр, дэкарацыі). Сярод іх жывапісныя карціны «Рыба Цоцхалі» (1920), «Ніко Пірасмані» (1946), ілюстрацыі да зборніка «Грузінскія народныя песні» Г. Чхіквадзе (1946), да кнігі «Віцязь у тыгравай шкуры» Ш. Руставалі (2-е выд. 1976) і інш.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Дзяржаўная прэмія Ш. Руставелі (1965).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Грузіі
Катэгорыя:Народныя мастакі СССР
Уладзімір Лякін

** Уладзімір Аляксандравіч Лякін** (, Хойнікі, Палеская вобласць) — вайсковец, капітан 2 рангу, краязнаўца, сябра Саюзу пісьменнікаў Беларусі. Лаўрэат Прэміі імя Францішка Багушэвіча (2017).

## Жыццяпіс 
### Вайсковая служба 
Нарадзіўся мястэчку Хойнікі Палескай (цяпер Гомельскай) вобласці ў сям’і служачых. Пасля яго нараджэння сям’я пераехала ў суседні горад Калінкавічы, дзе ён скончыў у 1969 г. сярэднюю школу №1.
У тым жа годзе паступіў у Кіеўскую вышэйшую ваенна-марскую вучэнню. Па выпуску з вучэнні ў 1973 годзе лейтэнант В. А. Лякін атрымаў прызначэнне на Чырванасцяжны Ціхаакіянскі флот у г. Уладзівасток.

У 1977—1988 гг. займаў разнастайныя пасады палітрука. У 1988—1989 гг. — зампаліт вузлу касмічнай сувязі ВМФ ў г. Луандзе (Ангола), потым намеснік камандзіра па палітычнай частцы базы зброі СФ. Звольнены ў запас у 1992 годзе ў званні капітану 2 рангі, на службе і ў запасе ўзнагароджаны 11 медалямі.

## Творчасць 
Пасля вяртання на радзіму Лякін некалькі гадоў выкладаў у сярэдняй школе гісторыю, працаваў інспектарам на мазырскай мытні, пасля да 2013 годзе працаваў навуковым супрацоўнікам Калінкавіцкага раённага дзяржаўнага краязнаўчага музею. У 1998—2012 гг. узначальваў Калінкавіцкае аддзяленне Беларускага Саюзу вайсковых маракоў.

Сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў з 2009 году, аўтар некалькі дзясяткаў кніг па ваеннай гісторыі і краязнаўстве, выдадзеных на расійскай і беларускай мовах, у тым ліку:

* «Мазыр у 1812 годзе» (Мінск, 2005)
* «Прозвішчы калінавага краю» (Мазыр, 2008)
* «Мы з берагоў Калянкоўкі» (Мазыр, 2010)
* «1812 год. Ратныя палі Беларусі» (Мінск, 2012)
* «Рэквіем Мінскай брыгадзе» (Мазыр, 2012)
* «Конныя баі пры Міры і Раманава» (Мазыр, 2012)
* «Абарона Бабруйскай крэпасці» (Мазыр, 2012)
* «За падаючай зоркай» (Смаленск, 2016)
* «Калінкавічы. Ад вытокаў у будучыню» (Мінск, 2016)
* «Па слядах генерала Партуна» (Смаленск, 2017)
* «Ліцьвіны ў гвардыі Напалеона» (2017)
* «Паэт на вайне» (Мінск, 2017)
* «Крывавая мяцеліца над Ваўкавыскам» (Мінск, 2018)
* «Апошнія абаронцы Вялікага Княства Літоўскага» (Мінск, 2019)
* «Пераможцы. Кніга памяці» (Мінск, 2020).

## Крыніцы 
## Вонкавыя спасылкі 
* Уладзімір Лякін, сайт Беларускага саюзу маракоў

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хойніках
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Мараплаўцы Беларусі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Францішка Багушэвіча
Растоўка (Омскі раён)

**Растоўка** () — пасёлак у Омскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Омскага раёна і Растоўкінскага сельскага паселішча. Размешчаны ў лесастэпавай паласе Омскай вобласці, у межах Барабінскай нізіны, на левым беразе ракі Ом. Вышыня цэнтра над узроўнем мора — 95 м. У ваколіцах Растоўкі распаўсюджаны чарназёмы.

Размешчана за 2 км на ўсход ад гарадской мяды Омска і 18 км да ад цэнтра горада.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Омскай вобласці
Растоўка

**Растоўка**:

## Казахстан 
* Растоўка (Карагандзінская вобласць)

## Расія 
* Растоўка (Омскі раён)
Стан

**Стан**:

## Тапонім 
### Беларусь 
* Стан (Горацкі раён)

### Казахстан 
* Стан (Карагандзінская вобласць)
Уштабэ

**Уштабэ**:
* Уштабэ (Карагандзінская вобласць)
* Уштабэ (Катон-Карагайскі раён)
* Уштабэ (Тарбагатайскі раён)
Балыкшы

**Балыкшы**:
* Балыкшы (Курмангазінскі раён)
* Балыкшы (пасёлак)
Руска-Палянскі раён

**Руска-Палянскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) на паўднёвым усходзе Омскай вобласці Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — рабочы пасёлак Руская Паляна. Удаецца ў тэрыторыю Казахстана, мяжуе на поўначы і паўночным усходзе з Новаваршаўскім раёнам, на поўначы таксама з Паўлаградскім раёнам.

Плошча раёна — 3300 км². Утвораны ў 1935 годзе.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Омскай вобласці
Мядзельскі раённы выканаўчы камітэт

**Мядзельскі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Мядзельскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Мінскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Мядзельскаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Будынак райвыканкама размешчаны ў цэнтры Мядзела, на плошчы Леніна, 1.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Мядзела
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Мінскай вобласці
Катэгорыя:Мядзельскі раён
Паўночны Сантандэр

**Паўночны Сантандэр** () — дэпартамент Калумбіі. Размяшчаецца ў паўночнай частцы краіны. На ўсходзе і поўначы мяжуе з Венесуэлай. Адміністрацыйны цэнтр — горад Кукута.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Дэпартаменты Калумбіі
Сулія (рака)

**Сулія** () — рака ў Калумбіі і Венесуэле на поўначы Паўднёвай Амерыкі, правы прыток Кататумба. У Калумбіі працякае па тэрыторыі дэпартамента Паўночны Сантандэр, у Венесуэле — па тэрыторыі штатаў Тачыра і Сулія.
Катэгорыя:Рэкі Венесуэлы
Катэгорыя:Рэкі Калумбіі
Юрый Панцеляймонавіч Зуеў

**Юрый Панцеляймонавіч Зуеў** (, , Алтайскі край, РСФСР — , ) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Скончыў Іркуцкае мастацкае вучылішча (1962), Ленінградскае вышэйшае мастацка-прамысловае вучылішча імя В. Мухінай у 1968 годзе. З 1980 да 1980 года працаваў галоўным мастаком горада Кірава. Член Беларускага саюза мастакоў (1987). Жыў у Віцебску.

Працаваў у манументальным і станковым жывапісе, дэкаратыўнай пластыцы.

Сярод работ: жывапісныя і графічныя кампазіцыі «Цішыня» (1998), «Кіжы» (1984), «Успамін пра галандцаў» (1984), «Бэз» (1993), «Ноч поўні» (1994), «Аракул» (1997), «Сустрэча паэта з Віцебскам» (1998-99), «Мой крыж» (1998), «Што ёсць ісціна» (2001), «Музыкі» (1996), «Апакаліпсіс у ХХІ стагоддзі» (2003-04), «Дыялог. Рэха Чарнобыля» (1986), «Кветкі. Вясна» (2003), «Віцебск тысячагадовы» (2003), «Перамога» (2004), «Пегас» (2004), «Нацюрморт. Ветка яблыні» (2000), «Калясніца» (2001), «Віяланчэліст» (2001); серыі работ з афрыканскімі і індыйскімі маскамі (1992), «Знакі задыяка» (1995); пластычныя кампазіцыі «Георгій-Пераможца» (1998), «А. С. Пушкін» (1996), «А. Шнітке і яго Дзявятай сімфоніі прысвячаецца» (1995), «Княгіня Вольга — заснавальніца горада» (1998); зграфіта «Навука» (1967, Іркуцк), мазаіка для жылога дома (1983, Віцебск), роспіс «Прырода і чалавек» (1985, Віцебск), скульптурныя рэльефы, роспісы, вітражы для дзіцячага садка ВА «Віцябчанка» (1992, Віцебск) і інш.

## Літаратура 
Цыбульский, М. Л. Зуев Юрий Пантелеймонович / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энцикл. : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Мн. : Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область. Кн. 1. — С. 459.
Станіслаў Уладзіміравіч Асееў

**Станіслаў Уладзіміравіч Асееў**, псеўданім **Станіслаў Васін** (;  1 кастрычніка 1989, Данецк) — украінскі пісьменнік, журналіст і блогер, сябар Украінскага ПЭН. Аўтар рамана «Мельхіёравы слон, ці чалавек, які думаў» (). Пад псеўданімам Станіслаў Васін працаваў журналістам у акупаваным Данецку.

Быў выкрадзены 11 траўня 2017 году і ўтрымліваўся сепаратыстамі з самаабвешчанай Данецкай Народнай Рэспублікі да 29 снежня 2019 году. Лаўрэат Нацыянальнай прэміі Украіны імя Тараса Шаўчэнкі 2021 году за кнігу «У ізаляцыі».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Данецку. У 2006 годзе скончыў агульнаадукацыйную школу ў горадзе Макееўка. У 2010 годзе — Данецкі дзяржаўны інстытут інфарматыкі і штучнага інтэлекту на факультэце філасофіі і рэлігіязнаўства; у 2012 годзе — магістратуру Данецкага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта на факультэце камп’ютарных навук і тэхналогій і атрымаў дыплом магістра рэлігіязнаўства з адзнакай.

Пасля заканчэння ўніверсітэту з'ехаў у Францыю, каб уступіць у шэрагі французскага Замежнага легіёна. Вярнуўшыся ва Украіну, змяніў шмат прафесій: працаваў грузчыкам, стажорам у банку, далакопам, аператарам у паштовай кампаніі, прадаўцом-кансультантам бытавой тэхнікі.

Пасля 2014 году пастанавіў застацца ў Данецку, хаця не падтрымліваў абвяшчэння ДНР. Працаваў пазаштатным карэспандэнтам украінскага бюро Свабоды ў Данецку. Працаваў з рознымі ўкраінскімі выданнямі пад псеўданімам. Знік пасля 2 чэрвеня 2017 году. Толькі 16 ліпеня баевікі ДНР абвясцілі, што затрымалі Аўсеева праз абвінавачанне ў шпіянажы. Большую частку зняволення Станіслаў правёў у так званай «Ізаляцыі» — падпольнай турме ў Данецку. Станіслаў называе гэтае месца канцлагерам.

9 снежня 2020 яго вызвалілі з данбаскага палону ў межах абмену паміж так званымі «ДНР» і Украінай. У месцах зняволення, адно з якіх Асееў называе канцлагерам, «данецкім Дахау» мужчына правёў два з паловай гады.

## Творы 
; Рускамоўныя

* Шестой день: сб. поэм, рассказов и стихов / Станислав Владимирович Асеев.&nbsp;— Донецк: Норд-Пресс, 2011.&nbsp;— 207 с.&nbsp;— ISBN 978-966-380-480-4
* Андерхилльские ведьмы: драма: в 2 ч. Проза / Станислав Владимирович Асеев.&nbsp;— Донецк: Донбасс, 2011.&nbsp;— 228 с.&nbsp;— ISBN 978-617-638-065-8

; Пераклады на ўкраінскую

* Станіслав Асєєв. «Світлий шлях»: історія одного концтабору. Переклад з російської: Вікторія Стах. Львів: ВСЛ. 2020. 448 стор. ISBN 978-617-679-854-5

## Крыніцы 
## Вонкавыя спасылкі 
* «Кідаюць драты на зубы і геніталіі, устаўляюць у задні праход» — украінскі журналіст пра зьняволеньне ў «данецкім Дахаў», Радыё Свабода, 19 люты 2020
* 
* «Українська правда»: Станіслав Асєєв: Всі окуповані території Донбасу&nbsp;— один великий концтабір «Ізоляція» (29.12.2020)
* «Українська правда»: Журналіст і публіцист, бранець «ДНР» Станіслав Асєєв: Моя мрія&nbsp;— про все забути (08.06.2021)
* Станіслав Асєєв: «Ізоляція» — сучасний концтабір, фінансований Росією // Читомо

Катэгорыя:Украінскія журналісты
Катэгорыя:Украінскія літаратары
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя літаратары
Жодзінскі гарадскі выканаўчы камітэт

**Жодзінскі гарадскі выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі горада Жодзіна Мінскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Мінскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Жодзінскаму гарадскому Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю гарвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Будынак гарвыканкама размешчаны ў цэнтры Жодзіна, на вуліцы 40 год Кастрычніка, 7.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Жодзіна
Катэгорыя:Мясцовыя выканаўчыя камітэты Беларусі
Уна Чаплін

**У́на Касты́лья Ча́плін** (, ) — іспана-брытанская актрыса.

## Біяграфія 
Уна Кастылья Чаплін нарадзілася 4 чэрвеня 1986 года ў Мадрыдзе. Дачка актрысы Джэральдзіны Чаплін і кінематаграфіста Патрысіа Кастыльі. Унучка кінарэжысёра Чарлі Чапліна. Праўнучка Нобелеўскага лаўрэата па літаратуры Юджына О’Ніла. Названа ў гонар бабулі, Уны О’Ніл, апошняй жонкі Чарлза Чапліна і дачкі Юджына О’Ніла.

У 2007 годзе Уна Чаплін скончыла Каралеўскую Акадэмію драматычнага мастацтва. У тым жа годзе Чаплін пачала акцёрскую кар’еру з эпізадычнай ролі ў серыяле «Здані». У 2011—2012 гадах іграла ў серыяле «Гадзіна».

З 2012 па 2013 год іграла Талісу Мэйгір Старк у серыяле «Гульня тронаў». У 2014 годзе за гэтую ролю была намінаваная на Прэмію Гільдыі кінаакцёраў ЗША ў катэгорыі «Найлепшы акцёрскі склад у драматычным серыяле».

## Крыніцы
Юраўскія

**Юраўскі́я** (Ю́раўскія) — вёска на тэрыторыі Іўеўскага раёна, знішчаная разам з жыхарамі ў час Вялікай Айчыннай вайны.

Знаходзілася за 3 км на ўсход ад в. Белы Бераг Бакштаўскага сельсавета. Перад вайной у вёсцы жылі 25 чалавек.

У час карнай аперацыі ў ліпені 1943 года гітлераўцы загубілі 19 жыхароў і спалілі вёску (7 двароў).

Пасля вайны не адрадзілася. Вёска ўвекавечана ў мемарыяльным комплексе «Хатынь».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Шавулічы (значэнні)

* Шавулічы (Ваўкавыскі раён)
* Шавулічы (Зэльвенскі раён)

## Назва 
У гэтым жа рэгіёне фіксавалася ружанскае прозвішча Шауль.
Шкленск

**Шкленск** (Шклёнск) — вёска на тэрыторыі Гродзенскага раёна, знішчаная разам з жыхарамі ў час Вялікай Айчыннай вайны.

Знаходзілася за 2 км на поўдзень ад в. Навасёлкі (Азёрскі сельсавет), на 37‑м км шашы Гродна — Астрына. Перад вайной у вёсцы жылі 83 чалавекі.

У час карнай аперацыі 18 ліпеня 1943 года гітлераўцы загубілі (паводле розных крыніц — 67, або 79, або 83 чалавекі, у т. л. 38 дзяцей) і спалілі вёску (17 двароў).

Пасля вайны не адрадзілася. У 1956 годзе на магіле ахвяр фашызму пастаўлены абеліск. Вёска ўвекавечана ў мемарыяльным комплексе «Хатынь».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Даніель арап Моі

**Даніель Тарайціч арап Маі** (; 2 верасня 1924 — 4 лютага 2020) — кенійскі дзяржаўны дзеяч, прэзідэнт Кеніі ў 1978—2002 гадах.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Прэзідэнты Кеніі
Шавулічы (Ваўкавыскі раён)

**Шаву́лічы** — вёска на тэрыторыі Ваўкавыскага раёна, знішчаная разам з жыхарамі ў час Вялікай Айчыннай вайны.

Знаходзілася за 9 км на поўнач ад г. Ваўкавыск у Ваўкавыскім сельсавеце. Перад вайной у вёсцы жылі 375 чалавек.

У час карнай аперацыі 7 красавіка 1943 года гітлераўцы загубілі 366 жыхароў, у т. л. 123 дзяцяці, разрабавалі маёмасць і спалілі вёску (77 двароў).

Пасля вайны не адрадзілася. У 1954–1967 гадах на магілах ахвяр фашызму ў былых Шавулічах устаноўлены скульптуры партызана і партызанкі, стэла і пліты з імёнамі тых, хто загублены. Вёска ўвекавечана ў мемарыяльным комплексе «Хатынь».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі
Буда-Кашалёўскі раённы выканаўчы камітэт

**Буда-Кашалёўскі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Гомельскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Буда-Кашалёўскаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Будынак райвыканкама размешчаны ў цэнтры Буда-Кашалёва, на вуліцы Леніна, 7.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Буда-Кашалёва
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Буда-Кашалёўскі раён
Сяргей Аляксандравіч Напрэенка

**Сяргей Аляксандравіч Напрэенка** (нар. , Мазыр, Гомельская вобласць) — беларускі спартсмен, чэмпіён свету па гіравым спорце (IGSF), (IUKL), майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа па гіравым спорце. Прадстаўляе СК "ФПБ", сакратар ГА "Беларуская федэрацыя гіравага спорту", суддзя нацыянальнай катэгорыі.

Катэгорыя:Спартсмены Беларусі
Напрэенка

**Напрэенка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Сяргей Аляксандравіч Напрэенка — беларускі спартсмен
* Уладзімір Пятровіч Напрэенка — беларускі мастак
Саледад (Калумбія)

**Саледад** () — горад у калумбійскім дэпартаменце Атлантыка, на поўначы краіны. Уваходзіць у гарадскую агламерацыю Баранкільі. Другі па велічыні горад дэпартамента (пасля Баранкільі) і дзявяты ў краіне. У Саледадзе знаходзіцца Міжнародны аэрапорт імя Эрнэста Картысаса.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Калумбіі
Уладзімір Пятровіч Напрэенка

**Уладзімір Пятровіч Напрэенка** (нар. , в. Антонаўка, Касцюковіцкі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі акварэліст.

## Біяграфія 
Скончыў мастацка-графічны факультэт Віцебскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута ў 1970 годзе. Член Беларускага саюза мастакоў (1990). Жыве ў Віцебску.

Працуе пераважна ў тэхніцы акварэлі. Творам уласцівыя выкарыстанне розных прыёмаў акварэльнага жывапісу, вобразны сімвалізм.

Сярод работ: пейзажы «Куток старога Віцебска» (1973), «Браслаўскі матыў» (1978), «Світанак» (1983), «Сонечны дзень у лесе» (1989), «Ціхі вечар» (1993), «Пахмурная раніца» (1994); нацюрморты «Сланечнік» (1980), «Нацюрморт з кафейнікам» (1981), «Макі» (1987), «Нацюрморт з рамонкамі» (1988), «Бэз» (1989), «Нацюрморт з ружамі» (1989), «Дары лесу» (1994); трыпціх «Мой горад» (1994); паліптыхі «Ператварэнне» (1993), «Вяртанне майстра» (1993); серыя «На пленэры І. Хруцкага» (2007) і інш.

## Літаратура 
* Цыбульский, М. Л. Напреенко Владимир Петрович / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энцикл. : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Мн. : Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область. Кн. 2. — С. 155—156.

Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Віцебская школа акварэлі
Георгій Пятровіч Кісялёў

**Георгій Пятровіч Кісялёў** (, Антрацыт, Луганская вобласць, Украіна — , ) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Скончыў аддзяленне прыкладной графікі Харкаўскага мастацкага вучылішча (1959), Львоўскі інстытут прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва (1966). Галоўны мастак горада Віцебска (1967—1973), галоўны мастак віцебскіх вытворча-мастацкіх майстэрняў (1973—1992). Член Беларускага саюза мастакоў (1975). Жыў у Віцебску.

Працаваў у розных відах і тэхніках станковай і прыкладной графікі, у галіне шрыфта, жывапісу, медальернага мастацтва. Цэнтральнае месца належыць аўталітаграфіі, лінагравюры, афорту, гравюры на кардоне з манатыпіяй.

Сярод работ: гравюры і малюнкі «Першая Айчынная вайна» (1987), трыпціхі «Нябачны свет» (1954—2005), «Віцебск і Віцебшчына» (1967—1995), «Тыл. Дзеці вайны» (1987-84), «Ой, рана на Івана» (1980-81), «Вадохрышча» (1988), «Лятуння» (1995-98), паліптыхі «Набат» (1981), «Імкненне» (1981), серыі «У краі блакітных азёр» (1954—2005), «Маё поле» (1970-80), прысвечаныя Героям Савецкага Саюза, якія абаранялі Віцебшчыну (1985), гісторыі Бешанковіцкага раёна (1986), «Сувеніры — знакі Задыяка» (1994-95); акварэлі «Зіма» (1974), «Лучоса» (1974), «Тулава» (1974), «Макі» (1975), «Лён» (1975), «Стары горад» (1988); медалі, значкі (прысвечаныя гісторыі Віцебска (1978—2002), экслібрысы (больш за 500; 1951—2006) і інш. Аўтар жывапісных кампазіцый «Віцебск. Гарадскі пейзаж» (1967), «Хлеб, соль» (1971), «Першы трамвай» (1998).

## Літаратура 
* Цыбульский, М. Л. Киселев Георгий Петрович / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энцикл. : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Мн. : Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область. Кн. 1. — С. 486.

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Саача

**Саача** — горад у Калумбіі, на паўднёвым ускрайку Багаты, сталіцы краіны. Важны прамысловы цэнтр. Заснавана 31 снежня 1600 года. Цэнтр аднайменнай каталіцкай епархіі.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Калумбіі
Вільявісенсіа

**Вільявісенсіа** () — горад і муніцыпалітэт у Калумбіі, адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Мета. Размешчаны за 75 км паўднёвы ўсход ад сталіцы краіны Багаты, уздоўж ракі Гуатыя.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Калумбіі
Мета (дэпартамент)

**Мета** () — адзін з дэпартаментаў Калумбіі. Размяшчаецца блізка да геаграфічнага цэнтра краіны, на ўсход ад Анд. Адміністрацыйны цэнтр — горад Вільявісенсіа. Складаецца з 4 рэгіёнаў, якія падзяляюцца на 29 муніцыпалітэтаў.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Дэпартаменты Калумбіі
Сантандэр

**Сантандэр**:

## Іспанія 
* Сантандэр (горад)
* Сантандэр (камарка)

## Калумбія 
* Сантандэр (дэпартамент)
Аракатака

**Аракатака** () — горад і муніцыпалітэт на аднайменнай рацэ ў Калумбіі, у дэпартаменце Магдалена. Заснаваны ў 1885 годзе. У гэтым горадзе нарадзіўся пісьменнік Габрыэль Гарсія Маркес. У яго сусветна вядомым рамане «Сто гадоў адзіноты» пад назвай Маконда, верагода, апісваецца менавіта Аракатака.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Гарады Калумбіі
Жыткавіцкі раённы выканаўчы камітэт

**Жыткавіцкі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Гомельскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Жыткавіцкаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Будынак райвыканкама размешчаны ў цэнтры Жыткавічаў, на вуліцы Энгельса, 3.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Жыткавічаў
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Жыткавіцкі раён
Крыстобаль-Калон

**Крыстобаль-Калон** () — пік у горным масіве Сьера-Невада-дэ-Санта-Марта, найвышэйшая вяршыня Калумбіі. Пік круглы год пакрыты снежнай шапкай. Названы ў гонар Хрыстафора Калумба.

Уваходзіць у склад нацыянальнага парку Натураль Сьера-Невада-дэ-Санта-Марта.

Пік упершыню быў заваяваны ў 1939 годзе В. Вудам, А. Бэкервелам і І. Прааліні.

Катэгорыя:Горы Калумбіі
Густава Петра

**Густава Франсіска Петра Урэга** (, нар. , Сьенага-дэ-Ора) — калумбійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, эканаміст. Сенатар (2014-2018), кандыдат на прэзідэнцкіх выбарах 2010, 2018 і 2022 гадоў. Прэзідэнт Калумбіі з 7 жніўня 2022 года.

Катэгорыя:Прэзідэнты Калумбіі
Таліма

**Талі́ма** (ісп.: Tolima) — адзін з 32 дэпартаментаў Калумбіі. Размяшчаецца ў цэнтральна-заходняй частцы краіны, у даліне ракі Магдалены. Мяжуе з дэпартаментам Кальдас на ўсходзе і поўначы, на ўсходзе — з дэпартаментам Кундынамарка, на поўдні — з дэпартаментам Уіла і на захадзе — з дэпартаментамі Каўка, Валье-дэль-Каўка, Кіндыа і Рысаральда. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ібагэ.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Дэпартаменты Калумбіі
Фларэнсія

**Фларэнсія** () — горад і муніцыпалітэт на паўднёвым захадзе Калумбіі, адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Какета. Горад заснаваны 25 снежня 1902 года манахам ордэна капуцынаў, айцом Даратэа дэ Пупіалесам (1876—1959). У 1912 годзе Фларэнсіі быў прысвоены статус муніцыпіі і ў тым жа годзе прайшлі першыя выбары ў гарадскую раду. 14 сакавіка 1950 года Фларэнсія была абвешчана адміністрацыйным цэнтрам дэпартамента Какета.

## Вядомя ўраджэнцы і жыхары 
* Іван Маркес, лідар калумбійскіх партызан
Катэгорыя:Гарады Венесуэлы
Андрэй Валянцінавіч Лабовіч

**Андрэй Валянцінавіч Лабовіч** () — міністр працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь (з 2026 года).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1978 годзе ў Слоніме Гродзенскай вобласці.

Скончыў у 2001 годзе Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт, у 2015 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь.

У 2001 годзе працаваў вядучым эканамістам інспекцыі па бюджэце фінансавага аддзела адміністрацыі Партызанскага раёна горада Мінска.

У 2004—2008 гадах працаваў у адміністрацыі Завадскога раёна горада Мінска (намеснік начальніка аддзела — начальнік інспекцыі па бюджэце фінансавага аддзела, намеснік начальніка фінансавага аддзела — начальнік бюджэтнага аддзела, намеснік начальніка фінансавага аддзела).

З 2008 па 2010 гады працаваў начальнікам фінансавага аддзела адміністрацыі Фрунзэнскага раёна горада Мінска.

У 2010—2012 гадах — начальнік упраўлення мясцовых бюджэтаў галоўнага ўпраўлення бюджэтнай палітыкі Міністэрства фінансаў.

У 2012—2015 гадах — першы намеснік главы адміністрацыі Завадскога раёна горада Мінска.

У 2015—2021 гадах — першы намеснік міністра працы і сацыяльнай абароны.

18 чэрвеня 2021 года прызначаны намеснікам старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь.

15 студзеня 2026 года прызначаны міністрам працы і сацыяльнай абароны.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Лобович Андрей Валентинович

Катэгорыя:Міністры працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь
Айдарус аль-Зубаідзі

**Айдарус Касем Абдул Азіз аль-Зубаідзі** (; ) — еменскі дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч, прэзідэнт Паўднёвага Пераходнага Савета. З’яўляўся віцэ-прэзідэнтам Савета прэзідэнцкага кіраўніцтва Емена. Генерал-маёр.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1967 годзе ў мухафазе Эд-Далі.

Займаў пасаду губернатара Адэна са снежня 2015 года па красавік 2017 года.

5 студзеня 2016 года ён перажыў замах падчас баявых дзеянняў у Адэне. 16 лютага 2016 года ён перажыў яшчэ адзін замах.

16 верасня 2016 года прапанаваў стварыць саюз паўднёвых правінцый Емена, які будзе супрацоўнічаць з кааліцыяй на чале з Саудаўскай Аравіяй і ўрадам Емена.

У канцы красавіка 2017 года быў звольнены з пасады губернатара Адэна прэзідэнтам Хадзі за нелаяльнасць і за падтрымку Паўднёвага руху. 3 мая ў Адэне былі праведзеныя буйныя мітынгі ў знак пратэсту супраць рашэння Хадзі. 11 мая 2017 года, у разгар грамадзянскай вайны ў Емене, абвясціў стварэнне паралельнага органа кіравання Паўднёвым Еменам — Паўднёвы Пераходны Савет. Праз дзень Хадзі назваў савет нелегітымным.

26 красавіка 2020 года Паўднёвы пераходны савет абвясціў аўтаномію паўднёвых правінцый краіны.

У красавіку 2022 года Паўднёвы пераходны савет афіцыйна ўвайшоў у склад Савета прэзідэнцкага кіраўніцтва, новага кіруючага органа Емена, створанага пасля адстаўкі былога прэзідэнта Хадзі. Зубаідзі стаў Намеснікам старшыні Савета (віцэ-прэзідэнтам Емена).

7 студзеня 2026 года, у выніку контрнаступлення сіл урада (пры падтрымцы Саудаўскай Аравіі) на тэрыторыі, захопленыя раней Паўднёвым пераходным савет падчас наступлення ў Паўднёвым Емене, Зубаідзі быў адхілены ад пасады члена Савета прэзідэнцкага кіраўніцтва. Адначасова з гэтым стала вядома, што Зубаідзі адсутнічаў на мірных перамовах у Эр-Рыядзе наконт грамадзянскай вайны ў Емене. Па заяве кааліцыі на чале з Саудаўскай Аравіяй, ён бег у Абу-Дабі, сталіцу Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Генерал-маёры
Катэгорыя:Палітыкі Емена
Сядзіба Вайніловічаў (Кунцаўшчына)

**Сядзіба Вайніловічаў** — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры другой паловы XIX — пачатку XX стагоддзяў. Размешчаны ў вёсцы Кунцаўшчына Клецкага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Сядзіба была сфарміравана ў XIX стагоддзі і належала шляхецкаму роду Вайніловічаў.

Комплекс уключаў мураваны сядзібны дом, дом эканома, два будынкі вінакурні, вялікі гаспадарчы будынак, а таксама парк з невялікім вадаёмам.

## Сучасны стан 
На пачатак XXI стагоддзя сядзібныя будынкі ў асноўным захаваліся. Ад паркавых насаджэнняў засталіся асобныя дрэвы.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сядзібы Беларусі
Катэгорыя:Сядзібы Клецкага раёна
Катэгорыя:Кунцаўшчына (Клецкі раён)
Катэгорыя:Архітэктура XIX стагоддзя
Адвекцыя

» (Сан-Францыска)]]
**Адве́кцыя** ( — «дастаўка, перанос») — у метэаралогіі працэс гарызантальнага перамяшчэння паветраных мас пад уздзеяннем ветру, якое абумоўлівае перанос цяпла і вільгаці.

## Фізічная сутнасць 
Адвекцыя ўзнікае тады, калі паветраны паток пераносіць у пэўны раён паветраную масу з іншымі характарыстыкамі, чым тыя, што былі там раней. У адрозненне ад канвекцыі, дзе дамінуе вертыкальны рух, адвекцыя апісвае пераважна гарызантальны перанос і таму асабліва важная ў працэсе ўтварэння атмасферных франтоў, цыклонаў і антыцыклонаў.

Калі адвекцыя прыводзіць да збліжэння дзвюх паветраных мас з рознымі фізічнымі ўласцівасцямі, у франтальнай зоне фарміруецца рэзкая прасторавая змена метэаралагічных элементаў (тэмпературы, вільготнасці, напрамку і хуткасці ветру і інш.).

## Асноўныя віды 
### Адвекцыя цяпла і холаду 
* **Адвекцыя цяпла** — паступленне паветранай масы з больш высокай тэмпературай; звычайна суправаджаецца павышэннем тэмпературы, раставаннем снегу ў халодны сезон, змякчэннем маразоў.
* **Адвекцыя холаду** — паступленне паветранай масы з больш нізкай тэмпературай; можа выклікаць рэзкія пахаладанні, штармавое ўзмацненне ветру і адвектыўныя замаразкі.

Адзначаецца, што адвекцыя халоднага паветра з’яўляецца ўмовай узнікнення цыклона, а адвекцыя цёплага — спрыяе развіццю антыцыклону.

### Адвекцыя вільгаці 
Перанос вадзяной пары ветрам змяняе вільготнасны рэжым: рост адвекцыі вільгаці звычайна ўзмацняе воблачнасць і павышае імавернасць ападкаў, а адвекцыя сухога паветра — спрыяе рассейванню воблачнасці і падзенню адноснай вільготнасці. У тэрміналагічных слоўніках метэаслужбаў адвекцыя ўвогуле вызначаецца як перанос атмасфернай уласцівасці ветрам (у тым ліку вільгаці).

## Адвектыўныя з’явы 
Атмасферныя з’явы, якія ўзнікаюць у выніку адвекцыі, называюцца **адвектыўнымі**. Да іх адносяць:

* адвектыўныя туманы (напрыклад, калі цёплае і вільготнае паветра перамяшчаецца над халоднай паверхняй і астуджваецца да тэмпературы пункта расы);
* адвектыўныя ападкі;
* адвектыўныя навальніцы;
* адвектыўныя замаразкі;
* шэраг небяспечных з’яў — шквал, смерч, пылавая бура і інш.

## Значэнне для клімату Беларусі 
Для Беларусі адвекцыйныя працэсы маюць прынцыповае значэнне, бо тэрыторыя краіны знаходзіцца пад уплывам адвекцыі амаль каля дзвюх трацін часу на працягу года. Адвекцыя цяпла і холаду здольная выклікаць прыкметныя адхіленні сярэднямесячнай тэмпературы ад кліматычнай нормы: у асобныя гады амплітуда ваганняў сярэднямесячнай тэмпературы дасягае прыкладна 7–8&nbsp;°C летам і 14–20&nbsp;°C зімой. Гэта адлюстроўвае пераходны характар клімату краіны і моцную залежнасць надвор’я ад змены напрамкаў пераносу паветраных мас.

## Гл. таксама 
* Канвекцыя
* Атмасферны фронт
* Паветраныя масы
* Цыклон
* Антыцыклон
* Туман

## Крыніцы 
Катэгорыя:Метэаралогія
Алег Мікалаевіч Маціевіч

**Алег Мікалаевіч Маціевіч** () — беларускі мастак–жывапісец і педагог.

## Біяграфія 
У 1973 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Вучыўся ў Г. Вашчанкі, А. Кішчанкі, М. Данцыга.  

Выкладаў у Мінскім мастацкім вычылішчы (1976—1990), а таксама ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (1990—2008).

Удзельнік мастацкіх выставак з 1974 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1984.

## Творчасць 
Працаваў у розных жанрах станковага жывапісу.

Найбольш вядомыя працы: карціны «Успаміны» (1985), «Бакеншчык» (1986), «Рыбакі на Прыпяці», «Вясковае вяселле» (абедзве 1987), «Былы рынак» (1989), «22 чэрвеня» (2000), «На доўгую памяць» (2006), «Мірнае лета», «Паветраная трывога» (абедзве 2014); партрэты «Аўтапартрэт», «Партрэт мамы» (абодва 1973), «Юля» (1974), «Ірына» (1975), «Мастак Р. Сітніца», «Паэт Р. Барадулін» (абодва 1987), «Паэт Л. Дранько-Майсюк», «Гісторык і пісьменнік У. Арлоў (1989), «Дзеці» (1994); пейзажы «Мой сад у Магілёве» (1972), «У восеньскім садзе» (1983), «Вечар у вёсцы» (1985), «Летні вечар» (1987), «Ноч у Жыровічах» (1991–1992), «Пейзаж з крыжам в. Галічы», «Пейзаж з коньмі» (1996), «Лепельскія азёры» (2007); нацюрморты «Сухія кветкі» (1970), «Нацюрморт з кветкамі», «Нацюрморт з пеўнікам» (1976), «Нацюрморт з лямпай», «У вёсцы» (абодва 1986), «Грыбы» (1987), «Сялянскі нацюрморт» (1990).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя