open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Закінф

**Закінф** () — грэчаскі востраў і адміністрацыйная адзінка, частка Іанічных астравоў. Востраў вядомы са старажытных часоў, згадваецца ў Адысеі. Назва падыходзіць ад Закінфа, сына Дардана, легендарнага важака Аркадыі.

## Геаграфія 
Сталіца вострава — горад Закінтас, з насельніцтвам 15.000 чалавек. Плошча — 409 км²; агульнае насельніцтва — звыш 38.000 жыхароў паводле перапісу 2011 года. Лінія ўзбярэжжа — 123 км. Даўжыня вострава — 40 км; шырыня — 20 км. Найвышэйшы пункт — гара Врахіянас, вышынёй 758 метраў.

## Гісторыя 
Думаюць, што арыгінальная назва вострава магла быць Ірые, а назву Закінф () ён атрымаў, бо быў заселены Закінфам, сынам Дардана з Псофіса ў Аркадыі. Фукідыд піша, што востраў засялілі ахейцы з Пелапанеса ў другім тысячагоддзе да н.э. Паводле традыцыя, горад стварыў калонію Сагунта ў супрацоўніцтве з рутуламі з Ардэі, як лічаць, да Траянскай вайны. У спісе караблёў у Іліядзе Закінф згадваецца як адна з тэрыторый-удзельніц узначаленай Адысеем экспедыцыі супраць Троі. Паводле Герадота, жыхары вострава варожа ставіліся да ўраджэнцаў Лаконіі і ўцекачоў са Спарты, якія прытуліліся на востраве.

Падчас Пелапанескай вайны Закінф быў саюзнікам Афінаў. У 430 годзе да н.э. Спарта атакавала горад; пазней Афіны выкарыстоўвалі востраў як марскую базу для экспедыцыі ў Пілас.

## Эканоміка і клімат 
Густая расліннасць з урадлівымі раўнінамі на поўдні і гарамі на захадзе. Клімат — міжземнаморскі.

Вырабляюць аліўкавы алей. Вырошчваюць салодкі вінаград, з якога робяць разынкі Закінфа, апельсіны і лімоны. Аэрапорт Дыянісас Саламос працуе на паўднёвым захадзе вострава; у гэтай жа зоне знаходзіцца Нацыянальны марскі запаведнік Закінф, дзе жывуць чарапахі *Caretta Caretta*, якія лічыцца відам пад пагрозай вымірання і сустракаюцца пераважна ў бухце Лаганас.

## Вядомыя асобы 
* Дыянісас Саламас — грэчаскі паэт XIX ст., аўтар нацыянальнага гімна Грэцыі
* Яніс Фокас
* Уга Фоскала
* Андрэас Калвас.

## Славутасці 
Славутасці — бухта Наважыа, мыс Скінары і Сіняя Пячора.

На гарыстым баку вострава, з Анафонтрыі адкрываецца цудоўны краявід з манастыром.

У горнай вёсцы Керы, на поўдні, стаіць маяк.

Найлепшымі пляжамі лічацца Порта Ліміёнас, Порта Вромі і Порта Зора.

Крыніцы ў даліне бухты Чэры.

## Землятрусы 
За гісторыю вострава адбыліся шматлікія землятрусы. Адзін з першых — у 1840 годзе, пасля ў 1873, 1876 гадах. У 1893 годзе адбыўся асабліва моцны землятрус, якому папярэднічаў шэраг слабейшых штуршкоў, а ў наступныя два дні пасля землятрусу яны паўтараліся.
Дражнаўскі сельсавет (Старадарожскі раён)

**Дра́жнаўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Дражна.

## Геаграфія 
Сельсавет мяжуе з Шчыткавіцкім, Новадарожскім, Старадарожскім сельсаветамі Старадарожскага раёна і землямі Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
Дражнаўскі сельсавет утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Залужскага і Падарэскага сельсаветаў. З 25 снежня 1962 года ў складзе Слуцкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Старадарожскага раёна. 11 чэрвеня 1984 года скасавана вёска Паўлаўка.

## Населеныя пункты 
У склад сельсавета ўваходзяць 6 населеных пунктаў:
* аграгарадок Дражна
* аграгарадок Залужжа
* аграгарадок Падарэссе
* вёска Зялёная Дуброва
* вёска Карыцішча
* вёска Ляды

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1425 чалавек, з іх 92,3 % — беларусы, 5,2 % — рускія, 1,3 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1084 чалавеки.

## Вытворчая сфера 
* Залужскае лясніцтва ДВЛГУ «Старадарожскі вопытны лясгас»
* ААТ «Залужжа»
* ААТ «Арэса-агра»

## Сацыяльна-культурная сфера 
* Ахова здароўя: Залужскі і Падарэскі фельчарска-акушэрскія пункты, Дражнаўская ўрачэбная амбулаторыя, Дражнаўская аптэка
* Адукацыя: ДУА «КПК Падарэскі дзіцячы сад-сярэдняя школа», ДУА «Залужская сярэдняя школа», ДДУ «Залужскі яслі-сад»
* Сацыяльная абарона: Дома сацыяльных паслуг у в. Зялёная Дуброва, в. Карыцішча
* Культура: Падарэскі сельскі Дом культуры, Залужская сельская бібліятэка-клуб, Дражнаўская і Падарэская сельскія бібліятэкі

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Новадарожскі сельсавет

**Новадаро́жскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Новыя Дарогі.

## Геаграфія 
Новадарожскі сельсавет размешчаны ва ўсходняй частцы Старадарожскага раёна, у 12 кіламетрах ад горада Старыя Дарогі.

Мяжуе з Палажэвіцкім і Старадарожскім сельсаветамі Старадарожскага раёна і землямі Асіповіцкага раёна і Глускага раёнаў Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Старадарожскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Старадарожскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. 23 чэрвеня 1940 года з часткі сельсавета (6 населеных пунктаў: Арэхава, Заастроўе, Мінкавічы (вёска і пасёлак), Паставічы і Чарнакольшчына) утвораны Паставіцкі сельсавет. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Паставіцкага сельсавета. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Слуцкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Старадарожскага раёна. 30 мая 1979 года скасаваны хутар Чарніца. 17 кастрычніка 1979 года ў склад сельсавета з Дараганаўскага сельсавета Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці перададзена вёска Буда. 25 ліпеня 1988 года скасавана вёска Слынь.

## Населеныя пункты 
У склад сельсавета ўваходзяць 17 населеных пунктаў:
* аграгарадок Кавалічы
* аграгарадок Новыя Дарогі
* аграгарадок Паставічы
* пасёлак Іванаўка
* пасёлак Лукошкі
* пасёлак Мінкавічы
* пасёлак Штурма
* вёска Арэхаўка
* вёска Боркі
* вёска Буда
* вёска Дубраўскія Хутары
* вёска Мецішча
* вёска Мінкавічы
* вёска Новыя Ісаевічы
* вёска Новыя Фалічы
* вёска Равань
* вёска Старыя Фалічы

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1589 чалавек, з іх 93,8 % — беларусы, 3,5 % — рускія, 1,1 % — украінцы, 1,0 % — армяне; паводле перапісу 2019 года — 1422 чалавекі.

## Вытворчая сфера 
* Новадарожскае і Фаліцкае лясніцтвы ДЛГУ «Старадарожскі лясгас» 
* ААТ «Паставічы»
* ТАА «Аграфірма «Фалічы».

## Сацыяльна-культурная сфера 
* Ахова здароўя: пяць фельчарска-акушэрскіх пунктаў.
* Адукацыя: адна агульнаадукацыйная сярэдняя школа, дзве дашкольныя ўстановы.
* Культура: два Дома культуры, Дом сацыяльна-культурных паслуг, адна бібліятэка-клуб, дзве бібліятэкі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Палажэвіцкі сельсавет

**Палажэ́віцкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Палажэвічы.

## Геаграфія 
Сельсавет размешчаны за 17 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад горада Старыя Дарогі. Мяжуе з Пасецкім і Старадарожскім сельскімі Саветамі Старадарожскага раёна, землямі Любанскага раёна Мінскай вобласці і Глускага раёна Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
Палажэвіцкі сельсавет утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Кармазоўскага і Крываноскага сельсаветаў. З 25 снежня 1962 года па 30 ліпеня 1966 года ў складзе Слуцкага раёна. У 1967 годзе ў склад сельсавета з Старадарожскага сельсавета перададзена вёска Шчыты. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 13 населеных пунктаў.

## Населеныя пункты 
У склад сельсавета ўваходзяць 13 населеных пунктаў:
* аграгарадок Палажэвічы
* аграгарадок Прусы
* вёска Баранава
* вёска Барбэраўка
* вёска Будзенічы
* вёска Глядавічы
* вёска Дарошкавічы
* вёска Крываносы
* вёска Межылессе
* вёска Наша Ніва
* вёска Пятровічы
* вёска Стражы
* вёска Шчыты

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1402 чалавекі, з іх 95,9 % — беларусы, 2,4 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1218 чалавек.

## Вытворчая сфера 
* Палажэвіцкае лясніцтва ДЛГУ «Старадарожскі лясгас» 
* ААТ «Палажэвічы»
* КУСП «Прусы».

## Сацыяльна-культурная сфера 
* Ахова здароўя: два фельчарска-акушэрскіх пунктаў, адна ўрачэбная амбулаторыя, бальніца сястрынскага догляду.
* Адукацыя: вучэбна-педагагічны комплекс дзіцячы сад-сярэдняя школа, адна агульнаадукацыйная сярэдняя школа, адна дашкольная ўстанова.
* Сацыяльнае забеспячэнне: Дамы сацыяльных паслуг у в. Дарошкавічы, Межылессе і Стражы.
* Культура: Палажэвіцкі цэнтр культуры і адпачынку, Прускі сельскі дом культуры, два сельскія клубы, тры бібліятэкі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Мушынскі сельсавет

**Му́шынскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Мушына.

## Гісторыя 
Утвораны 18 лістапада 1966 года ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці БССР у складзе 11 населеных пунктаў: 10 населеных пунктаў,  якія ўваходзілі ў склад Ходасаўскага сельсавета (Барысаўка, Валоўнікі, Вяркееўшчына, Добрае, Дубейкава, Дуброўка, Залачэва, Каменка, Лапаціна і Мушына) і вёскі Пірагова, якая ўваходзіла ў склад Мазалаўскага сельсавета.

На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 11 населеных пунктаў.

29 снежня 2017 года скасавана вёска Дуброўка.

## Населеныя пункты 
* Барысаўка — вёска
* Валоўнікі — вёска
* Вяркееўшчына — вёска
* Добрае — вёска
* Дубейкава — вёска
* Дуброўка — вёска
* Залачэва — вёска
* Лапаціна — вёска
* Мушына — аграгарадок
* Пірагова — вёска

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 727 чалавек, з іх 97,4 % — беларусы, 1,9 % — рускія, 0,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 579 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Мстиславльский райисполком 
* Інфармацыя пра Мушынскі сельсавет на сайце Мсціслаўскага райвыканкама 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1966 годзе
Пасецкі сельсавет

**Па́сецкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Пасека.

## Геаграфія 
Пасецкі сельсавет мяжуе з Палажэвіцкім, Старадарожскім і Языльскім сельсаветамі Старадарожскага раёна, землямі Любанскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Старадарожскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Старадарожскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Слуцкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Старадарожскага раёна.

## Населеныя пункты 
У склад сельсавета ўваходзяць 6 населеных пунктаў:
* аграгарадок Пасека
* аграгарадок Сінягова
* вёска Гасціно
* вёска Рубежы
* вёска Рухава
* вёска Шушараўка

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 983 чалавекі, з іх 97,6 % — беларусы, 1,8 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 777 чалавек.

## Вытворчая сфера 
* Пасецкае лясніцтва ДЛГУ «Старадарожскі лясгас» 
* філіял «Сінягова» ААТ «Старадарожскі райаграсэрвіс».

## Сацыяльна-культурная сфера 
* Ахова здароўя: два фельчарска-акушэрскіх пункта.
* Адукацыя: ДУА «Вучэбна-педагагічны комплекс Пасецкі дзіцячы сад-сярэдняя школа», ДУА «Сінягоўскі яслі-сад».
* Сацыяльнае забеспячэнне: дом сацыяльных паслуг у в. Шушараўка.
* Культура: Пасецкі цэнтр культуры і адпачынку, Сінягоўскі сельскі клуб, Сінягоўская бібліятэка.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Шчыткавіцкі сельсавет

**Шчы́ткавіцкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Шчыткавічы.

## Геаграфія 
Шчыткавіцкі сельсавет мяжуе з Дражнаўскім сельсаветам Старадарожскага раёна, Пухавіцкім, Слуцкім раёнамі Мінскай вобласці, Асіповіцкім раёнам Магілёўскай вобласці. 

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Старадарожскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Старадарожскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Грэскага раёна, з 21 чэрвеня 1935 года — Слуцкай акругі. З 5 красавіка 1936 года ў складзе Старадарожскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 25 снежня 1962 года па 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе Слуцкага раёна.

## Населеныя пункты 
У склад сельсавета ўваходзяць 11 населеных пунктаў:
* аграгарадок Церабуты
* аграгарадок Шчыткавічы
* вёска Асавец
* вёска Вішнеўка
* вёска Гнезднае
* вёска Застарычча
* вёска Лавы
* вёска Ліпаўка
* вёска Ляўкі
* вёска Малінаўка
* вёска Мішавічы

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1565 чалавек, з іх 96,0 % — беларусы, 2,0 % — рускія, 0,9 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1224 чалавекі.

## Вытворчая сфера 
* ААТ «Шчыткавічы»
* ТАА «Профітагра»

## Сацыяльна-культурная сфера 
* Ахова здароўя: фельчарска-акушэрскі пункт, участковая бальніца, аптэка.
* Адукацыя: ВПК Шчыткавіцкі дзіцячы сад-сярэдняя школа, ВПК Церабуцкі дзіцячы сад-сярэдняя школа.
* Культура: сельскі дом культуры, цэнтр культуры і вольнага часу, бібліятэка-клуб, две бібліятэкі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Грэскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Горкаўскі сельсавет (Старадарожскі раён)

**Го́ркаўскі сельсаве́т** (да 2003 года **Паськаваго́рацкі**) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Горкі.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Паськава-Горацкі (Паськавагорацкі) сельсавет** у складзе Старадарожскага раёна Слуцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Паськавы Горкі. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Старадарожскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. 23 чэрвеня 1940 года ў склад Падарэскага сельсавета перададзена вёска Карыцішча. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Слуцкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Старадарожскага раёна. 5 снежня 2002 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Горкі. 27 чэрвеня 2003 года сельсавет перайменаваны ў Горкаўскі. 28 мая 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Языльскага сельсавета.

## Населеныя пункты 
У склад сельсавета ўваходзілі 13 населеных пунктаў:
* аграгарадок Горкі
* пасёлак Пралетарскі
* вёска Бярэзінка
* вёска Вуглы
* вёска Добрынка
* вёска Забалацце
* вёска Зарэчнае
* вёска Мядзведня
* вёска Навасёлкі
* вёска Пад’яменец
* вёска Паськава Горка
* вёска Селішча
* вёска Солан

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 890 чалавек, з іх 94,4 % — беларусы, 3,5 % — рускія, 1,0 % — украінцы.

## Вытворчая сфера 
* Паськава-Горацкае лясніцтва
* ААТ «Асвіца».

## Сацыяльна-культурная сфера 
* Ахова здароўя: фельчарска-акушэрскія пункты ў в. Навасёлкі, Паськава Горка, Солан.
* Адукацыя: сярэдняя агульнаадукацыйная школа і яслі-сады ў аг. Горкі.
* Культура: цэнтр культуры і адпачынку ў аг. Горкі, сельская бібліятэка-клуб у в. Солан, сельская бібліятэка ў аг. Горкі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Старадарожскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Языльскі сельсавет

**Я́зыльскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Языль.

## Геаграфія 
Языльскі сельсавет мяжуе з Дражнаўскім і Пасецкім сельсаветамі Старадарожскага раёна, Урэцкім сельсаветам Любанскага раёна, Сорагскім сельсаветам Слуцкага раёна.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Старадарожскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Старадарожскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Слуцкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Старадарожскага раёна. У 1978 годзе скасавана вёска Смалярня. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Горкаўскага сельсавета (13 населеных пунктаў: аграгарадок Горкі, пасёлак Пралетарскі, вёскі Бярэзінка, Вуглы, Добрынка, Забалацце, Зарэчнае, Мядзведня, Навасёлкі, Пад’яменец, Паськава Горка, Селішча і Солан).

## Населеныя пункты 
У склад сельсавета ўваходзяць:
* аграгарадок Горкі
* аграгарадок Языль
* пасёлак Пралетарскі
* вёска Асяродак
* вёска Аточка
* вёска Баравікі
* вёска Барок
* вёска Бярэзінка
* вёска Вуглы
* вёска Вярхуціна
* вёска Добрынка
* вёска Забалацце
* вёска Зарэчнае
* вёска Клятное
* вёска Крычын
* вёска Лескі
* вёска Мядзведня
* вёска Навасёлкі
* вёска Пад'яменец
* вёска Паськава Горка
* вёска Рабак
* вёска Селішча
* вёска Солан
* вёска Урбанаўка
* вёска Якавіна Града

Станам на 1 студзеня 1947 года ў склад сельсавета ўваходзілі 9 населеных пунктаў.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (12 населеных пунктаў) — 1323 чалавекі, з іх 91,1 % — беларусы, 5,1 % — рускія, 1,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (25 населеных пунктаў) — 1937 чалавек.

## Вытворчая сфера 
* КУП «Языль»
* Паськава-Горацкае лясніцтва
* ПС-750 
* ААТ «Асвіца»
* ААТ імя Скварцова і Маёрава.

## Сацыяльна-культурная сфера 
* Ахова здароўя: сельская ўрачэбная амбулаторыя ў аг. Языль, фельчарска-акушэрскія пункты ў в. Навасёлкі, Паськава Горка, Рабак, Солан.
* Адукацыя: сярэднія агульнаадукацыйныя школы ў аг. Языль і Горкі, яслі-сады ў аг. Языль і Горкі.
* Культура: цэнтр культуры і адпачынку ў аг. Языль і Горкі, сельскія бібліятэкі-клубы ў в. Рабак і Солан, сельскія бібліятэкі ў аг. Языль і Горкі і ў в. Вярхуціна.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Rise Against

**Rise Against** — амерыканскі панк-рок-гурт, заснаваны ў снежні 1999 года ў Чыкага, Ілінойс. У цяперашні час гурт складаюць вакаліст/рытм-гітарыст Цім Макілрат, гітарыст/бэк-вакаліст Зак Блэр, басіст Джо Прынсайп, барабаншчык Брэндан Бэрнс.

Першыя пяць гадоў гурт супрацоўнічаў з незалежным лэйблам Fat Wreck Chords, на якім выпусціў два студыйныя альбомы, *The Unraveling* (2001) і *Revolutions per Minute* (2003). Абодва альбомы мелі значны поспех на андэрграўнд-сцэне, і ў 2003 годзе гурт падпісаў кантракт з буйным лэйблам Geffen Records. Дэбютны альбом *Siren Song of the Counter Culture* на новым лэйбле прынёс гурту вялікі поспех на мэйнстрым-сцэне, былі выпушчаныя некалькі сінглаў. Наступныя два альбомы, *The Sufferer & the Witness* і *Appeal to Reason*, таксама былі паспяховымі і трымаліся на 10 і 3 месцы ў чарце Billboard 200 адпаведна. Праз 3 гады пасля *Appeal to Reason* быў выпушчаны альбом *Endgame*. Усе чатыры альбомы, выпушчаныя Geffen Records, былі плацінавымі ў Канадзе, у той час як *The Sufferer & the Witness* і *Appeal to Reason* былі залатымі ў ЗША.

Rise Against таксама вядомыя сваёй прапагандай прагрэсіўных арганізацый, такіх як Amnesty International і It Gets Better Project. Гурт актыўна прапагандуе правы жывёл, бальшыня ўдзельнікаў з’яўляюцца сябрамі straight edge (апроч Бэрнса), прыхільнікамі PETA, і вегетарыянцамі.

## Дыскаграфія 
* *The Unraveling* (2001)
* *Revolutions per Minute* (2003)
* *Siren Song of the Counter Culture* (2004)
* *The Sufferer & the Witness* (2006)
* *Appeal to Reason* (2008)
* *Endgame* (2011)
* *The Black Market* (2014)
* *Wolves* (2017)
* *Nowhere Generation* (2021)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Рок-гурты ЗША
Катэгорыя:Панк-рок-гурты ЗША
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1999 годзе
Забалацкі сельсавет (Мсціслаўскі раён)

**За́балацкі сельсавет** — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Забалацце. 

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Расненскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Расненскім раёне БССР, з 8 ліпеня 1931 года ў Мсціслаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 18 лістапада 1966 года ў склад сельсавета з Доўгавіцкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Бескаўка, Васількова, Падказелле і Пятрыгі), з Ходасаўскага сельсавета — вёска Курслабуты. 6 красавіка 1973 года скасавана вёска Курслабуды, у 1977 годзе — хутар Вільгусовічы, 29 мая 1984 года — вёска Падказелле. 22 лютага 2012 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ходасаўскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 462 чалавекі, з іх 97,8 % — беларусы, 1,5 % — рускія, 0,4 % — украінцы.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў: Бескаўка, Васількова, Ваўкаўцы, Забалацце, Карпісонаўка, Лыкінка, Міхайлава, Прыбярэжжа, Пятрыгі, Ракітанка, Чорная Сасна, Юшкавічы.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мсціслаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Расненскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2012 годзе
1960 год у гісторыі музыкі

**1960** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
## Альбомы 
## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
* 18 сакавіка — Уладзімір Ухцінскі, беларускі спявак.
* 11 снежня — Рэйчэл Портман, англійская кампазітарка, найбольш вядомая сваімі працамі для кіно.

## Памерлі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Уладзімір Ухцінскі

**Уладзімір Ухцінскі** (18 сакавіка 1960, Ніжнія Красты, Ніжнекалымскі раён, Якуцкая АССР, РСФСР, СССР) — беларускі эстрадны спявак і .

## Біяграфія 
Нарадзіўся 18 сакавіка 1960 года ў пас. Ніжнія Красты (Якуцкая АССР, РСФСР). У пяць гадоў разам з бацькамі пераехаў у Гомель. Пасля васьмі класаў пайшоў працаваць на Гомельскі завод пускавых рухавікоў, спяваў у завадскім ансамблі.

У 1981—1984 гадах працаваў у Маскве бас-гітарыстам у калектыве Ігара Талькова. У 1984 годзе вярнуўся ў Гомель, дзе супрацоўнічаў з групай «Граніт». З 1986 па 1991 гады — ў гурце Сябры. З 1993 года заняўся сольнай кар’ерай. У 1993 годзе заняў першае месца ў фінале на фестывалі «Песня года» (Масква). Узнагароджаны медалём Жукава за актыўны дзел у канцэртнай дзейнасці па вайсковых частках і медалём за актыўную творчую працу па патрыятычнаму выхаванню моладзі.

Жанаты, мае дачку.

## Літаратура 
* *Каштанова И.* «Многорукий Шива». Певец Владимир Ухтинский и его верные друзья. // Во Славу Родины. Минск. 1 февраля 2001. — С. 4.
* 

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Дэніэл Уэбстэр

**Дэніэл Уэбстэр** (; 18 студзеня 1782, Нью-Гэмпшыр — 24 кастрычніка 1852, Маршфилд, Масачусэтс) — амерыканскі палітычны дзеяч. Дзяржаўны сакратар ЗША ў 1841—1843 і 1850—1852 гг., Сенатар у 1827—1841 і 1845—1850 гг., Член Палаты прадстаўнікоў у 1813—1817 і 1823—1827 гг.

Скончыў школу Акадэмія Філіпс ў Эксетер і Дартмуцкага каледжа. Быў адвакатам.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сакратары ЗША
Мадурай

**Мадурай** — горад у Індыі, адміністрацыйны цэнтр акругі Мадурай і трэці найбуйнейшы горад у штаце Тамілнад. Горад быў пабудаваны пандыйскім раджой Кулашэкхара, быў сталіцай пандыйскіх кіраўнікоў Паўднёвай Індыі. Галоўнай славутасцю горада з'яўляецца індуісцкі храм Мінакшы.

Мадурай размешчаны на поўдні індыйскага штата Тамілнад — за 498 км на паўднёвы захад ад сталіцы штата — горада Чэнаі. Вышыня горада над узроўнем мора 101 м. Праз Мадурай працякае рака Вайгай, падзяляючы яго амаль на 2 роўныя часткі. Плошча горада — 52 км², а плошча агламерацыі — 178 км².

Клімат горада — трапічны, даволі гарачы і засушлівы. Вялікая частка ападкаў выпадае ў перыяд паўночна-ўсходняга мусона (кастрычнік — лістапад).

Катэгорыя:Гарады Тамілнада
Залман Ліф

**Залман Ліф ** ( Мар’іна Горка, Ігуменскі павет, Мінская губерня — , Іерусалім) — ізраільскі картограф-фатограф беларускага яўрэйскага пахождання. Адзін з заснавальнікаў ізраільскай картаграфіі і фотаграмметрыі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў г. Мар’іна Горка. У маладосці быў актывістам сіянісцкага руху. Вывучаў агратэхніку ў Маскоўскім універсітэце. У 1924 годзе эміграваў у Эрэц-Ісраэль. Некалькі гадоў пазней быў прызначаны галоўным інжынерам Палестынскай землеўпарадкавальнай кампаніі.

Быў дарадцам Д. Бэн-Гурыёна і кансультантам у міністэрстве замежных спраў Ізраіля па пытаннях дзяржаўных меж. Быў чальцом дэлегацый Ізраіля на паседжаннях Генеральнай Асамблеі ААН, а таксама на Лазанскай канферэнцыі 1949 года.

У 1948 заснаваў Інстытут фотаметрыі ў Ерусаліме. Ім былі падрыхтаваны карты Эрэц-Ісраэль.

## Сям’я 
Яго ўнук  — вядомы ізраільскі кампазітар і дырыжор, а праўнучка  — ізраільская артыстка і палітычная актывістка.

## Спасылкі 
* ЛИФ

Катэгорыя:Картографы
Катэгорыя:Фатографы Ізраіля
Храм Мінакшы

**Храм Мінакшы** () — індуісцкі храм у горадзе Мадурай на тэрыторыі індыйскага штата Тамілнад. Названы ў гонар багіні Мінакшы, адной з жонак бога Шывы. Знойдзена мноства гістарычных сведчанняў храма датаваных раней новай эры. Храм быў амаль цалкам разбураны ў 1310 годзе мусульманскімі заваёўнікамі. Храм быў цалкам адноўлены ў першапачатковым выглядзе ў канцы XIV стагоддзя, калі індускія цары зноў прыйшлі да ўлады ў Мадураі.

Храм Мінакшы знаходзіцца ў самым цэнтры горада, і тут праходзяць шматлікія святы і рытуалы для жыхароў горада. Храм мае 258 метраў у шырыню і 223 метры ў даўжыню. Вышыня — 51,9 м. Увенчаны чатырнаццаццю гапурамі — вежамі вышынёй да 50 метраў. Пяць вежаў размешчаны ўнутры храма, астатнія звонку. Усе яны цалкам пакрытыя мноствам адносна невялікіх размаляваных скульптур: Шывы, шматаблічныя багіні, жрацы і музыканты, міфічныя жывёлы, мужчыны і жанчыны.

Перад уваходам у храм размешчана «Сажалка залатой лілеі», прызначаная для абраду абмывання. Храм адкрыты круглыя суткі. Месца паломніцтва.

Архітэктурная кампазіцыя выканана ў стылі, тыповым для індыйскіх храмаў. Храм выцягнуты з усходу на захад. У цяперашні час скульптуры падфарбоўваюць і рэстаўруюцца кожныя 12 гадоў. Апошняя рэканструкцыя храма была завершана ў сакавіку 2009 года.

Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Індуісцкія храмы Індыі
Катэгорыя:Мадурай
Нараянгандж

**Нараянгандж** () — горад у Бангладэш, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Горад атрымаў сваю назву ад Бікона Лал Пандэя, індуісцкага рэлігійнага лідара, які быў таксама вядомы як Бінур Такур або Лахсмі Нараян Такур. Ён арандаваў зямлю ў брытанскай Ост-Індскай кампаніі ў 1766 годзе, пасля бітвы пры Плесі. 

## Дэмаграфія 
Катэгорыя:Гарады Бангладэш
Вікіпедысты

» ў 2012 годзе]]
**Вікіпедысты** (), ці супольнасць Вікіпедыі () — людзі, якія робяць свой уклад у развіццё інтэрнэт-энцыклапедыі Вікіпедыі. Слова «вікіпедыст» () у жніўні 2012 года было ўключана ў «Оксфардскі слоўнік англійскай мовы». Амаль усе вікіпедысты — валанцёры, якія працуюць на грамадскіх пачатках бясплатна, але ёсць таксама вікі-рэзідэнты, для якіх папаўненне і рэдагаванне Вікіпедыі з'яўляецца часткай працы ў арганізацыі (часцей за ўсё адукацыйнай, навуковай ці культурнай) і студэнты, вучэбная праца якіх звязана з рэдагаваннем Вікіпедыі.

## Стасункі 
Зносіны паміж удзельнікамі супольнасці адбываюцца на форуме і іншых старонках абмеркавання Вікіпедыі. Акрамя таго, зносіны паміж вікіпедыстамі магчымы праз сацыяльныя сеткі, Skype, IRC-каналы і інш. Для асабістага абмеркавання падзей у Вікіпедыі рэдактары энцыклапедыі арганізуюць нефармальныя вікісустрэчы.

Фармальныя сустрэчы вікіпедыстаў праходзяць у форме вікіканферэнцый, якія арганізуюцца звычайна лакальнымі аддзяленнямі Фонда Вікімедыя.

Штогод, пачынаючы з 2005 года, па ініцыятыве Фонда Вікімедыя праходзіць міжнародная канферэнцыя ўдзельнікаў усіх вікіпраектаў, якія кіруюцца Фондам, пад назвай Вікіманія. Падчас гэтых мерапрыемстваў праходзяць прэзентацыі і дыскусіі пра дзейнасць Фонда Вікімедыя, вікіпраекты, адкрытае праграмнае забеспячэнне, свабоднае распаўсюджванне ведаў, тэхнічныя і сацыяльныя аспекты функцыянавання вікіпраектаў і г.д.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вікіпедыя
Слоік

**Слоік** — шкляны, радзей керамічны посуд. Выкарыстоўваецца ў хатняй гаспадарцы для захоўвання прадуктаў хатняга кансервавання, ў лабараторыях для прыгатавання біялагічных прэпаратаў і ў фармаклогіі для захоўвання лекаў.

## Апісанне 
Закрываецца металічнай крышкай тыпу «Omnia» або вінтавой крышкай тыпу «Твіст», пластыкавай крышкай. Металічныя крышкі маюць мяккае кольца або пакрыццё спецыяльным лакам, якія садзейнічаюць жорсткаму закрыццю і стварэнню вакууму пры кіпячэнні або аўтаклававанні.

Адным з відаў слоікаў ёсць мэйсан-слоік, які запатэнтаваў 30 лістапада 1858 года ў Філадэльфіі Джон Лэндзіс Мэйсан. Мэйсан-слоік вельмі распаўсюджаны ў ЗША.

У лабараторыях часта выкарыстоўваюць слоікі з прыцёртымі шклянымі крышкамі.

Як правіла, слоікі цыліндрычнай формы. Ад бутэлькі слоік адрозніваецца значна большай адтулінай. Найбольш распаўсюджанымі з'яўляюцца бясколерныя шкляныя слоікі з натрыева-кальцыева-сілікатнага шкла, але часам бываюць з непразрыстага або каляровага шкла або керамічныя.

## Гл. таксама 
* Бляшанка
* Бутэлька

Катэгорыя:Посуд
Катэгорыя:Шклатара
Волма (прыток Іслачы)

**Во́лма, Валмянка** — рака ў Дзяржынскім і Валожынскім раёнах Мінскай воласці Беларусі, левы прыток ракі Іслач (басейн Нёмана).

## Назва 
Паводле М. Фасмера, назва ракі Волма роднасная ст.-інд. *ūrmís* «хваля», авест. *varəmi-* «хваля», ст.-в.-н. *walm* «гарачыня», англас. *wielm* «кіпенне, хваля, цячэнне».

Паводле Э. Мурзаева, назва Волма ад беларускага народнага геаграфічнага тэрміна *волма* «упадзіна», «паглыбленне», *волміна* «катлавіна», «вільготная ўпадзіна, якая паросла травой».

Паводле В. Жучкевіча, назва Волма паходзіць ад тэрміна *волма* «упадзіна ў пойме ракі», «пераўвільготненая прытэрасная паласа».

Паводле У. Тапарова, назва Волма магла б адпавядаць ці прус. *Wolmen*, ці пруск. *Almoyn*, літ. *almė* «гной», *almėti*, *elmėti* «сачыцца», «струменіцца», літ. *Almajà*, *Almajas*, *Elmė* і да т. п..

Па іншы бок нёманска-дняпроўскага водападзелу другая Волма, прыток бярэзінскай Свіслачы. Па розныя бакі гэтага водападзелу таксама разнесеныя рэкі з назвамі Уса, Уша, Свіслач.

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі складае 44 кіламетры. Плошча вадазбору — 177 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні — 3 м/км. Сярэдні расход вады — 1,3 м³/с. Рака пачынаецца ў напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Шчэпкі Дзяржынскага раёна. Упадае ў Іслач каля хутара Рудня (Валожынскі раён). Вадазбор на заходніх схілах Мінскага ўзвышша. Даліна ракі ў вярхоўі звілістая, трапецападобная, ніжэй вёскі Дудка Валожынскага раёна скрынкападобнай формы. Шырыня даліны складае 0,5—0,7 км. Схілы даліны спадзістыя і ўмерана стромкія, вышынёй 10—20 метраў. Пойма ракі пад лугам. Шырыня поймы складае 20—50 метраў у вярхоўі і 120—200 метраў у ніжнім цячэнні. Рэчышча звілістае, каналізаванае ў верхнім цячэнні. Шырыня ракі ў межань складае 6—10 метраў. Берагі стромкія і абрывістыя. Рака выкарыстоўваецца ў якасці водапрыёмніка меліярацыйных сістэм.

На рацэ гарадскі пасёлак Івянец. Каля ракі аграгарадок Волма, вёскі Зуёўка, Дзянісаўшчына, Валмечка (Дзяржынскі раён), Вірлавічы (Стаўбцоўскі раён), Дудка, Шыкуці, Замасцяны, Старынкі (Валожынскі раён). Каля аграгарадка Волма на рацэ плаціна і сажалка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области. Описание истоков рек в Минской области 

Катэгорыя:Рэкі Дзяржынскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Іслачы
Гэй там налівай!

**Гэй, там, налівай!** — альбом беларускага рок-гурта Крама. Запісаны ў 1994 годзе.

## Змест 
## Удзельнікі 
* Ілля Шэўчык: гітара
* Ігар Варашкевіч: спеў
* Анатоль Горбач: ударная ўстаноўка
* Сяржук Трухановіч: гітара
* Алесь Белізяк: гукарэжысёр
* Руслан Праўда: бас-гітара
* Зміцер Лукашук: тэксты, менеджмент

Катэгорыя:Альбомы «Крамы»
Катэгорыя:Альбомы 1994 года
Катэгорыя:З’явіліся ў 1994 годзе
Падсолтаўскі сельсавет

**Падсо́лтаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Падсолтава.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Пацолтаўскі сельсавет** у складзе Мсціслаўскага раёна Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Пацолтава. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Мсціслаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 18 лістапада 1966 года ў склад Старасельскага сельсавета перададзена вёска Леснікі. 16 чэрвеня 1981 года ў склад сельсавета з Раздзельскага сельсавета перададзена вёска Буліна. 26 сакавіка 1987 года скасавана вёска Князішчава. 20 лістапада 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Раздзельскага сельсавета (19 населеных пунктаў: аграгарадок Курманава, вёскі Асінаўка, Багацькаўка, Бель, Беразетня, Вышова, Глінне, Каменка, Крутая, Лужкі, Несцерава, Пацкава, Раздзел, Рубанаўка, Сакалова, Селішчы, Слаўнае, Старына і Шамава).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (11 населеных пунктаў) — 822 чалавекі, з іх 93,3 % — беларусы, 6,0 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (30 населеных пунктаў) — 1152 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Інфармацыя пра Падсолтаўскі сельсавет на сайце Мсціслаўскага райвыканкама 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Эрнест Артур Роў

, Hever Castle.]]
**Эрнест Артур Роў** (; , Эсэкс — ) — віктарыянскі мастак, вядомы сваімі акварэлямі брытанскіх і еўрапейскіх садоў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Вялікабрытаніі
Рагавыя каралы

**Рагавыя каралы** (*Gorgonaria*) — парафілетычная група васьміпрамянёвых каралаў (*Octocorallia*), якая раней разглядаўся ў рангу атраду. Каля 1200 відаў. Жывуць ва ўсіх морах, пераважна на плыткаводдзі і на сярэдняй глыбіні ў трапічнай зоне Атлантычнага, Індыйскага і Ціхага акіянаў. Некаторыя віды з'яўляюцца аб'ектам промыслу. Унутраны шкілет прадстаўнікоў утвораны вапнавымі спікуламі або канцэнтрычнымі слаямі бялку-калагену — *гарганіну*.

## Спасылкі 
* Жизнь животных: в 6-ти томах. — М.: Просвещение. Под редакцией профессоров Н. А. Гладкова, А. В. Михеева. 1970.
* 

Катэгорыя:Васьміпрамянёвыя каралы
Іван Якаўлевіч Сяржантаў

**Іван Якаўлевіч Сяржа́нтаў** (17 лютага 1919 — 29 красавіка 1943) — савецкі лётчык-знішчальнік  (, Паўднёвы фронт), гвардыі лейтэнант. Герой Савецкага Саюза (1943).

За перыяд баявых дзеянняў зрабіў 258 баявых вылетаў, правёў 85 паветраных баёў, збіў асабіста 21 самалёт ворага.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і селяніна ў вёсцы Малыя Якаўлевічы (каля горада Орша цяпер Віцебскай вобласці. Беларусь). Бацька памёр рана, і пяцёра дзяцей засталіся без карміцеля. З шасці гадоў Іван пайшоў у падпаскі ў суседнюю вёску, каб зарабіць на падручнікі і з восені пайсці ў школу. Вучыўся ахвотна і добра, а потым зноў наймаўся працаваць пастухом, імкнучыся хоць чым-небудзь дапамагчы маці.

Скончыўшы 7 класаў, у 1937 годзе, Іван Сяржантаў паступіў у прафесійна-тэхнічнае вучылішча Аршанскага ільнокамбіната, авалодаў прафесіяй ткача; таксама ў гэтым годзе ён пачаў займацца ў Аршанскім аэраклубе.

У Чырвонай Арміі з 1938 года. Накіраваны ў Адэскую авіяшколу. У чэрвені 1941 года скончыў Чугуеўскае ваеннае авіяцыйнае вучылішча.

Ваяваць пачаў у студзені 1942 года ў 148-м знішчальным авіяпалку ў званні сяржанта. У жніўні 1942 года быў уключаны ў склад 9-га гвардзейскага знішчальнага авіяпалка.

Загінуў на сваім аэрадроме 29 красавіка 1943 года ў выніку няшчаснага выпадку (памёр ад атручвання). Пахаваны ў горадзе Растоў-на-Доне.

Да моманту гібелі выканаў каля 260 баявых вылетаў. Правёўшы каля 90 паветраных баёў, збіў 14 самалётаў асабіста і 8 у групе (па іншых крыніцах — 13 асабіста і 9 у групе).

## Узнагароды 
* Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 жніўня 1943 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкім захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм гвардыі лейтэнанту Сержантаву Івану Якаўлевічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
* Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, медалямі.

## Памяць 
* Імя Героя носяць вуліцы ў гарадах Орша і Растоў-на-Доне, таксама яно ўвекавечана на мемарыяле растоўскага Парку авіятараў.
* У Якаўлевічскай сярэдняй школе Аршанскага раёна ў пакоі баявой славы Сяржантаву прысвечаны стэнд.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* *Зильманович Я. Д.* На крыльях Родины: Документальные очерки — Алма-Ата: Жалын, 1985. — 320 с. — 50 000 экз.

## Спасылкі 
* 
* Сержантов Иван Яковлевичм // Праект «Память народа»

* *Зильманович Я. Д.* На крыльях Родины: Документальные очерки — Алма-Ата: Жалын, 1985. — 320 с. — 50 000 экз.
* Героі Савецкага Саюза, удастоеныя звання за подзвігі на Доне .
* *Кутенко О.* Проект «Улицы Орши». Лётчик Иван Сержантов  // Аршанская газета
* Сержантов Иван Яковлевич // Беларусь у асобах і падзеях

Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Лейтэнанты СССР
Мікалай Цімафеевіч Архіпец

**Мікала́й Цімафе́евіч Архі́пец** (, в. Каменны Барок Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці — ) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч, міністр прамысловага будаўніцтва БССР (1968—1979), намеснік старшыні Дзяржаўнага забеспячэння СССР (1979—1988).

## Біяграфія 
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

З 1956 па 1961 год — кіраўнік Аршанскага будаўнічага трэста.

З 1964 па 1968 год — кіраўнік будтрэста № 16 «Нафтастрой», які адбудоўваў горад Наваполацк.

З 1969 па 1979 год узначальваў Міністэрства прамысловага будаўніцтва БССР, адкуль быў пераведзены на працу ў Маскву на пасаду намесніка старшыні Дзяржаўнага забеспячэння СССР.

Заслужаны будаўнік БССР, Ганаровы грамадзянін Наваполацка (1986). Быў узнагароджаны двума ордэнамі Леніна, ордэнам ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі, ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам Айчыннай вайны I ступені і дзесяццю медалямі.

## Бібліяграфія 
Аўтар кнігі ўспамінаў «Время надежд и огорчений».

## Ушанаванне памяці 
У гонар М. Ц. Архіпца на 40-годдзе горада Наваполацка была ўсталяваная памятная дошка.

## Літаратура 
* *Долготович, Б. Д.*. Почетные граждане Белорусских городов. — Минск, Беларусь, 2008. — С. 85.

## Спасылкі 
* Он строил, не подстраиваясь. РУП «Белстройцентр».

 
Катэгорыя:Міністры будаўніцтва БССР
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Наваполацка
Помнік падпольшчыкам (Мінск)

**Помнік падпольшчыкам** — помнік у Аляксандраўскім скверы Мінска.

Пастаўлены ў 1979 годзе на месцы, дзе 26 кастрычніка 1941 года нямецка-фашысцкія акупанты закатавалі членаў камуністычнага падполля В. Ф. Шчарбацэвіч, Н. Ф. і П. Ф. Янушкевічаў, а 7 мая 1942 года І. П. Казінца і М. Г. Дземідзенку.

Аўтарамі помніка з’яўляюцца скульптар А. Анікейчык і архітэктары Л. Левін і Ю. Градаў. Помнік уяўляе сабой 2 чыгунныя пліты з адбіткамі нібыта слядоў загінуўшых падпольшчыкаў. Пліты злучаны бронзавай мемарыяльнай дошкай. Стылізаваны калючы дрот ахоплівае пятлёй адзін бок дошкі, з другога боку ён, звіваючыся, чапляецца за шурпатую кару старога дрэва — нямога сведкі расправы над мужнымі патрыётамі Радзімы.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:1979 год у Мінску
Катэгорыя:Аляксандраўскі сквер
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Левіна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Градава
Катэгорыя:Творы Анатоля Анікейчыка
Купанне

**Купа́нне** — працэс апускання ў ваду і, часцяком, плавання. З мэтай абмывання або аздараўлення адносіцца да гігіенічных і лячэбна-прафілактычных працэдур, таксама папулярная забава.

Купанне можа ажыццяўляцца як у прыродных вадаёмах — акіян, мора, рака, возера, сажалка, так і ў штучных — бассейн ці ванна. Участак берага вадаёма (звычайна пяшчаны, часам камяністы), прыдатны або спецыяльна прыстасаваны для купання, называецца пляж.

Зімовае купанне называецца маржаваннем.

Катэгорыя:Гігіена
Катэгорыя:Лячэнне
Катэгорыя:Забавы
Тарлоўскі

**Тарлоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Іванавіч Тарлоўскі (1902—1990) — Герой Савецкага Саюза.
* Ігар Віктаравіч Тарлоўскі (нар. 1974) — беларускі футбаліст.
Целешаў

**Целешаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Рыгоравіч Целешаў (1906—1940) — Герой Савецкага Саюза.
* Яўген Міхайлавіч Целешаў (1923—1997) — Герой Савецкага Саюза.
Crocodylus anthropophagus

***Crocodylus anthropophagus*** Brochu, Njau, Blumenschine & Densmore, 2010 — вымерлы від кракадзілаў сямейства Crocodylidae, знойдзены ў Алдувайскай цясніне ў Афрыцы.

## Апісанне 
Выкапневыя знаходкі ў выглядзе часткова захаваных чэрапа і шкілета маюць узрост 1,84 млн гадоў. Па некаторых прыкметах нагадвае адносна нядаўна вымерлагамадагаскарского кракадзіла *Voay robustus*. Crocodylus anthropophagus&#x20;Brochu et al., 2010 быў найбуйнейшым з драпежнікаў, выяўленых у Алдувайскай цясніне побач з продкамі людзей, такімі відамі, як *Homo habilis* і *Paranthropus boisei*, на чыіх касцяных рэштках засталіся сляды ўкусаў гэтай рэптыліі (адсюль і назва віду).

## Распаўсюджанне 
Афрыка, паўночная Танзанія (тыпавая мясцовасць: Алдувай, пліяцэн, плейстацэн), дзе таксама знаходзіцца тыпавая мясцовасць двух відаў гамінід *Homo habilis* і *Paranthropus boisei*.

## Спасылкі 
* Ancient Human Ancestors Faced Fearsome Horned Crocodile.(англ.)

Катэгорыя:Паўзуны плейстацэну
Катэгорыя:Паўзуны пліяцэну
Катэгорыя:Вымерлыя паўзуны
Катэгорыя:Сапраўдныя кракадзілы
Кальян

**Кальян** — горад у індыйскім штаце Махараштра (акруга Тханэ), за 60 км на ўсход ад Мумбаі. Уваходзіць у муніцыпальнае ўтварэнне Кальян-Дамбіўлі, з'яўляючыся яго адміністрацыйным цэнтрам. Размешчаны на беразе Аравійскага мора, у эстуарыі ракі Улхас. Сярэдняя тэмпература — 27,1 °C. Гадавая норма ападкаў — 2818 мм. Сярэдняя тэмпература траўня (самага гарачага месяца) — 30,5 °C. Сярэдняя тэмпература студзеня (самы халодны месяц) — 23,4 ° C .

Катэгорыя:Гарады Махараштры
Pomacanthus arcuatus

**Pomacanthus arcuatus** — трапічная марская рыба з сямейства Pomacanthidae.

## Апісанне 
Рыба даўжынёй да 50 см. Афарбоўка цела светла-шэрага колеру з цёмна-шэрай плямай на кожнай лусцы. Горла, грудныя і брушныя плаўнікі цёмна-шэрыя. У хваставога плаўніка маецца блакітная аблямоўка. Морда белая. Спіна і анальны плаўнікі маюць ніткападобныя падаўжэнні.

Маладыя рыбы чорныя з пяццю жоўтымі вертыкальнымі палосамі на целе.

## Распаўсюджанне 
Жыве ў трапічнай і субтрапічнай заходняй Атлантыцы, ад узбярэжжа Бразіліі да Фларыды, у паўночнай частцы Карыбскага мора, у Мексіканскім заліве. Часам яго можна сустрэць ля ўзбярэжжа Новай Англіі. У рыб вялікая тэрыторыя плошчай больш за 1 000 м², на якой яны жывуць часцей парамі.

## Харчаванне 
Харчуецца губкамі, асцыдыямі, імшанкамі, гідроіднымі, Gorgonaria, Zosteraceae і водарасцямі.

З-за сваёй афарбоўкі гэты від не ўтрымліваюць у акварыумах. Аднак у Карыбскім моры яе выкарыстоўваюць у ежу.

## Літаратура 
* Gerald R. Allen: Falter — und Kaiserfische, Band 2, 1979, Mergus Выдавецтва, ISBN 3-88244-002-3
* Baensch/Patzner: Mergus Meerwasser-Atlas Band 6. Mergus-Verlag, Melle, ISBN 3-88244-116-X

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Акунепадобныя
Трайбалізм

**Трайбалізм**, **трыбалізм** (, ад  — племя) — вызначэнне з'явы ў палітычным жыцці многіх афрыканскіх краін, дзе ў грамадстве захаваліся моцныя родаплемянныя сувязі. Выяўляецца ў спрыянні супляменнікам у заняцці пасад у дзяржаўным апараце і спалучэнні палітычнай і племянной барацьбы. З'яўляецца галоўнай прычынай палітычнай нестабільнасці і грамадзянскіх канфліктаў у краінах Афрыкі.
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Грамадскі лад
Мішэль Трамбле

**Мішэль Трамбле** (; нар.  года, Манрэаль) — канадскі драматург і празаік. Акрамя п’ес і раманаў, яго пяру таксама належаць лібрэта мюзіклаў, пераклады і адаптацыі амерыканскіх і іншых замежных аўтараў, сцэнарыі фільмаў і тэксты песень. Рыцар Нацыянальнага ордэна Квебека і афіцэр ордэна Мастацтваў і літаратуры Францыі.

## Творчасць 
Піша на французскай мове, блізкай да жаргону простых людзей правінцыі Квебек. Уплыў драматургіі еўрапейскага народнага рэалістычнага тэатра адчувальны ў п’есах «Цягнік» (1964), «Сястрынае сэрцайка» (1968), «Заўсёды твая Мары-Лу» (1971), «Добры дзень, ну, добры дзень» (1974), «Альберціна і пяць часін» (1984), «Ці гэта сапраўдны свет?» (1987), для якіх характэрны іранічны паказ спажывецкай псіхалогіі «людзей з народа». Аўтар раманаў «Тоўстая жанчына побач — цяжарная» (1978), «Навіны ад Эдуарда» (1984) і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Драматургі Канады
Катэгорыя:Пісьменнікі Канады
Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Сцэнарысты Канады