open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аперацыя «Індывідуальны кравец»

**Аперацыя «Індывідуальны кравец»** () — аперацыя Ваенна-марскіх сіл ЗША супраць Паўночнага В’етнама. У аперацыі прымаў удзел самы вялікі флот крэйсераў і эсмінцаў ваенна-марскіх сіл ЗША ў гісторыі В’етнамскай вайны. 

## Аперацыя 
У маі 1972 года ў заходняй частцы Ціхага акіяна была сабрана самая буйная група караблёў ЗША з часоў Другой сусветнай вайны. У ноч з 9 на 10 мая на паўвостраве Да Сон пачалася падрыхтоўка да аперацыі «Custom Tailor». Падчас аперацыі, нягледзячы на моцнае супраціўленне праціўніка, былі знішчаны ваенныя аб’екты ў радыусе чатырох міль ад Хайфона. У аперацыі прымалі ўдзел 3 крэйсеры (USS Newport News, USS Providence, USS Oklahoma City) і 2 эсмінцы (USS Hanson, USS Buchanan).

У 1 гадзіну 30 хвілін 10 мая 1972 года пачалася аперацыя з прасоўвання USS Hanson, які неўзабаве ўвайшоў у гавань Хайфона, з мэтай падаўлення берагавой батарэі Паўночнага В’етнама. У гэты ж час астатнія караблі пачалі мінаваць уваход у гавань, каб пазбавіць сілы Паўночнага В’етнама магчымасці выкарыстоўваць порт Хайфона. Аперацыя скончылася поўным поспехам ваенна-марскіх сіл ЗША. Эсмінец USS Hanson за гэтую аперацыю атрымаў падзяку.

Катэгорыя:Бітвы і аперацыі В’етнамскай вайны
Катэгорыя:1972 год у В’етнаме
Катэгорыя:Канфлікты 1972 года
Катэгорыя:Май 1972 года
Катэгорыя:Падзеі 10 мая
Катэгорыя:Марскія бітвы ЗША
Аляксандр Шымонавіч Каратко

**Аляксандр Шымонавіч Каратко** (нар. 29 жніўня 1952 г., г. Каростень, Украіна) — паэт, пісьменнік, эсэіст. Член бельгійскага ПЭН-клуба, акадэмік Еўрапейскай акадэміі навук, мастацтва і літаратуры, член Саюза пісьменнікаў Ізраіля. Прадстаўнік сучаснай авангарднай плыні ў філасофскай паэзіі.

## Біяграфія 
Каратко нарадзіўся 29 жніўня 1952 г. у невялікім украінскім гарадку Коростень. Айцец Шымон Срулевіч Каротка, удзельнік Другой сусветнай вайны. Шмат гадоў быў старшынёй яўрэйскай рэлігійнай абшчыны Сімферопаля (Аўтаномная Рэспубліка Крым). Яго яўрэйскі культурны цэнтр названы яго імем — «Хэсэд Шымон». Маці Марыя Сямёнаўна — тэхнолаг тэкстыльнай прамысловасці.

Аляксандр Каротка скончыў гімназію ў Адэсе № 21, затым атрымаў вышэйшую эканамічную адукацыю ў Адэскім інстытуце народнай гаспадаркі. Жыве ў Кіеве.

## Бібліяграфія 
* Окно. Стихи. — Киев: Молодь, 1989
* Ночной колодец. Стихи. — Киев, 1996
* Будни рассудка. Стихи, миниатюры. — Киев: АДЕФ-Украина, 1996
* Рукоплесканье мертвых рук. Стихи, миниатюры.  — Киев: 1998
* Знебарвленi сни. Стихи. Перевод на укр. — Симферополь: Таврия, 2000
* Транскрипция мысли. Миниатюры. — Симферополь: Таврия, 2002
* Заре навстречу. Поэма. — Симферополь: Таврия, 2003
* Тишины муравейник. Стихи, миниатюры. Билингва, рус.-франц. — Киев: АДЕФ-Украина, 2005
* По обе стороны любви. Стихи, миниатюры. Билингва, рус.-англ. — Киев: Академия, 2005
* Лунный мальчик. Проза. — Симферополь: Таврия, 2003
* Бахчисарай. Поэма. — Симферополь: Таврия, 2006
* Авраам и Ицхак. Поэма. Билингва, рус.-иврит. — Симферополь: Таврия, 2007
* Мы звезды Давида. Стихи. Билингва, рус.-иврит.- Симферополь: Таврия, 2007
* Афигизмы. — Симферополь: Таврия, 2007
* Авраам и Ицхак. Поэма. Билингва, рус.-иврит. — Иерусалим: Филобиблон, 2008
* От А до Яфигизмов. Миниатюры. — Киев: Факт, 2008
* Авраам и Ицхак. Поэма — Киев: Факт, 2008
* Я не жил на земле. Стихи. — Киев: Факт, 2009
* Молчаливые песни. Стихи. — Киев: Факт, 2009
* Авраам и Ицхак. Пьеса. — Симферополь: Таврия, 2010
* Авраам и Ицхак. Пьеса. — Иерусалим: Филобиблон, 2012
* Есть птицы расставания любви. Стихи, поэмы. — Нью-Йорк: Liberty, 2013
* Будущее вернулось в прошлое. Миниатюры. — Киев: САММИТ-книга, 2016
* Майбутнє повернулося в минуле. Миниатюры. Перевод на укр. — Киев: САММИТ-книга, 2016
* Интервенция солнца. Стихи. Билингва, рус.-укр. — Киев: САММИТ-книга, 2017
* Лунный мальчик. — Киев: САММИТ-книга, 2017
* La grenouille rouge. Стихи, миниатюры. В переводе на франц. — Париж: L’Harmattan, 2017
* Мiсячний хлопчик. Проза. В преводе на укр. — Киев: Друге дихання, 2018
* Поэтика. Стихи, циклы, поэмы. Избранное. — Киев: САММИТ-книга, 2018
* Бэра и Огурец. Проза. — Киев: САММИТ-книга, 2018
* Океан слова. Миниатюры. — Киев: САММИТ-книга, 2019
* Irrazionalismo. Стихи. В переводе на англ. Дублин: SurVision Books, 2019
* Мiсячний хлопчик. Проза. В преводе на укр. — Киев: САММИТ-книга, 2019
* Ragazzo di luna. Проза. В переводе на итал. — Милан: I Quaderini del Bardo, 2020
Плошча Яворскага (Львоў)

**Плошча Яворскага** — плошча ў Галіцкім раёне Львова (Украіна), размешчана ў Старым горадзе ў зоне Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. 

Плошча была вядома ад 1774-1795 гадоў як Дыкастэрыяльны пляц. З 1871 года - плошча Трыбунальская (ад размешчаных тут судовых устаноў), у 1933-1941 гадах плошча насіла назву Ябланоўскага - ў гонар абаронцы Львова ад татараў гетмана Станіслава Яна Ябланоўскага, паколькі менавіта ў 1933 годзе там быў пастаўлены яму помнік, перанесены з Гетманскіх валоў. У 1957 годзе плошчу перайменавалі ў гонар падпольнай арганізацыі Камуністычнай партыі Заходняй Украіны часоў Другой сусветнай вайны - Народнай гвардыі імя Івана Франка. Сучасную назву атрымала ў 1992 годзе ў гонар ураджэнца Львоўшчыны, украінскага царкоўнага дзеяча, рэктара Кіева-Магілянскай акадэміі Стэфана Яворскага (1658-1722).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Львова
Андуін

**Андуін**, Андуін Вялікі (англ. Anduin) — у свеце Толкіна найвялікшая рака Заходняга Серадзем’я Трэцяе Эпохі. Яна пачынаецца ў Шэрых і Туманных гарах, ідзе праз Цемналессе, праходзіць з паўднёвага ўсходу Белыя горы і ўпадае ў Белегаэр.

## Этымалогія 
«Андуін» перакладаецца з сіндарына як «доўгая рака» альбо «вялікая рака», складаецца з ***and*** + ***duin***.

## Геаграфія 
Андуін выцякае з горных ручаёў Эрэд Мітрына, побач у яго ўпадаюць рэкі Лангуэл і Грэйлін. Далей Андуін цячэ ўздоўж Туманых гор і амывае камяністы востраў Карок. Ніжэй ён цячэ скрозь Касачовыя палі і аб’яднаецца з ракой Гладэн. Далей ідуць лясы Латларыену і ў Андуін упадае рака Залатая Чараўніца.

Пасля Латларыену пачынаюцца палі Калебранта. Тут у Андуін упадае рака Лімлайт. На левым беразе знаходзяцца Бурыя Землі, а на праым лес Фангорн, з якога выцякае рака Энтава Купель. Далей ідзе Пустэча. Пасля яе на правым беразе пачынаюцца землі Гондара і Мёртвыя балоты па праваму. Пасярод ракі стаіць астраўная цытадэль Каір Андрос. На поўдзень ляжаць гарады Асгіліят, Мінас-Цірыт і Лосарнах. таксама на левым беразе Эмін Арнен, Паўднёвы Іціліен і Пеларгір. Тут ува Андуін упадае рака Парос, і Андуін пашыраецца ў даліне Лебеніна.

Нарэшце ён упадае ў мора і амывае астравы Толфалас, Белфаласкае ўзбярэжжа і Паўночны Харад.

## Крыніцы
Будаўнічы факультэт БелДУТ

**Будаўнічы факультэт** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту.

## Гісторыя 
Гісторыя стварэння будаўнічага факультэта бярэ свой пачатак з моманту арганізацыі самой ВНУ — з восені 1953 года. Афіцыйнай датай стварэння згодна з загадам № 252/4 з’яўляецца 23 кастрычніка 1954 года.

## Спецыяльнасці 
* Будаўніцтва чыгунак, шлях і пуцявая гаспадарка (спецыялізацыя «Будаўніцтва чыгунак і пуцявая гаспадарка»).
* Аўтамабільныя дарогі (спецыялізацыя «Будаўніцтва дарог і аэрадромаў»).
* Водазабеспячэнне, водаадвядзенне і ахова водных рэсурсаў (спецыялізацыя «Сістэмы водазабеспячэння і водаадвядзення») .
* Энергаэфектыўныя тэхналогіі і энергетычны менеджмент на транспарце.

## Кафедры 
У цяперашні час у склад будаўнічага факультэта ўваходзяць дзве выпускаючыя кафедры:
* Праектаванне, будаўніцтва і эксплуатацыя транспартных аб’ектаў
* Фізіка і энергаэфектыўныя тэхналогіі
* Водазабеспячэнне, хімія і экалогія (агульнаадукацыйная)

## Дэканы 
* Пётр Фёдаравіч Зайцаў (1954—1956)
* Ніканор Ульянавіч Койда (1957-?)
* Р. Н. Тартакоўскi
* Ніканор Ульянавіч Койда (?-1960)
* Валерый Іванавіч Акімаў (1960—1964)
* Міхаіл Васільевіч Ліпскі (1964—1967)
* Іван Сяргеевіч Інюцін (1967—1970)
* Іван Рыгоравіч Лізагуб (1970—1971)
* Яўгеній Вячаслававіч Скражандзеўскі (1972—1983)
* В. А. Голубеў
* Канстанцін Іванавіч Томберг
* Віктар Архіпавіч Вярбіла (1998—2006)
* Аляксандр Канстанцінавіч Галоўніч (2006—2009)
* Дзмітрый Ігаравіч Бачкароў (з 2009)

Катэгорыя:З’явіліся ў 1954 годзе
Катэгорыя:1954 год у Гомелі
Катэгорыя:Вуліца Кірава (Гомель)
Катаванне музыкай

Музыка неаднаразова выкарыстоўвалася ў якасці катавання ці моцнага псіхалагічнага ўздзеяння на палонных. Пры гэтым сваю ролю грае як гучнасць музыкі (акустычны ўдар), так і яе агрэсіўнасць, працягласць і культурная непрымальнасць для ахвяры.

Да музычных катаванняў звятраюцца агенты ЦРУ ЗША у адносінах да падазраваных у тэрарызме ці прыхільнікам іракскага супраціўлення. У якасці прылады мукі выкарыстоўваецца звычайна цяжкі рок, але ёсць звесткі і аб ужыванні ў якасці катаванняў запісаў поп-музыкі.

Падобны метад катаванняў ўжываўся ў турмах Абу-Грэйб і Гуантанама

Большасць заключаных Гуантанама і Абу Грэйб — арабы, якія ніколі не чулі заходняй цяжкай музыкі. У арабскіх краінах яна мала распаўсюджана і непапулярна, а ў шэрагу краін нават афіцыйна забаронена, таму сутыкненне з агрэсіўнай музыкай дадаткова выклікае ў ахвяр культурны шок.

Бініям Махамед, былы палонны амерыканскай турмы ў Афганістане, распавядаў: «На працягу 20 сутак нас прымушалі слухаць гучную музыку, днём і ноччу. Людзі крычалі і біліся галовамі аб сцены. Многія схадзілі з розуму.»

## Меркаванні музыкаў 
Музыкі, чые запісы выкарыстоўваліся ў якасці катаванняў, не былі інфармаваныя пра гэта і даведваліся з газет. На думку газеты «The Guardian», гэтя можа быць парушэннем аўтарскіх правоў, і музыкі маюць права патрабаваць выплаты ганарараў.

Некаторыя музыкі ўспрынялі вестку з іроніяй. «Мы мучалі сваіх бацькоў і жонак нашай музыкай шмат гадоў. Чаму бы і не іракцаў?» пажартаваў Джэймс Хэтфілд з Metallica. Бубнач гурта Deicide Стыў Эшэйм усумніўся, што музыку можна назваць катаваннем. «Гэтыя людзі — не дзяўчаты з нядзельнай школы. Яны свядомыя воіны, гатовыя памерці за сваю справу. Яны павінны ўмець устойліва выносіць гэта. Калі б мяне пасадзілі ў Гуантанама і прымусілі слухаць гучную музыку, я б засмяяўся: і гэта ўсё, што вы можаце супраць мяне?»

Спіс з 33 музычных кампазіцый і выканаўцаў, якія выкарыстоўваюцца для атрымання паказанняў у турме Гуантанама, быў апублікаваны у 2008 годзе брытанскім аддзяленнем праваабарончай арганізацыі Reprieve у рамках праекту Zero dB, прысвечанаму 60-годдзю Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека. Ён атрымаў мянушку «Лепшыя хіты Гуантанама».[вызначальнасць факта?&#x5D;

## Гл. таксама 
* Депрывацыя сну
* Катаванне вадой
* Катаванне нязручнай позай

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Сайт арганізацыі Reprieve
* Старонка на сайце Reprieve з апублікаваным спісам
* Сайт праэкта Zero Db

Катэгорыя:Правы чалавека ў ЗША
Раманш

**Рама́нш** — глыбакаводны жолаб у экватарыяльнай частцы Атлантычнага акіяна.

Цягнецца ў напрамку з захаду на ўсход і дзеліць папалам Сярэдзінна-Атлантычны хрыбет у самай вузкай частцы акіяна паміж Бразіліяй і Заходняй Афрыкай. Даўжыня складае 270 (300) км, сярэдняя шырыня 9 (19.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Акіянічныя ўпадзіны
Катэгорыя:Геалогія Атлантычнага акіяна
Музейная плошча (Львоў)

**Музейная плошча** — плошча ў Галіцкім раёне Львова (Украіна), размешчана ў Старым горадзе ў зоне Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. 

Абмежавана вуліцамі Івана Фёдарава і Падвальнай і размешчана паміж дамініканскім Касцёлам Божага Цела (цяпер храм Найсвяцейшай Эўхарыстыі) і Стаўрапігійскім інстытутам. Мае спалучэнне з плошчай Рынак праз вуліцу Стаўрапігійскую.

Яшчэ ў XIII—XIV стагоддзях на сучаснай плошчы існаваў дамініканскі кляштар з касцёлам Божага Цела, збудаваны ў сярэдзіне XVIII стагоддзя. З тых часоў плошча называлася Дамініканскай, і гэта назва захавалася да 1945 года.

З кастрычніка 1945 года - гэта плошча Максіма Залізняка - у гонар кіраўніка паўстання гайдамакаў 1768-1769 гадоў, вядомага як Каліёўшчына. У снежні таго ж года плошчы вернута гістарычная назва — плошча Дамініканская. На працягу 1946-1993 гадоў - плошча Стаўрапігійская, у гонар Стаўрапігійскага інстытута, размешчанага побач. Сучасная назва з 1993 года - Музейная плошча - абгрунтавана тым, што побач з саборам у памяшканнях келляў былога дамініканскага манастыра размешчаны музей гісторыі рэлігіі (у савецкі час — музей гісторыі рэлігіі і атэізму).

У 2006 годзе на плошчы ўсталявалі помнік лемкаўскаму мастаку Нікіфару Драўняку.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Львова
Плошча Стары Рынак (Львоў)

**Плошча Стары Рынак** — плошча ў Галіцкім раёне Львова (Украіна), размешчана ў Старым горадзе ў зоне Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. 

Размешчана ўздоўж вуліцы Багдана Хмяльніцкага паміж вуліц Сянскай, Падгорнай, Пыльныкарскай, Ужгарадскай, Князя Льва, Чарнаморскай і Рыбнай.

Паводле археалагічных раскопак, раён плошчы быў заселены яшчэ ў ХІІ стагоддзі. Лічыцца, што менавіта на аснове гэтага паселішча ля падножжа Замкавай гары кароль Даніла ў сярэдзіне ХІІІ стагоддзя заснаваў горад Львоў. Гісторыкі мяркуюць, што на месцы сучаснай плошчы быў цэнтр гарадскога жыцця - рынкавы пляц. Да перабудовы раёна ў XVIII стагоддзі арыгінальная плошча знаходзілася на месцы дамоў № 1 і 2 па вул. Пыльныкарскай і была ў тры разы менш цяперашняй. Менавіта з такім размяшчэннем былой плошчы звязаны кірунак фасада храма Іаана Хрысціцеля.

Пасля заваёвы Львова ў 1349 годзе польскім каралём Казімірам III тэрыторыя плошчы была выведзена са складу горада і новых фартыфікацый, так што раён плошчы апынуўся за гарадскімі сценамі і ўвайшоў пасля да Жоўкаўскага прадмесця. Раён быў заселены пераважна ўкраінцамі і армянамі, толькі невялікай частцы якіх было дазволена пражываць у межах гарадскіх сцен.

Пасля плошча стала заходняй ускраінай месца кампактнага пражывання адной з габрэйскіх грамадаў Львова. У 1846 годзе на плошчы была ўзведзена рэфармісцкая сінагога Тэмпль. У 1942 годзе яна была разбурана нацыстамі.

У 1950-х гадах на плошчы размяшчалася гарадская аўтобусная станцыя прыгараднага спалучэння.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Львова
Кім Брэнан

**Кімберлі Джын Брэнан** (; нар. , ), у дзявоцтве Кроў (англ. Crow) — аўстралійская вяслярка, якая выступала за зборную Аўстраліі па акадэмічным веславанні у перыяд 2006—2016 гадоў. Чэмпіёнка летніх Алімпійскіх гульняў у Рыа-дэ-Жанейра, сярэбраная і бронзавая прызёрка Алімпійскіх гульняў у Лондане, двухразовая чэмпіёнка свету, пераможца і прызёрка многіх рэгат нацыянальнага значэння. Таксама вядомая як спартыўны функцыянер, член Алімпійскага камітэта Аўстраліі.
Крысцін Армстранг

**Крысцін Армстранг** (; нар.  г.) — амерыканская велагоншчыца, трохразовая алімпійская чэмпіёнка ў паасобнай шашэйнай гонцы (2008, 2012, 2016).

## Біяграфія 
Армстронг нарадзілася ў Мемфісе, штат Тэнесі. Дзяцінства правяла ў Тэнесі і ў Каліфорніі. Вучылася ў сярэдняй школе ў Хавелоке (штат Паўночная Караліна) і за мяжой у Акінаве (Японія), дзе скончыла сярэднюю школу ў 1991 годзе. Па заканчэнні школы паступіла ў Айдахскі ўніверсітэт, дзе яна гуляла ў камандзе «Айдахскія вандалы», а таксама была сябрам жаночага клуба Kappa Kappa Gamma. Армстранг атрымала ступень бакалаўра па спартыўнай фізіялогіі ў 1995 годзе. У цяперашні час жыве ў Бойсэ (штат Айдаха).

Катэгорыя:Велагоншчыкі ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Велагоншчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Велагоншчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Велагоншчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Велагоншчыкі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па шашэйных велагонках
Тытунёвая прамысловасць

**Тытунёвая прамысловасць** — галіна прамысловай вытворчасці па вырабе тытунёвых вырабаў.

## Тытунёвы рынак 
Асноўныя вытворцы цыгарэт — ЗША, Кітай і Вялікабрытанія. Найбольшая колькасць спажыўцоў тытуню жыве ў Кітаі, Емене, Камбоджы, Джыбуці.

Размеркаванне рынку паміж кампаніямі: CNTC (Кітай) 33,7 %, Altria (ЗША) 17,6 %, BAT (British American Tobacco) (ЗША) 15,1 %, Imperial Tobacco (Вялікабрытанія) 3,6 %, іншыя кампаніі 30 %.

Тытунёвую прамысловасці могуць падпадзяляць на падгаліны, напрыклад: вытворчасць і перапрацоўка тытуню, вытворчасць тытунёвай прадукцыі (цыгары, цыгарэты, папяросы, тытунёвыя сцікі), дапаможная вытворчасць (упакоўка, вытворчасць курыльных прылад).

З з’яўленнем на рынку сістэмы награвання тытуню IQOS, распрацаванай кампаніяй Philip Morris International, пачалася вытворчасць спецыяльных тытунёвых сцікаў для гэтых сістэм. Заводы па вытворчасці тытунёвых сцікаў размешчаны ў Грэцыі, Швейцарыі, Карэі, Румыніі, Італіі і Расіі (у прыватнасці на прадпрыемстве «Філіп Морыс Іжора» у Ленінградскай вобласці і яго філіяле «Філіп Морыс Кубань»). У 2018 годзе агульны аб’ём вырабленых сцікаў для IQOS склаў 201,4 млрд адзінак ва ўсім свеце.

Гандаль тытунёвымі вырабамі звычайна адбываецца ў спецыялізаваных аддзелах магазінаў або крамах (але таксама распаўсюджана выдача пачкаў цыгарэт і на касах супермаркетаў).

## Тытунёвая прамысловасць Беларусі 
Тытунёвая прамысловасць Беларусі з’яўляецца залежнай ад паставак з боку замежных фірмаў, якія вырабляюць тытунь. Вытворцамі тытунёвых вырабаў у Беларусі з’яўляюцца гродзенская тытунёвая фабрыка «Нёман» і ТАА «Тытунь-Інвест» з долямі рынку 79,9 % і 20,1 % адпаведна (у 2014 годзе). На прадпрыемствах выпускаюцца тытунёвыя вырабы пад уласнымі брэндамі, а таксама па кантрактнай і ліцэнзійнай вытворчасці.

У 2014 годзе паводле афіцыйнай статыстыкі экспарт беларускіх тытунёвых вырабаў склаў 10 197 млн штук. З 2015 года дадзеныя аб экспарце тытунёвых вырабаў знікаюць з адкрытага доступу, адначасова з’яўляюцца сігналы аб бурным росце нелегальнага гандлю беларускімі цыгарэтамі за мяжой.

Вытворчасць тытунёвых вырабаў, прызначаных для рэалізацыі на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, ажыццяўляецца ў межах штогадовых квот, якія ўстанаўліваюцца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Тытунь
Катэгорыя:Харчовая прамысловасць
Тэцкае наступленне (1969)

**Другое Тэцкае наступленне** — серыя ваенных аперацый, праведзеных паўночнав’етнамскай арміяй (В’етнамская народная армія, ВНА) падчас вайны ў В’етнаме.

## Перадумовы 
Па выніках 1968 года сітуацыя складвалася не на карысць камуністаў. Ваенныя аперацыі 1968 года скончыліся паразай НФВПВ. Маральны дух часцей ВНА і асабліва НФВПВ значна ўпаў. На тэрыторыі Паўднёвага В’етнама вялікія поспехі прыносіла амерыканская праграма прымірэння.

Аднак адначасова з гэтым у амерыканскім грамадстве баявыя дзеянні мінулага года выклікалі ўзмацненні антываенных настрояў. 31 кастрычніка былі прыпынены бамбардзіроўкі Паўночнага В’етнама. Пачаліся перамовы, якія прадастаўлялі магчымасць для дасягненняў палітычных пераваг. У гэтым святле новае наступленне абавязкова прывяло бы да ахвяр сярод асабістага складу амерыканскіх войскаў, што ў сваю чаргу выклікала б усплёск антымілітарысцкіх настрояў і акцый пратэсту ў ЗША. На перамовах гэта было б важкімі аргументамі для Паўночнага В’етнама.

## Ваенныя дзеянні 
Наступленне праводзілася пераважна сіламі рэгулярнай арміі Паўночнага В’етнама, так як партызанскія атрады НФВПВ панеслі цяжкія страты ў бітвах 1968 года і не маглі паўнавартасна ўдзельнічаць у аперацыі. Асноўнай задачай было нанясенне амерыканскім часцям максімальных страт, што выклікала б палітычны рэзананс у ЗША і ўзмацненне антываеннага руху. Паўднёвав’етнамскія базы і войскі былі названы нізка прыярытэтнымі мэтамі нападаў.

Наступленне пачалося 22 лютага 1969 года, на гэты раз адразу пасля В’етнамскага Новага года і працягвалася каля трох тыдняў. У розных частках Паўднёвага В’етнама былі праведзены наземныя атакі супраць 125 амерыканскіх ваенных баз і аб’ектаў, але асноўны ўпор рабіўся на мінамётныя і артылерыйскія ўдары яшчэ па 400 аб’ектах.

Другая хваля наступлення пачалася 12 мая, трэцяя — 12 жніўня, чацвёртая — 4 лістапада.

## Вынік 
Другое Тэцкае наступленне было найбольш буйной аперацыяй камуністычных сіл за год, які прайшоў пасля «першага Тэта». Паводле ацэнкі ЗША і кіраўніцтва Паўночнага В’етнама, наступленне не прынясло ніякіх стратэгічных поспехаў. Намечаныя мэты прызнаны нявыкананымі. За час наступлення загінула больш за 1000 амерыканскіх вайскоўцаў. Насуперак чаканням баявы дух партызан яшчэ больш упаў, дэзерцірства асабістага складу павялічылася. Кіраўніцтва Паўночнага В’етнама надоўга вярнулася да тактыкі партызанскай вайны.

## Літаратура 
* Дэвидсон Ф. Б. Война во Вьетнаме (1946—1975) = Vietnam at War: The History 1946-1975. — М.: Изографус, Эксмо, 2002. — С. 816.

## Спасылкі 
* Cold War International History Project's Cold War Files

Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:1969 год у В’етнаме
Катэгорыя:Канфлікты 1969 года
Катэгорыя:Бітвы і аперацыі В’етнамскай вайны
Прывід пяра (саўндтрэк)

«**Прывід пяра**» () — саўндтрэк Аляксандра Дэспла да аднайменнага фільма 2010 года.

Саўндтрэк быў выпушчаны неўзабаве пасля прэм’еры фільма — 23 лютага 2010 года. Музыка да фільма атрымала станоўчую ацэнку крытыкаў, а кампазітар Аляксандр Дэспла быў намініраваны на 13 кінематаграфічных узнагарод і ўдастоіўся 7 з іх, у тым ліку прэміі «*Сезар*» і «*Еўрапейскай кінапрэміі*».

## Спіс кампазіцый 
## Гісторыя стварэння 
Адной з асноўных складанасцяў пры стварэнні саўндтрэка да «*Прывіда пяра*» была адсутнасць магчымасці для кампазітара кантактаваць з рэжысёрам, так як той знаходзіўся пад арыштам.

## Аналіз 
Аўтарам саўндтрэка з’яўляецца французскі кампазітар Аляксандр Дэспла. Напісаны ім саўндтрэк спалучае ў сабе элементы  і класічнай музыкі канца XIX стагоддзя, а таксама наследуе традыцыям кінамузыкі  і Бернарда Хермана. Саўндтрэк складаецца з 17 кампазіцый, якія, па вялікім рахунку, рухаюцца вакол адной цэнтральнай тэмы. Практычна ўсе трэкі падтрымліваюць атмасферу саспенсу: некаторыя ціха, як «*Investigation*» і «*The Predecessor*», іншыя больш жвава, як «*Travel to the Island*» і «*In the Woods*». Некаторыя больш працяглыя мелодыі, такія як «*The Truth About Ruth*» і «*Pr Paul Emmett*» уяўляюць сабой апавядальныя фрагменты, якія плаўна развіваюцца ад адной музычнай рэплікі да іншай. Тым не менш, калі разглядаць саўндтрэк да фільма «*Прывід пяра*» у цэлым, то ён успрымаецца хутчэй як шэраг музычных кампазіцый, а не як адзін музычны твор, што аднак не перашкаджае гэтай музыцы цудоўна працаваць у кантэксце фільма.

## Узнагароды і намінацыі 
За музыку да фільма «*Прывід пяра*» кампазітар Аляксандр Дэспла быў намініраваны на 13 кінематаграфічных узнагарод і ўдастоіўся 7 з іх, у тым ліку прэміі «*Сезар*» і «*Еўрапейскай кінапрэміі*». Ніжэй прыведзены спіс узнагарод і намінацый у храналагічным парадку.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Водгук на саўндтрэк  на сайце «*Film Score Click Track*» 
* Водгук на саўндтрэк на сайце «*Movie Music UK*» 
* Водгук на саўндтрэк на сайце «*Movie Wave*» 
* Саўндтрэк на сайце «*Soundtrack.net*» 
* Саўндтрэк на сайце «*Soundtrack Collector*» 

Катэгорыя:Альбомы Аляксандра Дэспла
Катэгорыя:Саўндтрэкі 2010 года
Катэгорыя:Саўндтрэкі
Украінская інжынерна-педагагічная акадэмія

**Украінская інжынерна-педагагічная акадэмія** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, размешчаная ў Харкаве.

## Агульная характарыстыка 
Навучальная ўстанова па інжынерна-педагагічнай адукацыі заснавана ў 1958 годзе. Да 1990 года называлася Украінскім завочным політэхнічным інстытутам, з 1990 па 1994 гады — Харкаўскім інжынерна-педагагічным інстытутам.

Галоўным заданнем завочнага політэхнічнага інстытута была падрыхтоўка інжынерных кадраў для прамысловасці, якая аднаўлялась пасля вайны. Спачатку навучанне праводзілася толькі на завочнай форме. У 1966 годзе была адкрыта падрыхтоўка па дзённай форме навучання.

Знаходзіцца ў будынку палаца харкаўскага генерал-губернатара (затым — будынак Харкаўскага ўніверсітэта) і сумежных з ім будынках на вул. Універсітэцкай.

## Структура 
* факультэт энергетыкі, энергазберагальных тэхналогій і аўтаматызацыі энергетычных працэсаў
* факультэт камп’ютарных і інтэграваных тэхналогій у вытворчасці і адукацыі
* тэхналагічны факультэт
* факультэт міжнародных адукацыйных праграм
* вучэбна-навуковы прафесійна-педагагічны інстытут у г. Бахмут

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Харкаў
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Харкава
Нацыянальная акадэмія Нацыянальнай гвардыі Украіны

**Нацыянальная акадэмія Нацыянальнай гвардыі Украіны** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ваеннага профілю, размешчаная ў Харкаве.

## Агульная характарыстыка 
Нацыянальная акадэмія Нацыянальнай гвардыі Украіны - вялікая шматпрофільная ваенная ўстанова вышэйшай адукацыі, якае ажыццяўляе мэтавую падрыхтоўку ваенных спецыялістаў. Амаль 90 гадоў акадэмія рыхтуе ваенных спецыялістаў розных кваліфікацый. Курсанты акадэміі вучацца па дзяржаўнаму заказу. Пасля атрымання дыпломаў выпускнікі маюць абавязковае працаўладкаванне ў Нацыянальнай гвардыі Украіны і ў іншых сілавых структурах. З 2013 года магчымасць вучыцца ў акадэміі не толькі па грамадзянскіх, але і па ваенных спецыяльнасцях атрымалі і дзяўчаты. Адначасова з атрыманнем абранай спецыяльнасці цывільныя студэнты маюць магчымасць вучыцца па праграме падрыхтоўкі афіцэраў запасу на ваеннай кафедры. Пасля двухгадовага навучання яны атрымліваюць афіцэрскае званне "малодшы лейтэнант запасу".

## Структура 
* Аператыўны факультэт
* Гуманітарны факультэт
* Камандна-штабны факультэт
* Факультэт лагістыкі
* Факультэт у г. Кіеў

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта 

Катэгорыя:Харкаў
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Харкава
Міхалоўскі

**Міхалоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя асобы 
*  — польскі і рускі мастак
* Казімеж Міхалоўскі — польскі археолаг, егіптолаг, гісторык мастацтваў
Трэці Дом Саветаў

**Трэці Дом Саветаў** — жылы дом у Мінску, размешчаны на рагу вуліц Максіма Багдановіча (дом № 23) і Старажоўскай.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1936 годзе па праекце А. Дзянісава і У. Вараксіна. Да вайны меў адрас вул. Горкага, 21/52. У будынку, дзе былі пераважна трох- і чатырохпакаёвыя кватэры, пасяліліся пераважна сем’і старшых афіцэраў РККА. Кватэры мелі ўсе магчымыя тым часам выгоды: каналізацыю, тэлефанізацыю і нават ванныя пакоі. Паводле ўспамінаў старшыні Савета Народных Камісараў БССР Івана Крупені «бомба, якая ўзарвалася побач у адзін момант выклікала пажар. Усе пад’езды і падыходы былі ахоплены полымем. Там загінула больш за 100 безабаронных людзей».

Будынак адноўлены ў 1947 годзе. Першы паверх займае прадуктовы магазін «Траецкі».

## Архітэктура 
Вядомы беларускі архітэктар А. Воінаў не раз крытыкаваў дрэнную планіроўку ўнутраных памяшканняў:

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Жылыя будынкі Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Максіма Багдановіча (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аляксея Дзянісава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Уладзіміра Вараксіна
Катэгорыя:1936 год у Мінску
Катэгорыя:Старажоўская вуліца
Стэфановіч

**Стэфановіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Ігнатавіч Стэфановіч — кандыдат біялагічных навук.
* Валянцін Стэфановіч — беларускі праваабаронца.
* Пётр Сяргеевіч Стэфановіч (нар. 1974) — расійскі гісторык.
* Пятро Стэфановіч — беларускі пісьменнік, перакладчык.
* Расціслаў Алегавіч Стэфановіч (нар. 1988) — беларускі дызайнер і архітэктар, палітычны зняволены.
* Станіслаў Мельхіёравіч Стэфановіч — мінскі гарадскі галава (1906—1909).
Эдвард Кенэдзі

**Эдвард Мур (Тэд) Кенэдзі** (;  — ) — сенатар ЗША ад штата Масачусетс на працягу 47 гадоў (1962—2009). Член Дэмакратычнай партыі ЗША. Малодшы брат 35-га прэзідэнта ЗША Джона Фіцджэральда Кенэдзі і 64-га Генеральнага пракурора Роберта Кенэдзі. Быў старшынёй камітэта па ахове здароўя, адукацыі, працы і пенсійным забеспячэнні. У 1980 годзе балатаваўся на пасаду прэзідэнта ЗША, але прайграў на праймерыз дзеючаму на той момант прэзідэнту Джымі Картэру. Лічыўся ключавой фігурай і спікерам амерыканскага прагрэсівізму.

Катэгорыя:Палітыкі ЗША
Катэгорыя:Мемуарысты ЗША
Катэгорыя:Сенатары ад штата Масачусетс
Электратэхнічны факультэт БелДУТ

**Электратэхнічны факультэт** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту.

## Гісторыя 
У Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (БелIIЧТ) з 1968 года ажыццяўлялася падрыхтоўка інжынераў-электрыкаў на завочным і вячэрнім факультэтах на кафедры «Аўтаматыка, тэлемеханіка і сувязь на чыгуначным транспарце», якая была ўтворана ў 1966 годзе і ўваходзіла ў склад эксплуатацыйнага факультэта. У 1970 годзе ў адпаведнасці з загадам рэктара БелIIЧТа прафесара Пятра Аляксандравіча Сыцко быў створаны электратэхнічны факультэт (ЭТФ), у склад якога ўвайшлі кафедры «Аўтаматыка, тэлемеханіка і сувязь на чыгуначным транспарце», «Электратэхніка» і «Фізіка». У 1971 годзе атрымалі пуцёўку ў жыццё першыя 42 інжынера-электрыка завочнага і вячэрняга факультэтаў, а ў 1973 годзе адбыўся першы выпуск на ЭТФ — 55 інжынераў-электрыкаў, падрыхтаваных па дзённай форме навучання.

## Спецыяльнасці 
Па спецыяльнасці «Аўтаматыка, тэлемеханікі і сувязь на чыгуначным транспарце» прадугледжаны наступныя спецыялізацыі:
* «Аўтаматыка і тэлемеханіка»;
* «Сістэмы перадачы і размеркавання інфармацыі»;
* «Мікрапрацэсарныя інфармацыйна-кіраўнічыя сістэмы».

## Кафедры 
У склад факультэта ўваходзяць чатыры кафедры і адна выпрабавальная лабараторыя:

* Вышэйшая матэматыка
* Аўтаматыка, тэлемеханіка і сувязь
* Электратэхніка
* Інфармацыйна-кіраўнічыя сістэмы і тэхналогіі
* Бяспека і электрамагнітная сумяшчальнасць тэхнічных сродкаў (лабараторыя)

## Дэканы 
* Анатоль Васільевіч Бяссоненка (1970—1986)
* Міхаіл Сяргеевіч Касцёнак (1986—1993)
* Уладзімір Мікалаевіч Фамічоў (1993—1994)
* Канстанцін Афанасьевіч Бачкоў (1994—1997)
* Васіль Савельевіч Смалянчук (1997—2001)
* Фёдар Яфімавіч Сатыроў (з 2001)
 

Катэгорыя:Факультэты Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту
Катэгорыя:З’явіліся ў 1970 годзе
Катэгорыя:1970 год у Гомелі
Наезнік жоўты

**Наезнік жоўты** (*Ophion luteus*) — від наезнікаў з сямейства .

## Апісанне 
Цела даўжынёй 15-20 мм, светла-карычневага колеру. Брушка пляскатае па баках. Вочы чорныя.

## Арэал 
Вельмі часта сустракаецца ў канцы лета і восенню ў Заходняй Еўропе. Насяляе на лугах і лясных палянах.

## Спосаб жыцця 
Актыўны ноччу, лётае ў пошуках гаспадара для лічынак. Лічынкі паразітуюць унутры вусеняў розных відаў матылькоў. Першапачаткова яны не ядуць жыццёва важныя часткі гаспадара, дазваляючы вусеняў расці. Затым лічынкі з’ядаюць ўнутраныя органы гаспадара, тым самым забіваючы яго, пасля чаго акукляюцца. Дарослыя насякомыя выходзяць з астанкаў вусеня. У годзе бывае два пакалення.

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Біялагічныя артыкулы без ITIS
Катэгорыя:Іхнеўманіды
Канстанцін Афанасьевіч Бачкоў

**Канстанцін Афанасьевіч Бачкоў** (, Ельск, Гомельская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне эксплуатацыі чыгуначнага транспарту. Доктар тэхнічных навук (1993), прафесар (1994).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (спецыяльнасць «Аўтаматыка, тэлемеханіка і сувязь», 1973), Ленінградскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (аспірантура, 1981), Маскоўскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (дактарантура, 1993).

Выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (з 1973, электратэхнічны факультэт, кафедра «Аўтаматыка і тэлемеханіка», у 1987—1989 і 1993—2001 — загадчык кафедры, 1994—1997 — дэкан факультэта, 2001—2017 — прарэктар па вучэбнай рабоце, дырэктар ІПК, з 2017 — НДЛ «Бяспека і электрамагнітная сумяшчальнасць тэхнічных сродкаў», загадчык лабараторыі).

Навуковыя інтарэсы: электрамагнітная сумяшчальнасць; крытычныя да бяспекі сістэмы кіравання; функцыянальная бяспека.

## Узнагароды 
Знакі «Ганаровы чыгуначнік» (2003), «Выдатнік Беларускай чыгункі» (2004), «Выдатнік адукацыі» (2010), «Ганаровы транспартнік» (2017), медаль «За працоўныя заслугі» (2014) і інш.

## Літаратура 
* Теория и методы контроля электромагнитной совместимости микроэлектронных систем обеспечения безопасности движения поездов : диссертация … доктора технических наук : 05.22.08 : защищена 09.04.1993 : утверждена 30.07.1993 / Бочков Константин Афанасьевич. — Москва, 1993.
* 
* Бочков Константин Афанасьевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 482.
* Труден путь в науку / А. Коврига // Путь в науку. — Гомель, 2006. — Вып. 1. — С. 30—35 ; Профессора Белорусского государственного университета транспорта. — Гомель, 2003. — С. 14—19.

Катэгорыя:Дэканы электратэхнічнага факультэта БелДУТ
Ала Барысаўна Пакроўская

**Ала Барысаўна Пакро́ўская** (; ,  — , , Расія) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр, народная артыстка РСФСР (1985). Педагог Школы-студыі МХАТ, прафесар (1988). Жонка акцёра і рэжысёра, народнага артыста СССР Алега Яфрэмава, маці акцёра, заслужанага артыста Расійскай Федэрацыі Міхаіла Яфрэмава.

Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры СССР
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Расіі
Катэгорыя:Тэатральныя педагогі СССР
Катэгорыя:Тэатральныя педагогі Расіі
Факультэт эканомікі і бізнес-тэхналогій БелДУТ

**Факультэт эканомікі і бізнес-тэхналогій** — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту.

## Гісторыя 
Факультэт створаны ў лютым 1990 года як гуманітарна-эканамічны факультэт. Яго дэканам быў прызначаны кандыдат філасофскіх навук, дацэнт Будрын Ю. М. З 2020 года — факультэт эканомікі і бізнес-тэхналогій (загад рэктара ад 13.03.2020).

## Спецыяльнасці 
* Бухгалтарскі ўлік, аналіз і аўдыт
* Камерцыйная дзейнасць (з 2018 года набор не ажыццяўляецца)
* Мытная справа
* Інфармацыйныя сістэмы і тэхналогіі (па напрамках)

## Кафедры 
* Бухгалтарскі ўлік, аналіз і аўдыт
* Эканоміка транспарту
* Мытная справа
* Філасофія, гісторыя і паліталогія

## Дэканы 
* Юрый Мікалаевіч Будрын (1990—1997)
* Галіна Міхайлаўна Чаянкова (1997—2004)
* Юрый Паўлавіч Лыч (2004—2009)
* Валерыя Валер’еўна Шыбаловiч (з 2009)

Катэгорыя:З’явіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:1990 год у Гомелі
БелДУТ
Кайла Харысан

**Кайла Харысан** (; нар. , Мідлтаўн, Агая) — амерыканская дзюдаістка, двухразовая алімпійская чэмпіёнка (2012, 2016), чэмпіёнка свету 2010 года, пераможца Панамерыканскіх гульняў і Панамерыканскага чэмпіянату. Першая і адзіная прадстаўніца ЗША (як сярод жанчын, так і мужчын), якая выйграла алімпійскае золата ў дзюдо.
Мідлтаўн (Агая)

**Мідлтаўн** () — горад, размешчаны ў акругах Батлер і Уорэн (штат Агая, ЗША). Насельніцтва — 51 605 чалавек па статыстычных дадзеных перапісу 2000 года.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Кайла Харысан — амерыканская дзюдаістка, алімпійская чэмпіёнка

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Агая
Джэк Сок

**Джэк Сок** (; нар.  г., Лінкальн, ЗША) — амерыканскі прафесійны тэнісіст; алімпійскі чэмпіён 2016 года ў мяшаным парным разрадзе з Бетані Матэк-Сандс; бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2016 года ў парным разрадзе з Стывам Джонсанам; чатырохразовую пераможца турніраў Вялікага шлема (тры разы — у мужчынскім парным разрадзе і адзін у міксце); пераможца Выніковага Турніру ATP-2018 у парным разрадзе; пераможца 18 турніраў ATP (з іх чатыры ў адзіночным разрадзе); пераможца аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат ЗША-2010).

Катэгорыя:Тэнісісты ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Тэнісісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Пераможцы Уімблданскага турніру
Катэгорыя:Пераможцы Адкрытага чэмпіянату ЗША па тэнісе
Катэгорыя:Пераможцы Адкрытага чэмпіянату ЗША па тэнісе ў змяшаным парным разрадзе
Карона (тэлесерыял)

**Карона ** () — гістарычны драматычны тэлесерыял, які выходзіў на Netflix і быў прысвечаны праўленню брытанскай каралевы Лізаветы ІІ. 

## Сюжэт 
Першы сезон пачынаецца з вяселля прынцэсы Лізаветы і прынца-кансорта Філіпа ў 1947 годзе і канчаецца скасаваннем заручын яе сястры прынцэсы Маргарэт з Пітэрам Таўнсэндам у 1955 годзе. Другі сезон ахоплівае перыяд ад Суэцкага крызісу ў кастрычніку 1956 года да адстаўкі прэм’ер-міністра Гаральда Мак-Мілана ў кастрычніку 1963 года і нараджэння прынца Эдварда ў сакавіку 1964 года. Трэці сезон ахоплівае перыяд паміж 1964 і 1977 гадамі, уключаючы два тэрміны прэм’ерства Гаральда Вільсана і Эдварда Хіта, а таксама паказвае Камілу Шанд. Чацвёрты сезон ўключае кіраванне прэм’ер-міністра Маргарэт Тэтчэр і паказвае лэдзі Дзіяну Спенсер. Пяты і шосты сезоны ахопліваюць праўленне каралевы ў канцы XX — пачатку XXI стагоддзяў.

Кожныя два сезоны адбываецца замена акцёраў. Клэр Фой выконвае ролю каралевы ў першых двух сезонах, разам з Мэтам Смітам у ролі прынца Філіпа і Ванесай Кірбі ў ролі прынцэсы Маргарэт. У трэцім і чацвёртым сезонах Алівія Колман выконвае ролю каралевы, Тобайас Мензіс — прынца Філіпа, а Хелена Бонэм Картэр — прынцэсы Маргарэт. У пятым і шостым сезонах іх ролі выконваюць Імельда Стонтан, Джонатан Прайс і Леслі Мэнвіл адпаведна. Здымка серыяла праходзіць на студыі Элстры ў Борхэмвудзе, Хэртфардшыры, а таксама па ўсёй Вялікабрытаніі і за яе межамі.

Першы сезон быў выпушчаны на Netflix 4 лістапада 2016 года, другі — 8 снежня 2017 года, трэці — 17 лістапада 2019 года, чацвёрты — 15 лістапада 2020 года. Пяты сезон выйшаў ў 2022 годзе, шосты – ў 2023 годзе.

## Узнагароды 
«Карона» атрымала высокія ацэнкі крытыкаў за акцёрскую ігру, рэжысуру, сцэнарый, працу аператараў і дакладнае гістарычнае адлюстраванне эпохі праўлення каралевы Лізаветы ІІ. Серыял заваяваў мноства ўзнагарод. На 23-й цырымоніі Гільдыі кінаакцёраў ЗША выканаўца ролі каралевы Клэр Фой атрымала прэмію за найлепшую жаночую ролю ў драматычным серыяле, а выканаўца ролі Уінстана Чэрчыля Джон Літгау — узнагароды за найлепшую мужчынскую ролю ў драматычным серыяле. У агульнай складанасці серыял зарабіў 39 намінацый на прайм-таймавую прэмію «Эмі» (у тым ліку тройчы вылучаўся як найлепшы драматычны серыял) і выйграў 10 з іх.

## Зноскі 
Катэгорыя:Тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гістарычныя тэлесерыялы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Гістарычныя тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2016 года
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Арыгінальныя праграмы Netflix
Рычманд (Брытанская Калумбія)

**Рычманд** () — горад у рэгіёне Лоўэр-Мейнленд канадскай правінцыі Брытанская Калумбія, уваходзіць у агламерацыю Вялікі Ванкувер. З’яўляецца чацвёртым па населенасці горадам правінцыі. Рычманд мяжуе з гарадамі Ванкувер і Бернабі на поўначы, Нью-Уэстмінстэр — на ўсходзе, Дэлта — на поўдні. Заходняй мяжой Рычманда з’яўляецца Праліў Джорджыі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Брытанскай Калумбіі
Дар’я Дзмітрыеўна Чульцова

**Дар’я Дзмітрыеўна Чульцова** (, Шклоў) — беларуская журналістка, палітычная зняволеная.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Шклове. З дзяцінства мела цікавасць да журналістыкі. Яшчэ ва ўніверсітэце працавала ў праекце «Магілёў. Онлайн», а пасля заканчэння Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова па аддзяленні журналістыкі ў 2020 годзе перайшла на тэлеканал «Белсат», дзе працавала рэпарцёрам.

Разам з журналісткай Кацярынай Андрэевай стала фігуранткай крымінальнай справы аб арганізацыі дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, пасля прамога эфіру з месца жорсткага разгону сілавікамі людзей, якія прыйшлі ўшанаваць памяць забітага Рамана Бандарэнкі, на «Плошчы Перамен» у Мінску 15 лістапада 2020 года.

Пасля адміністрацыйнага арышту Дар’ю перавялі ў ізалятар у Жодзіна, дзе яна знаходзілася да суда. 24 лістапада 2020 года сумеснай заявай дзесяці арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларускі ПЕН-цэнтр, была прызнана палітычнай зняволенай.

18 лютага 2021 года судом Фрунзенскага раёна Мінска (суддзя — Наталля Бугук, дзяржаўны абвінаваўца — Аліна Касьянчык, следчы — Ігар Курыловіч) быў аб’яўлены прысуд, паводле якога Дар’я Чульцова атрымала 2 гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму. Апеляцыя на прысуд, разгледжаная судом горада Мінска 23 красавіка 2021 года, задаволена не была. 3 верасня 2022 года Дар’я Чульцова выйшла на волю.

Прыступіла да працы на тэлеканале «Белсат» у Варшаве.

## Прэміі і ўзнагароды 
* 10 снежня 2020 года беларускія праваабаронцы назвалі Дар’ю Чульцову «Журналістам года» (разам з Кацярынай Андрэевай і Кацярынай Барысевіч).
* 10 сакавіка 2021 года стала лаўрэаткай  (разам з Кацярынай Андрэевай).
* 9 красавіка 2021 года стала лаўрэаткай прэміі «Гонар журналістыкі» імя Алеся Ліпая (разам з Кацярынай Андрэевай і Кацярынай Барысевіч).
* 7 чэрвеня 2021 года стала лаўрэаткай прэміі «» (разам з Кацярынай Андрэевай).
* 10 чэрвеня 2021 года стала лаўрэаткай  (разам з Кацярынай Андрэевай).
* 29 ліпеня 2021 года была выбрана лаўрэаткай  (разам з Кацярынай Андрэевай).
* 12 жніўня 2021 года прысуджана Прэмія імя  «» (разам з Кацярынай Андрэевай, Кацярынай Барысевіч ды інш.).
* 15 кастрычніка 2021 года стала лаўрэатам прэміі «» ў катэгорыі «Еўрапейскі журналіст 2021 года» (разам з Кацярынай Андрэевай).
* 25 сакавіка 2023 года ўзнагароджана медалём ордэна Пагоні.

## Ацэнкі 
*«Моцныя духам, упэўненыя ў сваёй праваце, падтрыманыя сябрамі, калегамі і зусім незнаёмымі людзьмі — такімі ўвойдуць у падручнікі Каця і Даша»*, — пісала Аксана Колб, галоўны рэдактар «Новага Часу», няпярэдадні вынясення прысуду Кацярыне Андрэевай і Дар’і Чульцовай.

## Спасылкі 
* Старонка Дар’і Чульцовай на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»

Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Журналісты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Палітвязні Беларусі
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»
Катэгорыя:Супрацоўнікі Белсата
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Вольная прэса Усходняй Еўропы»
Мішэль Картэр

**Мішэль Картэр** (, нар. ) — амерыканская штурхальніца ядра, алімпійская чэмпіёнка 2016 года, двухразовы бронзавы прызёр чэмпіянатаў свету (2015 і 2017), чэмпіёнка свету 2016 года ў памяшканні.

Катэгорыя:Штурхальнікі ядра
Катэгорыя:Лёгкаатлеты ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па лёгкай атлетыцы
Бернабі

**Бернабі** () — горад у Канадзе ў правінцыі Брытанская Калумбія, трэці па колькасці насельніцтва горад правінцыі (203 тыс. чал. у 2006 годзе). Усходні прыгарад Ванкувера. Заснаваны ў 1892 годзе, статус горада атрымаў у 1992 годзе, праз сто гадоў пасля заснавання. Бернабі — месцазнаходжанне адміністрацыі Метро Ванкувера — рэгіянальнага савета 24 муніцыпалітэтаў.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Брытанскай Калумбіі
Харкаўская гуманітарна-педагагічная акадэмія

**Харкаўская гуманітарна-педагагічная акадэмія** () — украінская вышэйшая навучальная ўстанова, размешчаная ў Харкаве і падпараткаваная Харкаўскаму абластному савету.

## Гісторыя 
У 1920 годзе рашэннем Савета Народных Камісараў УССР ў Харкаве была адкрыта прафесійна-педагагічная школа. У 1921 годзе яна была перайменаваная ў педагагічныя курсы імя Г. С. Скаварады. У 1925 годзе курсы былі рэарганізаваны ў педагагічны тэхнікум. У 1937 годзе педагагічны тэхнікум перайменаваны ў педагагічнае вучылішча. У 1957 годзе было адкрыта музычна-педагагічнае аддзяленне. У 1970-1980-я гады на трох аддзяленнях - школьным, дашкольным, музычна-педагагічным - атрымлівалі адукацыю 2000 навучэнцаў, а навучалі іх 215 выкладчыкаў. У 1993 годзе рашэннем Міністэрства адукацыі Украіны вучылішчу прысвоены статус педагагічнага каледжа і правы вышэйшай навучальнай установы II ўзроўню акрэдытацыі, а з кастрычніка 2004 года каледж рэарганізаваны ў вышэйшую навучальную ўстанову III ўзроўню акрэдытацыі — гуманітарна-педагагічны інстытут, у структуры якога застаўся педагагічны каледж. У 2011 годзе інстытут атрымаў статус акадэміі.

## Структура 
* Факультэт дашкольнай і спецыяльнай адукацыі і гісторыі
* Псіхолага-педагагічны факультэт
* Сацыяльна-педагагічных навук і замежнай філалогіі
* Фізічнага выхавання і мастацтваў

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўстановы

Катэгорыя:Харкаў
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Харкава
Рыжскі езуіцкі калегіум

**Рыжскі езуіцкі калегіум** — колішняя каталіцкая навучальная ўстанова ў Рызе, якая існавала ў 1582—1621 гадах. Фундацыйны акт выдаў 25 чэрвеня 1582 года кароль Стафан Баторый. Калегіум быў уладкаваны ў былым кляштары цыстэрцыянак пры . 4-класная школа адчынена ў 1584 годзе. У 1587 годзе гарадскія ўлады выгналі езуітаў з Рыгі. Вернуты ў 1591 годзе. З 1598 года пры калегіуме існавала бурса, працавалі тэатр, бібліятэка. Дзейнасць калегіума спынілася пасля заняцця Рыгі шведамі ў 1621 годзе. Акрамя навучання езуіты займаліся пашырэннем каталіцтва, казалі пропаведзі на польскай, нямецкай, латышскай і літоўскай мовах.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Езуіцкія калегіумы
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Латвіі
Катэгорыя:Гісторыя Рыгі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1582 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1621 годзе
Себеі

**Себеі** (саманазва *Sapiñ*) — усходнеафрыканскі народ. Насяляюць паўночныя і паўночна-заходнія схілы гары Элган на мяжы Уганды і Кеніі. Агульная колькасць (2021 г.) — 349 000 чалавек.

Себеі — блізкія сваякі календжын з Кеніі. Здаўна яны падзяляліся на 3 розныя этнічныя групы, якія аб'ядналіся вакол найбуйнейшай. Ад яе паходзіць сучасная супольная назва. Размежаванне Уганды і Кеніі прывяло да згубы часткі тэрыторыі на ўсходніх схілах Элган і замаруджванню кантактаў з календжын. 

Традыцыйным заняткам себеі здаўна была адгонная жывёлагадоўля. Яны трымалі кароў, авечак і коз. Аднак ужо ў каланіяльныя часы себеі сутыкнуліся з недахопам пашаў. Сітуацыя пагоршылася ў другой палове XX ст., калі з-за неспрыяльнай палітычнай сітуацыі і распаўсюджання агнястрэльнай зброі ў незалежнай Угандзе пачаліся рэйды прадстаўнікоў суседніх народаў для захопу жывёлы. Себеі былі вымушаны заняцца земляробствам, у тым ліку вырошчваннем кавы. 

Асноўнай грамадскай адзінкай з'яўляецца род *арэт*, што складаецца з нашчадкаў аднаго заснавальніка і кіруецца радай старэйшын. Адлік сваяцтва ў ім адбываецца толькі па мужчынскай лініі. Шлюбы знутры роду забаронены. Усяго налічваецца каля 200 родавых арганізацый. Себеі мяркуюць, што кожны з іх мае свае прыроджаныя ўласцівасці і схільнасці. Роды падзяляюцца на малыя нуклеарныя сем'і. У мінулым себеі практыкавалі мужчынскае і жаночае абразанне, у нашы дні забароненае ва Угандзе. 

Родная мова себеі належыць да календжынскіх моў нілоцкай сям'і. Яна ўжываецца пераважна ў вуснай форме, і сфера яе абарачэння стала звужаецца.  

## Спасылкі 
* Sebei People and their Culture 
* Sebei People and their Culture in Uganda
* Kazuhiro KAWACHI, AN OVERVIEW OF THE SOCIOLINGUISTIC SITUATION OF KUPSAPINY, A SOUTHERN NILOTIC LANGUAGE OF UGANDA

Катэгорыя:Народы Афрыкі
Катэгорыя:Народы Уганды
Катэгорыя:Нілоты
Красацел залатаямкавы

**Красацел залатаямкавы** (*Calosoma auropunctatum*) — від жукоў-жужаляў з падсямейства .

## Апісанне 
Даўжыня цела імага 23-30 мм.

## Арэал і экалогія 
Распаўсюджаны ў Еўропе (акрамя яе захаду і паўднёвага захаду), і Азіі ад Анатоліі і Цэнтральнай Азіі аж да заходняй часткі Кітая і Манголіі. Асобіны з’яўляюцца мезафіламі. Засяляюць стэпы і лугі, а таксама лесапалосы, аграцэнозы і урбаландшафты.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1784 годзе
Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Жужалі
Callistus

**Callistus** — род жужаляў з падсямейства .

## Апісанне 
Надкрыллі руда-чырвонага колеру з чорным малюнкам. Апошні сегмент шчупікаў на вяршыні завостраны.

## Сістэматыка 
У складзе роду:

* 

Катэгорыя:Жужалі
Calathus fuscipes

**Calathus fuscipes** — від жужаляў з падсямейства , якіх можна знайсці паўсюль у Еўропе, за выключэннем Андоры, Манака, Сан-Марына, Ватыкана і розных астравоў.

Катэгорыя:Жужалі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1777 годзе
Андрэй Васілевіч Мягкоў

**Андрэй Васільевіч Мягкоў** (; ,  — ) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст РСФСР (1986). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1977) і Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1979). Пісьменнік у жанры дэтэктыва. Дзіцём быў жыхаром блакаднага Ленінграда.

У кіно ўпершыню зняўся ў 1965 годзе ў ролі дантыста Часнакова ў камедыі «Прыгоды зубнога ўрача». Шмат гадоў здымаўся ў рэжысёра Эльдара Разанава, у тым ліку ў фільмах «Іронія лёсу, альбо З лёгкай парай!», «Службовы раман», «Гараж», «Жорсткі раманс» і ў фільмах іншых рэжысёраў «На Дэрыбасаўскай» i «Іронія лёсу. Працяг».

Мягкоў быў, па большай частцы, камедыйным акцёрам, але ў яго актыве маецца дастатковая колькасць буйных драматычных роляў, такіх як Алёша ў «Братах Карамазавых» Івана Пыр’ева, Аляксей Васільевіч у «Днях Турбіных» Уладзіміра Басава, вучоны-кар’ерыст Швыркоў ў драме Марлена Хуцыева «Пасляслоўе».

З 1987 года служыў у МХТ імя А. П. Чэхава.