Леў Маркавіч Шлосберг

**Леў Ма́ркавіч Шло́сберг** (; нар. 30 ліпеня 1963; Пскоў, Пскоўская вобласць, РСФСР, СССР) — расійскі апазіцыйны палітычны дзеяч, праваабаронца, журналіст. Старшыня Пскоўскага рэгіянальнага аддзялення і член федэральнага Палітычнага камітэта партыі «Яблака».

З 15 снежня 2011 па 24 верасня 2015 года быў дэпутатам Пскоўскага абласнога Сходу дэпутатаў, намеснікам старшыні камітэта па заканадаўстве, эканамічнай палітыцы і мясцовым самакіраванні, член пастаяннай камісіі па супрацьдзеянні карупцыі. Пазбаўлены паўнамоцтваў па рашэнні абласнога Сходу ад 24.09.2015. Суд у далейшым адмовіў у абскарджанні рашэння аб пазбаўленні паўнамоцтваў.

У снежні 2015 і 2020 гадоў балатаваўся на пасаду старшыні партыі «Яблака», прайшоў у абодвух выпадках у другі тур галасавання, дзе саступіў Эміліі Слабуновай у 2015 годзе. У выданні была выказана версія, што загінулыя маглі ўдельнічаць у вайне на ўсходзе Украіны на баку праціўнікаў украінскай улады, дзе і былі забітыя. Журналісты, якія займаліся гэтай справай, атрымлівалі пагрозы і падвергліся нападу каля могілак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 30 ліпеня 1963 года ў Пскове ў яўрэйскай сям’і настаўнікаў. Скончыў сярэдняю школу № 8 горада Пскова.

У 1980 годзе паступіў на гістарычны факультэт Пскоўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава. Паспяхова скончыў яго ў 1985 годзе, абараніў дыпломную працу на тэму «Абаронныя збудаванні Пскова ў XVII — пачатку XVIII стст. па матэрыялах Разраднага прыказа, малюнкаў і іншых крыніц» (навуковы кіраўнік Інга Канстанцінаўна Лабуціна). У 1991 годзе Л. М. Шлосбергу прысвоена званне «Сацыяльны інаватар СССР». Аўтар праекта недзяржаўнай вышэйшай навучальнай установы Пскоўскага Вольнага інстытута, заснаванага ім у 1992 годзе; у 1992—1998 гадах быў членам Савета апекуноў і Кансультатыўнай навуковай рады гэтай установы.

### Палітычная дзейнасць 
У чэрвені 1994 года ўступіў у Пскоўскае абласное грамадска-палітычнае аб’яднанне «Яблака», з студзеня 1995 года — член агульнарасійскага грамадска-палітычнага Аб’яднання «Яблака» (у цяперашні час — Расійская аб’яднаная дэмакратычная партыя «Яблака») і звязаў з ім сваю палітычную кар’еру. З 1996 года — старшыня Пскоўскага рэгіянальнага аддзялення Аб’яднання «Яблака». У 1996 і 2000 гадах быў даверанай асобай кандыдата на пасаду Прэзідэнта РФ Р. А. Яўлінскага. З 2008 года — член Федэральнага Бюро РАДП «Яблака». Уладальнік сертыфіката «Школы дэмакратыі» Савета Еўропы. У 2003 годзе быў слухачом Асветніцкага цэнтра Маскоўскай школы палітычных даследаванняў.

У 1998—2000 гадах — старшыня Грамадскай палаты горада Пскова. З чэрвеня 2000 года па снежань 2003 года — памочнік дэпутата, старшыні камітэта Дзяржаўнай Думы РФ па адукацыі і навуцы А. У. Шышлова па працы ў Пскоўскай вобласці. У 2006—2007 гадах — сустаршыня Круглага стала некамерцыйных арганізацый Пскоўскай вобласці. Відэа выступу прагледзелі амаль 150 тыс. карыстальнікаў відэахостынгу Youtube.

19-20 снежня 2015 года на з’ездзе партыі «Яблака» Леў Шлосберг балатаваўся на пасаду яе старшыні, аднак атрымаў у першым туры галасавання 38 галасоў і выйшаў у другі тур. У другім туры 91 голасам супраць 56 дэлегаты абралі падтрыманую лідарам партыі Рыгорам Яўлінскім і дзейным на той момант старшынёй Сяргеем Мітрохіным, Эмілію Слабунову. Падчас папярэдніх кансультацый перад унутрыпартыйнымі выбарамі Леў Шлосберг выказваўся за стварэнне «шырокай дэмакратычнай кааліцыі» на аснове «Яблака» падчас выбарчай кампаніі ў Дзяржаўную Думу ў 2016 годзе. Быў абраны для перамоў з дэмакратычнымі партыямі аб узаемадзеянні на выбарах і размежаванні выбарчых акруг.

13 кастрычніка 2016 года Леў Шлосберг заявіў аб сваёй гатоўнасці замяніць прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Уладзіміра Уладзіміравіча Пуціна.

### Выданне газеты «Пскоўская губерня» 
Л. М. Шлосберг вядомы як журналіст і выдавец. З красавіка 2001 года ён быў выдаўцом, дырэктарам (да лютага 2015 года) і галоўным рэдактарам (да лістапада 2013 года) рэгіянальнай грамадскай газеты «Пскоўская губерня». За цыкл публікацый аб гібелі пскоўскіх дэсантнікаў пад чачэнскім сялом Улус-Керт 29 лютага — 1 сакавіка 2000 года стаў лаўрэатам прэміі Саюза журналістаў Расіі «Залатое пяро Расіі» за 2010 год. З 2004 года — генеральны дырэктар Паўночна-заходняга рэгіянальнага цэнтра публічнай палітыкі (Пскоў).

 

## Расследаванне гібелі расійскіх салдат у 2014 годзе 
25 жніўня 2014 года газета «Пскоўская губерня» (дырэктарам якой на той момант з’яўляўся Л. М. Шлосберг) першай апублікавала інфармацыю аб закрытым пахаванні ў Выбутах (пад Псковам) вайскоўцаў-кантрактнікаў 76-й гвардзейскай дэсантна-штурмавой дывізіі Леаніда Кічаткіна і Аляксандра Осіпава, якія загінулі на мінулым тыдні «пры нявысветленых абставінах». У выданні была выказана версія аб тым, што загінулыя маглі прымаць прамы ўдзел у вайне на ўсходзе Украіны на баку праціўнікаў украінскіх улад, дзе і былі забітыя.

Журналісты, якія займаліся гэтай справай, атрымлівалі пагрозы і падвергнуліся нападу каля могілак. А 29 жніўня 2014 года на Льва Шлосберга, які вяртаўся дадому з офіса, напалі са спіны трое невядомых.

Сам Л. М. Шлосберг, як і лідар партыі «Яблака» С. С. Мітрохін, наўпрост звязваюць збіццё з публікацыяй інфармацыі аб пахаванні расійскіх дэсантнікаў, а таксама з будучымі губернатарскімі выбарамі ў рэгіёне, дзе Л. М. Шлосберг меў намер удзельнічаць.

16 верасня 2014 года Л. М. Шлосберг накіраваў дэпутацкі запыт Галоўнаму вайсковаму пракурору Расіі Сяргею Фрыдзінскаму з просьбай аб расследаванні гібелі дэсантнікаў 76-й гвардзейскай дэсантна-штурмавой дывізіі, пошуку вінаватых у іх гібелі і прыцягненні да крымінальнай адказнасці. 2 кастрычніка 2014 года, упершыню пасля нападу, прыняў удзел у пасяджэнні Пскоўскага абласнога Сходу дэпутатаў.

## Пазбаўленне дэпутацкіх паўнамоцтваў 
24 верасня 2015 года на пасяджэнні Пскоўскага абласнога сходу дэпутатаў (*далей — аблсход, ПАСД*) Леў Шлосберг быў пазбаўлены дэпутацкіх паўнамоцтваў большасцю галасоў калег. «За» прагаласаваў 41 дэпутат, «супраць» — тры. Паказваецца прычына — прадстаўніцтва ў судзе, што па законе недапушчальна для дэпутата (акрамя выпадкаў законнага прадстаўніцтва); Шлосберг, заснавальнік гэтай АНА, аспрэчвае гэта, спасылаючыся ў тым ліку на атрыманне даверанасці ад яе цяперашняга дырэктара. Таксама, са слоў Шлосберга, Пскоўскі гарадскі суд палічыў яго прадстаўніцтва законным, ведаючы, што ён дэпутат аблсходу, які працуе на пастаяннай аснове, аднак вышэйстаячая інстанцыя — абласны суд — пры разглядзе апеляцыі, пададзенай цэнтрам «Адраджэнне», не дапусціла дэпутата да працэсу як прадстаўніка інтарэсаў гэтай арганізацыі. 16 верасня рашэннем Савета Сходу пытанне аб парушэнні Шлосбергам заканадаўства было ўключана ў парадак дня пасяджэння (45-й сесіі ПАСД пятага склікання), прызначанага на 24 верасня. 17 верасня *Камісія па кантролі за дакладнасцю звестак аб даходах, аб маёмасці і абавязацельствах маёмаснага характару, прадстаўленымі дэпутатамі абласнога Сходу* прыйшла да высновы, што Шлосберг «*парушыў абмежаванні і забароны, устаноўленыя актамі Расійскай Федэрацыі*». 18 верасня праект пастановы  аб датэрміновым спыненні паўнамоцтваў Шлосберга, падпісаны шасцю членамі ПАСД, быў накіраваны для разгляду. 23 верасня дванаццаць дэпутатаў Заканадаўчага сходу Санкт-Пецярбурга накіравалі ліст дэпутатам ПАСД, у якім звярнулі ўвагу, што федэральны закон не прадугледжвае датэрміновае спыненне дэпутацкіх паўнамоцтваў за парушэнне абмежаванняў на ўдзел у судовых разглядах, а закон Пскоўскай вобласці і яго тлумачэнні не могуць супярэчыць федэральнаму заканадаўству (згодна з Канстытуцыяй РФ).Сам Шлосберг заявіў (размаўляючы з журналістамі 24 верасня 2015 года пасля агучвання рашэння ПАСД), што юрыдычных прычын для пазбаўлення яго мандата няма; ён лічыць рашэнне, прынятае ПАСД, чыста палітычным і мае намер абскардзіць яго ў судзе. Таксама ён сцвярджае, што на дэпутатаў аблсходу аказваўся ціск. Незадоўга да пасяджэння ПАСД Леў Шлосберг (у звароце да грамадзян, апублікаваным у выданні «Пскоўская губерня») заявіў: «*Палітычным заказчыкам пазбаўлення мяне мандата з’яўляюцца губернатар Пскоўскай вобласці Андрэй Турчак і яго група. Я вельмі моцна надакучыў гэтым людзям: сваёй працай у Сходзе, дэпутацкімі запытамі, барацьбой з карупцыяй, кантролем за расходаваннем бюджэтных грошай, умяшаннем у справы, якія яны хацелі б ніколі не выводзіць у грамадства*».

28 верасня 2015 года Шлосберг падаў іскавую заяву ў Пскоўскі гарадскі суд, патрабуючы прызнаць пастанову ПАСД аб датэрміновым спыненні яго паўнамоцтваў незаконнай. 21 кастрычніка 2015 года Шлосберг паведаміў у Facebook, што Пскоўскі гарадскі суд адмовіў яму ў іскавых патрабаваннях, а матываванае рашэнне будзе выраблена на працягу пяці дзён. Палітык плануе абскардзіць гэтае судовае рашэнне ў апеляцыйным парадку.

5 кастрычніка 2015 года было паведамлена, што вакантнае (пасля пазбаўлення Шлосберга паўнамоцтваў) месца адзінага прадстаўніка «Яблака» у ПАСД зойме Любоў Жыльцова.

## Другі дэпутацкі тэрмін 
У верасні 2016 года па выніках выбараў Л. М. Шлосберг зноў стаў дэпутатам Пскоўскага абласнога сходу дэпутатаў (VI склікання) па спісе партыі «Яблака». У студзені 2017 года Пскоўскі гарадскі суд прыняў пастанову аб ліквідацыі Цэнтра сацыяльнага праектавання «Адраджэнне», заснавальнікам і дырэктарам якога доўгі час з’яўляўся Шлосберг. Рашэнне аб ліквідацыі было прынята па іску Міністэрства юстыцыі Расійскай Федэрацыі. На момант прыняцця судовага рашэння аб ліквідацыі Шлосберг ужо не быў дырэктарам «Адраджэння».

У маі 2019 года Леў Шлосберг прадставіў у Пскоўскім абласным сходзе тры законапраекты аб пакаранні дэпутатаў за непавагу да грамадзян. Ні адзін з іх не быў падтрыманы яго калегамі.

З кастрычніка 2019 года Леў Шлосберг выступае за захаванне Пскоўскага стадыёна «Электрон» і ахоўнай тэрыторыі вакол.

У перыяд эпідэміі каранавіруса Леў Шлосберг шматкроць выступаў па пытаннях недастатковасці ўведзеных уладамі Пскоўскай вобласці супрацьэпідэмічных мер і, акрамя іншага, абвінаваціў абласныя ўлады ў штучным прыніжэнні статыстыкі смяротнасці ад гэтага захворвання.

У верасні 2020 года Шлосберг выступіў у падтрымку кіраўніка карэльскага аддзялення праваабарончай арганізацыі «Мемарыял» Юрыя Дзмітрыева, чыё справу ён лічыць сфабрыкаванай.

У кастрычніку 2020 года Леў Шлосберг пратэставаў супраць паездкі афіцыйнай дэлегацыі Пскоўскай вобласці ў Беларусь, разглядаючы гэты візіт як форму падтрымкі нелегітымнага дыктатара.

## Затрыманне 23 студзеня 2021 года 
23 студзеня 2021 года ў горадзе Пскове прайшла найбуйнейшая са снежня 2011 года палітычная акцыя пратэсту, частка агульнарасійскіх пратэстаў у падтрымку Аляксея Навальнага. Людзі сабраліся каля помніка княгіні Вользе на Кастрычніцкім праспекце і затым прайшлі па вуліцах горада.

Леў Шлосберг прапанаваў пратэстоўцам прайсці да ракі Пскавы, гайд-парку — адзінага ў Пскове месца, дзе жыхары могуць збірацца без апавяшчэння ўлад. Але туды людзей не прапускала паліцыя, блакіраваўшы ўсе спускі да пляцоўкі.

Палітык звярнуўся да старэйшага афіцэра паліцыі ў званні палкоўніка і папрасіў прапусціць грамадзян на тэрыторыю гайд-парку. Афіцэр, не прадставіўшыся, паведаміў, што пачуў меркаванне дэпутата, але праз 3 хвіліны людзей з гайд-парку сталі выцясняць.

Праз чвэрць гадзіны Леў Шлосберг быў затрыманы супрацоўнікамі паліцыі побач з гайд-паркам, на рагу вуліц Гогаля і Вароўскага. Паліцыянты не прадставіліся, прычын сваіх дзеянняў не патлумачылі. Сярод удзельнікаў затрымання быў начальнік УМВД па горадзе Пскову палкоўнік Сяргей Сурын.

Шлосберга даставілі ў Завяліченскі аддзел паліцыі, куды былі дастаўлены 17 чалавек, у тым ліку яго калега валасны дэпутат ад «Яблака» Мікалай Кузьмін.

У дачыненні Л. М. Шлосберга была ўзбуджаная адміністрацыйная справа па частцы 5 артыкула 20.2 (удзел у няўзгодненым публічным мерапрыемстве). Больш нікому з затрыманых дадзены артыкул не прад’яўляўся.

26 студзеня раніцай артыкул перакваліфікавалі на частку 2 артыкула 20.2 (арганізацыя няўзгодненага публічнага мерапрыемства). У той жа дзень адбыўся суд, дзе суддзя Сяргей Падучіх прызнаў Шлосберга вінаватым у арганізацыі няўзгодненага публічнага мерапрыемства і прызначыў выплату штрафу ў памеры 20 тыс. рублёў.

## Удзел у выбарах у Дзярждуму і Пскоўскі абласны Сход у 2021 годзе 
3 жніўня 2021 года выбарчая камісія Пскоўскай вобласці адмовіла Льву Шлосбергу ў рэгістрацыі на выбары ў Пскоўскі абласны сход з-за яго ўдзелу ў мітынгу ў падтрымку Аляксея Навальнага. Але на наступны дзень Шлосберга ўсё ж зарэгістравалі на той падставе, што рашэнне аб забароне і ліквідацыі арганізацыі «Фонд барацьбы з карупцыяй» яшчэ не ўступіла ў законную сілу.

9 жніўня 2021 года Маскоўскі гарадскі суд адмяніў рэгістрацыю Шлосберга як кандыдата на выбарах у Дзярждуму па Хоўрынскай аднамандатнай выбарчай акрузе ў Маскве па пазове яго канкурэнта Андрэя Пангаева, які абвінаваціў Шлосберга ў датычнасці да дзейнасці ФБК. 23 жніўня Першы Апеляцыйны суд агульнай юрысдыкцыі ў Маскве адхіліў скаргу Шлосберга і прызнаў законным рашэнне аб зняцці яго з выбараў у Дзярждуму. 26 жніўня ЦВК выключыў Шлосберга з федэральнага спісу партыі «Яблака».

У верасні 2021 года Вярхоўны суд Расіі адхіліў скаргу Шлосберга на яго зняцце з выбараў у Дзярждуму па аднамандатнай акрузе ў Маскве. Падставай для гэтага стаў адміністрацыйны штраф з-за акцыі 23 студзеня, якую расцэньваюць як пацверджанне датычнасці да экстрэмісцкай дзейнасці.

## Званні і ўзнагароды 
* Званне «Сацыяльны інаватар СССР» Фонду сацыяльных вынаходак (1991).
* Прэмія Усерасійскай журналісцкай асацыяцыі «АРС-Прэс» «Залаты гонг» (2011).
* Прэмія Маскоўскай Хельсінкскай групы «За мужнасць, праяўленую ў абароне правоў чалавека» (2014).
* «Палітык года» па версіі чытачоў газеты «Ведамасці» (2015).
* Прэмія Фонду Барыса Нямцова «За незвычайную мужнасць у барацьбе за дэмакратычныя каштоўнасці і правы чалавека і за свабодную Расію». (2016).

## Асабістае жыццё 
Бацькі Льва Шлосберга (Марк Навумавіч і Браніслава Яўсееўна) нарадзіліся, пазнаёміліся і пажаніліся ў Пскове. Дзявочае прозвішча маці — Беркал. Прадзед Шлосберга па матчынай лініі Лейба-Вульф Беркал быў кантарам сінагогі ў Даўгаўпілсе. Са слоў самога Шлосберга, яго дзед Яўсей Беркал удзельнічаў у Першай сусветнай вайне, быў паранены і ўзнагароджаны Георгіеўскім крыжам. Яшчэ адзін дзед (па лініі бацькі), Навум Шлосберг, пскоўскі фатограф, прымаў удзел у Вялікай Айчыннай вайне і загінуў каля Харкава ў 1943 годзе.

Жонка — Жанна Антонаўна Шлосберг (Казловіч), урач-кардыёлаг Пскоўскай гарадской бальніцы.

Леў Шлосберг называе сябе нерэлігійным, свецкім чалавекам, не належыць ні да адной з канфесій, з’яўялецца праціўнікам любой клерыкалізацыі дзяржавы, але пры гэтым не лічыць сябе атэістам.

## Кнігі, публікацыі 
Апублікаваў больш за 200 навуковых, папулярных і публіцыстычных артыкулаў у расійскіх і замежных выданнях.

Аўтар і рэдактар кніг:
* «Високосный политический год в Псковской области: октябрь 1995 — ноябрь 1996 гг.» (автор В. Вагин, 1998)
* «Бюджет, который можно понять и на который можно влиять. Псков» (1999)
* «Правовые и бухгалтерские аспекты деятельности некоммерческих организаций: псковский опыт» (2000)
* «Псковская область на рубеже веков. Общество. Власть. Политика» (2002)
* «Благотворительность в современной России. Законодательство. Методология. Практика» (2003)
* «Порог Европы. Влияние европейского трансграничного и приграничного сотрудничества на региональное экономическое развитие Псковской области» (2003)
* «Моделирование еврорегиона для Псковской области» (2004)
* «Влияние политических систем на международное сотрудничество» (2005)
* «Псковская губерния». Избранные страницы (2005)
* «Политический процесс в Псковской области в 2002—2005 гг. Общество. Власть. Политика» (2006)
* «Центробежное управление» (2006)
* «Псковская парламентская журналистика» (2007)
* Псковская губерния. Савва Ямщиков  / Коллектив авторов*.* Под ред. Л. М. Шлосберга. — Псков: Центр социального проектирования «Возрождение», 2010. — 432 с. — 2000 экз.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* 
* 
* Інтэрв’ю Льва Шлосберга радыёстанцыі «Эха Масквы ў Пскове» 29.08.2014.
* Інтэрв’ю Л. М. Шлосберга выданню Meduza, 21 верасня 2015
* Інтэрв’ю Л. М. Шлосберга выданне Slon, 23 ліпеня 2014
* Інтэрв’ю Льва Шлосберга радыёстанцыі «Эха Масквы», 9 лістапада 2015
* Шлосберг: трагедыя Ірыны Славінай // І Грымнуў Грэм. 5 кастрычніка 2020.

Катэгорыя:Журналісты Расіі
Катэгорыя:Публіцысты Расіі
Катэгорыя:Блогеры Расіі
Катэгорыя:Праваабаронцы Расіі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Палітыкі Расіі
Катэгорыя:Члены партыі «Яблака»