Абу-Сімбел

**Абу-Сімбел** — скала на заходнім беразе Ніла, у якой высечаныя два знакамітыя старажытнаегіпецкія храмы ў час праўлення Рамсеса II (прыкладна 1298-1213 да н. э.). Знаходзіцца ў Нубіі, за 280 км на поўдзень ад Асуана.

Скала з дробназярністага пясчаніку амаль ля ракі, вышынёй ў 100 м, названая ў іерагліфічных надпісах "святой гарой" і, можна выказаць здагадку, была ўмацаваным фартыфікацыйным збудаваннем, і таму мясцовасць у надпісах названая "крэпасцю Рамесаполісам". Сучасная назва Абу-Сімбел паходзіць ад скалы, на якой, у тым месцы, дзе рака робіць да яе выгіб, высечаны ў барэльефе егіпецкі мужчына, у завостраным фартуху якога арабскія маракі ўгледжвалі падабенства хлебнай меры; таму выява гэта названая "Абу-Сімбел", бацька хлеба (ад араб. sinbel - колас), а затым гэтая назва нададзена была і ўсёй групе скал з іх храмамі. У Еўропе храм стаў вядомы ў 1810-я гады па апісаннях Буркхарта.

## Храмы 
320px|thumb|left|Храм Рамзеса
Адзін з храмаў, **вялікі**, быў узведзены ў гонар самога цара Рамсеса II; іншы, **малы**, — у гонар яго першай жонкі, царыцы Нефертары.
У першым з іх, які адрозніваецца добра захаванымі важнымі гістарычнымі выявамі і надпісамі, намаляваны цар, які ўшаноўвае самога сябе, г.&nbsp;з. яго чароўны вобраз, які ўшаноўвае цар-чалавек. Акружаны іншымі боствамі, ён выдзяляецца ў выглядзе велічэзнай фігуры, звернутай спінай да скалы. Ля ўваходу ў храм, па баках, высечаны ў скале чатыры каласальныя выявы цара, які сядзіць, вышынёй прыблізна ў 20 м. thumb|left|Мадэль ілюстравалая старое і новае месцазнаходжанне храмаў і ўзровень вады.

Наперадзе **малога** храма стаяць шэсць статуй, высечаных гарэльефам, а менавіта з кожнага боку па дзве выявы цара і па адной — царыцы. На фігуры другога калоса, у паўднёвай частцы храма, высечана грэчаскі надпіс, пакінуты іанійскімі наёмнікамі, якія прыйшлі сюды пры Псаметыху I (664—610 да н.&nbsp;э.), падчас праследавання воінаў, якія адыходзілі ад Элефантыны да Эфіопіі .

## Перанос (1964—1968) 
Пасля рэвалюцыі 1952 года пачалося праектаванне другой плаціны на Ніле, каля Асуана. Храмам, якія знаходзіліся на беразе, пагражала затапленне, што разбурыла б пабудовы зробленыя з пясчаніку. У 1959 годзе пачалася кампанія па выратаванні гістарычнай спадчыны, у ёй бралі ўдзел замежныя археолагі, у прыватнасці італьянскія, польскія, французскія і шведскія. 

Паводле аднаго з праектаў ахоўных работ, помнікі трэба было перанесці ў бяспечнае месца, паводле іншага – пакінуць на месцы. ЮНЕСКА склікала з гэтай нагоды спецыяльную камісію, у склад якой увайшлі Генеральны дырэктар ЮНЕСКА, кіраўнік дарадчага камітэта, і тры эксперты, у т.л. прафесар Казімеж Міхалоўскі. Камісія падтрымала шведска-егіпецкі праект, якім планавалася разрэзаць святыні на буйныя часткі вагой да 30 тон (у сярэднім 20 тон), перанесці на іншае месца і рэканструяваць. Прафесар Міхалоўскі ўзначаліў экспертны камітэт з 7 чалавек, які назіраў за працамі па пераносе.  

Будаўніцтва плаціны пачалося ў 1960 годзе. Перанос помніка праходзіў у 1964--1968 гадах. Агулам працы працягваліся 10 гадоў і скончыліся поспехам. Новае месцазнаходжанне храмаў — на 65 м вышэй і 200 м далей ад ракі. Перанос помнікаў Абу-Сімбела і Філе лічыцца адной з найбуйнейшых інжынерна-археалагічных аперацый. 

## Спасылкі 
* 
Катэгорыя:Горы Егіпта
Катэгорыя:Храмы Старажытнага Егіпта
Катэгорыя:Турызм у Егіпце
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Егіпце
Катэгорыя:Нубія
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Егіпце