Стывен Крыстафер Роўэл

**Стэфан Крыстафер Роўэл** (; нар. ) — брытанскі гісторык. Доктар філасофіі.

## Біяграфія 
Скончыў Кембрыджскі ўніверсітэт, там жа ў 1991 годзе скончыў дактарантуру. Атрымаў ступень доктара (Ph. D.) за працу «The role of Christianity in the last pagan state in Europe: Lithuania, 1315—1342». Выкладаў у каледжах Кембрыжскага ўніверсітэта — Магдалены і Клэр-каледжы. Працаваў у архівах Германіі, Польшчы, Літвы, Латвіі, Эстоніі, Расіі, Ватыкана інш. На падставе сабранага матэрыялу падрыхтаваў і выдаў у 1994 годзе даследаванне «Lithuania Ascending: A Pagan Empire within East-Central Europe, 1295—1345» («Уздым Літвы: паганская імперыя ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе, 1295—1345»), беларускі пераклад якой ў 2015 годзе выдала рэдакцыя часопіса «ARCHE». У працы разглядаецца шлях Вялікага Княства да велічы пад уладай Гедыміна, а таксама закранаюцца дасягненні яго папярэдніка і брата Віценя (1295—1315 гады) і яго выбранага наступніка Яўнута (1342—1345 гады).

У 1993 годзе, па запрашэнні гісторыка А. Нікжэнтайціса, пачаў працаваць у Цэнтры гісторыі Заходняй Літвы і Прусіі пры Клайпедскім універсітэце (у 1998—1999 гадах яго дырэктар). З 1999 года загадчык кафедры гісторыі Вялікага Княства Літоўскага Інстытута гісторыі Літвы, на цяперашні час — старшы навуковы супрацоўнік аддзела гісторыі ВКЛ Інстытута гісторыі Літвы.

## Навуковыя інтарэсы 
Даследуе гісторыю Вялікага Княства Літоўскага ў перыяд ранняга сярэднявечча.

## Творы 
* Lithuania and the West 1337-41 — A Question of sources // Journal of Baltic Studies. — 1989. — Vol. 20. — Issue 4. — P. 303—326.
* Pagans, peace and the Pope 1322—1324: Lithuania in the centre of European diplomacy // Archivum Historiae Pontificiae. — 1990. — T. 28. — P. 63—98.
* A pagan’s word: Lithuanian diplomatic procedure 1200—1385 // Journal of Medieval History. — 1992. — Vol. 18. — Issue 2. — P. 145—160.
* Between Lithuania and Rus’. Dovmont-Timofey of Pskov, his life and cult // Oxford Slavonic Papers, new series. — 1992. — Vol. 25. — P. 1—33.
* Of men and monsters: Sources for the history of Lithuania in the time of Gediminas (ca. 1315—1342) // Journal of Baltic Studies. — 1993. — Vol. 24. — Issue 1. — P. 73—112.
* The letters of Gediminas: «Gemachte Lüge»? Notes on a controversy // Jahrbücher für Geschichte Osteuropas. — 1993. — № 41 (3). — S. 321—360.
* Zelatores maximi: Pope John XXII, Archbishop Frederick of Riga and the Baltic Mission 1305—1340 / S. C. Rowell, R. Mažeika // Archivum Historiae Pontificiae. — 1993. — T. 31. — P. 33—68.
* Gediminaičių dinastinė politika Žemaitijoje 1350—1430 m. // Žemaičių praeitis. — 1994. — T. 3. — P. 125—136.
* Lithuania Ascending: A Pagan Empire within East-Central Europe, 1295—1345. Cambridge, 1994. — (Cambridge studies in medieval life and thought, ser. 4, No. 25)
* Iš viduramžių ūkų kylanti Lietuva: pagonių imperija Rytų ir Vakarų Europoje, 1295—1345. — Vilnius, 2001.
* Pious princesses or the daughters of Belial: Pagan Lithuanian dynastic diplomacy 1279—1423 // Medieval Prosopography. — 1994. — Vol. 15 (1). — P. 1—77.
* Forging a Union? Some reflection on the early Jagiellonian monarchy // Lithuanian Historical Studies. — 1996. — Vol. 1. — P. 6—21.
* Gedimino laiškai miestams: diplomatikos aspektas // Metraščiai ir kunigaikščių laiškai* (Senoji Lietuvos literatūra, Kn. 4) / Ats. red. M. Vaicekauskas. — Vilnius, 1996. — P. 134—146.
* Unexpected Contacts: Lithuanians at Western Courts, c. 1316-c. 1400 // The English Historical Review. — 1996. — Vol. 111. — № 442. — P. 557—577.
* Bears and traitors, or: Political tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. — 1997. — Vol. 2. — P. 28—55.
* Išdavystė ar paprasti nesutarimai? Kazimieras Jogailaitis ir Lietuvos diduomenė 1440—1481 metais // Lietuvos valstybė XII—XVIII a. — Vilnius, 1997. — P. 45—74.
* Swords for sale? Aspects of Gediminas Diplomacy (1323—1341) // Lituanistica. — 1997. — № 2. — P. 3—19.
* Amžinos pretenzijos arba kaip turime skaityti elitinę literatūrą? // Seminarai: straipsnių rinkinys / Red. A. Jokubauskas, A. Kulakauskas. — Vilnius, 1998. — P. 7—29.
* Rowell, S. C. «Fostering self-confidence within and between etnic communities: Lithuanian experiences». In *Tarptautinė konferencija «Kultūrinis pliuralizmas ir taikos kultūra» [Vilnius, 1997 m. gruodžio mėn.]*. Vilnius, 1998, p. 66-74.
* Rowell, S. C. «Rusena karas Žemaičiuose: keletas pastabų apie 1442 m. privilegijos genezę». *Žemaičių praeitis*, 1998, t. 8, p. 5-28.
* Rowell, S. C. «Lietuva, tėvyne mūsų? Tam tikrų XVI a. LDK raštijų pavyzdžiai». In *Senosios raštijos ir tautosakos sąveika: kultūrinė Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės patirtis* (Senoji Lietuvos literatūra, Kn. 6). Pareng. R. Repšienė. Vilnius, 1998, p. 123—137.
* Rowell, S. C. «Casimir Jagiellończyk and the Polish gamble, 1445-7». *Lithuanian Historical Studies*, 1999, Vol. 4, p. 20-38.
* Rowell, S. C. «Winning the living by remembering the dead? Franciscan tactics and social change in fifteenth-century Vilnius». In *Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. Edvardo Gudavičiaus 70-mečiui*. Sud. A. Bumblauskas, R. Petrauskas. Vilnius, 1999, p. 87-121.
* Rowell, S. C. «Custom, rites and power in Mediaeval and Early Modern Lithuanian society». In *Kultūrų sankirtos: skiriama dr. Ingės Lukšaitės 60-mečiui*. Vilnius, 2000, p. 46-65.
* Rowell, S. C. «1446 and all that». In *Lietuva ir jos kaimynai: nuo normanų iki Napoleono: prof. Broniaus Dundulio atminimui*. Vyr. red. I. Valikonytė. Vilnius, 2001, p. 189—207.
* Rowell, S. C. «The Face beneath the Snow: The Baltic Region in the Seventeenth and Eighteenth Centuries». *The Historical Journal*, Vol. 44, No. 2 (Jun., 2001), p. 541—558.
* Rowell, S. C. «Krėvos aktas: diplomatijos ir diplomatikos apžvalga». In *1385 m. rugpjūčio 14 d. Krėvos aktas* (Lietuvos užsienio politikos dokumentai). Sudarė J. Kiaupienė. Vilnius, 2002, p. 69-79.
* Rowell, S. C. «Dynastic bluff? The road to Mielnik, 1385—1501». *Lithuanian Historical Studies*, 2001, Vol. 6. Vilnius, 2002, p. 1-22.
* Rowell, S. C. «Lietuva — krikščionybės pylimas? Vienos XV amžiaus ideologijos pasisavinimas». In *Europos idėja Lietuvoje: istorija ir dabartis*. Sud. D. Staliūnas. Vilnius, 2002, p. 17-32.
* Rowell, S. C. «Social developments in the Grand Duchy of Lithuania in the mid- to late fifteenth century as reflected in Lithuanian correspondence with the Grand master in Prussia». In *Kancelarie krzyżackie. Stan badań i perspektywy badawcze*. Red. J. Trupinda. Malbork, 2002, s. 211—223.
* Rowell, S. C.; Griškaitė, R.; Rudis, G. *A history of Lithuania*. Vilnius, 2002 [Tas pats prancūzų (*Histoire de la Lituanie*. Vilnius, 2004), švedų (*Litauens historia*. Vilnius, 2004), italų (*Storia della Lituania*. Vilnius, 2006), vokiečių (*Die Geschichte Litauens*. Vilnius, 2008) kalbomis].
* *Chartularium Lithuaniae res gestas magni ducis Gedeminne illustrans / Gedimino laiškai*. Tekstus, vertimus bei komentarus parengė S. C. Rowell. Vilnius, 2003.
* Rowell, S. C. «The Jagiellonians and the stars: dynasty-sponsored astrology in the fifteenth century». *Lithuanian Historical Studies*, 2002, Vol. 7. Vilnius, 2003, p. 23-42.
* Rowell, S. C. «How did Długosz come to explain the origins of Prussia?» In *Istorijos akiračiai: skiriama profesoriaus habilituoto daktaro Antano Tylos 75-mečiui*. Vilnius, 2004, p. 91-100.
* Rowell, S. C. «Du Europos pakraščiai: Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės ir ispanų karalysčių ryšiai 1411—1412 m. tekstuose». *Lietuvos istorijos metraštis 2003/1*. Vilnius, 2004, p. 149—188.
* Rowell, S. C. «Aspects of settlement in the Klaipėda District (Memelland) in the late fifteenth and early-sixteenth centuries». In *Klaipėdos visuomenės ir miesto struktūros* (Acta Historica Universitatis Klaipedensis, t. XI). Sud. V. Vaivada, D. Elertas. Klaipėda, 2005, p. 22-34.
* Rowell, S. C. «Procesy rozwoju i zaniku kultu świętych na Litwie i w Polsce w drugiej połowie XV wieku». *Zapiski historyczne: poświęcone historii Pomorza i krajów bałtyckich*, 2005, t. 70, z. 4, s. 7-26.
* Rowell, S. C. «Smulkios žinios iš penkiolikto amžiaus Klaipėdos (apie 1400—1525 m.)». In *Klaipėdos visuomenės ir miesto struktūros* (Acta Historica Universitatis Klaipedensis, t. XI). Sud. V. Vaivada, D. Elertas. Klaipėda, 2005, p. 47-69.
* Rowell, S. C. «Trumpos akimirkos iš Kazimiero Jogailaičio dvaro: neeilinė kasdienybė tarnauja valstybei». *Lietuvos istorijos metraštis 2004/1*. Vilnius, 2005, p. 25-56.
* Rowell, S. C. *Distant friends draw nigh: the realms of Great Britain and Lithuania*. Vilnius, 2006.
* Rowell, S. C. «Nolite confidere in principibus: Mikhail Glinsky, Sigismund the Old and Council of Lords». In *Faworyci i opozycjoniści. Król a elity polityczne w Rzeczypospolitej XV—XVIII wieku*. Red. M. Markiewicz, R. Skowron. Kraków, 2006, s. 77-100.
* Rowell, S. C. «Pranciškonų (konventualų) ordino įsitvirtinimas Lietuvoje XV a.: Vilniaus pavyzdys». In *Pirmieji pranciškonų žingsniai Lietuvoje XIII—XVII a.* Sud. D. Baronas. Vilnius, 2006, p. 32-53.
* Rowell, S. C. «Rumour and ambiguity in diplomatic relations between the Jagiellonians and the Teutonic order, 1445—1446». In *Kanceliaria wielkich mistrzów i polska kanceliaria królewska w XV wieku*: materjaly z międzynarodowej konferencji naukowej. Red. J. Trupinda. Malbork, 2006, s. 249—256.
* Rowell, S. C. «1386: the Marriage of Jogaila and Jadwiga embodies the union of Lithuania and Poland». *Lithuanian Historical Studies*, 2006, Vol. 11. Vilnius, 2007, p. 137—144.
* Rowell, S. C. «Ginčai ir jų sprendimas XV amžiaus Lietuvoje: apgautų pirklių bei nusikaltusių kunigų pavyzdžiai». *Lietuvos istorijos studijos*, 2007, t. 20, p. 9-20.
* Rowell, S. C. «The Joyous entry of Casimir I and IV into Lithuanian and Polish cities». *Lithuanian Historical Studies*, 2006, Vol. 11. Vilnius, 2007, p. 89-106.
* Rowell, S. C. «Naujieji kryžiaus žygiuotojai: LDK ir Bizantijos santykiai XIV—XV a. sandūroje. Ar Vytautas Didysis buvo Lietuvos kryžiaus žygių prieš turkus bei totorius pradininkas?». In *Kryžiaus karų epocha Baltijos regiono tautų istorinėje sąmonėje*. Sud. R. R. Trimonienė, R. Jurgaitis. Šiauliai, 2007, p. 181—205.
* Rowell, S. C. «Pomirtinis Vladislovo Varniečio gyvenimas: Vidurio Europos karalius Artūras iš Lietuvos». *Lietuvos istorijos metraštis 2006/2*. Vilnius, 2007, p. 5-30.
* Rowell, S. C. «Vilniaus pirklių partnerių tinklas XV a. viduryje: šaltiniotyrinis aspektas». *Vilniaus istorijos metraštis*, 2007, t. 1, p. 19-27.
* Rowell, S. C. «Vokiečių ordino archyvo smulkmenos, arba kas XV a. Prūsuose Vokiečių ordino didžiajam magistrui skolindavo pinigus?» In *Praeities pėdsakais: skiriama profesoriaus daktaro Zigmanto Kiaupos 65-mečiui*. Vilnius, 2007, p. 337—348.
* Rowell, S. C. «Ne visai primintinos kautynės: ką byloja šaltiniai apie 1399 m. mūšį ties Vorsklos upe?». *Istorijos šaltinių tyrimai*, 2008, t. 1, p. 67-89.
* Rowell, S. C. «Ką ankstyvieji rašytiniai šaltiniai byloja apie Kreivosios pilies vietą». *Lietuvos pilys*, 4 (2008). Vilnius, 2009, p. 112—127.
* Лауринавичюс, Ч.; Роуэлл, С. *Многовековое соседство: исторические связы литовского и российского государств XIV—XX вв.'' Вильнюс, 2009.

Катэгорыя:Гісторыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Медыявісты