open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Юлій Лаціс

**Ю́лій Ла́ціс** (; , Лэдурга — , , РСФСР) — латышскі журналіст, пісьменнік, грамадскі і дзяржаўны дзеяч Латвійскай ССР. Член Саюза пісьменнікаў Латвіі.

## Біяграфія 
З сялян. Пасля заканчэння школы, у 1914 годзе паступіў у Рыжскі політэхнічны інстытут. Быў жанаты на Ганне (Асе) Лаціс (да замужжа — Ліепіня). Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны разам з жонкай адправіўся на вучобу ў Псіханеўралагічны інстытут імя Бехцерава ў Петраградзе.

У 1921—1923 гадах працягнуў навучанне ў Латвійскім універсітэце, затым адправіўся ў Францыю, дзе ў 1925—1926 гадах вывучаў журналістыку ў Парыжскай Вышэйшай школе сацыяльных навук. Ю. Лаціс быў адным з першых журналістаў у Латвіі, якія атрымалі прафесійную адукацыю.

Працаваў у латышскіх газетах («Jaunākās Ziņas») і часопісах («Atpūta»). Публікаваў свае артыкулы, вершы і апавяданні. Карыстаўся псеўданімамі Ju-Ju і Sinus.

Член Камуністычнай партыі Латвіі. Пасля ўводу савецкіх войскаў у Латвію ў 1940 годзе быў абраны дэпутатам Народнага Сейма.

Быў прызначаны міністрам народнага дабрабыту (21 чэрвеня — 21 ліпеня 1940) ва ўрадзе А. Кірхенштэйнса, пазней — народным камісарам па адукацыі. Сябра дэлегацыі, накіраванай у Маскву з просьбай прыняць Латвію ў склад СССР.

8 студзеня 1941 года па абвінавачанні ў антысавецкай агітацыі быў арыштаваны. Памёр 15 снежня таго ж года ў Астраханскай турме.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Журналісты Латвіі
Лэнджы

**Лэнджы** () — населены пункт у Рэзэкнэнскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Лэнджскай воласці. Знаходзіцца на беразе возера Віраўдас. За 18 км ад горада Рэзэкнэ.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Лэдурга

**Лэдурга** () — населены пункт у Крымулдскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Лэдургскай воласці. Знаходзіцца на рацэ Агэ. За 27 км ад горада Лімбажы. 
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, дом культуры, бібліятэка, спартыўны цэнтр.
## Памятныя мясціны 
Лютэранская царква, дэндрапарк.
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Юлій Лаціс, латвійскі пісьменнік
* Гарліб Меркель, ліфляндскі публіцыст
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Лэдманэ

**Лэдманэ** () — населены пункт у Огрскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Лэдманскай воласці. Знаходзіцца на правым беразе ракі Лобэ паблізу месца яе ўпадзення ў Огрэ. За 32 км ад горада Огрэ.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, народная хата, бібліятэка, паштовае аддзяленне, аптэка, крамы.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Зента Маўрыня

**Зента Маўрыня** (; , Лэясцыемс — , , Швейцарыя) — латвійская пісьменніца, эсэіст, даследчык творчасці Ф. М. Дастаеўскага, філосаф і перакладчыца. Ёй першай у Латвіі была прысуджана ступень доктара філалогіі.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і лекара Роберта Маўрыньша і яго жонкі, піяністкі Меланіі Маўрыні. Дзяцінства правяла ў Гробіні. У пяць гадоў Зента Маўрыня захварэла на поліяміэліт і ўсё жыццё была прыкавана да інваліднай каляскі, змагаючыся з фізічным болем.

Скончыла Рускую гімназію ў Ліепаі (1913—1915). У 1921 годзе Зента Маўрыня паступіла на факультэт філасофіі і філалогіі Латвійскага ўніверсітэта, праз два гады выбрала спецыялізацыю па аддзяленні балтыйскай філалогіі. У далейшым выкладала ў Рыжскім педагагічным інстытуце і чытала лекцыі ў Латвійскім універсітэце. Вядучы лектар Народнага ўніверсітэта ў Валміеры.

З 1949 па 1963 год — дацэнт Упсальскага ўніверсітэта. Канец жыцця правяла на поўдні Германіі, у горадзе Бад-Кроцынген, дзе і была пахавана на мясцовых могілках.
Была замужам за Канстанцінам Раўдзівэ.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Перакладчыкі Латвіі
Катэгорыя:Пісьменніцы Латвіі
Ліўбэрзэ

**Ліўбэрзэ** () — населены пункт у Елгаўскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Ліўбэрзскай воласці. Знаходзіцца на левым беразе ракі Бэрзэ каля рэгіянальнай аўтадарогі P98 (Елгава — Тукумс). За 16 км ад горада Елгава.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, сярэдняя школа, дом культуры, практыка сямейнага ўрача, бібліятэка, паштовае аддзяленне, некалькі магазінаў. Побач знаходзіцца чыгуначная станцыя Ліўбэрзэ на лініі Тукумс II — Елгава і касцёл.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Ліга (Латвія)

**Ліга** () — населены пункт ва ўсходняй частцы Латвіі, размешчаны ў Лігскай воласці Гулбэнскага краю. Да 1 ліпеня 2009 года ўваходзіў у склад Гулбэнскага раёна. Цераз вёску працякае рака Асарупэ, якая ўтварае штучны вадаём. За 23 км ад горада Гулбэнэ.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Лэясцыемс

**Лэясцыемс** () — населены пункт у Латвіі, цэнтр Лэясцыемскай воласці Гулбэнскага краю. Знаходзіцца за 23 кіламетры ад Гулбэнэ, у маляўнічым месцы зліцця рэк Гаўі і Тырзы.
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
2 школы: пачатковая і сярэдняя, ​​валасная бібліятэка, адукацыйная ўстанова «Кamenīte» (Шмель). Працуюць дзве кавярні і дзве цырульні, эстрада, медычная практыка, бюро сельскай турызму, цэнтр захавання традыцый і культурна-гістарычнай спадчыны.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Зента Маўрыня, латвійская піьсменніца
* Ганна Саксэ, латвійская пісьменніца
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Івандэ Кая

**Івандэ Кая** (, сапраўднае імя *Антонія Лукіна*, народжаная Мельдэр-Мілер;  — ) — латвійская пісьменніца і феміністка, змагар за незалежнасць Латвіі. Была ўключана ў акадэмічную энцыклапедыю «100 латвійскіх жанчын у культуры і палітыцы».

Кая выступіла з серыяй артыкулаў у падтрымку незалежнасці Латвіі. У 1918 годзе яна стала адной з заснавальніц Латвійскай асацыяцыі жанчын, патрабавала для іх выбарчага права; напісала асноўныя праграмныя дакументы асацыяцыі.

У 1926 годзе Івандэ Кая была ўзнагароджана ордэнам Трох зорак. У 1928—1931 гадах выйшаў збор яе твораў у дзесяці тамах, які ўключаў і раней неапублікаваныя п'есы, а таксама яе дзённік за 1918—1921 гады, які прадстаўляў значную гістарычную цікавасць.

У снежні 1941 года пісьменніцу, якая накіроўвалася на калядную службу ў Царкву Св. Гертруды, збіў нямецкі ваенны грузавік. Без прытомнасці яе даставілі ў бальніцу, дзе яна памерла 2 студзеня 1942 года. Пахаваная на Лясных могілках у Рызе.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьменніцы Латвіі
Катэгорыя:Пісьменніцы-феміністкі
Маленькая ведзьмачка

**«Маленькая ведзьмачка»** () — прыгодніцкая казачная аповесць нямецкага пісьменніка Отфрыда Пройслера пра гарэзлівую, але добрую і справядлівую ведзьмачку, якая парушае ўсе правілы, прынятыя сярод ведзьмаў.

Казка ўваходзіць у своеасаблівую трылогію пра маленькіх прадстаўнікоў звышнатуральных істот; у гэтую серыю ўваходзяць таксама аповесці «Маленькі Прывід» і «Маленькі Вадзянік». Яна неаднаразова экранізавалася. У 1958 годзе кніга атрымала Нямецкую літаратурную прэмію ў галіне дзіцячай літаратуры, перакладзена на 47 моваў свету. На беларускую мову пераклаў А.Арашонак.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Кнігі 1957 года
Мірдза Бэндрупэ

**Мірдза Бэндрупэ** (;  — ) — латышская паэтэса, пісьменніца і перакладчыца.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Латвіі. У 1914 годзе сям’я пераехала ў Маскву, у 1917 годзе пасля хваробы і смерці бацькі вярнулася ў Латвію. Вучылася ў Елгаве, у 1926 годзе надрукавала ў газеце першы верш. У 1928 годзе скончыла класічную гімназію ў Рызе. Працавала машыністкай, перакладала для Латвійскай нацыянальнай оперы. У 1936—1939 гг. замужам за пісьменнікам Янісам Скучам.

Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны працавала на Рыжскай кінастудыі старэйшым рэдактарам (1947—1948), пазней перакладчыцай тэкстаў, займалася дубляжам фільмаў. У 1956 годзе прынята ў Саюз пісьменнікаў СССР.

У 1957 годзе ўпершыню пабывала ў Крыме. На працягу некалькіх гадоў прыязджала сюды, пакуль у сярэдзіне 1960-х гадоў не пасялілася ў Планерскім (Кактэбель), дзе жыла да 1978 года.

Апошняй буйной працай Бэндрупэ, выкананай ужо ў перыяд аднаўлення незалежнасці Латвіі, быў пераклад Бхагавадгіты (1995).
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пісьменніцы Латвіі
Спіс рэзалюцый Савета Бяспекі ААН з 2201 па 2300

Гэта спіс **рэзалюцый Савета Бяспекі ААН з 2201 па 2300**, прынятых з 15 лютага 2015 года па 26 ліпеня 2016 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэзалюцыі Савета Бяспекі ААН
Катэгорыя:Спісы:ААН
Спіс абсягаў цела чалавека

Цела чалавека падзяляецца на абсягі або вобласці галавы, шыі, грудзей, жывата, спіны, прамежжа, верхняй і ніжняй канцавіны.

Абсягі галавы:
* Лобны абсяг
* Цемевы абсяг
* Патыліцавы абсяг
* Скроневы абсяг
* Абсяг вушной ракавіны
* Абсяг соскападобнага адростку
* Абсяг твару
** Баразна верхняга павека
** Абсяг вачніцы
** Баразна ніжняга павека
** Падвачніцавы абсяг
** Шчочны абсяг
** Калявушна-жавальны абсяг
** Скулавы абсяг
** Абсяг носа
** Носагубная баразна
** Абсяг рота
** Падбародкава-губная баразна
** Падбародкавы абсяг

Абсягі шыі:
* Пярэдні абсяг шыі
** Падніжнясківіцавы трохвугольнік
** Сонны трохвугольнік
** Лапаткава-трахейны трохвугольнік
** Падбародкавы трохвугольнік
* Грудзіна-ключыцава-соскападобны абсяг
* Латаральны абсяг шыі
* Задні абсяг шыі

Пярэднія і латаральныя абсягі грудзей:
* Перадгрудзінавы абсяг
* Ключыцава-грудны трохвугольнік
* Грудны абсяг ()
** Латаральны абсяг грудзей
** Грудны абсяг ()
** Падгрудны абсяг
* Падпахавы абсяг

Абсягі жывата:
* Падраброўе
* Надчарэўе
* Бакавы абсяг
* Пупковы абсяг
* Пахвіна
* Падчарэўе

Абсягі спіны:
* Хрыбетны абсяг
* Крыжавы абсяг
* Лапаткавы абсяг
* Аўскультацыйны трохвугольнік
* Падлапаткавы абсяг
* Паясніцавы абсяг
** Ніжні паясніцавы трохвугольнік
** Верхні паясніцавы трохвугольнік

Абсягі прамежжа:
* Заднепраходны абсяг
* Мочапалавы абсяг

Абсягі верхняй канцавіны:
* Дэльтападобны абсяг
* Абсяг пляча
** Пярэдні абсяг пляча
** Задні абсяг пляча
* Абсяг локця
** Пярэдні локцевы абсяг
** Задні локцевы абсяг
* Абсяг перадплечча
** Пярэдні абсяг перадплечча
** Задні абсяг перадплечча
* Абсяг кісці
** Абсяг запясця
*** Пярэдні абсяг запясця
*** Задні абсяг запясця
** Тыл кісці
** Далонь (далоневы абсяг)

Абсягі ніжняй канцавіны:
* Крумянковы абсяг
* Лагвова-сцегнавы абсяг
* Абсяг сцягна
** Пярэдні абсяг сцягна
** Задні абсяг сцягна
* Абсяг калена
** Пярэдні абсяг калена
** Задні абсяг калена
* Абсяг галёнкі
** Пярэдні абсяг галёнкі
** Задні абсяг галёнкі
*** Лыткавы абсяг
** Пярэдні галёнкаступнёвы абсяг
** Задні галёнкаступнёвы абсяг
*** Латаральны пазашчыкалаткавы абсяг
*** Медыяльны пазашчыкалаткавы абсяг
* Абсяг ступні
** Пяткавы абсяг
** Тыл ступні (тыльны абсяг)
** Падэшвавы абсяг
** Абсяг перадплюсны
** Абсяг плюсны

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Анатомія чалавека
Катэгорыя:Інфармацыйныя спісы
Халакост у Бераставіцкім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Бераставіцкага раёна былі забітыя, а нешматлікія ацалелыя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, стварылі на тэрыторыі раёна 1 гета — у пасёлку Вялікая Бераставіца. У перадваенныя гады тут пражывала 720 яўрэяў. Гета было арганізавана адразу пасля акупацыі. Яўрэяў пасёлка і бліжэйшых вёсак сагналі ў квартал, межамі якога былі цяперашнія вуліцы Савецкая, Леніна, Кастрычніцкая і Рабочая. Да акупацыі большасць яўрэяў Бераставіцы пражывала менавіта там, і там жа знаходзілася сінагога.

Лёс яўрэяў Вялікай Бераставіцы дагэтуль дакладна невядомы. Невялікімі групамі людзей з гета з самага пачатку везлі і забівалі ў Крынках, Гродне і Свіслачы. Увесну (па іншых сведчаннях, восенню) 1942 года ўсіх яўрэяў  вывезлі ў Крынкі і забілі. Паводле іншай версіі, прадстаўнікоў народа вывезлі і расстралялі на станцыі Малпены (Малкеня) у Польшчы, а целы забітых спалілі. Таксама маюцца паказанні, што ў гета мястэчка Крынкі павезлі толькі пажылых, якіх затым адправілі ў невядомым кірунку, а пакінутых яўрэяў часткай выкарыстоўвалі на цяжкіх фізічных працах у саміх Вялікіх Бераставіцах, а часткай вывезлі ў Ваўкавыск. Задакументаваныя сведчанні аб буйной акцыі ў Вялікіх Бераставіцах вясной 1942 года і таксама аб масавым забойстве зімой 1942 года (411 чалавек).

За 150 метраў на захад ад вёскі Малая Бераставіца на могілках з 1965 года стаіць абеліск на брацкай магіле 15 расстраляных.

У Бераставіцкім раёне 5 чалавек былі ўдастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага Мемарыяльнага комплексу Катастрофы і гераізму яўрэйскага народа «Яд ва-Шэм» «*у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны*»: Доха Антон і яго жонка Яніна, Станеўская Анелія, Занеўская Алена, Шчалкоўская-Рымская Стэфанія.

У цэлым па Бераставіцкім раёне па даных Камісіі НДК з 634 забітых яўрэі склалі 411 чалавек (87 яўрэйскіх сем’яў), што відавочна менш рэальнага ліку забітых у раёне яўрэяў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Бераставіцкі раён
Катэгорыя:Гісторыя Бераставіцкага раёна
Coleodactylus septentrionalis

**Coleodactylus septentrionalis** — від дробных яшчарак з сямейства . З’яўляецца эндемікам паўночнай часткі Паўднёвай Амерыкі.

## Апісанне 
*Coleodactylus septentrionalis* — невялікі наземны і дзённы гекон.

Памеры цела:

Самцы дасягаюць даўжыні да 26 мм. Самкі — да 28,5 мм. Цела: цыліндрычнай формы з кароткімі канечнасцямі і хвастом. Пальцы: пакрытыя спецыфічнай абалонкай з пяці асіметрычных шчыльна прылеглых лускавiнак.

Лускаваты покрыў:

Спінныя лускавiнкі філоідныя, гладкія, шчыльна прылеглыя адна да адной. Брушныя лускавiнкі большыя, іх колькасць вар’іруецца ад 26 да 36 уздоўж сярэдняй лініі. На сярэдзіне цела налічваецца 36-48 лускавiнак.

Асаблівасці будовы галавы: Ментальныя лускавінкі без сярэдняга разрэзу, акружаны 2-4 постментальнымі лускавінкамі.

## Ареал і геаграфічнае распаўсюджанне 
Гэты від сустракаецца ў наступных рэгіёнах: Бразілія (Рарайма), Гаяна, Сурынам, Венесуэла (Дэльта-Амакура і Манагас).

## Спосаб жыцця і размнажэнне 
*Coleodactylus septentrionalis* вядзе дзённы наземны спосаб жыцця. Размнажэнне адбываецца яйцамі, што характэрна для яйцакладных відаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Vanzolini P (1980). «*Coleodactylus septentrionalis sp. n.*, with notes on the distribution of the genus (Sauria, Gekkonidae)». *Papéis Avulsos de Zoologia, Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo* **34** (1): 1-9. (*Coleodactylus septentrionalis*, новы від).
* Reptile Database: Coleodactylus septentrionalis.

Катэгорыя:Яшчаркі
Фарньёт

**Фарньёт** (старажытнаскандынаўская: *Fornjótr*) — ётун у скандынаўскай міфалогіі. Гэта таксама імя легендарнага караля «Фінляндыі і Квенланда». Асноўнае даследаванне гэтай фігуры зроблена Маргарэт Клуніс Рос.

## Сагі 
У сазе пра Аркнейнга і ў сазе «Як засялялася Нарвегія» Фарньёт намаляваны як кароль, які кіруе Готландам і Ютландыяй, «якая называецца Фінляндыя (зямля саамаў) і Квенланд (заселеная фінамі частка паўночнай Нарвегіі)». У гэтых дзвюх крыніцах у Фарньёта тры сыны: Логі («агонь»), Карі («вецер») і Эгір («мора»), «якога мы называем Эгір».

## Нашчадкі 
Фарньёт фігуруе як продак каралёў Нарвегіі ў некалькіх крыніцах. Тут ідуць два радаводы нашчадкаў Фарньёта. Першы — гэта генеалогія, адлюстраваная ў сазе «Як засялялася Нарвегія». Другі — адна з магчымых версій міфічнага генеалагічнага дрэва Інглінгаў, заснаваная на рукапісе «Гісторыя Нарвегіі», сазе аб Інглінгах, Беавульфе і іншых старажытнаскандынаўскіх крыніцах.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыя Фінляндыі
Аляксей Рабека

**Аляксей Рабека** (нар. ) — беларускі валейбаліст і трэнер. Майстар спорту Беларусі.

## Біяграфія 
Выступаў за салігорскі «Шахцёр». Таксама ў кар’еры гульца выступу за віцебскую каманду «Марка-ВДТУ» і гомельскую «Энергію» пад пачаткам Дзмітрыя Ліхарада.

Сезон 2020—2021 правёў на легіянерскіх хлябах, выступаючы ў чэмпіянаце Венгрыі, дзе бараніў колеры аднайменнага клуба з горада Кечкемет. Каманда скончыла сезон на пятым радку чэмпіянату.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Беларусі (1): 2021/22
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2012/13
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі (4): 2019/20, 2018/19, 2017/18, 2016/17
*   Уладальнік Кубка Беларусі (1): 2021/22
*   Сярэбраны прызёр Кубка Беларусі (1): 2016/17
*   Бронзавы прызёр Кубка Беларусі (4): 2019/20, 2018/19, 2017/18, 2012/13

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Aliaksei Rabeka 
* Рабеко Алексей
* Алексей, спасибо за всё!
* Павел Авдоченко и Алексей Рабеко пополнили солигорский «Шахтер»

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Кечкемета» (валейбол)
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Аляксандр Валянцінавіч Ціхаміраў

**Аляксандр Валянцінавіч Ціхаміраў** (нар. 23 лютага 1965, г. Мінск) — беларускі гісторык, спецыяліст у галіне гісторыі міжнародных адносін і дыпламатыі. Кандыдат гістарычных навук (1994), дацэнт (2000).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 лютага 1965 года ў Мінску. У 1989 годзе з адзнакай скончыў аддзяленне гісторыі гістарычнага факультэта БДУ. У 1990—1993 гадах вучыўся ў аспірантуры Інстытута гісторыі НАН Беларусі. У 1994 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя» на тэму «Беларуская эміграцыя. 90-я гады ХІХ ст. — 1917 г.» 

У 1993—2004 гадах працаваў у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі на розных пасадах (у тым ліку загадчыка аддзела ўсеагульнай гісторыі і міжнародных адносін). У 1998—2007 гадах працаваў у Міжнародным гуманітарна-эканамічным інстытуце на пасадзе дацэнта. У 2000 г. прысвоена званне дацэнта па спецыяльнасці «Гісторыя». З 2004 г. — дацэнт кафедры міжнародных адносін ФМА БДУ, намеснік загадчыка кафедры міжнародных адносін па навуковай рабоце.

## Навуковая дзейнасць 
Сфера навуковых інтарэсаў: міжнародныя адносіны і дыпламатыя, знешняя палітыка і дыпламатыя Беларусі, знешняя палітыка краін Еўропы, знешняя палітыка Расіі, знешняя палітыка Украіны. Апублікаваў больш за 40 навуковых прац.

За час выкладчыцкай дзейнасці распрацоўваў курсы і спецкурсы, чытаў лекцыі, праводзіў семінарскія і практычныя заняткі са студэнтамі і магістрантамі па шэрагу дысцыплін: гісторыя знешняй палітыкі Беларусі, актуальныя праблемы знешняй палітыкі краін Заходняй Еўропы і Паўночнай Амерыкі, знешняя палітыка Расіі, Украіна ў сістэме міжнародных адносін, месца і роля ўсходнееўрапейскіх краін у міжнародных адносінах.

## Узнагароды 
Узнагароджаны Ганаровай граматай БДУ за плённую навукова-педагагічную дзейнасць па падрыхтоўцы высокакваліфікаваных спецыялістаў (2010 г.). 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Эз-Завія (муніцыпалітэт)

**Эз-Завія** () — адзін з дваццаці двух муніцыпалітэтаў Лівіі, які размяшчаецца ў паўночна-заходняй частцы краіны, мае выхад да Міжземнага мора. Адміністрацыйны цэнтр — эз-Завія. Плошча — 2 753 км², насельніцтва складае 290 993 чалавекі (на 2006 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі
Эль-Бутнан

**Эль-Бутнан** () — адзін з дваццаці двух муніцыпалітэтаў Лівіі, які размяшчаецца ў паўночна-ўсходняй частцы краіны, мяжуе з Егіптам на ўсходзе. Адміністрацыйны цэнтр — Табрук. Правінцыя з’яўляецца часткай гістарычнай вобласці Кірэнаіка. Плошча — 84 996 км², насельніцтва складае 159 536 чалавек (на 2006 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі
Бенгазі (муніцыпалітэт)

**Бенга́зі** () — адзін з дваццаці двух муніцыпалітэтаў Лівіі, які размяшчаецца на поўначы краіны, мае выхад да Міжземнага мора на поўначы. Адміністрацыйны цэнтр — Бенгазі. Правінцыя з'яўляецца часткай гістарычнай вобласці Кірэнаіка. Плошча — 11 372 км², насельніцтва складае 670 797 чалавек (на 2006 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі
Вадзі-эль-Хаят

**Вадзі-эль-Хаят** () — адзін з дваццаці двух муніцыпалітэтаў Лівіі, які размяшчаецца ў цэнтральнай частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Аўбары. Плошча — 31 485 км², насельніцтва складае 76 858 чалавек (на 2006 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі
Вадзі-эш-Шаці

**Вадзі-эш-Шаці** () — адзін з дваццаці двух муніцыпалітэтаў Лівіі, які размяшчаецца ў заходняй частцы краіны, на захадзе мяжуе з Алжырам. Адміністрацыйны цэнтр — Бірак. Плошча — 90 244 км², насельніцтва складае 78 532 чалавекі (на 2006 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі
Гат (муніцыпалітэт)

**Гат** () — адзін з дваццаці двух муніцыпалітэтаў Лівіі, які размяшчаецца ў паўднёва-заходняй частцы краіны, мяжуе з Нігерам на поўдні і з Алжырам на захадзе. Адміністрацыйны цэнтр — Гат. Плошча — 68 482 км², насельніцтва складае 23 518 чалавек (на 2006 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі
Усходні рэгіён (Буркіна-Фасо)

**Усходні** () — адзін з трынаццаці рэгіёнаў Буркіна-Фасо, які размяшчаецца на ўсходзе краіны і мяжуе з Нігерам, Бенінам і Тога. Адміністрацыйны цэнтр — Фада-Нгурма. Плошча — 36 256 км², насельніцтва складае 1 209 399 (на 2006 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэгіёны Буркіна-Фасо
Цэнтральны рэгіён (Буркіна-Фасо)

**Цэнтральны** () — адзін з трынаццаці рэгіёнаў Буркіна-Фасо, які размяшчаецца ў цэнтры. Адміністрацыйны цэнтр — Уагадугу, які таксама з'яўляецца сталіцай краіны. Плошча — 2 805 км², насельніцтва складае 1 523 980 (на 2006 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэгіёны Буркіна-Фасо
Бафата (рэгіён)

**Бафата** () — адзін з дзевяці рэгіёнаў Гвінеі-Бісау, які размяшчаецца ў паўночна-цэнтральнай частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Бафата. Насельніцтва складае 225 516 (на 2009 год).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэгіёны Гвінеі-Бісау
Балама (рэгіён)

**Балама** () — адзін з дзевяці рэгіёнаў Гвінеі-Бісау, які размяшчаецца на захадзе краіны на астравах. Адміністрацыйны цэнтр — Балама. Плошча — 2 624 км², насельніцтва складае 27 959 (на 2004 год).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэгіёны Гвінеі-Бісау
Бісау (рэгіён)

**Бісау** () — адзін з дзевяці рэгіёнаў Гвінеі-Бісау, які размяшчаецца на захадзе краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Бісау, які таксама з'яўляецца сталіцай краіны. Плошча — 77 км², насельніцтва складае 322 392 (на 2004 год).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэгіёны Гвінеі-Бісау
Біямбо

**Біямбо** () — адзін з дзевяці рэгіёнаў Гвінеі-Бісау, які размяшчаецца на захадзе краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Кіньямел. Плошча — 840 км², насельніцтва складае 63 835 (на 2004 год).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэгіёны Гвінеі-Бісау
Габу (рэгіён)

**Габу** () — адзін з дзевяці рэгіёнаў Гвінеі-Бісау, які размяшчаецца на ўсходзе краіны, і мяжуе з Сенегалам і Гвінеяй. Адміністрацыйны цэнтр — Габу. Плошча — 9 150 км², насельніцтва складае 178 318 (на 2004 год).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэгіёны Гвінеі-Бісау
Кінара

**Кінара** () — адзін з дзевяці рэгіёнаў Гвінеі-Бісау, які размяшчаецца ў цэнтры краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Буба. Плошча — 3 138 км², насельніцтва складае 50 000.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэгіёны Гвінеі-Бісау
Ою (рэгіён)

**Ою** () — адзін з дзевяці рэгіёнаў Гвінеі-Бісау, які размяшчаецца ў цэнтры краіны, і мяжуе з Сенегалам. Адміністрацыйны цэнтр — Фарым. Плошча — 5 403 км², насельніцтва складае 180 000.

## Крыніцы
Томбалі

**Томбалі** () — адзін з дзевяці рэгіёнаў Гвінеі-Бісау, які размяшчаецца на поўдні краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Кацьё. Плошча — 3 736 км², насельніцтва складае 90 000.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэгіёны Гвінеі-Бісау
Масеру (акруга)

**Масеру** () — адна з дзесяці акруг Лесота, якая размяшчаецца на захадзе краіны, мяжуе з ПАР. Адміністрацыйны цэнтр — Масеру, які таксама з’яўляецца сталіцай краіны. Плошча —  км², насельніцтва складае 436 399 чалавек (на 2006 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Акругі Лесота
Анцыранана (правінцыя)

**Анцыранана** () — адна з шасці правінцый Мадагаскара, якая размяшчаецца на поўначы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Анцыранана. Плошча — 43 406 км², насельніцтва складае 1 188 425 чалавек (на 2001 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Мадагаскара
Туамасіна (правінцыя)

**Туамасіна** () — адна з шасці правінцый Мадагаскара, якая размяшчаецца на паўночным усходзе краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Туамасіна. Плошча — 71 911 км², насельніцтва на 2001 год складае 2 593 063 чалавекі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Мадагаскара
Спіс народжаных у 1950 годзе

У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія **нарадзіліся ў 1950 годзе**.

## Студзень 
## Люты 
## Сакавік 
## Красавік 
* 12 красавіка: Ігар Абухаў — беларускі архітэктар.

## Май 
* 21 мая: Аляксандр Акенцьеў — беларускі архітэктар.
* 28 мая: Рыгор Данелян — беларускі мастак, скульптар.

## Чэрвень 
[міні|[Сяргей Віктаравіч Абадоўскі|Сяргей Абадоўскі на мітынгу ў Мінску]]
[міні|[Валянцін Акудовіч у 2009 годзе]]
* 10 чэрвеня: Сяргей Абадоўскі — беларускі праваабаронца, прафсаюзны дзеяч.
* 18 чэрвеня: Валянцін Акудовіч — беларускі філосаф, эсэіст, літаратурны крытык.

## Ліпень 
## Жнівень 
## Верасень 
* 22 верасня: Галіна Абрамава — псіхолаг.

## Кастрычнік 
* 24 кастрычніка: Валянцін Агалец — беларускі дзяржаўны дзеяч, Міністр унутраных спраў Рэспублікі Беларусь.
* 26 кастрычніка: Енс Азендорпф — нямецкі псіхолаг, які спецыялізуецца ў галіне псіхалогіі асобы і сацыяльнай псіхалогіі.

## Лістапад 
## Снежань 
## Дата невядомая 
## Гл. таксама 
* 

## Зноскі 
## Літаратура 
## Спасылкі 

1950
Халакост у Ваўкавыскім раёне

За час акупацыі практычна ўсе яўрэі Ваўкавыскага раёна былі забітыя, а нешматлікія выратаваныя ў большасці ваявалі пасля ў партызанскіх атрадах.

Рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, немцы стварылі на тэрыторыі раёна 5 гета:

* У двух гета горада Ваўкавыск (лета 1941 — 26 студзеня 1943) былі закатаваныя і забітыя больш за  чалавек.
* У гета вёскі Воўпа (лета 1941 — 2 лістапада 1942) былі забітыя больш за 900 чалавек.
* У гета пасёлка Рось (лета 1941 — лістапад 1942) былі забітыя сотні чалавек.
* У гета вёскі Ізабелін (1941 — лістапад 1942) былі забітыя сотні чалавек.

3 чалавекі з Ваўкавыскага раёна былі ўдастоены ганаровага звання «Праведнік народаў свету» ад ізраільскага мемарыяльнага інстытута «Яд ва-Шэм» «*у знак глыбокай удзячнасці за дапамогу, аказаную яўрэйскаму народу ў гады Другой сусветнай вайны*»: Навасад Аляксандр, Янкоўскі Мар’ян і Янкоўская (Завадская) Леалянда.

Забітым яўрэям раёна ўстаноўлены 5 помнікаў: адзін — у самім Ваўкавыску, тры — ва ўрочышчы Парахаўня, адзін — у Воўпе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Л.М. Драбовіч, Г.К. Кісялёў, В.М. Курылік i iнш. (рэдкал.), С.У. Бабайцава, Г.М. Семянчук (укладальнікi). «Памяць. Ваўкавыскi раён». — Мн.: «БЕЛТА», 2004. — 528 с. — ISBN 985-6302-67-6. 
* Холокост на территории СССР. Энциклопедия / Гл. ред. И. А. Альтман. — 2-е изд., испр. и доп. — М.: РОССПЭН, 2011. — 1143 с. — ISBN 978-5-8243-1463-2.
* Свидетельствуют палачи. Уничтожение евреев на оккупированной территории Беларуси в 1941—1944 гг. / Составители В. И. Адамушко, И. П. Герасимова, В. Д. Селеменев. — 2-е издание. — Мн.: НАРБ, 2010. — 199 с. — ISBN 978-985-6372-67-7.

Ваўкавыскі раён
Катэгорыя:Гісторыя Ваўкавыскага раёна
Палац Карла V

**Палац Карла V** () — рэнесансны палац караля Карласа I ў іспанскім горадзе Гранада, размешчаны на тэрыторыі маўрытанскай крэпасці Альгамбра. У 1527 годзе кароль даручыў пабудаваць гэты палац, але будаўніцтва так і не было завершана, і кароль ніколі ў ім не жыў. З 1958 года ў будынку знаходзіцца Музей выяўленчых мастацтваў.

## Гісторыя 
Іспанскі кароль Карлас V, які таксама быў імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі, у 1526 годзе ўзяў шлюб з Ізабелай Партугальскай, сваёй стрыечнай сястрой. Хоць Карлас амаль не жыў у Іспаніі (за што атрымаў мянушку «адсутны кароль»), яго вяселле прайшло ў Севільі. Пасля шлюбу маладыя пераехалі ў Гранаду, дзе некалькі месяцаў жылі ў апартаментах былых маўрытанскіх халіфаў у Альгамбры. Хоць каралю падабалася экзатычная архітэктура, ён палічыў яе непадыходзячай для свайго высокага статусу і захацеў стварыць раскошную і вялікую рэзідэнцыю.

На ўсходнім участку крэпасці быў адведзены пустыр для будаўніцтва новага палаца.

### Будаўніцтва палаца 
Яшчэ ў 1520 годзе ў Італіі архітэктар Педра Мачука, ураджэнец Таледа, вывучаў архітэктуру і жывапіс. Пасля вяртання ў Іспанію яго запрасілі ў Каралеўскую капліцу Гранады як мастака. Чыноўнікі даручылі праект новага палаца Мачуку, вучню такіх вядомых архітэктараў, як Брамантэ, Рафаэль Санці і Мікеланджэла Буанароці.
злева|міні|Унутраны двор

Мачука спалучыў у праекце элементы рэнесанснай архітэктуры з уласнымі ідэямі. Першы паверх палаца быў выкананы з русту з вялікімі вокнамі, а верхнія паверхі ўпрыгожвалі пілоны і вокны з багатым аздабленнем. Асаблівасцю палаца стаў вялікі круглы двор з двух'яруснай каланаднай галерэяй.

Архітэктура палаца моцна адрознівалася ад традыцыйнага іспанскага стылю платэрэска і маўрытанскай архітэктуры, што было выклікам часу.

### Недабудаваны палац 
Будаўніцтва патрабавала значных сродкаў, якія кароль вылучаў неахвотна з-за вайсковых патрэб. У 1550 годзе памёр Мачука, а ў 1558 годзе — Карлас V. Працягнуў будаўніцтва сын архітэктара, Луіс Мачука, але праз недахоп фінансавання работы спыніліся, і частка будынка засталася без даху.

У XVII стагоддзі будаўніцтва часова аднавілі, але зноў спынілі. Толькі ў XX стагоддзі палац нарэшце быў завершаны, а ў 1939 годзе частка памяшканняў пачала выкарыстоўвацца як музей.

## Музей выяўленчых мастацтваў 
У 1839 годзе ў Гранадзе быў заснаваны музей з карціннай галерэяй. У 1941 годзе было вырашана перавезці музей у палац Карла V. У 2008 годзе памяшканні палаца адаптавалі пад патрабаванні музея, які атрымаў назву Музей выяўленчых мастацтваў Гранады. Сярод экспанатаў музея — творы Алонса Кана і нацюрморт Хуана Санчэса Катана.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Каптерева Т. П. «Искусство Испании», М, 1989
* Díez Jorge, María Elena. La Alhambra y el Generalife, guía histórico-artística. Universidad de Granada y Conejería de Innovación. ISBN 84-338-3951-9.

## Спасылкі 
Карла V
Катэгорыя:Славутасці Гранады
1823 год у гісторыі выяўленчага мастацтва

Падзеі **1823 года ў гісторыі выяўленчага мастацтва**.

## Падзеі 
## Працы 
 «Паўночны Ледавіты акіян»]]
* Каспар Давід Фрыдрых:
**«Паўночны Ледавіты акіян».

## Нарадзіліся 
* 28 верасня: Аляксандр Кабанель — французскі мастак, прадстаўнік акадэмізму.

## Памерлі 
* 8 ліпеня: Генры Рэберн — вядомы шатландскі і англійскі мастак, адзін з заснавальнікаў шатландскай школы жывапісу.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя мастацтва паводле гадоў
Катэгорыя:1823
Асінаўка (Палескі сельсавет)

**Асі́наўка** (, ) — былая вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіла ў склад Палескага сельсавета. 

## Геаграфія 
Знаходзілася за 30 км на паўночны ўсход ад горада Чачэрск, 67 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Гомель — Жлобін), 95 км ад Гомеля.

Стаяла на рацэ Проня.

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Рудня Барталамееўская — Чачэрск. Планоўка складалася з выгнутай, амаль мерыдыянальнай вуліцы, якая перасякалася невялікай прамалінейнай вуліцай. Забудова рэдкая, драўляная, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя 
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVIII стагоддзя як паселішча ў Рэчыцкім павеце Мінскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.

У 1926 годзе меліся паштовы пункт і школа. З 8 снежня 1926 года да 30 снежня 1927 года цэнтр Асінаўскага сельсавета Чачэрскага раёна Гомельскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Пераможца», працавалі кузня і смалаварня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты стварылі ў вёсцы свой апорны пункт, разгромлены партызанамі. У лістападзе 1942 года карнікі спалілі вёску і забілі 36 жыхароў. 64 жыхары загінулі на фронце. 

Паводле перапісу 1959 года ўваходзіла ў склад саўгаса «Сож» (цэнтр — вёска Сідаравічы).

Да 28 кастрычніка 1991 года ўваходзіла ў склад Сідаравіцкага сельсавета (у 1927—1980 гадах — Рудня-Барталамееўскі сельсавет).

У выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары пераселены ў 1992 годзе ў чыстыя месцы.

## Насельніцтва 
* 1881 год: 52 двары, 317 жыхароў.
* 1897 год: 65 двароў, 478 жыхароў.
* 1909 год: 77 двароў, 524 жыхары.
* 1926 год: 89 двароў.
* 1940 год: 118 двароў, 617 жыхароў.
* 1959 год: 468 жыхароў.
* 1992 год: 97 сем’яў.

## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2, кн. 2. Гомельская вобласць / С. В.Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. - Мн.: БелЭн, 2005. 520с.: іл. 4000 экз. ISBN 985-11-0330-6 ISBN 985-11-0302-0.

Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя пасля Чарнобыльскай катастрофы
Полцева (Віцебскі раён)

**По́лцева****, Подцева** () — скасаваная вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. У складзе Курынскага сельсавета.

## Геаграфія 
Размяшчалася на тэрыторыі Віцебскага раёна, за 3 км на захад ад вёскі Курына Курынскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вёска знішчана нямецка-фашысцкімі захопнікамі разам з жыхарамі падчас Вялікай Айчыннай вайны. 

Перад вайной у вёсцы пражывала 80 чалавек. 

Падчас карнай экспедыцыі 23 мая 1943 года гітлераўцы забілі 29 жыхароў і спалілі вёску (18 двароў). 

Пасля вайны не адрадзілася. 

На месцы спаленай вёскі ў 1958 годзе ўсталяваны абеліск. 

Вёска ўвекавечана ў мемарыяльным комплексе «Хатынь».

## Насельніцтва 
### Колькасць 
* 1940 год — 80 жыхароў 

### Дынаміка 
* 1940 год — 80 жыхароў

## Памятныя мясціны 
* Абеліск на месцы спаленай вёскі (1958).

## Зноскі 
## Літаратура 
* Белорусская энциклопедия. Полтево (Подтево).
* Нямецка-фашысцкі генацыд на Беларусі (1941 —1944): Зборнік / Камітэт па архівах і справаводству, Беларускі навукова-даследчы цэнтр дакументазнаўства, археаграфіі і архіўнай справы, Аддзел навуковай інфармацыі па гуманітарных навуках Акадэміі навук Беларусі, Беларускі рэспубліканскі фонд «Узаемаразуменне і прымірэнне»; [Пад агул. рэд. У. М. Міхнюка]. — Мн.: БелНДЦДААС, 1995. — 411 с., 32 л. іл. — С. 33, 37, 38, 39. — ISBN 985-6099-06-4; Дзяржаўны архіў Віцебскай вобласці. Ф. 1778. — Воп. 3. — Спр. 2.

## Спасылкі
Сяргей Шчавінскі

**Сяргей Шчавінскі** (нар. ) — украінскі валейбаліст.

## Біяграфія 
Шматгадовы экс-капітан сваёй зборнай ва Украіне вядомы па выступах за каманды Тарнопаля, Вінніцы, Харкава (у складзе Лакаматыва пяць раз выйграваў золата чэмпіянату краіны, а ў 2004 годзе стаў уладальнікам Кубка еўрапейскіх топ-камандаў).

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі (1): 2013/14
*   Бронзавы прызёр Кубка Беларусі (1): 2013/14

## Спасылкі 
* Serhyi Shchavinskyi 
* Связующий Сергей Щавинский стал играющим тренером ВК «Винница»
* Волейбол. Экс-капитан сборной Украины перебрался в Беларусь

Катэгорыя:Валейбалісты Украіны
Катэгорыя:Ігракі зборнай Украіны па валейболе
Катэгорыя:Трэнеры «МХП-Вінніца»
Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Украіны
Катэгорыя:Майстры спорту Украіны міжнароднага класа
Бхагавадгіта

**Бхагавадгіта** (*Боская песня*) — адзін з найвялікшых помнікаў індуізму, складнік «Махабхараты». Напісана ў форме дыялогу паміж прынцам-ваяром Арджунам і вознікам Крышнам, увасабленнем Вішну. Верагодна, была створана ў 2-1 стагоддзі да н.э., пазней за астатнюю частку эпасу. Арджуна разважае пра пакуты будучай бітвы, вагаецца, але Крышна тлумачыць, што найвышэйшы шлях — бесстаронняе выкананне абавязку, не зважаючы на асабісты поспех. «Бхагавадгіта» прысвячаецца пытанням існасці Бога і абмежаванай рэальнасці і прапануе 3 дысцыпліны для пераадолення абмежаванняў гэтага свету: *джнану* (веды / мудрасць), *карму* (спакойнае дзеянне) і *бхакці* (любоў да Бога). На працягу стагоддзяў да «Бхагавадгіты» ствараліся шматлікія каментарыі, сярод аўтараў якіх — Рамануджа і Махатма Гандзі.

## Літаратура 
* Britannica. Настольная энциклопедия в 2-х т. Т. 1. — Москва, 2006.
Катэгорыя:Бхагавадгіта
Катэгорыя:Крышна
Катэгорыя:Свяшчэнныя кнігі
Антананарыву (правінцыя)

**Антананарыву** () — адна з шасці правінцый Мадагаскара, якая размяшчаецца ў цэнтры краіны, з'яўляючыся адзінай правінцыяй, якая не мае выхаду да акіяна. Адміністрацыйны цэнтр — Антананарыву, які таксама з'яўляецца сталіцай краіны. Плошча — 58 283 км², насельніцтва складае 4 580 788 чалавек (на 2001 год).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Правінцыі Мадагаскара
1818 год у гісторыі выяўленчага мастацтва

Падзеі **1818 года ў гісторыі выяўленчага мастацтва**.

## Падзеі 
## Працы 
 «Вандроўца над морам смугі»]]
* Каспар Давід Фрыдрых:
**«Вандроўца над морам смугі».

## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 8 студзеня: Марчэла Бачарэлі — італьянскімастак-партрэтыст эпохі барока.
* 24 сакавіка: Хамфры Рэптан — англійскі ландшафтны архітэктар, прадстаўнік трэцяга і апошняга пакалення майстроў англійскага пейзажнага парку.
* 19 лістапада: Сіба Кокан — японскі мастак і гравёр перыяду Эда.
* 1 снежня: Карл Фрэдэрык фон Брэда — шведскі мастак, вучыўся і правёў большую частку сваёй кар’еры ў Брытаніі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя мастацтва паводле гадоў
Катэгорыя:1818
Роберт Трухілья

**Роберт Трухілья** (поўнае імя *Раберта Агусцін Мігель Сант’яга Самуэль Трухія Веракруз*, ; нар. , Санта-Моніка, Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі музыкант, бас-гітарыст. Быў удзельнікам такіх музычных калектываў як Suicidal Tendencies (з 1989 па 1997 год), Infectious Grooves (з 1992 года), Black Label Society (2002), граў у гурце Озі Осбарна (з 1996 па 2003 год), з 2003 года гітарыстам і бэк-вакалістам гурта Metallica.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Музыканты трэш-метала
Дэйв Мастэйн

**Дэвід Скот (Дэйв) Мастэйн** (; нар. , Ла-Меса, Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі музыкант, акцёр, гітарыст, вакаліст, аўтар песень, прадзюсар. Заснавальнік, аўтар песень і нязменны лідар трэш-метал-гурта Megadeth, да гэтага граў у гурце Metallica у ролі сола-гітарыста.

Часопіс Guitar World паставіў на 19 месца Мастэйна і яго напарніка Марці Фрыдмана ў спісе 100 лепшых гітарыстаў свету.

Журналіст Джоэл Мак-Айвер паставіў Мастэйна на першае месца ў сваёй кнізе The 100 Greatest Metal Guitarists.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Музыканты трэш-метала
Лідумніекі

**Лідумніекі** () — населены пункт у Цыблскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Лідумніецкай воласці. За 25 км ад горада Лудза.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, бібліятэка, эстрада пад адкрытым небам, ваенны музей і касцёл.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Ліегі

**Ліегі** () — населены пункт у Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Тадайкскай воласці. Знаходзіцца каля аўтадарогі A9 (Рыга — Скултэ — Ліепая).
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, дом культуры, дзіцячы садок, паштовае аддзяленне.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Комбулі

**Комбулі** () — населены пункт у Краслаўскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Комбульскай воласці. Знаходзіцца на рэгіянальнай аўтадарозе P62 (Краслава — Прэйлі — Мадана) на беразе возера Комбулю. За 11 км ад горада Краслава.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, пачатковая школа, грамадскі цэнтр, бібліятэка, фельчарскі і акушэрскі пункт, каталіцкая царква і сядзіба.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Скултэ

**Скултэ**:

## Прозвішча 
* Адольф Скултэ — латышскі капазітар
* Гвіда Скултэ — латвійскі кінааператар

## Тапонім 
* Скултэ (Лімбажскі край)
* Скултэ (станцыя)
Скултэ (Лімбажскі край)

**Скултэ** () — населены пункт у Скулцкай воласці Лімбажскага краю Латвіі. За 38 км ад горада Лімбажы.
## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Дашкольная навучальная ўстанова, паштовае аддзяленне, лютэранская царква, могілкі. На ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Скултэ на лініі Зэмітаны — Скултэ.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Master of Puppets

**Master of Puppets** (з англ. — «Лялькавод») — трэці студыйны альбом амерыканскага трэш-метал-гурта Metallica, выпушчаны 3 сакавіка 1986 года на лэйбле Elektra Records. Праца над пласцінкай праходзіла ў Капенгагене ў студыі Sweet Silence Studios пад кіраўніцтвам прадзюсара Флемінга Расмусена. Master of Puppets — апошні альбом гурта, у запісе якога браў удзел бас-гітарыст Кліф Бёртан, які трагічна загінуў падчас гастроляў у Швецыі. Лонгплэй дабраўся да 29-га месца ў чарце Billboard і стаў першым альбомам у жанры трэш-метал, які быў адзначаны «плацінавым» сертыфікатам. Агулам продажы альбома ў ЗША складаюць больш за 6 мільёнаў асобнікаў.

Master of Puppets быў высока ацэнены крытыкамі і ўключаецца ў многія рэйтынгі найлепшых запісаў усіх часоў. Шэраг публіцыстаў асабліва адзначаў такія кампаненты пласцінкі, як музычны драйв, віртуознасць выканання і глыбіня палітызаваных тэкстаў. Лонгплэй лічыцца краевугольнай працай гурта ў 1980-х і адным з самых уплывовых альбомаў хэві-метала. Крытыкі называюць яго выхад адной з прычын агульнага росту цікавасці публікі да гэтага напрамку. Шмат музыкантаў запісвалі кавер-версіі на песні з гэтага альбома, таксама былі выпушчаныя некалькі трыб’ютаў. У 2016 годзе запіс быў адзначаны як «культурна, гістарычна і эстэтычна значны» і ўнесены ў Нацыянальны рэестр Бібліятэкі Кангрэса ЗША.

Дызайн вокладкі быў распрацаваны гуртом сумесна з Пітэрам Меншам, ён адсылае да лейтматыву альбома — маніпулявання людзьмі. Падчас запісу пласцінкі гурт шмат эксперыментаваў і выкарыстоўваў досвед і напрацоўкі папярэдніх двух дыскаў, музыканты ўдасканальвалі і індывідуальнае майстэрства. Пазней гурт адмовіў ад агрэсіўнага прамоўшанага альбома, зрабіўшы стаўку на інтэнсіўнае шматмесячнае турнэ, у амерыканскай частцы якога выступала ў прыватнасці на разагрэве ў Озі Осбарна. У разгар гастроляў гурт быў вымушаны адмяніць еўрапейскую частку турнэ з-за гібелі Кліфа Бёртана. Музыканты вярнуліся ў Лос-Анджэлес і правялі спробы новага басіста, выбраўшы Джэйсана Ньюстэда. У 2006 годзе гурт неаднаразова выконваў альбом цалкам, што было прымеркавана да юбілею запісу.

## Спіс трэкаў 
## Зноскі 
Катэгорыя:Альбомы гурта «Metallica»
Катэгорыя:Альбомы 1986 года
Ліезэрэ

**Ліезэрэ** () — населены пункт у Маданскім краі Латвіі. Адміністрацыйны цэнтр Ліезэрскай воласці. Знаходзіцца на беразе возера Ліезэрэс. За 25 км ад горада Мадана.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, дом культуры, бібліятэка, хуткая дапамога, паштовае аддзяленне, лютэранская царква, некалькі магазінаў.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
72 Seasons

«**72 Seasons**» () — адзінаццаты студыйны альбом амерыканскага метал-гурта Metallica. Выпушчаны 14 красавіка 2023 года на ўласным лэйбле гурта Blackened Recordings. Пласцінка напісана ў жанрах хэві-метал і трэш-метал. Прадзюсарамі выступілі амерыканскі гукарэжысёр Грэг Фідэльман, які таксама займаўся звядзеннем альбома, вакаліст і гітарыст Джэймс Алан Хэтфілд і бубнач Ларс Ульрых.

Праца над альбомам пачалася пасля заканчэння тура ў падтрымку папярэдняга альбома гурта Hardwired… to Self-Destruct пад назвай WorldWired Tour, восенню 2019 года. Гурт працягваў працу над рэлізам падчас пандэміі COVID-19, прыступіўшы да актыўнага напісання песень для альбома ўвосень 2020 года.

У падтрымку альбома былі выпушчаны чатыры сінглы. Вядучы сінгл з альбома — песня «Lux Æterna» была выпушчана 28 лістапада 2022 года разам з музычным відэакліпам і заняла першае месца ў чарце Hot Mainstream Rock Tracks. Другі сінгл пад назвай «Screaming Suicide» быў выпушчаны 19 студзеня 2023 года. Рэліз трэцяга сінгла, «If Darkness Had a Son», адбыўся 1 сакавіка 2023 года. Загалоўны трэк «72 Seasons» быў выпушчаны 30 сакавіка 2023 года ў якасці чацвёртага сінгла з альбома. Для прасоўвання альбома гурт браў удзел у розных шоу, уключаючы «Джымі Кімел у прамым эфіры» і радыёшоў Говарда Стэрна на спадарожнікавым радыё Sirius XM, падчас якіх даў інтэрв’ю і выканаў некалькі песень ужывую.

## Спіс песен 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Альбомы гурта «Metallica»
Катэгорыя:Альбомы 2023 года
Ліепна

**Ліепна** () — населены пункт на поўначы Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Ліепнінскай воласці Алукснэнскага краю. Да 1 ліпеня 2009 года ўваходзіў у склад Алукснэнскага раёна. Цераз сяло праходзяць рэгіянальныя аўтадарогі P41 Алукснэ — Ліепна і P42 Віляка — Зайцава — мяжа Расіі (Пэдзэдзэ). Адлегласць да горада Алуксне 34 км, да Рыгі — 233 км.

## Насельніцтва 
## Інфраструктура 
Валасная адміністрацыя, сярэдняя школа, школа-інтэрнат, грамадскі цэнтр, бібліятэка, станцыя хуткай дапамогі, тры цэрквы (каталіцкая, лютэранская і праваслаўная).
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1840 годзе
Ліепа (Ліепская воласць)

**Ліепа** () — населены пункт у Прыекульскім краі, у паўночна-ўсходнім рэгіёне Латвіі — Відзэмэ Адміністрацыйны цэнтр Ліепскай воласці. Размешчаны паміж гарадамі Цэсіс і Валміера каля рэгіянальнай аўтадарогі P20 Валміера — Цэсіс — Драбешы і ўчастка чыгуначнай лініі Рыга — Лугажы. Знаходзіцца за 14 км на поўнач ад краявога цэнтра Прыекулі і за 100 км ад Рыгі.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Адольф Скултэ

**Адольф Скултэ** (; 1909—) — латышск кампазітар, педагог. Народны артыст СССР (1979). Лаўрэат дзвюх Сталінскіх прэмій другой ступені (1950, 1951). Яго старэйшы брат — таксама кампазітар Бруна Скултэ (1905—1976).

## Біяграфія 
Вучыўся ў 1-й рыжскай гімназіі, якую скончыў у 1928 годзе і паступіў на інжынерны факультэт Латвійскага ўніверсітэта. У 1930 годзе ён адначасова пачаў вучыцца мастацтву кампазіцыі ў Латвійскай кансерваторыі і ў 1931 годзе спыніў навучанне ва ўніверсітэце, не прайшоўшы поўнага курса. Клас практычнай кампазіцыі Язэпса Віталса кансерваторыі ён скончыў у 1934 годзе. Яго дыпломнай працай была фартэпіянная саната. Яшчэ навучаючыся ў кансерваторыі, у 1933 годзе ён кіраваў змешаным хорам выкладчыкаў і навучэнцаў народнага ўніверсітэта ў Балві.

Першай працай, дзякуючы якой імя кампазітара стала вядомым, была сімфанічная паэма «Хвалі» (1934). У конкурсе, які арганізавала Латвійскае радыё, за гэта сачыненне атрымаў прэмію.

У 1934—1936 гадах удасканальваўся ў кансерваторыі, у класе майстэрства, зноў у Я. Віталса і ў 1936 годзе быў запрошаны на пасаду асістэнта факультэта кампазіцыі Латвійскай кансерваторыі. З таго часу пачалася яго педагагічная кар’ера, выкладаў кампазіцыю і тэарэтычныя дысцыпліны — з 1939 года — дацэнт. У час нямецкай акупацыі вёў курс інструментоўкі. У 1944 годзе яго бацькі і браты ўцяклі ў Германію, а Адольф Скултэ і яго сям’я засталіся ў Латвіі. Доўгі час (1948—1955, 1957—1972) узначальваў аддзяленне кампазіцыі кансерваторыі; з 1952 года — прафесар. У 1952—1956 гадах — старшыня праўлення Саюза кампазітараў Латвійскай ССР. Член Саюза кінематаграфістаў Латвійскай ССР.

Сярод яго вучняў кампазітары Р. Калсанс, А. Грынупс, Э. Голдштэйнс, Р. Грынблатс, І. Калныньш, А. Калейс, І. Земзарыс, М. Браўнс.

Аўтар пераважна буйных сімфанічных і музычна-сцэнічных твораў. У яго музыцы прысутнічае адмысловы рытм, уласцівы латышскаму музычнаму фальклору.

Быў дэпутатам Вярхоўнага Савету Латвійскай ССР 5-га склікання.

Памёр 20 сакавіка 2000 года ва Універсітэцкай клінічнай бальніцы ім. П. Страдыня ў Рызе. Пахаваны на Лясных могілках.

Быў жанаты з 1937 года і меў сына: Гвіда Скултэ (1939—2013), кінааператар.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Кампазітары Латвіі
Гвіда Скултэ

**Гвіда Скултэ** (; , , Латвія — , там жа) — латвійскі кінааператар.

## Фільмаграфія 
* 1963 — Дамок у дзюнах
* 1963 — На трасе
* 1966 — Накцюрн
* 1970 — Рыцар каралевы
* 1971 — Трысняговы лес
* 1972: Афёра Цэпліса
* 1973 — Дакрананне
* 1974 — Прыморскі клімат
* 1975 — Чатыры вясны
* 1976 — Саната над возерам — Дзяржаўная прэмія Латвійскай ССР.
* 1978 — Мужчынскія гульні на свежым паветры.
* 1979 — Ноч без птушак.
* 1979 — Ранняя іржа
* 1980 — Вячэрні варыянт
* 1980 — Жаўрукі
* 1982 — Самая доўгая саломінка
* 1982 — Таран
* 1983 — Надвор’е на жнівень
* 1984 — Калі здаюць тормазы.
* 1985 — Падвойны капкан
* 1985: Матч адбудзецца ў любое надвор’е.
* 1986 — Апошні рэпартаж
* 1987 — Калі мы ўсё гэта перанясем
* 1990 — Сям’я Зітараў
* 1991 — Дэпрэсія
* 1992 — Павук
* 1993 — Вальс даўжынёю ў жыццё
* 2007 — Вартавыя Рыгі
* 2007 — Горкае віно
* 2010 — Спадчына Рудольфа
* 2012 — Камандная мары 1935
## Крыніцы 
Катэгорыя:ВЫпускнікі УДІКа
Бней-Брак

**Бней-Брак** — горад у Ізраілі, знаходзіцца ў Тэль-Авіўскай акрузе, уваходзіць у агламерацыю Гуш-Дан, прымыкае да Тэль-Авіва з усходу. Заснаваны ў 1924 годзе, статус горада атрымаў у 1950 годзе. Большая частка жыхароў - артадаксальныя яўрэі. Вялікая прамысловая зона. Некалькі дзясяткаў рэлігійных школ. У горадзе адсутнічаюць кінатэатры, дыскатэкі і іншыя забаўляльныя ўстановы. Большая частка вуліц у суботу зачынена для транспарту.
## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ізраіля
Бейт-Шэмеш

**Бейт-Шэмеш** — горад у Ізраілі. Знаходзіцца ў Іерусалімскай акрузе. За 22 км ад горада знаходзіцца нацыянальны парк Бейт-Гурвін-Марэша. Сучасны Бейт-Шэмэш заснаваны 6 снежня 1950 года. Статус горада атрыманы ў 1991 годзе.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Ізраіля
Лізумс

**Лізумс** () — населены пункт у паўночна-ўсходняй частцы Латвіі, цэнтр Лізумскай воласці Гулбэнскага краю. Да 1 ліпеня 2009 года ўваходзіў у склад Гулбэнскага раёна. Знаходзіцца каля аўтадарогі Цэсвайнэ — Вэлэна. За 28 км ад Гулбэнэ, да Рыгі — 167 км.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі
Вэлэна

**Вэлэна** () — вёска ў Латвіі, у складзе Лізумскай воласці Гулбэнскага краю. Вёска ўзнікла як цэнтр былога Вэлэнскага (Вэлан) маёнтка.
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі