Андрэй Юр’евіч Мдывані

**Андрэ́й Ю́р’евіч Мдыва́ні** або **Мдзівані** (, Тбілісі — ) — беларускі кампазітар, педагог. Народны артыст Беларусі (2013).

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся 1 кастрычніка 1937 года ў Тбілісі (Грузінская ССР). Грузін па паходжанні. Пляменнік  (1932—2016), грузінскага і расійскага фізіка, лаўрэата Ленінскай прэміі, з якім сябраваў.

Скончыў Беларускую дзяржаўную кансерваторыю імя А. В. Луначарскага па класе кампазіцыі прафесара А. В. Багатырова (1969) і пад яго ж кіраўніцтвам (сумесна з М. І. Пяйко) асістэнтуру-стажыроўку (1972).

Працаваў загадчыкам музычнай часткай у драматычных тэатрах Смаленска (1961—1963), Дзяржынска (1963), Кірава (1963). У 1964 годзе — канцэртмайстар педагагічнага вучылішча ў Смаленску. З 1969 года — выкладчык Мінскага музычнага вучылішча і Беларускай кансерваторыі. З 1972 года — загадчык музычнай часткай Тэатра імя Янкі Купалы ў Мінску, з 1984 года — дацэнт, з 1993 года — прафесар кафедры кампазіцыі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.

Памёр 19 ліпеня 2021 года.

## Творчасць 
Найбольш значныя дасягненні кампазітар меў у галінах сцэнічнай, аркестравай (сімфанічнай і для народных інструментаў) і харавой музыкі. Асноўныя тэмы творчасці — гісторыя і сучаснасць, філасофскія ідэі і канцэпцыі, своеасабліва звязаныя з нацыянальнай праблематыкай. Адметная рыса стылю — накіраванасць на прыгажосць. Як мастак ён належыць да экспрэсіўнага крыла рамантызму, узбагачанага практыкай ХХ ст. У галіне сімфанічнай музыкі — прыхільнік высокага сімфанізму, адзін з заснавальнікаў праграмнай сімфоніі на нацыянальную тэматыку; у харавой музыцы аднавіў на новай аснове традыцыі візантыйскага песнапення і праваслаўнага спеву, стварыў падставу для фальклорна арыентаванага кірунку; у музыцы для народнага аркестра — жанрыст, стваральнік народнааркестровага сімфанізму. Тэатральнай музыцы ўласцівы яскравая вобразнасць і эмацыянальнае спалучэнне эпічнасці з напружаным дынамізмам і кантраснасцю. Індывідуальны стыль кампазітара характарызуюць тэатральнасць мыслення, змястоўнасць і глыбіня мастацкіх задум, каларыстычнасць, прыгажосць інтанавання і выразнасць музычнай мовы.

## Творы 
* музычная камедыя «Дзяніс Давыдаў»,
* мюзікл «Месс Менд»,
* балет «Страсці» («Рагнеда»),
* араторыі «Ванька-встанька», «Вольнасць»,
* кантата «Мы помнім вас, людзі»,
* 8 сімфоній,
* сімфанічныя паэмы «Фрэскі», «Пахаванне Хатыні», «Дыялект»,
* канцэрт-паэма для віяланчэлі з аркестрам,
* «Музычны момант» для струннага аркестра,
* п’есы для народнага аркестра,
* канцэрт-паэма «Памяці В. Помазава» для баяна і аркестра,
* п’есы для фартэпіяна,
* харавыя цыклы,
* музыка для тэатра, кіно, тэле- і радыёспектакляў.

## Сям’я 
Прыкладна з 1972 года ў шлюбе з музыказнаўцам Таццянай Мдывані.

## Узнагароды 
* Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1982).
* Дзяржаўная прэмія БССР (1988),
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (1996, у аўтарскім калектыве) — *за балет «Страсці» («Рагнеда»)*,
* Народны артыст Беларусі (2013).
* Спецыяльная прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва (2008).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Сайт кампазітара   
* Андрэй Юр’евіч Мдзівані // ХОР.by
* Мдивани Андрей Юрьевич  // Сайт Беларускага саюза кампазітараў

Катэгорыя:Кампазітары СССР
Катэгорыя:Кампазітары Беларусі