Quake III Arena

**«Quake III Arena»** (англ.: [kweɪkθri:ə'ri:nə] *Кўэйк Тры Арэна*, таксама вядомая як *Квака*, *Квач*, *Ку-3*) — культавая камп’ютарная гульня ў жанры шматкарыстальніцкага шутара ад першай асобы.

Распрацавана кампаніяй «id Software». Выйшла ў свет 2 снежня 1999 года.

Трэцяя гульня з серыі «Quake». Адрозніваецца ад папярэдніх гульняў серыі фактычнай адсутнасцю звычайнага «рэжыму праходжання», замест якога значна больш увагі надзяляецца менавіта шматкарыстальніцкаму рэжыму (у тым ліку шляхам камп'ютарнай эмуляцыі сапернікаў)

## Гісторыя 
Перадгісторыя падзей, якія адбываюцца падчас гульні даволі простая ды кароткая. Паводле яе «*найвялікшыя ваяры ўсіх часоў і народаў змагаюцца на Вечнай Арэне дзеля забавы прадстаўнікоў расы Вадрыгараў*». Уводны відэаролік паказвае выкраданне аднаго з такіх ваяроў — Саржа, кіраванне якім і прапаноўваецца гульцу (але можна абраць і іншага персанажа).

Можна знайсці нейкую аналогію паміж падзеямі на Вечнай Арэне і гладыятарскімі баямі.

У «Quake 3 Arena» падтрымліваецца ўзаемасувязь з іншымі гульнямі серый «Quake» і «Doom».
Яна здзяйсняецца з дапамогай уключэння персанажаў з іншых гульняў, аналагічнай атмасферы з сумессю гатычнай і тэхналагічнай архітэктуры і, канешне, ужо добра знаёмай гульцу зброі і экіпіроўкі.

## Персанажы 
У параўнанні з дзвюма першымі гульнямі серыі, дзе ў распараджэнні гульца былі толькі 1-3 (у залежнасці ад даты выхаду зборкі) мадэлі байцоў, у стандартнай зборцы Quake 3 Arena налічваецца 32 персанажы, кожнага з якіх ігрок можа выбраць у якасці свайго альтэр-эга. Выбар байцоў даволі разнастайны, сярод іх людзі, іншапланецяне, жыхары іншых міроў, кібаргі, мутанты, гібрыды розных біялагічных відаў і нават такія экзатычныя як фасфарэсцуючы шкілет ды кібер-манах.

Акрамя гэтага вялікае мноства дадатковых персанажаў можа быць інтэгравана ў гульню шляхам інсталяцыі модаў або спецыяльных бот-пакаў (дадаткаў, якія ўтрымліваюць адну або некалькі новых мадэляў персанажаў).

Да таго ж трэба адзначыць, што спрактыкаванаму карыстальніку камп'ютара можна ствараць персанажаў самастойна з дапамогай інструментаў 3D-праектавання і напісання скрыптоў паводзін.

Пералік персанажаў:

*Daemia*, *Grunt*, *Keel*, *Angel*, *Visor*, *Stripe*, *Wrack* (уверсе), *Bones* (пасярэдзіне), *Phobos* (унізе), *Bitterman* (уверсе), *Sorlag*, *Ranger*, *Gorre* (унізе), *Hunter*, *Mynx*, *Crash* (уверсе), *TankJr*, *Anarki*, *Orbb*, *Lucy*, *Biker*, *Klesk*, *Sarge*, *Cadavre* (унізе), *Major*, *Razor* (уверсе), *Slash*, *Xaero*, *Uriel*, *Patriot*, *Doom*, *Hossman*.

Нягледзячы на тое, што персанажы моцна адрозніваюцца знешне, усе яны абсалютна ідэнтычныя з боку гледжання фізікі гульні. (падрабязней — у раздзелы **Фізічная і графічная асновы гульні**)

## Гульнявы працэс 
У некаторай лакацыі змяшчаецца некалькі гульцоў.
Гульцы могуць рухацца ў межах лакацыі па законам, набліжаным да рэальных законаў фізікі.
Гульцы могуць быць аб'яднаны ў дзве каманды, якія спаборнічаюць між сабой, або весці індывідуальны бой («кожны сам за сябе»).

Кожны ігрок мае дзве характарыстыкі, якія адказваюць за яго жыццё ў гульні: колькасць адзінак здароўя (*health*, «хэлс», «хэлсы») і колькасць адзінак брані (*armour*, «армар», «бронік»). Пры нанясенні гульцу шкоды (ад узаемадзеяння з навакольным асяроддзем альбо з другімі гульцамі) памяншаецца паказчык брані, а пры яго зніжэнні да 0 пры наступным атрыманні шкоды пачынае памяншацца паказчык здароўя. Пры зніжэнні здароўя да нуля наступае *«смерць»* гульца.

Гульцы ўздзейнічаюць адзін на аднаго з дапамогай *зброі*.
Зброя (акрамя *Gauntlet*) выпускае некаторы снарад, які адпаведна сваёй прыродзе перамяшчаецца ў прасторы і можа выбухаць.
У большасці выпадкаў зброя наносіць шкоду гульцу, на якога была ўжыта (некаторая — таксама і ў азначаным радыусе ад пункту выкарыстання). Зброя можа не наносіць шкоду гульцам, якія належаць да адной каманды, але толькі калі ў опцыях гульні ўключаны адпаведны рэжым *«Friendly Fire»*.

За «забойства» праціўніка гулец атрымлівае *фраг* (ачко, балл). За забойства напарніка па камандзе, ці «самазабойства» — губляе адзін фраг. Такім чынам, колькасць фрагаў на рахунку гульца можа быць адмоўнай, у такім выпадку кажуць, што «гульца загналі ў мінус».

Пераможцам лічаць гульца (або каманду), які выканаў *мэту* бою.
Калі час, адведзены на партыю скончыўся, але ніхто не здолеў выканаць мэту, то пераможцам прызнаюць таго, хто найбольш да яе (мэты) наблізіўся.
У некаторых рэжымах гульні пры роўных паказчыках на момант канца бою ў некалькіх гульцоў прызначаецца дадатковы час.

### Мэта 
### Фрагі 
### Боты 
### Зброя 
### Артэфакты 
## Рэжымы гульні 
### Шматкарыстальніцкія 
*;Free for All (FFA) : Класічны дэзматч. Кожны гулец змагаецца супраць усіх астатніх з мэтай набраць як мага больш фрагаў (балаў)
*;Team Deathmatch (TDM) : Камандны дэзматч. Барацьба паміж дзвюма камандамі за найбольшую агульнакамандную колькасць фрагаў
*;Tournament (1v1) : «Дуэль» паміж двума гульцамі. Працягваецца да вызначанага загадзя часу ці да пэўнай колькасці фрагаў
*;Capture the Flag (CTF) : Захоп сцягу. Камандная гульня, мэтай якой з’яўляецца не павелічэнне колькасці фрагаў, а выкраданне з варожай базы сцягу і, суадносна, абарона ўласнай базы ад атак праціўнікаў
*;Іншыя,: у рознай меры перапрацаваныя шматкарыстальніцкія рэжымы даступныя ў дадатках да гульні (так званых «модах»), як афіцыйных (Quake 3 Team Arena) так і аматарскіх (OSP, DeFrag, InstaGib і інш.)

### Адзіночная гульня (singleplayer) 
*;Singleplayer (праходжанне)
* Quake 3 Arena не мае звыклай адзіночнай гульні. Замест гэтага сімулюецца шматкарыстальніцкая партыя паміж гульцамі і адным або некалькімі мадэляванымі камп'ютарам супраціўнікамі (так званымі «ботамі»).
* Мэта адзіночнай гульні складаецца ў праходжанні паслядоўнасці ціраў (tier). У кожным ціры — па 4 лакацыі, на кожнай з якіх гульцу супрацьстаіць адзін або некалькі ботаў.
* Агулам трэба прайсці 7 ціраў, уключаючы заключную лакацыю. Па меры праходжання лакацый гульцом павялічваецца штучны інтэлект ворагаў ад амаль поўнай адсутнасці рэакцыі на дзеянні гульца (tier 0) да сур'езнага супраціўлення з дакладнасцю стрэлаў, блізкай да 100 % (tier 7).
* Лакацыі ў межах ціру можна выбіраць у адвольнай паслядоўнасці, але каб перайсці да наступнага ціру неабходна перамагчы ва ўсіх даступных лакацыях.
* Адной з пабочных мэтаў можна лічыць збіранне розных бонусаў (узнагарод), якія прысуджаюцца за выдатныя дзеянні гульца:
:* Excellent («Выдатна») — два ці больш фрагі адным стрэлам ці за кароткі тэрмін часу
:* Impressive («Уражліва») — трапны стрэл з рэйлгану (зброя, аналаг снайперскай вінтоўкі ў гульні)
:* Humiliation («Здзек», «зневажанне») — фраг з дапамогай ручной пілы (зброя бліжняга дзеяння)
:* Accuracy («Дакладнасць», «трапнасць») — вялікі сумарны працэнт трапных стрэлаў
:* Frags («Фрагі») — за кожныя 100 фрагаў у адзіночнай гульні
:* Perfect («Дасканала») — за перамогу з «сухім» лікам (праціўнік не набраў ніводнага фрагу)

*;Skirmish
* Другі варыянт адзіночнай гульні. У адрозненне ад праходжання, дзе лакацыі павінны праходзіцца ў пэўным парадку, а ворагі на іх вызначаны наперад, гэты рэжым дазваляе выбраць для бойкі адвольную лакацыю з адвольнай колькасцю і складам ботаў.
* Акрамя таго, у Skirmish дазваляецца сімуляваць не толькі рэжымы FFA і 1v1, але таксама і TDM ды CTF.

## Штучны інтэлект у гульні 
Штучны інтэлект у Q3A дае гульцу магчымасці для пачатковага навучання працэсу гульні, але не больш таго.

Боты пастаянна перасоўваюцца аднымі і тымі жа траекторыямі, не назіраюць за часам утварэння артэфактаў, злоўжываюць зменай зброі ў непрыдатны час, тактыка вядзення бою даволі прымітыўная.

З-за гэтых фактараў зацікаўленнасць у спаборніцтве з ботамі захоўваецца толькі ў гульцоў, якія яшчэ не дасягнулі якіх-небудзь поспехаў у засваенні гульні.

Падрыхтаваны гулец у адзіночку можа без праблем перамагчы каманду самых лепшых ботаў з «сухім» лікам, ці нават загнаўшы супернікаў «у мінус» (нават нягледзячы на тое, што трапнасць стрэлаў лепшых ботаў часта пераўзыходзіць трапнасць гульца).

Боты ўмеюць складаць камандную тактыку і выконваць тактычныя загады гульца. Для гэтага выкарыстоўваецца шэраг каманд на звычайнай англійскай мове. Акрамя таго кожны бот мае некаторую індывідуальнасць — у манеры перасоўванняў, выбары зброі і інш.

На малых узроўнях супраціўляльнасці боты гуляюць не ў поўную сілу: маюць запас здароўя менш, чым у гульца, іх зброя наносіць менш пашкоджанняў, рэакцыя на дзеянні гульца запаволеная.

Некаторым крокам наперад з'яўляюцца дадатковыя боты з больш прадуманым інтэлектам.

Адны з найбольш вядомых і ўдалых з іх — так званыя лакерботы (LakerBot) http://www.lspace.nildram.co.uk/lakerbot.html  — аматарскі набор палепшаных ботаў.

Lakerbot сочыць за часам аднаўлення артэфактаў, выбірае адэкватную зброю ў розных сітуацыях, мае блізкую да абсалютнай трапнасць стрэлаў, але пры гэтым усё роўна рухаецца па зададзеным траекторыям, а яго паводзіны на Арэне істотна адрозніваюцца ад паводзінаў чалавека.

Такім чынам, стварыць мадэль гульні, блізкую да паводзінаў рэальных праціўнікаў, так і не атрымалася, і стаць сапраўдным майстрам гульні можна толькі ў пастаянных спарынгах з другімі гульцамі.

## Фізічная і графічная асновы гульні 
Гэта значыць, што рэактыўны *Anarki* і непаваротлівы *TankJr* з боку гледжання рухавіка гульні маюць аднолькавыя параметры хуткасці, формы цела, трапнасці стрэлаў, устойлівасці да пашкоджанняў, размяшчэння ўразлівых зон і г.д.

Адрозненні паміж персанажамі выяўляюцца толькі пры гульні супраць ботаў, па прычыне таго, што для іх паводзін распрацоўшчыкамі прапісаныя цвёрдыя правілы (скрыпты паводзін). За кошт гэтых правілаў, персанажы і маюць адрозненні ў некаторых параметрах (хуткасць, рэакцыя, трапнасць стрэлаў, стратэгія і інш.). Па фізічным жа параметрам велізарны персанаж і маленькі персанаж з якасцю нябачнасці маюць аднолькавыя характарыстыкі. Трохі спрашчаючы, можна лічыць, што мадэль персанажа (фізічная, а не візуальная!) складаецца з вялікага цыліндра (тулава) і маленькага цыліндра (галавы).

Такім чынам, у шматкарыстальніцкіх рэжымах гульні адрозненняў паміж персанажамі няма (акрамя знешняга выгляду).

## Мадыфікацыі 
## Кіберспорт. Спаборніцтвы па Quake 3 Arena 
«Quake III», як і папярэднія версіі, атрымала шырокае распаўсюджванне ў кіберспорце.

Катэгорыя:Quake
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1999 года