open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Юбілейны медаль «100 год прафсаюзнаму руху Беларусі»

**Юбіле́йны меда́ль «100 год прафсаю́знаму ру́ху Белару́сі»** — дзяржаўная ўзнагарода Рэспублікі Беларусь.

Медаль заснаваны Указам Прэзідэнта № 207 ад 26 красавіка 2004 года да 100-й гадавіны прафсаюзнага руха Беларусі (у 1905 годзе працоўныя Мінскай губерні ўпершыню выйшлі святкаваць 1 Мая).

## Прадстаўленне да ўзнагароды 
Права на ўзнагароджанне мелі:
* Члены прафсаюзаў, якія ўнеслі значны ўклад у прафсаюзны рух Беларусі і сацыяльна-эканамічнае развіццё краіны;
* Ветэраны прафсаюзнага руху Беларусі, супрацоўнікі прафсаюза, службовыя асобы дзяржаўных органаў Рэспублікі Беларусь і іншых дзяржаў, члены грамадскіх аб’яднанняў, якія асабістым прыкладам і грамадскай дзейнасцю ахоўваюць працоўныя і сацыяльна-эканамічныя правы і законныя інтарэсы членаў прафсаюзаў;
* Грамадзяне Рэспублікі Беларусь, якія ўзнагароджаны дзяржаўнымі ўзнагародамі СССР і Рэспублікі Беларусь за доблесную працу і дасягнулі высокіх вынікаў у працы ў перыяд падрыхтоўкі да юбілею прафсаюзнага руху Беларусі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Медалі Беларусі
Юбілейны медаль «150 год пажарнай службе Беларусі»

**Юбіле́йны меда́ль «150 год пажа́рнай слу́жбе Белару́сі»** — дзяржаўная ўзнагарода Рэспублікі Беларусь.

Медаль заснаваны Указам Прэзідэнта № 344 ад 4 жніўня 2003 года да 150-й гадавіны пажарнай службы Беларусі (25 ліпеня 1853 года па рашэнні Мінскага губернскага праўлення і Мінскай гарадской думы быў зацверджаны склад гарадской пажарнай каманды — гэты дзень быў прыняты за пачатак стварэння пажарнай службы ў Беларусі).

## Прадстаўленне да ўзнагароды 
Права на ўзнагароджанне мелі:
* Супрацоўнікі органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь, якія дасягнулі высокіх вынікаў у службовай дзейнасці;
* Ветэраны пажарнай службы, органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях, службовыя асобы дзяржаўных органаў Рэспублікі Беларусь і іншых дзяржаў, члены грамадскіх аб’яднанняў, якія ажыццяўляюць дзейнасць па папярэджанні і ліквідацыі надзвычайных сітуацый на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, і іншыя асобы, якія ўнеслі значны ўклад у развіццё і ўдасканаленне дзейнасці па ахове насельніцтва і тэрыторый ад надзвычайных сітуацый прыроднага і тэхнагеннага характару, забеспячэнне пажарнай, прамысловай i радыяцыйнай бяспекі, грамадзянскай абароны;
* Грамадзяне Рэспублікі Беларусь, якія ўзнагароджаны дзяржаўнымі ўзнагародамі СССР і Рэспублікі Беларусь за мужнасць і гераізм, праяўленыя пры ліквідацыі надзвычайных сітуацый.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Медалі Беларусі
Юбілейны медаль «90 год Пракуратуры Рэспублікі Беларусь»

**Юбіле́йны меда́ль «90 год Пракурату́ры Рэспу́блікі Белару́сь»** — дзяржаўная ўзнагарода Рэспублікі Беларусь.

Медаль заснаваны Указам Прэзідэнта № 230 14 мая 2012 года да 90-й гадавіны Пракуратуры Беларускай ССР.

## Прадстаўленне да ўзнагароды 
Права на ўзнагароджанне мелі:
* Супрацоўнікі Пракуратуры за ўзорнае выконванне службовых абавязкаў;
* Ветэраны органаў Пракуратуры, службовыя асобы дзяржаўных органаў Рэспублікі Беларусь, а таксама іншых дзяржаў, якія ўнеслі значны ўклад ва ўзмацненне законнасці ў Рэспубліцы Беларусь.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Медалі Беларусі
Зачараваныя (тэлесерыял)

**«Зачараваныя»** () — амерыканскі тэлесерыял у жанры фэнтэзі, створаны Канстанс М. Бёрдж і зняты студыяй Аарона Спелінга, пры ўдзеле Брэда Кёрна ў якасці шоуранера. Было выпушчана восем сезонаў, 7 кастрычніка 1998 да 21 мая 2006 года на The WB Television Network.

Серыял распавядае пра трох сястраў-ведзьмаў, вядомых як «Зачараваныя», самых магутных добрых ведзьмах ў гісторыі, якія змагаюцца са злымі істотамі, такімі як дэманы і калдуны.

Першыя тры сезоны апавядалі пра сёстраў Пру (Шэнэн Доэрці), Пайпер (Холі Мэры Комбс) і Фібі (Аліса Мілана). Пасля смерці Пру ў фінале трэцяга сезона, сястра па маці Пэйдж Мэцьюс (Роўз Мак-Гоўэн, займае яе месца ў тройцы.

«Зачараваныя» за перыяд сваёй трансляцыі дамогся як пахвалы ад крытыкаў, так і камерцыйнага поспеху. Пілотны эпізод у 1998 прыцягнуў 7,7 млн гледачоў, лепшая лічба для прэм'еры ў гісторыі невялікага канала The WB ў той перыяд.
Вуліца Браніслава Тарашкевіча (Мінск)

**Вуліца Браніслава Тарашкевіча** — вуліца ў Партызанскім раёне Мінска. Названа ў гонар Браніслава Тарашкевіча (1892—1938), беларускага грамадска-палітычнага дзеяча, мовазнаўца.

Вуліца пачынаецца каля скрыжавання з вуліцай Язмінавай і сканчаецца на скрыжаванні з Другім парніковым завулкам. Вуліца знаходзіцца ў жылым раёне Сцяпянка. У раёне вуліцы — прыватная забудова.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Браніслава Тарашкевіча
Царква Усіх Святых (Мінск)

**Царква Усіх Святых** (поўная назва — *Мінскі храм-помнік у гонар Усіх святых і ў памяць аб ахвярах, якія паслужылі выратаванню Айчыны нашай*) — храм Беларускай праваслаўнай царквы ў Мінску.

## Гісторыя 
Першы камень у падмурак храма-помніка ў 1991 годзе заклаў Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Алексій II.

У 1996 годзе пры ўдзеле Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі і Мітрапаліта Мінскага і Слуцкага Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі Філарэта тут была закладзена капсула з памятнай граматай з заклікам да нашчадкаў.

2 ліпеня 2010 года ў крыпце храма-помніка адбылася цырымонія пахавання астанкаў невядомых салдат. Гэта былі рэшткі трох невядомых салдат, якія загінулі ў бітвах трох войнаў — Вайны 1812 года, Першай сусветнай вайны і Вялікай Айчыннай вайны.

Бронзавыя вароты на ўваходзе ў крыпту (2013—2017, скульптары С. Аганаў, А. Хацяноўскі), якія важаць амаль тону, упрыгожваюць шэсць барэльефаў, на якіх адлюстраваныя трагедыі беларускай гісторыі. На іх паказаныя Грунвальд­ская бітва, абарона Смаргоні, якая ў час Першай сусветнай вайны доўжылася 810 дзён, а таксама Салавецкі лагер асобага прызначэння, чыімі вязнямі ў 1920-я гады яго былі прадстаўнікі многіх нацыянальнасцей, у тым ліку і беларусы, Хатынская трагедыя, найбуйнейшы канцэнтрацыйны лагер смерці ў Беларусі — Трасцянец, найбуйнейшая тэхнагенная катастрофа — аварыя на Чарнобыльскай АЭС.

У кастрычніку 2012 года каля царквы быў адкрыты помнік патрыярху Алексію II.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 2006 годзе
Катэгорыя:2006 год у Мінску
Катэгорыя:Храмы Мінскай епархіі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Льва Пагарэлава
Аляксандр Аркадзьевіч Сталыпін

**Аляксандр Аркадзьевіч Сталыпін** ( — , Белград) — рускі журналіст, паэт і палітык з роду Сталыпіных. Брат прэм'ер-міністра П. А. Сталыпіна.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Незабытые могилы. Российское зарубежье: некрологи 1917—1997 в 6 томах. Том 6. Книга 2. Скр — Ф. : «Пашков дом», 1999. — ISBN 5-7510-0169-9. с. 200

## Спасылкі 
* 
* Усадьба Середниково. История 

Катэгорыя:Паэты Расіі
Ульянаўская вуліца (Мінск)

**Ульянаўская вуліца** — вуліца ў Ленінскім раёне Мінска.

## Размяшчэнне 
Вуліца пачынаецца на скрыжаванні з вуліцай Чырвонаармейскай, перасякае вуліцы Энгельса, Леніна, праходзіць каля плошчы Аб’яднаных нацый, перасякае вуліцы Кастрычніцкая, Беларуская, Круглы завулак, вуліцу Свярдлова і заканчваецца на Прывакзальнай плошчы.

## Аб’екты 
На Ульянаўскай вуліцы размешчаны Ліцэй Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, Мінскае аддзяленне Беларускай чыгункі, будынкі Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта, 3-й гарадской клінічнай бальніцы імя Я. У. Клумава і 6-й паліклінікі г. Мінска.

## Транспарт 
Па вуліцы арганізаваны трамвайны рух.

## Спасылкі 
* Вуліца Ульянаўская  на сайце Мінск стары і новы 
* Архітэктура вуліцы ў базе Рhotobuildings

Катэгорыя:Вуліцы Мінска

Катэгорыя:Вуліцы Беларусі, названыя ў гонар Уладзіміра Леніна
Мікалай Уладзіміравіч Скоблін

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Мікалай Уладзіміравіч Скоблін
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 9.06.1893 
 |месца нараджэння = Расійская імперыя
 |дата смерці      = 1937 або 1938
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = Skoblin.jpg
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1911—1920;1930/1931—1937/1938
 |званне           = 
 |род войскаў      = інфантэрыя
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Мікала́й Уладзі́міравіч Ско́блін** (; ) — рускі военачальнік, удзельнік Першай сусветнай і грамадзянскай войнаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 чэрвеня 1893 года ў Нежыне.

Удзельнік Белага руху. Начальнік Карнілаўскай дывізіі. Генерал-маёр (26 сакавіка 1920 года). Стаў начальнікам дывізіі восенню 1919 года ва ўзросце 25 гадоў і тым самым — самым маладым начальнікам дывізіі сярод белагвардзейцаў. . З 1930 (1931) года — тайны агент НКУС.

Выконваючы савецкае заданне, у верасні 1937 года ўдзельнічаў у выкраданні старшыні Рускага агульнавоінскага саюза генерала Я. К. Мілера. Пасля выкрыцця і спробы здаць яго французскай паліцыі Скоблін бег, схаваўся ў савецкім пасольстве ў Парыжы або на адной з парыжскіх явак замежнага аддзела НКУС СССР. Далейшы лёс Скобліна застаецца няясным, высоўваюцца розныя здагадкі датычна абставінаў яго знікнення і гібелі.

Афіцыйныя прадстаўнікі Савецкага Саюза ніколі не прызнавалі адказнасці за забойства генерала Скобліна. Пасля распаду СССР у прэсе з’явілася некалькі версій яго гібелі, якія супярэчылі адна адной.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Алан Тэйлар (гісторык)

**Алан Джон Персільваль Тэйлар** (; ) — англійскі гісторык, спецыяліст па еўрапейскай дыпламатыі XIX і XX стагоддзяў. Журналіст і тэлевядучы, вядомы тэлевізійнымі лекцыямі. За спалучэнне акадэмічнасці і папулярызатарскай прывабнасці, гісторык Рычард Оверы назваў Тэйлара «Макалеем нашай эпохі».

## Крыніцы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі нацызму
Катэгорыя:Гісторыкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Пісьменнікі Англіі
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Іосіф Фантана III

**Іосіф Фантана III** ( (?) — пасля 1755) — беларускі архітэктар італьянскага паходжання. Прадстаўнік барока. Працаваў пераважна ў Гродне і Вільні. Адзін з родапачынальнікаў стылістычнай плыні віленскага барока ў Вялікім Княстве Літоўскім.

## Біяграфія 
Фантана паходзіў з асіміляванага італьянскага роду архітэктараў. Яго бацька, Дамінік Фантана, меў званне каралеўскага архітэктара і капітана каралеўскіх войскаў, маці — Тэрэза Тэкля, была дачкой старадубскага маршалка Міхаіла. Месцам жыхарства гэтай заможнай сям’і было Гродна, дзе ім належаў мураваны дом па вуліцы Замкавай.

У 1742 годзе да Іосіфа Фантаны перайшлі бацькаўскія тытулы каралеўскага архітэктара і капітана каралеўскіх войскаў. Памёр пасля 1755 года, у тым жа годзе яго маёнткі, якія ён атрымаў у спадчыну ад маці, былі прададзены князям Масальскім. Касцёл уяўляе сабой познебарочную трохнефную базіліку без трансепта з двухвежавым фасадам-нартэксам і прамавугольным алтарным завяршэннем цэнтральнага нефа, да якога па падоўжнай восі Фантана далучыў старажытную Ларэтанскую капліцу.

Падобны прыём размяшчэння ў цэнтры алтара ўвахода ў пазаалтарнае сакральнае памяшканне ёсць яшчэ толькі ў  у Гродне. Па гэтай і яшчэ шэрагу аналогій ёсць падставы меркаваць, што яму належыць і аўтарства гродзенскага касцёла кармелітаў.

Глыбокае. Царква Раства Прасвятой Багародзіцы.jpg|Глыбоцкі касцёл кармелітаў босых
Horadnia, Mastavaja, Karmelicki. Горадня, Маставая, Кармэліцкі (1900-03) (2).jpg|Гродзенскі касцёл кармелітаў босых
Uniate Monastery in Horadnia.jpg|Гродзенская царква Раства Багародзіцы
Stałavičy. Сталавічы (16.08.2009).jpg|Сталовіцкі касцёл Святога Яна Хрысціцеля
Viciebsk, Pračyścienskaja. Віцебск, Прачысьценская (J. Pieška, 1800).jpg|Віцебскі базыльянскі касцёл да перабудовы

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* Регионы Беларуси : энциклопедия. В 7 т. Т. 2. Витебская область. В 2 кн. Кн. 2. — Минск, 2010.

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Катэгорыя:Архітэктары барока
Катэгорыя:Архітэктары Вільнюса
Катэгорыя:Архітэктары XVIII стагоддзя
Сяргей Леанідавіч Маркаў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Сяргей Леанідавіч Маркаў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння =
 |дата смерці      =
 |месца смерці     =
 |партрэт          = Markov sl1917.jpg
 |подпіс           = Генеральнага штаба генерал-лейтэнант  Сяргей Леанідавіч Маркаў (1917 год)
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1904—1918
 |званне           = Генеральнага штаба
 |род войскаў      = інфантэрыя
 |камандаваў       = 10-я пяхотная дывізія
 |частка           = 
 |бітвы            = Руска-японская вайна, Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
      
- 
      
- 
     
}
 |Commons        = Sergey Markov (general)
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Сярге́й Леані́давіч Ма́ркаў** (;  года, Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя —  года, каля сяла Шабліеўка, Растоўская вобласць) — рускі военачальнік, палітычны дзеяч, ваенны навуковец і выкладчык.

Удзельнік Руска-японскай вайны. Ваенны выкладчык Акадэміі Генеральнага штаба (1911—1914, 1916). Военачальнік Першай сусветнай вайны, начальнік штаба 4-й стралковай «жалезнай» брыгады (1914—1915). Камандзір 13-га стралковага палка (1915—1916). Намеснік начальніка аператыўнага аддзела штаба Стаўкі Вярхоўнага Галоўнакамандуючага, затым начальнік штаба Заходняга і Паўднёва-заходняга франтоў (1917). Генерал-лейтэнант Генеральнага штаба (1917). Як падтрымаўшы Карнілаўскае выступленне быў арыштаваны Часовым урадам, удзельнік Бярдычаўскага і Быхаўскага сядзенняў генералаў (1917).

Удзельнік Грамадзянскай вайны (1918). Першапаходнік. Адзін з лідараў Белага руху на Поўдні Расіі і арганізатараў Добраахвотніцкай арміі. Атрымалі вядомасць асабістая адвага і тактычнае майстэрства, прадэманстраваныя Маркавым у ходзе баёў з чырвонымі на Кубані.

Загінуў у баі ў сяла Шабліеўка  года ў пачатку Другога Кубанскага паходу. Культавы герой у асяроддзі Добраахвотніцкай арміі, імем Маркава быў названы Афіцэрскі полк, а затым блок каляровых частак (Маркаўцы).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Начальнікі штабоў дывізій у Першай сусветнай вайне (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Удзельнікі руска-японскай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Катэгорыя:Военачальнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Памерлі ў Растоўскай вобласці
Бярозаўка (Калінкавіцкі раён)

**Бяро́заўка** (, ) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Юравіцкага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета.

## Геаграфія 
Вёска знаходзіцца за 39 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Калінкавічы, за 161 км ад Гомеля.

## Насельніцтва 
* 1995 год — 460 жыхароў, 215 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла савецкіх воінаў.

## Літаратура 
*  — С. 410.
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Юравіцкі сельсавет (Калінкавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Калінкавіцкага раёна
Антон Васільевіч Туркул

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Антон Васільевіч Туркул
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = Туркул.jpg
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = 
 |гады службы      = 1910—1945
 |званне           = 
 |род войскаў      = інфантэрыя
 |камандаваў       = Драздоўская дывізія
 |частка           = 
 |бітвы            = Першая сусветная вайна, Грамадзянская вайна, Другая сусветная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
     
- 
      
- 
   
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}

**Анто́н Васі́льевіч Ту́ркул** (; 24 снежня 1892 года, Ціраспаль Херсонскай губерні, Расійская імперыя — 20 жніўня 1957 года, горад Мюнхен, Германія) — генерал-маёр (1920).

Удзельнік Першай сусветнай вайны і Белага руху на Поўдні Расіі. Георгіеўскі кавалер, драздовец, камандзір Драздоўскай дывізіі. Эмігрант.

## Спасылкі 
* Біяграфія

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Постаці Белага руху
Катэгорыя:Рускія калабарацыяністы ў Другой сусветнай вайне
Іосіф Фантана II

**Іосіф Фанта́на II** (, ; , (?) ‒ , ) — польскі архітэктар італьянскага паходжання.

## Біяграфія 
Прыбыў з кантона Тычына ў Польшчу каля 1698 г. Яго брат Дамінік (пам. каля 1755 г.) абгрунтаваўся ў Гродне. У Польшчы Іосіф у 1709 годзе ажаніўся з Барбарай Келер.

## Сям'я 
У шлюбе з Барбарай Келер меў сямёра сыноў, якія працягнулі сямейную традыцыю, і шэсць дочак:
*  (нар. 1710) — выдатны архітэктар, за свае заслугі перад краінай атрымаў шляхецтва
* Іосіф (нар.  1716)
* Караль Антон Каспар (нар. 1721)
* Караль Дамінік Якуб (нар. 1724)
* Казімір Антон (нар. 1726)
* Ян Каэтан (нар. 1728)
*  (нар. 1731)
* Ганна Эльжбета
* Кацярына Багуміла
* Барбара Эльжбета
* Правідэнцыя
* Магдаліна, выдадзена замуж за вядомага варшаўскага скульптора 
* Гертруда

Сям'я падтрымлівала сувязі з другімі вядомымі варшаўскімі мастакамі таго часу, напрыклад з сям'ёй архітэктара .

## Творы 
*  у Шчучыне (з Іосіфам Піёлам — пачатак кар’еры ў якасці кіраўніка будаўніцтва)
*  у Сідры (з Іосіфам Піёлам)
*  у Варшаве (з )
*  у Варшаве (з сынам Якубам)
* Палац Бялінскіх па вул. Каралеўскай у Варшаве (да 1730, знесены ў 1895)
* 
*  у 
* Удзел у апошняй фазе будаўніцтва касцёла Святога Крыжа ў Варшаве
* Фасад  у Варшаве
* Перабудова палаца Чартарыйскіх па вул. Кракаўскае прадмесце ў Варшаве
* Працы ў Віляноўскім палацы
* План рэканструкцыі Казіміраўскага палаца ў казармы для саксонскіх войскаў (1732, разам з палкоўнікам Яўхам),
* Адбудова  ў Варшаве
*  у Аброшыне

Катэгорыя:Архітэктары Польшчы
Катэгорыя:Архітэктары Варшавы
Катэгорыя:Архітэктары барока
Катэгорыя:Нарадзіліся ў кантоне Тычына
Мазалава (Мсціслаўскі раён)

**Ма́залава** (, ) — аграгарадок у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, на рацэ Белая Натапа, адміністрацыйны цэнтр Мазалаўскага сельсавета. Знаходзіцца за 12 км на паўднёвы захад ад Мсціслава, за 8 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы, на аўтамабільнай дарозе Магілёў—Мсціслаў. Насельніцтва на 2009 год — 689 чалавек.

## Гісторыя 
Непадалёку ад Мазалава захавалася гарадзішча мілаградскай і зарубінецкай культур і эпохі Кіеўскай Русі, датаванае VII — II ст. да н.э., а таксама селішча XII — XIII стагоддзяў, што сведчыць аб тым, што мясцовасць была заселена яшчэ ў старажытныя часы.

Па пісьмовых крыніцах вядома з 1615 года як вёска Мазалаўшчына ў Мсціслаўскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага, шляхецкая ўласнасць. У 1665 годзе тут быў пашыраны Спаса-Праабражэнскі праваслаўны жаночы манастыр, пры якім дзейнічала школа. У пачатку ХІХ стагоддзя на тэрыторыі манастыра ўзводзіцца новая цагляная царква, якая захавалася да нашых дзён.

У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе Мазалава апынулася ў складзе Расійскай імперыі. Станам на 1880 год, у вёсцы працавала крупадзёрка. У 1885 годзе значыцца як сяло, дзейнічалі 2 царквы, жаночы манастыр, працаваў вадзяны млын. У манастыры ў гэты час было 10 двароў, 89 жыхароў, царкоўнапрыходская школа, на сядзібе — 1 двор, 7 жыхароў, вадзяны млын. Па выніках перапісу 1897 года, Мазалава — сяло ў Старасельскай воласці Мсціслаўскага павета, размешчанае каля гандлёвага тракта Мсціслаў — Чавусы, двойчы на год праводзіліся кірмашы.

З 1919 па 1924 гады вёска знаходзілася ў складзе Смаленскай губерні РСФСР, аднак у выніку першага ўзбуйнення БССР 17 ліпеня 1924 года была вернута ў склад Беларусі. У тым жа годзе быў заснаваны саўгас-камуна «Мазалава». З 21 жніўня 1925 года — цэнтр сельсавета ў Мсціслаўскім раёне Калінінскай акругі (у 1927—30 гадах — Арашанскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці). У 1925 годзе дзейнічалі хата-чытальня, фельчарска-акушэрскі пункт, школа (у 1926 годзе — 45 вучняў). У 1931 годзе ў вёсцы арнізаваны калгас імя Ягорава, які ў 1932 годзе аб’ядноўваў 22 гаспадаркі, меў 270 га ворнай зямлі, абслугоўваўся Мсціслаўскай МТС. У 1940 годзе ў Мазалава перавезлі бліжэйшыя хутары.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1885 год — 148 чал., 18 двароў; 1897 год — 191 чал., 27 двароў, *на сядзібе* 7 жыхароў, 1 двор.
* **XX стагоддзе**: 1926 год — 323 чал., 52 двары; 1972 год — 302 чал., 91 двор; 1990 год — 651 чал., 211 двароў; 1997 год — 634 чал., 222 двары; 1999 год — 686 чал., 229 двароў.
* **XXI стагоддзе**: 2007 год — 682 чал., 264 двары; 2009 год — 689 чал.

## Славутасці 
* Свята-Ушэсцеўская царква (1799 г., мураваная).
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.
* Гарадзішча (1-е тыс. да н.э., IX—XII ст).
* Селішча (1-е тыс. да н.э., IX—XII ст).

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Павел Антонавіч Левановіч (1914—1943) — беларускі празаік, публіцыст.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мазалаўскі сельсавет (Мсціслаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Мсціслаўскага раёна
Заполле (Рагачоўскі раён)

**Запо́лле** (, ) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.

## Геаграфія 
Аграгарадок знаходзіцца за 11 км у напрамку на паўночны захад ад горада Рагачоў, за 132 км ад Гомеля.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 622 жыхары, 216 двароў

## Літаратура 
*  — С. 534.
* 
* Ліст карты N-35-108. Выданне 1981 г.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Запольскі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёна
Валянцін Аляксандравіч Сяроў

**Валянцін Аляксандравіч Сяро́ў** (; , Санкт-Пецярбург — , Масква) — расійскі жывапісец і графік, майстар партрэта. Правадзейны член Імператарскай Акадэміі мастацтваў (1903—1905).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 студзеня 1865 года ў Санкт-Пецярбургу ў артыстычнай сям’і.

У 1880 годзе ўступіў у Імператарскую Акадэмію мастацтваў. У 1884 годзе Сяроў пакінуў Акадэмію і пачаў працаваць самастойна. Сяроў рана стаў выбітным мастаком. Прайшоўшы моцную мастацкую школу ў Рэпіна, Сяроў удасканальваў мастацтва малявання ўсё жыццё. У творчасці майстра цяжка вылучыць галоўныя і не галоўныя творы. Ён натхнёна і ўпарта браўся да ўсякую працу і таму значна павялічыў колькасць шэдэўраў мастацтва.

Памёр 22 студзеня 1911 года. Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* Серо́в Валентин Александрович // Популярная художественная энциклопедия. Архитектура. Живопись. Скульптура. Графика. Декоративное искусство. В 2 т. / Под ред. Полевого В. М. Ред. кол.: В. Ф. Маркузон, Д. В. Сарабьянов, В. Д. Синюков (зам. гл. ред.) — М.: Издательство «Советская энциклопедия», 1986. — Книга II. М—Я, 1986. — С. 226—227. — 432 с, ил., 32 л. ил. — 200 000 экз.

## Спасылкі 
* Серов Валентин Александрович // Расійская акадэмія мастацтваў
* Серов Валентин Александрович // Виртуальный Русский музей
* Валентин Серов // Культура. РФ
* Серов Валентин // История. РФ

Катэгорыя:Мастакі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Мастакі Расіі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскай Акадэміі мастацтваў
Дзервяніскае

**Дзервяні́скае возера, Кальніца** — возера ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Пыранка, за 32 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Гродна.

Плошча паверхні возера 1,04 км². Даўжыня 3,9 км, найбольшая шырыня 0,42 км. Даўжыня берагавой лініі каля 9 км. Схілы катлавіны стромкія. Вышыня схілаў 9—10 м. Берагі пераважна зліваюцца са схіламі катлавіны.

Праз возера працякае рака Сламянка і злучае яго з азёрамі Вераўскае і Стаў. Таксама ўпадае ручай з возера Чартова.

## Літаратура 
* Дзервяні́скае во́зера //  — С. 107.

## Спасылкі 
* Таблица 2.4 — Морфометрические параметры озёр Гродненской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Басейн Котры
Мары Жанна Дзюбары

**Мары́ Жанна Бекю́** (), у шлюбе **графіня Дзюбары** (*comtesse du Barry*, 19 жніўня 1746, Вакулёр — 8 снежня 1793, Парыж) — афіцыйная фаварытка французскага караля Людовіка XV, пазашлюбная дачка зборшчыка падаткаў Гамара дэ Вабернье (*Gomard de Vaubernier*). Апроч прозвішчаў маці (Бекю) і бацькі (Гамар), карысталася таксама псеўданімам Ланж (, ад *l’ange* — анёл).

## Біяграфія 
У маладосці была прастытуткай, мадысткай, затым пасялілася ў доме графа Дзюбары. Людовік XV прыблізіў яе да сябе, арганізаваў яе шлюб з братам графа Дзюбары і ў 1769 годзе прадставіў перад дваром.

Міністр Шуазёль дарэмна імкнуўся яе зрынуць і выклікаў гэтым толькі сваё ўласнае падзенне. Хоць яна мала ўмешвалася ва ўрадавыя справы, але спрыяла ўзвышэнню герцага д’Эгільёна і падтрымлівала яго супраць парламента.

Пасля смерці Людовіка XV яна была арыштавана і адпраўлена ў зняволенне ў манастыр. У красавіку 1775 года графіня Дзюбары была вызвалена. Апынуўшыся на свабодзе яна набыла сядзібу ў вёсачцы Сент-Врэн, але пачувала сябе там самотна. У кастрычніку 1776 года міністр Марэпа дамогся для яе каралеўскага дазволу вярнуцца ў Лувесьенскі маёнтак, які Людовік XV перадаў Дзюбары яшчэ ў 1769 годзе ва узуфрукт.

Для графіні Дзюбары ювелір Баемер зрабіў каштоўныя каралі, якія пасля смерці Людовіка XV трапілі ў рукі махляроў і стала прычынай скандальнай справы (гл. Каралі каралевы).

thumb|left|150px|Спадарыню Дзюбары вядуць на эшафот
Дзюбары выклікала амаль усеагульную народную нянавісць і лічылася адным з сімвалаў злачынстваў «Старога рэжыму», хоць у рэчаіснасці — як і большасць іншых людзей, якія былі блізкімі да каралеўскага дому і сталі ахвярамі рэвалюцыі, — ні да якіх адыёзных палітычных акцый дачынення не мела. У віну ёй можна паставіць толькі марнатраўства (зрэшты, звычайнае для арыстакратыі таго часу).

Падчас рэвалюцыі была асуджана і гільяцінавана па абвінавачванні ў тым, што нібы дапамагала эмігрантам і ўступіла ў зносіны з прыхільнікамі Брысо (жырандыстамі). Памерла без звычайных у той час цвёрдасці і стаіцызму (ёй прыпісваюць усклік, які яна паўтарыла незлічоную колькасць разоў перад смерцю: «Яшчэ хвіліначку, спадар кат!» ).

Паводле легенды графіня мела сувязь з катам Анры Сансонам, ад рукі якога і прыняла смерць на эшафоце.

«Успаміны» (*Mémoires*; Парыж, 1829—1830), якія выйшлі пад яе імем, не сапраўдныя і належаць пяру нейкага Эцьена Ламот-Лангона.

## Вобраз у мастацтве 
Дзюбары прысвечаны мюзікл Коўла Портэра (1939).

Яна з’яўляецца гераіняй шматлікіх твораў кіно, у тым ліку нямой стужкі Эрнста Любіча (1919) і фільма Крысціян-Жака (1954). У фільме Сафіі Копалы *Марыя-Антуанэта* (2006) ролю спадарыні Дзюбары выканала Азія Арджэнта. Раней яе ролю выконвалі Тэда Бара (1917), Пола Негры (у фільме Любіча, 1919), Норма Толмедж (1930), Далорэс дэль Рыа (1934), Глэдыс Джордж (1938), Люсіль Бол (1943) і інш.

З’яўляецца адной з гераінь рамана Аляксандра Дзюма «Жазеф Бальзамо, або Запіскі ўрача» (Joseph Balsamo, 1846—1848).

## Гл. таксама 
* Спіс фаварытак каралёў Францыі

Катэгорыя:Авантурніцы
Катэгорыя:Пакараныя смерцю на гільяціне
Катэгорыя:Фаварыткі манархаў Францыі
Катэгорыя:Куртызанкі Францыі
Катэгорыя:Жанчыны XVIII стагоддзя
Плошча Леніна (Віцебск)

**Плошча Леніна** (да 1918 — *Смаленская плошча*) — плошча на скрыжаванні вуліцы Леніна і вуліцы Урыцкага ў Кастрычніцкім раёне.

У раёне сучаснай плошчы ў XVII стагоддзі знаходзілася Узгорская слабада. З пачатку XIX стагоддзя пачалося фарміраванне плошчы, якая да сярэдзіны стагоддзя ўвайшла ў склад гарадскога цэнтра. У пачатку XIX стагоддзя на месцы Віцебскай філармоніі знаходзіўся будынак коннай пошты. У 1861 годзе на плошчы пабудаваны мураваныя гандлёвыя рады. У 1846 годзе па праекце архітэктара Мікалая Чарвінскага пабудаваны гарадскі тэатр.

У 1918 годзе плошча пераназвана ў гонар У. І. Леніна. У лістападзе 1930 года усталяваны помнік Леніну, які быў знішчаны ў гады Вялікай Айчыннай вайны. У 1956 годзе ўсталяваны новы помнік Леніну (скульптары Г. Арап і М. Алешчанка, арх. П. Юрчанка) на месцы ранейшага. У 1957 годзе на месцы будынка гарадскога тэатра пабудаваны Палац культуры упраўлення бытавога абслугоўвання насельніцтва (цяпер філармонія).

Паўночная і паўднёвая часткі плошчы ў 1955—1957 гг. забудаваны 4-5-павярховымі жылымі дамамі (архітэктары А. Данілава, Г. Сінельнікава).

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник. / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1

## Спасылкі 
Катэгорыя:Плошчы Віцебска
Плошча Леніна

**Плошча Леніна** — назва плошчаў у населеных пунктах на тэрыторыі савецкіх рэспублік і іншых сацыялістычных дзяржаў у гонар Уладзіміра Леніна. Пасля распаду СССР некаторым з плошчаў былі дадзеныя новыя назвы ці вернутыя папярэднія, аднак у большасці гарадоў Расіі плошчы імя Леніна па-ранейшаму прысутнічаюць нароўні з аднайменным вуліцамі і праспектамі. Як правіла, на гэтых плошчах бывае ўсталяваны помнік Леніну. У гарадах з метрапалітэнам па назве плошчы названая бліжэйшая да яе станцыя.

## Плошчы 
### Беларусь 
* Плошча Леніна — плошча ў Асіповічах.
* Плошча Леніна — плошча ў Бабруйску.
* Плошча Леніна — плошча ў Баранавічах.
* Плошча Леніна — плошча ў Брэсце.
* Плошча Леніна — плошча ў Віцебску.
* Плошча Леніна — плошча ў Гомелі.
* Плошча Леніна — плошча ў Гродне.
* Плошча Леніна — плошча ў Добрушы.
* Плошча Леніна — плошча ў Калінкавічах.
* Плошча Леніна — плошча ў Капылі.
* Плошча Леніна — плошча ў Кобрыне.
* Плошча Леніна — плошча ў Лунінцы.
* Плошча Леніна — плошча ў Ляхавічах.
* Плошча Леніна — плошча ў Мазыры.
* Плошча Леніна — плошча ў Маларыце.
* Плошча Леніна — плошча ў Мастах.
* Плошча Леніна — плошча ў Мёрах.
* Плошча У. І. Леніна — плошча ў Мядзелі.
* Плошча Леніна — плошча ў Навагрудку.
* Плошча Леніна — плошча ў Паставах.
* Плошча Леніна — плошча ў Пінску.
* Плошча Леніна — плошча ў Плешчаніцах.
* Плошча Леніна — плошча ў Салігорску.
* Плошча Леніна — плошча ў Слоніме.
* Плошча Леніна — плошча ў Століне.
* Плошча Леніна — плошча ў Стоўбцах.

### Расія 
* Плошча Леніна — плошча ў Новасібірску.
* Плошча Леніна — плошча ў Санкт-Пецярбургу.

### Перайменаваныя 
* *Плошча Леніна* — былая назва плошчы Незалежнасці ў Мінску.

## Станцыі метро 
* Плошча Леніна (станцыя метро, Мінск)
* Плошча Леніна (станцыя метро, Новасібірск)
* Плошча Леніна (станцыя метро, Санкт-Пецярбург)

## Гл. таксама 
* Вуліца Леніна
* Завулак Леніна
* Ленінская вуліца
* Ленінскі завулак
* Праспект Леніна
* 1-ы Ленінскі завулак
* 2-і Ленінскі завулак
Вуліца Максіма Багдановіча

**Вуліца Максіма Багдановіча** — назва вуліц у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Ашмянах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Браславе.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Брэсце.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Быхаве.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Бярозе.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Валожыне.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Гарадку.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Глыбокім.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Гомелі.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Горках.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Гродне.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Добрушы.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Ельску.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Жыткавічах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Іванаве.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Івянцы.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Іўі.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Калінкавічах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Карэлічах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Лунінцы.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Маладзечне.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Мастах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Мёрах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Мікашэвічах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Мінску.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Оршы.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Паставах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Пружанах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Рэчыцы.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Салігорску.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Светлагорску.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Слуцку.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Смалявічах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Смаргоні.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Століне.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Стоўбцах.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Фаніпалі.
* Вуліца Максіма Багдановіча — вуліца ў Чэрыкаве.

## Гл. таксама 
* Завулак Максіма Багдановіча
Бабельсберг

[thumb|[Палац Бабельсберг на Хафелі]]
**Ба́бельсберг** () — раён Патсдама, у якім размешчаны аднайменны парк, каледж кіно і тэлебачання, заснаваны ў 1954 г., універсітэцкія карпусы. У часы ГДР у гэтым раёне знаходзілася кінастудыя ДЭФА. 

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца як асобнае паселішча ў 1375 годзе пры імператары Карле IV.

Падчас Патсдамскай канферэнцыі 17 ліпеня — 2 жніўня 1945 года на вілах жылога пасёлка Нойбабельсберг на беразе возера Грыбніцзэе (*Griebnitzsee*) пражывалі кіраўнікі дэлегацый СССР, ЗША і Вялікабрытаніі Сталін, Трумэн і Чэрчыль. Вілы носяць з тых часоў іх імёны.

Праз Бабельсберг праходзіла ўмоўная граніца паміж Заходнім Берлінам (раён Штэгліц-Цэлендорф) і ГДР, з пераходам на мосце Глініке, на якім адбыўся абмен савецкага разведчыка Рудольфа Абеля на збітага амерыканскага пілота Паўэрса.

У парку Бабельсберг з-за яго прыгранічнага размяшчэння знаходзіліся казармы афіцэраў Народнай арміі ГДР і Міністэрства дзяржаўнай бяспекі ГДР, якія выкарыстоўваліся пасля падзення Берлінскай сцяны як інтэрнаты для студэнтаў Патсдамскага ўніверсітэта.

## У культуры 
Паводле сцэнарыя фільма «Сямнаццаць імгненняў вясны» менавіта ў Бабельсбергу жыў Шцірліц.

## Літаратура 
* Karin Carmen Jung: *Die Böhmische Weberkolonie Nowawes 1751—1767 in Potsdam-Babelsberg*, Bauliche und städtebauliche Entwicklung, Haude & Spenersche Verlagsbuchhandlung, ISBN 3-7759-0407-7
* Filmmuseum Babelsberg: *Babelsberg — Gesichter einer Filmstadt*, Henschel Verlag Berlin. ISBN 3-89487-508-9
* Paul Sigel, Silke Dähmlow, Frank Seehausen und Lucas Elmenhorst, Architekturführer Potsdam, Dietrich Reimer Verlag, Berlin 2006, ISBN 3-496-01325-7.
* Herbert Knoblich, Almuth Püschel et al.: *Neuendorf — Nowawes — Babelsberg. Stationen eines Stadtteils.* Geiger-Verlag: Potsdam 2008 ISBN 9783895706530

## Спасылкі 
Катэгорыя:Патсдам
Феадосій Юсцінавіч Шчусь

**Феадосій Юстынавіч Шчусь** (25 сакавіка 1893 — 13 (27) чэрвеня 1921) — камандзір паўстанцкага атрада, потым адзін з вядучых камандзіраў у Рэвалюцыйнай паўстанцкай арміі Украіны, начальнік кавалерыі, «правая рука» Нестара Махно. Выхадзец са старой украінскай казачай сям'і.

## Літаратура 
* Нестор Махно «Воспоминания»
* П. Аршинов «История махновского движения» 
* Валерий Волковинский. Нестор Махно: легенды и реальность
* С. Н. Семанов «Махно. Судьба атамана» М., 2004

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Маракі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Сесар Аспілікуэта

**Сесар Аспілікуэта Танка** (; нар. , , Іспанія) — іспанскі футбаліст басконскага паходжання, універсальны правы і левы абаронца мадрыдскага «Атлетыка» і нацыянальнай зборнай Іспаніі.

## Клубная кар’ера 
Сесар з’яўляецца выхаванцам футбольнай акадэміі «Асасуны». 8 красавіка 2007 года ён дэбютаваў у Ла Лізе ў матчы супраць мадрыдскага «Рэала» (0:2), паралельна застаючыся ў складзе другой каманды. Першапачаткова гуляў на пазіцыі паўабаронцы. У сезоне 2007/08 Сесар паспяхова замяняў траўмаваных аднаклубнікаў, да канца чэмпіянату заняўшы месца ў аснове каманды і перакваліфікаваўшыся ў латэраля. У сезоне 2008/09 Аспілікуэта стабільна выходзіў на поле ў стартавым складзе, а на наступны год стаў адным з вядучых ігракоў «Асасуны», згуляўшы ва ўсіх матчах лігі без заменаў.

Паводле чутак, якія з’явіліся ў чэрвені 2010 года, ігрок увайшоў у сферу інтарэсаў французскага «Марселя», а «Асасуна», з прычыны дрэннага фінансавага стану клуба, таксама была зацікаўлена ў трансферы. 21 чэрвеня афіцыйны сайт французаў абвясціў аб пераходзе іграка. Сума ўгоды склала 7 млн еўра.

24 жніўня 2012 года 22-гадовы ігрок узгадніў умовы асабістага кантракта з «Чэлсі» і прайшоў медыцынскае абследаванне. Паводле некаторых дадзеных, сума ўгоды склала ад 7 да 9 млн фунтаў. Дэбютаваў у складзе «сініх» 25 верасня ў матчы Кубка лігі супраць «Вулверхэмптана». У 2019 годзе пасля сыходу Гары Кэхіла стаў капітанам каманды, у гэтай якасці прывёў «Чэлсі» да перамогі ў Лізе чэмпіёнаў у 2021 годзе.

У ліпені 2023 года пакінуў лонданскі клуб і вярнуўся ў Ла Лігу, падпісаўшы кантракт з мадрыдскім «Атлетыка».

## Міжнародная кар’ера 
11 мая 2010 года настаўнік галоўнай зборнай Іспаніі Вісентэ дэль Боске ўключыў Аспілікуэту ў пашыраную заяўку з 30 футбалістаў на чэмпіянат свету 2010, але ў выніку на мундыяль Сесар не патрапіў. 20-гадовы абаронца з’яўляўся самым маладым пасля Давіда дэ Хеа іграком у спісе.

1 лютага 2013 года ён быў уключаны Дэль Боске ў заяўку на таварыскі матч супраць зборнай Уругвая. Праз пяць дзён Сесар адгуляў усе 90 хвілін, матч скончыўся перамогай з лікам 3:1 на карысць іспанцаў.

## Дасягненні 
**«Марсель»**:
* Уладальнік Суперкубка Францыі (2): 2010, 2011
* Уладальнік Кубка французскай лігі (2): 2011, 2012

**«Чэлсі»**:
* Чэмпіён Англіі (2): 2015, 2017
* Уладальнік Кубка Англіі: 2018
* Уладальнік Кубка Футбольнай лігі: 2015
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2021
* Пераможца Лігі Еўропы (2): 2013, 2019
* Уладальнік Суперкубка УЕФА: 2021
* Пераможца клубнага чэмпіянату свету: 2021

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Іспаніі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Іспаніі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Асасуна B
Катэгорыя:Ігракі ФК Асасуна
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпік Марсель
Катэгорыя:Ігракі ФК Чэлсі
Катэгорыя:Ігракі ФК Атлетыка Мадрыд
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Коке (футбаліст)

**Хорхэ Рэсурэксьён Меродзіа** (; нар. , , Іспанія) — іспанскі футбаліст, паўабаронца клуба «Атлетыка» і нацыянальнай зборнай Іспаніі. Хорхэ добра вядомы дзякуючы свайму добраму пасу і здольнасці ствараць магчымасці да нападу.

## Клубная кар’ера 
Коке пачаў займацца футболам у акадэміі мадрыдскага «Атлетыка» ва ўзросце 8 гадоў. У асноўнай камандзе клуба дэбютаваў 19 верасня 2009 года ў матчы супраць «Барселоны», дзе сталічныя футбалісты трывалі паражэнне з лікам 2:5. У тым сезоне ігрок яшчэ раз з’явіўся на пляцоўцы ў матчы супраць «Альмерыі», які скончыўся з лікам 2:2. У наступных сезонах час, праведзены на полі, толькі павялічываўся. 26 лютага 2011 года Хорхэ ўпершыню адзначыўся за клуб, забіўшы гол у браму «Севільі», аднак матч скончыўся з лікам 2:2.

У сезоне 2011/12 Коке нарэшце стаў важнай часткай каманды, нават пасля прыходу ў каманду Дыега Сімеонэ. Важкі ўнёсак ігрок зрабіў падчас пераможнага сезона 2013/14. Коке нават намінаваўся як найлепшы атакуючы паўабаронца чэмпіянату, аднак саступіў у выніку Андрэсу Іньесце.

## Міжнародная кар’ера 
У нацыянальнай зборнай Іспаніі Коке дэбютаваў 14 жніўня 2013 года, замяніўшы Санці Касорлу ў таварыскім матчы супраць зборнай Эквадора, які скончыўся з лікам 2:0 на карысць еўрапейцаў.

## Дасягненні 
**«Атлетыка»**:
* Чэмпіён Іспаніі (2): 2014, 2021
* Уладальнік Кубка Іспаніі: 2013
* Уладальнік Суперкубка Іспаніі: 2014
* Пераможца Лігі Еўропы (2): 2012, 2018
* Уладальнік Суперкубка УЕФА (2): 2012, 2018

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Іспаніі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Іспаніі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Атлетыка Мадрыд B
Катэгорыя:Ігракі ФК Атлетыка Мадрыд
Катэгорыя:Футбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Віталь Віктаравіч Лютыч

**Віта́ль Віктаравіч Лю́тыч** (нар. , , Брэсцкая вобласць, Беларусь) — беларускі баскетбаліст. Атакуючы абаронца. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Кар’ера 
Пачынаў займацца баскетболам у Бярозе. Першы трэнер — Валерый Віктаравіч Трухан. Пасля навучаўся ў Рэспубліканскім дзяржаўным вучылішчы алімпійскага рэзерву пад кіраўніцтвам Аляксандра Аляксандравіча Барысава і Валерыя Пятровіча Ваўлева.

Пераможца рэгулярнага сезона Балтыйскай Лігі (2012), паўфіналіст Балтыйскай Лігі (2012), паўфіналіст Кубка Балтыйскай Лігі (2012), паўфіналіст Кубка Літвы (2013). Выступаў за беларускія зборныя ўсіх узростаў: U-16 (2008), U-18 (2009—2010), U-20 (2011—2012). Быў уключаны ў другую сімвалічную зборную чэмпіянату Еўропы ў дывізіёне Б U-20 (2011, 2012) па версіі eurobasket.com. За галоўную зборную Беларусі выступае з 2012 года.

У сезоне 2009/10 гуляў за беларускі «Віталюр-РДВАР», у сезоне 2010/11 — за літоўскі АБРО-Універсітэт Шаўляй.

З 2010 па 2013 гады таксама гуляў за БК «Шаўляй» (Літва).

У 2013 годзе заключыў кантракт з беларускім клубам «Цмокі-Мінск».

У сезоне 2016/17 выступаў за эстонскі «Калеў», у сезоне 2017/18 — за расійскі «Енісей». У 2018 годзе вярнуўся ў «Цмокі-Мінск».

У сезоне 2020/21 выступаў за расійскі клуб «Самара». Сезон 2021/22 прапускаў з-за траўмы. У сезоне 2022/23 выступаў за расійскі клуб «Ніжні Ноўгарад».

У жніўні 2023 года заключыў кантракт з сербскім клубам «Злацібор» (Чаеціна). У лістападзе 2024 года перайшоў у расійскі клуб «Барнаул» (Алтайскі край). У маі 2025 года перайшоў у расійскі клуб «Купал-Крыніцы» (Іжэўск), у снежні пакінуў каманду з-за траўмы.

## Дасягненні 
*  Чэмпіён Беларусі (4): 2013/2014, 2014/2015, 2015/2016, 2018/2019.
*  Чэмпіён Эстоніі (1): 2016/2017.
*  Чэмпіён Расійскай Суперлігі (1): 2020/2021.
*  Уладальнік Кубка Беларусі (4): 2013, 2014, 2015, 2018.
*  Уладальнік Кубка Эстоніі (1): 2016.
*  Бронзавы прызёр Кубка Расіі (1): 2020/2021.

## Спасылкі 
* 
* Виталий Лютыч: Мой первый тренер — обычный физрук , Сайт Спортивный Брест, 9-9-2013
* Профіль на сайце eurobasket.com

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Цмокі-Мінск»
Катэгорыя:Ігракі «Віталюр-РДВАР» Мінск
Катэгорыя:Ігракі «Імпульса-БДУІР»
Катэгорыя:Ігракі РДВАР
Катэгорыя:Ігракі «Ніжняга Ноўгарада» (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Калева» Талін (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Самары» (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Енісея» Краснаярск (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Шаўляя» (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Алтайбаскета» Барнаул
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе U-18
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе U-20
Саюзнікі ў Першай сусветнай вайне

]]
, дамініёны, залежныя і акупаваныя тэрыторыі Саюзнікаў Цэнтральныя дзяржавы Калоніі і акупаваныя тэрыторыі Цэнтральных дзяржаваў Нетральныя краіны]]
**Саюзнікі ў Першай сусветнай вайне** — дзяржавы свету, якія змагаліся супраць Цэнтральных краін у Першай сусветнай вайне. Асноўны касцяк гэтых дзяржаў складалі члены ваеннага саюза Антанта, у які ўваходзілі Французская рэспубліка, Брытанская і Расійская імперыі. Каралеўства Італія ў маі 1915 года разарвала свае сувязі з чацвярным саюзам і ўступіла ў вайну на баку Антанты.

Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Еўропы
Катэгорыя:Першая сусветная вайна паводле краін
Катэгорыя:Наступствы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Ваенна-палітычныя блокі 20 стагоддзя
Акупацыя Рэйнскай вобласці

— жоўты: Бельгія
— руды: Вялікабрытанія
— паласы (Рурская вобласць): Францыя і Бельгія
 — зялёны (Саар): акупаваная Францыяй пад эгідай Лігі Нацый]]

**Акупацыя Рэйнскай вобласці** адбылася пасля перамір'я, якое спыніла баявыя дзеянні Першай сусветнай вайны 11 лістапада 1918 года. Акупацыйныя войскі складаліся з амерыканскіх, бельгійскіх, брытанскіх і французскіх салдатаў. Умовы перамір'я прадугледжвалі неадкладную эвакуацыю нямецкіх войскаў з тэрыторый Бельгіі, Францыі і Люксембурга, а таксама Эльзас-Латарынгіі на працягу 15 дзён.

Французскія войскі працягвалі займаць Рэйнскую вобласць да 1930 года, а Францыя кантралявала зямлю Саар да 1935 года.

## Гл таксама 
* Сіямская акупацыя Германіі

Катэгорыя:Акупацыя
Катэгорыя:Наступствы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Гісторыя Саара
Катэгорыя:Гісторыя Рэйнланд-Пфальца
Паўстанне спартакістаў

**Паўстанне спартакістаў**, або **Студзеньскае паўстанне** () — перыяд усеагульных забастовак і ўзброенай барацьбы ў Берліне з 5 па 12 студзеня 1919 года, з задушэннем якіх скончылася Лістападаўская рэвалюцыя ў Германіі. У ходзе паўстання левыя групы (Камуністычная партыя Германіі, Незалежная сацыял-дэмакратычная партыя Германіі, спартакісты), якія настойвалі на ўсталяванні савецкай рэспублікі, супрацьстаялі контррэвалюцыйным атрадам фрайкараў, якія былі сфарміраваны з былой кайзераўскай арміі.

Катэгорыя:Канфлікты 1919 года
Катэгорыя:Гісторыя Берліна
Катэгорыя:Паўстанні ў Германіі
Катэгорыя:Лістападаўская рэвалюцыя
Катэгорыя:1919 год у Германіі
Катэгорыя:Студзень 1919 года
Вайна за незалежнасць Турцыі

**Вайна за незалежнасць Турцыі** ( літаральна «Вызваленчая вайна», альбо *Millî Mücadele* літаральна «Нацыянальная кампанія»; 19 мая 1919 — 24 ліпеня 1923) — вайна, развязаная турэцкімі нацыяналістамі супраць Саюзных дзяржаў Першай сусветнай вайны, калі пасля паразы ў вайне Асманская імперыя была падзелена.


Катэгорыя:Войны Турцыі
Катэгорыя:Войны Арменіі
Катэгорыя:Войны Францыі
Катэгорыя:Войны Грэцыі
Катэгорыя:Войны Асманскай імперыі
Катэгорыя:Войны Расіі
Катэгорыя:1919 год у Турцыі
Катэгорыя:1920 год у Турцыі
Катэгорыя:1921 год у Турцыі
Катэгорыя:1922 год у Турцыі
Катэгорыя:1923 год у Турцыі
Шпрэеінзель

**Шпрэеінзель** () — востраў на рацэ Шпрэе ў гістарычным цэнтры Берліна ў раёне Мітэ. Паўночны ўскраек вострава вядомы як Музейны востраў і ўваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Гісторыя 
thumb|250px|left|Шпрэеінзель на карце горада 1688 года (пазначаны жоўтым колерам)
thumb|left|Вуліца Брудэрштрасэ на Шпрэеінзель у XIX ст.
У Сярэднявеччы ў цэнтры вострава была пабудавана крэпасць, а пазней на яе месцы ўзнік Гарадскі палац брандэнбургскіх курфюрстаў і каралёў Прусіі. Паўночная частка вострава ў Сярэднявеччы ўяўляла сабой багністы луг, на якім у XVI стагоддзі быў разбіты сад забаў Люстгартэн.

Пачынаючы з XIX стагоддзя ў паўночнай частцы Шпрэеінзеля сталі ўзводзіць будынкі для музеяў.

Паўднёвая частка вострава да 1709 года лічылася самастойным горадам Кёльнам. Калісьці на паўднёвым ускрайку Шпрэеінзель існаваў рыбацкі пасёлак, і дагэтуль частка Шпрэеінзель на поўдзень ад вуліцы *Гертраўдэнштрасэ* () завецца Рыбацкім востравам (). Цяпер ён забудаваны тыпавымі панэльнымі жылымі дамамі.

На тэрыторыі ад Рыбацкага вострава да Палацавай плошчы ў Другую сусветную вайну ацалела толькі некалькі гістарычных помнікаў, сярод якіх царква Святога Мікалая (цяпер музей) і Дзявоцкі мост.

У 1950 годзе руіны, якія засталіся ад палаца пасля Другой сусветнай вайны, былі ўзарваны, а на яго месцы была разбіта *плошча Маркса і Энгельса* (цяпер Палацавая плошча Берліна) і пабудаваны будынак Дзяржаўнага савета ГДР (1964) і Палац Рэспублікі (1976). Побач знаходзіцца і іншая славутасць Берліна — Берлінскі кафедральны сабор, які цудам пазбег сур'ёзных пашкоджанняў падчас вайны.

Пасля аб'яднання Германіі берлінскі востраў Шпрэеінзель апынуўся прадметам гарачых дыскусій у вобласці аховы гістарычных помнікаў, паколькі менавіта тут сканцэнтраваны найбольш значныя архітэктурныя аб'екты дзвюх ідэалагічных сістэм падзеленай Германіі.

## Бібліяграфія 
* Michael S. Falser: *Steinbruch, Mythenraum, Geschichtswerkstatt — Die Berliner Spreeinsel und ihr Umfeld nach der deutschen Wiedervereinigung*. In: Ders.: «Zwischen Identität und Authentizität. Zur politischen Geschichte der Denkmalpflege in Deutschland». Thelem Verlag, Dresden 2008 (380 Seiten, ISBN 978-3-939-888-41-3), S. 165—295

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя Берліна
Катэгорыя:Мітэ (раён)
Катэгорыя:Астравы Германіі
Катэгорыя:Рачныя астравы
Катэгорыя:Геаграфія Берліна