open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Валер’янэла малая

**Валер’янэла малая** (*Valerianella locusta*)&nbsp;— від раслін падсямейства , распаўсюджаны ў Еўропе, на захадзе Паўночнай Афрыкі, у заходняй Азіі.

## Апісанне 
Аднагадовая расліна 15-30 (40)&nbsp;см вышынёй. Сцябло шматразова вілавата-галінастае, унізе і на рэбрах апушанае. Прыкаранёвае лісце лапаткавае, сцябловае даўгавата-ланцэтнае, ля аснавання часам зубчастае. Адгін чашачкі невыразна-3-зубчасты. Кветкі ў густым галоўкавым паўпарасоніку, блакітныя. Плады голыя або коратка апушаныя, з бакоў сціснутыя, з вельмі тонкімі рэбрамі і неглыбокімі баразёнкамі; бясплодныя гнёзды менш пладаносных, сценкі бясплодных гнёздаў тонкія, пладаносных — губкава патоўшчаныя.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Еўропе, на захадзе Паўночнай Афрыкі (Мадэйра, Канарскія астравы, Алжыр, Марока), у заходняй Азіі (Сірыя, Турцыя, Азербайджан, Грузія); інтрадукаваны ў ЗША, Паўднёвай Амерыкі.

Ва Украіне від расце на палях і пустазельных месцах — у заходнім Палессі, правабярэжным, левабярэжным і Данецкім лесастэпе, стэпе (за выключэннем крайняга поўдня) і Крыме. Харчовая расліна, пустазелле.

## Галерэя 

Valerianella locusta.jpeg|Суквецце
Valerianella locusta sl2.jpg|Плады
Illustration Valerianella locusta0.jpg|Батанічная ілюстрацыя

Катэгорыя:Валяр’янавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1821 годзе
Касцёл Божага Цела (Крошын)

**Касцёл Божага Цела** — мураваны каталіцкі храм у в. Крошыне Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Першы касцёл у Крошыне быў пабудаваны ў 1442 годзе. У 1818 годзе быў пабудаваны новы касцёл з дрэва. У 1920-я гады ўзведзены сучасны мураваны будынак касцёла.

## Архітэктура 
У яго сцены ўмуроўваліся старыя надмагільныя камяні з мясцовых пахаванняў XIX ст.

У касцёле знаходзіцца жырандоля, якую ў 1881 годзе ўласнаручна вырабіў паэт і каваль Паўлюк Багрым. Жырандоля была створана на замову пана Пятра Святаполк-Завадскага для ягонай сядзібы. Пазней нашчадкі пана перадалі жырандолю ў касцёл.

За касцёлам знаходзіцца магіла Паўлюка Багрыма з помнікам у выглядзе стэлы з невялічкім бюстам паэта, знаходзіцца памятны валун з надпісамі па-лацінску і па-беларуску: «Vita brevis — Patria eterna», што азначае «Жыццё кароткае — Радзіма вечная».

Krošyn. Крошын (15.03.2008).jpg
Krašyn, Božaha Cieła. Крашын, Божага Цела (1930) (2).jpg
Krašyn, Božaha Cieła. Крашын, Божага Цела (1914) (2).jpg
Krašyn, Božaha Cieła. Крашын, Божага Цела (1914) (3).jpg

## Гл. таксама 
* Ляхавіцкі дэканат

## Спасылкі 
* Крошын — парафія Божага Цела на Catholic.by
 
Катэгорыя:Касцёлы Баранавіцкага раёна
Катэгорыя:Крошын
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Касцёл Яна Паўла II (Баранавічы)

**Касцёл Яна Паўла II** — мураваны каталіцкі храм у Баранавічах.

## Гісторыя 
Храм будавалі на сродкі баранавіцкіх вернікаў. Ахвяравалі на будоўлю і каталікі з усёй Беларусі. Кожны ахвярадаўца атрымліваў сімвалічную цэглу — папяровую картку з падзякай і выявай будучага храма. Узвядзенне будынка заняло каля года пасля асвячэння касцёльнага пляца 31 мая 2014 года.

Асвечаны 15 мая 2015 года біскупам Пінскім Антоніем Дзям’янкам. З’яўляецца першы храм у Беларусі, які носіць назву Папы Рымскага Яна Паўла II.

## Гл. таксама 
* Баранавіцкі дэканат

## Літаратура 
## Спасылкі 
* Баранавічы — парафія Св. Яна Паўла II на Catholic.by
 
Катэгорыя:Касцёлы Баранавічаў
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2015 годзе
Катэгорыя:2015 год у Беларусі
Катэгорыя:2015 год у Баранавічах
Карал Гот

**Ка́рал Гот** (; ,  — , ) — чэшскі эстрадны спявак (тэнар). Народны артыст ЧССР (1985).

Скончыў Пражскую кансерваторыю ў 1965 годзе (клас Канстанціна Карэніна). Дэбютаваў у 1959 годзе. У 1960-я гады саліст тэатраў «Семафор», «Апола». Валодаў моцным, прыгожым голасам. У рэпертуары класічныя арыі, народныя песні, джазавыя балады, эстрадныя песні. Здымаўся ў кіно. Лаўрэат прэмій «Залаты салавей» (7 разоў, з 1963 года), «Залаты голас Прагі», 1-ы прыз на міжнародным конкурсе эстрадных спевакоў у Сопаце (Польшча, 1964), 1-я прэмія на міжнародных конкурсах песні ў Сан-Рэма (Італія) і Кане (Францыя; абодва 1966).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Чэхіі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Чэхаславакіі
Катэгорыя:Конкурс песні Еўрабачанне 1968
Катэгорыя:Заслужаныя артысты Чэхаславакіі
Катэгорыя:Аўстрыя на конкурсе песні Еўрабачанне
Катэгорыя:Тэнары
Гот

**Гот** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Герман Гот — генерал-палкоўнік Вермахта
* Карэл Гот — чэшскі эстрадны спявак
Яраслаўка

**Яраслаўка** — тапонім.

## Казахстан 
* Яраслаўка (Буландынскі раён)
* Яраслаўка (Ясільскі раён)

## Украіна 
* Яраслаўка (Бабровыцкі раён)
* Яраслаўка (Ружынскі раён)
Раздольнае

**Раздольнае** — тапонім.

## Казахстан 
* Раздольнае (Сандыктаўскі раён)
* Раздольнае (Усходне-Казахстанская вобласць)
* Раздольнае (Цалінаградскі раён)
* Раздольнае (Ясільскі раён)
Жанажол

**Жанажол** — тапонім.

## Казахстан 
* Жанажол (Бурабайскі раён)
* Жанажол (Паўладарская вобласць)
* Жанажол (Усходне-Казахстанская вобласць)
* Жанажол (Цалінаградскі раён)
* Жанажол (Ярэйментаўскі раён)
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Ліпск)

**Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — каталіцкі храм у аграгарадку Ліпску Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1910 годзе з цэглы як філіяльны на тэрыторыі Ляхавіцкай парафіі па фундацыі графа Патоцкага і намаганнямі ксяндза К. Ваньковіча. Быў пашкоджаны ў час Першай сусветнай вайны. Адноўлены намаганнямі ксяндза М. Каладзея.

## Архітэктура 
Архітэктура манументальнага збудавання эклектычная, спалучае рысы барока, класіцызму, асобныя элементы ракако. Буйнамаштабны храм узведзены на ўзор трохнефнай базілікі з бакавымі сакрысціямі. У пластычным вырашэнні фасадаў вялікую ролю адыгрывалі руставаныя лапаткі і фігурныя панэлі. Вертыкальным акцэнтам прамавугольнага ў плане храма з боку галоўнага фасада з’яўлялася неабарочная чатырохгранная вежа-званіца з фігурным купалам і шпілем у завяршэнні. Яна была ўстаноўлена на шырокай тэрасе з балюстрадай па перыметры і дэкаратыўнымі вазамі па вуглах. Над карнізам галоўнага фасада размяшчаўся лучковы франтон, аконныя праёмы такой жа формы чаргаваліся з авальнымі люкарнамі.

Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1914).jpg|Касцёл у 1914 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1915).jpg|Касцёл у 1915 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1915) (2).jpg|Касцёл у 1915 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1917).jpg|Касцёл у 1917 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1917-18).jpg|Касцёл у 1917-1918 г.

## Літаратура 
*  — С. 197

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Ліпск (Ляхавіцкі раён)
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1910 годзе
Катэгорыя:1910 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі эклектыкі
Акой

**Акой** — тапонім.

## Казахстан 
* Акой (Карагандзінская вобласць)
* Акой (Усходне-Казахстанская вобласць)
Каратамар

**Каратамар** — тапонім.

## Казахстан 
* Каратамар (Акмолінская вобласць)
* Каратамар (Паўладарская вобласць)
Каянды

**Каянды** — тапонім.

## Казахстан 
* Каянды (Абайскі раён)
* Каянды (Акмолінская вобласць)
* Каянды (Асакараўскі раён)
* Каянды (Каркаралінскі раён)
* Каянды (Паўладарская вобласць)
Мамай (значэнні)

**Мамай**:
* Мамай
* Мамай (сінгл)

## Казахстан 
* Мамай (Акмолінская вобласць)
* Мамай (Усходне-Казахстанская вобласць)
Падгорнае

**Падгорнае** - тапонім.
## Казахстан 
* Падгорнае (Акмолінская вобласць)
* Падгорнае (Какпекцінскі раён)
* Падгорнае (Урджарскі раён)
## Расія 
### Смаленская вобласць 
* Падгорнае (Ельнінскі раён)
### Томская вобласць 
* Падгорнае (Томская вобласць)
STEREO

**STEREO** () — місія НАСА па вывучэнні сонечнай актыўнасці.

Два аднолькавыя касмічныя апараты былі запушчаны 26 кастрычніка 2006 года на геліяцэнтрычныя арбіты, блізкія да арбіты Зямлі. У ходзе праекта адзін з іх паступова адстае ад Зямлі (*Behind*), а другі, наадварот, абганяе яе (*Ahead*). Гэта дае магчымасць адначасова назіраць Сонца з двух розных пунктаў, г.зн. выкарыстоўваць стэрэаскапічны эфект, які дазваляе атрымліваць трохмерныя выявы структур і з’яў на Сонца. Адной з мэтаў праекта з’яўляецца вывучэнне каранальных выкідаў масы, і стэрэаскапічны эфект дазваляе вызначыць становішча крыніцы выкіду на Сонцы і траекторыю яго руху, якія немагчыма вызначыць па назіранні з дапамогай адзіночнага каранографа, як, напрыклад, у праекце SOHO. Такія назіранні, акрамя таго, што даюць новыя даныя пры вывучэнні сонечнай актыўнасці, здольныя істотна павысіць дакладнасць прагнозаў эфектаў касмічнага надвор’я і, у прыватнасці, геамагнітнай актыўнасці
. 

## Галерэя 

Файл:STEREO spacecraft.gif|Схема апарата
Файл:STEREO launch Delta7925-10L 261006.jpg|Запуск апаратаў
Файл:Sun STEREO 4dec2006 lrg.jpg|Адзін з першых здымкаў Сонца, зробленых апаратамі
Файл:Sun 3D anaglyph STEREO.jpg|Анагліфічная стэрэавыява Сонца
Файл:BLUE STEREO 3D Time for Space Wiggle.gif|Cтэрэаграма Сонца

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Падраздзел на сайце НАСА
Катэгорыя:НАСА
Катэгорыя:Касманаўтыка ЗША
Катэгорыя:Аўтаматычныя міжпланетныя станцыі
Катэгорыя:Даследаванне Сонца
Енбекшы

**Енбекшы** — тапонім.

## Казахстан 
* Енбекшы (Жалезінскі раён)
* Енбекшы (Кызылардзінская вобласць)
* Енбекшы (Майскі раён)
Касцёл Святога Юрыя (Сваятычы)

**Касцёл Святога Юрыя** — мураваны каталіцкі храм у в. Сваятычы Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Касцёл у вёсцы Сваяцічы з’яўляецца архітэктурным помнікам, культурна-гістарычнай каштоўнасцю.

## Гісторыя 
а]]
Касцёл Святога Юрыя пабудаваны ў 1825 годзе на сродкі ўладальніцы маёнтка ў Сваяцічах графіні С. Чапскай насупраць палаца. Побач з касцёлам размешчана невялікая званіца, пабудаваная ў 19-ым стагоддзі. У 1864 годзе парафія скасавана, касцёл перароблены пад праваслаўную царкву. Каталікі праводзілі службы ў капліцы касцёльнай да 1920 года. Падчас першай Сусветнай вайны будынак касцёла быў спалены. У сярэдзіне 40-х гадоў капліца была зачынена для правядзення службаў савецкай уладай.

У 1990 годзе касцёл аддадзены каталікам і пачалося адраджэнне касцёла.

## Архітэктура 
Пабудаваны з цэглы паводле праекта польскага архітэктара П. Х. Айгнера. Помнік архітэктуры ампіру.

Svajatyčy, Kaścielnaja, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Касьцельная, Сьвятога Юрыя (1900).jpg|Касцёл у 1900 г.
Svajatyčy, Kaścielnaja, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Касьцельная, Сьвятога Юрыя (1910).jpg|Касцёл у 1914 г.
Svajatyčy, Kaścielnaja, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Касьцельная, Сьвятога Юрыя (1917).jpg|Касцёл у 1917 г.
Svajatyčy, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Сьвятога Юрыя (A. Visłocki, 1923).jpg|Касцёл у 1923 г.
Svajatyčy, Kaścielnaja, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Касьцельная, Сьвятога Юрыя (1919-39).jpg|Касцёл у 1919-39 г.

## Гл. таксама 
* Ляхавіцкі дэканат

## Літаратура 
*  

## Спасылкі 
* 
* 
* Сваяцічы — парафія Святога Юрыя на Catholic.by
 
Катэгорыя:Касцёлы Ляхавіцкага раёна
Катэгорыя:Сваятычы
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1825 годзе
Катэгорыя:1825 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі ампір
Какжыра

**Какжыра** — тапонім.

## Казахстан 
* Какжыра (Зайсанскі раён)
* Какжыра (Какпекцінскі раён)
* Какжыра (Тарбагатайскі раён)
Алмалы

**Алмалы** — тапонім, станцыя метро.

## Казахстан 
* Алмалы (Атыраўская вобласць)
* Алмалы (Кызылардзінская вобласць)
* Алмалы (Усходне-Казахстанская вобласць)

### Станцыя метро 
* Алмалы (станцыя метро)
Енбек

**Енбек** — тапонім.

## Казахстан 
* Енбек (Акольскі раён)
* Енбек (Жалагашскі раён)
* Енбек (Жанакарганскі раён)
* Енбек (Паўладарская вобласць)
* Енбек (Усходне-Казахстанская вобласць)
* Енбек (Ярэйментаўскі раён)
Жаланаш

**Жаланаш** — тапонім.

## Казахстан 
* Жаланаш (Карагандзінская вобласць)
* Жаланаш (Кызылардзінская вобласць)
* Жаланаш (Усходне-Казахстанская вобласць)
Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Пелішча)

**Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса** — мураваны каталіцкі храм у в. Пелішча Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Касцёл пабудаваны ў 1934 годзе з цэглы.

У 1923 годзе ў Пелішчы было 157 двароў і 786 жыхароў, з якіх 525 былі каталікамі, 257 — праваслаўныя, 4 — пратэстанты.

20 лютага 1925 годзе дэлегацыя мясцовых каталікоў адправілася ў Вільню ў курыю архібіскупа Віленскага, каб атрымаць дазвол на пабудову касцёлу ў Пелішчы і зацвердзіць праект новай святыні. Праект касцёлу Найсвяцейшага Сэрца Ісуса ў Пелішчы падрыхтаваў берасцейскі архітэктар Вінцэнт Генрык Удавішэўскі.

Восенню 1929 году пачалі звозіць будаўнічыя матэрыялы і закладаць падмуркі храма. 11 мая 1930 году адбылася закладка і ўрачыстае асвячэнне вуглавога каменя касцёлу. 18 лістапада 1934 году новапабудаваны касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса быў урачыста асвечаны.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры стылю мадэрн. Рознавялікія прамавугольны ў плане асноўны аб’ём пад чарапічным дахам, апсіда, дзве бакавыя сакрысціі і вежа-званіца аб’яднаны ў ярусную прасторава-дынамічную кампазіцыю. Званіца завершана фігурнай вежачкай. Архітэктурную выразнасць плоскасным фасадам надае рытм арачных аконных праёмаў і шырокіх лапатак. Уваход аформлены манументальным парталам з картушам у завяршэнні.

У перакрытую драўляным цыліндрычным скляпеннем залу храма раскрыта прастора апсіды. Неатынкаваныя сцены раскрапаваны пілястрамі. Захаваліся барочныя драўляныя скульптуры святых Пятра і Паўла. На хорах быў размешчаны арган аздоблены барочнымі картушамі і скульптурамі анёлаў.

Pielišča, Serca Jezusa. Пелішча, Сэрца Езуса (1934).jpg|Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса ў Пелішчы (1934).
Касьцёл Сэрца Ісуса (Пелішча) 01.JPG
Касьцёл Сэрца Ісуса (Пелішча) 02.JPG
Пелішча. Касцёл 03.jpg
Пелішча. Касцёл 04.jpg
Шата абараза «Ганна і Марыя з Хрыстом». Пелішча.jpg |Шата абраза «Ганна і Марыя з Хрыстом». 18 ст.

## Гл. таксама 
* Брэсцкі дэканат

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* Пелішча — парафія Найсвяцейшага Сэрца Ісуса на Catholic.by
 
Катэгорыя:Касцёлы Камянецкага раёна
Катэгорыя:Пелішча
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:1934 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі мадэрн
Жанаканыс

**Жанаканыс** — тапонім.

## Казахстан 
* Жанаканыс (Аральскі раён)
* Жанаканыс (Жалагашскі раён)
Валянціна Міхайлаўна Шостка

**Валянціна Міхайлаўна Шо́стка** (;  — ) — вучоны ў галіне гематалогіі дзіцячага ўзросту, доктар медыцынскіх навук (1976).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў вёсцы Ярыгава (Леніградская губерня РСФСР). У 1947 годзе скончыла Мінскі медыцынскі інстытут і працавала ў ім з 1958 года асістэнтам на кафедры дзіцячых хвароб. У 1959 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Содержание кобальта, никеля, меди и цинка в крови и щитовидной железе при эндемическом зобе и тиреотоксикозе». З 1970 года працавала ў Інстытуце аховы мацярынства і дзяцінства Міністэрства аховы здароўя БССР.

## Навуковая дзейнасць 
Займалася пытаннямі паталогіі новароджаных, эндакрыналогіі, дыягностыкі неадкладных станаў, дыягностыкі і лячэння вострага лейкозу і сепсісу ў дзяцей.

Сярод апублікаванага:
* Острый лимфобластный лейкоз у детей (цитологическое и клинико-биохимическое исследование): автореферат дис. … доктора мед. наук: (14.00.09 — педиатрия) / В. М. Шостко ; М-во здравоохранения БССР. Минский ордена Трудового Красного Знамени гос. мед. ин-т. — Минск, 1974.
* Диагностика и дифференцированная терапия острого лейкоза у детей. — Минск: Беларусь, 1979. (разам з Л. С. Налімавай).

## Літаратура 
*  — С. 452.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Санкт-Пецярбургскай губерні
Катэгорыя:Выпускнікі БДМУ
Катэгорыя:Выкладчыкі БДМУ
Катэгорыя:Педыятры Беларусі
Катэгорыя:Гематолагі Беларусі
Катэгорыя:Педыятры СССР
Катэгорыя:Постаці савецкай гематалогіі
Чамярыца (род раслін)

**Чамярыца** (*Verátrum*) — род раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Чамярыцы — гэта шматгадовыя травы, якія развіваюць кароткае падземнае карэнішча і высокія надземныя сцёблы, акружаныя пры аснаванні похвамі леташняга лісця.

Сцябловае лісце шматлікае, складкавае, эліптычнае, сцеблаабдымнае.

Сцябло заканчваецца мяцёлкавым суквеццем; кветкі зеленаватыя (у ), або цёмна-чырвоныя (у ); калякветнік шасцілістковы, не ападае, тычынак шэсць, песцік з верхняй трохгнёздавай завяззю і трыма слупкамі — гэтая асаблівасць прымушае некаторых батанікаў адносіць чамярыцу да сямейства .

Плод — каробачка, насенне пляскатае, крылатае.

Расліна атрутная, змяшчае алкалоід вератрын.  у Іспаніі доўгі час называлі травой арбалетчыкаў, маючы на ўвазе баявое выкарыстанне атрутнага дзеяння расліны.

## Біялагічныя асаблівасці 
Тэрмін жыцця расліны складае каля 50 гадоў, заквітае звычайна на 16-30-ы год жыцця.

## Батанічная класіфікацыя 
### Віды і натуральныя гібрыды 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 27 відаў, распаўсюджаных ва ўмераных і субтрапічных раёнах Еўразіі і Паўночнай Амерыкі. У Расіі сустракаюцца 7 відаў, у тым ліку — ,  і .

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Сінонімы 
Па дадзеных Каралеўскіх батанічных садоў у К’ю:

* *Helleborus* Gueldenst., 1791, ням. illeg.
* *Anepsa* Raf., 1837
* *Acelidanthus* Trautv. & C. A. Mey., 1856

## Гаспадарчае значэнне і прымяненне 
Усе віды чамярыцы ўтрымліваюць алкалоіды.

Карэнішча  () ужываецца ў медыцыне для здабывання настойкі чамярыцы ().

У народнай медыцыне чамярыца ўжываецца для прысыпкі ран у жывёлы, ад чэмера, а таксама ад педыкулёзу.

Віды чамярыцы атрутныя для меданосных пчол: ядучы пылок чамярыцы, яны гінуць.

Як інсектыцыды могуць прымяняцца такія віды як ,  і .

Настой карэнішчаў  добра загойвае ранкі і раны.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Чемерица // Биологический энциклопедический словарь / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Баев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — М.: Сов. энциклопедия, 1989. — С. 711.
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Лілейныя
Дзіванна тараканавая

**Дзіва́нна тараканавая**, **Дзіванна цёмная** (*Verbascum blattaria*)&nbsp;— від кветкавых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Двухгадовая або аднагадовая расліна 30—100&nbsp;см вышынёй. Расліна голая, часам з залозістымі валасінкамі ўверсе. Лісце даўгавата-ланцэтнае, але ў асноўным зубчастае, радзей суцэльнае. Вяночак 25—30&nbsp;мм у дыяметры. Прыкветак яйкападобны або ланцэтны.

## Распаўсюджанне 
Расліна натуральна распаўсюджаная ў Еўропе, Цэнтральнай Азіі і ў паўночна-заходняй Афрыцы; інтрадуцыкаваны ў ЗША, ПАР, Вялікабрытанію. Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт і эўтроф.

Ва Украіне расце на засоленых вільготных месцах, на лугах, ля берагоў рэк — на большай частцы тэрыторыі, акрамя Карпат і Палесся, але расце ў Закарпацці.

## Галерэя 

Verbascum virgatum rmll.jpg|
Verbascum blattaria MHNT.BOT.2005.0.963.jpg|
Verbascum blattaria — Flora Batava — Volume v2.jpg|

## Літаратура 
*  — С. 176—177.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Дзіванна
Катэгорыя:Пустазелле
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Высокае)

**Касцёл Найсвяцейшай Тройцы** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Высокае Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці, помнік архітэктуры барока.

## Гісторыя 
Першы касцёл быў фундаваны вялікім князем літоўскім Вітаўтам у XIV стагоддзі, вымураваны як парафіяльны ў 1603—1608 гадах падчашым А. Войнам. Касцёл быў двойчы істотна рэканструяваны і дабудаваны ў 1735 і 1772 гадах. У 1872 годзе храм быў адноўлены М. Патоцкай. У падпарадкаванні касцёла знаходзілася капліца Святой Барбары, пабудаваная на месцы першапачатковага касцёла. У 1935 годзе прыход храма складаў каля 2200 парафіян.

Будынак атрымаў пашкоджанні ў Другую Сусветную вайну, а пазней быў пераабсталяваны пад спартыўную залю. Касцёл быў вернуты каталіцкай царкве ў 1990 годзе, адбудаваны ў пачатку XXI стагоддзя. У 2007 годзе быў занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

## Архітэктура 
Шмат розных фрагментаў гэтага храма дайшло да нас ад самага пачатку 17-га стагоддзя. У асноўных рысах дадзены касцёл захаваўся менавіта з часу сваёй перабудовы ў 1772 годзе.

Vysokaje, Fara. Высокае, Фара (1905).jpg|Касцёл у 1905 г.
Vysokaje, Paštovaja-Pieraskok, Fara. Высокае, Паштовая-Пераскок, Фара (1915-18).jpg|Касцёл у 1905-1918 
Vysokaje, Fara. Высокае, Фара (1919-39).jpg|Касцёл у 1919-1939
Vysokaje, Paštovaja-Pieraskok, Fara. Высокае, Паштовая-Пераскок, Фара (1941-44).jpg|Касцёл у 1941-1944
Vysokaje, kaścioł (4.08.2008).jpg|Касцёл у 2008 г.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Высокае — парафія Найсвяцейшай Тройцы на Catholic.by

Катэгорыя:Касцёлы Камянецкага раёна
Катэгорыя:Славутасці Высокага
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:1603 год у Еўропе
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Новы Пагост)

**Касцёл Найсвяцейшай Тройцы** — драўляны каталіцкі храм у вёсцы Новым Пагосце Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Размешчаны ў заходняй частцы вёскі.

## Гісторыя 
Першы касцёл у Новым Пагосце быў фундаваны канцлерам Вялікага Княства Літоўскага Львом Сапегам і каралём Жыгімонтам III у 1593 годзе. Ён быў спалены маскоўскімі войскамі падчас войнаў пры каралі Яну Казіміру. У 1656 годзе касцёл быў адбудаваны пасля пажару.

У 1766 годзе вернікі пабудавалі новы драўляны касцёл. Ён быў невялікі, на мураваным падмурку, асвечаны ў гонар Найсвяцейшай Тройцы. У галоўным алтары знаходзіліся тры сярэбраныя кароны. У адным з бакавых алтароў размешчаны абраз Маці Божай Балеснай, а ў другім — Святога Антонія. Навокал касцёла былі могілкі. Будаўнік гэтай святыні ксёндз Пясляк дабіўся ад тагачаснага віленскага біскупа адасаблення Пагосту ад Іказні і стаў першым пробашчам у Пагосце. Віленскі біскуп Ігнацы Якуб Масальскі дэкрэтам ад 14 ліпеня 1766 года зацвердзіў самастойную парафію Пагост.

У 1845 годзе касцёл згадваецца як струхнелы. Ён патрабаваў значнага рамонту. У 1859 годзе яго адрэстаўраваў і павялічыў пробашч ксёндз Ян Шырын.

Пасля арышту савецкімі ўладамі ксяндза пробашча Юзафа Інгелевіча ў 1949 годзе касцёл зачынілі. Спачатку ў ім быў склад збожжа, пасля — спартыўная зала.

У 1990 годзе святыню аддалі вернікам. 15 мая 1990 года біскуп Эдвард Кісель з Беластока, ураджэнец мясцовай парафіі, у прысутнасці ксяндза біскупа Тадэвуша Кандрусевіча, Адміністратара Касцёла на Беларусі, і біскупа Эдварда Азароўскага з Беластока ўрачыста асвяціў касцёл.

На тэрыторыі парафіі таксама знаходзяцца капліца пад тытулам Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Більдзюгах, капліца ў вёсцы Воўкаўшчына, найстарэйшая — пабудавана ў 1750 годзе — драўляная капліца пад тытулам Святога Міхала ў маёнтку Стафанова.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Вырашаны прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам, які выходзіць на фасад трохвугольным франтонам, завершаным трох’яруснай чатырохграннай сігнатуркай, над алтарнай часткай — 1-яруснай. Да пяціграннай апсіды далучаны бакавыя квадратныя ў плане высокая і нізкая сакрысціі. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі і брусамі-сцяжкамі.

Касцёл абкружаны бутавай агароджай, у вуглу якой, перад храмам, пастаўлена 4-гранная 2-ярусная драўляная вежа-званіца. Верхні каркасны адкрыты ярус-звон накрыты пакатым шатровым дахам, ніжні глухі гарызантальна ашаляваны.

## Літаратура 
*  — С. 263

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Мёрскага раёна
Катэгорыя:Новы Пагост
Катэгорыя:Касцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Драўляныя касцёлы Беларусі
Катэгорыя:1766 год у Беларусі
Дзіванна касматая

**Дзіва́нна касматая**, **дзіванна лекавая** (*Verbascum phlomoídes*)&nbsp;— від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Распаўсюджанне 
Расліна расце ў сухіх, адкрытых мясцовасцях у Еўропе і Міжземнамор’і. Сустракаецца ў большай частцы Украіны на лясных палянах, узлесках, сярод хмызнякоў, на схілах пагоркаў, насыпах, у садках (акрамя Крыма). У стэпе сустракаецца вельмі рэдка.

## Батанічнае апісанне 
Расліна вырастае да 0,5—1,5&nbsp;м вышынёй. Злёгку зігаморфныя кветкі на доўгіх кветаножках ў густой доўгай верхавіннай гронцы. Чашачка апушаная, 6-раздзельная, з лінейнымі, вузкімі вострымі долямі. Вяночак жоўты з бурымі плямамі, колападобны, з вельмі кароткай трубкай і злёгку ўвагнутым, звонку апушаным, 5-раздзельным адгінам. Свабодныя верхавіны двух задніх пялёсткаў больш вузкія і карацей пярэдніх. Тычынак 5, ніткі выгнутыя, апушаныя фіялетавымі, доўгімі валасінкамі. Пылавікі пупышкападобныя, раскрываюцца адной шчылінай. Завязь моцна апушаная, у абрысе шырокаавальная, з мясістымі плацэнтамі і шматлікімі насенным зачаткамі. Слупок даўжэй завязі, вельмі выгнуты, пад выпуклым лычыкам пашыраны. Плод&nbsp;— шматнасенная каробачка. Насенне дробнае з ямкавай паверхняй.

Цвіце з чэрвеня да восені.

## Літаратура 
*  — С. 176—177.
* 
* Лікарські рослини: енциклопедичний довідник / Відп. ред. А. М. Гродзінський. — К.: Видавництво «Українська Енциклопедія» ім. М. П. Бажана, Український виробничо-комерційний центр «Олімп»,1992. — 544 с: ISBN 5-88500-055-7

## Спасылкі 
* 
* Дивина звичайна // Фармацевтична енциклопедія
* USDA PLANTS Profile 

Катэгорыя:Дзіванна
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Касцёл Святога Юзафа (Брэст)

**Касцёл Святога Юзафа** — каталіцкі храм горада Брэста, размешчаны на праспекце Рэспублікі, 25.

## Гісторыя 
Будаўніцтва касцёла распачалося ў 2003 годзе. 12 кастрычніка 2016 года асвяціў мітрапаліт Мінска-Магілёўскі Тадэвуш Кандрусевіч.

У ніжняй зале храма працуе нядзельная школа.

## Архітэктура 
Кастёл спраектаваў архітэктар Аляксей Андрэюк. У стылі праглядаюцца як класічныя элементы, так і сучасныя. Вышыня храма — 39 метраў.

## Гл. таксама 
* Брэсцкі дэканат

## Спасылкі 
* Брэст — парафія Святога Юзафа на Catholic.by

Катэгорыя:Касцёлы Брэста
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2016 годзе
Катэгорыя:2016 год у Брэсце
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аляксея Андрэюка
Дзіванна мяцёлчатая

**Дзіва́нна мяцёлчатая**, **Дзіванна малая**, **Дзіванна мучністая** (*Verbascum lychnitis*)&nbsp;— від кветкавых раслін з роду   сямейства  Этымалогія:  — «лямпа»,  — суфікс, які паказвае на сувязь з назоўнікам, падабенства.

## Апісанне 
Двухгадовая травяністая расліна, 50—150&nbsp;см вышынёй. Лісце суцэльнае, нераўнамерна гародкава-зубчастае, зверху зялёнае, знізу бела апушанае. Ніжняе лісце авальнае, звужанае ў чарашок, верхняе&nbsp;— ланцэтнае, сядзячае, з доўга завостранай верхавінай. Кветкавы вяночак жоўты, часам бялёсы, 12-17&nbsp;мм шырынёй; усе 5 тычынак з бялёса-прылісткавымі ніткамі.

## Распаўсюджанне 
Расліна натуральна распаўсюджаная ў Марока, Еўропе, заходняй частцы ўмераных абласцей Азіі.
святлолюбівая расліна.
Ва Украіне расце на лясных палянах, адкрытых схілах, уздоўж дарог на ўсёй тэрыторыі, звычайны; у Крыме толькі ў перадгор’ях і на яйле, рэдка. Пустазелле.

## Літаратура 
*  — С. 176—177.
*  

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дзіванна
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Глухава

**Глухава** — прозвішча і тапонім:

## Тапонім 
; Беларусь
* Глухава — возера ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі.
; Расія
* Глухава — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі.
* Глухава (Угранскі раён)
; Украіна
* Глухава — вёска ў Лугынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны

## Прозвішча 
* Гаўрыіла (Глухава) (нар. 1958) — настаяцельніца гродзенскага Свята-Раства-Багародзіцкага жаночага манастыра.
Дзіванна скіпетрападобная

**Дзіва́нна скіпетрападобная** (*Verbascum densiflorum*)&nbsp;— від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Назва 
Дзіванна скіпетрападобная, лісік, дзівана, дзіванна густакветная.

## Батанічнае апісанне 
Травяністая, двухгадовая густа, мякка апушаная расліна з простым адзінкавым сцяблом 50—180&nbsp;см вышынёй. Лісце лямцавае, даўгаватае або даўгавата-яйкападобнае, буйна-гародкавае. Сцябловае&nbsp;— чарговае, ніжні лісток&nbsp;— у прыкаранёвай разетцы. Кветкі жоўтыя, правільныя. Калякветнік двайны, зрослапялёсткавы. Чашачка 5—раздзельная. Вяночак даволі буйны, мае кароткую трубачку і 5—лопасцевы адгін. Тычынак 5, з іх 6 з белымі пухнатымі ніткамі. Песцік адзін. Кветкі сабраны ў густую верхавінную коласападобную гронку. Цвіце ў чэрвені&nbsp;— ліпені. Плод&nbsp;— каробачка.

## Распаўсюджанне 
Расце ў большай частцы Еўропы, у Турцыі, Марока, натуралізаваны на Мадэйры.

Ва Украіне расце на палянах, узлесках, палях, пясках і каля дарог&nbsp;— на раўніне і ў перадгор’ях Карпат, у заходнім лесастэпе, стэпе і Крыму, звычайная. Часам ўтварае суцэльныя зараснікі.

## Фармакалагічныя ўласцівасці 
Прэпараты з вяночкаў дзіванны ўжываюць як адхарквальны і змякчальны сродак.

## Література 
*  — С. 176—177.
* *, , А.&nbsp;М.&nbsp;Краснова;* «» Справочник; Киев, , 1983. 

## Спасылкі 
* 
* Коровяк // Праект «Архив природы России» 

Катэгорыя:Дзіванна
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Камянец)

**Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла** — мураваны каталіцкі храм у г. Каменцы Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Першы касцёл Каменцы быў пабудаваны ў 1501 годзе дзякуючы ахвяраванням вялікага князя літоўскага і караля польскага Аляксандра.

У 1619 годзе касцёл перадалі айцам-варфаламістам, якія ў 1723 годзе перабудавалі храм.

У 1924 годзе касцёл цалкам згарэў, прычынай стала маланка. Засталася некранутай толькі званіца, пабудаваная ў 1794 годзе. Да будынка было прыбудавана памяшканне для правядзення службаў. Аднаўленчыя працы пачалося ў 1935 годзе, але не скончылася ў тым выглядзе, у якім было запланавана. У 1939 годзе на тэрыторыю Польшчы ўступілі войска Чырвонай арміі і Каменец апынуўся ў складзе БССР. З амаль дабудаванага сабора была зроблена чайная, разабраўшы частку касцёла. Цалкам разбурылі касцёл Святых Пятра і Паўла ў 1961 годзе, калі знеслі пахавальную капліцу.

Новая гісторыя касцёла Святых Пятра і Паўла пачалася з 1992 года. У судовым парадку ксёндз Ян Васілеўскі вярнуў вернікам будынак храма. Праект новага будынка касцёла распрацавалі ў Баранавічах.
 

Kamianiec, kaścioł (1.08.2008).jpg|Касцёл у 2008 г.
Краявіды Камянца 08.jpg|Касцёл у 2014 г.

## Спасылкі 
* Камянец — парафія Святых апосталаў Пятра і Паўла на Catholic.by
 
Катэгорыя:Касцёлы Камянецкага раёна
Катэгорыя:Славутасці Каменца
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Дзіванна цёмна-чырвоная

**Дзіванна цёмна-чырвоная**, **Дзіва́нна фіялетавая** (*Verbascum phoeniceum*)&nbsp;— від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Апісанне 
Сцябло вышынёй 30—100&nbsp;см, з яркімі буйнымі кветкамі, сабранымі ў падоўжаную гронку. Сцябло і доўгія кветаножкі тонкія і афарбаваныя ў цёмна-фіялетавы колер. Кветкі пафарбаваны ў чырвона-фіялетавы колер розных адценняў. Вяночак амаль правільны, 5-пялёсткавы, да 25&nbsp;мм у шырыню. Тычынак 5. Сцябловае лісце нешматлікае, дробнае, сядзячае, ланцэтападобнае, прыкаранёвае&nbsp;— сабрана ў разетку, даўгавата-яйкападобнае, чарашковае, вяліказубчастае па краі. Сцябло простае, уверсе залозіста-валасістае.

Цвіценне пачынаецца ў другой палове мая і працягваецца да ліпеня. Адна расліна квітнее 10—15 дзён. Пялёсткі раскрываюцца раніцай і ўвечары. Толькі ў пахмурнае надвор’е кветкі раскрыты ўвесь дзень. На ніжнім, самым вялікім, пялёстку часта, нібы раса, блішчаць кропелькі вадкасці&nbsp;— нектар. Моцнае, разгалінаванае карэнішча пранікае ў глебу да 1&nbsp;м глыбіні. Сцябло з’яўляецца толькі праз некалькі гадоў пасля пачатку развіцця расліны, а да таго гэты мнагалетнік знаходзіцца ў стадыі разеткі.

## Распаўсюджанне 
Від распаўсюджаны ў Цэнтральнай, Паўднёвай і Усходняй Еўропе, Паўночнай Афрыцы, Заходняй і Сярэдняй Азіі. Арэал распасціраецца ад Аўстрыі да Паўднёва-Заходняга Кітая.

Ва Украіне звычайны від у стэпавай зоне, на астатняй тэрыторыі сустракаецца радзей. У Карпатах адсутнічае.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дзіванна
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Кандрацікі

**Кандрацікі**

* народная назва віду 
* народная назва віду
Крынічнік раллявы

**Крынічнік раллявы** (*Veronica agrestis*) — від кветкавых травяністых раслін роду  сямейства .

## Апісанне 
Аднагадовая расліна 8—20 (30) см вышынёй. Лісце супраціўнае, каротка-чарашковае. Ліставая пласціна шырока яйкападобная, неглыбока зубчастая з закругленымі зубцамі. Кветкі адзінкавыя ў пазухах лісця. Кветкавае сцябло адхіляецца ўніз на стадыі плоданашэння. Чашалісцікаў 4, яны ланцэтна-яйкападобныя, з 3 жылкамі, даволі тупыя, не перакрываюцца, валасістыя, па меншай меры, вонкі. Вяночак амаль радыяльна сіметрычны, белы і звычайна блакітна-фіялетавы, шырынёй 3-6 мм, зрослы, 4-лопасцевы. Тычынак 2. Каробачка жаўтлява-карычневая, рассеяна-залозістая. Слупок ледзь выдаецца з выемкі каробачкі.

## Распаўсюджанне 
Распаўсюджаны ў Паўночнай Афрыцы, Еўропе, Ізраілі, Іарданіі; інтрадукаваны ў некаторых іншых краінах.

Ва Украіне від расце на палях, пакладах, у садах — у Закарпацкай (Ужгарад, Вынаградзіўскі раён, с. ), Львоўскай (г. Драгобыч), Ровенскай (г. Радывыліў) абласцях, рэдка.

## Таксанамія 
Від **Крынічнік раллявы** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

## Галерэя 

Veronica agrestis eF.jpg|Расліна
Veronica agrestis2 W.jpg|Лісток
Veronica agrestis Sturm48.jpg|

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Крынічнік
Ордэн «За грамадзянскія заслугі» (Балгарыя)

**Ордэн «За грамадзянскія заслугі»** () — дзяржаўная ўзнагарода Княства, а з 1908 года — Царствы Балгарыі. Ордэн быў заснаваны наказам князя Фердынанда I ад 2 жніўня 1891 года і прызначаўся для ўзнагароджвання дзяржаўных службоўцаў, якія ўзорнай службай ці выдатнымі заслугамі набылі права на падзяку Бацькаўшчыны.

## Гісторыя 
Узнагарода была заснаваная князем Фердынандам I 2 жніўня 1891 г. Першапачаткова было шэсць ступеняў, а ў 1933 г. была ўведзена ступень Вялікага Крыжа. У ордэна таксама ёсць Дамскі крыж, які мае тры ступені.

З адменай Тырноўскай канстытуцыі і абвяшчэннем Балгарыі як Народнай Рэспублікі ўзнагарода была скасаваная.

Ордэн «За грамадзянскія заслугі» быў адноўлены з некаторымі зменамі 13 чэрвеня 2003 года і сёння з'яўляецца дзяржаўнай узнагародай Рэспублікі Балгарыя.

## Палажэнне аб узнагародзе 
*Ордэнам «За грамадзянскія заслугі» ўзнагароджваюцца балгарскія грамадзяне, якія маюць вялікі ўклад у развіццё і ўмацаванне грамадзянскай супольнасці, ва ўмацаванне дэмакратычных інстытутаў і правоў і свабодаў чалавека, за заслугі і ўклад у абарону, бяспеку і грамадскі парадак у Балгарыі.*

## Ступені 
Ордэн «За грамадзянскія заслугі» мае шэсць асноўных ступеней і адну асаблівую ступень:

* **Вялікі крыж**
* **Вялікі крыж I ступені**
* **II ступень**
* **III ступень**
* **IV ступень**
* **V ступень**
* **VI ступень**

Вялікі крыж з'яўляўся найвышэйшай ступенню ордэна. Ім ўзнагароджваліся высокапастаўленыя балгарскія і замежныя дзеячы.

Існавалі таксама і тры ступені для ўзнагароджвання службоўцаў-жанчын.

## Апісанне 
(2) Ордэн «За грамадзянскія заслугі» мае дзве ступені — першую і другую, з белай стужкай колераў балгарскага нацыянальнага флага:

1. першая ступень: залаты крыж, пакрыты белай эмаллю, на парэднім боку ў сярэдзіне крыжа — залаты леў ў круглым медальёне, пакрытым чырвонай эмаллю, і надпіс па коле: **«ЗА ГРАЖДАНСКА ЗАСЛУГА»** (), на зваротным боку крыжа медальён расфарбаваны колерамі балгарскага нацыянальнага сцяга і мае надпіс па коле: **«РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ»** (), між бакоў крыжа — дубовыя галіны з жалудамі; носіцца на грудзіне;

2. другая ступень: срэбны крыж, пакрыты белай эмаллю, на парэднім боку ў сярэдзіне крыжа — срэбны леў у круглым медальёне, пакрытым чырвонай эмаллю, і надпіс па коле: **«ЗА ГРАЖДАНСКА ЗАСЛУГА»**, на зваротным боку крыжа медальён расфарбаваны колерамі балгарскага нацыянальнага сцяга і мае надпіс па коле: **«РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ»**, між бакоў крыжа — дубовыя галіны з жалудамі; носіцца на грудзіне.

## Знакі ордэна 
## Гл. таксама 
* Узнагароды Балгарыі
* Ордэн «За вайсковыя заслугі»

## Літаратура 
* Денков, Ст. (2001) *Български ордени і медаля*, Сафія: Кибела.
* Паўлаў. П. (2003) *Български ордени і медаля*, ????: ????.
* Пётраў, T. (2000) *Ордени і медаля ў България*, Сафія: ????.

## Спасылкі 
* Закон за ордените і медалите на Република България, 21 мая 2004 года  

Катэгорыя:Узнагароды Балгарыі
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Дамачава)

**Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — мураваны каталіцкі храм у г.п. Дамачава Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
ы]]
Пабудаваны ў першай палавіне 19 ст. з цэглы, дабудаваны ў другой палавіне 20 ст.

## Архітэктура 
Аўтэнтычны храм, помнік архітэктуры класіцызму. Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам, які над працяглай пяціграннай апсідай пераходзіць у вальмавы. Да фасада далучаны прамавугольны нартэкс пад двухсхільным пакрыццём, трохвугольны франтон якога рытмуецца з франтонам фасада, завершаным па вуглах чатырохграннымі шатровымі пінаклямі. Плоскасныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі, крапаваны вуглавымі і прасценачнымі пілястрамі, апяразаны прафіляваным карнізам на дэнтыкулах.

## Гл. таксама 
* Брэсцкі дэканат

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* парафія Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі на Catholic.by
 
Катэгорыя:Касцёлы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Дамачава
Катэгорыя:Касцёлы Пінскай дыяцэзіі
Глухава (возера)

**Глу́хава** — возера ў Беларусі, у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці, у басейне ракі Нёман, за 15 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Ліда, за 3 км на захад ад вёскі Дакудава 2.

Плошча воднай паверхні 0,15 км².

## Літаратура 
*  — С. 82.

## Спасылкі 
* Общая характеристика озёр Гродненской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Морфометрические параметры озёр Гродненской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Лідскага раёна
Гнаявік (род грыбоў)

**Гнаяві́к, чарнільны грыб, благушка** (*Coprinus*) — род шапкавых базідыяльных грыбоў сямейства , па іншых звестках — .

## Батанічнае апісанне 
Пладовае цела грыба — шапка на ножцы. Шапка дыяметрам 1—14 см, у маладых грыбоў мае яйцападобную ці званочкавую форму, у старых — шыроказваночкавая ці распасцёртая, з прыўзнятым краем, пры адміранні расплываецца ў чарнільна-чорную вадкасць. Колер белы, шэры, жаўтаваты. Часам на шапцы маюцца камякі. Мякаць шапкі тонкая, часам амаль адсутнічае. Пласцінкі свабодныя, спачатку белыя, потым чарнеюць. Споры эліпсоіднай формы, чорныя, непразрыстыя, гладкія ці шыпаватыя. Ножка цыліндрычная, гладкая, звычайна пустацелая.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Сапратрофы на ўгноенай глебе, гноі, гнілой драўніне, раслінных рэштках у лясах, парках, садах, на пашы. Пладовыя целы з’яўляюцца ў ліпені—кастрычніку. Эфемеры — пладовыя целы існуюць некалькі гадзін ці дзён.

## Літаратура 
*  — С. 91.
* 

Катэгорыя:Шампіньёнавыя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Крынічнік дуброўка

**Крынічнік дуброўка** (*Veronica chamaedrys*) — шматгадовая травяністая расліна, від роду  сямейства .

## Назва 
Крынічнік дуброўка, польная дзеравянка, палейка, сярдзечка, кандрацікі, расходнік, трыдзевятка, ужоўнік, незабудка.

## Батанічнае апісанне 
Колер кветкі залежыць ад яе ўзросту: адразу пасля расцвітання яна амаль белая, затым светла-блакітная, бэзавая, фіялетавая. У разгары цвіцення пялёсткі ярка-сінія. Крынічнік дуброўка — шматгадовая травяністая расліна з узыходзячым сцяблом, які апушаны двума радамі мяккіх валасінак, 10-45 см вышынёй. Лісце супраціўнае, круглява-яйкападобнае, часам даўгавата-яйкападобнае, надрэзана-тупазубчастае, пакрытае сядзячымі валасінкамі. Кветкі сабраны ў нешматкветкавыя гронкі, якія выходзяць з пазух верхняга лісця. Плод — каробачка. Размнажаецца крынічнік насеннем і вегетатыўна, хутка асвойвае новыя плошчы.

## Распаўсюджанне 
Расліна распаўсюджана ў Еўропе і Паўночнай Азіі. Ва Украіне расце па ўсёй тэрыторыі на ўзлесках, лясных палянах, палях, мурожных лугах, у стэпавай зоне.

## Таксанамія 
Від **Крынічнік дуброўка** ўваходзіць у род  сямейства  парадку .

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Крынічнік
Шахтавая пускавая ўстаноўка

Р-12У (8К63У)]]
» у шахтавай ПУ]]
». Рухавікі першай ступені ракеты запускаюцца ў ШПУ (газадынамічны старт), прадукты гарэння ад працы рухавікоў перанакіроўваюцца праз бакавыя газаадводныя каналы пускавой шахты.]]

**Шахтавая пускавая ўстаноўка** (**ШПУ**) — стацыянарная ракетная пускавая ўстаноўка ў шахтавым забудаванні, то бок знаходзіцца ў грунце і прызначана для размяшчэння ракеты з трыманнем патрабаванняў тэмпературна-вільготнаснага рэжыму для падтрымання яе працяглы час гатовай да пуску.

ШПУ выкарыстоўваюцца ў асноўным для пуску балістычных ракет стратэгічнага прызначэння. Гэты тып аб'екта можа забяспечыць пэўную абарону для ракеты, і ракета можа быць запушчана даволі хутка.

## Гісторыя з'яўлення 
Пачалі ўжываць ШПУ ў 1960-я гады. Тады, падчас Халоднай вайны, Савецкі Саюз і Злучаныя Штаты пачалі ствараць ракетныя пускавыя ўстаноўкі, каб гарантаваць, што іх міжкантынентальныя балістычныя ракеты не будуць знішчаны іншым бокам. Такі тып пуска ракет забяспечваў пэўную абарону для ракеты, і ракета магла быць запушчана нават ва ўмовах баявых дзеянняў з прымяненнем ядзернай зброі.

## Недахопы 
Праз безперапыннае паляпшэнне трапнасці ракет, шахтавы ракетны бункер лёгка выяўляецца і знішчаецца праз свае фіксаванае размяшчэнне.
Катэгорыя:Ракетная зброя
Яўген Міхайлавіч Корань

**Яўген Міхайлавіч Корань** (нар. , в. Пухавічы, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1969 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1980 годзе вячэрняе аддзяленне архітэктурнага факультэта БПІ (выкладчыкі В. І. Зайцаў, В. І. Герашчанка, Трацэўскі, В. Волчак). У 1968—1971 гадах тэхнік-архітэктар у Ваенпраекце-92; у 1972 годзе архітэктар у інстытуце «Мінскпраект»; у 1972—1980 гадах старэйшы архітэктар, кіраўнік групы ў інстытуце ДПІ-12; у 1980—1989 гадах галоўны архітэктар будаўнічага аддзела інстытута «ЦНДІпрамзернепраект»; у 1989—1990 гадах галоўны архітэктар будаўнічага аддзела інстытута «Белдзіпрабуд»; у 1990—1991 гадах ГАП у «ТМ архітэктара Рондзеля В. Р.»; у 1992—1993 гадах ГАП у кампаніі «Сліка»; у 1993-1995 гадах кіраўнік «ТМ архітэктара Кораня У. М.»; у 1995—2000 гадах галоўны архітэктар інстытута «Беллегпрампраект»; у 2000—2009 гадах дырэктар «ТМ архітэктара Кораня У. М.».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1986 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы: адміністрацыйны будынак з гандлёвым цэнтрам па рэалізацыі лад матэрыялаў па вул. Бірузова ў Мінску (2004, пабудаваны ў 2008, пры ўдзеле А. Рудабельца); рэканструкцыя адміністрацыйнага корпуса па вул. Скрыганава, 6. Аўтар праекта (2003, пабудаваны ў 2006); адміністрацыйны корпус з паркінгам па вул. Скрыганава 6 (2004—2006, пабудаваны ў 2008—2009, пры ўдзеле Г. А. Баравіка); адміністрацыйна-гасцінічны комплекс па вул. Акадэмічнай, 17 у Гродне (2006, пры ўдзеле А. Свірскага); вытворчая база РУП «Белдзяржлес» па вул. Мантажнікаў (ЦЭЦ-4) (2007, пры ўдзеле архітэктараў Г. А. Баравіка і А. Свірскага).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Ордэн Святых Кірыла і Мяфодзія

**Ордэн Святых** **Кірыла і Мяфодзія** () — дзяржаўная ўзнагарода Рэспублікі Балгарыя.

Ордэнам узнагароджваюцца балгарскія і замежныя грамадзяне, якія зрабілі значны ўклад у развіццё культуры, мастацтва, адукацыі і навукі.

## Гісторыя 
Ордэн Святых Кірыла і Мяфодзія з’яўляецца спадкаемцам двух іншых аднайменных балгарскіх ордэнаў.

* 
* 

## Палажэнне аб узнагародзе 
Ордэнам Святых Кірыла і Мяфодзія ўзнагароджваюцца балгарскія і замежныя грамадзяне, якія маюць значны ўклад у развіццё культуры, адукацыі і навукі.Ордэн Святых Кірыла і Мяфодзія мае наступныя ступені:

# ланцуг ордэна;
# першая ступень — залаты крыж з аранжавай стужкай;
# другая ступень — срэбны крыж аранжавай стужкай.
Ордэнам Святых Кірыла і Мяфодзія ўзнагароджваюцца:

# ланцугом ордэна — асобы, якія маюць асабліва важкі ўклад у развіццё культуры, мастацтва і навукі;
# першай ступенню ордэна — асобы, якія маюць вялікія заслугі ў галіне культуры, адукацыі і навукі;
# другой ступенню ордэна — педагогі, дзеячы культуры і літаратуры.

## Апісанне 
1. ланцуг ордэна:

а) залаты крыж, пакрыты белай эмаллю, на пярэднім боку — круглы медальён у сярэдзіне крыжа, з выявай святых Кірыла і Мяфодзія і надпісам па коле: **»****СВ. СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЙ"** (), на адваротным боку крыжа медальён расфарбаваны колерамі балгарскага нацыянальнага сцяга і мае надпіс па коле: **«****РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ»** (), між бакоў крыжа — языкі полымя, пакрытыя чырвонай эмаллю, ланцуг ордэна мае авальныя звёны; носіцца на шыі;

б) зорка ордэна з ланцугом: на залатых промнях — залаты крыж, пакрыты белай эмаллю, круглы медальён у сярэдзіне крыжа з выявай святых Кірыла і Мяфодзія і надпісам па коле:**«****СВ. СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЙ»**, між бакоў крыжа — языкі полымя, пакрытыя чырвонай эмаллю;

2. першая ступень: залаты крыж, пакрыты белай эмаллю, круглы медальён у сярэдзіне крыжа, з выявай святых Кірыла і Мяфодзія і надпісам па крузе: **«****СВ. СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЙ»**, на адваротным боку крыжа медальён расфарбаваны колерамі балгарскага нацыянальнага флага і мае надпіс па коле: **«****РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ»**, між бакоў крыжа — языкі полымя, пакрытыя чырвонай эмаллю; носіцца на грудзіне;

3. другая ступень: срэбны крыж, пакрыты белай эмаллю, круглы медальён у сярэдзіне крыжа, з выявай святых Кірыла і Мяфодзія і надпісам па коле: **«****СВ. СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЙ»**, на адваротным боку крыжа медальён расфарбаваны колерамі балгарскага нацыянальнага сцяга і мае надпіс па коле: **«****РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ»**, між бакоў крыжа — языкі полымя, пакрытыя чырвонай эмаллю; носіцца на грудзіне.

## Спасылкі 
* Закон за ордените і медалите на Република България, 21 траўня 2004 года  

Катэгорыя:Узнагароды Балгарыі
Касцёл Божай Маці Каралевы (Драгічын, 1928)

**Касцёл Божай Маці Каралевы** — колішні каталіцкі храм у г. Драгічыне Брэсцкай вобласці. Будынак размешчаны на вуліцы Леніна.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1928 годзе з дрэва на сродкі парафіян і намаганнямі ксяндза Тамаша Ліпіцкага. На 1935 год налічвалася 1248 парафіян. У пасляваенны час перабудаваны пад грамадзянскія мэты.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры мадэрна. Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам. Алтарны фасад крапаваны трайной аркатурай, па баках да яго далучаны прамавугольныя ў плане сакрысціі. Фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

Darahičyn, Kaścielnaja. Дарагічын, Касьцельная (1927).jpg
Darahičyn, Kaścielnaja. Дарагічын, Касьцельная (1928-39).jpg
Darahičyn, Kaścielnaja. Дарагічын, Касьцельная (S. Bochnig, 1929).jpg
Darahičyn, Kaścielnaja. Дарагічын, Касьцельная (1934).jpg
Darahičyn, Kaścielnaja. Дарагічын, Касьцельная (1935).jpg

## Літаратура 
* Кулагін А. М. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. М. Кулагін; фатограф А. Л. Дыбоўскі. — 2-е выд. — Мн.: БелЭн, 2008. — 488 с.: іл.
 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Касцёлы Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Драгічына
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:1928 год у Беларусі
Катэгорыя:1928 год у Заходняй Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1928 годзе