Хоцімск

**Хо́цімск**.

Хоцімск — самы ўсходні раённым цэнтр Беларусі.

## Назва 
Назва гарадскога пасёлка Хоцімск — патранімічная ад асновы з сэнсавым значэннем «хацець» (як і Хаценічы, Хацянова, Хаценчыцы, Хацетава, Хацілы, Хаціловічы, Хаціслаў, Хацькі і г. д.). У мінулым аснова была шырока прадстаўлена ў асабовых імёнах. У нашыя дні сустракаецца ў прозвішчах.

Двухасноўныя імёны з асновамі *xot*- далі таксама такія тапонімы абапал цяперашняй мяжы Беларусі і Расіі, як Хатовіж, Хіславічы (< Хаціславічы), Хацясловічы, Дабрахотаўка, Самахотаўка.

У гэтым трансгранічным рэгіёне больш за два дзясяткі такіх адыменных назваў, у тым ліку назвы гарадоў Рослаў і Мсціслаў. Заснаванне апошніх звязваюць з дзейнасцю смаленскага князя Расціслава (XII ст.), які даў паселішчам імёны, адпаведна, сваё і свайго бацькі.

Узнікненне і называнне астатніх паселішчаў, уключна з «Хоцімскам», таксама імаверна адбылося ў той жа час і было звязанае з пасяленнямі Расціслававых дружыннікаў. Яны мелі ўзнікнуць пасля таго, як у 1130-х гадах Расціслаў забраў у чарнігаўскіх князёў тэрыторыі паміж Дзясной і Сажом.

Назва Хоцімска пайшла ад імя Хоцім, так верагодна звалі аднаго з дружыннікаў смаленскага князя Расціслава ў ХІІ ст.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў 1709 годзе. Спачатку ў Крычаўскім графстве, потым у Клімавіцкім павеце Магілёўскай губерні. З 1919 г. у Гомельскай губерні РСФСР, з 1924 года ў складзе БССР. ў 1866—1914 гг. дзейнічала пенькатрапальная фабрыка. Мела паравы рухавік. У 1881 годзе працавала 10 чалавек, апрацавана 1050 пудоў пянькі. У 1910 годзе працавала 50 чалавек. У 1924—1931 гг. і з 1935 года Хоцімск — цэнтр Хоцімскага раёна Калінінскай, з 1938 г. Магілёўскай вобласці, гарадскі пасёлак. У час Вялікай Айчыннай вайны акупіраваны нямецка-фашыскімі захопнікамі з 15 жніўня 1941 г. да 26 верасня 1943 г..

## Насельніцтва 
* 1995 — 8 тыс. чал.
* 2016 — 6&nbsp;447 чал.
* 2017 — 6&nbsp;300 чал.

## Эканоміка 
Прадпрыемствы харчовай, будаўнічых матэрыялаў, першаснай апрацоўкі льна прамысловасці. Гасцініца.

## Культура 
]]
* Хоцімскі гісторыка-краязнаўчы музей
* Хоцімскі дом рамёстваў

## Славутасці 
* Свята-Троіцкі сабор (1861—1873) — помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю, 
* Свята-Пакроўская царква (1892) — помнік народнага дойлілства, 
* Дом па Камсамольскай вуліцы, 22 (пачатак XX ст.) — 
* Дом па вуліцы Дзяржынскага, 13а (пачатак XX ст.)
* Дом па вуліцы Садовай, 20 (1911).

## Вядомыя асобы 
* Іосіф Ільіч Агроскін (1900—1968) — вучоны ў галіне гідратэхнікі. Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР.
* Сяргей Мікалаевіч Блажко (1870—1956) — рускі і савецкі астраном.
* Ісак Натанавіч Віннікаў (1897—1973) — савецкі ўсходазнавец.
* Аляксей Зарыцкі (1911—1987) — беларускі пісьменнік, перакладчык.
* Таццяна Козік (нар. 1962) — беларуская габеленшчыца, мадэльер адзення, жонка пісьменніка Алеся Аркуша.
* Іван Сямёнавіч Кулікоў (нар. 1949)— беларускі вучоны ў галіне энергетыкі і энергетычнага машынабудавання.
* Тамара Піліпаўна Персікава (нар. 1952) — беларускі аграхімік, глебазнавец. Доктар сельскагаспадарчых навук (2003), прафесар (2004).
* Пётр Рыгоравіч Піўчанка (нар. 1947) — беларускі вучоны-медык у галіне анатоміі чалавека.
* Міхаіл Якаўлевіч Фрадкін (1891—1973) — вучоны ў галіне афтальмалогіі, доктар медыцынскіх навук.
* Раіса Пятроўна Частнова (нар. 1939) — беларуская журналістка, мастацтвазнавец.
* Яўген Сяргеевіч Шэршнеў (1920—2004) — савецкі і расійскі навуковец-амерыканіст.

## Гл. таксама 
* Пасёлкі гарадскога тыпу Магілёўскай вобласці
* Пасёлкі гарадскога тыпу Беларусі

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* З гістарычнага мінулага Хоцімска  // Афіцыйны сайт Хоцімскага раённага выканаўчага камітэта
* Надвор’е ў гарадскім пасёлку Хоцімск
* О возникновении Хотимска существует три версии 


Катэгорыя:Мястэчкі Мсціслаўскага ваяводства