open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Брацкая магіла (Халопенічы)

**Брацкая магіла** — воінскія пахаванні (дзве брацкія магілы) у гарадскім пасёлку Халопенічы Крупскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца за 1 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка.

## Апісанне 
У адной брацкай магіле (17 ліпеня 1941 года — 3 чэрвеня 1944 года) пахаваны 60 воінаў, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у 1941 годзе і ў 1944 годзе.

У 1962 годзе адбылося перазахаванне з адзіночных магіл і была ўстаноўлена стэла з мармуру, вышыней 1,7 м і шырынёй 0,5 м. На пярэдняй плоскасці помніка нанесены 53 прозвішчы воінаў, з якіх толькі 3 пахаваны ў дадзенай магіле, астатнія 50 прозвішчаў мірных жыхароў і савецкіх воінаў, ураджэнцаў Халопенічаў, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, але пахаваных за межамі Крупскага раёна.

У другой брацкай магіле пахавана 66 воінаў, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Сярод пахаваных — воіны 9-й гвардзейскай механізіраванай брыгады 5-й арміі 3-га Беларускага фронту, якія загінулі пры вызваленні пасёлка ўлетку 1944 года.

У 1959 годзе на магіле пастаўлены помнік — стэла вышыней 1,7 м і шырынёй 6 м і скульптура воіна.

На пярэдняй плоскасці помніка нанесены 125 прозвішчаў воінаў і мірных жыхароў, ураджэнцаў Халопенічаў, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, але пахаваных за межамі Крупскага раёна.

Катэгорыя:Брацкія магілы Крупскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:Халопенічы
Служба бяспекі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь

**Слу́жба бяспе́кі Прэзідэ́нта Рэспу́блікі Белару́сь** () — афіцыйны орган, які адказвае за бяспеку Прэзідэнта Беларусі і іншых высокапастаўленых асоб у Рэспубліцы Беларусь.

## Гісторыя 
Служба бяспекі створана ў кастрычніку 1994 года на базе ўпраўлення аховы КДБ Рэспублікі Беларусь, групы «Альфа» КДБ Рэспублікі Беларусь і галоўнага ўпраўлення дзяржаўнай аховы МУС Рэспублікі Беларусь.

## Начальнікі 
* Вячаслаў Георгіевіч Каралёў (24 лістапада 1994 — май 1995)
* Юрый Фёдаравіч Бародзіч (май 1995 — 2 снежня 1998)
* Уладзімір Іванавіч Кужанаў (в. а. 2 снежня 1998 — 20 студзеня 1999)
* Уладзімір Уладзіміравіч Навумаў (20 студзеня 1999 — 25 верасня 2000)
* Леанід Ціханавіч Ерын (25 верасня — 27 лістапада 2000)
* Генадзь Мікалаевіч Нявыглас (4 снежня 2000 — 12 верасня 2001)
* Уладзімір Васільевіч Клімаў (в. а. 19 верасня — 5 кастрычніка 2001)
* Яўген Міхайлавіч Двярніцкі (5 кастрычніка 2001 — 10 верасня 2003)
* Юрый Віктаравіч Жадобін (10 верасня 2003 — 17 ліпеня 2007)
* Андрэй Аляксандравіч Уцюрын (17 ліпеня 2007 — 11 верасня 2014)
* Віктар Мікалаевіч Шынкевіч (20 кастрычніка 2014 — 21 снежня 2016)
* Андрэй Юр’евіч Паўлючэнка (21 снежня 2016 — 11 снежня 2017)
* Дзмітрый Васільевіч Шахраеў (з 11 снежня 2017)

## Спасылкі 
* Што вядома пра Службу бяспекі Лукашэнкі, самую закрытую спецслужбу Беларусі // Радыё «Свабода»
* Куды сыходзяць на падвышэнне супрацоўнікі Службы бяспекі   // TUT.BY

Катэгорыя:З’явіліся ў 1994 годзе
Катэгорыя:Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Аператыўныя службы
Катэгорыя:Арганізацыі па забеспячэнні абароны і бяспекі
Катэгорыя:Спецслужбы Беларусі
Катэгорыя:1994 год у Беларусі
Мастацкі твор

» Льюіса Кэрала, якая паказвае прыдуманы персанаж, што гуляе ў фантастычную гульню ў крыкет.]]
**Мастацкі твор** — апісальны або інфарматыўны твор мастацтва, які часткова альбо цалкам апісвае аб’екты ці падзеі, якія не з’яўляюцца рэальнымі, а вынайдзены і прыдуманы аўтарам. Да мастацкіх твораў адносяцца творы літаратуры, тэатра і кіно. Мастацкія творы адрозніваюць ад дакументальных фільмаў ці кніг, як і біяграфічных або гістарычных твораў, якія маюць справу з рэальнымі або, па меншай меры, прынятымі за рэальнасць падзеямі, апісаннямі і назіраннямі.

## Прыдуманае 
Найважнейшай характарыстыкай мастацкай літаратуры з’яўляецца тое, што апісваюцца прыдуманыя падзеі з прыдуманымі людзьмі (ці хаця б адно з двух). Такія падзеі ў рэальным свеце маглі не адбывацца, такіх людзей магло не існаваць, апісаныя месцы можна не адшукаць на мапе. Выдумка мастацкага твора заўсёды дапаўняецца выдумкай чалавека, які ўспрымае мастацкі твор. Напрыклад, успрыманне карціны Роя Ліхтэнштайна «Oh, Jeff… I Love You, Too… But…» немагчыма без стварэння гледачом вобраза Джэфа, якога на самай карціне бракуе.

У тэорыі фантастычнасць і рэалізм з’яўляюцца тэрмінамі, якія паказваюць на долю выдуманага і фактычнага ў прыдуманым апавяданні. Апавяданне лічыцца фантастычным, калі мае вельмі высокую долю прыдуманых элементаў. Творы ў стылі фэнтэзі ці фантастыкі з’яўляюцца мастацкімі творамі з высокім працэнтам прыдуманага, у той час як апавяданне лічыцца рэалістычным, калі падабенства выдуманага свету да рэальнага вельмі высокае, а частка выдуманага ў ім нязначная. Рэалізм не абавязкова звязаны з эпохай рэалізму або рэалістычным стылем. Блытаніна адпаведных значэнняў часцяком вядзе да блытаніны адносна сэнсу «рэалістычнасці» і «фантазіі».

Такія літаратурныя персанажы, як Дон Кіхот з рамана «Дон Кіхот» Мігеля Сервантэса, з’яўляюцца цалкам выдуманымі. Няма надзейных крыніц, якія б сведчылі пра ягонае існаванне. Іншая справа з такімі персанажамі, як Напалеон у рамане Віктора Гюго «Адрынутыя». Напалеон з рамана адпавядае сваёй біяграфіі, мае адпаведны знешні выгляд і ўчынкі, якія здзяйсняў сапраўдны Напалеон, гісторыя жыцця якога досыць падрабязна задакументаваная. Магчыма, што фактычныя персанажы мастацкіх твораў ажыццяўляюць выдуманыя ўчынкі. Паколькі тоеснасць рэальнага і фіктыўнага чалавека можа быць выведзена толькі з пэўнага біяграфічнага матэрыялу, такая сітуацыя з’яўляецца даволі складанай справай, аднак гэта не рэдкасць. Напрыклад, у «Сімфоніі Напалеона» Энтані Бёрджэса сустракаецца эпізод размовы за сталом сям’і Банапартаў. Гэтая гутарка выдумана, але яна ўсё ж служыць для ілюстрацыі і крытыкі гістарычнага Напалеона і яго ўчынкаў.

У мастацкіх творах сустракаюцца як выдуманыя, так і нявыдуманыя месцы. Гэтак горад Мідлмарч у рамане Джордж Эліят — прыдуманы, у той час як Парыж у рамане «У пошуках страчанага часу» Марселя Пруста адпавядае рэальнаму Парыжу. Часта выдумка пераплятаецца з рэальнасцю, напрыклад, у фактычных месцах могуць малявацца выдуманыя вуліцы. У рамане Пруста Парыж не прыдуманы, але ж гарадок Бальбэк — фікцыя.

## Спасылкі 
* Мастацкі твор: методыка аналізу (архітэктура, жывапіс, скульптура). Рэпазіторый БДПУ.
Ласла Кёвер

**Ласла Кёвер** (; , Папа) — венгерскі палітычны дзеяч, спікер Нацыянальны сход Венгрыі. Член-заснавальнік партыі Фідэс (з 1988 года).

## Біяграфія 
Быў актыўным удзельнікам дыскусіі за круглым сталом з апазіцыяй у 1989 годзе. Член парламента з 1990 года. Узначальваў сваю палітычную групу на Нацыянальным сходзе; узначальваў Камітэт па Нацыянальнай бяспецы на працягу двух тэрмінаў. У 2000—2001 гадах — старшыня партыі.

У 1996—2009 гадах быў сябрам Рады венгерскай Асацыяцыі Грамадзянскага Супрацоўніцтва. Член Рады венгерскай Асацыяцыі Міжнароднага Дзіцячага Абслугоўвання Бяспекі з 1990 года, быў яго прэзідэнтам з 1994 года. Займаў пасаду міністра без партфелю, якія адказваюць за Грамадзянскія спецслужбы, ва ўрадзе Віктара Орбана (1998—2000).

22 ліпеня 2010 года быў абраны спікерам Нацыянальнага сходу Венгрыі; заступіў на пасаду 6 жніўня 2010 года, змяніўшы свайго папярэдніка Пала Шміта, абранага прэзідэнтам Венгрыі.

З 2 красавіка па 10 мая 2012 года, пасля сыходу ў адстаўку Пала Шміта, быў выканаўцам абавязкаў прэзідэнта Венгрыі.

## Спасылкі 
* док. Ласла Кёвер на сайце парламента Венгрыі 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Члены партыі «Фідэс»
Катэгорыя:Прэзідэнты Венгрыі
Катэгорыя:Старшыні Нацыянальнага сходу Венгрыі
Шандар Гарбаі

**Ша́ндар Га́рбаі** (;  — ) — венгерскі палітык-сацыяліст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў рэфармацкай сям'і, быў рабочым-муляром, рана далучыўся да рабочага руху. Ва ўзросце 18 гадоў перабраўся ў Будапешт, дзе атрымаў вядомасць як аратар на сацыял-дэмакратычных мітынгах. Член кіраўніцтва Венгерскай сацыял-дэмакратычнай партыі ў 1901—1919 гадах, старшыня прафсаюза будаўнічых рабочых Венгрыі з 1903 года, глава Нацыянальнага фонду страхавання рабочых з 1907 года.

Падтрымаў зліццё сацыял-дэмакратаў і камуністаў у адзіную Сацыялістычную партыю, якая ўзяла ўладу ў Венгрыі. 21 сакавіка 1919 года прызначаны прэм'ер-міністрам Венгрыі, сфарміраваўшы ўрад у альянсе з камуністамі, якія абвясцілі стварэнне Венгерскай савецкай рэспублікі. Хоць Гарбаі фармальна заставаўся главой урада амаль да самага канца існавання ВСР, фактычна асноўную ролю ва ўрадзе адыгрываў міністр замежных спраў Бела Кун. 1 жніўня быў заменены на чале ўрада, які стаў «апалітычным» прафсаюзным кабінетам, Дзьюлам Пейдлем, а Гарбаі атрымаў пасаду міністра народнай адукацыі, аднак ужо 6 жніўня ўрад паў пад націскам інтэрвентаў і венгерскіх манархістаў.

Мацьяш Ракашы пазней жартаваў, што ў пераважна яўрэйскім па сваім складзе ўрадзе ВСР іншаверац Гарбаі быў патрэбен, каб хоць хтосьці мог падпісваць смяротныя прысуды па суботах (насамрэч Гарбаі не падтрымліваў чырвоны тэрор).

Асцерагаючыся расправы, Гарбаі збег з румынскага палону ў Колажвары і з'явіўся ў Чэхаславакіі, застаўшыся ў канчатковай эміграцыі спачатку ў Браціславе, затым у Вене. Быў лідарам цэнтрысцкага цячэння ў левай венгерскай эміграцыі. З сям'ёй ён адкрыў рэстаран у Вене, дзе прымаў былых камуністычных і іншых левых лідараў. Рэстаран неўзабаве збанкрутаваўся, Гарбаі панёс велізарныя фінансавыя страты і з тых часоў жыў у галечы. Пакінуўшы Аўстрыю ў 1934 годзе з прычыны перамогі ўльтраправага ўрада над рабочым рухам, пасяліўся ў Браціславе, а ў 1938 годзе — у Парыжы. У час нямецкай акупацыі Францыі не ўдзельнічаў у Руху Супраціўлення, хоць падпольшчыкі спрабавалі яго завербаваць, і ацалеў падчас рэпрэсій з боку акупантаў.

Пасля вызвалення Венгрыі ад гітлераўцаў і салашыстаў Гарбаі збіраўся вярнуцца на радзіму, але яму перашкодзілі камуністы і былыя таварышы па партыі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Венгерская савецкая рэспубліка
Катэгорыя:Сацыялісты Венгрыі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Венгрыі
Катэгорыя:Міністры адукацыі Венгрыі
Конадні

**«Конадні»** — ілюстраваны літаратурна-мастацкі часопіс беларускай эміграцыі ў ЗША. Выдаваўся Беларускім інстытутам навукі і мастацтва ў Нью-Ёрку на беларускай мове ў 1954—1955, 1958 і 1963 гадах. Выйшла 8 нумароў (№ 5—6 здвоеныя).

Друкаваў паэзію, прозу, літаратурную крытыку, публіцыстыку беларускіх эмігранцкіх пісьменнікаў, хроніку літаратурнага і навуковага жыцця. Друкаваліся пераклады з нямецкай, украінскай, польскай літаратур, рэпрадукцыі карцін М. Сеўрука, П. Мірановіча, М. Навумовіча і інш.

## Літаратура 
*  — С. 229.

Катэгорыя:Беларускі інстытут навукі і мастацтва
Катэгорыя:Нью-Ёрк
Катэгорыя:1954 год у Нью-Ёрку
Катэгорыя:Часопісы ЗША
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Рава Мазавецка

**Рава Мазавецка** () — горад у Польшчы, размешчаны за 60 на ўсход ад Лодзі і за 75 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Раўскага павета Лодзьскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Рава Мазавецка. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 14,28 км². Насельніцтва 16,090 тыс. чалавек (2022). 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Халіна Канапацкая, польская лёгкаатлетка
Мікалай Васілевіч Шкутко

**Мікалай Васілевіч Шкутко́** (нар. ) — вучоны ў галіне дэндралогіі, кандыдат сельскагаспадарчых навук (1958), доктар біялагічных навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Лапічы (сучасны аграгарадок у  Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1938 годзе скончыў Беларускі лесатэхнічны інстытут. У 1945—1950 гадах працаваў у Гродзенскім абласным упраўленні лясной гаспадаркі. З 1957 года — у Цэнтральным батанічным садзе Акадэміі навук БССР, дзе з 1968 года займаў пасаду загадчыка аддзелам інтрадукцыі дрэвавых раслін.

## Навуковая дзейнасць 
Займаўся распрацоўкай навуковых асноў інтрадукцыі і акліматызацыі дрэвавых раслін на тэрыторыі Беларусі, пытаннямі іх выкарыстання у лясной гаспадарцы і лясным будаўніцтве.

Сярод апублікаванага:
* Хвойные экзоты Белоруссии и их хозяйственное значение. — Мн., 1970.
* Зелёные насаждения городов и сёл Белоруссии. — Мн., 1972. (разам з А. А. Чахоўскім)
* *Бобореко Е. З., Нестерович Н. Д., Орленок Е. И., Чаховский А. А., Шкутко Н. В.* Древесные растения Центрального ботанического сада АН БССР. — Минск: Наука и техника, 1982. — 293 с.
* Хвойные Белоруссии : Эколого-биологические исследования / Николай Васильевич Шкутко, Центральный ботанический сад АН БССР . — Минск : Навука і тэхніка, 1991. — 264 с.: ил.
* *Федорук А. Т., Шкутко Н. В., Чаховский А. А.* Ассортимент деревьев и кустарников для зеленого строительства в южной части Беларуси. — Минск, 1997. — 16 с.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* История становления и развития Центрального ботанического сада Национальной академии наук Беларуси 
* Шкутко, Николай Васильевич (кандидат сельскохозяйственных; доктор биологических наук) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Поисково-исследовательский цент «ВОЙНА. ПАМЯТЬ. ПОИСК» // Цэнтралізаваная бібліятэчная сетка Асіповіцкага раёна

Катэгорыя:Выпускнікі БДТУ
Катэгорыя:Дэндролагі СССР
Катэгорыя:Дэндролагі Беларусі
Катэгорыя:Цэнтральны батанічны сад Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Члены КПСС
Дарыа Марыянелі

**Да́рыа Марыяне́лі** (; нар. , Піза, Італія) — італьянскі кінакампазітар, дырыжор, піяніст. Лаўрэат прэміі «*Оскар*» за музыку да фільма «''''».

## Выбраная фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары Італіі
Катэгорыя:Кінакампазітары Італіі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар» за «Найлепшую музыку да фільма»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Ivor Novello Awards
Здуньска Воля

**Здуньска Воля** () — горад у Польшчы, размешчаны за 50 на паўднёвы захад ад Лодзі і за 180 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Здуньскавольскага павета Лодзьскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Здуньска Воля. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 24,58 км². Насельніцтва 42,4 тыс. чалавек.

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Максімілян Фактаровіч (1872—1938) — касметолаг, заснавальнік кампаніі Max Factor.
* Максімілян Марыя Кольбэ (1894—1941) — каталіцкі рэлігійны дзеяч.
Тамашаў Мазавецкі

**Тамашаў Мазавецкі** () — горад у Польшчы, размешчаны за 55 на паўднёвы ўсход ад Лодзі і за 110 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Тамашоўскага павета Лодзьскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Тамашаў Мазавецкі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 41,3 км². Насельніцтва 63,8 тыс. чалавек.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Літаратура 
*
Герб Багушэўска

**Герб Багушэўска** — геральдычны сімвал гарадскога пасёлка Багушэўска Сенненскага раёна Віцебскай вобласці.

## Гісторыя 
Герб ухвалены рашэннем Сенненскага раённага Савета дэпутатаў ад 1 красавіка 2008 года № 47. Аўтар герба М. М. Елінская, мастак В. А. Ляхор.

Зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 2 чэрвеня 2009 года № 277 і зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры 4 чэрвеня 2009 года № Б-161 і № Б-162.

## Апісанне 
Герб уяўляе сабой іспанскі шчыт, які мае перакулена-вілападобнае дзяленне. У правым залатым полі — выява чорнага збана, у левым зялёным — шасці залатых манет.

Збан або пасудзіна — ёмістасць для захоўвання розных вадкасцяў, у міжнароднай сімволіцы з’яўляецца знакам дастатку, завершанасці. Збан — неабходны прадмет любой хатняй гаспадаркі і абавязковы атрыбут бровара, карчмы, гасцініцы. У прапанаваным гербе збан мае характэрную для гэтага рэгіёна форму. Ён змешчаны ў найбольш ганаровай, правай геральдычнай частцы шчыта.

Хмель і яго плады — аснова для вырабу піва, у дзейнасці півавара — крыніца прыбытку. Шышачка хмелю ў левым полі шчыта збалансавана дапаўняе збан і гарманіруе з ім па форме і памеру.

Мэта любой камерцыйнай дзейнасці (і ў XIX стагоддзі, і ў нашы дні) — атрыманне прыбытку, рост даходаў, росквіт населенага пункта — можа быць адлюстравана сімвалічнай выявай грошай. Тры залатыя кругі (у геральдыцы яны называюцца безанты) сімвалізуюць манеты.

## Гл. таксама 
* Сцяг Багушэўска

Катэгорыя:Багушэўск
Багушэўск
Баляслава Марыя Лямент

**Баляслава Марыя Лямент** (; 3 ліпеня 1862, Ловіч, Польшча — 29 студзеня 1946, Беласток, Польшча) — блажэнная Рымска-каталіцкай царквы, манашка, заснавальніца манаскай кангрэгацыі «Сёстры-місіянеркі Святой Сям’і».

## Біяграфія 
Баляслава Лямент нарадзілася ў шматдзетнай сям’і рамесніка Марціна Лямента і Люсіі Цыганоўскай. Вучылася ў расійскай прагімназіі ў Ловічы, якую скончыла з залатым медалём. Пасля атрымання пачатковай адукацыі вучылася кравецкай справе ў Варшаве, дзе атрымала дыплом, які дваў права на адкрыццё самастойнага прадпрыемства. Вярнуўшыся ў Ловіч, заснавала разам з сястрой Станіславай кравецкае прадпрыемства, у якім працавала два гады.

У 1884 годзе, зачыніўшы прадпрыемства, ўступіла разам з сястрой Станіславай ў падпольную жаночую кангрэгацыю «Сям’я Марыі» ў Варшаве, дзе прыняла часовыя манаскія зарокі.

У 1892 годзе ўзначаліла начлежных дом для бяздомных. У 1903 годзе накіравалася ў Магілёў, дзе выкладала курсы кравецкай справы для вясковых дзяцей. У Магілёве пад кіраўніцтвам святара Фелікса Вярцінскага заснавала разам з Леакадзіяй Гарчынскай і Люцыяй Чэхаўскай новую жаночую кангрэгацыю. Пасля закрыцця курсаў кравецкай справы ў 1907 годзе пераехала ў Санкт-Пецярбург, дзе працавала кіраўніком дзіцячага дому пры царкве святога Казіміра. У 1908 годзе заснавала гімназію з інтэрнатам, жаночую прагімназію.

У 1917 годзе пераехала ў Жытомір, у 1919 — у Луцк. У 1926 годзе адкрыла галоўны дом кангрэгацыі «Сёстры-місіянеркі Святой Сям'і» ў Ратава. Пасля новыя дома кангрэгацыі былі адкрыты Баляславай Лямент у Варшаве, Пінску, Беластоку, Таліне.

У 1935 годзе з-за дрэннага здароўя адмовілася ад абавязкаў галоўнай ігуменні кангрэгацыі і памерла 29 студзеня 1946 года ў Беластоку.

## Дзейнасць 
Асаблівае значэнне ў сваёй дзейнасці Баляслава Лямент надавала экуменічным ініцыятывам з прадстаўнікамі Рускай праваслаўнай царквы.

## Беатыфікацыя 
Баляслава Лямент была абвешчана блажэннай рымскім папам Янам Паўлам ІІ 5 чэрвеня 1991 года ў Беластоку.

## Літаратура 
* Грация Кристина Василевска, На путях апостольства и экуменизма, Люблин, 1992, ISBN 83-85509-04-6
* Andriana Teresa Gronkiewicz, Życie i działalność Bolesławy Marii Lament, Warszawa, 1990.

## Спасылкі 
* Сайт Кангрэгацыі Сясцёр Місіянерак Святога Сямейства 
* Сайт Кангрэгацыі Сясцёр Місіянерак Святога Сямейства

Катэгорыя:Святыя Польшчы
Катэгорыя:Кананізаваныя каталіцкія манашкі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Спасылка на Вікісховішча непасрэдна ў артыкуле
Сцяг Кобрына

**Сцяг Кобрына** — сцяг горада Кобрына і Кобрынскага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2. У цэнтры правага боку палотнішча — выява герба Кобрынскага раёна.

Герб і флаг ухвалены рашэннем Кобрынскага раённага Савета дэпутатаў ад 4 снежня 2002 г. № 119. Аўтары рэканструкцыі герба П. А. Жараў, А. П. Макаўцоў, С. Я. Рассадзін, мастак В. А. Ляхор.

## Гл. таксама 
* Герб Кобрына

Катэгорыя:Кобрын
Кобрын
Катэгорыя:Кобрынскі раён
Распаўсюджванне COVID-19 у Маўрытаніі

Пандэмія COVID-19 дасягнула Маўрытаніі ў сакавіку 2020 года.

## Храналогія 
13 сакавіка 2020 года быў пацверджаны першы выпадак захворвання, пацыент быў змешчаны ў ізалятар.

Пасля атрымання станоўчых вынікаў тэсту чартарныя рэйсы ў Францыю былі адмененыя.

18 сакавіка міністр аховы здароўя Маўрытаніі абвясціў аб выяўленні другога станоўчага выпадка захворвання каранавірусам у замежнай работніцы, якая працавала на даму ў пары эмігрантаў, жанчына прыбыла за 10 дзён да выяўлення.

26 сакавіка было абвешчана аб трэцім выпадку заражэння каранавірусам у 74-гадовага мужчыны, грамадзяніна Маўрытаніі, які прыбыў у Маўрытанія 15 сакавіка з Францыі праз авіякампанію «Эйр Франс».

Першая смерць у краіне была зафіксавана 30 сакавіка 2020 года.

## Размах 
Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 63 тыс. выпадкаў заражэння, у тым ліку 997 смерцяў.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Маўрытаніі
Сёстры-місіянеркі Святой Сям’і

**Сёстры-місіянеркі Святой Сям’і** (, абрэвіятура — MSF) — каталіцкая жаночая манаская кангрэгацыя, заснаваная Баляславай Лямент.

## Гісторыя 
Кангрэгацыя была заснавана Баляславай Марыяй Лямент у Магілёве. Галоўнай мэтай стала распаўсюджванне ідэі аб’яднання ўсходніх хрысціян з Рымска-Каталіцкай царквой (задоўга да Другога Ватыканскага сабора і канцэпцыі экуменізму) і ў той жа час умацаванне каталікоў у веры. У 1907 годзе абшчына пачала дзейнічаць у Санкт-Пецярбургу, дзе сёстры займаліся навучаннем і выхаваннем дзяцей рознага веравызнання і нацыянальнасці. У 1914 годзе епіскап Ян Цепляк афіцыйна зацвердзіў кангрэгацыю.

Афіцыйны дакумент аб адабрэнні Святым Прастолам кангрэгацыя атрымала 7 ліпеня 1967 года. Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны генеральны дом Сясцёр Святой Сям’і быў перанесены ў Варшаву.

У 1991 годзе заснавальніца кангрэгацыі была беатыфікавана папай Янам Паўлам II

## Дзейнасць 
Асноўная дзейнасць кангрэгацыі — работа з хрысціянамі, якія знаходзяцца ў схізме, пераважна з праваслаўнымі. Таксама ажыццяўляюцца місіі ў Афрыцы.

Станам на 2017 год кангрэгацыя налічвае 305 сясцёр у 49 абшчынах у Польшчы, Беларусі, Расіі, Літве, Італіі, ЗША, Кеніі, Танзаніі і Замбіі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1905 годзе
Катэгорыя:Каталіцкія ордэны і кангрэгацыі
Катэгорыя:Жаночыя манаскія кангрэгацыі
Герб Ганцавічаў

**Герб Ганцавічаў** — герб горада Ганцавічаў Брэсцкай вобласці. Герб зацверджаны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь ад 29 студзеня 1998 г. № 34.

## Апісанне 
У блакітным полі варажскага шчыта два срэбныя жураўлі, у правай верхняй частцы поля залатая пяціканцовая зорка, пад якой паўмесяц рагамі дагары таго ж металу.

Дамінуючымі фігурамі на гербе Ганцавічаў з’яўляюцца выявы накіраваных увысь жураўлёў. У блакітным полі шчыта такое размяшчэнне птушак выглядае вельмі спакойна і ўрачыста. Як падкрэсліваецца ў Палажэнні аб гербе, зацверджаным рашэннем раённага выканаўчага камітэта, срэбныя жураўлі на гербе з’яўляюцца сімвалам прыроды Палескага краю, імкнення ў будучыню, міралюбівасці і шчасця.

Аўтар герба Ганцавічаў — галоўны архітэктар раёна В. Р. Пракурат. Герб зацверджаны рашэннем Ганцавіцкага раённага выканаўчага камітэта 27 студзеня 1998 г. № 74 і рашэннем раённага савета дэпутатаў 30 студзеня 1998 г. № 52.

Катэгорыя:Ганцавічы
Ганцавічы
Распаўсюджванне COVID-19 у Іране

Іран паведаміў пра свае першыя пацверджаныя выпадкі інфікавання SARS-CoV-2 19 лютага 2020 года. Па даных Міністэрства аховы здароўя Ірана, па стане на 31 сакавіка 2020 года ў краіне было зарэгістравана 2898 выпадкаў смерці ад COVID-19 і 44 605 пацверджаных інфекцый. Па стане на 31 сакавіка Іран займаў шостае месца па колькасці выпадкаў смерці ад COVID-19 пасля Італіі, Кітая, Іспаніі, ЗША і Францыі і сёмае месца па колькасці выпадкаў захворвання SARS-CoV-2 у свеце.

Вірус, магчыма, быў прывезены ў краіну бізнесменам з Кума, які быў у Кітаі. Іран стаў цэнтрам распаўсюджвання віруса на Блізкім Усходзе, прычым, па стане на 29 лютага, больш за дзесяць краін заяўлялі аб пранікненні віруса з Ірана на іх тэрыторыю. Дзеянні ўрада ўключалі адмену грамадскіх мерапрыемстваў і пятнічных малітваў у мячэцях, закрыццё школ, універсітэтаў, гандлёвых цэнтраў і кірмашоў, а таксама ісламскіх святынь з забаронай святкавання фестываляў. Былі абвешчаныя эканамічныя меры, каб дапамагчы сем’ям і бізнесу. Урад адхіліў планы ізаляваць цэлыя гарады і раёны, і інтэнсіўны рух паміж гарадамі працягваўся да Наўруза, нягледзячы на ​​намер абмежаваць паездкі. Пазней урад абвясціў забарону на паездкі паміж гарадамі з-за павелічэння колькасці новых выпадкаў.

Паводле ацэнак некаторых неіранскіх урадавых крыніц, колькасць смерцяў ад COVID-19 нашмат вышэй афіцыйных значэнняў. Урад Ірана таксама абвінавачваўся ва ўтойванні, цэнзуры і безгаспадарчасці. Тым не менш, Сусветная арганізацыя аховы здароўя заяўляла, што ў яе не было праблем са зборам звестак у Іране, хоць пазней прадстаўнік СААЗ паказаў, што толькі пятая частка выпадкаў можа быць выяўлена ў Іране, паколькі першапачаткова тэставанне абмяжоўвалася толькі цяжкімі выпадкамі.

На пачатак сакавіка ў многіх міністраў і высокапастаўленых чыноўнікаў Ірана быў дыягнаставаны SARS-CoV-2, а таксама ў 23 членаў іранскага парламента (каля 8% усіх дэпутатаў). Да 17 сакавіка ад віруса памерла не менш за 12 дзейсных ці былых іранскіх палітыкаў і чыноўнікаў.

Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 7,6 млн выпадкаў заражэння, у тым ліку 146 тыс. смерцяў.
## Заўвагі 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Іране
Маскоўскі дзяржаўны будаўнічы ўніверсітэт

**Маскоўскі дзяржаўны будаўнічы ўніверсітэт** () — расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Масква.

Універсітэт быў заснаваны ў 1921 годзе як *Маскоўскі практычны будаўнічы інстытут*. У 1932 годзе на аснове Маскоўскага практычнага будаўнічага інстытута быў створаны *Маскоўскі інжынерна-будаўнічы інстытут* (МІБІ) з рабфакам пры ім. У 1935 годзе інстытуту было прысвоена імя Валяр’яна Куйбышава. У 1993 годзе МІБІ быў перайменаваны ў *Маскоўскі дзяржаўны будаўнічы ўніверсітэт*, а ў 2009 годзе МДБУ быў прысвоены статус нацыянальнага даследчага ўніверсітэта.

## Спіс інстытутаў 
У сваім складзе ўніверсітэт мае наступныя інстытуты:
* Інстытут будаўніцтва і архітэктуры
* Інстытут гідратэхнічнага і энергетычнага будаўніцтва
* Інстытут дыстанцыйнай адукацыі
* Інстытут фундаментальнай адукацыі
* Інстытут экалагічнай інжынерыі і механізацыі
* Інстытут эканомікі, кіравання і інфармацыйных сістэм у будаўніцтве
* Філіял у Мыцішчах

Катэгорыя:Універсітэты Масквы
Катэгорыя:Архітэктурна-будаўнічыя ВНУ Расіі
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы Расіі
Катэгорыя:1921 год у Маскве
Катэгорыя:Нацыянальныя даследчыя ўніверсітэты Расіі
Радомска

**Радомска** () — горад у Польшчы, размешчаны за 90 на поўдзень ад Лодзі і за 180 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Радамшчанскага павета Лодзьскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Радомска. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 51,43 км². Насельніцтва 46,4 тыс. чалавек.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі
Распаўсюджванне COVID-19 у Славакіі

Пандэмія каранавіруса распаўсюдзілася на Славакію 6 сакавіка 2020 года. Тагачасны прэм’ер-міністр Петэр Пелегрыні абвясціў, што заразіўся 52-гадовы мужчына. Ён нікуды не ездзіў, але яго сын быў у Венецыі (Італія) і меркавана стаў нулявым пацыентам (першым чалавекам, які заразіўся), што пазней было пацверджана. На наступны дзень былі пацверджаны яшчэ тры выпадкі, уключаючы сына і жонку 52-гадовага мужчыны. На працягу наступных дзён колькасць заражаных COVID-19 узрасла да 21 з 832 пратэставаных. Прэм’ер-міністр і часовы міністр аховы здароўя Петэр Пелегрыні склікаў крызісную нараду, на якой былі прынятыя некаторыя з самых сур’ёзных мер засцярогі ў Еўропе на той момант, уключаючы забарону на ўсе асабістыя міжнародныя рэйсы, чыгуначныя і аўтобусныя паездкі, забарона на ўсе ўнутраныя і залішнія паездкі за мяжу, памежныя праверкі, абавязковы 14-дзённы каранцін для ўсіх, хто вяртаецца з-за мяжы, і закрыццё школ па ўсёй краіне. На 27 сакавіка было пацверджана 4607 заражэнняў.

Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 1,8 млн. выпадкаў заражэння, у тым ліку 21 тыс. смерцяў.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Славакіі
Распаўсюджванне COVID-19 у Славеніі

Першы выпадак заражэння COVID-19 быў афіцыйна пацверджаны ў Славеніі 4 сакавіка 2020 года. Гэта быў турыст, які вандраваў з Марока праз Італію, якая была цэнтрам заражэння SARS-CoV-2 у Еўропе. Першы выпадак быў пацверджаны праз дзень пасля таго, як Янэз Янша быў абраны прэм’ер-міністрам. У пераходны перыяд успышка абвастрылася.

У перыяд з 7 студзеня па 3 сакавіка 2020 года было праведзена 313 тэстаў, усе былі адмоўнымі.

Станам на 24 сакавіка 2020 года зафіксавана 480 выпадкаў. Разам з тым, дзесяць пацыентаў з люблянскай UMC, як паведамляецца, былі вылечаны. Колькасць выпадкаў вагаецца ў розных крыніцах, бо Міністэрства аховы здароўя і Нацыянальны інстытут грамадскай аховы здароўя не выпускалі новыя даныя адначасова.

Урад Славеніі 14 мая пацвердзіў менш за сем новых выпадкаў захворвання на каранавірусную інфекцыю кожны дзень на працягу апошніх двух тыдняў. 15 мая Славенія стала першай краінай у Еўропе, якая аб’явіла аб афіцыйным спыненні эпідэміі COVID-19 на сваёй тэрыторыі.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:2020 год у Славеніі
Вярушаў

**Вярушаў** () — горад у Польшчы, размешчаны за 120 на паўднёвы захад ад Лодзі і за 250 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Верушоўскага павета Лодзьскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Вярушаў. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 5,98 км². Насельніцтва 8,6 тыс. чалавек.
Ловіч

**Ловіч** () — горад у Польшчы, размешчаны за 55 на паўночны ўсход ад Лодзі і за 80 км на захад ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Лавіцкага павета Лодзьскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Ловіч. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 23,42 км². Насельніцтва 28,7 тыс. чалавек.

## Вядомыя асобы 
* Алексы Дзяруга (1908—1981) — польскі гісторык.

## Крыніцы
Магіла Кірылы Пракопавіча Арлоўскага

**Магіла Кірылы Пракопавіча Арлоўскага** — магіла ў аграгарадку Мышкавічы Кіраўскага раёна. Знаходзіцца на могілках насупраць уваходу з боку шашы, якая вядзе да г. Кіраўска.

## Апісанне 
У магіле пахаваны Герой Савецкага Саюза, Герой Сацыялістычнай Працы, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на Беларусі ў Грамадзянскую і Айчынную войны К. П. Арлоўскі (нар. 30 студзеня 1895 года ў Мышкавічах Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці — памёр 13 студзеня 1968 года).

## Архітэктура 
Дарожка да магілы выкладзена пліткай. Надмагільны помнік уяўляе сабой стэлу з граніту з барэльефнай выявай бюста К. П. Арлоўскага у тры чвэрці. У ніжняй частцы стэла стылізавана пад дзікі камень, таксама нешліфаваная зваротная частка. На стэле з боку могілак пад выявай К. П. Арлоўскага надпіс: «Орловский Кирилл Прокофьевич 18.01.1895 — 13.01.1968». Пад ёй знаходзіцца ахоўная дошка. На зваротным баку стэлы надпіс: «От колхозников колхоза Рассвет». На пліце, якая укрывае магілу, нанесены тэкст: «Председатель ордена Ленина колхоза „Рассвет“, Герой Советского Союза, Депутат Верховного Совета СССР подполковник». Вакол пліты высаджаны кветкі, тэрыторыя каля магілы выкладзена пліткай.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Культавыя збудаванні Кіраўскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:З’явіліся ў 1968 годзе
Катэгорыя:1968 год у Беларусі
Катэгорыя:Мышкавічы (Кіраўскі раён)
Арлоўскага
Герб Косава (Брэсцкая вобласць)

**Герб Косава** — герб горада Косава Брэсцкай вобласці. Герб зацверджаны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь ад 1 кастрычніка 1998 г. № 27.

## Апісанне 
У блакітным полі варажскага шчыта срэбны Косаўскі палац, у партале якога шчыток — у чырвоным полі герб «Адрованж», над замкам срэбная велікакняжацкая карона.

На ім у блакітным полі галоўнай геральдычнай фігурай з’яўляецца выява палаца срэбнага колеру. Яго правобразам паслужыла «радавое гняздо» Пуслоўскіх.

На гербе на цэнтральным партале палаца размешчаны герб «Андрованж» — «у чырвоным полі срэбная страла, якая вылятае з лука з адарванай цецівой».

У верхняй частцы поля шчыта — велікакняжацкая карона, якая сімвалізуе першапачатковую прыналежнасць горада вялікаму князю. Карона выступае не толькі сімвалам улады гаспадара, але, на думку вядомага рускага геральдыста У. К. Лукомскага, служыць прыкметай тэрытарыяльнага самакіравання.

Герб і палажэнне аб ім зацверджаны рашэннем Косаўскага гарадскога выканаўчага камітэта ад 26 лістапада 1998 года № 173. Аўтар герба А. А. Шпунт.

Катэгорыя:Косава (горад)
Косава
Герб Ляхавічаў

**Герб Ляхавічаў** — сімвал горада Ляхавічаў. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 26 снежня 1994 года № 5.

## Апісанне 
У чырвоным полі варажскага шчыта срэбны план замка.
 
Герб і палажэнне аб ім былі ўхвалены рашэннем Ляхавіцкага гарадскога Савета дэпутатаў ад 26 снежня 1994 года № 56. Аўтары герба старшыня Ляхавіцкага гарадскога Савета дэпутатаў У. В. Кузьміч і мастак-графік С. В. Чарановіч.

Катэгорыя:Ляхавічы
Ляхавічы
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы

**«Тлумача́льны сло́ўнік белару́скай мо́вы»** (*ТСБМ*) — першы тлумачальны слоўнік у гісторыі беларускай лексікаграфіі. Створаны ў Інстытуце мовазнаўства АН БССР пад агульнай рэдакцыяй К. Атраховіча. Выдадзены ў 5 тамах у 1977—1984 гадах выдавецтвам «Беларуская Энцыклапедыя». Выхад слоўніка стаў вынікам працяглай працы вялікага калектыву навуковых супрацоўнікаў.

Яго матэрыяльнай асновай з’яўляецца фундаментальная картатэка Інстытута мовазнаўства імя Я. Коласа АН БССР, якая стваралася амаль 25 гадоў і налічвае каля 3 мільёнаў картак-цытат. 

Кожнае слова мае граматычную, стылістычную і акцэнталагічную характарыстыкі, цытаты з мастацкай, навуковай і публіцыстычнай літаратуры. Да слоў іншамоўнага паходжання даюцца этымалагічныя даведкі. 

Не мае ўстарэлых і вузкадыялектных слоў, індывідуальных неалагізмаў, складаных прыметнікаў, якія пішуцца праз злучок, прыслоўяў з прыстаўкай «па-», літарных абрэвіятур.

## Бібліяграфія 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Тлумачальныя слоўнікі
Катэгорыя:Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
Брацкая магіла (Любонічы)

**Брацкая магіла** — воінскае пахаванне ў аграгарадку Любонічы Кіраўскага раёна Мінскай вобласці.

## Апісанне 
Брацкая магіла знаходзіцца на вясковых могілках, дзе пахавана 67 воінаў. Адносіцца да перыяду Вялікай Айчыннай вайны 1941—1945 гадоў. Захаванне загінулых воінаў адбылося ў 1944 годзе. 28 чэрвеня 1941 года ў баі за пераправу на рацэ Бярэзіна загінула 116 воінаў 438-га, 457-га, 518-га стралковых палкоў 129-й стралковай дывізіі 3-й арміі 1-га Беларускага фронта.

Скульптура ўстаноўлена ў 1965 годзе. Уяўляе сабой «Савецкага воіна з каскай, вянком і партызана ва ўвесь рост». Унізе скульптуры размяшчаецца мармуровая пліта з надпісам: «Останки 132 советских воинов и партизан павших освобождая нашу землю в 1944 году покоятся в этой братской могиле. Имена большинства из них неизвестны. Вечная память от благодарных потомков. 9 мая 2005». Па абодва бакі ад скульптуры размешчаны мармуровыя пліты з імёнамі пахаваных. У самым нізе ўсталявана ахоўная дошка. Вакол брацкай магілы ўстаноўлена бетонная агароджа. Тэрыторыя брацкай магілы выкладзена тратуарнай пліткай. Перад помнікам знаходзіцца тры мармуровыя пліты з імёнамі пахаваных. Памер пахавання 9,0 м х 11 м.

Катэгорыя:Брацкія магілы Беларусі
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Кіраўскага раёна
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Любонічы
Кітовы грып

**Кітовы грып** ці «**рускі грып**» — сератып віруса грыпа А.

Эпідэмія грыпа ў 1977—78 гадах была выклікана штамам грыпа A/USSR/90/77 (H1N1). Ім заражаліся пераважна дзеці і маладыя людзі да 23 гадоў. З-за таго, што падобны штам быў распаўсюджаны ў 1947—57 гадах, у большасці дарослых людзей быў значны імунітэт. Вірус быў уключаны ў вакцыну супраць грыпа 1978—79 гг.

## Гісторыя 
Кітовы грыпп узнік у Паўднёва-Усходняй Азіі і ў пачатку 1977 года пракаціўся па поўдні Кітая, міграваў ў Японію, адкуль яго, відаць, прывезлі ў СССР маракі. Савецкія вірусолагі выявілі падабенства віруса з іспанкай і даслалі ўзоры віруса ва ўсе вядучыя лабараторыі свету. У сувязі з тым, што ўпершыню ён быў вызначаны ў СССР, у свеце вірус грыпа назвалі рускім.

Намеснік дырэктара па навуцы НДІ вірусалогіі акадэмік Дзмітрый Львоў выявіў, што новы штам грыпа дзіўна падобны на вірус, які быў яшчэ ў 1975 годзе знойдзены ў кітападобных, якія жывуць каля Антарктыды, і мае вялікае падабенства са штамам птушынага грыпа. Вірусолаг выказаў здагадку, што крыніцай заражэння маглі быць пералётныя птушкі. Пасля гэтага адкрыцця рускі грып сталі называць яшчэ і кітовым грыпам.

Эпідэмія тым часам распаўсюджвалася з усходу на захад СССР, а затым, у 1978 годзе, хвароба выплюхнулася за межы Савецкага Саюза і распаўсюдзілася па ўсім свеце. Па большай частцы хвароба працякала ў лёгкай і сярэднецяжкай форме.

Катэгорыя:Грып
Герб Маларыты

**Герб Маларыты** — сімвал горада Маларыты. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 6 жніўня 1998 года № 18.

## Апісанне 
У блакітным полі варажскага шчыта уверсе справа срэбная княжацкая карона, пад якой два дубовыя лісты з трыма жалудамі таго ж металу.

Для герба горада Маларыта выкарыстаны тыя ж эмалі і металы, якія мае гістарычны герб абласнога цэнтра (Брэст), што адпавядае рашэнню Брэсцкага аблвыканкама «Аб распрацоўцы новых і ўзнаўленні гістарычных гербаў вобласці».

Герб і палажэнне аб ім былі зацверджаны рашэннем Маларыцкага раённага выканаўчага камітэта ад 28 ліпеня 1998 года № 564. Аўтары герба член Саюза мастакоў Беларусі У. У. Папсуеў і гісторык А. А. Шпунт.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Маларыта
Маларыта
Мікіта (значэнні)

**Мікіта** — шматзначны тэрмін.

* Мікіта — мужчынскае імя грэчаскага паходжання.
* Мікіта — народны танец.
* Віктар Васілевіч Мікіта (нар. 1955) — беларускі мастак.
Герб Мікашэвічаў

**Герб Мікашэвічаў** — адзін з сімвалаў Мікашэвічаў разам са сцягам. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 3 лістапада 1998 года № 29.

## Апісанне 
Варажскі шчыт перасечаны зубчастым дзяленнем. У верхнім блакітным полі срэбная лілеяпадобная кветка, у ніжнім чырвоным полі — срэбная страла наканечнікам направа.

Герб Мікашэвічаў ўлічвае сучаснае развіццё населенага пункта і характэрную асаблівасць рэгіёна: дзяленне герба, якое прадстаўляе чырвоную зубчастую сцяну, у сімвалічнай форме перадае моц тутэйшых пакладаў граніту і мясцовыя прадпрыемствы, якія складаюць аснову прамысловага комплексу ўсёй Лунінеччына.

Страла сімвалізуе чыгунку, дзякуючы якой Мікашэвічы атрымалі першапачатковы штуршок для развіцця. Срэбная кветка Лабеліі Дортмана — геральдычная фігура з герба Лунінца, цэнтра раёна, да якога адносяцца Мікашэвічы.

Герб і палажэнне аб ім былі зацверджаны рашэннем Мікашэвіцкага пасялковага савета дэпутатаў ад 30 верасня 1998 г. № 267, сцяг — Лунінецкага раённага савета дэпутатаў, 15 чэрвеня 2001 г. № 91. Аўтар герба А. А. Шпунт.

Катэгорыя:Мікашэвічы
Мікашэвічы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:1998 год у Беларусі
Андрэй Аркадзевіч Шпунт

**Андрэй Аркадзевіч Шпунт** (нар. , Мінск) — беларускі гісторык, архівіст. Кандыдат гістарычных навук (2008). Сын вядомага беларускага рэстаўратара Аркадзя Шпунта.

## Біяграфія 
Скончыў у 1997 годзе БДУ. У 1989—1994 гадах супрацоўнік аддзела старажытнабеларускага мастацтва Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі. У 1996—1998 гадах супрацоўнік Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі (генеалагічныя даследаванні), у 1998—2000 гадах — вядучы спецыяліст Дзяржкамархіва (геральдыка і генеалогія).

У 2008 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Перыядызацыя і класіфікацыя гарадской геральдыкі Беларусі». Навуковы супрацоўнік Навукова-даследчага інстытута Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар шэрагу навуковых і папулярных публікацый па айчыннай ваеннай гісторыі і геральдыцы.

Аўтар зацверджаных праектаў гербаў Маладзечна, Мар’інай Горкі, Заслаўя, Крупак, Акцябрскага (Рудабелка), Белаазёрска, Івянца і інш.

## Спасылкі 
* Шпунт, Андрэй Аркадзьевіч (нар. 1969) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Архівісты Беларусі
Катэгорыя:Геральдысты
Сцяг Лунінца

**Сцяг Лунінца** — сцяг горада Лунінца і Лунінецкага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 25. Сцяг горада Лунінца ўзяты з гербу горада.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з трох роўнавялікіх вертыкальных палос: дзвюх блакітнага колеру, размешчаных па краях, і цэнтральнай паласы белага колеру, на якой герб горада Лунінца.

Сцяг і палажэнне аб iм было зацверджана рашэннем Лунінецкага раённага савета дэпутатаў ад 25 верасня 1998 г. № 131, флага — 15 чэрвеня 2001 г. № 90. Аўтары герба Т. В. Канапацкая і А. А. Шпунт.

Катэгорыя:Лунінец
Лунінец
Катэгорыя:Лунінецкі раён
Георгій Філімонавіч Хараборкін

**Георгій Філімонавіч Хараборкін** (нар. , Бранская вобласць — , Бешанковіцкі раён) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
У Чырвонай Арміі з 1927 года. Скончыў Арлоўскую бранятанкавую школу ў 1933 годзе. Удзельнік савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гадоў. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 11 красавіка 1940 года быў удастоены высокага звання — Герой Савецкага Саюза.

У час Вялікай Айчыннай вайны камандаваў танкавым батальёнам 27-га танкавага палка (14-я танкавая дывізія, 7-ы механізаваны корпус, Заходні фронт). Удзельнічаў у танкавай бітве на паўднёвым захадзе ад горада Віцебска.

Загінуў 6 ліпеня 1941 года пры разведцы боем пазіцый праціўніка на рацэ Чарнагосніца.

Пахаваны ў брацкай магіле гарадскога пасёлка Бешанковічы.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бранскай вобласці
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Бешанковічах
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Камандзіры батальёнаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Рыгор Іванавіч Спольнік

**Рыгор Іванавіч Спольнік** (нар. , Белгародская вобласць — , Бешанковіцкі раён) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
У 1926—1928 гадах праходзіў тэрміновую службу ў шэрагах Чырвонай Арміі. Другі раз быў прызваны ў чэрвені 1941 года.

Улетку 1943 года ваяваў на Варонежскім фронце, прымаў удзел у Курскай бітве, дзе ўдзельнічаў у абарончых баях на паўднёвай частцы Курскай дугі. Удзельнічаў у Белгародска-Харкаўскай аперацыі, вызваленні Левабярэжнай Украіны.

З лістапада 1943 года па сакавік 1944 года ўдзельнічаў у абарончых, а затым наступальных баях на тэрыторыі Пскоўскай вобласці.

Асабліва вызначыўся падчас правядзення Віцебска-Аршанскай аперацыі, як складовай часткі Беларускай наступальнай аперацыі «Баграціён».

24 чэрвеня 1944 года на чале свайго аддзялення пад агнём у ліку першых пераправіўся на левы бераг ракі Заходняя Дзвіна ў раёне вёскі Мамойкі Бешанковіцкага раёна. Пры абароне плацдарма памёр у баі.

Пахаваны ў брацкай магіле гарадскога пасёлка Бешанковічы.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 ліпеня 1944 года быў удастоены высокага звання — Герой Савецкага Саюза.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Белгародскай вобласці
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Бешанковічах
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Лэнчыца

**Лэнчыца** () — горад у Польшчы, размешчаны за 40 км на поўнач ад Лодзі і за 150 км на захад ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Лэнчыцкага павета Лодзьскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Лэнчыца. Плошча 8,95 км². Насельніцтва 14,2 тыс. чалавек. 

## Славутасці 
* Лэнчыцкі замак XIV стагоддзя
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі
Сцяг Мікашэвічаў

**Сцяг Мікашэвічаў** — адзін з сімвалаў горада Мікашэвічаў разам з гербам. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 29.

## Апісанне 
Прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое мае гарызантальнае сплошчана-зубчастае дзяленне пасярэдзіне. Верхняя частка блакітная, ніжняя — чырвоная.

Герб і палажэнне аб ім былі зацверджаны рашэннем Мікашэвіцкага пасялковага савета дэпутатаў ад 30 верасня 1998 года № 267, флаг — лунінецкага раённага савета дэпутатаў, 15 чэрвеня 2001 года № 91. Аўтар герба А. А. Шпунт.

Катэгорыя:Мікашэвічы
Мікашэвічы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:1998 год у Беларусі
Шварцман

**Шварцман** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Альфрэд Шварцман — нямецкі гімнаст, алімпійскі чэмпіён
* Джэйсан Шварцман (нар. 1980) — амерыканскі акцёр і музыкант.
* Джон Шварцман (нар. 1960) — амерыканскі кінааператар.
* Леанід Аронавіч Шварцман (нар. 1920) — савецкі і расійскі рэжысёр-мультыплікатар і мастак мультыплікацыйнага кіно, Народны мастак Расійскай Федэрацыі (2002).
* Майсей Фраймавіч Шварцман (1911—1944) — Герой Савецкага Саюза.
* Ошэр Шварцман (1889—1919) — савецкі яўрэйскі паэт.
Шпунт

**Шпунт** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Аркадзевіч Шпунт (нар. 1969) — беларускі спецыяліст у галіне дапаможных гістарычных навук, у т. л. геральдыкі, сын Аркадзя Шпунта.
* Аркадзь Самуілавіч Шпунт (нар. 1947) — беларускі мастак, рэстаўратар, бацька Андрэя Шпунта.
* Інэса Альбертаўна Шпунт — беларуская мастачка, кніжны ілюстратар.
* Рувім Міхайлавіч Шпунт (1902—1938) — гісторык-архівіст, тэарэтык архіўнай справы.
Герб Лунінца

**Герб Лунінца** — адзін з сімвалаў Лунінца разам са сцягам. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 28 верасня 1998 года № 25.

## Апісанне 
У блакітным полі варажскага шчыта размешчаны «ў слуп» княжацкая карона, дзве перакрыжаваныя срэбныя стралы і лілеяпадобная кветка таго ж металу. Верхнюю, найбольш ганаровую частку герба займае срэбная карона, якая сімвалізуе прыналежнасць Луліна ў мінулым вялікаму князю літоўскаму Жыгімонту і яго бліжэйшаму атачэнню.

Цэнтральнай фігурай герба выбраны дзве стралы, пакладзеныя крыжам. Срэбная страла — элемент гістарычнага герба Брэста. На гербе Лунінца стрэлы нясуць падвойную сэнсавую нагрузку: перадаюць адміністрацыйна-тэрытарыяльную прыналежнасць і сімвалізуюць досыць буйны чыгуначны вузел.

У ніжняй частцы герба змешчана срэбная кветка, якая ўвасабляе непаўторную своеасаблівасць прыроды гэтага краю.

Герб і палажэнне аб ім было зацверджана рашэннем Лунінецкага раённага савета дэпутатаў ад 25 верасня 1998 г. № 131, флага — 15 чэрвеня 2001 г. № 90. Аўтары герба Т. В. Канапацкая і А. А. Шпунт.

Катэгорыя:Лунінец
Лунінец
75-я стралковая дывізія (1-га фарміравання)

**75-я стралковая дывізія** — агульнавайсковае фарміраванне РСЧА Узброеных Сіл ССССР да і падчас Вялікай Айчыннай вайны.

## Гісторыя і баявы шлях 
У 1927 годзе стралковая дывізія была сфарміравана на базе часцей 25-й стралковай дывізіі ім. В. І. Чапаева ва Украінскай ваеннай акрузе (далей — УкрВА). У 1931 годзе дывізія ўваходзіла ў склад 7-га стралковага корпуса. З мая 1935 года дывізія ўвайшла ў склад 14-га стралковага корпуса (далей — 14-ы ск) Харкаўскай ваеннай акругі (далей — ХарВА). 15 мая 1939 г. 75-я сд была пераведзена са складу 14-га ск ХарВА у склад Ленінградскай ваеннай акругі (далей — ЛенВА). У верасні 1939 года дывізія была сканцэнтравана ў складзе 1-га стралковага корпуса (далей — 1-ы ск) 8-й арміі на мяжы з Эстоніяй. У лістападзе 1939 г. прыбыла ў г. Шлісельбург, адкуль на аўтамашынах перакінута ў Карэлію ў склад 1-га ск 8-й арміі ЛенВА. 

Дывізія здзельнічала ў баявых дзеяннях падчас савецка-фінляндскай вайны. 30 ліпеня 1940 года дывізія знаходзілася ўжо ў Заходняй асобнай ваеннай акрузе. Колькасць асабовага складу дывізіі складала 12 000 чал. Упраўленне дывізіі знаходзілася ў Мазыры. 

Напачатку Вялікай Айчыннай вайны ў складзе 28-га стралковага корпуса 4-й арміі. У пачатку ліпеня дывізія адступала без баёў ў накірунку Мазыра. З 27 чэрвеня 1941 года дзейнічала ў адрыве ад галоўных сіл 4-й арміі, у акружэнні. У верасні 1941 года панесла вялікія страты ў акружэнні пад г. Кіевам. 27 снежня 1941 года дывізія расфарміравана.

## Склад 
### Па стане на 1931 год 
### Па стане на 22 чэрвеня 1941 год 
## Камандуючыя дывізіяй 
* Васіль Іванавіч Рэпін
* камбрыг Зіновій Паўлавіч Цішчанка (рэпрэсаваны ў 1938 годзе)
* Аляксандр Міхайлавіч Сцяпанаў
* Сямён Іванавіч Нядвігін (1939 — 20 ліпеня 1941)
* Аляксей Міхайлавіч Піроў
* Сяргей Філіпавіч Півавараў

Катэгорыя:Савецка-фінляндская вайна (1939—1940)
Катэгорыя:Узброеныя сілы СССР у час Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дывізіі СССР
Герб Брэсцкага раёна

**Герб Брэсцкага раёна** — геральдычны сімвал Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 76.

## Апісанне 
Варажскі шчыт перасечаны срэбным хвалістым поясам: у верхняй блакітнай частцы шчыта срэбны нацягнуты лук са стралой, накіраванай уверх, ніжняя частка шчыта некалькі разоў скошана справа на чырвоны і зялёны.

Рашэнне аб зацвярджэнні герба Брэсцкага раёна было прынята раённым выканаўчым камітэтам на чале са старшынёй К. М. Бабко.

У верхняй частцы герба ў блакітным полі размешчаны лук — гістарычны сімвал абласнога цэнтра. Пасярэдзіне поля праходзіць хвалісты срэбны пояс, які ўвасабляе раку Буг, адну з найбольш важных водных артэрый заходняй часткі Беларусі. На ніжняй частцы герба чаргуюцца касыя чырвоныя і зялёныя палосы, якія сімвалізуюць памежныя слупы.

Палажэнне аб гербе Брэсцкага раёна, яго апісанне і выява зацверджаны рашэннем Брэсцкага раённага выканаўчага камітэта ад 8 кастрычніка 2001 года № 757.

Катэгорыя:Брэсцкі раён
Брэсцкі раён