Палітычныя рэпрэсіі ў Жлобіне пасля выбараў 2020 года

**Палітычныя рэпрэсіі ў Жлобіне пасля выбараў 2020 года** — сістэматычныя дзеянні ўладаў супраць жыхароў горада Жлобін, якія ўдзельнічалі ў пратэстах пасля абвяшчэння Аляксандра Лукашэнкі пераможцам прэзідэнцкіх выбараў 2020 года ў Беларусі. Пратэсты былі скіраваныя супраць фальсіфікацыі выбараў, міліцейскага гвалту і рэпрэсіўнай палітыкі. Асаблівую ролю ў супраціве адыгралі працоўныя Беларускага металургічнага завода, дзе адбываліся забастоўкі. У наступныя гады затрыманні і крымінальныя справы закранулі таксама ўдзельнікаў акцый салідарнасці і пратэстаў супраць вайны ва Украіне. Пратэстны рух у Жлобіне стаў часткай агульнанацыянальнага супраціву аўтарытарнаму рэжыму.

**Агульны кантэкст**
Пасля спрэчных вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня 2020 года ў Беларусі распачаліся буйныя пратэсты па ўсёй краіне. Мірныя дэманстранты патрабавалі новых выбараў і адмовы ад гвалту. Улады адгукнуліся жорсткімі рэпрэсіямі: былі затрыманыя тысячы людзей. 

**9–10 жніўня 2020:** Па ўсёй краіне прайшлі масавыя пратэсты супраць афіцыйных вынікаў выбараў. У гэты дзень былі часова спынены як мінімум два вытворчыя цэхі (трубапракаты і канатны). Працоўных сабралі каля 2 тысяч подпісаў пад зваротам аб пераглядзе вынікаў выбараў. З 13:00 да 17:00 былі прыпыненыя ўсе тры катлы (мартэлі) завода. Катлы былі пераведзены ў «гравовы» рэжым. Акцыі на БМЗ узгадніліся з агульнанацыянальным «Планам Б» — заклікам ісьці на працу і збірацца на прадпрыемствах з патрабаваннем новых выбараў

## Пратэсты супраць вайны 
Пасля пачатку паўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну ў Беларусі адбываліся адасобленыя пратэсты супраць вайны. Удзельнікі такіх акцый абвяшчаліся «экстрэмісцкімі фармаваннямі».

Напрыклад, працаўніка БМЗ Дзмітрый Шчэрбін асудзілі за допісы ў сацсетках пра вайну — ён атрымаў 1 год калоніі.

## Міжнародная рэакцыя 
Крызіс у Беларусі выклікаў асуджэнне з боку Захаду. ЕС і ЗША ўвялі санкцыі супраць беларускага рэжыму за фальсіфікацыю выбараў і рэпрэсіі.

12 траўня 2023 года Украіна ўвяла санкцыі супраць завода. У жніўні таго ж года БМЗ уключаны ў санкцыйны спіс Еўрасаюза. Да яго далучыліся Швейцарыя, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, Албанія, Боснія і Герцагавіна, Ісландыя, Ліхтэнштэйн і Нарвегія.

З жніўня 2023 года завод, яго гендырэктар Дзмітрый Корчык і звязаная з ім кампанія «BEL-KAP-STEEL» уключаныя ў санкцыйны спіс ЗША. БМЗ прад’явіў пазоў у Суд ЕС з патрабаваннем зняць санкцыі, але агульны суд адмовіў.

## Спіс асуджаных і прысуды 
Пасля падзей жніўня 2020 года ў Жлобінскім раёне адбыўся шырокі палітычны пераслед: дзясяткі жыхароў былі асуджаныя за ўдзел у пратэстах, каментары ў інтэрнэце або за выказванні салідарнасці. Сярод пакаранняў — як пазбаўленне волі, так і абмежаванне волі («хатняя хімія» або ПУАТ). Прысуды выносіліся паводле артыкулаў 342, 364, 369, 130, а ў асобных выпадках — нават паводле абвінавачанняў у здрадзе дзяржаве.

Поўны спіс асуджаных з Жлобіна з біяграфічнымі звесткамі і інфармацыяй пра прысуды прадстаўлены на платформе «Dissidentby».

### Удзел у пратэстах 9–10 жніўня 2020 года 
* *Людміла Кірыленка* — 1,5 года пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
* *Яўген Каханоўскі* — 3 гады 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
* *Аляксей Міронаў* — 4 гады калоніі агульнага рэжыму;
* *Аляксандр Французаў* — 4 гады калоніі агульнага рэжыму.
* *Алег Пайташ* — 1,5 года абмежавання волі з накіраваннем ва ўстанову адкрытага тыпу (пазней пераведзены на «хатнюю хімію»);
* *Уладзімір Демчанка* — 1,5 года пазбаўлення волі;
* *Віталь Фесік* — 2 гады абмежавання волі;
* *Сяргей Крук* — 2 гады абмежавання волі з накіраваннем ва ўстанову адкрытага тыпу;
* *Руслан Міхайлаў* — 1,5 года пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
* *Віталь Богамазаў* — 3 гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
* *Яўген Серэнкаў* — прысуд невядомы;
* *Дзмітрый Берэснеў* — 1,5 года пазбаўлення волі ў калоніі;
* *Сяргей Ганічэў* — 2 гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
* *Віктар Чарэўкоў* — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
* *Артур Панчанка* — 3 месяцы арышту на гаўптвахце;
* *Максім Аўсянікаў* — 3 месяцы арышту на гаўптвахце;
* *Валянціна Бераснева* — 1,5 года;
* *Віталь Алтухоў* — 1 год 6 месяцаў абмежавання волі без накіравання;
* *Уладзіслаў Корзун* — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
* *Данііл Яроцкі* — 1,5 года абмежавання волі без накіравання;
* *Андрэй Расулаў* — 3 гады калоніі агульнага рэжыму;
* *Андрэй Шаўчук* — 2 гады 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
* *Ілля Патрушаў* — 2 гады 8 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
* *Віктар Шмігельскі* — 2 гады 8 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
* *Сяргей Пярфільеў* — 2 гады калоніі агульнага рэжыму;
* *Дзяніс Давыдулін* — 1 год 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
* *Дзмітрый Новік* — 2 гады калоніі агульнага рэжыму;
* *Яўген Дамарацкі* — 2 гады калоніі агульнага рэжыму;
* *Яўген Зашчытаў* — 3 гады калоніі + 1 год турмы + 6 мес. калоніі ўзмоцненага рэжыму (разам 4 гады 6 месяцаў);
* *Аляксандр Шаўцоў* — 2 гады 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
* *Станіслаў Перфільеў* — 2 гады «хатняй хіміі»;
* *Віталь Калеснікаў* — 2 гады 3 месяцы і 28 дзён калоніі;
* *Мікалай Ісаенка* — 1,5 гады калоніі агульнага рэжыму;
* *Пётр Канстанцінаў* — 2 гады пазбаўлення волі ў калоніі;
* *Яўген Цітоў* — 1 год абмежавання волі з накіраваннем ва ўстанову адкрытага тыпу;
* *Мікіта Круглік* — 2,5 года абмежавання волі без накіравання («хатняя хімія»);
* *Ілля Груздзеў* — 2,5 года абмежавання волі без накіравання;
* *Сяргей Якубенка* — 3 гады абмежавання волі без накіравання;
* *Ян Сцяцэнка* — 2 гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
* *Андрэй Пархамовіч* — 2 гады абмежавання волі без накіравання.
* *Яўген Сізоў* — прысуд: невядома гадоў абмежавання волі без накіравання;
* *Дзмітрый Гопта* — 2 гады калоніі агульнага рэжыму;
* *Віталь Прохараў* — 2 гады выхаваўчай калоніі агульнага рэжыму;
* *Аляксандр Кісялёў* — 3 гады калоніі агульнага рэжыму.
* *Яўген Пархамовіч* — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
* *Ілля Сычэвіч* — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
* *Максім Белашыцкі* — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
* *Уладзіслаў Паважны* — 1,5 гады абмежавання волі без накіравання;
* *Уладзімір Жук* — 3 гады пазбаўлення волі.
* ''Яўген Хар'янаў* — 2 гады пазбаўлення волі (калонія агульнага рэжыму);
* *Марк Васількоў* — 1,5 гады абмежавання волі з накіраваннем;
* *Кацярына Якубчык* — 2 гады абмежавання волі без накіравання («хатняя хімія»);
* *Ілля Кадзетаў* — 2 гады абмежавання волі з накіраваннем;
* *Кірыл Малышэнка* — 2 гады абмежавання волі з накіраваннем;
* *Іван Гаўрылаў* — 2,5 гады абмежавання волі з накіраваннем.
* *Дзмітрый Падлобнікаў* — 3 гады пазбаўлення волі (калонія агульнага рэжыму).

### «Рэйкавыя партызаны». Дыверсіі на чыгуначным перагоне Жлобін-Калінкавічы 
* *Дзяніс Дзікун* — 25 гадоў пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму;
* *Дзмітрый Равіч* — 22 гады пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму;
* *Алег Малчанаў* — 21 год пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму;

### Асуджаныя за забастоўку на БМЗ 
* *Ігар Повараў* — 3 гады калоніі агульнага рэжыму + 1 год турэмнага рэжыму.
* *Аляксандр Баброў* — 2 гады 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму (пазней «хатняя хімія»);
* *Яўген Говар* — 2 гады 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму (пазней ПУАТ).
* *Святлана Зыль* — была затрыманая паводле артыкулаў 356 і 357, пазней вызваленая пад заклад.

### Каментары ў інтэрнэце 
* *Зміцер Шчарбін* — 1 год пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
* *Зміцер Яскевіч* — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
* *Іван Янчанка* — 3 гады і 6 месяцаў пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму (Справа Зэльцэра);
* *Сяргей Сляжоў* — 3 гады пазбаўлення волі (Справа Зэльцэра);
* *Уладзімір Сушко* — 2 гады абмежавання волі з накіраваннем.

### Дапамога палітвязням 
* *Наталля Давыдуліна* — 3 гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;

### За сарваны сцяг 
* *Канстанцін Ціхаміраў* — 1 год абмежавання волі без накіравання;
* *Яўген Цітоў* — 1 год абмежавання волі з накіраваннем (ПУАТ).

### Іншыя справы, звязаныя з удзелам у акцыях 
* *Яраслаў Шыш* — прысуд: невядомы, мера — «хатняя хімія».

### Удзел у пратэстах у іншых гарадах 
* *Алег Буяк'' — прысуд: невядома гадоў абмежавання волі без накіравання.

## Зноскі 
Катэгорыя:Жлобін
Катэгорыя:Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)
Катэгорыя:Палітычны крызіс у Беларусі (2020)
Катэгорыя:2020 год у Беларусі
Катэгорыя:2021 год у Беларусі
Катэгорыя:Акцыі пратэсту ў Беларусі
Катэгорыя:Крымінальныя справы ў Беларусі