Джоэль Мокір

**Джоэль Мокір** (, , пры нараджэнні *Мок* (); ) — ізраільскі і амерыканскі гісторык эканомікі. Доктар філасофіі (1974), прафесар Паўночна-Заходняга і Тэль-Авіўскага ўніверсітэтаў. Лаўрэат прэмій Хейнекена (2006) і Бальцана (2015). Clarivate Citation Laureate (2021). Лаўрэат Прэміі па эканоміцы памяці Альфрэда Нобеля (2025).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і галандскіх яўрэяў, якія перажылі Халакост. Яго бацька Саламон Мок (; 1902, Амстэрдам — 1948, Утрэхт) памёр, калі яму споўніўся год; выхоўваўся маці Гондай Мары (Левіяй) Якабс (; 1909, Амстэрдам — 1988, Хайфа) у Хайфе. У 1968 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў галіне эканомікі і гісторыі ў Яўрэйскім універсітэце. Атрымаў ступені магістра (1972, эканоміка) і доктара філасофіі (1974, эканоміка) у Ельскім універсітэце.

У 1974 годзе пачаў выкладаць у Паўночна-Заходнім універсітэце. Цяпер там прафесар эканомікі і гісторыі, а таксама прафесар школы эканомікі Тэль-Авіўскага ўніверсітэта.

Абраны ў Амерыканскую акадэмію мастацтваў і навук (1996) і замежным членам Каралеўскай акадэміі навук і мастацтваў Нідэрландаў (2001).

Выбіраўся прэзідэнтам Асацыяцыі эканамічнай гісторыі.

## Сям’я 
Жанаты, мае дзве дачкі.

Старэйшы брат — Махіэль Роберт Мок (1932—2019), нідэрландскі юрыст, генеральны адвакат Вярхоўнага суда Нідэрландаў.

## Даследаванні 
### Прамысловая рэвалюцыя 
Мокір сцвярджае, што прамысловая рэвалюцыя стала вынікам развіцця культуры і інстытутаў і што ўмовай мадэрнізацыі стала «ўзнікненне веры ў карыснасць прагрэсу» і «гэта быў паваротны момант, калі інтэлектуалы пачалі разумець, што веды могуць назапашвацца».

На думку Мокіра, росквіту неартадаксальных ідэй у Еўропе спрыяла палітычная раздробленасць (наяўнасць вялікай колькасці дзяржаў), паколькі прадпрымальнікі, наватары, ідэолагі і ерэтыкі маглі лёгка бегчы ў суседнюю дзяржаву, калі б адна з іх паспрабавала здушыць іх ідэі і дзейнасць. Менавіта гэта адрознівала Еўропу ад тэхналагічна развітых буйных унітарных імперый, такіх як Кітай і Індыя. У Кітаі таго часу ўжо прымяняўся наборны шрыфт, а Індыя дасягнула ўзроўню навукова-тэхнічных дасягненняў, супастаўнага з Еўропай у 1700 годзе, аднак прамысловая рэвалюцыя адбылася ў Еўропе, а не ў Кітаі ці Індыі. У Еўропе палітычная раздробленасць спалучалася з «інтэграваным рынкам ідэй», дзе еўрапейскія інтэлектуалы выкарыстоўвалі лінгва франка — латынь, мелі агульную інтэлектуальную аснову — класічную спадчыну Еўропы і агульнаеўрапейскі інстытут Рэспублікі вучоных.

## Узнагароды 
* Прэмія Шумпетэра (1990)
* Прэмія Хейнекена ў намінацыі «Гісторыя» (2006)
* Прэмія Бальцана (2015)
* Allan Sharlin Memorial Book Award (2018)
* Лаўрэат Прэміі па эканоміцы памяці Альфрэда Нобеля (2025) за выяўленне ўмоў устойлівага эканамічнага росту на аснове тэхнічнага прагрэсу.

## Сачыненні 
* Avner Greif, Joel Mokyr, Guido Tabellini. Two Paths to Prosperity: Culture and Institutions in Europe and China, 1200—2000. — Princeton University Press, 2025. — .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Страница на сайте Северо-Западного университета
* Великое обогащение: как Западная Европа стала экономическим лидером мира в XVIII—XIX веках // Лекция Российской экономической школы
* Why Joel Mokyr deserves his Nobel prize, The Economist, Oct 13th 2025
* «Страну двигают вперёд гении, а не рядовые граждане». Интервью 2024 года

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Ізраіля
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты Брытанскай акадэміі
Катэгорыя:Члены Акадэміі дэі Лінчэі
Катэгорыя:Гісторыкі ЗША
Катэгорыя:Эканамісты ЗША
Катэгорыя:Эканамісты Ізраіля
Катэгорыя:Члены Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук
Катэгорыя:Правадзейныя члены Эканаметрычнага таварыства
Катэгорыя:Стыпендыяты Гугенхайма
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Гісторыкі Ізраіля