Італа Бальба

**Італа Бальба** (;  — ) — італьянскі ваенны і палітычны дзеяч, адзін з правадыроў чорнакашульнікаў, адзіны Маршал авіяцыі Італіі (13 жніўня 1933), Генерал-губернатар італьянскай Лівіі і Вярхоўны галоўнакамандуючы італьянскай Паўночнай Афрыкі з 1 студзеня 1934 па 28 чэрвеня 1940, найбліжэйшы паплечнік і «бясспрэчны спадчыннік» італьянскага дыктатара — Беніта Мусаліні.

## Першая сусветная вайна 
З самага ранняга ўзросту Італа Бальба адрозніваўся высокай палітычнай актыўнасцю. Ужо ва ўзросце 14 гадоў ён прымаў удзел у Албанскіх хваляваннях пад кіраўніцтвам Рычоці Гарыбальдзі, сына Джузэпэ Гарыбальдзі. Пасля пачатку Першай сусветнай вайны Італія заявіла пра свой нейтралітэт, Бальба ж усяляк вітаў удзел Італіі ў вайне на баку Антанты і неаднаразова ўдзельнічаў у пікетах у падтрымку вайны. У 1915 годзе, адразу пасля абвяшчэння вайны Італіяй, Бальба адпраўляецца на фронт і нясе службу ў 8-м альпійскім палку. Незадоўга да кровапралітнай бітвы пры Капарэце Бальба падаў прашэнне аб пераводзе ў авіяцыю, але беспаспяхова. У самой бітве, дзе ўвесь яго корпус быў узяты ў палон, удзелу не прымаў, аднак неўзабаве зноў вярнуўся ў строй і паказаў сябе з лепшага боку ў бітве пры Віторыа-Венета, за адвагу пад агнём праціўніка быў узнагароджаны бронзавым і сярэбраным медалямі. Скончыў вайну ў званні капітана.

Пасля вайны Бальба працягнуў навучанне грамадскім дысцыплінам у Фларэнцыі, працаваў у банку.

## Лідар чорнакашульнікаў 
[Італа Бальба (злева ад [Беніта Мусаліні|Мусаліні)|thumb]]
У 1921 годзе Бальба ўступіў у нядаўна створаную Нацыянальную фашысцкую партыю (), у якой даволі хутка прасунуўся да сакратара ферарскага аддзялення. Бальба арганізаваў некалькі банд чорнакашульнікаў, уключаючы сваю ўласную групу — Чэлібана, названую так у гонар любімай настойкі. Чэлібана займалася разгонам сацыялістычных дэманстрацый і мітынгаў, зрывала страйкі. Да 1922 года Італа Бальба стаў адным з «Ras» — вышэйшых лідараў фашысцкага руху. Ён быў самым маладым з «Квадрумвіраў» — чатырох арганізатараў знакамітага марша на Рым.

Пасля таго, як улада перайшла ў рукі фашыстаў, Бальба як адзін з «Квадрумвіраў» стаў заснавальнікам Вялікага фашысцкага савета. Праўда, неўзабаве пасля гэтага яго абвінавацілі ў забойстве антыфашысцкі настроенага святара, што трохі запаволіла яго прасоўванне па кар'ернай лесвіцы. Але ў 1924 годзе ён усё ж быў прызначаны на пасаду галоўнакамандуючага сквадрыстамі, а ў 1925 годзе стаў намеснікам міністра нацыянальнай эканомікі.

## Авіяцыя 
[Манумент Бальба, [Чыкага.|міні]]
Нягледзячы на тое, што ў Бальба не было ніякага лётнага вопыту і наогул ведання авіяцыі, 6 лістапада 1926 года ён усё ж быў прызначаны статс-сакратаром Італіі па авіяцыі. Прайшоўшы курс лётнай падрыхтоўкі і азнаёміўшыся з асновамі авіяцыі, Бальба прыступіў да стварэння ваенна-паветраных сіл Італіі (). У 1928 годзе ён стаў генералам авіяцыі, а ў 1929 — міністрам авіяцыі.

Наогул тым часам у Італіі назіраўся ўздым цікавасці да аэранаўтыкі: у 1925 годзе пад кіраўніцтвам Франчэска дэ Пінеда быў здзейснены выдатны пералёт з Італіі ў Аўстралію, затым у Японію і назад у Італію, агульнай працягласцю каля 62000 км, у 1926 годзе італьянскі пілот Марыа Дэ Бернардзі заваяваў кубак Шнейдэра, у 1928 годзе адбылася знакамітая экспедыцыя дырыжабля «Італія» пад кіраўніцтвам Умберта Набіле.

Італа Бальба таксама ўнёс унёсак у італьянскую гісторыю аэранаўтыкі, здзейсніўшы два трансатлантычныя пералёты цэлымі флатыліямі гідрапланаў. Пад яго кіраўніцтвам у канцы 1930 года дванаццаць гідрапланаў здзейснілі пералёт з Італіі ў Бразілію, а ў 1933 годзе 24 гідрасамалёты здзейснілі маштабны пералёт па маршруце Рым — Амстэрдам — Дэры — Рэйк’явік — Ньюфаўндленд — Новая Шатландыя — Манрэаль — Возера Мічыган (Чыкага). У гонар гэтага палёту Мусаліні падарыў гораду Чыкага старажытную калону з Осціі, якая дагэтуль упрыгожвае прыбярэжны парк горада. Улады Чыкага пераназвалі «Сёмую стрыт» у «Бальба драйв» і правялі ў гонар Італа Бальба буйны парад. Падчас гэтага візіту ў Злучаныя Штаты Амерыкі Бальба быў запрошаны папалуднаваць з прэзідэнтам Франклінам Рузвельтам, дзе быў узнагароджаны крыжам за лётныя заслугі. Падчас выступлення Бальба ў Мэдысан-Сквер-Гардэн перад італьянскімі імігрантамі ён сказаў знакамітае: «Ганарыцеся тым, што вы італьянцы. З прыходам Мусаліні скончылася эра зневажэння!». Вярнуўшыся ў Рым, Бальба атрымаў званне Маршала авіяцыі.

## Гібель 
28 чэрвеня 1940 Бальба выляцеў у Табрук на самалёце SM.79, які быў збіты агнём італьянскіх зенітчыкаў, у выніку чаго загінулі ўсе, хто знаходзіўся ў самалёце.

## Гл. таксама 
* Віа Бальба

## Спасылкі 
* Італа Бальба. Кароткая ілюстраваная біяграфія
* Кароткая біяграфія
* Кароткая біяграфія 
* *Залесский К. А.* Кто был кто во Второй мировой войне. Союзники Германии. — : АСТ, 2004. — Т. 2. — 492 с. — ISBN 5-271-07619-9.

Катэгорыя:Маршалы Італіі
Катэгорыя:Міністры авіяцыі Італіі
Катэгорыя:Лётчыкі Італіі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Італія)
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Члены Нацыянальнай фашысцкай партыі
Катэгорыя:Члены Вялікага фашысцкага савета
Катэгорыя:Загінулі ў авіякатастрофах