Барыс Міхайлавіч Хрусталёў

**Бары́с Міха́йлавіч Хрусталё́ў** (нар. , ) — беларускі вучоны ў галіне машынабудавання. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2009; член-карэспандэнт з 2004 года), доктар тэхнічных навук (1998), прафесар (1991). Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (1995). Навуковы каардынатар Дзяржаўнай праграмы фундаментальных даследаванняў «Будаўніцтва і архітэктура», намеснік старшыні Савета рэктараў вышэйшых навучальных устаноў Рэспублікі Беларусь, галоўны рэдактар Міжнароднага навукова-тэхнічнага часопіса «Энергетыка», член Нацыянальнага Алімпійскага Камітэта Беларусі. Ганаровы прафесар Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы (2009).

## Біяграфія 
У 1970 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. З 1976 года працаваў у Беларускім політэхнічным інстытуце асістэнтам, у 1983—1998 гадах — загадчык кафедры, у 1987—1997 гадах — прарэктар па навучальнай працы. У 1997—2000 гадах — першы намеснік Міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь. У 2000—2017 гадах — рэктар Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта. У 2004—2008 гадах — намеснік старшыні Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па адукацыі, навуцы, культуры і гуманітарных пытаннях.

## Навуковы і практычны ўклад 
Навуковыя працы ў галіне тэорыі аэрадынамікі дысперсных патокаў, метадалогіі праектавання апаратаў і сістэм, якія дазваляюць выкарыстоўваць рэсурсазберагальныя тэхналогіі ачысткі вентыляцыйных выкідаў, метадаў праектавання і разліку сушыльных сістэм, стварэнне неабходнага мікраклімату для жыццядзейнасці чалавека і неабходных параметраў для забеспячэння якаснага правядзення тэхналагічнага працэсу на прадпрыемствах машынабудаўнічай, будаўнічай і іншых галін. Пад яго навуковым кіраўніцтвам створаны высокапрадукцыйныя аўтаматызаваныя сістэмы пнеўматранспарту матэрыялаў, машын і апараты для ачысткі тэхналагічных выкідаў, рэсурсазберагальныя экалагічна чыстыя тэхналогіі ў машынабудаванні і будаўніцтве.

Аўтар больш за 150 навуковых прац, у тым ліку, 3 манаграфій, 3 падручнікаў, 10 вынаходніцтв.

## Асноўныя працы 
* *Клячко, Л. С.* Пневматический транспорт сыпучих материалов / Л. С. Клячко, Э. Х. Одельский, Б. М. Хрусталёв; под ред. Б. М. Смольского. — Минск : Наука и техника, 1983. — 216 с.
* Тепло- и массообмен : учебное пособие для студентов учреждений, обеспечивающих получение высшего образования по строит., энергет. и машиностроит. специальностям : в 2 ч. / Б. М. Хрусталёв [и др.]; под общ. ред. А. П. Несенчука. — Минск : БНТУ, 2007. — Ч.1. — 606 с.
* Тепло- и массообмен : учебное пособие для студентов учреждений, обеспечивающих получение высшего образования по строит., энергет. и машиностроит. специальностям : в 2 ч. / Б. М. Хрусталёв [и др.]; под общ. ред. А. П. Несенчука. — Минск : БНТУ, 2007. — Ч. 2. — 273 с.
* Теплоснабжение и вентиляция : курсовое и дипломное проектирование : [учебное пособие для вузов по специальностям «Теплогазоснабжение и вентиляция», «Теплогазоснабжение, вентиляция и охрана воздушного бассейна»] / Б. М. Хрусталёв [и др.] — 3-е изд., испр. и доп. — Москва : Издательство АСВ, 2008. — 783 с.
* *Хрусталёв, Б. М.* Вентиляция : [учебное пособие по специальности «Санитарно-техническое оборудование зданий» для средних учебных заведений] / Б. М. Хрусталёв, В. П. Пилюшенко. — Минск : Технопринт, 1997. — 161 с.
* *Хрусталёв, Б. М.* Охрана воздушного бассейна от загрязнений : [учебное пособие по дисциплинам «Основы экологии и охрана окружающей среды» и «Очистка вентиляционных выбросов и ресурсосбережение» для специальности 29.07 — «Теплогазоснабжение, вентиляция и охрана воздушного бассейна»] / Б. М. Хрусталёв, Э. В. Сенькевич. — Минск : БПИ, 1991. — 96 с.
* *Хрусталёв, Б. М.* Пневматический транспорт / Б. М. Хрусталёв. — Минск : Информационная служба недвижимости, 1998. — 451 с.
* *Хрусталёв, Б. М.* Русско-белорусский словарь по инженерно-техническому оборудованию, системам и процессам ; Беларуска-рускi слоўнiк па iнжынерна-тэхнiчным абсталяваннi, сiстэмах i працэсах : [около 14 000 терминов] / Б. М. Хрусталёв, М. Г. Пшоник М. Г. — Минск : Беларуская навука, 2009. — 699 с.
* *Хрусталёв, Б. М.* Техническая термодинамика : в 2 ч. / Б. М. Хрусталёв, А. П. Несенчук, В. Н. Романюк. — Минск : Технопринт , 2004.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Вернасць альма-матэр, выпрабаваная часам і справай : [Барыс Мiхайлавiч Хрусталёў — рэктар БНТУ, доктар тэхнiчных навук, прафесар, член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэмii навук Беларусі, аб ім] // Вышэйшая школа. — 2007. — № 4. — С. 21.
* 
* 

## Спасылкі 
* Барыс Міхайлавіч Хрусталёў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Машынабудаўнікі СССР
Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Намеснікі міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Рэктары БНТУ
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў