open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Маршанскі раён

**Маршанскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае адукацыю (муніцыпальны раён) на поўначы Тамбоўскай вобласці Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Маршанск (у склад раёна не ўваходзіць).

## Адміністрацыйна-муніцыпальны падзел 
Маршанскі раён як адміністрацыйна-тэрытарыяльнае утварэнне ўключае 16 сельсаветаў:
# с. Алгасава — адміністрацыйны цэнтр Алгасаўскага сельсавета;
# с. Алкужы — адміністрацыйны цэнтр Алкужбаркаўскага сельсавета;
# с. Ванава — адміністрацыйны цэнтр Ванаўскага сельсавета;
# с. Вясёлае — адміністрацыйны цэнтр Весялоўскага сельсавета;
# пас. Вяжлі — адміністрацыйны цэнтр Дзмітрыеўскага сельсавета;
# с. Кацярынаўка — адміністрацыйны цэнтр Кацярынаўскага сельсавета;
# с. Івенне — адміністрацыйны цэнтр Івенскага сельсавета;
# с. Карэлі — адміністрацыйны цэнтр Карэльскага сельсавета;
# с. Крукава — адміністрацыйны цэнтр Крукаўскага сельсавета;
# с. Малыя Кулікі — адміністрацыйны цэнтр Кулікоўскага сельсавета;
# с. Левіна — адміністрацыйны цэнтр Левінскага сельсавета;
# с. Наватомнікава — адміністрацыйны цэнтр Наватомнікаўскага сельсавета;
# с. Ракша — адміністрацыйны цэнтр Ракшынскага сельсавета;
# с. Серпавое — адміністрацыйны цэнтр Серпоўскага сельсавета;
# с. Старатомнікава — адміністрацыйны цэнтр Старатомнікаўскага сельсавета;
# с. Вусце — адміністрацыйны цэнтр Усцьінскага сельсавета.

У Маршанскі раён як муніцыпальнае ўтварэнне са статусам муніцыпальнага раёна ўваходзяць 16 муніцыпальных утварэнняў са статусам сельскіх паселішчаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Тамбоўскай вобласці
Лісабонскі аўтаномны ўніверсітэт

**Лісабонскі аўтаномны ўніверсітэт** () — партугальская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лісабон.

## Структура 
* дэпартамент архітэктуры
* дэпартамент права
* дэпартамент камунікацый
* дэпартамент псіхалогіі
* дэпартамент камп’ютарных навук і інжынерыі
* дэпартамент міжнародных адносін
* дэпартамент эканамічных навук і бізнесу
* дэпартамент гісторыі, мастацтваў і гуманітарных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Партугаліі
Катэгорыя:Лісабон
Вінгсьют

**Вінгсьют** ( «касцюм-крыло» ад wing «крыло» + suit «касцюм») — спецыяльны касцюм-крыло, канструкцыя якога дазваляе набягаючым патокам паветра напаўняць крылы паміж нагамі, рукамі і целам пілота, ствараючы тым самым аэрадынамічны профіль. Гэта дае магчымасць выконваць плануючыя палёты. Сусветны рэкорд далёкасці палёту ў вінгсьюце, зафіксаваны ў кнізе Гінеса, складае 30,4 км. Сучасныя вінгсьюты таксама дазваляюць набіраць вышыню ў палёце (пры ўмове, што перад гэтым пілот разаўе дастатковую гарызантальную хуткасць).

Пры палётах у вінгсьюце для прызямлення выкарыстоўваецца парашут, таму яны лічацца разнавіднасцю парашутызму.

Катэгорыя:Парашутызм
Лісабонскі еўрапейскі ўніверсітэт

**Лісабонскі еўрапейскі ўніверсітэт** () — партугальская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лісабон. 

## Структура 
* Факультэт бізнесу і сацыяльных навук
* Факультэт дызайну, тэхналогій і камунікацый
* Факультэт турызму і гасціннасці
* Факультэт навук аб здароўі і спорце

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Партугаліі
Катэгорыя:Лісабон
Новая Ляда

**Новая Ляда** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Тамбоўскім раёне Тамбоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Навалядзінскага пассавета. Насельніцтва — 4620 чал. (2021). Размешчаны ў лясах у цэнтры вобласці, на берагах ракі Ляда і яе прытоку Талінкі, за 13 км на ўсход ад Тамбова.

Праз пасёлак праходзяць аўтадарога Р208 Тамбоў — Саратаў (таксама на Пензу і Сярдобск) і чыгунка Тамбоў — Саратаў. На паўднёва-ўсходняй ускраіне пасёлка знаходзіцца прыпыначны пункт 497 км, за 2,5 км на захад ад пасёлка знаходзіцца станцыя Рада. Першыя згадкі пра пасёлак датуюцца 1761 годам.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Тамбоўскай вобласці
Гайзінькалнс

**Гайзінькалнс** (), або **Гайзіньш** (), — найвышэйшы ўзгорак Латвіі. Вышыня над узроўнем мора — 311,94 м; вышыня ад падножжа гары — 61,6 м. Знаходзіцца на Відзэмскім узвышшы, у Маданскім краі.

На вяршыні знаходзіцца памятны камень, на якім сказана, што «17 жніўня 1930 года найвышэйшую вяршыню Латвіі наведаў прэзідэнт Альберт Квіесіс». На гару ідзе 5 пад’ёмнікаў (абсталяваны лыжныя базы). У 1978 годзе пачалося будаўніцтва 45-метровай назіральнай пляцоўкі на вяршыні, якая ў выніку так і засталася недабудаванай і доўгі час знаходзілася ў аварыйным стане, пакуль не была дэмантаваная шляхам падрыву зімой 2012 года. У добрае надвор’е з узгорка можна ўбачыць вежы Цэсвайнскага замка, які знаходзіцца за 24 км ад узгорка.

Катэгорыя:Узгоркі
Катэгорыя:Рэльеф Латвіі
Леанід Вячаславіч Пагарэльскі

**Леанід Вячаславіч Пагарэльскі** (нар. ) — дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі (1996—2001), дэпутат Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання.

## Біяграфія 
Бацька Леаніда Вячаслававіча загінуў на фронце і маці-сялянка выхоўвала сына адна.

У 1962 годзе пачаў працаваць электраманцёрам у калгасе імя Кутузава на Сенненшчыне. Там быў прынялі ў партыю, накіравалі ў Магілёўскую савецка-партыйную школу, дзе ён атрымаў спецыяльнасць заатэхніка-арганізатара. Пазней быў накіраваны ў Шумілінскі раён. У 1986 годзе быў выбраны старшынёй калгасу імя Энгельса, які ўзначальваў цягам 13 гадоў.

У 1995 годзе стаў дэпутатам у Вярхоўным Савеце Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* У Башнях прайшлі ўрачыстасці, прысвечаныя працоўнай біяграфіі знакамітага кіраўніка калгаса Леаніда Пагарэльскага (фота) 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Партугальскі ўніверсітэт імя інфанта Генрыха

**Партугальскі ўніверсітэт імя інфанта Генрыха** () — партугальская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Параньюшы (раён горада Порту). Названы ў гонар інфанта Генрыха Мараплаўцы.

## Структура 
* дэпартамент турызму, спадчыны і культуры
* дэпартамент псіхалогіі і адукацыі
* дэпартамент эканомікі і кіравання
* дэпартамент права
* дэпартамент навукі і тэхналогій
* дэпартамент архітэктуры і мультымедыяў

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Партугаліі
Катэгорыя:Порту
Салаца

**Са́лаца** (, ліў. *Salatsa*) — рака на поўначы Латвіі, прыток — Мазсалаца, выцякае з возера Буртніекс, даўжыня 96 км. Цячэ па Латвійскай паўночнай лясной раўніне. Рака працякае праз тры гарады, Мазсалаца, Стайцэлэ і Салацгрыва. Упадае ў Рыжскі заліў Балтыйскага мора ў горадзе Салацгрыва.

У рацэ водзяцца плотка, акунь, лешч, шчупак і міногі. Салаца — месца адпачынку. Берагі ракі месцамі скалістыя, з чырвонага пясчаніку дэвонскага перыяду, па берагах размешчана мноства пячор, а ў наваколлях растуць лясы.

Катэгорыя:Рэкі Латвіі
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Балтыйскае мора
Здаровы лад жыцця

**Здаровы лад жыцця** (**ЗЛЖ**) — лад жыцця чалавека, які дапамагае захаваць здароўе і знізіць рызыку неінфекцыйных захворванняў (НІЗ) шляхам кантролю над паводніцкімі фактарамі рызыкі.

Здаровы лад жыцця мае на ўвазе адмову ад тытуню і ўжывання алкаголю, рацыянальнае харчаванне, фізічную актыўнасць (фізічныя практыкаванні, спорт і да таго падобнае), умацаванне псіхічнага здароўя і іншыя меры па ўмацаванні здароўя.

Прынцыпы ладу жыцця звычайна закладваюцца ў маладым узросце, таму для фармавання здаровага ладу жыцця важным з’яўляецца фармаванне здаровага ладу ў гэтым узросце — звычкі, якія сфармаваліся ў маладосці, часта захоўваюцца і ў дарослым жыцці.

## Ключавыя аспекты здаровага ладу жыцця 
### Здаровае харчаванне 
Здаровае харчаванне з'яўляецца найважнейшым сродкам прафілактыкі развіцця цэлага шэрагу неінфекцыйных захворванняў і садзейнічае павелічэнню здаровай працягласці жыцця.

Інстытут Вейцмана ў Ізраілі пратэставаў 800 чалавек на працягу некалькіх гадоў, і даказаў што "здаровага харчавання" не існуе, арганізм і харчаванне кожнага чалавека ўнікальна.

## Гл. таксама 
* Straight edge

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Калі хочаш быць здаровым
Льюіс Майлстоўн

**Льюіс Майлстоўн** (пры нараджэнні: *Лейб Мільштэйн*; ; , , Бесарабская губерня, Расійская імперыя — , , ЗША) — амерыканскі кінарэжысёр, першы лаўрэат дзвюх прэмій «Оскар».

## Фільмаграфія 
* 1927 — Два аравійскія рыцары
* 1930 — На заходнім фронце без перамен

## Зноскі 
Катэгорыя:Кінарэжысёры ЗША
Катэгорыя:Кінарэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінапрадзюсары ЗША
Катэгорыя:Прадзюсары XX стагоддзя
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (ЗША)
Катэгорыя:Эмігранты з Расійскай імперыі
Катэгорыя:Імігравалі ў ЗША з Расіі
Сяргей Мікалаевіч Прахорчык

**Сяргей Мікалаевіч Прахорчык** (нар. , в. Зажэвічы, Салігорскі раён, Мінская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
У 1972 годзе скончыў Зажэвіцкую сярэднюю школу. У гэтым жа годзе паступіў ў Беларускі інстытут механізацыі і электрафікацыі сельскай гаспадаркі горада Мінска па спецыяльнасці інжынер-электрык. Скончыў інстытут у 1977 годзе.

З 1977 года па 1978 год працаваў старэйшым інжынерам-электрыкам Смалявіцкага РМЗ. З 1978 года займае пасаду старэйшага інжынера- электрыка МППК «Даманавічы» Салігорскага раёна. У 1981 годзе атрымаў пасаду галоўнага інжынера корма- прадпрыемства «Даманавічы». У гэтым жа годзе быў пераведзены на пасаду дырэктара гэтага ж прадпрыемства. З 1983 года па 1995 год быў дырэктарам саўгаса «Новае жыццё»

У 1995 годзе быў абраны старшынёй Салігорскага раённага выканаўчага камітэта і знаходзіўся на гэтым пасту да 2001 года. Адначасова з’яўляўся дэпутатам палаты прадстаўнікоў нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

З 2001 года па 2014 год выконваў функцыі старшыні Салігорскага міжраённага камітэта дзяржаўнага кантролю Мінскай вобласці.

## Спасылкі 
* ПРАХОРЧЫК СЯРГЕЙ МІКАЛАЕВІЧ 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Салігорскага раённага выканаўчага камітэта
Віртсу

**Віртсу** () — пасёлак у воласці Ляэнерана павета Пярнумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіў у склад воласці Ханіла павета Ляэнемаа. Па даных перапісу насельніцтва 2011 года ў пасёлку пражывалі 539 чалавек, з іх 520 (96,5 %) — эстонцы. Пасёлак размешчаны на аднайменным паўвостраве.

Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Катэгорыя:Пярнумаа
Кесальтэнанга

**Кесальтэнанга** (, кічэ Xelajú [ʃelaˈχu]) — другі па велічыні горад Гватэмалы. Цэнтр аднайменнага дэпартамента. Насельніцтва — 225 000 жыхароў (адзнака на 2011 год). Цэнтр горада размешчаны на вышыні 2333 метры над узроўнем мора. Заснаваны 7 мая 1524 года.

У 1838—1840 гады быў сталіцай дзяржавы Лос-Альтас. У 2008 годзе быў аб’яўлены сталіцай Цэнтральнаамерыканскага парламента.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Гватэмалы
Кала-Патхар

**Кала-Патхар** (непальск. काला पत्थर — «Чорная скала») — горная вяршыня ў сістэме Гімалаяў, з’яўляецца паўднёвым выступам гары Пумары. Асобнай вяршыняй Кала-Патхар лічыцца вельмі ўмоўна, бо яе адносная вышыня складае ўсяго 10 метраў. Узыходжанне на Кала-Патхар вельмі папулярнае сярод турыстаў-альпіністаў у сувязі з адноснай лёгкасцю, а таксама з-за выдатнага віду на Сагарматху (ад падножжа да вяршыні), які адкрываецца з вяршыні. Акрамя найвышэйшай гары свету, з Кала-Патхар адкрываецца цудоўны выгляд на вяршыні Нупцзэ, Чангзэ і Лхоцзэ. З 2011 года на Кала-Патхар працуе самая высокая вэб-камера ў свеце.

Узыходжанне на Кала-Патхар займае 1,5-2 гадзіны, калі ісці ад Гаракшэп (5164 м н.у.м.), або 3,5-5 гадзін, калі ад Лабучэ (4940 м н.у.м.)

У снежні 2009 года, з мэтай прыцягнення сусветнай увагі да праблемы змены клімату на планеце, на вяршыні Кала-Патхара пабываў прэм’ер-міністр Непала Мадхаў Кумар Непал, які правёў там кароткую нараду з Кабінетам міністраў.

Катэгорыя:Горы Непала
Катэгорыя:Гімалаі
Чамланг

**Чамланг** (Chamlang) (7321 м) — вяршыня хрыбта Махалангур-Хімал, у цэнтральнай частцы Гімалаяў, высокі пік з вельмі стромкімі сценамі, за 16 км на паўднёвы захад ад Макалу (8481 м). Размешчаны ў Непале. З’яўляецца 79-й па вышыні вяршыняй свету. Чамланг I знаходзіцца на паўднёва-заходнім ускрайку шасцікіламетровага грэбня, уся верхняя лінія якога ляжыць вышэй за 7000 метраў, а некалькі вяршынь перавышаюць 7200 м. Вышэйшы пункт паўночна-ўсходняй часткі грэбня Чамланг II (7296 м).

Катэгорыя:Гімалаі
Катэгорыя:Горы Непала
Уладзімір Анесціевіч Плецюхоў

**Уладзімір Анесціевіч Плецюхоў** (нар. , Варонежская вобласць, РСФСР) — беларускі вучоны-фізік, аўтар прац па класічнай і квантавай тэорыі поля, тэорыі рэляцівісцкіх хвалевых ураўненняў, дзяржаўны дзеяч Беларусі. Доктар фізіка-матэматычных навук (1992), прафесар (1994). Правадзейны член Міжнароднай акадэміі навук вышэйшай школы (Масква).

## Біяграфія 
У 1966 скончыў БДУ. Пасля аспірантуры БДУ, якую скончыў у 1969, прыйшоў у 1970 годзе ў Брэсц­кі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. С. Пушкіна, дзе працаваў на пасадах старшага выкладчыка (1970—1976), дацэнта (1976—1985), загадчыка кафедрай фізікі (1985—1991), прарэктара па навуковай працы (1991—1996). На працягу 1996—1999 гадоў узначальваў Пастаянную камісію Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі па адукацыі, культуры, навуцы і навукова-тэхнічным прагрэсе. З 1999 да 2002 года быў рэктарам БрДУ імя А. С. Пушкіна, з 2003 па 2010 — дэканам фізічнага факультэта. Цяпер прафесар кафедры агульнай і тэарэтычнай фізікі.

Быў дэлегатам І і ІІ Усебеларускага народнага сходу.

Удзельнічаў у выкананні заданняў Дзяржаўных праграм фундаментальных і навуковых даследаванняў «Палі і часціцы» (2007—2010 гады) і «Канвергенцыя» (2011—2013, 2014—2015 гады), а таксама заданняў Беларускага рэспубліканскага фонду фундаментальных даследаванняў па тэме «Апісанне сіметрый і эфектаў узаемадзеяння спінавых часціц у мнагакампанентным падыходзе» (2013—2015 гады).

## Навуковыя інтарэсы 
Тэарэтычныя даследаванні ў галіне класічнай і квантавай тэорыі поля, фізікі элементарных часціц. Яго доктарская дысертацыя прысвечана вывучэнню рэлятывісцкіх хвалевых ураўненняў з кратнымі прадстаўленнямі і ўнутраных ступеней свабоды часціц.

## Узнагароды 
Медаль Францыска Скарыны, нагрудны знак «Выдатнік адукацыі Беларусі», ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР, Міністэрства адукацыі БССР і Беларусі, Нацыянальнага сходу Беларусі, Брэсцкага аблвыканкама і абласнога Савета дэпутатаў.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2001. — Т. 12. — С. 424.
* Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 98

## Спасылкі 
* Профіль на сайце БрДУ імя А. С. Пушкіна
* Педагогіка — назаўсёды

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Рэктары Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Лілі Джэймс

**Лілі Хлоя Нінет Томсан** (; нар. ), больш вядомая як **Лілі Джэймс** () — брытанская актрыса.

Лілі дэбютавала на тэлебачанні ў 2010 годзе, зняўшыся ў чатырох серыях серыяла «Проста Уільям». У 2011 годзе яна знялася ў васьмі серыях серыяла «Таемны дзённік дзяўчыны па выкліку». У 2012 годзе сыграла ролю Карыны ў фільме «Гнеў тытанаў».

З 2012 па 2015 год Джэймс здымалася ў серыяле «Абацтва Даўнтан». У 2015 годзе выйшаў фільм «Папялушка», дзе яна адыграла галоўную ролю. Роля прынца дасталася Рычарду Мэдэну.

І ў 2015 і ў 2016 гадах Лілі атрымала прэмію Гільдыі кінаакцёраў ЗША ў катэгорыі «Лепшы акцёрскі склад у драматычным серыяле» за ролю ў серыяле «Абацтва Даўнтан». У 2017 годзе знялася ў фільме «Baby Driver» ў ролі Дэборы. Улетку 2018 гады выйшаў фільм «Mamma Mia! 2», у якім Лілі выканала ролю юнай Донны.

У 2019 годзе актрысу можна было ўбачыць на вялікіх экранах у музычнай меладраме «Yesterday», а ў 2020 годзе — на Netflix у трылеры «Рэбека», экранізацыі аднайменнага рамана Дафны Дзюмар’е.

У 2021 годзе Лілі Джэймс выканала галоўную ролю ў міні-серыяле «У пошуках кахання». У 2022 годзе чакаецца выхад міні-серыяла «Пэм і Томі» на сэрвісе Hulu. Джэймс грае ў праекце Памэлу Андэрсан. Роля яе мужа, Томі Лі, дасталася Себасціяну Стэну. Акрамя гэтага, на 2022 год намечаны выхад у пракат рамантычнай камедыі Шэкхара Капура «Пры чым тут каханне?» з Лілі ў галоўнай ролі. У карціне таксама сыгралі Шазад Латыф і Эма Томпсан.
Рычард Мэдэн

**Рычард Мэдэн** (, нар. , Вялікабрытанія) — брытанскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання. Найбольш вядомы дзякуючы ролям Роба Старка ў серыяле «Гульня тронаў» і галоўнай ролі ў серыяле «Целаахоўнік», за якую ён атрымаў прэмію «Залаты глобус» (2019). Таксама ён сыграў ролі ў фільмах «Папялушка», «1917» і ролю Козіма дэ Медычы ў серыяле «Медычы».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кінаакцёры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры агучвання Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Дзеці-акцёры Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Раздзел 3: Грэх

«**Раздзел 3: Грэх**» () — эпізод амерыканскага серыяла «*Мандалорац*». Сцэнарый серыі напісаў Джон Фаўра, рэжысёрскае крэсла заняла . Серыя выйшла на Disney+ 22 лістапада 2019 года.

## Сюжэт 
Мандалорац прывозіць Дзіця кліенту на Невара і забірае ўзнагароду — 20 пласцінак бескарскай сталі. Наперакор звычаю, мандалорац цікавіцца, што кліент плануе рабіць з Дзіцём, аднак атрымлівае адказ, што гэта не яго клопат. Вярнуўшыся ў сховішча мандалорцаў з заробленай сталлю, Мандалорац замаўляе ў Збраяркі новую кірасу і лепшую зброю, рэшту бескару аддаючы на падтрымку знойдзеных мандалорскіх дзяцей. Пасля мандалорац атрымлівае ў Грыфа Карга новае заданне і рыхтуецца да адлёту. Усё ж з пачуцця віны ён атакуе базу Кліента, забіўшы большасць штурмавікоў, якія яе ахоўвалі. Ён выратоўвае Дзіця з лабараторыі доктара Першынга, які пачаў праводзіць з ім эксперыменты, але не забівае доктара. Па дарозе да карабля яго шлях заступаюць іншыя паляўнічыя на галовы і Грыф Карга, які патрабуе аддаць Дзіця. Пасля адмовы пачынаецца перастрэлка, і ён выкараскваецца з няроўнага бою толькі з дапамогай іншых мандалорцаў са сховішча, пасля чаго адлятае на караблі. 

## Акцёрскі склад 
## Музыка 
Музыку да серыі напісаў Людвіг Ёрансан. Саўндтрэк быў выпушчаны 22 лістапада 2019 года.

## Узнагароды 
Паводле сайта «*Internet Movie Database*» серыя была адзначана 1 намінацыяй.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* Раздзел 3: Грэх на сайце «*Rotten Tomatoes*» 

Катэгорыя:Эпізоды тэлесерыялаў
Эскуінтла (Гватэмала)

**Эскуінтла** () — горад і муніцыпалітэт на поўдні цэнтральнай часткі Гватэмалы, адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Эскуінтла. Размешчаны прыкладна за 45 км на паўднёвы захад ад горада Гватэмала, ля падножжа хрыбта Сьера-Мадрэ-дэ-Ч’япас, на вышыні 355 м над узроўнем мора. Горад ляжыць на скрыжаванні аўтамабільных дарог CA-2 і CA-9. Эскуінтла з’яўляецца адным з найбуйнейшых прамысловых цэнтраў краіны.

Насельніцтва горада па дадзеных на 2002 год —  чалавек, насельніцтва муніцыпалітэта —  чалавек. Плошча муніцыпалітэта — 332 км².

У Эскуінтле знаходзіцца два нацыянальныя паркі, Пакая і Сіпакатэ-Наранха.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Гватэмалы
Джон Фаўра

**Джонатан Коля Фаўра** (; нар. 19 кастрычніка 1966, Нью-Ёрк) — амерыканскі акцёр кіно і тэлебачання, кінарэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар і тэлевядучы.
## Фільмаграфія 
* (2013) «Воўк з Уол-стрыт» — Мэні Рыскін
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кінарэжысёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Кінапрадзюсары ЗША
Іван Якаўлевіч Брытаў

**Іва́н Я́каўлевіч Бры́таў** (, в. Жохава  — ?) — дзяржаўны дзеяч БССР, міністр тарфяной прамысловасці БССР (1970—1972).

## Біяграфія 
З сялян. Член КПСС з 1945 года. Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя Куйбышава (1965). 

У 1942—1947 і 1952—1954 гадах у Савецкай Арміі. У 1949—1952 гадах начальнік здабычы торфу торфпрадпрыемства «Дунілава» Яраслаўскай вобласці. У 1954—1969 гадах дырэктар торфпрадпрыемства «Светлагорскае» Гомельскай вобласці. У 1969—1970 начальнік Упраўлення мясцовай прамысловасці Гомельскага аблвыканкама.

З 24 лютага 1970 года міністр тарфяной прамысловасці БССР.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонага сцяга, медалямі.

## Літаратура 
* 

 
Катэгорыя:Міністры паліўнай прамысловасці БССР
Сінін (значэнні)

**Сінін** — тапонім.

* Сінін — горад у Кітаі.
* Сінін — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі.

## Гл. таксама 
* Новы Сінін
* Стары Сінін
Зебудж

**Зебудж** — горад у Паўночным рэгіёне Мальты. Адзін з найстарэйшых гарадоў краіны, насельніцтва — 11 074 жыхароў (чэрвень 2021 года).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Антоніа Шарціна, мальтыйскі скульптар

Катэгорыя:Гарады Мальты
Мікалай Міхайлавіч Шаўцоў

**Мікалай Міхайлавіч Шаўцоў** (нар. , в. Багуцічы, Ельскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Старшыні ЦК Беларускага прафсаюза работнікаў культуры.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі дзяржаўны інстытут культуры, Мінскую вышэйшую партыйную школу, Мінскі інстытут кіравання аграпрамысловым комплексам

У 1970-ых гадах быў дырэктарам у Зашырскім СДК Ельскага раёна. У 1990-ых быў у Камісіі па адукацыі, культуры, навуцы і навукова-тэхнічным прагрэсе Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

## Літаратура 
* Парламент — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь. — Мн., 1997.

## Спасылкі 
* Мікалай Шаўцоў: «Культасветработа — тэрмін актуальны» 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Нараўлянскага раённага выканаўчага камітэта
Мджар (Гоца)

**Мджар** () — партовы горад на паўднёвым усходзе вострава Гоца, Мальта. Мджар — самы вялікі рыбацкі населены пункт на Гоца. Апроч паромнага тэрмінала, у горадзе таксама знаходзіцца прыстань для яхт. Над горадам узвышаецца форт Шамбрэ, пабудаваны ў 1749 г. рыцарамі Ордэна Святога Іаана. Мджар звязаны паромам з гаванню Чыркева і востравам Коміна. Аўтобусы ходзяць да гарадоў Вікторыя і Марсалфорн.

Катэгорыя:Гарады Мальты
Вікторыя (Мальта)

**Вікторыя** (да 1887 г. — Рабат) — галоўны горад другога па велічыні вострава Мальты Гоца. Горад быў перайменаваны ў 1887 г. у гонар каралевы Вікторыі. Паселішча на месцы горада ўзнікла ўжо ў эпоху бронзавага веку, пазней тут сяліліся фінікійцы і рымляне, якія ўзвялі цытадэль горада.

Катэгорыя:Гарады Мальты
Справа Ціманоўскай

[міні|[Крысціна Ціманоўская з віцэ-прэм’ерам  пасля прыезду ў Польшчу.]]
**Справа Ціманоўскай** ― скандал, выкліканы Беларуссю на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года, калі 1 жніўня 2021 года стала вядома, што беларуская спрынтарка Крысціна Ціманоўская была знята з спаборніцтваў на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года за размяшчэнне ў сацыяльных сетках відэа, у якім крытыкаваліся яе трэнеры і збіраецца рэпатрыявацца ў Беларусь з Токіа супраць уласнай волі.

Затым Крысціна Ціманоўская знаходзілася пад аховай японскай паліцыі, пакуль яна не атрымала гуманітарную візу з боку Польшчы. Праз некалькі дзён яна ляціць у Варшаву. Міжнародны алімпійскі камітэт і іншыя краіны крытыкавалі дзеянні Беларусі, у тым ліку ўвядзенне дадатковых санкцый.

3 лютага 2022 года ЗША ўвялі візавыя абмежаванні для грамадзян Беларусі, якія ўдзельнічалі ў экстэрытарыяльнай дзейнасці супраць апазіцыі, у тым ліку ў інцыдэнце з Ціманоўскай.

## Кантэкст 
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка праяўляе асаблівую цікавасць да спорту, разглядаючы ў ім ідэалагічную аснову свайго рэжыму, і, паводле «Amnesty International», спартсмены часцей за ўсё становяцца мішэнню Лукашэнкі, таму што ім спрыяе дзяржава. Такім чынам, выказванне лічыцца больш здрадлівым. Шэраг беларускіх спартоўцаў наўпрост крытыкавалі Лукашэнку, а некаторыя былі забароненыя і зняволеныя за ўдзел у акцыях пратэсту.

7 снежня 2020 года, пасля абвінавачанняў у запалохванні і нават катаваннях спартсменаў, Міжнародны алімпійскі камітэт (МАК) абвясціў аб прыняцці некалькіх часовых мер у дачыненні да Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь (НАК РБ). Сярод гэтых мер — забарона Выканаўчага савета НАК РБ «ад усіх мерапрыемстваў і мерапрыемстваў МАК, у тым ліку Алімпійскіх гульняў». Старшынёй праўлення ў той час быў Аляксандр Лукашэнка, а першым намеснікам старшыні праўлення быў яго старэйшы сын Віктар Лукашэнка. Тэрмін дзеяння гэтых мер павінен быў скончыцца пасля правядзення выбараў Выканаўчага савета НАК РБ у канцы лютага 2021 года. Гэтыя выбары дазволілі Віктару выконваць двайную ролю старшыні і першага намесніка старшыні праўлення. Праз два тыдні, 8 сакавіка, МАК аднавіў свае ранейшыя меры супраць Выканаўчага савета НАК БР у дадатак да дадання новых мер.

Напярэдадні летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года трох беларускіх спартсменаў дыскваліфікавалі за тое, што яны не прайшлі неабходную колькасць тэстаў на наркотыкі ў рамках падрыхтоўкі да Алімпіяды.

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Жнівень 2021 года
Катэгорыя:2021 год у Беларусі
Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2020
Катэгорыя:2021 год у Польшчы
Катэгорыя:Знешняя палітыка Беларусі
Катэгорыя:Беларуска-польскія адносіны
Меліха

**Мелі́ха** () — горад на паўночным захадзе Мальты, адзін з самых папулярных турыстычных цэнтраў. Насельніцтва — каля 10 тысяч жыхароў.

Першыя паселішчы на месцы горада ўзніклі ўжо ў эпоху неаліту. Горад існаваў у эпоху панавання Візантыі, быў разрабаваны арабамі ў 870 годзе і закінуты. Пасля пераходу вострава пад валадарства рыцарскага ордэна (1530) было адноўлена свяцілішча Дзевы Марыі, куды прыходзілі пакланіцца фрэсцы Мадонны, па паданні, напісанай апосталам Лукой. Насамрэч фрэска створана ў канцы XIII стагоддзя ў візантыйскай традыцыі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Мальты
Моста

**Моста** (мальт. Mosta) — горад на Мальце. Насельніцтва — 19 000 жыхароў. Знаходзіцца ў цэнтры вострава Мальта, на паўднёвы захад ад Ла-Валеты. Галоўнай славутасцю з’яўляецца сабор — Ратонда Успення Багародзіцы, купал якога (37 м у дыяметры) з’яўляецца трэцім па велічыні ў Еўропе і дзявятым у свеце. Падчас нямецкай бамбардзіроўкі 9 красавіка 1942 года ў сабор трапіла бомба, але не ўзарвалася. У саборы знаходзілася 302 чалавекі. З іх ніхто не пацярпеў.

Катэгорыя:Гарады Мальты
Сан-Паўль-іль-Бахар

**Сан-Паўль-іль-Бахар** (мальт. San Pawl il-Baħar, у літаральным перакладзе «Бухта святога Паўла») — горад на Мальце, размешчаны на паўночным усходзе вострава за 16 км ад Валеты.

Горад названы ў гонар святога апостала Паўла, які паводле Дзеяў святых апосталаў пацярпеў караблекрушэнне каля прыбярэжных астравоў у бухце, названай пазней таксама ў яго гонар.

Насельніцтва горада — 13619 чалавек (Перапіс 2005 года).

Катэгорыя:Гарады Мальты
Галіяфы

«**Галіяфы**» — незалежнае беларускае выдавецтва, заснаванае 25 лістапада 2007 года пісьменнікамі Міхасём Башурам і Зміцерам Вішнёвым. Ставіць за мэту расказаць як пра самыя адметныя культурныя з’явы, пра найноўшыя эстэтычныя практыкі, пра найбольш перспектыўныя праекты. Заснавальнікі «Галіяфаў» у пачатку 1990-х гадоў ўваходзілі ў літаратурна-мастацкі рух «Бум-Бам-Літ», які адыграў важную ролю ў станаўленні сучаснай літаратуры. Назва выдавецтва паходзіць з «афрыканістычных» ідэй «Бум-Бам-Літа»: назву галіяфы носяць найбуйнейшыя ў свеце жукі, што жывуць у Афрыцы.

Мае сваю аднайменную кнігарню ў Мінску, а таксама інтэрнэт-краму. Пасля заканчэння тэрміну забароны выдавецтва «Галіяфы» не працуе: не прайшлі дзяржаўную пераатэстацыю.
  

## Спасылкі 
* 
* Старонка выдаваецца на kamunikat.org

Катэгорыя:Выдавецтвы Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:2007 год у Беларусі
Зурык

**Зурык** (мальт. Żurrieq; або **Із-Зурык**, мальт. Iż-Żurrieq) — адзін са старэйшых гарадоў Мальты. На лістапад 2005 года ў горадзе пражывала крыху менш за 10 тыс. чалавек. Знаходзіцца на паўднёвым усходзе вострава Мальта.

Да памятных мясцін Зурыка адносяцца: Блакітны Грот (Іль-Хнэя, Il-Ħnejja), вятрак Шарола, катакомбы паблізу ветрака, побач з вёскай Сафі.
## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Мальты
Хамрун

**Хамрун** — горад на Мальце. Насельніцтва — 9244 чалавекі (2014).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Курт Хамлея, мальтыйскі спявак

Катэгорыя:Гарады Мальты
Рабат (Мальта)

**Рабат**, поўная назва — **Рыбат-аль-Фатх**, літар. «вёска перамогі» — невялікі населены пункт на востраве Мальта, непадалёк ад Мдзіны. Назву Рабат таксама насіў да 1897 г. галоўны горад вострава Гоца, пераназваны ў Вікторыю.

У часы арабскага панавання на Мальце горад Мдзіна быў падзелены на два: Мдзіна і Рабат. У цяперашні час у Рабаце пражывае каля 11 тыс. жыхароў, а ў Мдзіне — толькі 300.

Катэгорыя:Гарады Мальты
Лука (Мальта)

**Лука**  ( — таполя) — горад у Паўднёвым рэгіёне на Мальце.

Старажытны горад з шчыльным насельніцтвам, тыповым для Мальтыйскіх астравоў. На сакавік 2014 года насельніцтва Лукі — 5945 чалавек. На галоўнай плошчы знаходзіцца царква, прысвечаная Андрэю Першазванаму. Традыцыйнае свята Святога Андрэя Першазванага адзначаецца ў першую нядзелю ліпеня, літургічнае свята адзначаецца 30 лістапада.

Катэгорыя:Гарады Мальты
Бірзебуджа

**Бірзебуджа** (мальт. Birżebbuġa) — горад і порт на поўдні Мальты ў заліве Святога Георгія, у якім пражываюць каля 8 000 жыхароў. Былы рыбацкі пасёлак з часам ператварыўся ў летні курорт Мальты. Горад вядомы выкапнёвымі рэшткамі эпохі апошняга зледзянення, выяўленымі ў гроце Гхар-Далам, а таксама руінамі мегалітычнага храма ў найбліжэйшай вёскі Бордж ін-Надур.

Катэгорыя:Гарады Мальты
Сент-Джуліянс

**Сент-Джуліянс** (), **Сан-Джыльян** () — горад на Мальце, размешчаны ўздоўж узбярэжжа Міжземнага мора. Знаходзіцца на поўнач ад сталіцы краіны Валеты. Папулярны турыстычны курорт. Насельніцтва — 7752 чалавек (лістапад 2005 г.).

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Раберта Мецола (нар. 1979) — мальтыйскі палітык.

Катэгорыя:Гарады Мальты
Аляксандр Віктаравіч Блахін

**Аляксандр Віктаравіч Блахін** (нар. 12 студзеня 1951, Іванава, СССР) — расійскі дыпламат. Надзвычайны і паўнамоцны пасол (1996).

## Біяграфія 
1967—1968 — рабочы завода «Ивторфмаш» (Іванава).

1974 год — скончыў Іванаўскі энергетычны інстытут імя В. І. Леніна.

1974—1977 — старшы інжынер, намеснік начальніка цэха, начальнік цэха, намеснік галоўнага энергетыка завода «Физприбор» (Кіраў).

1977—1978 — знаходзіўся ў камандзіроўцы ў Манголіі па лініі Міністэрства абароны СССР.

1978—1980 — галоўны механік Іванаўскага швейнага аб’яднання.

1980—1983 — аспірант Іванаўскага энергетычнага інстытута.

1983—1990 — галоўны энергетык Шчолкаўскага біякамбіната (Маскоўская вобласць).

1990—1993 — народны дэпутат РСФСР.

1990—1992 — сакратар Камітэта Вярхоўнага Савета Расіі па пытаннях работы Саветаў народных дэпутатаў і развіццю самакіравання.

З 1992 года на дыпламатычнай службе ў МЗС Расіі.

* 26 чэрвеня 1995 — 6 студзеня 2000 — Надзвычайны і Паўнамоцны пасол Расійскай Федэрацыі ў Азербайджане.
* 6 студзеня — 7 мая 2000 — Міністр па справах федэрацыі і нацыянальнасцяў Расійскай Федэрацыі.
* 26 ліпеня 2002 — 14 ліпеня 2005 — Надзвычайны і Паўнамоцны пасол Расійскай Федэрацыі ў Рэспубліцы Беларусь.
* 10 лістапада 2005 — 29 чэрвеня 2010 — Надзвычайны і Паўнамоцны пасол Расійскай Федэрацыі ў Аўстраліі.
* 31 студзеня 2006 — 29 чэрвеня 2010 — Надзвычайны і паўнамоцны пасол Расійскай Федэрацыі ў Рэспубліцы Астравоў Фіджы па сумяшчальніцтве.

## Сям’я 
Жанаты, мае дачку. Нікольская Ганна Аляксандраўна

## Узнагароды 
* Ганаровая грамата Урада Расійскай Федэрацыі (12 студзеня 2001) *за заслугі перад дзяржавай і шматгадовую добрасумленную працу*.
* Медаль ордэна «За заслугі перад Айчынай» I ступені (13 кастрычніка 2014) — *за вялікі ўклад у рэалізацыю знешнепалітычнага курсу Расійскай Федэрацыі і шматгадовую добрасумленную працу*.
* Юбілейны медаль «Незалежны, Нязменна Нейтральны Туркменістан» (2015, Туркменістан).
* Юбілейны медаль «25 гадоў Нейтралітэту Туркменістана» (2020, Туркменістан)
* Ордэн Пашаны (8 чэрвеня 2020 года) — *за вялікі ўклад у рэалізацыю знешнепалітычнага курсу Расійскай Федэрацыі і шматгадовую дзяржаўную службу*.

## Дыпламатычны ранг 
* Надзвычайны і паўнамоцны пасланнік 1 класа (6 сакавіка 1995)
* Надзвычайны і паўнамоцны пасол (29 кастрычніка 1996)

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце persons.ru

Катэгорыя:Паслы Расіі ў Беларусі
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём ордэна «За заслугі перад Айчынай» I ступені
Катэгорыя:Дыпламаты Расіі
Мальта (значэнні)

**Мальта**:
* Мальта
* Мальта (аэрапорт)
* Мальта (рака)
* Мальта (стаянка)
Мальта (стаянка)

**Мальта** — адна з найбольш вядомых познепалеалітычных стаянак Сібіры. Знаходзіцца каля цяперашняга сяла Мальта Усольскага раёна Іркуцкай вобласці Расіі, на рацэ Белай, на захад ад возера Байкал.

Стаянка была адкрыта, калі селянін Савельеў, вырашыўшы паглыбіць у сябе дома склеп, выкапаў з зямлі вялізную костку. Загадчык вясковай чытальні Бертрам выказаў здагадку незвычайнасць дадзенай знаходкі паведаміў пра яе ў Іркуцк. 7 лютага 1928 года супрацоўнік Іркуцкага краязнаўчага музея Міхаіл Міхайлавіч Герасімаў (будучы стваральнік метаду антрапалагічнай рэканструкцыі асобы па чэрапе, «метад Герасімава»), прыбыў у Мальту і летам пачаў раскопкі. Ім была вывучана тэрыторыя плошчай каля 1000 м².

Радыёвугляродная датыроўка стаянкі паказвае, што яна існавала ў пачатку сартанскага зледзянення, прыкладна 14750 гадоў назад (XIII тысячагоддзе да н. э.). Пазнейшыя дадзеныя далі дату каля 24 тысячы гадоў таму. Інвентар блізкі да матэрыялаў стаянак Бурэць (знаходзіцца за 20 км ад Мальты) і Ачынскай, на гэтай падставе вылучаецца мальцінска-бурэцкая культура.

У 2020 годзе на стаянцы Мальта археолагі праводзілі выратавальныя работы, бо па тэрыторыі стаянкі пройдзе дарога, прадугледжаная праектам будаўніцтва абходу горада Усолле-Сібірскае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Расіі
Катэгорыя:Гісторыя Іркуцкай вобласці
Катэгорыя:Дагістарычная Расія
Катэгорыя:Археалогія ў Сібіры
Міхаіл Міхайлавіч Герасімаў

**Міхаіл Міхайлавіч Герасімаў** (; 2 [15] верасня 1907, , Расійская імперыя — , , РСФСР) — савецкі антраполаг, археолаг і скульптар, доктар гістарычных навук (1956), заслужаны дзеяч навукі. Аўтар методыкі аднаўлення вонкавага аблічча чалавека на аснове шкілетных рэшткаў — так званага «метада Герасімава».

Катэгорыя:Антраполагі СССР
Катэгорыя:Асобы на манетах
Сліма

**Сліма**  (мальт. Tas-Sliema, англ. Sliema) — горад на паўночным узбярэжжы Мальты. Горад з’яўляецца важным цэнтрам эканомікі, шопінгу і адпачынку. Сліма — галоўная жылая і гандлёвая зона. Тут сканцэнтраваны многія сучасныя гасцініцы Мальты. Сліма быў ціхай рыбацкай вёсачкай на паўвостраве ўздоўж бухты Марсамшэт.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Роберт Абела (нар. 1977) — мальтыйскі юрыст і палітык.

Катэгорыя:Гарады Мальты
Паркаль

**Паркаль** (ад ) — лёгкая баваўняная аднакаляровая або з набіўным малюнкам тканіна. Атрымліваюць спецыяльнай апрацоўкай міткалю (суравая тонкая баваўняная тканіна палатнянага перапляцення). Выкарыстоўваюць для вырабу лёгкіх жаночых і дзіцячых сукенак, мужчынскіх кашуль, бялізны і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Гістарычныя вёскі Сіракава-го і Гакаяма

**Гістарычныя вёскі Сіракава-го і Гакаяма** () з'яўляюцца аб'ектам сусветнай спадчыны на захадзе Японіі. Ахоўваемая тэрыторыя — 68 га.

## Спасылкі 
* Learning About the Historic Villages of Shirakawa-go and Gokayama 
* Rana P.B. Singh, The World Heritage Villages of Shirakawa-Gō and Gokayama, Japan: Continuing Culture and Meeting Modernity

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Японіі
Катэгорыя:Гісторыя Японіі
Уладзімір Мікалаевіч Савічаў

**Уладзімір Мікалаевіч Савічаў** (нар. , Татарск, Новасібірская вобласць) — Генерал-лейтэнант міліцыі (1993), Кандыдат юрыдычных навук, дацэнт.

## Біяграфія 
Скончыў Адэскі дзяржаўны ўніверсітэт (1964). Намеснік міністра ўнутраных спраў БССР (1984—1987). Начальнік Акадэміі міліцыі МУС Рэспублікі Беларусь (1987—1995). Удзельнік ліквідацыі аварыі на Чарнобыльскай АЭС.

## Узнагароды 
* Заслужаны работнік МУС 
* медаль «За выдатную службу па ахове грамадскага парадку» 

## Літаратура 
* Белорусская юридическая энциклопедия. В 4 т. Т. 3. ― Минск, 2011.
* Ветеранская организация Академии МВД Республики Беларусь в действии : биографический справочник. ― Минск, 2008.
* Академия Министерства внутренних дел Республики Беларусь : история и современность. ― Минск, 2013.

## Спасылкі 
* САВИЧЕВ Владимир Николаевич 

Катэгорыя:Рэктары Акадэміі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Ліквідатары Чарнобыльскай аварыі
Лагодная (фільм, 2017)

«**Лагодная**» () — мастацкі фільм 2017 года рэжысёра Сяргея Лазніцы. Сумесная вытворчасць Францыі, Расіі, Германіі, Літвы, Нідэрландаў, Украіны.

Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 24-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».

## Сюжэт 
Маладая жанчына жыве на ўскраіне невялікага гарадка. Пасылка, якую яна адправіла свайму мужу, што знаходзіцца за кратамі ў іншым горадзе, вярнулася з пазнакай «адрасат невядомы». Разгубленая і спалоханая жанчына адпраўляецца ў далёкі шлях, каб даведацца пра лёс мужа. Так пачынаецца падарожжа, поўнае зневажанняў і гвалту, гісторыя абсурднага змагання з непранікальнай крэпасцю.

## Акцёрскі склад 
* Васіліна Макаўцава
* Лія Ахеджакава
* Барыс Каморзін
* Марына Кляшчова
* Валерыу Андрыута
* Сяргей Колесаў
* Вiктар Немец

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 2 кінаўзнагародамі і яшчэ 13 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2017 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2017 года
Катэгорыя:Фільмы Расіі 2017 года
Катэгорыя:Фільмы Германіі 2017 года
Катэгорыя:Фільмы Літвы 2017 года
Катэгорыя:Фільмы Нідэрландаў 2017 года
Катэгорыя:Фільмы Украіны 2017 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Расіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Германіі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Літвы
Катэгорыя:Фільмы-драмы Нідэрландаў
Катэгорыя:Фільмы-драмы Украіны
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы Сяргея Лазніцы
Стыў Фосет

**Джэймс Стывен Фосет** (; , Джэксан, штат Тэнесі — , штат Каліфорнія) — амерыканскі бізнесмен, паветраплавальнік, яхтсмен, саўладальнік фірмы Scaled Composites, мільярдэр. Вядомы сваімі шматлікімі падарожжамі і рэкордамі ў паветраплаванні і парусным спорце. 3 верасня 2007 года загінуў, разбіўся на аднаматорным самалёце.

Катэгорыя:Падарожнікі ЗША
Катэгорыя:Лётчыкі ЗША
Катэгорыя:Яхтсмены
Катэгорыя:Спартсмены ЗША
Катэгорыя:Удзельнікі кругасветных падарожжаў
Катэгорыя:Загінулі ў авіякатастрофах
Катэгорыя:Сусветныя рэкардсмены
Джэксан (Тэнесі)

**Джэксан** () — горад у ЗША, у штаце Тэнесі, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай сталічнай вобласці, найбуйнейшы горад на тэрыторыі акругі Мадысан. З’яўляецца восьмым па колькасці насельніцтва горадам штата. Клімат — вільготны субтрапічны. Сярэдняя тэмпература студзеня складае −1 °C, ліпеня −33 °C. Першае еўрапейскае паселішча ў гэтай мясцовасці было заснавана ў 1820 годзе. Горад быў названы ў гонар генерала Эндру Джэксана, героя Вайны 1812 года і будучага прэзідэнта. Афіцыйным годам заснавання горада лічыцца 1821 год.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Стыў Фосет — амерыканскі паветраплавальнік

Катэгорыя:Гарады Тэнесі
Парашутны спорт

**Парашутны спорт** — скачкі з парашутам з лятальных апаратаў, від авіяцыйнага спорту. Уключае ўласна спартыўныя скачкі (адзіночныя і групавыя) на дакладнасць прызямлення ў мішэнь радыусам 0,16 м з вышынь 800—1200 метраў і зацяжныя з выкананнем акрабатычных фігур у свабодным падзенні з вышынь 1800—2200 метраў. У праграмы спаборніцтваў таксама ўключаюцца і іншыя віды скачкоў: вышынныя з вышынь 7000 м і больш; акрабатычныя; камбінаваныя; парашутнае магабор’е: скачкі на дакладнасць прызямлення, стральба з малакалібернай вінтоўкі, бег (крос), плаванне і інш.

Узнік у канцы 1920-пачатку 1930-х гадоў. Міжнародная парашутная камісія ў складзе Міжнароднай авіяцыйнай федэрацыі (ФАІ) з 1950 года. Першы чэмпіянат свету адбыўся ў 1951 годзе ў Югаславіі. Рэкорды свету ФАІ рэгіструе ў 46 відах скачкоў. Найбольш развіты парашутны спорт у Германіі, ЗША, Канадзе, Польшчы, Расіі, Францыі і інш.

На Беларусі парашутны спорт развіваецца з 1930-х гадоў. Федэрацыю парашутнага спорту Беларусі створана ў 1995 годзе. Чэмпіянаты рэспублікі праводзяцца з 1953 года. Сярод беларускіх спартсменаў — чэмпіён свету і абсалюітны чэмпіён Еўропы — У. Гурны, чэмпіёны свету В. Слабадзянюк, М. Дзмітраў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Авіяцыйны спорт
Нямецка-балтыйская партыя

**Нямецка-балтыйская партыя** (, ) — палітычная партыя першай Эстонскай Рэспублікі, якая існавала з 1918 па 1935 гады. Партыя прадстаўляла інтарэсы нямецкай нацыянальнай меншасці.

## Гісторыя 
Партыя была заснавана 27 лістапада 1918 года пад назвай **Нямецкая партыя Эстоніі** (, ) для ўдзелу ў выбарах ва Устаноўчы сход Эстоніі. Пасля Вызваленчай вайны перайменавана ў **Нямецка-балтыйскую партыю**.

Партыя атрымала 3 мандата ва Устаноўчы сход Эстоніі ў красавіку 1919 года. На парламенцкіх выбарах 1920 года яна ўжо набрала 4 мандата, але гэтая колькасць знізілася да 3 пасля парламенцкіх выбараў 1923 года і да 2 пасля парламенцкіх выбараў 1926 года. Для ўдзелу ў парламенцкіх выбарах у 1929 года, сумесна са Шведскай народнай лігай Прыбалтыйскага краю, партыя сфармавала «Нямецка-Шведскі блок», які набраў 3 мандата (2 балтыйскіх немца і 1 швед) ў парламенце і захаваў іх пасля парламенцкіх выбараў 1932 года. У 1933 годзе ў партыю паспрабавалі пранікнуць нацыянал-сацыялістычныя групы, аднак урад Эстоніі умяшаўся, аб'явіў унутраныя выбары партыі несапраўднымі і забараніў дзейнасць нацысцкіх палітычных груп.

У 1935 годзе, у выніку перавароту Канстанціна Пятса, Нямецка-балтыйская партыя была забаронена.

## Літаратура 
* Mads Ole Balling: Von Reval bis Bukarest. Statistich-biographisches Handbuch der Parlamentarier der deutschen Minderheiten in Ostmittel- und Südosteuropa 1919–1945. Band 1: Einleitung, Systematik, Quellen und Methoden; Estland, Lettland, Litauen, Polen, Tschechoslowakei. 1. Ausgabe, 2. Auflage. Dokumentation Verlag. — Kopenhagen 1991. — S. 116–117. — ISBN 87-983829-3-4.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Эстонскай Рэспублікі (1920—1940)
Ціраспаль (значэнні)

**Ціраспаль** — шматзначнае паняцце.

* Ціраспаль — былы пасёлак, з 1966 года ў складзе Віцебска.
* Ціраспаль — горад у Малдове на левым беразе Днястра.
* Ціраспаль (аэрадром) — ваенны аэрадром у горадзе Ціраспаль (Малдова).

## Гл. таксама 
* Цярэспаль (значэнні)
Рональд Хэберлі

**Рональд Л. Хэберлі** (; нар. 1940 ці 1941, Кліўленд, Агая, ЗША) — амерыканскі ваенны фатограф, аўтар здымкаў ахвяр масавага забойства ў Сангмі, здзейсненага амерыканскімі салдатамі ў 1968 годзе падчас В’етнамскай вайны.

## Біяграфія 
### Ранняе жыццё 
Аб папярэдняй біяграфіі практычна няма інфармацыі. Вядома, што нарадзіўся прыкладна ў 1940 ці 1941 годзе ў горадзе Кліўленд, штат Агая.

### Падзеі ў Сангмі 
16 сакавіка 1968 года Хэберлі разам з ротай С («Чарлі») 1-га батальёна 20-га пяхотнага палка амерыканскай арміі высадзіўся ў раёне вясковай абшчыны Сангмі, дзе стаў сведкам масавага забойства мірных жыхароў.

У яго было два фотаапараты: армейскім ён здымаў чорна-белыя фатаграфіі, а асабістым рабіў каляровыя. У Сангмі былі абодва. Пасля звальнення з вайсковай службы і вяртання ў родны Кліўленд Хэберлі захаваў каляровыя здымкі, аднак не паказваў іх да лістапада 1969 года, калі масавае забойства атрымала агалоску. Ён звязаўся са сваім школьным сябрам, які працаваў рэпарцёрам у кліўлендскай газеце The Plain Dealer. Газета апублікавала здымкі ў чорна-белым колеры і дапамагла Хэберлі прадаць правы на каляровыя здымкі часопісу Life, нямецкаму Stern і лонданскай Sunday Times. У дакладзе камісіі Уільяма Пірса, якая расследавала абставіны злачынства, гаварылася, што фатограф хаваў ад уладаў здымкі, нягледзячы на абавязак паведамляць аб відавочных ваенных злачынствах. Аднак, па словах самога Хэберлі, ён хаваў фатаграфіі, баючыся, што яны будуць проста знішчаныя ўладамі.

### Пасля вайны 
У 2000 і 2011 годзе вяртаўся ў В’етнам у якасці турыста.

Улетку 2012 года наведаў В’етнам і вёсачку Сангмі, дзе ён сустрэўся з Чан Ван Дукам, які перажыў бойню 1968 года.

## Фотаздымкі 
### Чорна-белыя фота 

File:Haeberlewounded.jpg|thumb|Радавы першага класа Картэр, што стрэліў сабе ў нагу, каб не ўдзельнічаць у разні. Яго нясуць радавы першага класа Маура (злева) і спецыяліст Відмер (справа).
File:Mylaiman.jpg|thumb|Пажылы жыхар вёскі сядзіць на зямлі падчас расстрэлаў.
File:Haeberlehutonfire crop.jpg|thumb|Спецыяліст Дастын падпальвае дах хаціны.

### Каляровыя фота 

Файл:My Lai massacre.jpg|Забітыя мірныя жыхары ў Сангмі.
File:My Lai massacre3.jpg|thumb|Трупы дарослага і дзіцяці.
File:MyLai Haeberle P37 BodyInWell.jpg|thumb|Цела забітага, скінутае ў калодзеж.
File:MyLai Haeberle P33 BodiesNearBurningHouse.jpg|thumb|Палаючая хаціна, падпаленая амерыканскімі салдатамі.
File:Dead woman from the My Lai massacre.jpg|thumb|Труп жанчыны.
File:Dead woman child-My Lai.jpg|thumb|Целы жанчыны і дзіцяці.
File:Dead man from the My Lai massacre.jpg|thumb|Забіты ля парога дома жыхар.
File:Dead child from the My Lai massacre.jpg|thumb|Труп дзіцяці на дарозе з вёскі.
File:MyLai Haeberle P35 SPC Capezza.jpg|thumb|Спецыяліст Капэза спальвае дамы сялян.
File:My Lai massacre woman and children.jpg|thumb|Група жыхароў вёскі перад сваім расстрэлам.

## Гл. таксама 
* І дзеці

## Спасылкі 
* War photos that changed history 
* Testimony of Ronald Haeberle, Witness for the Prosecution
Катэгорыя:Фатографы паводле алфавіта
Катэгорыя:Фатографы ЗША
Катэгорыя:Фатографы XX стагоддзя
Катэгорыя:Масавае забойства ў Сангмі
Раман Іванавіч Мельнік

**Раман Іванавіч Мельнік** (, Моршын, Стрыйскі раён, Львоўская вобласць, УССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Палкоўнік міліцыі. Кіраўнік адміністрацыі Ленінскага раёна Мінска (з 2021).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 29 мая 1964 года ў п. Моршын Стрыйскага раёна Львоўскай вобласці.

Скончыў Новараздольскі політэхнічны тэхнікум, Львоўскую спецыяльную сярэднюю школу міліцыі і начсаставу МУС СССР, а таксама Акадэмію міліцыі МУС Беларусі.

У красавіку 2024 года быў выбраны дэлегатам на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

## Узнагароды 
* Медаль «За бездакорную службу» III ступені (2001),
* медаль «За адзнаку ў ахове грамадскага парадку» (2016).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Міліцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Кіраўнікі адміністрацый раёнаў Мінска
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Аляксандр Васілевіч Гарачкін

**Алякса́ндр Васі́левіч Гара́чкін** (,  — ?) — дзяржаўны дзеяч БССР.

## Біяграфія 
З рабочых. Член КПСС з 1939. Скончыў Маскоўскі інстытут тэкстыльнай і лёгкай прамысловасці (1960).

З 1931 года ў тэкстыльнай прамысловасці, з 1940 года намеснік наркама тэкстыльнай прамысловасці БССР. У Вялікую Айчынную вайну выконваў даручэнні ЦК КП(б)Б і СНК БССР. З 1945 года наркам, з 1946 года міністр тэкстыльнай прамысловасці, пасля аб’яднання з міністэрствам лёгкай прамысловасці прызначаны першым намеснікам міністра лёгкай прамысловасці БССР, пасля старшыня праўлення Белпрамсавета, першы намеснік міністра лёгкай прамысловасці СССР. З кастрычніка 1956 па ліпень 1983 года пастаянны прадстаўнік Савета Міністраў БССР пры Савеце Міністраў СССР.

На XIX з’ездзе КП(б)Б абіраўся кандыдатам у члены ЦК, на 21—27 з’ездах КПБ — членам ЦК КПБ. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 5—7 скліканняў. Узнагароджаны 3 ордэнамі, медалямі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Народныя камісары БССР
Катэгорыя:Міністры БССР
Катэгорыя:Намеснікі міністраў БССР
Гарачкін

**Гара́чкін** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Васілевіч Гарачкін (1910—?) — дзяржаўны дзеяч БССР
* Віктар Георгіевіч Гарачкін (1894—1962) — вучоны ў галіне тэхналогіі перапрацоўкі торфу

Катэгорыя:Рускія прозвішчы