open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мінская група АБСЕ

**Мінская група АБСЕ** () — група сустаршыняў краін-членаў АБСЕ, якая ўзначальвала працэс мірнага вырашэння нагорна-карабахскага канфлікту паміж Арменіяй і Азербайджанам.

У сакавіку 1992 года была створана Мінская група АБСЕ і вызначаны мандат будучай мірнай канферэнцыі. На канферэнцыі Арменія і Азербайджан былі прызнаныя бакамі канфлікту, а азербайджанская і армянская абшчыны Нагорнага Карабаха — зацікаўленымі бакамі. Беларусь прапанавала сваю сталіцу ў якасці месца для канчатковых перамоваў, адсюль і ўзнікла назва «Мінская група».

Дзяржавамі-сустаршынямі групы з’яўляліся Расія, ЗША і Францыя, яе членамі — Беларусь як краіна, у якой у адпаведнасці з рашэннямі АБСЕ павінна прайсці мірная канферэнцыя па ўрэгуляванні нагорна-карабахскага канфлікту, Германія, Італія, Турцыя, Фінляндыя і Швецыя, а таксама Азербайджан і Арменія.

8 жніўня 2025 года прадстаўнікі Азербайджана і Арменіі, пры пасрэдніцтве Прэзідэнта ЗША Дональда Трампа, прынялі сумесную дэкларацыю аб мірным урэгуляванні паміж Баку і Ерэванам і стварэнні транспартнага калідора паміж дзвюма закаўказскімі рэспублікамі.

АБСЕ прывітала Сумесную заяву ад 8 жніўня 2025 года, заявіўшы, што гатова выканаць сваю задачу па рэалізацыі пагаднення. Расія і Францыя таксама падтрымалі заклік да роспуску структур Мінскай групы АБСЕ.

1 верасня 2025 года Міністэрскі савет АБСЕ аднагалосна прыняў рашэнне аб закрыцці Мінскага працэсу АБСЕ і звязаных з ім структур.

## Спасылкі 
* Зварот Прэзідэнта Азербайджанскай Рэспублікі Гейдара Аліева да Прэзідэнта Злучаных Штатаў Амерыкі яго правасхадзіцельства спадара Ўільяма Дж. Клінтана  — Баку, 8 лютага 1999 года

Катэгорыя:Карабахскі канфлікт
Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:1992 год у Мінску
Катэгорыя:З’явіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2025 годзе
Катэгорыя:АБСЕ
Падыгрушка

**Падыгру́шка** (, ) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Залескага сельсавета.

Ліквідаваны 29 снежня 2011 года.
## Крыніцы 
## Спасылкі
Зялёная Паляна

**Зялёная Паля́на** (, ) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Меркулавіцкага сельсавета.

Файл:000 Zel Pol.JPG
Файл:Zelyonaya Palyana (Chacherskiy) 05.JPG
Файл:Zelyonaya Palyana (Chacherskiy) 11.JPG
Файл:Zelyonaya Palyana (Chacherskiy) 06.JPG
Файл:Zelyonaya Palyana (Chacherskiy) 03.JPG
Файл:Zelyonaya Palyana (Chacherskiy) 02.JPG

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Меркулавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Бацвінава

**Бацві́нава** (, ) — аграгарадок у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Меркулавіцкага сельсавета.

Да 29 кастрычніка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Глыбочыцкага сельсавета.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Уладзімір Рыгоравіч Гусакоў, беларускі вучоны ў галіне аграрнай эканомікі. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
* Сцяпан Гардзеевіч Скарапанаў, беларускі вучоны ў галіне земляробства і меліярацыі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Меркулавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Меркулавічы

**Ме́ркулавічы** (, ) — аграгарадок (да 2009 г. вёска) у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Меркулавіцкага сельсавета.

Знаходзіцца за 22 км у напрамку на паўночны захад ад Чачэрска, за 66 км ад Гомеля, на аўтамабільнай дарозе . Каля аграгарадка працякае рака Чачора і знаходзіцца вадасховішча Ме́ркулавічы.

## Насельніцтва 
* 1999 год — 596 жыхароў, 227 двароў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Меркулавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Аграгарадкі Гомельскай вобласці
Шылавічы (Чачэрскі раён)

**Шы́лавічы** (, ) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Меркулавіцкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Леанід Пятровіч Івашкоў (1939—2012) — беларускі спявак (лірычны тэнар), музыказнавец.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Меркулавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Гаёк (Чачэрскі раён)

**Гаёк** (, ) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Нісімкавіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Нісімкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Сычаўка Нісімкавіцкая

**Сы́чаўка Нісі́мкавіцкая** (, ) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Нісімкавіцкага сельсавета.

Скасаваны ў 2008 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Балсуны

**Балсуны́** (, ) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Палескага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Палескі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Калініна (Чачэрскі раён)

**Калі́ніна** (, ) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Палескага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 1924 года пасёлак меў назву **Пясчаная**. Скасаваны 24 верасня 2025 года.

## Насельніцтва 
* 2010 год — 4 чалавекі
* 1999 год — 21 чалавек

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі
Беліца (Чачэрскі раён)

**Бе́ліца** (, ) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Роўкавіцкага сельсавета.

Ліквідаваны 29 снежня 2011 года.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя пасля Чарнобыльскай катастрофы
Дружбічы

**Дру́жбічы** (, ) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.

Вёска ўтворана 30 ліпеня 1964 года шляхам зліцця суседніх вёсак Курганне і Макрэнь.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Роўкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Заложжа (Чачэрскі раён)

**Зало́жжа** (, ) — былая вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Роўкавіцкага сельсавета.

Да 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Глыбочыцкага сельсавета.

Ліквідавана 29 снежня 2011 года.
## Крыніцы 
## Спасылкі
Дудзічы (Чачэрскі раён)

**Ду́дзічы** (, ) — былая вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіла ў склад Роўкавіцкага сельсавета. Вёска знаходзілася каля правага берага ракі Прудоўка, прыкладна за 1 км ад месца ўпадзення яе ў раку Ліпа.

## Гісторыя 
Вёска цэнтр Дудзіцкай воласці Рэчыцкага павета. У 1926—1954 гадах цэнтр Дудзіцкага сельсавета.

Ліквідавана 29 снежня 2011 года.

## Славутасці 
* Свята-Мікалаеўская царква (XIX стагоддзе).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-36-110. Выданне 1977 г.

## Спасылкі 
*
Крутое (Чачэрскі раён)

**Круто́е** (, ) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.

У 1939—1991 гадах цэнтр Крутоеўскага сельсавета (да 1966 года — Наўхавіцкі сельсавет).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Роўкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Матнявічы

**Матняві́чы** (, ) — аграгарадок у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.

У 1926—1959 гадах цэнтр Матнявіцкага сельсавета. Да 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Глыбочыцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Роўкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Роўкавічы (Чачэрскі раён)

**Ро́ўкавічы** (, ) — аграгарадок у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.

## Геаграфія 
За 13 км на паўднёвы захад ад горада Чачэрск, за 52 км ад Гомеля, за 23 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская, каля аўтамабільнай дарогі   Чачэрск—Буда-Кашалёва.

## Насельніцтва 
* 2001 год — 339 жыхароў, 127 двароў.

## Вядомыя асобы 
* Ігнат Маркавіч Якубаў (1878—1920) — расійскі рэвалюцыянер.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-110. Выданне 1977 года.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Роўкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Васход (Чачэрскі раён)

**Васхо́д** (, ) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя пасля Чарнобыльскай катастрофы
Іпалітаўка

**Іпалі́таўка** (, ) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавета.

У 1926—1927 гадах цэнтр Іпалітаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Ажуройсці (Астравецкі раён)

**Ажуро́йсці** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

Да 26 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Гервяцкага сельсавета, да 17 лістапада 1986 года — у склад Ізабелінскага сельсавета, да 26 лютага 2013 года — у склад Астравецкага сельсавета.

## Назва 
Ва ўжытку літоўскамоўных аўтахтонных жыхароў — *Ažuraistis* у значэнні "Забалоцце", "за балотам" (*raistas* "балота").

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Альгіняны

**Альгіня́ны** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

## Назва 
Тут сама ў Гервятах фіксавалася прозвішча Альгіневіч. У старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах вядомыя асновы *Al-, Gin-*.

## Гісторыя 
Законным дзедзічам Альгінян (Olghenany) у 1468 годзе названы баярын Георгій Георгіевіч Гетаўтавіч.

Да 26 чэрвеня 1965 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета, да 17 лістапада 1986 года ўваходзіла ў склад Ізабелінскага сельсавета, да 26 лютага 2013 года — у склад Астравецкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Будзішча (Чачэрскі раён)

**Бу́дзішча** (, ) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Палескага сельсавета.

Знаходзіцца за 27 км на паўночны ўсход ад Чачэрска, за 92 км ад Гомеля і за 62 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская. На рацэ Каўпіце, прытоку Бесядзі. Грунтавая дарога злучае Будзішчы з Валосавічамі, а затым асфальтаваная з Чачэрскам. Лясной дарогай можна дабрацца ад Казацкіх Балсуноў.

Размешчана побач дзяржаўнай мяжы Беларусі з Расіяй, прымыкае да Чачэрскага біялагічнага заказніка.

Знаходзіцца ў зоне з правам на адсяленне ў сувязі з высокім узроўнем забруджвання глебы радыеактыўнымі ізатопамі пасля чарнобыльскай катастрофы. Сярэднегадавая эфектыўная доза радыяцыі ў гэтай зоне можа на 1 мілізіверт (мЗв) перавышаць натуральны і тэхнагенны радыяцыйны фон.

## Гісторыя 
Заснавана ў XVIII стагоддзі перасяленцамі з суседніх вёсак, тады ж упершыню згадваецца як паселішча ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.

Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі. У 1880 годзе ў Будзішчы быў хлебазапасны магазін, у 1884 — два ветракі. У 1897 годзе ў мястэчку працавалі школа, маслабойня, 3 ветракі. У 1907 годзе школу ў Будзішчы наведвала 67 вучняў.

У 1930 годзе арганізаваны калгас, працавалі ветраны млын, кузня.

У Другую сусветную вайну акупаваны немцамі, але ў асноўным кантралявалася партызанамі. У 1943 годзе акупанты спалілі ў Будзішчы жывымі 26 чалавек, яшчэ 6 забілі, 7 вывезлі ў Германію. На франтах загінуў 91 аднавясковец. У баі пад Будзішчам загінула спецыяльны карэспандэнт «Комсомольской правды» Лілія Карастаянава, яна пахавана ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі. Падчас баявых дзеянняў інфраструктура і гаспадарка мястэчка значна пацярпелі.

У 1926—1959 гадах цэнтр Будзішчанскага сельсавета. Да 1974 года вёска ўваходзіла ў склад Нісімкавіцкага сельсавета.

Планіроўку вёскі складаюць дзве паралельныя вуліцы, арыентаваныя з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, злучаныя двума завулкамі.

## Дэмаграфія 
* 1765 год — 13 двароў
* 1897 год — 1045 чалавек
* 1959 год — 780 чалавек
* 2010 год — 20 чалавек
* 2023 год — 2 чалавекі

## Славутасці 
* Святая крыніца (Будзішча) — гідралагічны помнік прыроды мясцовага значэння. Шануецца мясцовымі жыхарамі як святая.

## Вядомыя асобы 
* Васіль Васілевіч Карпечанка (1925—2005) — беларускі паэт, празаік, перакладчык, публіцыст.
*  (1914—1993) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, дыпламат, міністр асветы РСФСР.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2, кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. 520с.: іл. Тыраж 4000 экз. — ISBN 985-11-0330-6 ISBN 985-11-0302-0
* ОТЧИНА. Книга первая. Дед / А. Болотников. — М.: «Издательские решения». — ISBN 978-5-44-903742-8

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палескі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Бялькішкі

**Бялькі́шкі** (, ) — былая вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.

Да 26 чэрвеня 1965 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета, да 17 лістапада 1986 года ўваходзіла ў склад Ізабелінскага сельсавета. 26 лютага 2013 года скасавана, уключана ў межы горада Астравец.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Дайлідкі (Астравецкі раён)

**Дайлі́дкі** (, ) — аграгарадок у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

## Гісторыя 
З 1939 года ў БССР.

Да 26 чэрвеня 1965 года Дайлідкі ўваходзілі ў склад Слабодкаўскага сельсавета, да 17 лістапада 1986 года — у склад Ізабелінскага сельсавета, да 26 лютага 2013 года — у склад Астравецкага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Славутасці 
* Касцёл Апекі Найсвяцейшай Дзевы Марыі 1929 г.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Ізабеліна (Астравецкі раён)

**Ізабе́ліна** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета. Побач знаходзіцца Янаўскае вадасховішча на рацэ Лоша (прыток Ашмянкі).

## Гісторыя 
З 1939 года ў БССР. Да 26 чэрвеня 1965 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета. У 1965—1986 гадах цэнтр Ізабелінскага сельсавета. Да 26 лютага 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Кавалі (Астравецкі раён)

**Кавалі́** (, ) — былая вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.

Да 11 лютага 1972 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета, да 2013 года — уваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета, 26 лютага 2013 года тэрыторыя вёскі ўвайшла ў межы Астраўца.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Едаклані

**Едакла́ні** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

Да 11 лютага 1972 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета, да 26 лютага 2013 года — уваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.

## Назва 
Ва ўжытку літоўскамоўных аўтахтонных жыхароў — *Juodakloniai*, ад літоўскага *juodas* "чорны", *klonis* "лужа". Тапанімічны аналаг у рэгіёне — Чорная Лужа. Ад таго ж *klonis* "лужа" таксама Кланішкі.

## Вядомыя асобы 
* Леанард Іосіфавіч Пакульніцкі (нар. 1952) — беларускі скульптар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Пакроўскі (Чачэрскі раён)

**Пакро́ўскі** (, ) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёна
Малі (Астравецкі раён)

**Ма́лі** (, ) — аграгарадок у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

Да 11 лютага 1972 года Малі знаходзіліся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета, да 26 лютага 2013 года — уваходзілі ў склад Астравецкага сельсавета (у 2008—2013 гадах яго цэнтр).

## Назва 
Было свіслацкае прозвішча Маль, астравецкія Малейка, Малэйша, жалудоцкае Малевіч. Ёсць літоўскія *Malis, Malonis*, латышскае *Māls*. Аснова *Mal*- выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах.

## Вядомыя асобы 
* Іосіф Антонавіч Гашкевіч (1814—1875) — дыпламат, вучоны-мовазнавец, даследчык Японіі і Кітая, натураліст, арыенталіст.
* Іосіф Іосіфавіч Гашкевіч (1872—1911) — дзяржаўны службовец, краязнавец.
* Вітаўт Руднік (нар. 1969) — гродзенскі журналіст, грамадскі дзеяч і трэнер.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Міжаны

**Міжа́ны** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

Да 26 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Слабодкаўскага сельсавета, да 17 лістапада 1986 года — у склад Ізабелінскага сельсавета, да 26 лютага 2013 года — у склад Астравецкага сельсавета.

## Назва 
Ва ўжытку літоўскамоўных аўтахтонных жыхароў — *Miežionys*, ад літоўскага *miežis* "ячмень". Тапанімічны аналаг у рэгіёне — Ячменішкі (з балцка-літоўскім канчаткам "-ішкі").

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Анапаль

**Ана́паль** (, ) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Варнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Зялёнка (Астравецкі раён)

**Зялёнка** (, ) — былая вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Варнянскага сельсавета.

Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Гозскага сельсавета, потым — у склад Міхалішкаўскага сельсавета, да 26 снежня 1962 года — у склад Чэхскага сельсавета, да 26 чэрвеня 1965 года — у склад Варнянскага сельсавета, да 27 студзеня 1975 года — у склад Чэхскага сельсавета, да 17 лістапада 1986 года — у склад Міхалішкаўскага сельсавета. Скасавана ў 2005 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Бязданы

**Бязда́ны** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

## Гісторыя 
З 1922 года ў складзе Польшчы.

Паводле Ольгерда Хамінскага, станам на 1927-1933 гг. у гэтай вёсцы доля літоўскамоўнага насельніцтва складала 51-90 %.

З 1939 года ў БССР.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Віктасіна

**Віктасі́на** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета. За 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі пачынаецца рака Куна.

Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Рындзюнскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Вялікія Яцыны

**Вялі́кія Яцы́ны** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Часамі культуры штрыхаванай керамікі (ІІ тыс. да н.э.&nbsp;— III ст. н.э.) датуецца гарадзішча ў Вялікіх Яцынах на левым беразе Ашмянкі, якое мясцовыя жыхары называюць «Замак».

З 1939 года ў БССР. Да 26 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Чэхскага сельсавета, да 26 чэрвеня 1965 года — у склад Гервяцкага сельсавета, да 27 студзеня 1975 года — у склад Чэхскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Гродзі (Астравецкі раён)

**Гро́дзі** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

Да 26 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Чэхскага сельсавета, да 26 чэрвеня 1965 года — у склад Гервяцкага сельсавета, да 27 студзеня 1975 года — у склад Чэхскага сельсавета.

## Назва 
У літоўскім аўтахтонным ужыванні - *Gruodžiai*. Ёсць сучасныя літоўскія прозвішчы *Gruodis, Gruodys*, ад іх адразу за літоўскай мяжой тапонімы *Gruodžiai, Gruodiškiai, Gruodiškė*. У польскамоўных метрыках фіксаваліся літоўскія прозвішчы Гродзіс, Гродзь. Прозвішча Гродзь ёсць і ў рэгіёне Ашмяны-Астравец.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Мільцеі

**Мільце́і** (, ), часам **Мільцэ́і**.

## Гісторыя 
З 1922 года ў складзе Польшчы. 

Паводле Ольгерда Хамінскага, станам на 1927—1933 гг. у гэтай вёсцы доля літоўскамоўнага насельніцтва была 91—100 %.

З 1939 года ў БССР. Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Рындзюнскага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Галерэя 

Файл:Miĺciei Мільцеі (2024) 03.jpg|Прыдарожны крыж, 2024 г.
Файл:Miĺciei Мільцеі (2024) 02.jpg|Кінутая хата, 2024 г.
Файл:Miĺciei 1.jpg|Пачатак вёскі, 2019 г.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Пугавічы

**Пу́гавічы** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

## Назва 
У гэтым рэгіёне фіксавалася жупранскае прозвішча Пугоўскі. Было відзаўскае Пуг, з-пад Вільні - Пугевіч. Ёсць латышскае *Puģis*. Аснова *Pug-* выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах.

## Гісторыя 
У 1664 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Дубок (Астравецкі раён)

**Дубо́к** () — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца над ракой Віліяй. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У лясах уздоўж берагоў Віліі тут захавалася шмат старадаўніх курганоў.

Калі ў час Першай сусветнай вайны быў разабраны касцёл Маці Божай Балеснай у вёсцы Пастарыні, пасля вайны святыню адбудавалі на левым беразе Віліі, на старадаўнім кургане, каля фальварка Дубок. У 1929 г. новая капліца была асвечана пад тытулам Маці Божай Нястомнай Дапамогі. У 1930-я гады каля Віліі былі ўсталяваны сем стацый Маці Божай Балеснай.

## Славутасці 
* Капліца  Маці Божай Нястомнай Дапамогі.
* Капліца «Крыніца ля багіні».
* Капліца-пахавальня.
* Брама.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* radzima.org

Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Чэхі (Гервяцкі сельсавет)

**Чэ́хі** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Каля паўночнай ускраіны вёскі працякае рака Паўпе.

## Гісторыя 
Да 16 ліпеня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Швяйлянскага сельсавета. У 1954—1962 і 1965—1975 гадах цэнтр Чэхскага сельсавета. У 1962—1965 гадах вёска ў складзе Гервяцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Слабодка (Гервяцкі сельсавет)

**Слабо́дка** (, ) — былы хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Гервяцкага сельсавета.

Скасаваны ў 2005 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Бабічы (Гудагайскі сельсавет)

**Ба́бічы** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

Да 17 лістапада 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Соргаўцы

**Со́ргаўцы** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

## Назва 
Тут сама паблізу (Моўчадзь) фіксавалася прозвішча Саргевіч. Было старое літоўскае Сарговіч. Ёсць літоўскае патранімічнае *Sargūnas*, латышскае *Sargs*.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Бліканы

**Бліка́ны** (, ) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

Да 26 чэрвеня 1965 года хутар уваходзіў у склад Слабодкаўскага сельсавета, да 11 лютага 1972 года знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета.

## Назва 
Фіксавалася старое літоўскае патранімічнае прозвішча Блікунас. Ёсць латышскае *Blīķis*.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Байканы

**Байка́ны** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

У 1940—1954 гадах цэнтр Балканскага сельсавета. 17 лістапад 1986 года да вёскі далучаны суседні хутар Паройсці.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Хуст

**Хуст** () (, , , ) — горад у Закарпацкай вобласці Украіны. Цэнтр аднайменнага раёна. Знаходзiцца ў Мармарошскай катлавiне, пры зліцці рэк Рыкі і Ціса. Акрамя горада, у склад Хусцкага гарадскога савета ўваходзяць сёла Зарычнэ, Кірэші і Чэрціж. Агульная плошча тэрыторыі ў падпарадкаванні гарсавета — 22 км².

## Гісторыя 
На ўскраінах горада ўзвышаецца вулканічнага паходжання гара, на якой каля 1090 пачалося будаўніцтва замка-крэпасці (цяпер у руінах). Замак служыў для аховы доступу да саляной капальні ў Салотвіна. У XVI—XVII стст. за Хуст і яго замак часта ваявалі Габсбургі і сяміградскія князі, а таксама на яго нападалі туркі і татары. У 1709 годзе Франц Ракоцы склікаў у Хусце сямiградскi сойм. Замак быў знішчаны бурай і пажарам у 1766 годзе. У Хусце нарадзіўся навуковец І. Арла (1770), у XIX ст. жыў філосаф В. Даўговіч. 21 студзеня 1919 года ў Хусце сабраўся Усенародны Кангрэс венгерскіх русінаў, які стварыў Цэнтральны народны савет і пастанавіў далучыць Закарпацце да Украіны. 10 лістапада 1938 года Хуст стаў сталіцай аўтаномнай Карпата-ўкраінскай дзяржавы, куды эвакуіраваўся ўрад А. Валошына з Ужгарада, і быў сведкам яе нацыянальна-дзяржаўнага адраджэння, а ў сакавіку 1939 года — узброенай барацьбы паміж Карпацкай Сеччу і чэшскімі і венгерскімі войскамі. Тут таксама сабраўся Сойм Карпацкай Украіны 15 сакавіка 1939 года. У Хусце ў 1938—1939 гадах быў двор Апостальскага адміністратара Мукачэўскай епархіі, выходзіла штодзённая газета «Новая Свабода» і дзейнічаў тэатр «Новая Сцэна». На замкавай гары пахаваны загінулыя карпацкія сечавікі. Цяпер у Хусце працуюць фетра-фiльцавая і абутковая фабрыкі, мэблевы камбінат, цагляна-чарапічны завод, прадпрыемствы харчовай прамысловасці, сярэднія школы (у 1921—1945 гадах была гімназія), лесатэхнічны тэхнікум, медыцынская і культурна-адукацыйныя школы. У горадзе праводзіцца рэканструкцыя парку адпачынку і цэнтральнай часткі горада. Рэканструяваны сквер на плошчы Багдана Хмяльнiцкага.

## Насельніцтва 
Згодна з Усеўкраінскім перапісам насельніцтва 2001 года, у Хусце налічвалася 31,9 тысячы жыхароў, асноўнымі нацыянальнасцямі з’яўляюцца:
* украінцы — 28,4 тыс. (89 %)
* венгры — 1,7 тыс. (5.3 %)
* рускія — 1,2 тыс. (3.8 %)
* цыганы — 0,1 тыс. (0.3 %)

## Галерэя 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Закарпацкай вобласці
Сакалойці

**Сакало́йці** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

Да 26 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Чэхскага сельсавета, да 26 чэрвеня 1965 года — у склад Гервяцкага сельсавета, да 27 студзеня 1975 года — у склад Чэхскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Гудагай (пасёлак)

**Гудага́й** (, ) або **Станцыя** **Гудага́й** (, ) — пасёлак у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

## Гісторыя 
17 лістарпада 1986 года да пасёлка далучаны суседнія вёскі Табарышкі і Вавяраны II.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Аляксеевіч Дзіўніч (нар. 1946) — беларускі мастак.
* Алесь Пілецкі (нар. 1984) — беларускі журналіст, перакладчык, гісторык.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Рымдзюны

**Рымдзю́ны** (, , ) — аграгарадок у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 30 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Астравец, за 250 км ад Гродна, за 14 км ад чыгуначнай станцыі Солы. Каля аграгарадка працякае рака Ашмянка.

## Назва 
Ёсць літоўскія прозвішчы *Rimdžius, Rimdeikis**.*

## Гісторыя 
Рымдзюны адносяцца да Гервяцкага краю (), дзе да сёння захоўваецца літоўская мова ў жывым бытаванні.

У 1622 годзе сяло ў Высакадворскай воласці Віленскай эканоміі ВКЛ. У XVIII ст. вёска ўваходзіла ў Баброўніцкае войтаўства Быстрыцкага староства Віленскага павета ВКЛ. Паводле інвентара 1763 года — цэнтр Рымдзюнскага войтаўства, адносілася да Высакадворскага ключа.

Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. У ХІХ ст. належала да Варнянскай воласці Віленскага павета Віленскай губерні. Уваходзіла ў маёнтак Гервяты. У 1860 годзе належала памешчыку Івашкевічу. У 1870 годзе адносілася да Гервяцкай сельскай грамады.

У Першую сусветную вайну з 1915 да 1918 года мясцовасць займалі германскія войскі.

Пасля польска-савецкай вайны (1919—1921) апынулася ў складзе Сярэдняй Літвы, а затым з 1922 года ў міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Гервяцкай гміне Віленска-Трокскага павета Віленскага ваяводства. У 1918—1925 гадах у Рымдзюнах дзейнічала пачатковая школа літоўскага асветніцкага таварыства Віленскага краю «Рытас», у 1933—1936 гадах — літоўская чытальня. Абедзве гэтыя ўстановы былі закрытыя польскімі ўладамі. Паводле Ольгерда Хамінскага, станам на 1927-1933 гг. у гэтай вёсцы доля літоўскамоўнага насельніцтва складала **91-100** %.

З 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.

У 1940—1964 гадах цэнтр Рымдзюнскага сельсавета. У 1949 годзе створаны калгас «Світанне».

У 1994 годзе за сродкі Літоўскай Рэспублікі ў Рымдзюнах быў пабудаваны Літоўскі культурны, асветны і інфармацыйны цэнтр. У ім была заснаваная Рымдзюнская літоўская сярэдняя школа, дзейнічаў дзіцячы садок, інтэрнат для навучэнцаў і настаўнікаў (некаторыя настаўнікі ездзілі з Літвы).

У 2022 годзе літоўская школа была закрыта ўладамі Беларусі. Афіцыйнай падставай для гэтага стала тое, што, паводле зменаў у Кодэкс аб адукацыі РБ, з 1 верасня 2022 года ў Беларусі мовамі школьнага навучання з’яўляюцца толькі руская і беларуская. 12 жніўня 2022 года Міністэрства замежных спраў Літвы заявіла пасольству Беларусі ў Літве афіцыйную ноту з нагоды закрыцця літоўскіх школ у Беларусі.

## Насельніцтва 
* 1970 год — 264 жыхары.
* 2001 год — 288 жыхароў, 110 двароў.
* 2004 год — 286 жыхароў, 108 гаспадарак.
* 2010 год — 262 жыхары, 99 гаспадарак.
* 2014 год — 262 чал.
* 2019 год — 276 чал.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гервяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Лабэлі

**Лабэ́лі** (, ) — былы хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Гудагайскага сельсавета.

Да 17 лістапада 1986 года хутар уваходзіў у склад Астравецкага сельсавета.

Ліквідаваны ў 2011 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Кеждуны

**Кежду́ны** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

## Назва 
У ХІХ ст. фіксавалася прозвішча Кежда (Смільгіні). Ёсць літоўскі прозвішчны патранімічны ўтваральнік -*ūn*-.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Мешкуці (Астравецкі раён)

**Мешкуці́** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

Да 17 лістапада 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.

## Назва 
Ва ўжытку літоўскамоўных аўтахтонных жыхароў — *Meškučiai*. Літоўскае прозвішча *Meškutis* ад *meška* "мядзведзь", *meškutis* "мядзведзік". Тапанімічны аналаг — падляшскі тапонім Мядзвежыкі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Мікшаны

**Мікша́ны** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

Да 11 лютага 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Ізабелінскага сельсавета, да 17 лістапада 19

## Назва 
У наваколлі Іўя бытавала прозвішча Мікша. Як асабістае імя засведчанае ў "Рэвізіі Кобрыньскай эканоміі" 1563 г. ля Бярозы: "*Микша Пацкевичъ*". Ёсць літоўскае, латышскае прозвішчы *Mikša*.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Кермяляны

**Кермяля́ны** (, ) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

Да 26 чэрвеня 1965 года хутар уваходзіў у склад Слабодкаўскага сельсавета, да 11 лютага 1972 года знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета.

## Назва 
Ёсць латышскае прозвішча *Ķermelis*.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Лоша (Астравецкі раён)

**Ло́ша** () — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

## Гісторыя 
Тэрыторыя каля вёскі была заселена з канца I тысячагоддзя, аб чым сведчаць курганныя могільнікі ўсходнелітоўскага насельніцтва.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Міхайлавіч Пырачкін (нар. 1954) — беларускі ўрач-кардыёлаг. Доктар медыцынскіх навук (2003), прафесар.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Расолы

**Расо́лы** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася лідскае прозвішча Расаловіч, гальшанскае Расалоўскі. Ёсць літоўскія *Rasalas, Rasalaitis*.

У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. сярод слонімскага баярства - "*Занько Росолъ*", "*Анъдреи Росоловичъ*".

## Гісторыя 
З 11 лютага 1972 года да 17 лістапада 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Адам Мальдзіс (1932—2022) — беларускі літаратуразнавец, гісторык, пісьменнік, журналіст.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Рымуні

**Рыму́ні** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 13 км на паўднёвы захад ад Астраўца, 17 км ад чыг. ст. Гудагай на лініі Маладзечна—Вільнюс.

## Гісторыя 
У XIX ст. вёска ў Шумскай воласці Віленскага павета Віленскай губерні Расійскай імперыі. Увходзіла ў маёнтак Кемяны. У 1860 годзе 55 рэвізскіх душ, уласнасць памешчыка Сідаровіча. У 1897 годзе ў вёсцы працавалі сукнавальня, вадзяны млын, размяшчаўся хлебазапасны магазін. У пач. XX ст. вёска ў Шумскай воласці Віленскага павета, непадалёку знаходзілася сядзіба (11 жыхароў) Камара.

У Першую сусветную вайну ў 1915 годзе мясцовасць занялі нямецкія войскі. Цягам 1919—1920 гадоў сюды заходзілі польскія войскі, бальшавікі. У 1920 годзе вёска апынулася ў складзе Сярэдняй Літвы, з 1922 года — у міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Вёска і асада належалі да Шумскай гміны Віленска-Трокскага павета Віленскага ваяводства.

З лістапада 1939 года ў складзе БССР.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 192 жыхары, 26 двароў.
* 1909 год — 230 жыхароў.
* 1909 год — 221 жыхар, 44 двары.
* 1959 год — 98 жыхароў.
* 2004 год — 48 жыхароў, 22 гаспадаркі.
* 2014 год — 48 жыхароў, 26 гаспадарак.

## Славутасці 
За 2 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца археалагічны помнік — курганны могільнік, 25-30 насыпаў. Знойдзена спіральная фібула, сярэбранае кольца арбалетападобнай формы, 3 бронзавыя спіралі, жалезныя кольцы і серпападобная пласціна.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Палушы

**Па́лушы** (, ) — аграгарадок у Беларусі, у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета (з 24 мая 2013 г. яго цэнтр).

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 5 км у напрамку на захад ад горада Астравец, за 250 км ад Гродна, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Гудагай.

## Гісторыя 
З 11 лютага 1972 года да 17 лістапада 1986 года Палушы ўваходзілі ў склад Астравецкага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 388 жыхароў, 132 двары.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 18.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Стасюкішкі

**Стасю́кішкі** (, ) — былы хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Гудагайскага сельсавета.

Ліквідаваны ў 2011 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Аелі (Астравецкі раён)

**Ае́лі** (, ) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.

Да 26 чэрвеня 1965 года хутар уваходзіў у склад Падольскага сельсавета, да 26 лютага 2013 года — у склад Кемелішкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рытанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Слабодка (Гудагайскі сельсавет)

**Слабо́дка** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 4 км у напрамку на поўдзень ад горада Астравец, за 230 км ад Гродна, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Гудагай, на т. зв. «Чорным тракце».

## Гісторыя 
У 1954—1965 гадах цэнтр Слабодкаўскага сельсавета. Да 11 лютага 1972 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета.

## Насельніцтва 
* 2001 год — 142 жыхары, 52 двары.

## Вядомыя асобы 
* Віктар Францавіч Александровіч (нар. 1951) — беларускі графік і жывапісец.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Балашынка

**Балашы́нка** (, ) — былы хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. За 1 км на паўночны захад упадае ў Вілію рака Балошынка.

## Гісторыя 
Да 26 чэрвеня 1965 года хутар уваходзіў у склад Падольскага сельсавета. Затым уваходзіў у склад Кемелішкаўскага сельсавета. Скасаваны ў 2005 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Кемелішкі

**Кеме́лішкі** (, , ) — аграгарадок у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.

## Назва 
Ва ўжытку літоўскамоўных аўтахтонных жыхароў — *Kiemeliškės*. Ёсць латышскае прозвішча *Kemels*.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 34 км на поўнач ад горада Астравец, за 284 км ад Гродна, за 39 км ад чыгуначнай станцыі Гудагай. На паўночны ўсход ад аграгарадка пачынаецца рака Кямеліна.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў 1644 годзе як сяло маёнтка Свінары. Мела 24 валокі зямлі. Маёнтак Свінары ў XVII—XVIII стагоддзях належаў Сангушкам, Данілевічам, Корвін-Пятроўскім. У 1757 годзе Корвін-Пятроўскія прадалі Кемелішкі мінскаму крайчаму Ю. Прушынскаму, а яго сын Станіслаў Прушынскі ў 1781 годзе пабудаваў тут драўляны Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі, асвячоны ў 1799 годзе. З 1795 года Кемелішкі ў Расійскай імперыі. У канцы XVII — пачатку XIX стагоддзя згадваецца як мястэчка, з 1866 года цэнтр воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні. У мястэчку 21 двор, пражывалі 269 католікаў, 26 яўрэяў і 4 праваслаўныя.

У час Першай сусветнай вайны Кемелішкі былі акупіраваны войскамі Германіі, у 1919—1920 гадах заняты войскамі Польшчы і Чырвонай Арміяй. З 1920 года мястэчка ў складзе Сярэдняй Літвы, з 1922 года — у складзе Польскай Рэспублікі. У 1931 годзе Кемелішскі цэнтр гміны Свянцянскага павета Віленскага ваяводства, 714 жыхароў, 135 дамоў. Дзейнічалі школа, сінагога, кляштар місіянерак святой Сям’і пры парафіяльным касцёле.

З 1939 года Кемелішкі ў БССР. У 1940—1959 гадах вёска была адміністрацыйным цэнтрам Кемелішкаўскага сельсавета ў Свірскім раёне. Акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў 1941—1944 гадах у час Вялікай Айчыннай вайны. Немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння, стварылі гета ў Кемелішках (кастрычнік 1941 — 24 кастрычніка 1942), былі забітыя да 500 яўрэяў.

У 1959—1962 гадах Кемелішкі ў складзе Некрашунскага і Падольскага сельсаветаў Астравецкага раёна, у 1962—1965 гадах у Ашмянскім раёне. З 26 чэрвеня 1965 года адміністрацыйны цэнтр сельсавета Астравецкага раёна. У 1971 годзе ў вёсцы 521 жыхар, 189 двароў. У свой час вёска была цэнтрам калгаса «Кемелішкі».

## Насельніцтва 
## Помнікі гісторыі і культуры 
* Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (1900) — 
* Брацкая магіла ахвяр фашызму.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рытанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Бабарыха

**Бабары́ха** (, ) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.

Да 31 жніўня 1959 года хутар знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Свірскага пассавета Свірскага раёна, пасля — у складзе Астравецкага раёна, дзе 11 верасня 1959 года ўключаны ў склад Міхалішкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Міхалішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Бабічы (Міхалішкаўскі сельсавет)

**Бабічы́** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.

Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Жукойненскага сельсавета, пасля — у склад Спондаўскага сельсавета, да 26 чэрвеня 1965 года — у склад Міхалішкаўскага сельсавета, да 17 лістапада 1986 года — у склад Падольскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Міхалішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Відзюны

**Відзю́ны** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.

## Назва 
Фіксавалася ашмянскае прозвішча Відзевіч. У пачатку 18 ст. было дзявенішскае прозвішча Відзь. Было старое літоўскае Відовіч. Ёсць латышскае *Vids,* літоўскія *Videika, Videikis.* Аснова*Vid*- выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 36 км на паўночны ўсход ад Астраўца, на р. Ашмянка (прыток Віліі).

## Гісторыя 
У 1594 годзе сяло ў складзе маёнтка Меднік, аддана ў заклад скарбоваму ВКЛ Лукашу Мамонічу. У 1604 годзе ўласнасць Адама Кенішкі.

Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у Расійскай імперыі. У XIX ст. засценак у Віленскім павеце Віленскай губерні. У 1865 годзе ў засценку 8 рэвізскіх душ. У 1893 годзе вёска ў Варнянскай воласці. У 1905 годзе жыхары вёскі мелі 94 дзесяціны зямлі.

З 1920 года вёска ў складзе Сярэдняй Літвы, з 1922 — у Польшчы. Належала да Гервяцкай гміны Віленска-Трокскага павета Віленскага ваяводства.

З 1939 года — у БССР. З 12 кастрычніка 1940 года вёска ў Міхалішкаўскім сельсавеце Астравецкага раёна Вілейскай вобласці. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нацысцкай акупацыяй. З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў Гродзенскай вобласці.

## Насельніцтва 
* 1893 год — 48 жыхароў, 7 двароў.
* 1905 год — 50 жыхароў.
* 1909 год — 68 жыхароў, 7 двароў.
* 1938 год — 89 жыхароў, 19 двароў.
* 1959 год — 39 жыхароў.
* 1970 год — 37 жыхароў.
* 2004 год — 13 жыхароў, 8 гаспадарак.
* 2014 год — 5 жыхароў, 3 гаспадаркі.
* 2019 год — 5 жыхароў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міхалішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Лягаўцы

**Ляга́ўцы** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.

## Назва 
Тут сама фіксавалася ашмянскія прозвішчы Леговіч, Легоўскі. Ёсць літоўскія *Legas, Legaitis, Legeika*, латышскія *Legs, Leģis*.

У гэтым жа рэгіёне каля Ашмянаў на польскай карце 1933 г., пазначаная *Легаўшчына* (цяпер Люгоўшчына).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Міхалішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Маркуны

**Марку́ны** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета. На ўсход ад вёскі ўпадае ў Вілію рака Паўпе.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Міхалішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Чэхі (Рытанскі сельсавет)

**Чэ́хі** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.

Да 26 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Падольскага сельсавета, да 26 лютага 2013 года — у склад Кемелішкаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рытанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Вартачы

**Вартачы́** (, ) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.

Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Падольскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рытанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Вялікія Свіранкі

**Вялі́кія Свіра́нкі** (, , ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.

## Гісторыя 
Ранейшая назва – Свіранкі (Свіраны). Упершыню згадваюцца ў 1453 годзе, калі князь Петка Свірскі фундуе алтар у Свірскім касцёле са сродкаў Свіранскага маёнтка. У 1454 г. маёнтак — уласнасць Андрэя Даўгірдавіча.

Касцёл Святога Юрыя знаходзіцца ў цэнтры вёскі. На цэнтральнай вуліцы захавалася  брукаванка. За вёскай знаходзяцца каталіцкія могілкі з пахаваннямі пачатку XIX ст.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Падольскага сельсавета.

## Славутасці 
* Касцёл Святога Юрыя ў Вялікіх Свіранках — помнік драўлянага дойлідства ў стылі барока другой паловы XVII ст. Уключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь (шыфр 413Г000731). У склад архітэктурнага ансамбля касцёла ўваходзяць драўляныя будынкі плябаніі і шпіталя, рэшткі званіцы з мураванай агароджай і пахаванні святароў.

Файл:Касцёл Святога Юрыя (Вялікія Свіранкі), зіма 2023 г.jpg|Касцёл Святога Юрыя, зіма 2023 года.
Файл:Касцёл Святога Юрыя (Вялікія Свіранкі). Зіма 2023 г.jpg|Касцёл Святога Юрыя, зіма 2023 года.
Файл:Каля касцёла Святога Юрыя (Вялікія Свіранкі).jpg|Каля касцёла Святога Юрыя
Файл:Касцёл Святога Юрыя (Вялікія Свіранкі). Від збоку (2018 г.).jpg|Касцёл Святога Юрыя, від збоку, 2018 год.
Файл:Прыпыначны пункт Вялікія Свіранкі.jpg|Аўтобусны прыпынак у Вялікіх Свіранках.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Брэгер, Г. М.*, *Віталёва, В. В.* З гісторыі населеных пунктаў / Г. М. Брэгер, В. В. Віталёва // Памяць. Астравецкі раён. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2004. — С. 554—555.
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гродзенская вобласць. — Мінск: Беларуская савецкая энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1986. — С. 88—89.
* *Габрусь, Т. В.* Архітэктурныя помнікі Астравецкага раёна / Т. В. Габрусь // Памяць. Астравецкі раён. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 2004. — С. 480—481.
* *Tęgowski, J.* Rodowód kniaziów Świrskich do końca XVI wieku / J. Tęgowski // Biblioteka Genealogiczna. — Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2011. — Т. 9.

Катэгорыя:Рытанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Забелішкі (Падольскі сельсавет)

**Забе́лішкі** (, ) — былы хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Падольскага сельсавета.

Скасаваны ў 2005 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Гадзілуны

**Гадзілу́ны** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Падольскага сельсавета.

## Назва 
Назва мяркуецца ад старажытнабалцкага двухасноўнага імені тыпу *Ga-dilas*.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рытанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Смалзавод

**Смалзаво́д** (, ) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.

## Гісторыя 
Да 3 красавіка 1959 года хутар уваходзіў у склад Жукойненскага сельсавета, пасля — у склад Спондаўскага сельсавета, да 26 чэрвеня 1965 года — у склад Міхалішкаўскага сельсавета, да 17 лістапада 1986 года — у склад Падольскага сельсавета.

Участак ДРБУ-159.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міхалішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Падбор’е (Астравецкі раён)

'''Падбо́р'е''' (, ) — былы хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзищ у склад Падольскага сельсавета.

Ліквідаваны ў 2011 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Падольцы

**Падо́льцы** (, ) — аграгарадок у Беларусі, у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 50 км у напрамку на поўнач ад горада Астравец, за 300 км ад Гродна, за 55 км ад чыгуначнай станцыі Гударай.

## Гісторыя 
Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Жукойненскага сельсавета, да 2 снежня 1959 года — у склад Некрашунскага сельсавета, з 2 снежня 1959 года да 26 лютага 2013 года Падольцы ўваходзілі ў склад і з’яўляліся цэнтрам Падольскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 2000 год — 464 жыхары, 176 двароў.

## Памятныя мясціны 
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.
* Капліца.

## Вядомыя асобы 
* Станіслаў Віктаравіч Валодзька (нар. 1956) — беларускі паэт, дзіцячы пісьменнік.

## Крыніцы 
## Літаратура 
*  — С. 504.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рытанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна
Александрыя (Астравецкі раён)

**Александры́я** (, ) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.

Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Міхалішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёна