open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Іван Яфімавіч Ляцяга

**Іван Ляцяга** (, г. Мінск — , Беларусь) — беларускі футбаліст і трэнер. Майстар спорту СССР (1967).

## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнай школы ДСШ-5 г. Мінск

У 1964—1965 гадах выступаў у чэмпіянаце СССР сярод камандаў першай групы класа «А» за дубль мінскага «Дынама». Перайшоў у «Нёман» вясной 1966 года, які ўзначальваў у той час старшы трэнер Уладзіслаў Радзішэўскі. Выступаў за гродзенскі клуб на пазіцыі цэнтральнага нападніка. Нягледзячы на неаднаразовыя запрашэнні ад іншых беларускіх і ўкраінскіх клубаў, форвард заставаўся верны гарадзенскай футбольнай камандзе на працягу ўсіх 8 гадоў — да канца сваёй гульнявой кар’еры. Усяго ў каляндарных гульнях першынства СССР ён правёў за «Нёман» 249 гульняў, у якіх вызначыўся 62 разы.
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Ляцяга Іван Ефімавіч 

Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Нёман Гродна
Катэгорыя:Трэнеры ЖФК Ніва-Белкард
Катэгорыя:Трэнеры ФК Дынама Брэст
Катэгорыя:Майстры спорту СССР
Лагічная канстанта

У логіцы **лагічная канстанта** або **пастаянны сімвал** мовы \mathcal{L} гэта сімвал, які мае аднолькавае семантычнае значэнне пры кожнай інтэрпрэтацыі \mathcal{L}. Два важныя тыпы лагічных канстант — лагічныя злучнікі і квантыфікатары. Прэдыкат роўнасці (звычайна пішацца '=') таксама разглядаецца як лагічная канстанта ў многіх сістэмах логікі.

Некаторыя сімвалы, якія звычайна разглядаюцца як лагічныя канстанты:

Многія з гэтых лагічных канстант часам пазначаюцца альтэрнатыўнымі сімваламі (напрыклад, выкарыстанне сімвала «&» замест «∧» для абазначэння лагічнага і). Напрыклад, у Java выкарыстоўваюцца наступныя сімвалы і ключавыя словы: `!` для «не», `true` для «так», `false` для «не», `&&` або `&` для «і», `||` ці `|` для «або» і г. д.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
* Пункт Стэнфардскай энцыклапедыі філасофіі пра лагічныя канстанты

Катэгорыя:Сінтаксіс (логіка)
Катэгорыя:Матэматычныя знакі
Сінтаксіс (логіка)

У логіцы **сінтаксіс** — раздзел фармальнай логікі, які вывучае правільнасць пабудовы выразаў, безадносна да таго, ці ёсць у гэтых выразаў лагічныя значэнні і калі ёсць, то якія. Гэта ўсё, што мае дачыненне да фармальных моў або фармальных сістэм, незалежна ад іх інтэрпрэтацыі або значэння. Сінтаксіс звязаны з правіламі, якія выкарыстоўваюцца для пабудовы або трансфармацыі сімвалаў і слоў мовы, у адрозненне ад семантыкі мовы, якая звязана з яе значэннем.

Сімвалы, формулы, сістэмы, тэарэмы, доказы і інтэрпрэтацыі, выражаныя ў фармальных мовах, з’яўляюцца сінтаксічнымі сутнасцямі, чые ўласцівасці можна вывучаць без уліку любога значэння, якое ім можа быць нададзена, і, па сутнасці, ім не трэба надаваць ніякага.

Сінтаксіс звычайна асацыюецца з правіламі (ці граматыкай), якія рэгулююць кампазіцыю тэкстаў на фармальнай мове, якія складаюць правільна сфарміраваныя формулы фармальнай сістэмы.

У інфарматыцы тэрмін «сінтаксіс» адносіцца да правілаў, якія рэгулююць кампазіцыю правільна сфарміраваных выразаў у мове праграмавання. Як і ў матэматычнай логіцы, яна не залежыць ад семантыкі і інтэрпрэтацыі.

## Гл. таксама 
* Сінтаксіс (лінгвістыка)
* Матэматычная логіка

## Заўвагі 
Катэгорыя:Логіка
Зянюк

**Зяню́к** — беларускае прозвішча. Утворана ад імя Зянон.

## Вядомыя носьбіты 
* Адольф Зянюк (1895—1938) — беларускі грамадскі дзеяч.
* Іаан Пятровіч Зянюк (1872—1940) — беларускі рэлігійны дзеяч, протаіерэй. Цесць беларускага паэта Янкі Бобрыка.
* Ілона Зянюк (нар. 1997) — беларуская футбалістка.

## Крыніцы
Паўлюць

**Паўлюць** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вольга Паўлюць (нар. 1987) — беларуская футбалістка і трэнер.
* Вячаслаў Паўлавіч Паўлюць (нар. 1960) — акцёр тэатра і кіно.
Масавае забойства ў школе імя Уладзіслава Рыбнікара

**Масавае забойства ў школе імя Уладзіслава Рыбнікара** — інцыдэнт, які адбыўся 3 мая 2023 года ў горадзе Бялград. 13-гадовы навучэнец адкрыў агонь на тэрыторыі школы, забіўшы 9 чалавек (8 вучняў і ахоўніка) і параніўшы шэсць вучняў і аднаго настаўніка, пасля чаго быў затрыманы паліцыяй.

## Ход падзей 
Каля васьмі гадзін раніцы па мясцовым часе стралок, узброены двума пісталетамі , увайшоў у школу, дастаў з сумкі зброю і стрэліў у ахоўніка, пасля чаго працягнуў стральбу ў вучняў па калідоры. Затым нападнік зайшоў у кабінет гісторыі, стрэліў у настаўнікі і ў школьнікаў, якія знаходзіліся ўнутры. У канцы стралок здаўся паліцыі.

Па выніку страляніны загінула 9 чалавек, з якіх адзін ахоўнік і восем вучняў. Адзін з загінулых вучняў быў грамадзянінам Францыі. Шэсць школьнікаў і настаўнік атрымалі раненні і былі шпіталізаваны.

## Нападнік 
Падазраваны, вучань 2009 года нараджэння, затрыманы паліцыяй. Як мяркуецца, пісталеты ён скраў у свайго бацькі, які законна валодаў імі. Нападнік таксама меў пры сабе кактэйлі Молатава. Пачалося расследаванне матываў злачынства, папярэдне гэта здзекі ў школе і нізкая паспяховасць. 

Так як нападніку 13 гадоў, то па законам Сербіі яму не могуць быць прад’яўлены крымінальныя абвінавачванні, але бацьку падлетка неўзабаве затрымалі тэрмінам да 48 гадзін.

## Наступствы 
Міністр адукацыі Бранка Ружыч абвясціў трохдзённую жалобу з 5 мая і абвясціў аб спыненні заняткаў да канца дня. Міністр аховы здароўя Даніца Груічыч абвясціла, што арганізуе тэлефонныя гарачыя лініі для тых, хто мае патрэбу ў псіхалагічнай дапамозе. Была арганізавана здача крыві для дапамогі параненым. У гонар жалобы сотні гараджан (у тым ліку бацькі загінулых вучняў) сабраліся перад школай. Пазней яны пачалі пратэст перад будынкам Міністэрства адукацыі і аховы здароўя.

**Ушанаванне загінулых на месцы трагедыі падчас жалобы 5 мая.**

Свјетлопис поштовалаца жртава убиства у ОШ В. Рибникар9.jpg
Свјетлопис поштовалаца жртава убиства у ОШ В. Рибникар10.jpg
Свјетлопис поштовалаца жртава убиства у ОШ В. Рибникар11.jpg

## Гл. таксама 
* Масавае забойства ў Дубоне і Шэпшыне

Катэгорыя:Май 2023 года
Катэгорыя:Падзеі 3 мая
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2023 годзе
Вольга Віктараўна Паўлюць

**Вольга Паўлюць** (нар. , Ліда, Беларусь) — беларуская футбалістка, трэнер і суддзя (рэферы ФІФА). Дацэнт кафедры спартыўных гульняў ГрДУ імя Янкі. Майстр спорту Беларусі. З’яўляецца іграюшчым трэнерам «Рэгіён-ГрДУ» па міні-футболе

## Клубная кар’ера 
Футболам пачала займацца ў сёмым класе. Выхаванка ДЮСШАР прафзвязаў «Юнасць». Першым трэнерам быў Алег Леанідавіч Фралоў.

Выступала за каманды «Інфабанк-Белкард» (Гродна, 2002—2004), «Бабруйчанка» (Бабруйск, 2005), «Меліяратар» (Воранава, 2006), Вікторыя (Воранава, 2007—2010), «Ніва-Белкард» (Гродна, 2011). Выступала за моладзевую зборную Беларусі U-19 (2004—2005).

Трэнерскую кар’еру пачала ў 2010 годзе. Трэнер «Вікторыі» (Воранава, 2010). З 2011 года — галоўны трэнер «Ніва-Белкард» (Гродна). Скончыла Гарадзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Я.Купалы (2009).

У 2016 годзе была прызнана лепшым брамнікам на адкрытым Кубку Рэспублікі Беларусь па міні-футболе сярод жаночых каманд.
 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Павлють Ольга Викторовна
* Ольга Павлють: «Фразу „иди варить борщи“ я слышала не раз». Единственная женщина-судья в белорусском мини-футболе — лидчанка

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Вікторыя Воранава
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Ніва-Белкард
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Бабруйчанка
Катэгорыя:Трэнеры ЖФК Ніва-Белкард
Катэгорыя:Выкладчыкі Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы
Катэгорыя:Выпускнікі Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Ілона Зянюк

**Ілона Зянюк** (нар. ) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі U-15, U-17 і U-19.

## Клубная кар’ера 
Футболам пачала займацца ў адной са спартовых школаў Ліды. У 15 гадоў яе ўзялі ў каманду «Вікторыя» (Воранава). Там яе заўважыў трэнер каманды «Ніва-Белкард» (Гродна) і паклікаў гуляць у дублёрскім складзе.

Падчас гульні ў Мінску на яе звярнуў увагу трэнер моладзевай зборнай U-15. Там яна прайшла адбор і пачала гуляць. Пазней трапіла ў U-17, потым у U-19. Паралельна выступала за «Белкард» — і вучылася ў політэхнічным каледжы.

У 18 гадоў яна пайшла з футболу праз доўгае аднаўленне пасля траўмы калена.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Спачатку смяюцца, а потым просяць нумар». Пагаварылі з адзінай дзяўчынай, якая гуляла на Кубку Івуліна https://belsat.eu/news/15-08-2022-spachatku-smyayutstsa-a-potym-prosyats-numar-pagavaryli-z-adzinaj-dzyauchynaj-yakaya-gulyala-na-kubku-ivulina

Катэгорыя:Футбалісткі Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Вікторыя Воранава
Катэгорыя:Ігракі ЖФК Ніва-Белкард
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Беларусі па футболе
Алаіз Яновіч

**Алаіз Яновіч** (1792, Завоссе ці Навагрудак — 1849, Францыя) — польскі і літоўскі ваенны дзеяч, шляхціч герба Радван.

## Біяграфія 
Аб раннім жыцці Алаіза малавядома.

У 1812 годзе падчас руска-французкай вайны годзе ва ўзросце 20 год паступіў у войска Вялікага Княства Літоўскага. У якім палку апынуўся малады жаўнер дакладна невядома, але сыходзячы з таго, што службу на баку Напалеона ён скончыў у т.зв. дацкім корпусе Шарля Лаллемана, можна казаць, што гэта быў 17-ы ці 19-ы ўланскі полк.

Пасля вайны літоўская частка корпуса папала пад дараванне цара Аляксандра і накіравалася ў Польшчу. У 1814 годзе Яновіч паступіў у 3-ці ўланскі полк Каралеўства Польскага, дзе служыў да 1830 года ў званні падпалкоўніка.

Падчас паўстання 1830—1831 гадоў перайшоў на бок інсургентаў і служыў у корпусе генерала Генрыка Дэмбінскага, стаў на чале 13-га літоўскага палка ўлан. У сувязі з задушэннем паўстання, разам з генералам Мацеем Рыбінскім і сваім падроздзелам адыйшоў у Прусію, дзе быў інтерніраваны. Неўзабаве іміграваў у Францыю.

З 1837 года сябра саюза польскай эміграцыі.

За ўдзел у паўстанні ўзнагароджаны Залатым (16 сакавіка 1831 года) і Рыцарскім крыжамі Virtuti Militari (17 верасня 1831 года), граматай «За заслугі перад Айчынай».

Памёр у 1849, пахаваны на могілках Манматр.

## Літаратура 
* Polacy pochowani na cmentarzu Montmartre oraz Saint-Vincent i Batignolles w Paryżu, praca zbiorowa pod red. Andrzeja Biernata i Sławomira Górzyńskiego, Warszawa 1999
* Die Polen und die Polinnen der Revolution vom 29. November 1830. Stuttgart : E. Schweizerbart, 1837
Сезон 2022 ЖФК Дынама-Брэст

У 2022 годзе жаночы футбольны клуб «Дынама» з Брэста прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Чэмпіянат Беларусі 2022 (9 месца),
* Кубак Беларусі 2022 (папярэдні раўнд).

## Склад каманды 
## Спасылкі 
* FC DINAMO BREST
* Дынама-БДУФК — Дынама-Брэст 2022 27-ы тур
* Дынама-Брэст — Дынама-БДУФК 2022 3-і тур
2022
Дынама-Брэст
Катэгорыя:2022 год у Брэсце
Кансольная праграма

**Кансольная праграма** або **праграма каманднага радка** — камп’ютарная праграма (або ўтыліта), прызначаная для выкарыстання праз тэкставы карыстальніцкі інтэрфейс, напрыклад, тэкставы тэрмінал, інтэрфейс каманднага радка некаторых аперацыйных сістэм (Unix, DOS і г.д.) або тэкставы інтэрфейс, уключаны ў большасць аперацыйных сістэм з графічным інтэрфейсам карыстальніка (GUI), такіх як кансоль Windows у Microsoft Windows, тэрмінал у macOS і xterm у Unix.

## Агляд 
]]

]]
Карыстальнік звычайна ўзаемадзейнічае з кансольнай праграмай, выкарыстоўваючы толькі клавіятуру і экран дысплея, у адрозненне ад праграм з графічным інтэрфейсам, якія звычайна патрабуюць выкарыстання мышы або іншай паказальнай прылады. Многія кансольныя праграмы, такія як інтэрпрэтатары каманднага радка, з’яўляюцца інструментамі каманднага радка, але таксама існуе мноства праграм з тэкставым інтэрфейсам карыстальніка ().

Па меры паляпшэння хуткасці і прастаты выкарыстання графічных праграм з цягам часу выкарыстанне кансольных праграм значна зменшылася, але не знікла. Некаторыя карыстальнікі проста аддаюць перавагу кансольным праграмам, у той час як некаторыя арганізацыі па-ранейшаму спадзяюцца на існуючыя кансольныя праграмы для выканання ключавых задач па апрацоўцы даных.

Магчымасць стварэння кансольных праграм захоўваецца як асаблівасць сучасных асяроддзяў праграмавання, такіх як Visual Studio і .NET Framework на Microsoft Windows. Гэта спрашчае працэс вывучэння новай мовы праграмавання, пазбаўляючы ад складанасці графічнага інтэрфейсу.

## Тэкставы інтэрфейс карыстальніка 
### Бібліятэкі 
Некалькі бібліятэк даступныя для дапамогі ў распрацоўцы тэкставых інтэрфейсаў карыстальніка.

У сістэмах Unix такімі бібліятэкамі з’яўляюцца ncurses і curses.

У Microsoft Windows прыкладам такой бібліятэкі з’яўляецца conio.h.

## Прыклады праграм 
Да кансольных праграм адносяцца кліент электроннай пошты Alpine, аўдыяплэер cmus, IRC-кліент Irssi, вэб-браўзер Lynx, файлавы менеджар Midnight Commander, аўдыяплэер Music on Console, кліент электроннай пошты Mutt, тэкставы рэдактар GNU nano, тэкставы рэдактар ne, RSS-агрэгатар newsbeuter і файлавы менеджар ranger.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Інтэрфейс карыстальніка
Катэгорыя:Тэкставы інтэрфейс
Катэгорыя:Праграмнае забеспячэнне
Камп’ютарная мова

**Камп’ютарная мова** — фармальная мова, якая выкарыстоўваецца для зносін з камп’ютарам. Тыпы камп’ютарных моў уключаюць:

* Мова канструкцыі — усе формы камунікацыі, з дапамогай якіх чалавек можа паказаць камп’ютару выкананае рашэнне задачы
** Камандная мова — мова, якая выкарыстоўваецца для кіравання задачамі самога камп’ютара, напрыклад, запускам праграм
** Мова канфігурацыі — мова, якая выкарыстоўваецца для запісу файлаў канфігурацыі
** Мова праграмавання — фармальная мова, прызначаная для перадачы інструкцый машыне, асабліва камп’ютару
** Мова запытаў — мова, якая выкарыстоўваецца для выканання запытаў у базах даных і інфармацыйных сістэмах
** Мова трансфармацыі — прызначана для пераўтварэння некаторага ўваходнага тэксту на пэўнай фармальнай мове ў мадыфікаваны выходны тэкст, які адпавядае пэўнай мэты
* Мова абмену данымі — мова, якая не залежыць ад дамена і можа выкарыстоўвацца для даных любой дысцыпліны; прыклады: JSON, XML
* Мова разметкі — граматыка для анатавання дакумента спосабам, які сінтаксічна адрозніваецца ад тэксту, напрыклад, HTML
* Мова мадэліравання — штучная мова, якая выкарыстоўваецца для выражэння інфармацыі або ведаў, часта для выкарыстання ў распрацоўцы камп’ютарных сістэм
** Мова апісання архітэктуры — выкарыстоўваецца як мова (або канцэптуальная мадэль) для апісання і прадстаўлення архітэктур сістэмы
** Мова апісання абсталявання — выкарыстоўваецца для мадэліравання інтэгральных схем
* Мова апісання старонкі — апісвае выгляд друкаванай старонкі на больш высокім узроўні, чым фактычны растравы вынік
* Мова сімулявання — мова, якая выкарыстоўваецца для апісання сімуляцый
* Мова спецыфікацыі — мова, якая выкарыстоўваецца для апісання таго, што павінна рабіць сістэма
* Мова табліцы стыляў — камп’ютарная мова, якая выражае прадстаўленне структураваных дакументаў, такіх як CSS

## Гл. таксама 
* Апрацоўка натуральнай мовы — выкарыстанне камп’ютараў для апрацоўкі тэксту або маўлення на чалавечай мове

## Спасылкі
Ануфрый Яцэвіч

**Ануфрый Яцэвіч** (? — 17 сакавіка 1836 года, Нансі) — літоўскі ваенны дзеяч.

## Ваенная дзейнасць 
Падчас паўстання 1830—1831 гадоў годзе стаў на чале паўстання ў Цельшах, дзе набраў каля 4 000 рэкрутаў у войска: пяхота, кавалерыя з двумя гарматамі. Арганізаваў курсы для афіцэраў і падафіцэраў, заснаваў парахавы завод Рэтах і ліцейны цэх у Ворні, дзе паспелі вырабіць тузін гармат. У траўні войскі генерала Яцэвіча здзейснілі няўдалую атаку на порт у Паланзе, праз які ў наступстве павінны былі быць атрыманы партыі зброі. У сярэдзіне жніўня цельшынскія паўстанцы адступілі ў Прусію разам з іншымі паўстанцамі, дзе былі інтэрнаваныя. Узнагароджаны Залатым крыжом ордэна Virtuti Military.

Эміграваў у Францыю. З’яўляецца аўтарам успамінаў аб паўстанні пад назвай «Дзённік кіраўніка ўзброеных сіл паўстання Цельшы ў княстве Жамойцкім».

Памёр 17 сакавіка 1836 г. у Нансі.

## Літаратура 
* O. Jacewicz. Pamiętnik naczelnika siły zbrojnej powstania telszewskiego w ks. Żmudzkim.

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1830—1831 гадоў
Каракулевая воўна

**Каракулевая воўна** — тэкстыльная сыравіна з поўсці .

## Гісторыя 
 лічыцца самым старажытным прыручаных відам авечак, паводле археалагічных знаходак яе пачалі разводзіць раней за 1400 год да н.э. Абазначэнне паходзіць ад назвы горада  у сучасным Узбекістане. У пачатку XX стагоддзя некалькі авечак былі завезены ў Паўднёвую Афрыку, а таксама ў ЗША, у асноўным з мэтай атрымання руна з вельмі маладых ягнят у якасці сыравіны для «персідскіх футраў».

У канцы XX стагоддзя вытворчасць сырой каракулевай воўны ў Туркменістане была зафіксавана на ўзроўні каля 11 500 тон (супраць 17 000 тон дзесяцігоддзем раней), а таксама ў Намібіі продаж знізіўся з 7 000 да 250 тон за апошнія 20 гадоў XX стагоддзя.

## Выкарыстанне 
У прафесійнай літаратуры згадваецца магчымасць (машыннай) перапрацоўкі каракулевай воўны ў  і .

Воўна ў асноўным выкарыстоўваецца для вырабу дывановай пражы, коўдраў, падкладачных матэрыялаў для шытых вырабаў і інш.

Катэгорыя:Воўна
Катэгорыя:Авечкагадоўля
Дын Бараў

**Дын Олівер Бараў** (, нар. 2 сакавіка 1951) — прэм’ер-міністр Беліза з 8 лютага 2008 года па 12 лістапада 2020 года, лідар Аб’яднанай дэмакратычнай партыі Беліза з 1998 года.

Юрыст па адукацыі. Член парламента з 1984 года, у 1984—1989 і 1993—1998 гадах — міністр замежных спраў, віцэ-прэм’ер (з сакавіка 1990 года) і аторней-генерал, у другі перыяд таксама міністр нацыянальнай бяспекі, з 1990 года — намеснік старшыні АДП. Пасля паражэння партыі на выбарах у 1998 годзе змяніў Мануэля Эсківеля на пасадзе лідара партыі. 7 лютага 2008 года АДП атрымала перамогу на выбарах, і на наступны дзень Бараў быў прызначаны прэм’ер-міністрам замест Саіда Мусы. 11 лютага пры фармаванні ўрада стаў таксама міністрам фінансаў. Бараў — першы чарнаскуры прэм’ер-міністр Беліза. Жанаты, чацвёра дзяцей.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Беліза
Філіп Хыціл

**Фі́ліп Хы́ціл** (; нар. 5 верасня 1999) — чэшскі хакеіст, цэнтральны нападнік клуба «Нью-Ёрк Рэйнджэрс» з Нацыянальнай хакейнай лігі і нацыянальнай зборнай Чэхіі. Быў абраны ў першым раўндзе драфту НХЛ 2017 года пад 21 нумарам.

## Кар’ера 
Хыціл пачаў гуляць за «Злін» у матчах Экстралігі з сезона 2016/17. У тым сезоне юнак закінуў чатыры шайбы і адзначыўся яшчэ чатырма перадачамі ў 38 гульнях, што стала другім паказчыкам у лізе сярод ігракоў у веку да 18 гадоў. Дзякуючы гэтаму, хакеіста запрыкмецілі ў НХЛ і абралі ўжо ў першым раўндзе драфта 2017 года. 14 ліпеня 2017 года Хыціл падпісаў трохгадовы кантракт з «Нью-Ёрк Рэйнджэрс». Па прыяднанні да трэніровачнага перадсезоннага лагера клуба чэх настолькі ўразіў сваімі здольнасцямі, што мясцовыя СМІ абралі яго найлепшым наваком. Напачатку першага сезона за акіянам спартсмен патрапіў у адну тройку з Матсам Зукарэла і Рыкам Нешам. Аднак, правёўшы дзве гульні ў НХЛ, ён быў пераведзены ў фарм-клуб «Хартфард Вулф Пэк» Амерыканскай хакейнай лігі. Толькі наступным сезонам нападнік вярнуўся ў галоўную каманду, заняўшы пачэснае месца сярод галоўных ігракоў клуба.

Катэгорыя:хакеісты Чэхіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Чэхіі па хакеі
Катэгорыя:Ігракі ХК Злін
Катэгорыя:Ігракі «Нью-Ёрк Рэйнджэрс»
Катэгорыя:Ігракі «Хартфард Вулф Пэк»
Мусаб Амар Алі аль-Мудвані

**Мусаб Амар Алі аль-Мудвані** (нар. 1980) — грамадзянін Емена, які па падазрэнні ў тэрарыстычнай дзейнасці ўтрымліваўся ў сакрэтных турмах ЦРУ.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Хадэйдзе.

11 верасня 2002 года, у час атакі на Сусветны гандлёвы цэнтр, арыштаваны амерыканскімі і пакістанскімі спецслужбамі ў Карачы. Разам з Мудвані затрыманы яшчэ пяцёра. Групу абвясцілі спячай ячэйкай Аль-Каіды. Сярод прадстаўнікоў спецслужбаў яны сталі вядомы як «шасцёрка Карачы» (). Першапачаткова група ўтрымлівалася ў турме Солт-Піт (Афганістан), але потым пераведзена ў Гуантанама (Куба)
.

У зняволенні Мудвані стаў ахвярай катаванняў.

У 2016 годзе на слуханнях у Савеце перыядычнай праверкі абвінавачванні з яго былі зняты, а 16 студзеня 2017 года вязня перавялі ў Аман.

Катэгорыя:Постаці Емена
Катэгорыя:Затрыманыя прывіды
Пара імя-значэнне

з парамі імя-значэнне]]
**Пара імя-значэнне**, таксама званая **парай атрыбут-значэнне** або **парай поле-значэнне**, з’яўляецца фундаментальным прадстаўленнем даных у вылічальных сістэмах і праграмах. Дызайнеры часта жадаюць маць структуры даных, адкрытыя для пашырэння ў будучыні без змены існуючага кода або даных. У такіх сітуацыях уся мадэль даных або яе частка можа быць зададзена ў выглядзе набора 2 картэжаў у форме , прычым кожны элемент з’яўляецца парай атрыбут-значэнне. У залежнасці ад канкрэтнай праграмы і рэалізацыі, абранай праграмістамі, назвы атрыбутаў могуць быць або не быць унікальнымі.

## Прыклады выкарыстання 
Некаторыя праграмы, дзе інфармацыя прадстаўлена ў выглядзе пар атрыбут-значэнне:

* Электронная пошта, у загалоўках RFC 2822
* Радкі запытаў у URL
* Неабавязковыя элементы ў сеткавых пратаколах, такіх як IP, дзе яны часта з’яўляюцца ў якасці троек TLV (*тып — даўжыня — значэнне*).
* Бібліяграфічная інфармацыя, як у метаданых BibTeX і Dublin Core
* Атрыбуты элемента ў SGML, HTML і XML
* Некаторыя віды сістэм баз даных, а менавіта база даных «ключ — значэнне»
* Даныя карты OpenStreetMap
* Запісы рэестра Windows
* Пераменныя асяроддзя

## Выкарыстанне ў камп’ютарных мовах 
Некаторыя камп’ютарныя мовы рэалізуюць пары атрыбут-значэнне, або часцей калекцыі пар атрыбут-значэнне, у якасці стандартных функцый мовы. Большасць з іх рэалізуе агульную мадэль асацыятыўнага масіва: неўпарадкаваны спіс унікальных атрыбутаў са звязанымі значэннямі. У выніку яны не з’яўляюцца цалкам агульнымі; яны не могуць быць выкарыстаны, напрыклад, для рэалізацыі загалоўкаў электроннай пошты (якія ўпарадкаваныя і не ўнікальныя).

У некаторых праграмах пара атрыбут-значэнне мае значэнне, якое змяшчае ўкладзены набор пар атрыбут-значэнне. Некаторыя фарматы серыялізацыі даных, такія як JSON, падтрымліваюць укладзенасць адвольнай глыбіні. Іншыя прадстаўленні даных абмежаваныя адным узроўнем укладанняў, напрыклад, раздзел/імя/значэнне файла INI.

## Гл. таксама 
* Атрыбут (вылічэнне)
* Мадэль «сутнасць — атрыбут — значэнне»
* База даных «ключ — значэнне»
* Радок запыту

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кіраванне данымі
Баі ў Мерове (2023)

**Баі ў Мерове** — эпізод канфлікту паміж прыхільнікамі суданскіх генералаў Абдэля аль-Бурхана і Махамеда Дагала, звязаны з барацьбой за горад .

## Напярэдадні 
З 11 красавіка 2023 года атрады Сіл аператыўнай падтрымкі (САП) былі разгорнуты паблізу горада Мерове, а таксама ў Хартуме. Улады загадалі ім сысці, аднак байцы адмовіліся падпарадкоўвацца. 13 красавіка САП пачалі мабілізацыю. Гэта выклікала асцярогі з нагоды магчымага паўстання ваенізаваных часцей. Суданскія ўлады заявілі, што мабілізацыя была незаконнай.

## Баявыя дзеянні 
Баі ахапілі Мерове ў першую палову дня. Як паведамілі прыхільнікі Дагала, яны захапілі аэрапорт, бліжэйшую ваенную базу і ваенны лагер Соба, нанёсшы страты праціўніку. У 17:00 байцы ўрадавых падраздзяленняў акружылі паўстанцаў на авіябазе. 

На другі дзень, каля 13:30, армія Судана абвясціла аб арышце некалькіх афіцэраў праціўніка ў аэрапорце Мерове і захопе самой паветранай гавані. Таксама Узброеныя сілы Судана адбілі ваенны лагер. 

17 красавіка баявыя дзеянні зафіксаваны на захад ад аэрапорта. У 10:00 паўстанцы заявілі, што цалкам кантралююць аэрапорт.

19 красавіка ўрадавыя войскі аднавілі поўны кантроль над аэрапортам, і сітуацыя нармалізавалася. Аднак байцы Дагала па-ранейшаму захоўвалі прысутнасць у горадзе. 21 красавіка населены пункт цалкам перайшоў да войск Бурхана.

## Егіпецкія вайскоўцы 
Вечарам 15-га стала вядома аб паланенні САП 200 егіпецкіх вайскоўцаў недалёка ад Мерове. Першапачаткова не было дадзена ніякага афіцыйнага тлумачэння прысутнасці егіпецкіх салдат, хоць Егіпет і Судан мелі цеснае ваеннае супрацоўніцтва з-за дыпламатычнай напружанасці з Эфіопіяй. Пазней афіцыйны Каір заявіў, што яго вайскоўцы знаходзіліся ў краіне для правядзення сумесных вучэнняў з суданскай арміяй.

19 красавіка захопленыя егіпецкія вайскоўцы былі вызвалены і адпраўлены на радзіму на борце трох егіпецкіх ваенна-транспартных самалётаў, якія вылецелі з аэрапорта Хартума.

Катэгорыя:Канфлікты 2023 года
Катэгорыя:Красавік 2023 года
Мерове
Патыяла

**Патыяла** — горад на крайнім усходзе індыйскага штата Пенджаб. Адміністрацыйны цэнтр акругі Патыяла. З 1948 па 1956 гады Патыяла была сталіцай індыйскага штата Патыяла і саюз дзяржаў усходняга Пенджаба. Размешчаны за 67 км на паўднёвы захад ад Чандыгарха, за 93 км на паўднёвы ўсход ад Лудхіяны, за 155 км на паўднёвы ўсход ад Джаландхара і за 233 км на паўночны захад ад Дэлі (па дарогах), на вышыні 249 м над узроўнем мора.

Катэгорыя:Гарады Пенджаба
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1754 годзе
Барда (Пермскі край)

**Барда** () — сяло на поўдні Пермскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Бардымскага раёна і Бардымскага сельскага паселішча. Самае буйное сяло края. Размешчана на левым беразе Тулвы за 125 км на поўдзень-паўднёвы захад ад Пермі і за 40 км на поўдзень ад Асы. У сяле працякаюць прытокі Тулвы — Барда, Казьмакты, Сюздэелга. Насельніцтва — 9972 чалавекі (2021).

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1740 годзе
Арда (сяло)

**Арда** () — сяло і раённы цэнтр Ардзінскага муніцыпальнага раёна Пермскага края Расіі з 27 лютага 1924 года (перапынак з 1 лютага 1963 года па 12 студзеня 1965 года) і Ардзінскага сельскага паселішча (савета) (да 2006 года).

Сяло стаіць на рацэ Кунгур (упадае ў раку Ірэнь) і яе прытоку рацэ Ардзінка (у гонар якой і атрымала назву). Насельніцтва — 5425 чалавек (2021).

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1601 годзе
Кунгур (рака)

**Кунгур** () — рака ў Расіі, працякае па тэрыторыі Кунгурскага і Ардзінскага раёнаў Пермскага края.

Даўжыня ракі — 40 км. Вусце ракі знаходзіцца за 28 км па правым беразе ракі Ірэнь за 15 км на поўдзень ад горада Кунгур, які першапачаткова быў заснаваны на захад ад вусця ракі, а пасля паўстання башкір 1662 года быў нанава пабудаваны на новым месцы.

Асноўныя прытокі:
* левыя: Апачаўка, Кармілаўка;
* правыя: Ардзінка, Гразнуха.

Катэгорыя:Рэкі Пермскага края
Катэгорыя:Басейн Камы
Ірэнь

**Ірэ́нь** () — рака ў Пермскім краі Расіі, левы прыток Сылвы.

Пачынаецца на паўднёвым усходзе края на паўднёвы захад ад вёскі Верх-Ірэнь Акцябрскага раёна. Працякае па тэрыторыі Акцябрскага, Уінскага, Ардзінскага і Кунгурскага раёнаў. Упадае ў Сылву ў межах горада Кунгура. Даўжыня ракі — 214 км, плошча басейна — 6110 км². Сярэдняя вышыня вадазбору — 232 м. Сярэдні ўхіл — 0,4 м/км.

Асноўныя прытокі:

* левыя: Уяс, Малы Тарт, Вялікі Тарт, Аспа, Сып, Малы Ашап, Калтагіз, Вялікі Ашап, Турка, Бым.
* правыя: Верхні Бартым, Цюш, Арый, Куряс, Тэлес, Судзінка, Кунгур.

Берагі Ірэні, пераважна, невысокія і пакрытыя хмызняком. На берагах сустракаюцца скалы вышынёй да 50 м.

Катэгорыя:Рэкі Пермскага края
Катэгорыя:Басейн Камы
Гайны (Пермскі край)

**Гайны** () — пасёлак (у 1963—1998 гг. — пасёлак гарадскога тыпу) у Комі-Пярмяцкай акрузе Пермскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Гайнскага раёна (муніцыпальнай акругі). Пасёлак знаходзіцца на паўночным захадзе Пермскага края, у паўночнай частцы Комі-Пярмяцкай акругі.

Бліжэйшы горад — Кудымкар — знаходзіцца за 156 км на поўдзень.

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Азія Абдэль Маджыд

**Азія Мухамад Том аль-Тахер аль-Кітабі** (; больш вядомая пад псеўданімам **Азія Абдэль Маджыд**, ; 1943 — 3 мая 2023) — піянерка суданскага тэатра, педагог і першая прафесійная суданская актрыса, якая атрымала прызнанне за свае сцэнічныя выступленні.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Амдурмане. Маці — Батул Мухамад Ахмед аль-Шэйх аль-Джалі. Дзяўчынка жыла пад апекай свайго сваяка Абдула (Абдэля) Маджыда, які стаў для яе другім бацькам. У будучыні Азія будзе выкарыстоўваць яго імя ў якасці псеўданіма.

Пачатковую адукацыю атрымала ў школе Абдэля Манейма ў Хартуме, сярэдняю — у школе Карары.

З 1963 года працавала ў грамадскім тэатры і здымалася ў серыяле «Рамаданіят» з  у галоўнай ролі.

## Гібель 
З сярэдзіны красавіка 2023 года ў Судане разгарнуўся канфлікт паміж сілавікамі. Вечарам 3 мая Азія Абдэль Маджыд сканала ў Хартуме ад асколачнага ранення, атрыманага падчас траплення снарада ў яе дом. Пахавана праз некалькі гадзін на тэрыторыі дзіцячага садка, дзе яна працавала, таму што ехаць на могілкі было занадта небяспечна.

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры тэатра
Катэгорыя:Актрысы паводле алфавіта
Завадская воўна

**Завадская воўна** — воўна з поўсці, саскубанай са скуры мёртвай авечкі. Гэта прадукт ваўняной прамысловасці.  быў найбуйнейшым цэнтрам вытворчасці завадской воўны ў Еўропе.

## Прамысловасць па вытворчасці завадской воўны 
Аўчына з’яўляецца сыравінай для падобнай прамысловасці. У адрозненне ад звычайнай практыкі  поўсці жывой авечкі, завадскую воўну атрымліваюць з поўсці  авечак, выгадаваных у мясной прамысловасці.

Поўсць, састрыжаная з жывой авечкі, называецца «стрыжанай поўсцю», а завадская поўсць выцягваецца з мёртвай аўчыны. Апошняя якасцю горшая і менш каштоўная. Прамысловасць па вытворчасці завадской воўны адыгрывае значную ролю ў . У 1897 годзе ў Злучаных Штатах існаваў грашовы стымул для прасоўвання вытворчасці завадской воўны на мясцовым узроўні. У 1906 годзе гэтай прафесіяй займаўся асобны дэпартамент (дэпартамент Тарн, Францыя) з колькасцю працоўных 2200 чалавек.

### Працэс 
Для лягчэйшага выдалення воўны са скуры прымяняюцца розныя тэхналагічныя аперацыі:

* Паслабленне скуры
** Хімічны метад заключаецца ў нанясенні пластом  на ўнутраны бок скуры.
** Аўчыны развешваюць у вільготным асяроддзі.
* Выцягванне воўны
** Выцягванне воўны (звычайна ўручную)
** Атрыманне так званай «слізгальнай воўны», калі для выцягвання выкарыстоўваюць вапну.
* Сартаванне

## Гарбарства 
З даўніх часоў папярэднім выдаленнем воўны з мёртвай аўчыны перад далейшай апрацоўкай скуры для вытворчасці розных вырабаў займаліся .

## Выкарыстанне 
Завадская воўна звычайна горшай якасці, чым жывая. Яна мае , больш жорсткая і з меншай прадзільнасцю, і таму ў асноўным выкарыстоўваецца для вытворчасці ваўняных вырабаў ніжэйшага і сярэдняга класа. Каб зрабіць яе больш карыснай, завадскую воўну змешваюць з воўнай іншых якасцей.

Катэгорыя:Авечкагадоўля
Катэгорыя:Воўна
Катэгорыя:Гарбарная прамысловасць
Бісер (Пермскі край)

**Бісер** () — пасёлак гарадскога тыпу (да 1991 года — пасёлак станцыі або станцыя) у Пермскім краі Расіі. Уваходзіць у Горназаводскі раён (гарадская акруга). Размешчаны за 11 км на захад ад пасёлка гарадскога тыпу Цёплая Гара і за 36 км на паўночны ўсход ад горада Горназаводска.

У пасёлку знаходзіцца дзеючая чыгуначная станцыя Бісер. Праз пасёлак з захаду на ўсход праходзіць аднашляховая Горназавадская чыгунка паведамленнем Перм — Ніжні Тагіл.

У лесе, на паўднёвы захад ад пасёлка знаходзіцца выток ракі Бісер. За 11 км на поўдзень знаходзіцца пгт Стары Бісер.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пермскага края
Кусье-Аляксандраўскі

**Кусье-Аляксандраўскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Горназаводскім раёне Пермскага края Расіі. Насельніцтва — 1592 чал. (2021). Кусье-Аляксандраўскі размешчаны ў горнай, лясістай мясцовасці Сярэдняга Урала, на рацэ Койва, на абодвух берагах. Адлегласць да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Пашыі — 16 кіламетраў.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пермскага края
Аленінскі раён

**Але́нінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца пасёлак гарадскога тыпу Аленіна.

## Геаграфія 
Аленінскі раён мяжуе з Ржэўскім, Селіжараўскім, Нялідаўскім і Бельскім раёнамі, а таксама з Смаленскай вобласцю. Плошча раёна складае 2675,02 км².

## Гісторыя 
Аленінскі раён быў утвораны ў 1929 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Заходняй вобласці. У 1935 годзе быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць. 29 снежня 2019 года раён быў рэарганізаваны ў гарадскую акругу.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Юрла

**Юрла** () — сяло ў Комі-Пярмяцкай акрузе Пермскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Юрлінскага раёна.

Размешчана на рацэ Лопва (прыток Касы) за 38 км на паўночны захад ад Кудымкара і за 180 км ад Пермі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Мерыносавая воўна

**Мерыносавая воўна** — , атрыманае з авечак .

Гэты тып воўны асабліва запатрабаваны з-за сваёй тонкасці, з-за таго, што воўна мерыносавай авечкі танчэйшая за поўсць звычайнай авечкі. Як правіла, яе валасінкі маюць дыяметр 20 мікрон або менш.

Гэтая асаблівая характарыстыка ў дадатак да іншых якасцей звычайнай воўны робіць яе вельмі каштоўным валакном, ідэальным для некаторых відаў адзення, асабліва для . Фактычна, касцюм з мерыносавай воўны гэтакі ж устойлівы да зносу і зморшчын, як і звычайны ваўняны касцюм, але ў адрозненне ад яго ён лягчэйшы і можа насіцца і ў цёплы час года.

Тканіна, шырока вядомая як  або нават «воўна чатырох сезонаў» (), звычайна вырабляецца з воўны мерыносаў.

Аўстралійскую воўну збіраюць у цюкі і прадаюць на традыцыйных публічных аўкцыёнах, на якія прыязджаюць пакупнікі з усяго свету. Найлепшыя цюкі, гэта значыць з самай тонкай поўсцю, традыцыйна закупляюцца для італьянскіх ваўняных фабрык.

## Тэрмін «тасманія» 
У пачатку XXI стагоддзя Італіі распаўсюдзіўся тэрмін «Тасманія» для абазначэння лёгкай  ваўняной тканіны. Гэта звязана са спецыфічным прадуктам, вырабленым з воўны мерыносаў італьянскай фабрыкі, які на працягу многіх гадоў карыстаецца значным камерцыйным поспехам. Назва была выбрана, каб падкрэсліць, што гэтая воўна паходзіць з ферм у Тасманіі.

Такім чынам, выкарыстанне тэрміна «тасманія» з’яўляецца не зусім карэктным. Правільным тэрмінам для абазначэння гэтага тыпу воўны, незалежна ад яе паходжання і маркі, застаецца «мерыносавая».

Катэгорыя:Воўна
Катэгорыя:Авечкагадоўля
Балагоўскі раён

**Балагоўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Балагое.

## Геаграфія 
Балагоўскі раён мяжуе з Удомельскім, Вышневалоцкім і Фіраўскім раёнамі, а таксама з Наўгародскай вобласцю. Плошча раёна складае 2398,64 км².

## Гісторыя 
Балагоўскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Ленінградскай вобласці. 29 студзеня 1935 года быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Ялова (Ялоўскі раён)

**Ялова** () — сяло ў Пермскім краі Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ялоўскага раёна і Ялоўскага сельскага паселішча. Размешчана на левым беразе ракі Кама (Воткінскае вадасховішча) за 130 км на паўднёвы захад ад Пермі. З трох бакоў акружана акваторыяй вадасховішча.

Катэгорыя:Населеныя пункты Пермскага края
Ялова

**Ялова** — прозвішча, тапонім.
## Прозвішча 
* Марыя Васілеўна Ялова, казахстанская футбалістка
## Тапонім 
### Беларусь 
* Ялова (Пружанскі раён)

### Расія 
* Ялова (Ялоўскі раён)
Каліна (Чусаўская гарадская акруга)

**Каліна** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Пермскім краі Расіі. Уваходзіць у Чусоўскую гарадскую акругу. Чыгуначны вузел, пачатак Заходне-Уральскага напрамку (Каліна — Кузіна — Дружыніна — Бярдзяўш).

Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1943 года. Адміністрацыйна падпарадкаваны гораду Чусавой.

Пасёлак з 2004 да 2019 гг. з’яўляўся цэнтрам Калінскага сельскага паселішча Чусаўскога муніцыпальнага раёна. Насельніцтва — 2425 жыхароў (2010 год).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Пермскага края
Максаціхінскі раён

**Макса́ціхінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца пасёлак гарадскога тыпу Максаціха.

## Геаграфія 
Максаціхінскі раён мяжуе з Лясным, Малакоўскім, Бежацкім, Рамешкаўскім, Ліхаслаўльскім, Спіраўскім і Удомельскім раёнамі. Плошча раёна складае 2766,16 км².

## Гісторыя 
Максаціхінскі раён быў утвораны 12 ліпеня 1929 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Маскоўскай вобласці. У 1935 годзе быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Асташкаўскі раён

**Аста́шкаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Асташкаў.

## Геаграфія 
Асташкаўскі раён мяжуе з Фіраўскім, Куўшынаўскім, Селіжараўскім і Пенаўскім раёнамі. Плошча раёна складае 3198,67 км².

## Гісторыя 
Асташкаўскі раён быў утвораны ў 1929 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Заходняй вобласці. 29 студзеня 1935 года быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць. У 2017 годзе раён быў пераўтвораны ў гарадскую акругу.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Марыя Пятроўна Максакава

**Марыя Пятроўна Макса́кава** (; народжаная Сідарава, 26 сакавіка (8 красавіка) 1902,  — , ) — савецкая оперная спявачка (лірычнае меца-сапрана), педагог, публіцыст; народная артыстка СССР (1971), лаўрэат трох Сталінскіх прэмій I ступені (1946, 1949, 1951).

## Біяграфія 
М. П. Максакава нарадзілася 26 сакавіка (8 красавіка) 1902 года ў Астрахані, у сям’і служачага, саратаўскага мешчаніна Пятра Сідарава і астраханскай мяшчанкі Людмілы Барысаўны.

Спявала ў царкоўным хоры, затым вучылася вакалу ў Астраханскім музычным вучылішчы (цяпер Астраханскі музычны каледж імя М. П. Мусаргскага) у В. Н. Барадзіна. У 1919 годзе ў Чырвоным Яры адбыўся дэбют сямнаццацігадовай спявачкі, дзе яна выканала партыю Вольгі ў оперы «Яўген Анегін» П. І. Чайкоўскага. Станаўленне спявачкі адбывалася ў опернай трупе Астраханскага дзяржаўнага тэатра оперы і балета пад кіраўніцтвам М. К. Максакава — настаўніка і мужа.

У канцэртным рэпертуары спявачкі — рамансы П. І. Чайкоўскага, вакальныя цыклы Р. Шумана, творы савецкіх кампазітараў, рускія народныя песні. Часта выступала з Дзяржаўным рускім народным аркестрам ім. Н. П. Осіпава.

Адна з першых прадстаўнікоў савецкага мастацтва за мяжой, гастралявала ў Турцыі (1935), Польшчы (1936), Фінляндыі (1950), ГДР (1968-69).

Выкладала вакальнае мастацтва ў ГІТІСе, дзе была дацэнтам. Узначальвала Народную пеўчую школу ў Маскве.
Малакова (пасёлак гарадскога тыпу)

**Малакова** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Цвярской вобласці Расіі. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Малакова са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Насельніцтва — 1798 чалавек (2021).

Законам Цвярской вобласці ад 5 красавіка 2021 года гарадское паселішча было скасавана да 17 красавіка 2021 года ў сувязі з пераўтварэннем Малакоўскага муніцыпальнага раёна ў Малакоўскую муніцыпальную акругу. Размешчаны за 203 кіламетры на паўночны ўсход ад Цверы, на аўтадарозе «Хабоцкае — Молакава — Сандава», за 25 км ад чыгуначнай станцыі Красны Холм на лініі Масква — Калязін — Санкова — Санкт-Пецярбург, каля ракі Лужана.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Цвярской вобласці
Малакова

**Малакова** — тапонім.
* Малакова (Манастыршчынскі раён)
* Малакова (пасёлак гарадскога тыпу)
Старыцкі раён

**Ста́рыцкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Старыца.

## Геаграфія 
Старыцкі раён мяжуе з Куўшынаўскім, Таржоцкім, Зубцоўскім, Ржэўскім і Селіжараўскім раёнамі, а таксама з Маскоўскай вобласцю і Цверу. Плошча раёна складае 1514,50 км². Старыцкі раён размешчаны ў басейне верхняга цячэння ракі Волгі, займаючы частку тэрыторыі, якую паводле традыцыі называюць Ржэўска-Старыцкім Паволжам. Волга працякае з поўдня на поўнач, перасякаючы раён практычна пасярэдзіне.

## Гісторыя 
Старыцкі раён быў утвораны ў 1929 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Заходняй вобласці. У 1935 годзе быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Сухаверкава (Цвярская вобласць)

**Сухаверкава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Калінінскім раёне Цвярской вобласці Расіі. Утварае гарадское паселішча пасёлак Сухаверкава, якое мяжуе з Верхняволжскім сельскім паселішчам і Старыцкім раёнам. Размешчаны за 42 км на паўднёвы захад ад горада Цвер. Узнік у 1955 годзе на месцы вёскі Сухаверкава. Вялася здабыча торфу. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1958 года. У 1989 годзе было 973 жыхары, адміністрацыя пассавета, аддзяленне Емяльянаўскага торфапрадпрыемства (ВА «Калінінторф»), сярэдняя школа, дзіцячы сад, ДК, бібліятэка, бальніца, АТС, аддзяленне сувязі.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Цвярской вобласці
Жаркоўскі раён

**Жаркоўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца пасёлак гарадскога тыпу Жаркоўскі.

## Геаграфія 
Жаркоўскі раён мяжуе з Нялідаўскім, Бельскім і Заходнядзвінскім раёнамі, а таксама са Смаленскай вобласцю. Плошча раёна складае 1625,49 км².

## Гісторыя 
Жаркоўскі раён быў утвораны ў 1929 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Заходняй вобласці. У 1935 годзе быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць. Але з 1945 па 1957 гады знаходзіўся ў складзе Велікалуцкай вобласці, а пасля яе ліквідацыі зноў вярнуўся ў склад Калінінскай вобласці.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Ржэўскі раён

**Ржэ́ўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў поўдні Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Ржэў, які, аднак, у склад раёна не ўваходзіць, фармуючы асобную гарадскую акругу.

## Геаграфія 
Ржэўскі раён мяжуе з Старыцкім, Зубцоўскім, Аленінскім і Селіжараўскім раёнамі, а таксама са Смаленскай вобласцю. Плошча раёна складае 2747,39 км². Асноўнай ракой раёна з’яўляецца Волга, якая пры шырыні 50—100 метраў праз звілістую даліну з высокімі берагамі праразае ўвесь раён з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Акрамя Волгі варта адзначыць яе буйныя прытокі, як рэкі Ітомля і Тудаўка. Рэкі і вадаёмы Ржэўскага раёна багатыя на рыбу.

Раён размешчаны ў зоне змяшаных лясоў з перавагай драбналістых парод, як бяроза, асіна, елка, вольха і хвоя. Пад лесам занята 141 тысяча гектараў і, яшчэ, 21 тысяча гектараў пакрытая хмызняком, што складае 46 % усёй плошчы раёна. Жывёльны свет прадстаўляюць лось, мядзведзь, воўк, рысь, лясная куніца, лісіца, заяц і іншыя. З птушак можна сустрэць у рэгіёне шэрую гусь, рабка, цецярука, глушца, качку і іншых.

## Гісторыя 
Ржэўскі раён быў утвораны ў 1929 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Заходняй вобласці. У 1935 годзе быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць. У гады Другой сусветнай вайны раён быў арэнай жорсткіх баёў і зведаў моцныя разбурэнні. Многія вёскі былі знішчаны, і пасля вайны не былі адноўлены.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі 

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Казлова (Канакоўскі раён)

**Казлова** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Канакоўскім раёне Цвярской вобласці Расіі. Утварае гарадское паселішча пасёлак Казлова. Размешчаны на запаведнай тэрыторыі побач з дзяржкомплексам «Завідава» (дзейнічае прапускны рэжым), за 60 км на паўднёвы ўсход ад абласнога цэнтра, за 11 км ад чыгуначнай станцыі. У XIX — пачатку XX стагоддзяў вядома як сяло Клінскага павета Маскоўскай губерні. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1958 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Цвярской вобласці
Зубцоўскі раён

**Зубцоўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Зубцоў.

## Геаграфія 
Зубцоўскі раён мяжуе з Старыцкім і Ржэўскім раёнамі, а таксама з Маскоўскай і Смаленскай абласцямі. Плошча раёна складае 2167 км².

## Гісторыя 
Зубцоўскі раён быў утвораны ў 1929 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР і быў далучаны да Заходняй вобласці. У кастрычніку 1941 года раён быў акупаваны нямецкімі войскамі, а цалкам вызвалены толькі ў сакавіку 1943 года. У лютым 1963 года раён быў ліквідаваны і далучаны да Ржэўскага раёна, аднак 12 студзеня 1965 года быў зноў утвораны як асобная адзінка.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Калінінскі раён (Цвярская вобласць)

**Калі́нінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Цвер, які не ўваходзіць у склад раёна, утвараючы асобую гарадскую акругу.

## Геаграфія 
Калінінскі раён мяжуе з Ліхаслаўльскім, Рамешкаўскім, Кімрскім, Канакоўскім, Старыцкім і Таржоцкім раёнамі, а таксама з Маскоўскай вобласцю. Плошча раёна складае 4158,21 км², што робіць раён найбуйнейшым у вобласці.

## Гісторыя 
Калінінскі раён быў утвораны 12 ліпеня 1929 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Маскоўскай вобласці. У 1935 годзе быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць. 29 снежня 2019 года раён быў рэарганізаваны ў муніцыпальную акругу.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Удомельскі раён

**Удомельскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Удомля.

## Геаграфія 
Удомельскі раён мяжуе з Балагоўскім, Вышневалоцкім, Максаціхінскім і Лясным раёнамі, а таксама з Наўгародскай вобласцю на поўначы. Плошча раёна складае 2476,26 км².

## Гісторыя 
Удомельскі раён быў утвораны 12 ліпеня 1929 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Маскоўскай вобласці. 29 студзеня 1935 года быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць. У 2015 годзе раён быў рэарганізаваны ў гарадскую акругу.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі 

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Пушкар

**Пушкар** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Марына Пушкар (нар. 2001) — беларуская футбалістка.
* Марцін Пушкар — палкоўнік казацкага запарожскага войска часоў Багдана Хмяльніцкага, адзін з кіраўнікоў паўстання 1657—1658 гадоў, накіраванага супраць улады Івана Выгоўскага.
* Мікалай Мікітавіч Пушкар (1919—1993) — беларускі мастак, скульптар-кераміст. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1990), член Беларускага саюза мастакоў (1969).
Фіраўскі раён

**Фі́раўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца пасёлак гарадскога тыпу Фірава.

## Геаграфія 
Фіраўскі раён мяжуе з Балагоўскім, Вышневалоцкім, Куўшынаўскім і Асташкаўскім раёнамі, а таксама з закрытым паселішчам Азёрным і Наўгародскай вобласцю. Плошча раёна складае 1760,50 км².

## Гісторыя 
Фіраўскі раён быў утвораны 5 сакавіка 1935 года ў складзе Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць. У лютым 1963 года раён быў ліквідаваны і ўключаны ў склад Вышневалоцкага раёна, аднак 6 красавіка 1972 года быў зноў адноўлены.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі 

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Андрэапальскі раён

**Андрэа́пальскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Андрэапаль.

## Геаграфія 
Андрэапальскі раён мяжуе з Пенаўскім, Селіжараўскім, Нялідаўскім, Заходнядзвінскім і Таропецкім раёнамі, а таксама з Наўгародскай вобласцю на поўначы. Плошча раёна складае 3051 км².

## Гісторыя 
Андрэапальскі раён быў утвораны ў 1927 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Ленінградскай вобласці. З 1929 па 1935 гады раён уваходзіў у склад Заходняй вобласці. У 1935 годзе быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць. У 2017 годзе раён быў пераўтвораны ў муніцыпальную акругу.

## Спасылкі 
* Сайт раённай адміністрацыі

Катэгорыя:Раёны Цвярской вобласці
Спірава (пасёлак гарадскога тыпу)

**Спірава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Спіраўскай муніцыпальнай акругі, да 17 красавіка Спіраўскага раёна, у складзе якога ўтвараў муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Спірава са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе.

Законам Цвярской вобласці ад 5 красавіка 2021 г. № 19-ЗО да 17 красавіка 2021 г. гарадское паселішча было скасавана ў сувязі з пераўтварэннем Спіраўскага муніцыпальнага раёна ў муніцыпальную акругу. Размешчаны за 80 км на паўночны захад ад абласнога цэнтра. Чыгуначная станцыя на лініі Масква — Санкт-Пецярбург.

Насельніцтва — 5194 чалавекі (2021).

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Цвярской вобласці