open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Маймасор

**Маймасор** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бярозаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554837200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 138 чалавек (77 мужчын і 61 жанчына). Паводле дадзеных 2009 года, у сяле не было пастаяннага насельніцтва.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Малыя Беразнякі

**Малыя Беразнякі** () — былое сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Скасавана 22 лістапада 2017 года. Уваходзіла ў склад Бярозаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554837300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 100 чалавек (49 мужчын і 51 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 39 чалавек (22 мужчыны і 17 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Катэгорыя:Скасаваныя населеныя пункты Качырскага раёна
Жанабет (Церанкольскі раён)

**Жанабет** () — сяло ў Церанкольскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Баброўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554839100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1488 чалавек (713 мужчын і 775 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 959 чалавек (462 мужчыны і 497 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Жаскайрат (Паўладарская вобласць)

**Жаскайрат** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баброўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554839300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 255 чалавек (128 мужчын і 127 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 172 чалавекі (84 мужчыны і 88 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Львоўка (Паўладарская вобласць)

**Львоўка** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Верненскай сельскай акругі. Код КАТА — 554843100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 741 чалавек (361 мужчына і 380 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 577 чалавек (289 мужчын і 288 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Васкрасенка (Паўладарская вобласць)

**Васкрасенка** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Васкрасенскай сельскай акругі. Код КАТА — 554845100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1033 чалавекі (486 мужчын і 547 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 477 чалавек (234 мужчыны і 243 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Трафімаўка (Паўладарская вобласць)

**Трафімаўка** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Жанакурлыскай сельскай акругі. Код КАТА — 554847100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1007 чалавек (485 мужчын і 522 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 548 чалавек (285 мужчын і 263 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Пакроўка (Паўладарская вобласць)

**Пакроўка** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жанакурлыскай сельскай акругі. Код КАТА — 554847400.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 330 чалавек (168 мужчын і 162 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 163 чалавекі (86 мужчын і 77 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Іванаўка (Церанкольскі раён)

**Іванаўка** () — сяло ў Церанкольскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Іванаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554849100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 990 чалавек (474 мужчыны і 516 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 726 чалавек (360 мужчын і 366 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Наваспасаўка (Паўладарская вобласць)

**Наваспасаўка** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Іванаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554849200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 194 чалавекі (91 мужчына і 103 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 106 чалавек (54 мужчыны і 52 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Калінаўка (Паўладарская вобласць)

**Калінаўка** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Калінаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554853100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 866 чалавек (413 мужчын і 453 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 620 чалавек (309 мужчын і 311 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Каратал (Паўладарская вобласць)

**Каратал** () — былое сяло ў Церанкольскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана.

У верасні 2018 года сяло было скасавана, тэрыторыя ўключана ў склад сяла Кызылдау.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 142 чалавекі (68 мужчын і 74 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 46 чалавек (24 мужчыны і 22 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Кызылдау

**Кызылдау** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Калінаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554853300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 208 чалавек (97 мужчын і 111 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 171 чалавек (86 мужчын і 85 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Фруменцьеўка

**Фруменцьеўка** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Камунарскай сельскай акругі. Код КАТА — 554855100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 852 чалавекі (401 мужчына і 451 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 512 чалавек (244 мужчыны і 268 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Акцябрскае (Церанкольскі раён)

**Акцябрскае** () — сяло ў Церанкольскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Акцябрскай сельскай акругі. Код КАТА — 554859100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1008 чалавек (507 мужчын і 501 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 744 чалавекі (364 мужчыны і 380 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Благавешчанка (Паўладарская вобласць)

**Благавешчанка** () — былое сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Скасавана 22 лістапада 2017 года. Уваходзіла ў склад Акцябрскай сельскай акругі. Код КАТА — 554859200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 267 чалавек (136 мужчын і 131 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 205 чалавек (102 мужчыны і 103 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Катэгорыя:Скасаваныя населеныя пункты Качырскага раёна
Тлеубай

**Тлеубай** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Байканыскай сельскай акругі. Код КАТА — 554833300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 245 чалавек (122 мужчыны і 123 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 264 чалавекі (133 мужчыны і 131 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Первамайскае (Паўладарская вобласць)

**Первамайскае** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акцябрскай сельскай акругі. Код КАТА — 554859500.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 340 чалавек (166 мужчын і 174 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 198 чалавек (103 мужчыны і 95 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Пясчанае (Паўладарская вобласць)

**Пясчанае** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Пясчанскай сельскай акругі. Код КАТА — 554863100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 3443 чалавекі (1644 мужчыны і 1799 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1586 чалавек (769 мужчын і 817 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Фёдараўка (Паўладарская вобласць)

**Фёдараўка** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Фёдараўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554865100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1280 чалавек (600 мужчын і 680 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 873 чалавекі (410 мужчын і 463 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Варанцоўка (Паўладарская вобласць)

**Варанцоўка** () — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Фёдараўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554865200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 170 чалавек (84 мужчыны і 86 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 75 чалавек (36 мужчын і 39 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Канторка (Паўладарская вобласць)

**Канторка** () — былое сяло ў Церанкольскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана.

У верасні 2018 года сяло было скасавана, тэрыторыя ўключана ў склад сяла Фёдараўка.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 271 чалавек (138 мужчын і 133 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 81 чалавек (41 мужчына і 40 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Качырскага раёна
Кашалеўскі сельсавет

**Кашале́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Кашалева. 

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Навагрудскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 22 жніўня 2017 года ў склад Кашалеўкага сельсавета ўключаны землі плошчай 4202 га і наступныя населеныя пункты скасаванага Ваўковіцкага сельсавета: аграгарадок Нёўда, вёскі Зубкава, Корастава, Невашоўшчына, Новыя Лагадкі, Рутка 1, Старыя Лагадкі.

## Склад 
Па стану на 2017 год у склад сельсавета ўваходзілі 16 населеных пунктаў, пасля рэарганізацыі — 23 населеныя пункты (01.01.2018 г.).

Колькасць насельніцтва ў населеных пунктах сельсавета прыведзена па дадзеных перапісу 2009 г.:

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (16 населеных пунктаў) — 1102 чалавекі, з іх 91,7 % — беларусы, 4,7 % — рускія, 2,3 % — палякі, 0,8 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года  (23 населеныя пункты) — 1483 чалавекі.

Насельніцтва, жыхароў: 1102 (2009 г.), 1134 (2017 г.), 1655 (2018 г.).

## Арганізацыі і прадпрыемствы 
* ААТ «Кашалева-Агра»
* Навагрудзкае лясніцтва
* ТАА «Сільвіс»
* ПУП «Момсервіс»
* ПГУП «Імперыя столяў».

## Гандаль і сфера паслуг 
* паштовае аддзяленне сувязі ў аг. Брольнікі.
* крамы ў аграгарадках Кашалева і Нёўда, вёсцы Каменка 
* комплексна-прыёмныя пункты ў аграгарадках Кашалева і Нёўда
* Кашалеўскае аддзяленне паштовай сувязі.

## Установы адукацыі 
* ДУА «Кашалеўскі вучэбна-педагагічны комплекс дзіцячы сад–базавая школа»

## Установы аховы здароўя 
* Кашалеўская ўрачэбная амбулаторыя ўрача агульнай практыкі 
* ФАП у аграгарадку Нёўда
* ФАП ў вёсцы Каменка.

## Культура 
* Кашалеўскі сельскі Дом культуры
* сельскі клуб у аграгарадку Нёўда
* Кашалеўская сельская бібліятэка

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
Навагрудскі раённы выканаўчы камітэт 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Акулінскі раён

**Акулінскі раён** (), да 4.8.2018 — **Лябяжынскі** — раён у паўднёва-ўсходняй частцы Паўладарскай вобласці. Утвораны ў 1939 годзе. Плошча 8,1 тысячы кв. км.

Адміністрацыйны цэнтр — сяло Акулы.
Аку (Казахстан)

**Аку** () — аул у Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Лябяжынскай сельскай акругі. Код КАТА — 555230100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 3605 чалавек (1857 мужчын і 1748 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 2940 чалавек (1395 мужчын і 1545 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Сяло імя Абылхаіра Баймульдзіна

**Сяло імя Абылхаіра Баймульдзіна** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Баймульдзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 555235100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва населенага пункта складала 633 чалавекі (298 мужчын і 335 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 455 чалавек (222 мужчыны і 233 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Такыр (Паўладарская вобласць)

**Такыр** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баймульдзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 555235200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 432 чалавекі (211 мужчын і 221 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 310 чалавек (145 мужчын і 165 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Церанколь (Лябяжынскі раён)

**Церанколь** () — былое сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіла ў склад Баймульдзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 555235300. Скасавана 31 сакавіка 2017 года.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 110 чалавек (59 мужчын і 51 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 56 чалавек (35 мужчын і 21 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Скасаваныя населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Жамбыл (Лябяжынскі раён)

**Жамбыл** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Жамбылскай сельскай акругі. Код КАТА — 555239100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 755 чалавек (379 мужчын і 376 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 755 чалавек (375 мужчын і 380 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Жанатан (Паўладарская вобласць)

**Жанатан** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жамбылскай сельскай акругі. Код КАТА — 555239200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 550 чалавек (272 мужчыны і 278 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 352 чалавекі (182 мужчыны і 170 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Казы (Паўладарская вобласць)

**Казы** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Казынскай сельскай акругі. Код КАТА — 555243100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 814 чалавек (411 мужчын і 403 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 696 чалавек (354 мужчыны і 342 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Бескарагай (Паўладарская вобласць)

**Бескарагай** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Кызылагашскай сельскай акругі. Код КАТА — 555245100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1386 чалавек (680 мужчын і 706 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 821 чалавек (420 мужчын і 401 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Чорнае (Паўладарская вобласць)

**Чорнае** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кызыласкерскай сельскай акругі. Код КАТА — 555247100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1810 чалавек (882 мужчыны і 928 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1100 чалавек (528 мужчын і 572 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Шамшы (Паўладарская вобласць)

**Шамшы** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кызыласкерскай сельскай акругі. Код КАТА — 555247300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 378 чалавек (201 мужчына і 177 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 204 чалавекі (111 мужчын і 93 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Шака (сяло)

**Шака** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Шакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 555257100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 726 чалавек (374 мужчыны і 352 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 650 чалавек (344 мужчыны і 306 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Тасагаш

**Тасагаш** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Шарбактынскай сельскай акругі. Код КАТА — 555259200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 362 чалавекі (165 мужчын і 197 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 341 чалавек (162 мужчыны і 179 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Ямышава (Паўладарская вобласць)

**Ямышава** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Ямышаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 555263100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1509 чалавек (768 мужчын і 741 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1223 чалавекі (636 мужчын і 587 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Шарбакты (Лябяжынскі раён)

**Шарбакты** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Шарбактынскай сельскай акругі. Код КАТА — 555259100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1461 чалавек (716 мужчын і 745 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1089 чалавек (529 мужчын і 560 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Тлектэс

**Тлектэс** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Ямышаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 555263400.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 308 чалавек (159 мужчын і 149 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 224 чалавекі (115 мужчын і 109 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Кюльтэпэ-Каніш

**Кюльтэпэ-Каніш** (ад  «папяловы пагорак») — археалагічны помнік у турэцкай правінцыі Кайсеры на месцы старажытнага паселішча Каніш (Неса).

## Гісторыя 
У 2 тысячагоддзі да н. э. Каніш з’яўляўся важным эканамічным цэнтрам, дзе месцілася калонія асірыйскіх гандляроў. У розныя часы належаў хетам і хурытам.

Археалагічныя даследаванні пачаліся ў 1925 г.

## Апісанне 
Дыяметр усяго старажытнага паселішча складае каля 2,5 км. Помнік уключае Верхні пагорак (550 м х 500 м) і Карум. На Верхнім пагорку паселішча ўзнікла ў раннім бронзавым веку і праіснавала да канца рымскага перыяду. Усяго налічваюць 4 археалагічныя пласты.

Карум (на мове асірыйцаў «набярэжная»), або Ніжні горад быў населены ў 2 тысячагоддзі да н. э. на працягу 300 гадоў. Менавіта ў ім знаходзілася гандлёвая калонія.

## Ахова 
У 2014 г. Кюльтэпэ-Каніш быў унесены ў папярэдні спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Спасылкі 
* Кюльтэпэ-Каніш на сайце ЮНЕСКА
* Кюльтэпэ-Каніш на сайце Турэцкага культурнага фонда
* Старажытны горад

Катэгорыя:Старажытныя гарады
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Турцыі
Катэгорыя:Хецкае царства
Кактабэ (Майскі раён)

**Кактабэ** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кактабінскай сельскай акругі. Код КАТА — 555630100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4131 чалавек (2032 мужчыны і 2099 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 3815 чалавек (1827 мужчын і 1988 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Белагорскі ХПП

**Белагорскі ХПП** () — населены пункт у Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кактабінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 3 км к северо-западу от села Кактабэ. Код КАТА — 555630200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва населенага пункта складала 184 чалавекі (87 мужчын і 97 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 140 чалавек (72 мужчыны і 68 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Вялікі Акжар

**Вялікі Акжар** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Акжарскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 107 км на паўднёвы ўсход ад сяла Кактабэ. Код КАТА — 555633100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 843 чалавекі (425 мужчын і 418 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 615 чалавек (316 мужчын і 299 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Жана Акшыман

**Жана Акшыман** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Акшыманскай сельскай акругі. Код КАТА — 555635100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 806 чалавек (426 мужчын і 380 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 476 чалавек (245 мужчын і 231 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Базша (Паўладарская вобласць)

**Базша** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баскольскай сельскай акругі. Код КАТА — 555637200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 253 чалавекі (130 мужчын і 123 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 102 чалавекі (59 мужчын і 43 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Жанатлек (Паўладарская вобласць)

**Жанатлек** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баскольскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 31 км к северо-западу от села Кактабэ. Код КАТА — 555637300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 328 чалавек (157 мужчын і 171 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 115 чалавек (60 мужчын і 55 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Кентубек (Паўладарская вобласць)

**Кентубек** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кентубекскай сельскай акругі. Код КАТА — 555639100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1309 чалавек (641 мужчына і 668 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 1071 чалавек (509 мужчын і 562 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Майскі раён (Паўладарская вобласць)

**Майскі раён** () размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы Паўладарскай вобласці. Утвораны ў 1939 годзе. Плошча раёна — 18,1 тысяч км².
Жабаглы

**Жабаглы** () — сяло ў Лябяжынскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Шарбактынскай сельскай акругі. Код КАТА — 555259180.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 314 чалавек (163 мужчыны і 151 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 262 чалавекі (143 мужчыны і 119 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лябяжынскага раёна
Ацмінаўскі сельсавет

**Ацмі́наўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Ацмінава. Плошча 12 292 га.

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Любчанскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Навагрудскага раёна. 22 жніўня 2017 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Уселюбскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1826 чалавек, з іх 80,0 % — беларусы, 9,9 % — рускія, 8,0 % — палякі.

Насельніцтва, жыхароў: 597 (2008 г.), 620 (2009 г.), 455 (2017 г.).

## Склад 
У склад сельсавета ўваходзілі 9 населеных пунктаў (2009 г.):

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Навагрудскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Любчанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2017 годзе
Майскае (Паўладарская вобласць)

**Майскае** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Майскай сельскай акругі. Код КАТА — 555647100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 934 чалавекі (466 мужчын і 468 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 743 чалавекі (364 мужчыны і 379 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Аддзяленне 8 Сакавіка

**Аддзяленне 8 Сакавіка** () — населены пункт у Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Карацеракскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 65 км на паўднёвы ўсход ад сяла Кактабэ. Код КАТА — 555645300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва населенага пункта складала 242 чалавекі (123 мужчыны і 119 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 72 чалавекі (34 мужчыны і 38 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Малайсары (Паўладарская вобласць)

**Малайсары** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Малайсарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 555651100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1012 чалавек (516 мужчын і 496 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 692 чалавекі (341 мужчына і 351 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Лувійцы

**Лувійцы**  — старажытны індаеўрапейскі народ у Малой Азіі. Адыгрывалі важную ролю ў гісторыі Блізкага Усходу ў бронзавым веку.

## Паходжанне 
Праблема паходжання лувійцаў шчыльна звязана з пытаннямі аб паходжанні індаеўрапейцаў і іх з’яўленні ў Малой Азіі. Навукоўцамі былі высунуты тры асноўныя версіі, паводле якіх продкі лувійцаў і хетаў з’яўляюцца аўтахтонамі або мігрыравалі з Балканскага паўвострава або з усходнееўрапейскіх стэпаў праз Каўказ.

Сучасныя археолагі атаясняюць першых індаеўрапейцаў у Малой Азіі з прадстаўнікамі Дэмірчыгуюкскай археалагічнай культуры, што ўзнікла ў другой палове 3 тысячагоддзя да н. э.

Да пачатку 2 тысячагоддзя да н. э. адбылося адасабленне лувійцаў ад хетаў. Асірыйскія гандляры з Каніша фіксавалі паміж 1950 г. да н. э. і 1700 г. да н. э. у сваіх запісах імёны і словы лувійскага паходжання.

Сучасная назва народа **лувійцы** паходзіць ад хецкай назвы **Лувія**, пад якім мелася на ўвазе заходняя частка Малой Азіі. Акрамя таго, у Хецкай дзяржаве была распаўсюджана асобная пісьмовая лувійская мова. Яе носьбіты жылі не толькі на захадзе ў Арцаве, але таксама на поўдні і паўднёвым усходзе паўвострава.

## Дзяржавы 
Лувійцы не мелі агульнай дзяржавы. У 2 тысячагоддзі да н. э. яны стварылі шэраг малых дзяржаў, захопленых у XVI ст. да н. э. хетамі. У дзяржаве хетаў лувійцы не згубілі сваёй тоеснасці, моўна і культурна адасабляліся ад уласна хетаў.

Найбольш магутная лувійская дзяржава Кіцуватна склалася на тэрыторыі Кілікіі. Яе насельніцтва мела разнастайнае паходжанне, але асабістыя імёны манархаў былі лувійскімі. Тытул манархаў быў роўным манархам дзяржавы хетаў. У XV ст. да н. э. Кіцуватна заключыла саюз з хетамі.

Палітычны цэнтр заходняй лувійская дзяржавы Арцава знаходзіўся каля Эгейскага мора на месцы Эфеса. Яе валадары супернічалі з хетамі ў XV ст. да н. э. Але каля 1350 г. да н. э. хецкае войска здолела перамагчы арцаўскага валадара Анцапахаду. У далейшым на месцы Арцавы ўзгадваліся дзяржавы Міра, Хапала і Зямля ракі Сэх, залежныя ад хетаў.

Некаторыя даследчыкі лічаць, што насельніцтва Троі таксама было пераважна лувійскім.

## Мова 
Пісьмовая лувійская мова адыгрывала значную ролю ў Хецкай дзяржаве ў XIV - XII стст. да н. э. На ёй запісваліся законы і афіцыйныя дакументы. Лувійцы склалі арыгінальную сістэму іерагліфічнага пісьма.

## Спасылкі 
* Лувійскія даследаванні
* Лувійскае пісьмо

Катэгорыя:Народы старажытнай Малой Азіі
Катэгорыя:Індаеўрапейскія народы
Катэгорыя:Зніклыя народы Азіі
Катэгорыя:Гісторыя Турцыі
Катэгорыя:Хецкае царства
Ферма 2 (Паўладарская вобласць)

**Ферма 2** () — населены пункт у Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Малайсарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 555651300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва населенага пункта складала 97 чалавек (50 мужчын і 47 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражываў 71 чалавек (31 мужчына і 40 жанчын).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Саты (Паўладарская вобласць)

**Саты** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Сацінскай сельскай акругі. Код КАТА — 555653100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1002 чалавекі (502 мужчыны і 500 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 523 чалавекі (270 мужчын і 253 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Абай (Майскі раён)

**Абай** (; да 2019 года *Кызылакцябр*) — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сацінскай сельскай акругі. Код КАТА — 555653300.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 278 чалавек (152 мужчыны і 126 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 207 чалавек (115 мужчын і 92 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Сельская акруга

**Сельская акруга**, **Аульная акруга** () — у Казахстане найменшая адміністрацыйная адзінка ў сельскай мясцовасці трэцяга ўзроўню. У Казахстане на 1 лістапада 2011 года 2 453 сельскія акругі.

## Гл. таксама 
* Гарады Казахстана
* Пасёлкі Казахстана
* Раёны Казахстана
* Сельсавет
* Сельскае паселішча (Расія)

## Спасылкі 
* Агентства Республики Казахстан по управлению земельными ресурсами 
* http://www.kz.all.biz/regions/?fuseaction=adm_main.showSectionsList&sc_id=9 

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Казахстана
Узбінка

**Узбі́нка**, **Ізбінка** — рака ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Друць (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 13 км. Плошча вадазбору 65 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 4,5 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Дзедава (каля вёскі Сінеж). Упадае ў Друць прыкладна за 0,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Хамічы. Вадазбор у межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Рэчышча Узбінкі каналізаванае ў верхнім цячэнні.

## Літаратура 
*  — С. 154.
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Друці
Радзівонаў

**Радзівонаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віталь Віктаравіч Радзівонаў (нар. 1983) — беларускі футбаліст.
* Ігар Мікалаевіч Радзівонаў (1936—2014) — савецкі і расійскі ваенны дзеяч, міністр абароны Расіі (1996—1997).
* Кірыл Максімавіч Радзівонаў (нар. 2000) — беларускі футбаліст.
* Юрый Якаўлевіч Радзівонаў (нар. 1937) — вучоны ў галіне паталагічнай фізіялогіі.

## Гл. таксама 
* Радзівонава
Ігар Мікалаевіч Радзівонаў

**Ігар Мікалаевіч Радзіво́наў** (; 1 снежня 1936, с. Куракіна, Саратаўская вобласць — 19 снежня 2014, Масква) — дзяржаўны і ваенны дзеяч СССР, а пасля расійскі палітык і грамадскі дзеяч, які займаўся пытаннямі сацыяльнай абароны ваеннаслужачых і членаў іх сем’яў.

Міністр абароны Расійскай Федэрацыі (1996—1997), дэпутат Дзяржаўнай Думы двух скліканняў (1999—2007).

Катэгорыя:Міністры абароны Расійскай Федэрацыі
Катэгорыя:Савецкая гвардыя
Катэгорыя:Танкісты СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі III склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі IV склікання
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад акруг Грузіі
Катэгорыя:Камандуючыя Закаўказскай ваеннай акругай
Русільён (рэгіён)

180px|right|thumb|Месцазнаходжанне на карце Ўсходніх Пірэнеяў
**Русільён** () — гістарычны раён (камарка) Каталоніі, які цяпер знаходзіцца на тэрыторыі сучаснага французскага дэпартамента Усходнія Пірэнеі. Найбуйнейшы горад — Перпіньян.

Русільён — гэта адзін з пяці гістарычных раёнаў, якія пасля сегадорскага паўстання і паводле вынікаў Пірэнейскага мірнага дагавора ад 16 лістапада 1659 года былі анексаваны Францыяй. Складаецца з 6 натуральных абласцей: Карб’ер, Саланка, Рыбераль, Даліна Русільёна, Аспр, Кот-Вермей.

Пра гісторыю дадзенай вобласці да 1659 года гл. артыкул Графства Русільён, пра гісторыю пасля далучэння да Францыі — артыкул Русільён (правінцыя).

## Спасылкі 
* 
* Інфармацыя пра гістарычныя камаркі Паўночнай Каталоніі .

Катэгорыя:Гісторыя Каталоніі
Катэгорыя:Усходнія Пірэнеі
Сена (дэпартамент)

**Сена** (, першапачаткова **Парыж**, Paris) — дэпартамент Францыі, які існаваў у 1790—1968 гадах, самы малы па тэрыторыі (480 кв. км), але самы значны па колькасці жыхароў у Францыі. Падзяляўся на тры акругі: Парыж, Сен-Дэні і Со (Sceaux). Быў скасаваны па законе ад 10 ліпеня 1964 года па рэарганізацыі парыжскага рэгіёна, а яго тэрыторыя была падзелена на чатыры новыя дэпартаменты:

* Парыж (адна камуна з 20 акруг),
* О-дэ-Сен (27 камун),
* Сен-Сен-Дэні (24 камуны),
* Валь-дэ-Марн (29 камун).

## Насельніцтва 
Быў адным з нешматлікіх дэпартаментаў у Францыі, насельніцтва якога ўвесь час расло ў XIX стагоддзі:
* у 1800 года налічвалася 630,5 тыс.,
* у 1831 года 935 тыс.,
* у 1851 годзе 1422 тыс.,
* у 1872 годзе 2220 тыс.,
* у 1881 годзе 2794 тыс.

## Геаграфія 
* Паверхня — раўнінная; узровень каля Парыжа — 26 м над морам.
* Галоўныя вышыні: Манмартр (100 м), М. Валерыен (104 м), каля Рані 92 м, каля Со 143 м.
* Рэкі Сена, Марна, Б’еўра і каналы Урк, Сен-Дэні і Сен-Мартэн.
* Глеба малаўрадлівая (вапнава-мергелістая), але з прычыны інтэнсіўнай апрацоўкі і ўгнаення вельмі прадукцыйная (садаводства і агародніцтва). Ламальні каменя і гіпсу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1790 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1968 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Парыжа
Катэгорыя:Скасаваныя дэпартаменты Францыі
Сячэнне рассеяння

**Сячэ́нне рассе́яння**, ці **эфекты́ўнае сячэ́нне** ў квантавай механіцы — фізічная велічыня, якая характарызуе імавернасць пераходу сістэмы дзвюх часціц пры іх сутыкненні ў пэўны канечны стан у выніку пругкага ці няпругкага рассеяння, напрыклад, пучка часціц на нерухомай мішэні.

Выражаецца формулай:
: d\sigma = \frac{dN}{nv},
дзе  — лік такіх пераходаў за адзінку часу,  — канцэнтрацыя часціц, якія падаюць на мішэнь,  — іх скорасць.

У прасцейшым выпадку вызначае памеры плошчы, пры праходжанні праз якую часціца рассейваецца (гл. рассеянне мікрачасціц). Пругкае рассеянне часціц характарызуюць **дыферэнцыяльным сячэннем**
,
дзе  — элемент цялеснага вугла, у які рассейваюцца часціца і **поўным пругкім сячэннем** , роўным інтэгралу дыферэнцыяльнага сячэння, узятаму па поўным цялесным вугле.

У фізіцы элементарных часціц **эфектыўнае сячэнне** (**сячэнне рэакцыі**) характарызуе працэсы іх узаемадзеяння (рассеянне, распад, анігіляцыю, множнае нараджэнне часціц і інш.).
Эксперыментальныя вымярэнні сячэння даюць звесткі аб структуры сутыкнутых часціц. Напрыклад, вымярэнні пругкага рассеяння альфа-часціц атамамі рэчыва дазволілі адкрыць атамнае ядро, а пругкага рассеяння электронаў нуклонамі — вызначыць радыусы нуклонаў і размеркаванне ў іх электрычнага зараду і магнітнага моманту (электрамагнітны формфактар).

Паняццем сячэння карыстаюцца таксама ў кінетычных ураўненнях, што апісваюць нераўнаважныя працэсы ў статыстычнай фізіцы і фізічнай кінетыцы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Сечение // Физическая энциклопедия.

Катэгорыя:Ядзерная фізіка
Катэгорыя:Фізіка элементарных часціц
Катэгорыя:Тэорыя рассеяння
Катэгорыя:Рассеянне
Самараўка

**Сама́раўка**, **Крамяні́ца** — рака ў Беларусі, у Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Зэльвянка (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 104 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,2 ‰. Пачынаецца на поўдзень ад вёскі Ялуцавічы, цячэ па ўсходняй частцы Ваўкавыскага ўзвышша. Упадае ў Зальвянку за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Самаравічы. Прыток — рака Мартынаўка (справа). Каля вёскі Крамяніца створана сажалка (плошча 0,18 км²).

## Літаратура 
* 
*  — С. 438.

Катэгорыя:Рэкі Зэльвенскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Зэльвянкі
Енбекшы (Майскі раён)

**Енбекшы** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Майскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 79 км на паўднёвы ўсход ад сяла Кактабэ. Код КАТА — 555647200.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 86 чалавек (50 мужчын і 36 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 50 чалавек (26 мужчын і 24 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Царкоўка

**Царко́ўка**, **канал Царко́ўка** — рака ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Сасноўка (басейн Дняпра). Даўжыня 6,3 км. Пачынаецца за 1,2 км на захад ад вёскі Круглае, вусце за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Царковішча. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Асцёра (прыток Сажа)
Катэгорыя:Рэкі Клімавіцкага раёна
Рышта

**Ры́шта** — ручай у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Бялянка (басейн Дняпра). Даўжыня 7,5 км. Пачынаецца за 1,3 км на паўднёвы захад ад вёскі Бродак, вусце за 0,8 км на ўсход ад вёскі Нізкі. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Крычаўскага раёна
Лена (прыток Яленкі)

**Ле́на** — рака ў Крычаўскім і Чэрыкаўскім раёнах Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Яленка (басейн Дняпра). Даўжыня 9,2 км. Пачынаецца на паўднёвай ускраіне вёскі Дарагая Крычаўскага раёна, вусце за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Халоблін Чэрыкаўскага раёна. Рэчышча каналізаванае на працягу 7 км (ад вытоку да вёскі Халоблін). У верхнім цячэнні прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў. Каля вёскі Лушчэвінка на рацэ створана сажалка (плошча 2,9 га).

## Літаратура 
* 
* Ліст карты N-36-76. выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1985 г.
* Ліст карты N-36-75. выданне 1982 г.

Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Чэрыкаўскага раёна
Майтубек (Паўладарская вобласць)

**Майтубек** () — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Майтубекскай сельскай акругі. Код КАТА — 555649100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1092 чалавекі (541 мужчына і 551 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 635 чалавек (311 мужчын і 324 жанчыны).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Майскага раёна Паўладарскай вобласці
Струг (рака)

**Струг** — рака ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Іпуць (басейн Дняпра). Даўжыня 7,2 км. Пачынаецца за 2,5 км на поўдзень ад вёскі Перавалошня, вусце за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Юр’евічы. Рэчышча на працягу 5,7 км перад вусцем каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Клімавіцкага раёна
Ваўковіцкі сельсавет (Навагрудскі раён)

**Ваўко́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Ваўковічы. 

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Навагрудскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да новаўтворанага Руткаўскага сельсавета.

17 лістапада 1986 года цэнтр Руткаўскага сельсавета перанесены з вёскі Рутка 1 у вёску Ваўковічы, а сельсавет перайменаваны ў Ваўковіцкі.

22 жніўня 2017 года Ваўковіцкі сельсавет скасаваны: 

* у склад Брольніцкага сельсавета ўключаны землі плошчай 4703 га і наступныя населеныя пункты: вёскі Агароднікі, Амневічы, Ваўковічы, Гаравічы, Мацешыцы, Рутка 2, Сянежыцы;

* у склад Кашалеўскага сельсавета ўключаны землі плошчай 4202 га і наступныя населеныя пункты: аграгарадок Нёўда, вёскі Зубкава, Корастава, Невашоўшчына, Новыя Лагадкі, Рутка 1, Старыя Лагадкі.

## Склад 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзіла 14 населеных пунктаў (2009 г.):

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1029 чалавек, з іх 88,0 % — беларусы, 6,0 % — палякі, 4,0 % — рускія.

Насельніцтва, жыхароў: 1029 (2009 г.), 986 (2017 г.).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Навагрудскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1986 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2017 годзе
Вераскаўскі сельсавет

**Ве́раскаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Вераскава.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Любчанскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дзяляціцкага сельсавета. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Навагрудскага раёна. 18 верасня 1989 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Любчанскага пассавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Дзяляцічы, Наберажная, Пабеда і Хадасы). 6 мая 2004 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Любчанскага пассавета.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў: вёскі Будныя, Вераскава, Галковічы, Плянта, Хорашава, Чарэшля, Яўсеевічы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Навагрудскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Любчанскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Рассеянне мікрачасціц

**Рассе́янне мікрачасці́ц** — фізічны працэс, пры якім узаемадзеянне часціц (атамаў, малекул, нуклонаў, атамных ядраў і іншых) вядзе да змены іх імпульсу.

Пры рассеянні мікрачасціц з невялікай энергіяй выяўляюцца іх хвалевыя ўласцівасці, і працэс нагадвае рассеянне святла, пры рассеянні мікрачасціц з высокай энергіяй — карпускулярныя ўласцівасці.

Рассеянне бывае пругкае і няпругкае (разам са зменай імпульсу часціц змяняюцца іх унутраныя станы ці ўтвараюцца новыя часціцы).

Важнейшая колькасная характарыстыка рассеяння мікрачасціц — эфектыўнае сячэнне, вымярэнне якога дае магчымасць даследаваць унутраную структуру часціц і вывучаць законы іх узаемадзеяння (гл. формула Рэзерфарда).

Класічная тэорыя рассеяння мікрачасціц грунтуецца на законах класічнай механікі.
У квантавамеханічнай тэорыі рассеянне мікрачасціц апісваецца матрыцай рассеяння, праз элементы якой выражаюцца вымераныя фізічныя велічыні (сячэнне рассеяння, палярызацыя часціц і іншае).
Рассеянне мікрачасціц пры высокіх энергіях апісваецца метадамі квантавай тэорыі поля.

## Літаратура 
*  С. 361.

## Спасылкі 
* Рассеяние микрочастиц // Физическая энциклопедия.

Катэгорыя:Дынаміка
Катэгорыя:Рассеянне
Катэгорыя:Фізіка элементарных часціц
Катэгорыя:Атамная фізіка
Катэгорыя:Ядзерная фізіка
Юхнаўка (рака)

**Ю́хнаўка**, **Раго́зніца** — рака ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Зэльвянка (басейн Нёмана). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 87,5 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,7‰. Пачынаецца за 1 км на ўсход ад вёскі Грыцкі Ваўкавыскага раёна, цячэ па ўсходніх схілах Ваўкавыскага ўзвышша, упадае ў Зальвянку за 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Боркі. Пойма ад вытоку да вёскі Малая Рагозніца пераважна забалочаная. Рэчышча на працягу 9,5 км (ад вёскі Малая Рагозніца да вусця) каналізаванае. Каля вёскі Вялікая Рагозніца створана сажалка (плошча 0,22 км²). За 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Забалацце да вусця па правабярэжжы прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Рэкі Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Зэльвянкі
Адыр (востраў)

**Адыр** (), або **Лім** () — востраў на поўначы возера Ван на ўсходзе Турцыі. Плошча — 1,066 км². У нашы дні сталага насельніцтва няма.

## Геаграфія 
міні|злева|Карта
Востраў Адыр месціцца за 40 км на поўнач ад горада Ван. Выцягнуты з захаду на ўсход. Рэльеф пагорысты. Характэрны рэзкі кантынентальны клімат з прахалоднай зімой і спякотным летам. Частыя вятры. На востраве гняздуюць гарбаткі. Каля берагоў вядзецца лоў рыбы.

## Гісторыя 
У XI ст. армянскія манахі заснавалі на востраве Адыр абшчыну, якая з цягам часу была пераўтворана ў манастыр Святога Георгія. Захаваліся паўночна-заходні кут царквы XVI ст. і прытвор другой паловы XVIII ст.

## Спасылкі 
* Остатки монастыря на острове Лим (в турецком варианте Адыр) на востоке озера Ван
* Van'daki martı adası

Катэгорыя:Астравы Турцыі
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Катэгорыя:Азёрныя астравы
Паўладарскі раён

**Паўладарскі раён** () — раён, размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы Паўладарскай вобласці, утвораны ў 1928 годзе.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Паўладар.
Формула Рэзерфарда

**Фо́рмула Рэ́зерфарда** — выраз, які вызначае эфектыўнае сячэнне рассеяння нерэлятывісцкіх зараджаных кропкавых часціц, якія ўзаемадзейнічаюць паводле закону Кулона.

У сістэме цэнтра інерцыі сутыкнутых часціц формула Рэзерфарда мае выгляд
: \frac{d\sigma}{d\Omega} =\left(\frac{Z_1 Z_2 e^2}{2mv^2}\right)^2 \frac{1}{\sin^4 (\theta/2)},
дэе  — сячэнне рассеяння ў адзінкавы прасторавы вугал,  — вугал рассеяння,  — ,  і  — масы сутыкнутых часціц і  — іх адносная скорасць,  і  — электрычныя зарады гэтых часціц,  — элементарны электрычны зарад.

Формула атрымана Э. Рэзерфардам пры аналізе доследаў па рассеянні α-часціц (1911) і адыграла вызначальную ролю пры фарміраванні навуковых уяўленняў аб будове атамаў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Резерфорда формула // Физическая энциклопедия.

Катэгорыя:Атамныя ядры
Катэгорыя:Атамная фізіка
Катэгорыя:Ядзерная фізіка
Катэгорыя:Эксперыментальная фізіка
Катэгорыя:Рассеянне
Удзінэ (правінцыя)

**У́дзінэ** (, , ) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія.
Плошча правінцыі&nbsp;— 4&nbsp;905 км², насельніцтва&nbsp;—  чал. Сталіцай правінцыі з’яўляецца горад Удзінэ.

## Геаграфія 
Мяжуе на поўначы з Аўстрыяй (Карынтыя), на ўсходзе са Славеніяй (Гарэньска і Гарышка) і з правінцыяй Гарыцыя, на захадзе з правінцыяй Пардэнонэ і з рэгіёнам Венета (правінцыяй Белуна і правінцыяй Венецыя).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Правінцыі Фрыўлі — Венецыі-Джуліі
Лім (значэнні)

**Лім** можа значыць:

## Геаграфія 
* **Лім** — рака на Балканскім паўвостраве
* **Лім** — востраў на поўначы возера Ван
* **Лім-фіёрд** — сістэма праліваў на поўначы паўвострава Ютландыя

## Культура 
* **ЛіМ** — скарочаная назва беларускай штотыднёвай літаратурнай газеты
* **ЛіМ** (РВУ ЛіМ) — скарочаная назва беларускай рэдакцыйна-выдавецкай установы  (2005—2012)
Набярэжнае (Паўладарская вобласць)

**Набярэжнае** () — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Грыгор'еўскай сельскай акругі. Код КАТА — 556035100.

## Насельніцтва 
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1777 чалавек (832 мужчыны і 945 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1552 чалавекі (731 мужчына і 821 жанчына).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Паўладарскага раёна