open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нікола Лекавіч

**Нікола Лекавіч** (; нар. , ) — сербскі футбаліст, абаронца клуба «Младаст» з Лучані.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец школы бялградскага «Партызана». У 2007 годзе перабраўся ў склад «Бяжаніі», і ў маі 2008 года дэбютаваў за гэты клуб у сербскай Суперлізе ў матчы супраць «Хайдука» (0:1). Пасля вылету «Бяжаніі» з элітнага дывізіёна працягваў гуляць за каманду ў Першай лізе, а ў 2010 годзе перайшоў у «Рад», за які выступаў на працягу трох сезонаў у якасці трывалага іграка асновы.

У ліпені 2013 года стаў іграком «Вайводзіны», падпісаўшы двухгадовы кантракт, але ў лютым 2014 года быў набыты польскім клубам «Лехія» з Гданьска. У жніўні 2015 года вярнуўся ў Сербію, на правах гадавой арэнды папоўніўшы склад «Партызана», аднак згуляў толькі ў пяці матчах чэмпіянату. У ліпені 2016 года ў якасці свабоднага агента далучыўся да клуба «Напрэдак».

У студзені 2017 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Дынама» з Мінска. Пачынаў сезон 2017 на пазіцыі левага абаронцы, пазней стаў выступаць у якасці апорнага паўабаронцы.

У пачатку 2018 года рыхтаваўся да новага сезона разам з «Дынама», аднак у лютым было абвешчана аб пераходзе абаронцы ў грэчаскі клуб «Керкіра». У жніўні 2018 года далучыўся да турэцкага «Карабюкспора», аднак ужо ў верасні, так і не згуляўшы за яго, вярнуўся ў Сербію і стаў іграком клуба «Младаст» (Лучані).

У снежні 2019 года падпісаў кантракт з баснійскім клубам «Тузла Сіці». У ліпені 2020 года вярнуўся ў Сербію, стаўшы іграком «Напрэдака», а ў студзені 2021 года зноў далучыўся да «Младасці».

## Міжнародная кар’ера 
У 2010 годзе выступаў за моладзевую зборную Сербіі.

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Сербіі: 2015/16
*  Уладальнік Кубка Сербіі: 2016
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2017

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Сербіі
Катэгорыя:Ігракі ФК Младаст Лучані
Катэгорыя:Ігракі ФК Напрэдак
Катэгорыя:Ігракі ФК Тузла Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Карабюкспор
Катэгорыя:Ігракі ФК Керкіра
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Партызан Бялград
Катэгорыя:Ігракі ФК Лехія Гданьск
Катэгорыя:Ігракі ФК Вайводзіна
Катэгорыя:Ігракі ФК Рад
Катэгорыя:Ігракі ФК Бяжанія
Ніна Галавіч

**Ніна Галавіч** (; нар. , Супетар) — харвацкі футбаліст, абаронца партугальскага клуба «Арока».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у акадэміі «Хайдука», але пазней перайшоў у «Спліт». У чэмпіянаце Харватыі дэбютаваў 10 верасня 2011 года, правёўшы ўсе 90 хвілін у матчы супраць «Вараждзіна» (2:1). Пазней здолеў замацавацца ў якасці асноўнага цэнтральнага абаронцы «Спліта», быў капітанам каманды.

Улетку 2015 года праз канфлікт з галоўным трэнерам Зоранам Вулічам адправіўся ў арэнду ў «Славен Бялупа». У пачатку 2016 года вярнуўся ў «Спліт», але новы трэнер Абас Саад таксама не разлічваў на абаронцу. Улетку 2016 дабіўся разарвання кантракта са «Сплітам» і перайшоў у ізраільскі клуб «Ашдод».

У студзені 2017 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Дынама» з Мінска. У складзе дынамаўцаў замацаваўся ў якасці аднаго з асноўных цэнтральных абаронцаў. У ліпені 2018 года пасля зыходу Аляксандра Наёка стаў капітанам каманды.

У снежні 2018 года ў якасці свабоднага агента перайшоў у японскі клуб «Саган Тосу». Аднак, не здолеў замацавацца ў складзе каманды, за паўгода толькі тройчы згуляў у Джэй-лізе. У ліпені 2019 года на правах арэнды вярнуўся ў «Дынама», дзе стаў трывала гуляць у стартавым складзе. У снежні 2019 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў Японію.

У студзені 2020 года падпісаў кантракт з «Рыекай», дзе замацаваўся ў аснове. У студзені 2022 года перайшоў у партугальскі клуб «Арока».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за зборныя Харватыі да 17 і 21 года.

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2017
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2018
*  У спісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі (2): 2017, 2018
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Харватыі (2): 2019/20, 2020/21
*  Уладальнік Кубка Харватыі: 2019/20

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Харватыі
Катэгорыя:Ігракі ФК Арока
Катэгорыя:Ігракі ФК Рыека
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Саган Тосу
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашдод
Катэгорыя:Ігракі ФК Спліт
Катэгорыя:Ігракі ФК Славен Бялупа
Пешаход

**Пешаход** — удзельнік дарожнага руху, які не карыстаецца транспартнымі сродкамі. Калі ёсць тратуары, пешаходы рухаюцца па ім. Калі тратуараў няма, пешаходы рухаюцца па праезжай частцы насупраць руху транспарту. Пешаходны турызм з'яўляецца адным з відаў спартыўнага турызму.

## Здароўе і навакольнае асяроддзе 
Рух пешком з'яўляецца натуральным відам руху людзей.

Катэгорыя:Дарогі
Гогіта Гагацішвілі

**Гогіта Гагацішвілі** (; нар. , ) — грузінскі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Пасля паспяховай гульні за тбіліскі СТУ (19 галоў у 39 матчах) у другім грузінскім дывізіёне стаў іграком «Сіёні», але за паўгода правёў у элітным дывізіёне толькі два матчы. Улетку 2013 года перайшоў у «Чыхуру», у складзе якой гуляў у Лізе Еўропы і стаў пераможцам Суперкубка Грузіі, хоць у чэмпіянаце так ніводнага разу не з’явіўся на полі, застаючыся на лаўцы запасных.

З 2014 года выступаў у другім грузінскім дывізіёне за «Гагру» і «Лазіку», а ўлетку 2015 года перабраўся ў Арменію, дзе стаў іграком «Гандзасара».

У снежні 2016 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Дынама» з Мінска. Аднак, замацавацца ў складзе мінчан не здолеў, правёў толькі два матчы за каманду. У маі 2017 года па пагадненні бакоў пакінуў «Дынама». У верасні 2017 года далучыўся да клуба «Дзіла».

Па заканчэнні сезона 2017 пакінуў «Дзілу». У лютым 2018 годзе праходзіў прагляд у «Слуцку», але не падышоў і у выніку распачаў сезон 2018 у «Гагры». У ліпені 2018 года перайшоў у «Шэвардэні-1906».

Сезон 2019 пачынаў у складзе клуба «Зугдзідзі», але ў сакавіку 2019 года перабраўся ў «Тбілісі Сіці», дзе гуляў да канца 2021 года.

## Дасягненні 
*  Уладальнік Суперкубка Грузіі: 2013

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Грузіі
Катэгорыя:Ігракі ФК СТУ Тбілісі
Катэгорыя:Ігракі ФК Сіёні Балнісі
Катэгорыя:Ігракі ФК Чыхура Сачхерэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Гагра Тбілісі
Катэгорыя:Ігракі ФК Лазіка Зугдзідзі
Катэгорыя:Ігракі ФК Гандзасар Капан
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Дзіла Горы
Катэгорыя:Ігракі ФК Шэвардэні-1906
Катэгорыя:Ігракі ФК Зугдзідзі
Катэгорыя:Ігракі ФК Тбілісі Сіці
Саркіс Іванавіч Касьян

**Саркіс Іванавіч Касьян (Сяргей Іванавіч Касьян)** (сапраўдныя імя і прозвішча **Саркіс Аганесавіч Косян**; , Шуша, Елізаветпальская губерня — снежань 1937) — армянскі савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, публіцыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16(28) студзеня 1876 года ў горадзе Шуша, у мяшчанскай сям’і. У 1901 паступіў у Лейпцыгскі камерцыйны інстытут, у 1904 закончыў адукацыю на філасофскім факультэце Берлінскага ўніверсітэта. Кандыдат камерцыйных навук, кандыдат філасофскіх навук.

Удзельнік РСДРП з 1905 года. У часы Рэвалюцыі 1905—1907 — адзін са стваральнікаў армянскага бальшавіцкага друка. У 1912‒1914 кіраваў Тбілісскай партыйнай арганізацыяй. У 1917‒1918 рэдагаваў армянскія бальшавіцкія газеты.

У 1918 — удзельнік Каўказскага краявога камітэта РКП(б), удзельнік Тыфліскага бюро Каўказскага краявога камітэта РКП(б). З верасня 1919 — удзельнік Армянскага камітэта РКП(б), удзельнік Армянскага рэўкама.

У студзені 1920 быў адным з арганізатараў і кіраўнікоў 1-й канферэнцыі бальшавіцкай арганізацыі Арменіі. У 1919—1920 старшыня Армянскага камітэта (Арменкама) РКП(б). Дэкларацыя Армрэўкама, якая была напісана Каш’янам, 29 лістапада 1920 года абвясціла звяржэнне дашнакскага ўрада і ўсталяванне Савецкай улады ў Арменіі.

З 29 лістапада 1920 па сакавік 1921 — старшыня Ваенна-рэвалюцыйнага камітэта Арменіі.
 
Быў дэлегатам 3-га кангрэса Камінтэрна (1921). З ліпеня 1921 па лістапад 1922 — кандыдат у ўдзельнікі Іспальняльнага Камітэта Камуністычнага Інтэрнацыянала. Дэлегат 16-га з’езда ВКП(б) (1930).

З 1924 — рэктар Закаўказскага камуністычнага ўніверсітэта імя 26-ці Бакінскіх камісараў.

Да 1927 — старшыня Савета Нацыянальнасцей ЦВК ЗСФСР.

З 9 красавіка 1927 па 20 лютага 1931 — старшыня ЦВК ЗСФСР.

З ліпеня 1928 па снежань 1930 — старшыня ЦВК Армянскай ССР.

Удзельнік УЦВК, ЦВК СССР.

У 1931—1934 — старшыня Вярхоўнага Суда ЗСФСР.
 
Арыштаваны, быў расстрэляны ў снежні 1937 года. Рэабілітаваны пасмяротна.

## Літаратура 
* Вялікая Савецкая энцыклапедыя: В 30 т. — 3-е изд. — М., 1969—1978. — Т. 11. — С. 513.
* Даведнік па гісторыі Камуністычнай партыі і Савецкага Саюза 1898—1991
* *Ленін У. І.* Поўны збор сач. — 5-е ізд. — Т. 42. — С. 54. (У тэлеграмме на імя Каш’яна 2 снежня 1920 У. І. Ленін вітаў Савецкую Арменію).

Катэгорыя:Бальшавікі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Арменіі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Азербайджана
Катэгорыя:Палітыкі Арменіі
Катэгорыя:Дзеячы Камінтэрна
Катэгорыя:Члены ЦВК СССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
Драўняная парода

**Драўняная парода** — род ці від драўнянай расліны. У залежнасці ад экалагічных біялагічных асаблівасцяў развіцця асобных відаў, якія адносяцца да драўняных парод, пароды дзеляць на хуткарослыя і тыя, што растуць павольна, святлалюбныя і ценетрывалыя, лісцяныя і хваёвыя. У залежнасці ад гаспадарчага значэння драўняныя пароды падзяляюць на лясныя, лесамеліяратыўныя, пладовыя і дэкаратыўныя.

* Хваёвая парода — віды дрэў, радзей хмызнякоў (найчасцей вечназялёных), з іголкаватымі, ленейкавымі ці чашуйкавымі лістамі — хвояй.
** Цёмнахваёвыя
** Светлахваёвыя
* Лісцяная парода
** Драбналістая
** Шырокалісцевая
** Цвёрдаліставая
** Мяккалістая
* Святлалюбныя
* Ценетрывалыя

Катэгорыя:Лесаводства
Катэгорыя:Лясная гаспадарка
Дражан Багарыч

**Дражан Багарыч** (; нар. , ) — харвацкі футбаліст, паўабаронца клуба «Дугаполе».

## Клубная кар’ера 
Нарадзіўся ў Вене, але ў трохгадовым узросце з сям’ёй пераехаў у харвацкі горад Кнін, дзе і пачаў займацца футболам у мясцовым клубе «Дынара». У шаснаццацігадовым узросце трапіў у юнацкую каманду «Рыекі», дзе правёў два гады, пасля чаго вярнуўся ў «Дынару».

У пачатку 2012 года стаў іграком «Спліта». Спачатку не меў трывалага месца на полі, і ўлетку 2013 года быў аддадзены ў паўгадавую арэнду клубу другога дывізіёна «Дугаполе». Пасля вяртання з арэнды замацаваўся ў асноўным складзе «Спліта».

У жніўні 2016 года перайшоў у ізраільскі клуб «Ашдод», дзе стаў выкарыстоўвацца на пазіцыі нападніка. У лютым 2017 года падпісаў двухгадовы кантракт з беларускім клубам «Шахцёр» з Салігорска. У першай палове сезона 2017 трывала з’яўляўся ў стартавым складзе салігарчан на пазіцыі правага паўабаронцы, але пазней страціў месца ў аснове і звычайна стаў заставацца на лаўцы запасных.

У пачатку 2018 года не трэніраваўся з «Шахцёрам», хутка разам з іншым футбалістам салігорцаў Дамірам Зломіслічам адправіўся ў баснійскі «Шыракі Брыег». У лютым афіцыйна разарваў кантракт з беларускім клубам па пагадненні бакоў і неўзабаве афіцыйна стаў іграком баснійскай каманды.

У жніўні 2020 года перайшоў у люблянскую «Алімпію», дзе рэдка з’яўляўся на полі. У пачатку 2021 года перабраўся ў румынскі «Германштат», а ў ліпені зноў апынуўся ў Босніі і Герцагавіне, папоўніўшы склад «Сараева». У ліпені 2022 года перайшоў у фінскую «Хонку».

У студзені 2023 года далучыўся да сербскай «Калубары», а ў жніўні 2023 года стаў іграком «Дугаполя».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за моладзевую зборную Харватыі.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2017
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Босніі і Герцагавіны: 2018/19
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Фінляндыі: 2022

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Харватыі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынара Кнін
Катэгорыя:Ігракі ФК Спліт
Катэгорыя:Ігракі ФК Дугаполе
Катэгорыя:Ігракі ФК Ашдод
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Шыракі Брыег
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпія Любляна
Катэгорыя:Ігракі ФК Германштат
Катэгорыя:Ігракі ФК Сараева
Катэгорыя:Ігракі ФК Хонка
Катэгорыя:Ігракі ФК Калубара
Рачны манітор

**Рачны́ маніто́р** — клас вялікіх браніраваных артылерыйскіх караблёў, прызначаных для службы на ўнутраных вадаёмах — рэках і азёрах (у складзе рачных флатылій). 

## Канструкцыя 
Рачны манітор быў прызначаны для абстрэлу наземных мэтаў, падтрымкі сухапутных войскаў, падтрымкі дэсантаў, абароны перапраў і для барацьбы з рачнымі караблямі праціўніка. Ён быў узброены гарматамі і кулямётамі. Водазмяшчэнне і памеры рачных манітораў значна вагаліся ў залежнасці ад глыбіні рэк, на якіх яны выкарыстоўваліся – ад 70-100 тон (польскія маніторы, якія выкарыстоўваліся на Прыпяці) праз маніторы 300-500 тон (напрыклад, большасць дунайскіх манітораў), да манітораў агульнай вагой да 1000 тон, якія выкарыстоўваліся на Амуры. Асадка вагалася ад 0,4 м да 1,5 м. Рачныя маніторы, у асноўным, былі ўзброеныя 2-4 гарматамі калібра ад 75 мм да 120 мм, размешчаных у вежавых устаноўках. Мацней былі савецкія амурскія маніторы, узброеныя аж да 8 гарматаў 120 мм або 4 гарматамі 130 мм. Акрамя таго, маніторы мелі мелкакаліберную артылерыю, або зенітныя гарматы і кулямёты. Маніторы былі, у асноўным, злёгку браняваныя, радзей сустракаліся цяжэй браніраваныя адзінкі.

## Гісторыя 
Клас рачных манітораў з'явіўся ў ЗША падчас грамадзянскай вайны, ён пазначаў караблі тыпу «Манітор» (браніраваныя, з нізкім корпусам і маючыя ўзброеныя вежы) памерамі, якія дазвалялі іх выкарыстанне на рэках. Рачныя маніторы выкарыстоўваліся, перш за ўсё, падчас абедзвюх сусветных войнаў, у асноўным на Дунаі (Аўстрыя, Венгрыя, Румынія, Югаславія) і рэках СССР і Кітая. Адзінкі гэтага тыпу выкарыстоўваліся таксама ў 1939 годзе ў Польшчы, у басейне Прыпяці (Рачная Флатылія Ваенна-марскога флоту), а таксама часова на Вісле. Пасля Другой сусветнай вайны гэты клас практычна загас, але падчас вайны ў В'етнаме ўзброеныя сілы ЗША пачалі выкарыстоўваць нядаўна пабудаваныя маніторы ў дэльце Меконга (гэта былі невялікія караблі, памерам з катар). Акрамя таго, рачныя маніторы выкарыстоўваліся пасля вайны і ў далейшым у СССР для патрулявання мяжы з Кітаем. У цяперашні час рачныя маніторы выкарыстоўваюцца ў рачных флатыліях Дуная і Амазонкі: румынскія маніторы тыпу «Mihail Kogălniceanu» і бразільскі манітор «Parnaíba» (U-17).

## Характарыстыкі 
## Літаратура 
* Georg Pawlik, Heinz Christ, Herbert Winkler. *Die k.u.k. Donauflottille 1870–1918*, Graz, 1989, ISBN&nbsp;978-3-900310-45-5

## Глядзі таксама 
* Манітор

Катэгорыя:Тыпы ваенных караблёў
Петушкоў

**Петушкоў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Адам Захаравіч Петушкоў (1918—1976) — танкіст, Герой Савецкага Саюза.
* Аляксей Свірыдавіч Петушкоў (1913—1991) — ваенны лётчык, Герой Савецкага Саюза.
* Васіль Паўлавіч Петушкоў (1894—1974) — беларускі савецкі партыйны дзеяч
Адам Захаравіч Петушкоў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Адам Захаравіч Петушкоў
|дата нараджэння  =
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1940—1969
|званне           = 
|род войскаў      = бранятанкавыя войскі
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Адам Захаравіч Петушкоў** (1918—1976) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Адам Петушкоў нарадзіўся 22 красавіка 1918 года ў вёсцы Фядотава Буда (цяпер Клімавіцкі раён Магілёўскай вобласці Беларусі) у сям'і селяніна. Скончыў Рагачоўскае педагагічнае вучылішча, пасля чаго працаваў настаўнікам. У 1940 годзе Петушкоў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1942 годзе ён скончыў Пушкінскае танкавае вучылішча. З кастрычніка 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У званні старшага лейтэнанта Петушкоў камандаваў танкавым узводам 166-га асобнага інжынерна-танкавага палка  1-га Украінскага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Кіева.

3 лістапада 1943 года ўзвод Петушкова зрабіў праходы для танкаў у мінных палях да паўночным захадзе ад Кіева. 4 лістапада, знаходзячыся ў перадавым атрадзе, Петушкоў першым прарваўся ў сяло Святошына (цяпер — у межах Кіева). 6 лістапада ўзвод Петушкова уварваўся на паўночную ўскраіну вёскі Глеваха Васылькіўскага раёна Кіеўскай вобласці. У баі узводам было падбіта штурмавая гармата, знішчана вялікая колькасць жывой сілы і баявой тэхнікі праціўніка.

У 1947 годзе Петушкоў скончыў . У 1969 годзе ў званні палкоўніка Петушкоў быў звольнены ў запас. Пражываў і працаваў у Кіеве, памёр 25 ліпеня 1976 года, пахаваны на .

Быў таксама узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі і шэрагам медалёў.

## Літаратура 
* 
* Герои Советского Союза — могилевчане. Минск, 1965.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984.

Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Танкісты СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімавіцкім раёне
Любан Црэпуля

**Любан Црэпуля** (; нар. , ) — харвацкі футбаліст, паўабаронца румынскага клуба «Валунтары».

## Клубная кар’ера 
Пачынаў займацца футболам у клубе «Сегеста» з горада Сісак, у складзе якога ў 16-гадовым узросце дэбютаваў у другім харвацкім дывізіёне. У 2010—2012 гадах выступаў за моладзевыя каманды заграбскіх «Лакаматывы» і «Дынама». У сезоне 2012/13 выступаў за «Хрвацкі Драгаволяц», якому дапамог выйсці ў элітны дывізіён, але сам перайшоў у клуб «Славен Бялупа», дзе замацаваўся ў аснове.

У пачатку 2016 года знаходзіўся на праглядзе ў шатландскім «Сэлтыку», аднак у выніку апынуўся ў складзе бельгійскага «Мехелена». Замацавацца ў складзе, аднак, не здолеў, за год правёўшы толькі чатыры матчы ў чэмпіянаце Бельгіі. У лютым 2017 года быў аддадзены ў арэнду беларускаму клубу «Шахцёр» з Салігорска. Спачатку трывала гуляў у аснове на пазіцыі апорнага паўабаронцы, у другой палове сезону 2017 стаў радзей з’яўляцца на полі. У снежні 2017 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў «Мехелен».

У лютым 2018 года падпісаў кантракт на 1,5 гады з баснійскім клубам «Сараева». У чэрвені 2019 года перайшоў у румынскую «Астру», а ў ліпені 2021 года перабраўся ў бухарэсцкі «Рапід». У ліпені 2023 года стаў іграком «Валунтары».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за моладзевую зборную Харватыі.

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой харвацкай футбольнай лігі: 2012/13
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2017
*   Чэмпіён Босніі і Герцагавіны: 2018/19
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Босніі і Герцагавіны: 2017/18
*  Уладальнік Кубка Босніі і Герцагавіны: 2018/19

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Харватыі
Катэгорыя:Ігракі ФК Сегеста
Катэгорыя:Ігракі ФК Хрвацкі Драгаволяц
Катэгорыя:Ігракі ФК Славен Бялупа
Катэгорыя:Ігракі ФК Мехелен
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Сараева
Катэгорыя:Ігракі ФК Астра Джурджу
Катэгорыя:Ігракі ФК Рапід Бухарэст
Катэгорыя:Ігракі ФК Валунтары
Сяргей Аляксандравіч Хіжнічэнка

**Сяргей Хіжнічэнка** (нар. , ) — казахстанскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Казахстана (2009—2020).

## Клубная кар’ера 
Выхаванец клуба «Усход» з роднага горада Аскемен. З 2008 года пачаў гуляць за «Усход» у Прэм’ер-лізе і хутка стаў адным з лідараў каманды. Пасля вылету «Усхода» з элітнага дывізіёна ў 2010 годзе папоўніў склад сталічнага «Лакаматыва», дзе пераважна выхадзіў на замену. Другую палову сезона 2010 правёў у арэндзе ў «Атырау».

У лютым 2011 года стаў іграком карагандзінскага «Шахцёра». Разам з клубам выйграў два чэмпіёнскіх тытула, стаў уладальнікам Кубка і Суперкубка Казахстана. У 2013 годзе дапамог камандзе прайсці ў групавы этап Лігі Еўропы.

У студзені 2014 года падпісаў кантракт з польскім клубам «Карона», аднак не здолеў праявіць сябе, за год забіўшы толькі адзін гол у чэмпіянаце. У снежні 2014 года вярнуўся ў Казахстан, падпісаўшы двухгадовы кантракт з «Актабэ», але ў 2016 годзе перайшоў у «Табол».

У студзені 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Шахцёр» з Салігорска і неўзабаве падпісаў кантракт. Аднак, замацавацца ў аснове салігарчан не здолеў, звычайна толькі выхадзіў на замену. У чэрвені 2017 года пакінуў беларускі клуб і неўзабаве вярнуўся ў карагандзінскі «Шахцёр».

У сакавіку 2018 года стаў іграком «Ардабасы» з Шымкента, аднак з-за цяжкай траўмы згуляў усяго ў чатырох матчах. У студзені 2019 года перайшоў у «Астану», разам з якой стаў чэмпіёнам Казахстана. У лютым 2020 года зноў далучыўся да «Ардабасы».

Сезон 2022 пачаў у складзе дэбютанта казахстанскай Прэм’ер-лігі «Аксу», аднак ужо ў красавіку пакінуў клуб.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юніёрскую і моладзевую зборныя Казахстана. 10 чэрвеня 2009 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Казахстана ў адборачным матчы чэмпіянату свету 2010 супраць Украіны (1:2). Пазней замацаваўся ў якасці асноўнага нападніка зборнай.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Казахстана (3): 2011, 2012, 2019
*  Уладальнік Кубка Казахстана: 2013
*  Уладальнік Суперкубка Казахстана (2): 2013, 2019

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Казахстана
Катэгорыя:Ігракі зборнай Казахстана па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Усход Аскемен
Катэгорыя:Ігракі ФК Астана
Катэгорыя:Ігракі ФК Атырау
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Караганда
Катэгорыя:Ігракі ФК Карона Кельцы
Катэгорыя:Ігракі ФК Актабэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Табол Кастанай
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Ардабасы Шымкент
Катэгорыя:Ігракі ФК Аксу
Аляксей Свірыдавіч Петушкоў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Аляксей Свірыдавіч Петушкоў
|дата нараджэння  = 05.02.1913 (22.09)
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 27.01.1991
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1933—1959
|званне           = 
|род войскаў      = ваенна-паветраныя сілы
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
-
 
-
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Аляксей Свірыдовіч Петушкоў** (1913—1991) — намеснік камандзіра 3-га гвардзейскага авіяцыйнага палка 2-й гвардзейскай авіяцыйнай дывізіі 2-га гвардзейскага авіяцыйнага корпуса авіяцыі далёкага дзеяння, гвардыі падпалкоўнік. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 5 кастрычніка 1913 года ў горадзе Лісічанск цяпер Луганскай вобласці , Украіна, беларус. Працаваў токарам у Мінску.

У 1933 годзе прызваны ў шэрагі Чырвонай Арміі. У 1936 годзе скончыў авіяцыйную школу. У баях Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года. Удзельнічаў у баях каля Арла, Харкава, Кіева, Днепрапятроўска, Варонежа, Таліна, Оршы, Пскова, Нарвы.

Да красавіка 1944 года здзейсніў 250 баявых вылетаў, з іх 226 у начных умовах на бамбардзіраванне ваенна-прамысловых аб'ектаў у глыбокім тыле праціўніка. 19 жніўня 1944 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання па знішчэнні жывой сілы і тэхнікі праціўніка і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм гвардыі падпалкоўніку Петушкову Аляксею Свірыдавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка».

З 1959 года палкоўнік А. С. Петушкоў ў запасе. Жыў у горадзе Палтава. Памёр 27 ліпеня 1991 года.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» Героя Савецкага Саюза;
* тры ордэна Леніна;
* тры ордэна Чырвонага Сцяга;
* ;
* ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені;
* ордэн Чырвонай Зоркі.

## Літаратура 
* 
* За мужество и отвагу. — Харьков, 1984.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ваенныя лётчыкі СССР
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Даніел Златкаў

**Даніел Златкаў** (; нар. , ) — балгарскі футбаліст, абаронца.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнага клуба «Пірын» з роднага горада Благоеўград. У 2007 годзе далучыўся да асноўнай каманды клуба, але ў сезоне 2007/08 з’явіўся на полі толькі ў адным матчы чэмпіянату. У чэрвені 2008 года быў адпраўлены ў арэнду ў клуб другога дывізіёна «Пірын» з Гоцэ-Дэлчава. Правёўшы добры сезон (у 27 матчах забіў 7 галоў і аддаў 5 галявых перадач), у маі 2009 года падпісаў трохгадовы кантракт з клубам элітнага дывізіёна «Мінёр» (Пернік), дзе замацаваўся ў аснове. У жніўні 2011 года пакінуў склад «Мінёра» і далучыўся да сафійскай «Славіі».

Улетку 2013 года перайшоў у клуб другога турэцкага дывізіёна «Балуспор». У жніўні 2014 года вярнуўся на радзіму, падпісаўшы кантракт з плоўдзіўскім «Боцевам». За новы клуб, аднак, дэбютаваў толькі 10 сакавіка 2015 года ў матчы супраць «Лакаматыва», прапусціўшы да гэтага доўгі перыяд з-за траўмы. У далейшым замацаваўся ў аснове «Боцева».

Улетку 2016 года трэнер «Боцева» Мікалай Костаў вырашыў не падаўжаць кантракт Златкава, і той перайшоў у клуб «Чэрна Мора». Абаронца нават паспеў згуляць некалькі матчаў за новы клуб, але ў верасні таго ж года Костаў быў звольнены, і Златкаў вярнуўся ў «Боцеў». У лютым 2017 года пагадненне з плоўдзіўскім клубам было разарвана па пагадненні бакоў.

У сакавіку 2017 года падпісаў двухгадовы кантракт з беларускім клубам «Шахцёр» з Салігорска. У пачатку сезону гуляў за дубль, дэбютаваў у Вышэйшай лізе 15 мая 2017 года ў матчы з «Іслаччу», дзе адгуляў усе 90 хвілін і на 84-й хвіліне забіў гол, усталяваўшы канчатковы лік 2:1. У ліпені 2017 года «Шахцёр» па просьбе іграка выставіў яго на трансфер, і да канца сезону Златкаў не з’яўляўся на полі.

У снежні 2017 года Златкаў заявіў, што можа завяршыць футбольную кар’еру і стаць байцом MMA. У жніўні 2018 года вярнуўся ў футбол, стаўшы іграком клуба трэцяга балгарскага дывізіёна «Віхрэн» з Санданскага. У жніўні 2021 года перайшоў у «Дабруджу», а па заканчэнні сезона 2021/22 завяршыў кар’еру.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за моладзевую зборную Балгарыі.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2017

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Балгарыі
Катэгорыя:Ігракі ФК Пірын Благоеўград
Катэгорыя:Ігракі ФК Пірын Гоцэ-Дэлчаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінёр Пернік
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Сафія
Катэгорыя:Ігракі ФК Балуспор
Катэгорыя:Ігракі ФК Боцеў Плоўдзіў
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Чэрна Мора Варна
Катэгорыя:Ігракі ФК Віхрэн
Катэгорыя:Ігракі ФК Дабруджа Добрыч
Катэгорыя:Байцы змяшаных адзінаборстваў
Іван Караджаў

**Іван Караджаў** (; нар. , Крэсна, Балгарыя) — балгарскі футбаліст, брамнік.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец сафійскага ЦСКА. Сезон 2007/08 правёў у арэндзе ў клубе другой лігі «Рылскі Спартыст», дзе быў асноўным брамнікам. Улетку 2008 года вярнуўся ў ЦСКА, дзе стаў другім брамнікам пасля Івайлы Петрава, а з 2009 замацаваўся ў стартавым складзе армейцаў. У лістападзе 2011 года разарваў кантракт з ЦСКА, і ў студзені 2012 года быў прадстаўлены ў якасці іграка плоўдзіўскага «Лакаматыва». У 2013—2014 гадах гуляў за клуб «Бярое», якому дапамог выйграць Кубак і Суперкубак Балгарыі.

З лета 2016 года выступаў за «Вярэю». У сакавіку 2017 года ў якасці свабоднага агента падпісаў двухгадовы кантракт з беларускім клубам «Шахцёр» з Салігорска. Пачынаў сезон 2017 у якасці другога брамніка салігорскай каманды, але ў ліпені ў сувязі з траўмай Уладзіміра Бушмы заняў месца ў аснове і захоўваў яго да канца сезону.

У пачатку 2018 года не трэніраваўся з салігорскай камандай, некаторы час падтрымліваў форму з благоеўградскім «Пірынам». У сакавіку 2018 года ў якасці свабоднага агента стаў іграком клуба «Арда» з трэцяга дывізіёна Балгарыі. Разам з клубам выйшаў у другі, а потым і ў першы дывізіён, у 2021 годзе гуляў за «Арду» ў Лізе канферэнцый УЕФА.

У студзені 2022 года перайшоў у клуб ЦСКА 1948, дзе больш гуляў за рэзервовую каманду. Сезон 2022/23 правёў у складзе «Бярое», пасля чаго завяршыў прафесійную кар’еру.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за моладзевую зборную Балгарыі. У 2009 годзе быў выкліканы ў нацыянальную зборную Балгарыі, аднак тады не згуляў за яе, наступны выклік жа атрымаў толькі ў 2020 годзе. Дэбютаваў у зборнай 5 чэрвеня 2021 года ў таварыскім матчы супраць Расіі, адгуляўшы першы тайм.

## Дасягненні 
*  Уладальнік Кубка Балгарыі (2): 2011, 2013
*  Уладальнік Суперкубка Балгарыі (2): 2011, 2013
*  Пераможца Трэцяй лігі Балгарыі: 2018 (паўднёва-ўсходняя група)
*  Пераможца Другой лігі Балгарыі: 2019
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2017

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Балгарыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Балгарыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК ЦСКА Сафія
Катэгорыя:Ігракі ФК Рылскі Спартыст Самакаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Лакаматыў Плоўдзіў
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Сафія
Катэгорыя:Ігракі ФК Бярое
Катэгорыя:Ігракі ФК Вярэя Стара-Загора
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Арда Кырджалі
Катэгорыя:Ігракі ФК ЦСКА 1948 Сафія
Пюру Сойры

**Пюру Сойры** (; нар. , Тамісаары) — фінскі футбаліст намібійскага паходжання, паўабаронца хельсінкскага ХІКа і нацыянальнай зборнай Фінляндыі.

## Клубная кар’ера 
Нарадзіўся ў Фінляндыі, але хутка пераехаў у Афрыку, дзе і пачаў займацца футболам. У 2010 годзе вярнуўся ў Фінляндыю і трапіў у сістэму клуба «МюПа». У 2012 годзе выступаў у арэндзе ў клубах ЯПС і КТП, пасля вяртання ў «МюПа» ў сезоне 2013 звычайна выхадзіў на замену, а на наступны год замацаваўся ў асноўным складзе. У 2015 годзе перайшоў у ВПС, дзе адразу стаў іграком асновы. Паспяхова правёў сезон 2016, у якім забіў 10 галоў у чэмпіянаце Фінляндыі.

У лютым 2017 года падпісаў трохгадовы кантракт з беларускім клубам «Шахцёр» з Салігорска. У складзе салігарчан стаў звычайна выступаць на пазіцыі левага паўабаронцы, хоць і не меў трывалага месца ў аснове, чаргуючы выхады ў стартавым складзе і на замену.

У студзені 2018 года праходіў прагляд у дацкім клубе «Сількебарг», з якім трэніраваўся на зборы ў Іспаніі, але не падышоў. У выніку вярнуўся ў «Шахцёр» і пачаў у яго складзе сезон 2018, аднак трывалага месца ў аснове не меў.

У жніўні 2018 года перайшоў у аўстрыйскі клуб «Адміра Вакер», а ў чэрвені 2019 года далучыўся да дацкага «Эсб’ерга». У жніўні 2021 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з дацкім клубам.

У студзені 2022 года вярнуўся ў Фінляндыю, стаўшы іграком ХІКа.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за моладзевую зборную Фінляндыі.

6 кастрычніка 2017 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Фінляндыі, выйшаўшы на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату свету 2018 супраць Харватыі. У канцы гэтай сустрэчы адзначыўся голам, тым самым усталяваўшы канчатковы лік 1:1.

## Дасягненні 
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі: 2017
*   Чэмпіён Фінляндыі: 2022

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Фінляндыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Фінляндыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК ХІК Хельсінкі
Катэгорыя:Ігракі ФК Эсб’ерг
Катэгорыя:Ігракі ФК Адміра Вакер Мёдлінг
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК ВПС Васа
Катэгорыя:Ігракі ФК МюПа-47
Катэгорыя:Ігракі ФК ЯПС Ярвенпяа
Катэгорыя:Ігракі ФК КТП Котка
Віктар Макаравіч Ільін

**Ві́ктар Мака́равіч Ільі́н** (, в. Сялец, Мсціслаўскі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне тэарэтычнай і прыкладной электратэхнікі. Ганаровы рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі, кандыдат тэхнічных навук, прафесар кафедры тэарэтычных асноў электратэхнікі БДУІР, акадэмік Міжнароднай акадэміі навук вышэйшай школы, Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР.

## Біяграфія 
У 1953 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (цяпер Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт). У 1963 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю.

У 1963—1966 гадах працаваў намеснікам дэкана, з сакавіка 1971 года — дэкан энергетычнага факультэта Беларускага політэхнічнага інстытута. З лістапада 1971 года пераведзены на пасаду прарэктара па вучэбнай рабоце Мінскага радыётэхнічнага інстытута (цяпер — Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі). З лютага 1973 года па чэрвень 2000 года — рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі.

З’яўляўся дэпутатам раённага і гарадскога Саветаў народных дэпутатаў. Аўтар 40 навуковых прац і трох вынаходак.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па тэорыі нелінейных электрычных ланцугоў і сістэм. Распрацаваў метад безгістэрэзіснага намагнічвання ферамагнітных матэрыялаў. Аўтар навучальных дапаможнікаў па электратэхніцы для ВНУ.

## Узнагароды і прэміі 
* Ордэн Айчыны III ступені (1999)
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
* Медаль «За доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»
* Медаль «Ветэран працы»
* Медаль «90 гадоў Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь»
* Вялікі сярэбраны медаль ВДНГ СССР
* Дзве Ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР
* Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
* Ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Ільін Віктар Макаравіч
* *Наталья Писарева* Почётный ректор. Судьба Виктора Ильина, без преувеличения, неотделима от истории отечественной науки… // СБ. Беларусь сегодня
* Ильин Виктор Макарович // Узнагароды Беларусі

Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Рэктары БДУІР
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дэканы энергетычнага факультэта БНТУ
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Андрэй Міхайлавіч Пінчук

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Андрэй Міхайлавіч Пінчук
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1935—1938, 1941—1944
|званне           = 
|род войскаў      = танкавыя войскі
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
-
 
}
}}
**Андрэй Міхайлавіч Пінчук** (27 ліпеня 1913, в. Рассвет, , Гомельская вобласць — 24 снежня 1944) — савецкі ваеннаслужачы, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (28 красавіка 1945 года) (пасмяротна). У Чырвонай Арміі служыў у 1935—1938 гадах і зноў з чэрвеня 1941 года.

Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне з чэрвеня 1941 года. Ваяваў на Заходнім, Паўднёва-Заходнім, Паўднёвым, Варонежскім і 2-м Украінскім франтах. У 1944 годзе скончыў 2 курсы Ваеннай акадэміі бранятанкавых і механізаваных войскаў і вярнуўся на фронт.

Гвардыі маёр Пінчук камандаваў танкавым батальёнам  () на 2-м Украінскім фронце. 20 жніўня 1944 г. падчас Яска-Кішынёўскай аперацыі яго падраздзяленне прарвала абарону праціўніка на паўночны захад ад горада Ясы, адкрыўшы тым самым шлях для наступу .

Перайшоўшы праз Паўднёвыя Карпаты, танкавы батальён Пінчука ў ходзе  і  аперацый выйшаў на подступы да Будапешту. 5 снежня 1944 года танкісты прарвалі абарону ворага на паўночным усходзе ад венгерскай сталіцы, і, пераадолеўшы цяжкапраходную мясцовасць, выйшлі да Дунаю. За перыяд з 5 па 24 снежня батальён пад камандаваннем гвардыі маёра А. М. Пінчука нанёс ворагу вялікія страты як у баявой тэхніцы, так і ў жывой сіле: было знішчана 8 танкаў, 77 гармат, 195 кулямётаў, 64 мінамёта. 24 снежня 1944 года Пінчук загінуў у баі. 28 красавіка 1945 года Пінчуку А. М. было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза (пасмяротна).

Першапачаткова А. М. Пінчук А. М. пахаваны ў горадзе Ясберэнь на плошчы Апонь. Пазней быў перапахаваны ў горадзе Балта Адэскай вобласці.

## Памяць 
Імем Пінчука А. М. была названая вуліца ў яго роднай вёсцы Рассвет. У Парычах на будынку сярэдняй школы была ўстаноўлена мемарыяльная дошка.

## Узнагароды 
* Герой Савецкага Саюза (28 красавіка 1945 года).
* Ордэн Леніна.
* Тры ордэны Чырвонага Сцяга.
* Ордэн Айчыннай вайны 1 ступені.

## Літаратура 
*  — С. 376.
* Навечно в сердце народном. — Мн., 1984. — С. 411—412.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Венгрыі
Катэгорыя:Танкісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Маёры СССР
Мялід

**Мілід** або **Мялід** (,  і магчыма *Мідува*; ; ; , *Мелітэна*) — старажытны горад на рацэ Тахма (старажытная назва прытоку верхняга Еўфрата, які пачынаецца ў Таўрскіх горах). На месцы былога горада знаходзіцца археалагічнае гарадзішча Арслантэпэ (), літаральна з цюркскага «Ільвіны ўзгорак» (блізу г. Малат’я у Турцыі). Першыя раскопы правёў Марсель Дэлапорт у 1939 г.; у паваенны перыяд іх праводзілі Клод Шыфер (1946—1951), П'еро Мэрыджы і Сальватору Пулізі (з 1961 г.) і інш.

## Неаліт 
Селішча на месцы Мяліда паўстала яшчэ ў эпоху неаліту. Тут была прадстаўлена «халафападобная» культура, што нагадвала пазнейшую культуру мінойскага Крыта — у прыватнасці, тут паўсталі гэтак характэрныя для мінойскай культуры цыліндрычныя пячаткі.

## Бронзавы век 
У эпоху бронзавага веку ў розных крыніцах горад згадваецца пад назвамі Maladiya, Melid, Milid ці Meliddu. У гэты час горад робіцца адміністрацыйным цэнтрам буйнога рэгіёна ў царстве Ішува. Горад меў добрыя ўмацаванні, магчыма, з прычыны пагрозы з боку хетаў з захаду. Хетам удалося захапіць горад у 14 ст. да н.э. У сярэдзіне таго ж стагоддзя тут знаходзіўся штаб цара Супілуліумы I падчас яго кампаніі па захопе горада Вашукані, сталіцы царства Мітані.

Пасля краху Хецкай імперыі, у перыяд познехецкіх царстваў (12 — 7 стст. да н.э.), горад стаў цэнтрам лувійскага — старажытнаармянскага царства Каману. Былі пабудаваны палац і манументальныя каменныя скульптуры, што паказвалі кіраўнікоў і львоў.

Сутыкненне з войскамі асірыйскага цара Тыглатпаласара I (1115—1077 гг. да н.э.) прывяло да таго, што царства Мялід стала даннікам Асірыі. Нягледзячы на гэта, Мялід квітнеў аж да таго, як яго разрабаваў асірыйскі цар Сарган II у 712 г. да н.э. У той жа час у Анатолію ўварваліся кімерыйцы і скіфы, і горад прыйшоў у заняпад.

## Літаратура 
* 
* Louis De Laporte, La porte des lions, 1940

## Спасылкі 
* Missione Archeologica Italiana in Anatolia Orientale Arslantepe site 

Катэгорыя:Хецкае царства
Беспартыйны

**Беспартыйны** — палітычны тэрмін, што абазначае чалавека, які не з’яўляецца членам якой-небудзь палітычнай партыі.

Выраз атрымаў шырокае распаўсюджанне ў СССР. Гэта звязана з тым, што партыйная прыналежнасць з’яўлялася адным з пунктаў у розных анкетах, і слова «беспартыйны» ўжывалася для абазначэння асоб, якія не ўваходзілі ў КПСС або УЛКСМ у РСФСР і ў рэспубліканскія камуністычныя партыі астатніх савецкіх рэспублік.

У познюю сталінскую эпоху, напрыклад, выбары дэпутатаў у саветы былі ўсеагульнымі, прамымі, роўнымі пры таемным галасаванні, але безальтэрнатыўнымі. Усе кандыдаты прадстаўлялі адзіны «блок камуністаў і беспартыйных», іх вылучалі па адным на ўчастак. Паводле справаздач у вышэйстаячыя партыйныя інстанцыі, у 1947 годзе ў выбарах удзельнічала 99,97 % грамадзян краіны; з іх 98,92 % галасавалі за «блок камуністаў і беспартыйных».

Цяпер тэрмін шырока ўжываецца пры характарыстыцы асоб, якія займаюць выбарныя пасады, альбо з’яўляюцца кандыдатамі на такія пасады, і пры гэтым не з’яўляюцца вылучэнцамі партый або членамі партыйных фракцый (беспартыйны дэпутат, беспартыйны кандыдат у прэзідэнты).

Катэгорыя:Палітыка
Катэгорыя:Палітычная тэрміналогія
Дарка Міцэўскі

**Дарка Міцэўскі** (; нар. , ) — паўночнамакедонскі футбаліст, паўабаронца клуба «Вардар» са Скоп’я.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец юнацкай каманды «Вардара», улетку 2009 года перайшоў у сербскі клуб «Севайна», на наступны год стаў іграком ужыцкай «Слабады». У пачатку 2011 года вярнуўся ў Македонію, далучыўшыся да «Работнічкаў», аднак трывалага месца ў аснове не меў, і ў 2013 годе стаў іграком «Тэтэкса», дзе замацаваўся ў якасці асноўнага іграка. Улетку 2013 года перайшоў у сербскі клуб ОФК, праз два гады вярнуўся ў «Тэтэкс». 2016 год зноў правёў у Сербіі, гуляючы за «Нові-Пазар».

У лютым 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Мінск», з якім неўзабаве падпісаў кантракт. У складзе «Мінска» стаў трывалым іграком асновы, пачынаў сезон  апорным паўабаронцам, пазней стаў выступаць у якасці абаронцы. У лістападзе 2017 года па заканчэнні кантракта пакінуў беларускі клуб.

У студзені 2018 года далучыўся да ліванскага клуба «Неймех». У ліпені 2018 года вярнуўся ў Македонію, стаўшы іграком «Вардара». У студзені 2021 года адправіўся ў Латвію, папоўніўшы склад РФШ. Разам з гэтым клубам стаў чэмпіёнам і ўладальнікам Кубка Латвіі. У студзені 2022 года зноў далучыўся да «Вардара».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юнацкія і моладзевыя зборныя Македоніі розных узростаў. У 2020 годзе згуляў у двух матчах за нацыянальную зборную Паўночнай Македоніі.

## Дасягненні 
*   Чэмпіён Паўночнай Македоніі: 2020
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Паўночнай Македоніі: 2019
*  Уладальнік Кубка Македоніі: 2013
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Лівана: 2018
*   Чэмпіён Латвіі: 2021
*  Уладальнік Кубка Латвіі: 2021

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Паўночнай Македоніі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Вардар Скоп’е
Катэгорыя:Ігракі ФК Рыжская футбольная школа
Катэгорыя:Ігракі ФК Неймех
Катэгорыя:Ігракі ФК Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Нові-Пазар
Катэгорыя:Ігракі ФК Тэтэкс
Катэгорыя:Ігракі ФК ОФК
Катэгорыя:Ігракі ФК Работнічкі Скоп’е
Катэгорыя:Ігракі ФК Слабада Ужыцэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Севайна
Спіс вуліц Ліды

У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, праспекты, тупікі Ліды.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Вуліцы населеных пунктаў Беларусі  на сайце Нацыянальнага кадастравага агенцтва
Ясэ Туомінен

**Ясэ Туомінен** (; нар. , , Фінляндыя) — фінскі футбаліст, нападнік польскага клуба «Брук-Бэт Тэрмаліца» з Няцечы і былы ігрок нацыянальнай зборнай Фінляндыі.

## Клубная кар’ера 
Выхаванец футбольнага клуба «Рэйпас», але дарослую кар’еру пачаў у іншым клубе з роднага горада — «Лахты». У 2013—2014 выступаў у асноўным за фарм-клуб «Лахты Акатэмія» ў трэцім фінскім дывізіёне, а ў пачатку 2015 года быў аддадзены ў арэнду клубу МП з другога дывізіёна. У верасні вярнуўся ў «Лахты», дзе стаў гуляць у асноўным складзе. Паспяхова правёў сезон 2016, забіўшы 10 галоў у чэмпіянаце Фінляндыі і стаўшы найлепшым бамбардзірам каманды.

У лютым 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб БАТЭ, і ў сакавіку клубы дамовіліся аб трансферы нападніка. У складзе БАТЭ стаў у асноўным выхадзіць на замену. З красавіка па чэрвень 2017 года не гуляў з-за траўмы, пасля вярнуўся на поле. Сезон 2018 пачынаў у дублі, аднак неўзабаве стаў трывала з’яўляцца ў асноўнай камандзе, нярэдка ў стартавым складзе. У лістападзе 2018 года атрымаў траўму і выбыў да канца года, вярнуўся на полі толькі ў маі 2019 года, калі пачаў гуляць за дубль. Пазней стаў прыцягвацца да асноўнай каманды, аднак на полі з’яўляўся нерэгулярна.

У снежні 2019 года перайшоў у шведскі клуб «Хекен». У камандзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, з кастрычніка 2020 года па ліпень 2021 года адсутнічаў з-за траўмы. У сакавіку 2022 года на правах арэнды далучыўся да нарвежскага «Тромсё», а ў студзені 2023 года стаў іграком КуПС з Куапіа. У студзені 2024 года перайшоў у польскую «Брук-Бэт Тэрмаліцу».

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за юніёрскую і моладзевую зборныя Фінляндыі. 9 студзеня 2017 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Фінляндыі, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць Марока (1:0).

## Дасягненні 
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Фінляндыі: 2023
*  Уладальнік Кубка фінскай лігі (2): 2013, 2016
*   Чэмпіён Беларусі (2): 2017, 2018
*   Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі: 2019
*   Бронзавы прызёр чэмпіянату Швецыі: 2020

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Фінляндыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Фінляндыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Лахты Акатэмія
Катэгорыя:Ігракі ФК Лахты
Катэгорыя:Ігракі ФК МП Мікелі
Катэгорыя:Ігракі ФК БАТЭ
Катэгорыя:Ігракі ФК Хекен
Катэгорыя:Ігракі ФК Тромсё
Катэгорыя:Ігракі ФК КуПС
Катэгорыя:Ігракі ФК Брук-Бэт Тэрмаліца Няцеча
Спіс аб’ектаў PGC (100001—101000)

## Гл. таксама 
* Спіс аб’ектаў PGC

аб’ектаў PGC
Катэгорыя:Аб’екты PGC
Помнік А. П. Чэхаву (Растоў-на-Доне)

**Помнік А. П. Чэхаву** — бронзавы манумент, які быў усталяваны ў гонар 150-годдзя з дня нараджэння пісьменніка Антона Паўлавіча Чэхава. У Растове-на-Доне помнік размешчаны ў месцы скрыжавання праспекта Чэхава і Пушкінскай вуліцы.

## Гісторыя 
Помнікі Антону Паўлавічу Чэхаву ўсталяваны на тэрыторыі розных гарадоў: у Маскве, Таганрогу, Южна-Сахалінску, Краснаярску, Томску і ў некаторых невялікіх населеных пунктах. Вясной 2010 года з'явілася ідэя стварэння помніка Чэхаву ў Растове-на-Доне. Для арганізацыі і ўвасаблення гэтай задумы, была створана адмысловая камісія і праведзены конкурс. Паводле яго вынікаў быў абраны праект помніка растоўскага скульптара, заслужанага мастака Расіі Анатоля Скнарына. Аўтар ствараў выяву пісьменніка па знойдзеных архіўных фатаграфіях.

З месцам размяшчэння помніка вызначыліся не адразу. Разглядалася некалькі варыянтаў: тэрыторыя паблізу дома купца Максімава на скрыжаванні вуліц Станіслаўскага і Сямашкі, каля Дома кнігі на Будзёнаўскім праспекце і на Пушкінскай каля Публічнай бібліятэкі. Таксама быў прапанаваны варыянт месцавання помніка пісьменніку на скрыжаванні вуліц Пушкінскай і Чэхава — на ім камісія ў выніку і спыніла свой выбар. Адкрыццё помніка адбылося 28 студзеня2010 года. Вышыня помніка складала 2,5 метра.

Катэгорыя:Славутасці Растова-на-Доне
Катэгорыя:Помнікі Растова-на-Доне
Катэгорыя:Помнікі Чэхаву
Шторы

]]
**Шторы** () — агульнае найменне бытавых функцыянальна-дэкаратыўных аконных фіранак з тканінавых матэрыялаў.
Штора ў прыватным выпадку — аконная фіранка, якая рассоўваецца ў бакі ці падымаецца ўверх.

Катэгорыя:Прадметы побыту
Катэгорыя:Архітэктура
Паўночныя могілкі (Растоў-на-Доне)

**Паўночныя могілкі Растова-на-Доне** — найбуйнейшыя па занятай плошчы могілкі ў Еўрапейскай частцы Расіі. Адны з найбуйнейшых могілак у Еўропе.

## Гісторыя 
Былі адкрыты ў 1972 годзе. Займаюць тэрыторыю больш 400 гектараў. Колькасць пахаванняў — больш 500 тысяч. Па стане на 2009 год колькасць пахаванняў складала 355034 на плошчы  На могілках функцыянуе крэматорый, аднак большасць сваякоў нябожчыкаў аддае перавагу рытуалу традыцыйнага пахавання. На Паўночных могілках знаходзяцца таксама Свята-Пакроўскі храм-капліца, калумбарый, адміністрацыйныя пабудовы, фірмы, што займаюцца вырабам надмагільных збудаванняў.

Па тэрыторыі могілак курсуе аўтобус, інтэрвал руху — 30 хвілін.

Могілкі ўвесь час пашыраюцца. У летнія месяцы колькасць пахаванняў даходзіць да 50 чалавек у дзень.

З усходняга боку могілкі мяжуюць з ворнымі землямі саўгаса «Цемярніцкі». З паўночнага боку да могілак прылягае новы жылы мікрараён «Сувораўскі», размешчаны на землях былога саўгаса СКВО.  ад паўднёва-ўсходняга ўскрайку могілак размясціліся крамы «Ашан» і «Леруа-Мерлен». На паўднёва-заходнім боку могілак (за іх тэрыторыяй) размешчаны незаконныя пахаванні свойскай жывёлы.

Прэстыжныя кварталы каля ўваходу ў могілкі знаходзяцца пад сталым відэаназіраннем і аховай, каб выключыць вандалізм і разбурэнне каштоўных надмагілляў і помнікаў.

Кампутарная база дадзеных адміністрацыі могілак мае магчымасць пошуку пахаванняў, зробленых са снежня 1974 года.

## Галерэя 

Файл:North cemetery Sign.jpg|Паклонны камень каля заезду на Паўночныя могілкі
Файл:Church on North Cemetery Rostov-na-Donu.JPG|Храм Пакрова Найсвяцейшай Багародзіцы
Файл:Rostov's Crematorium.jpg|Крэматорый Паўночных могілак
Файл:North cemetery - Beno.jpg|Адзін з помнікаў у багатым квартале Паўночных могілак — Бено

## Спасылкі 
* Статья о Северном кладбище в «Независимой газете»
* Страница муниципального предприятия специализированных коммунальных услуг о Северном кладбище 
* Галерея фотографий Северного кладбища на сайте Panoramio 
* Фотографии Северного кладбища
* Контактная информация администрации Северного кладбища 
* на Яндекс-картах
* Кладбища на всех не хватит - «Ростовское агентство новостей»
* Пожар на Северном кладбище в Ростове устроили родственники умерших

Катэгорыя:Растоў-на-Доне
Катэгорыя:Могілкі Растоўскай вобласці
Дом Рафаіловіча

**Дом Рафаіловіча** — старажытны асабняк у Таганрогу (вул. Фрунзэ, 20). Знаходзіцца паміж Домам Караспасава і Домам Драсі. Помнік архітэктуры 1860-х гадоў, уваходзіць у лік аб’ектаў культурнай спадчыны Расійскай Федэрацыі пад кодам 6101266000. Лічыцца адным з самых прыгожых асабнякоў старога Таганрога.

## Гісторыя 
Дом па адрасе вул. Мікалаеўская, 22 быў пабудаваны ў 1860-х гадах.

У першыя гады, як і дом пад нумарам 18 у сённяшняй нумарацыі, належаў спачатку купцу Міхалу Караспасаву, потым турэцка-падданаму Панаш Канстанцінідзі.

У канцы 1880-х гадоў будынак набыла жонка аўстрыйска-падданага Кацярына Антонаўна. З 1920 па 1924 год у доме быў размешчаны палітаддзел Конупраформа (фармаванне частак Першай коннай арміі), рэдакцыя газеты «Лісток чырвонаармейца», штаб частак асаблівага прызначэння, якія змагаліся з бандытызмам і займаліся зборам харчовага падатку з насельніцтва блізкіх вёсак і сёл. З 1925 года — жылы дом.

## Галерэя 

image:Rafailovich_Taganrog_01.jpg|Дом Рафаіловіча, 2010
image:Rafailovich_Taganrog_02_paradn.jpg|Парадны ўваход, 2010
image:Rafailovich_Taganrog_03_venzel.jpg|Вензель «НР», 2010
image:Rafailovich_Taganrog_04_fronton.JPG|Франтон, 2010
image:Rafailovich_Taganrog_05_fasad.JPG|Фасад, 2010

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Дом Рафаиловича на сайте «Исторический Таганрог» 
* Дом Рафаиловича на сайте «Объекты культурного наследия» 
* Дом Рафаіловіча на сайце **wikimapia.org**

Катэгорыя:Таганрог