Карла Мадэрна

thumb|злева|200px|Фасад царквы Санта Сусана
thumb|злева|200px|Фасад Базілікі Св. Пятра.
**Карла Мадэрна** (Maderna; 1556—1629) — рымскі архітэктар, вучань свайго дзядзькі, Даменіка Фантана.

З яго пабудоў вядомыя ў Рыме: фасад царквы святой Сусаны, які ўяўляе сабой першы прыклад распаўсюджаных ў XVII стагоддзі фасадаў з дзвюма ці некалькімі, надбудаванымі адзін над адным, ордарамі, палац Матэі-дзі-Джовэ, фантаны на плошчы святога Пятра і часткова палацца Барберыні, скончанае Берніні і Бараміні.

Увекавечыў ён сваё імя пераважна заканчэнне будаўніцтва (у 1605—1613) сабора Святога Пятра. Першапачатковы план Брамантэ, грэчаскі роўнаканцовы крыж, ён ператварыў у лацінскі, падоўжыўшы заходнюю частку сабора на тры гіганцкіх пралёта і збудаваўшы наперадзе яго велічэзныя сенцы. Даволі нярадасны фасад сабора — таксама яго твор; аднак яму не атрымалася выканаць свой праект цалкам: асяданне глебы не дазволіла пабудаваць на двух канцах фасада вежы, якія пераразалі б аднастайную лінію атыка і надалі б яму большую манументальнасць і гармонію.

Мадэрна, вельмі ўзнесены пры жыцці, падвергся пазней суровай і не цалкам справядлівай крытыцы: нельга не паставіць яму ў заслугу тое, што ён выстаяў супраць агульнага ў яго час захаплення экстравагантнымі і таннымі эфектамі і імкнуўся пры дабудоўцы сабора святога Пятра ісці па слядах Брамантэ і Мікеланджэла, па меры магчымасці не аддаляючыся ад строгасці і высакароднасці іх ідэй; калі гэта яму і не атрымалася цалкам, то віной таму не гэтулькі адсутнасць у яго здольнасці, колькі час, у які ён жыў — час амаль поўнага заняпаду італьянскага мастацтва.

## Літаратура 
* Domenico Fontana, ''Della trasportazione dell'obelisco vaticano et delle fabriche di Nostro Signore Papa Sisto V fatte dal Cavallier Domenico Fontana architetto di Sua Santità*, libro primo, Domenico Basa, Roma 1590.
* Giovanni Baglione, *Le Vite de' Pittori, Scultori et Architetti dal Pontificato di Gregorio XIII fino a tutto quello d'Urbano VIII*, Roma 1642, 307-309.
* Lione Pascoli, *Vite de' pittori, scultori, architetti moderni*, I, Roma 1730, (edizione critica a cura di A. Marabottini, *ad vocem*, Perugia 1992.
* Antonino Bertolotti, *ad vocem*, in Artisti lombardi a Roma nei secoli XV, XVI e XVII, Milano 1882.
* Giorgio Casella, *Il testamento di Carlo Maderno*, in Bollettino storico della Svizzera italiana, I, 1926, 32-38.
* Antonio Muñoz, *Carlo Maderno*, Roma 1922.
* N. Cafisch, *ad vocem*, in U. Thieme - F. Becker (a cura di), Allgemeines Lexikon der bildende Künstler, IV, Leipzig 1929, 529-532.
* Idem, *Carlo Maderno: ein Beitrag zur Geschichte der römischen Barockarchitektur*, München 1934.
* P. Frosini, *Carlo Maderno, architetto idraulico*, in Strenna dei romanisti, XVI, 1955, 323-325.
* Ugo Donati, *Carlo Maderno, architettoticinese a Roma*, Lugano 1957.
* A. Blunt, *The Palazzo Barberini: the Contribution of Maderno, Bernini and Pietro da Cortona*, in Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, 21, 1958, 256-287.
* B. Toscano, *I Barberini, il Maderno e la Fonte i Piazza'', in Spoletium. Rivista di arte, storia cultura, VI, 1959, 20-23.
* Howard Hibbard: Carlo Maderno and Roman Architecture 1580–1630. London 1971.
## Спасылкі 
* Карла Мадэрна ў каталіцкай энцыклапедыі ()

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1556 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1629 годзе
Катэгорыя:Архітэктары Італіі
Катэгорыя:Архітэктары барока