open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вераніка Уладзіміраўна Стоцкая

**Вераніка Уладзіміраўна Стоцкая** (нар. , г. Валгаград, РСФСР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1991 годзе Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут па спецыяльнасці інтэр’ер і абсталяванне (выкладчыкі С. Б. Баткоўскі, А. Ф. Ткачук). З 1991 года рацуе ў АМ-2 інстытута «Белдзяржпраект».

Член Саюза архітэктараў з 1998 года.

## Творчасць 
 з надбудовай]]
]]
Асноўныя працы: рэстаўрацыя і рэканструкцыя Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета, інтэр’еры асобных памяшканняў (2004—2009; сааўтар С. Л. Стоцкі); універсітэт у горадзе Баранавічы, інтэр’еры асноўных памяшканняў (2005—2007; сааўтар С. Л. Стоцкі); рэканструкцыя інтэрната Беларускай акадэміі мастацтваў з надбудовай жылога і мансарднага паверхаў па вул. Сурганава, 14, г. Мінск (2003—2007; сааўтары Б. Р. Цыёнскі, А. Ю. Камінская, С. Л. Стоцкі); навучальна-лабараторны корпус біялагічнага факультэта БДУ, інтэр’еры заалагічнага музея (у сааўтарстве з В. Ф. Ачайкін, Б. Р. Цыёнскі, С. Л. Стоцкі, А. Ю. Камінская).

Адміністрацыйны будынак у раёне скрыжаванні вул. Гарадзецкай — Шафарнянскай у г. Мінску (2003—2005; сааўтары Б. Р. Цыёнскі, С. Л. Стоцкі, А. Ю. Камінская); рэканструкцыя будынка па пр. Пераможцаў, 119 пад дзіцячую клінічную бальніцу, дэкаратыўныя агароджы і малыя формы (1997—2003; сааўтар С. Л. Стоцкі); інтэр’еры рэстарана «Рандэву» ў г. Мінску (1998; сааўтары B. І. Карака, С. Л. Стоцкі); асноўныя інтэр’еры міжкалгаснага санаторыя «Вечалле» ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці (1995; сааўтары В. Ф. Ачайкін, Б. Р. Цыёнскі, С. Л. Стоцкі); адміністрацыйны корпус «Машэрава, 2003». Фізкультурна-аздараўленчы цэнтр (1995—1997; сааўтары В. Ф. Ачайкін, Б. Р. Цыёнскі, С. Л. Стоцкі);

## Узнагароды 
Дыплом БСА ў намінацыі «Інтэр’ер» конкурсу архітэктурных ідэй «Дом, інтэр’ер, чалавек» у рамках рэспубліканскага фестывалю «Архітэктура-2002»;

## Сям'я 
У шлюбе з архітэктарам Сяргеем Стоцкім.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катастрофа двух Мі-24 пад Рутшуру (2017)

27 студзеня 2017 года блізу горада Рутшуру правінцыі Паўночнае Ківу пацярпелі крушэнні два баявых верталёты Мі-24 ВПС ДРК. Экіпаж першага складаўся з грузінскіх наймітаў. На другім былі беларускія ваенныя спецыялісты. Разам з імі ляцелі яшчэ трое кангалезскіх вайскоўцаў.

## Верталёты 
Адзін з верталётаў, якія разбіліся пад Рутшуру, меў бартавы нумар 9Т-HM-11 (серыйны № 3532421420315), другі — 9T-HM12 (серыйны № 3532421420271). Абодва належалі ВПС ДРК.

## Экіпажы 
Двое грамадзян Грузіі раней служылі ў ваенна-паветраных сілах сваёй краіны, але былі звольнены ў сувязі са скарачэннямі. Пасля гэтага яны з’ехалі ў Дэмакратычную Рэспубліку Конга, дзе знайшлі вакантныя месцы ва ўзброеных сілах. Грамадзяне Беларусі, згодна з анлайн-выданнем «Политринг», якія складалі другі экіпаж, з’яўляліся ваеннымі спецыялістамі, накіраванымі ў краіну для падтрымкі і падрыхтоўкі кангалезскіх вайскоўцаў. Аднак як паведамілі ў праграме Навіны «24 гадзіны» на СТБ, яны дзейнічалі як прыватныя асобы. У беларусаў на борце было двое кангалезцаў, у грузінаў — адзін. Як паведамлялася, яны былі збіты з пераносных ЗРК «Страла» баевікамі. Аднак па даных Defence.ru са спасылкай на бельгійскае агенцтва Belga, пры выкананні разведвальнага палёту, адзін з верталётаў зачыпіў лопасцямі апорнага вінта верхавіны дрэў у раёне гары Мікена на вышыні каля 500 метраў і пацярпеў крушэнне. Другі верталёт, страціўшы візуальны кантакт з першай машынай, прыняў меры да яе пошуку, але таксама разбіўся. Некатарыя крыніцы сцвярджалі, што прычынай катастрофы маглі стаць дрэнныя ўмовы надвор’я. Першапачаткова гаварылася і аб тэхнічных непаладках. Іх знайшла пара верталётаў Denel AH-2 Rooivalk з ПАР, якая выконвала патруляванне ў рамках міратворчай місіі ААН у Конга (MONUSCO). Міратворцы і даставілі пацярпелых у бальніцу. Між тым лідары паўстанцаў сцвярджалі, што не аб’яўлялі за палоннага выкуп. 18 чэрвеня захоплены лётчык загінуў падчас бою паміж байцамі групоўкі і ўрадавымі войскамі.

Вайскоўцы ДР Конга, якія ляцелі з беларусамі, выжылі. Той, што быў з грузінскім экіпажам, трапіў у палон да баевікоў і пазней забіты.

Катэгорыя:Падзеі 27 студзеня
Катэгорыя:Студзень 2017 года 
Катэгорыя:Авіякатастрофы
Катэгорыя:Катастрофы 2017 года
Катэгорыя:Авіяцыйныя здарэнні ў Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга
Гельберг

**Гельберг** — прозвішча

* Ілья Самуілавіч Гельберг — беларускі фтызіятр, сын Самуіла
* Самуіл Іосіфавіч Гельберг — беларускі ўрач, навуковец-мікрабіёлаг і педагог, бацька Ільі
Даўжок (Шаргарадскі раён)

**Даўжок** () — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мурафскай вясковай абшчыны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаргарадскага раёна
Андрыіўка (Шаргарадскі раён)

**Андрыіўка** () — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаргарадскага раёна
Вольга Іванаўна Сцепанковіч

**Вольга Іванаўна Сцепанковіч** (нар. , в. Лугі, Глыбоцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1985 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. У 1989—1997 гадах працавала ў Інстытуце «Мінскпраект»; з 1997 года ў «Мінскграда».

Член Саюза архітэктараў з 2000 года.

## Творчасць 
Галоўны архітэктар горадабудаўнічых канцэптуальных праектаў: абгрунтаванне магчымасці воднай рэкрэацыі ў г Мінску і лесапаркавым поясе (2000); канцэпцыя планіровачнай арганізацыі тэрыторыі ў раёне Камароўскага рынку (2000); праект планіроўкі Прыроднага парку «Паўночны» (2006); Горадаэканамічнае абгрунтаванне новага жылога раёна Сеніца на свабоднай тэрыторыі ў межах перспектыўнай гарадской мяжы (2007).

Галоўны архітэктар горадабудаўнічых праектаў дэталёвага планавання: рэканструкцыі жылой сядзібнай забудовы ў граніцах вуліц Чыгуначная — Прамая — Грушаўская — Гурскага — Прылуцкая — Розы Люксембург — праспект Дзяржынскага — праспект Жукава (2001); рэканструкцыі жылой сядзібнай забудовы ў граніцах праспект Дзяржынскага — праспект Жукава — вул. Чыгуначная (2002); рэканструкцыі жылой сядзібнай забудовы ў граніцах вуліц Аэрадромная — Авакяна — Варанянскага (2003); рэканструкцыі жылой сядзібнай забудовы ў граніцах вуліц Пляханава — Крупскай — Малініна — прыбярэжная зона р. Сляпянка (2003); рэканструкцыі жылой сядзібнай забудовы ў граніцах вуліц Партызанскі праспект — Чалюскінцаў — Амельянюка — Пржавальскага — Ушакова — Катоўскага (2003); жылой сядзібнай забудовы пас. Азярышча (2004); жылога раёна «Паўночны» (2004); жылой сядзібнай забудовы былых в. Цна, Зацень, Цнянка, Навінкі (2004); раёна ў граніцах праспект Незалежнасці — вул. Філімонава — Сляпянская водная сістэма — вул. Макаёнка — парк імя Чалюскінцаў (2006); водна-зялёнай ландшафтна-рэкрэацыйнай зоны ўздоўж р. Лошыца і р. Мышка (2007); тэрыторыі ў граніцах Лагойскі тракт — вул. Валгаградская — вул. Кутузава — вул. Севастопальская (2008).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Бортнае права

**Бортнае права** — сукупнасць норм звычаёвага права, якія рэгламентавалі і рэгулявалі функцыяніраванне бортніцтва на Беларусі. 

Бортнае права грунтавалася на гістарычна выпрацаваным і ўвасобленым у звычаях абагульненым вопыце бортніцтва і падтрымлівалася непахісным аўтарытэтам грамадскай думкі, традыцыйнымі мерамі ўшчування і пакарання. Першапачаткова ў аснове звычаю ляжала табу — розныя забароны і абмежаванні. Успрымаліся яны як непадлеглы сумненню факт і выконваліся без абгрунтавання і абмеркавання, потым — як агульнапрыняты звычай. Усе віды парушэння бортнага права разглядаліся копным судом. Рашэнні капы (дэкрэты), у т. л. і смяротныя прыгаворы, якімі караліся зламысныя пчаладзёры, не падлягалі апеляцыі і былі канчатковымі, выконваліся адразу пасля абвяшчэння прыгавору. Без істотнай юрыдычнай трансфармацыі асноўныя нормы бортнага права беларусаў увайшлі поруч з афіцыйнымі прававымі актамі (агульназемскія, абласныя і валасныя прывілеі, лісты), соймавымі пастановамі (ухвалы, уставы або канстытуцыі) у Статуты ВКЛ 1529, 1566, 1588. Пры вызначэнні меры пакарання прадугледжваўся дыферэнцыраваны падыход, улічваліся характар і цяжар правапарушэння («выхад з права»), памер прычыненай шкоды і наяўнасць намеру і інш. Напрыклад, пашкоджанне бортнага дрэва па неасцярожнасці каралася штрафам у «две копе грошей», а наўмыснае псаванне — у 5-разовым памеры. Злоўленых на месцы злачынства («з лицом поймано») прысуджалі да смерці («на горла»). Нормы бортнага права дзейнічалі і ў беларускім войску. За знішчэнне борцей і крадзеж мёду вайсковыя ўставы, напрыклад, Менскага і Новагародскага соймаў пачатку XVI ст. прадугледжвалі павешанне («на шыбеніцу»). За захоўванме лязіва спаганяўся з вайскоўцаў 1 рубель штрафу (кошт 27 пудоў жыта). Гандаль крадзеным мёдам караўся хлостай (біццё дубцамі) і выгнаннем з войска; выкрытага ў 2-і раз пазбаўлялі жыцця. Увядзенне Статута ВКЛ не спыніла выкарыстанне норм вуснага бортнага права копнымі судамі, узаконенымі дзяржавай. Карысталася ім і афіцыйнае судаводства, калі ў Статуце адсутнічаў неабходны артыкул для інкрымінавання злачынства. Шматвяковае існаванне народнага бортнага права падтрымлівалася прыхільнасцю насельніцтва да сваіх звычаяў і насцярожаным стаўленнем да дзяржаўнага судаводства. На Беларусі Б. бортнае права дзейнічала амаль да канца XVIII ст.

## Літаратура 
* Цярохін, С. Ф. Бортнае права / С. Ф. Цярохін //  — С. 60.

Катэгорыя:Гісторыя права Беларусі
Катэгорыя:Права Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Пчалярства
Сэмэніўка (Лысянскі раён)

**Сэмэніўка** () — вёска ў Лысянскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Лысянскага раёна
Сэмэніўка (Кахоўскі раён)

**Сэмэніўка** () — вёска ў Кахоўскім раёне Херсонскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Кахоўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1921 годзе
Плоньск

**Плоньск** () — горад у Польшчы, за 65 км на паўночны захад ад цэнтра Варшавы, адміністрацыйны цэнтр Плоньскага павета Мазавецкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Плоньск. Займае плошчу 11,6 км². Насельніцтва 21,6 тыс. чалавек (на 2022).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Мікрабіялогія ў Беларусі

**Мікрабіялогія ў Беларусі**

На Беларусі мікрабіялагічныя даследаванні пачаліся з 1920—30-х гадоў у БДУ (медыцынскі факультэт), Віцебскім ветэрынарным інстытуце, санітарна-бактэрыялагічным НДІ (Віцебск, 1921), Беларускім пастэраўскім НДІ (Мінск, 1924), інстытутах біялогіі (лабараторыя глебавай мікрабіялогіі, 1934) і хіміі АН БССР, Усесаюзным НДІ балотнай гаспадаркі УАСГНІЛ (з 1938), беларускіх навукова-даследчых інстытутах мясцовай прамысловасці і харчовай прамысловасці.

Вялікая роля ў станаўленні мікрабіялогіі належыць І. М. Курбатаву, С. А. Самцэвічу, Г. А. Язубчык, С. М. Вышалескаму, К. І. Кудзіну, В. В. Первазванскаму, А. Л. Пескіну, А. І. Рэут.

У вырашэнні праблем
* *агульнай і экалагічнай мікрабіялогіі* ўклад зрабілі — П. А. Буланаў, В. І. Калешка і інш.,
* *генетыкі і селекцыі мікраарганізмаў* — М. А. Троіцкі, Ю. К. Фамічоў і інш.,
* *медыцынскай мікрабіялогіі* — А. А. Адарчанка, М. І. Вальвачоў, В. І. Вацякоў, С. І. Гельберг, Н. А. Ізраіцель, А. П. Красільнікаў, П. Р. Рыцік, Б. Я. Эльберт, С. А. Паўловіч і інш.,
* *ветэрынарнай мікрабіялогіі* — Д. Д. Буцьянаў, Х. С. Гарагляд, В. А. Лянькова, В. І. Лянькоў, В. Ф. Пятроў, Р. У. Тузава і інш.,
* *тэхнічнай мікрабіялогіі* — Н. І. Астаповіч, В. Р. Бабіцкая, А. С. Вечар, М. В. Залашка, А. І. Зінчанка, С. П. Каваленка, А. Г. Лабанок, А. С. Самсонава і інш.

Навукова-даследчая работа вядзецца ў інстытутах Нацыянальнай АН Беларусі (мікрабіялогіі, генетыкі і цыталогіі, эксперыментальнай батанікі), навукова-даследчых інстытутах Акадэміі аграрных навук Беларусі (эксперыментальнайй ветэрынарыі, жывёлагадоўлі, земляробства і кармоў, аховы раслін і інш.), Беларускім НДІ эпідэміялогіі і мікрабіялогіі, іншых сельскагаспадарчых і медыцынскіх навукова-даследчых інтстытутах і ўстановах, БДУ, БСГА, Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце, Віцебскай акдэміі ветэрынарнай медыцыны, Мінскім медыцынскім інстытуце і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мікрабіялогія
Катэгорыя:Медыцына ў Беларусі
Катэгорыя:Біялогія ў Беларусі
Борьба

**«Борьба»** — штодзённая грамадска-палітычная і літаратурная газета. Выдавалася з 16(29) лістапада 1917 да 1(14) студзеня 1918 гг. у Віцебску на рускай мове групай супрацоўнікаў газеты «Известия Витебского Совета солдатских и рабочих депутатов», закрытай загадам ВРК за антыбальшавіцкую дзейнасць. У рэдакцыйную калегію газеты як «органа групы сацыялістаў-рабочых і салдат» уваходзілі Г. Я. Аронсан, А. Л. Ліхкіцкі, А. Д. Тарле, I. Б. Цёмкін, М. С. Цэтлін.

Газета выступала за выратаванне рэвалюцыі, дэмакратыю, свабоду слова і друку, супраць гвалту бальшавікоў у адносінах да апазіцыйных партый. 3 27 снежня 1917 г. «Борьба» стала «органам сацыялістычнага блоку Віцебскага гарадскога самакіравання», у які ўвайшлі прадстаўнікі усіх палітычных партый горада: Партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў, РСДРП, Бунда, Партыі народных сацыялістаў, Аб'яднанай яўрэйскай сацыялістычнай рабочай партыі.

Галоўнай задачай газета абвясціла «...барацьбу з анархіяй ва ўсіх яе відах і праявах і барацьбу за хутчэйшае адкрыццё і правільнае, г. зн. свабоднае і незалежнае функцыяніраванне Усенароднага і Поунаўладнага Устаноўчага сходу» (27 снежня 1917 г.). Гэты па сутнасці дэмакратычны курс з’явіўся прычынай распачатых супраць «Борьбы» рэпрэсій (артыкул «Як закрывалі газету «Борьба» ад 1 студзеня 1918 г.). 3 студзеня 1918 г. выйшла пад назвай **«Наша борьба»**, пасля чаго выданне яе было спынена бальшавіцкімі ўладамі Віцебска.

## Літаратура 
* Сяменчык, М. Я. «Борьба» / М. Я. Сяменчык //  — С. 61.

Катэгорыя:Газеты Віцебска на рускай мове
Катэгорыя:1917 год у Віцебску
Крывашыі

**Крывашыі** () — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Хмільныцкага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1905 годзе
Казліўка (Шаргарадскі раён)

**Казліўка** () — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаргарадскага раёна
Сымон Раманчук

**Сымон Раманчук** (1916—1951(?)) — беларускі вайсковы і грамадскі дзеяч, педагог. Афіцэр БКА, дэсантнік беларускага батальёна «Дальвіц».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1916 г. у в. Баяры Слуцкага павета Мінскай губерні ў Расійскай імперыі (цяпер — Нясвіжскі раён Мінскай вобласці). У 1930-я гг. скончыў Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю, паступіў у польскую школу падхарунжых.

У Другую сусветную вайну у верасні 1939 г. ваяваў супраць немцаў у складзе Войска Польскага. З 1940 г. знаходзіўся на тэрыторыі Беларусі, акупаванай саветамі і ў родных мясцінах хаваўся ад НКУС, ездзіў у Львоў. У часы нямецкай акупацыі працаваў у грамадзянскай адміністрацыі Нясвіжа. У сакавіку 1944 г. стаў старшым лейтэнантам Беларускай Краёвай Абароны, узначальваў персанальнае бюро пры Галоўным кіраўніцтве БКА. З 1944 знаходзіцца ў Германіі, далучаецца да беларускага батальёну «Дальвіц», у складзе якога ў 1945 годзе дэсантуецца на тэрыторыі Беларусі (па іншай версіі летам 1944-га не выязджаў з Беларусі).

У 1945 быў арыштаваны савецкімі карнымі органамі і зняволены ў мінскай турме МДБ. Паводле ўспамінаў афіцэра БКА Уладзіміра Сіўко, Сымон Раманчук у лютым 1946 г. няўдала прабаваў уцячы з турмы, пасля чаго быў страшна катаваны і прабаваў скончыць жыццё самагубствам:
«*Ён і былы савецкі партызан Кавалёў, калі іх вялі ў лазню, аглушылі ахоўніка і пераскочылі праз сцяну. Ад пагоні ўцекачы схаваліся ў руінах, але сабакі знайшлі іх след. Р. з сябрам адбіваліся ад энкавэдыстаў цэглай і каменнем…*».
Асуджаны на 10 гадоў савецкіх канцлагераў. Этапаваны ў Інцінскі (потым Мінеральны) канцлагер МДБ Архангельскай вобласці і Комі АССР (Інта) — спачатку знаходзіўся разам з крымінальнымі вязнямі, а потым быў далучаны да палітычных. У «Мінлагу» пазнаёміўся і сябраваў з Ларысай Геніюш, якая потым пра яго пісала ў сваёй «Споведзі»:
«*Наш светлы герой, які ведаў адно толькі — сваю Радзіму і жыў толькі для яе і ёю*».
У 1949 г. далучыўся да кіраўніцтва падпольнай шматнацыянальнай арганізацыі (беларусы, палякі і расейцы) у «Мінлагу», якая рыхтавала паўстанне вязняў. У 1950 г. у выніку здрады ўсё кіраўніцтва падполля было арыштаванае.

Паводле некаторых звестак Сымон Раманчук быў асуджаны і расстраляны на Інце 1951 годзе.

## Літаратура 
* Геніюш Л. Споведзь. Мн., 1993; Клімовіч Р. Паўстанне духу // ЛіМ. 1995. 2 чэрв.;
* Палескі А. [Ёрш С.] За ідэалы 25 сакавіка беларусы змагаліся й у савецкіх канцлагерах // Голас камбатанта. 2001. № 1.
* 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3.
* 
* Успаміны Пётры Рашэтніка (архіў Сяргея Ярша).

## Спасылкі 
* Біяграфія Сымона Раманчука на старонцы Леаніда Маракова
* Біяграфія Сымона Раманчука (Антысавецкія рухі ў Беларусі (1944—1956). Даведнік)

Катэгорыя:Ваенныя Польшчы
Катэгорыя:Члены Беларускай незалежніцкай партыі
Катэгорыя:Члены Беларускай краёвай абароны
Катэгорыя:Члены Паветрана-дэсантнага спецыяльнага батальёна «Дальвіц»
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Расстраляныя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нясвіжскім раёне
Бэзводнэ (Магілёў-Падольскі раён)

**Сэмэніўка** () — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ямпільскага раёна (Вінніцкая вобласць)
Гыбаліўка

**Гыбаліўка** () — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Язлавецкі (нар. 1979) — біскуп Рымска-Каталіцкай Царквы ва Украіне.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаргарадскага раёна
Гальжбііўка

**Гальжбііўка** () — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ямпільскага раёна (Вінніцкая вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1400 годзе
Уляніўка (Магілёў-Падольскі раён)

**Уляніўка** () — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

Катэгорыя:Населеныя пункты Ямпільскага раёна (Вінніцкая вобласць)
Канстанцінас Караманліс

**Канстанцінас Караманліс** (; 23.2.1907, Проці, каля г. Серэ, Грэцыя — 23.4.1998) — грэчаскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Афінскі ўніверсітэт. Дэпутат парламента (з 1935, выбіраўся 12 разоў). У 1946—54 міністр працы, транспарту, сацыяльнага забеспячэння, нацыянальнай абароны, грамадскіх работ. Заснавальнік і старшыня партый Нацыянальны радыкальны саюз (1955—67) і «Новая дэмакратыя» (з 1974). У 1963—74 у эміграцыі (Парыж). У 1955—63 і 1974—80 прэм’ер-міністр Грэцыі, садзейнічаў лібералізацыі эканомікі краіны і дэмакратызацыі яе грамадскага жыцця, правёў рэферэндум аб скасаванні манархіі (1974). У 1980—85, 1990—95 Прэзідэнт Грэчаскай Рэспублікі, дамогся ўступлення Грэцыі ў Агульны рынак (1981).

## Літаратура 
Катэгорыя:Прэзідэнты Грэцыі
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Грэцыі
Снайпер: Зброя адплаты

**«Снайпер: Зброя адплаты»** () — беларускі мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Аляксандрам Яфрэмавым ў 2009 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм».

## Сюжэт 
У 1942 годзе пад Сталінградам група старшага лейтэнанта Яшына сутыкаецца з хітрым супернікам — нямецкім капітанам Карлам Кляйстам. У падстроенай ім пастцы гіне дзяўчына-снайпер Алеся Мікуліч, а сам Яшын атрымлівае цяжкае раненне.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы Аляксандра Яфрэмава
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Мінску
Палескія калядкі

**«Палескія калядкі»** — беларускі дакументальны фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» творчым аб’яднаннем «Летапіс» у 1972 годзе. У фільме здымаліся жыхары палескіх вёсак: Клятная, Тонеж, Моталь, Тышкавічы, Глушкавічы.

## Над фільмам працавалі 
* З. Мажэйка
* Н. Сава
* М. Бераў
* Ул. Цяслюк
* Л. Вежнявец
* Б. Кагановіч
* В. Войтак
* Л. Смольская
* С. Міхайлава
* М. Маркаў

Аўтарскі калектыў у складзе З. Мажэйка, Н. Савы і А. Шклярэўскага за стварэнне цыкла музычна-этнаграфічных кінафільмаў (у т. л. «Палескія калядкі») ў 1994 годзе атрымаў Дзяржаўную прэмію Рэспублікі Беларусь.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Фільмы СССР 1972 года
Катэгорыя:Фільмы Зінаіды Мажэйка
Ваўкі (фільм)

**«Ваўкі»** () — беларускі мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Аляксандрам Колбышавым ў 2009 годзе на кінстудыі «Беларусьфільм» па аднаіменнай аповесці А. Чакменева.
## Сюжэт
На глухую станцыю Вярыха, безнадзейна згубленую ў завейных заносах, прыбывае эшалон з . Скарыстаўшыся снежным буранам, адзін з этапаваных, Кірыл Палятаеў, збягае з-пад канвою. Прабіраючыся скрозь зімовы лес, Кірыл, напаўзамерзлы і знясілены, дабіраецца да роднай вёскі. Героі фільма падзяляюцца на два варожых лагера. Адны, якія ведалі Палятаева яшчэ да арышту, сутыкаюцца з праблемай маральнага выбару: загінуць, альбо паступіцца простымі чалавечымі каштоўнасцямі — любоўю, міласэрнасцю і павагай адзін да аднаго. Іншыя, выконваючы свой абавязак, ладзяць на Кірыла сапраўднае паляванне. Бабуля Ганна Захараўна, Шурка і старшыня Кузьміч ратуюць Палятаева і пры гэтым пакутуюць самі. Але вось парадокс — выратаваны ад «людзей-ваўкоў» Кірыл натыкаецца на зграю сапраўдных ваўкоў і тут ужо няма каму прыйсці да яго на дапамогу…
## Акцёры
### У галоўных ролях
### У ролях
## Здымачная група
*сцэнарый — Аляксандр Чакменеў, Аляксандр Колбышаў
*рэжысёр — Аляксандр Колбышаў

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Кабея

**Кабе́я** (*Cobaea*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовыя паўкустовыя расліны.

## Арэал і экалогія 
Расліны роду распаўсюджаны ў трапічных раёнах Амерыкі.

## Віды 
Род налічвае 9 відаў, па дадзеных сайта The Plant List — 18 відаў.
Сярод іх:
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
*  — С. 424.

## Спасылкі 
* 
* Cobaea // The Plant List
* Cobaea // Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy)

Катэгорыя:Сінюхавыя
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вялікія Косічы)

**Свята-Петра-Паўлаўская царква ** — мураваны праваслаўны храм у в. Вялікія Косічы Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
У 1866 годзе згадваецца першая царква, вернікі якой, у памяць аб вызваленні з-пад прыгону, ахвяравалі на будаўніцтва новай званіцы і на куплю званоў 171 рубель 50 капеек срэбрам. Званіца і звон, вагой у 6 пудоў і 5 фунтаў, былі асвечаныя мясцовым святаром Мікалаем Качаноўскім пры шматлікім сходзе мясцовага люду.

Новая царква была пабудавана у 1882 годзе. Царква была драўляная з званіцай і агароджай. Праз дарогу ад царквы месцяцца дагэтуль захаваўшыяся старажытныя могілкі.

Царкоўнай зямлі мелася 63 дзесяціны 1192 сажні. Прыход станам на 1899 год налічваў 1487 чалавек у такіх вёсках як: Косічы (Малыя і Вялікія), Вычулкі, Задворцы, Кавенька, Кошалева, Тэльмы і Ямна. Мелася царкоўная школа, якая налічвала 77 вучняў. Клір складаўся з святара і псаломшчыка. Жалавання атрымлівалі 496 рублёў і працэнты са 106 рублёў 66 капеек, атрыманых за 2 дзесяціны і 222 сажні зямлі па якой пралягла Маскоўска-Брэсцкая чыгунка.

Па ўспамінах мясцовых жыхароў, царква была разабрана падчас пасляваеннай антырэлігійнай кампаніі.

Новая царква была збудавана ў пачатку 2000-х і асвечана 23 кастрычніка 2005 года.

## Архітэктура 
Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя пабудавана ў традыцыях драўлянага царкоўнага дойлідства Рускай Поўначы XVII стагоддзя. Заснавана на рытмічным нарастанні 2-схільных дахаў арачнага ганка, кароткага прытвора, бакавых прыдзелаў і апсіды да 2-схільнага даху цэнтральнага аб’ёму, завершанага па цэнтры пазалочаным цыбулепадобным купалам на 8-гранным барабане. Бакавыя плоскасныя фасады прарэзана арачнымі аконнымі праёмамі.
 

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Вялікія Косічы
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Святых Пятра і Паўла
Свята-Пакроўская царква (Тамашоўка)

**Свята-Пакроўская царква ** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Тамашоўка Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
1 жніўня 1994 года была зарэгістравана рэлігійная грамада. 11 мая 1996 года храм быў асвячоны.

Пры храме дзейнічае нядзельная школа і дзіцячы хор.

## Архітэктура 
Пабудавана з цэглы. Вырашана прамавугольным у плане папярочным аб’ёмам пад 2-схільным дахам, завершаным 2-ярусным 4- гранным шатровым барабанам з макаўкай. Цэнтр франтальнага фасада вырашаны шырокай лоджыяй пад трохвугольным франтонам. Фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Тамашоўка
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Пакрова Найсвяцейшай Багародзіцы
Млава

**Млава** () — горад у Польшчы на рацэ Млаўка, за 125 км на поўнач ад цэнтра Варшавы, адміністрацыйны цэнтр Млаўскага павета Мазавецкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 34,8 км². Насельніцтва 30,6 тыс. чалавек (на 2018).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя асобы 
* Іосіф Станіслававіч Уншліхт (1897—1938) — партыйны дзеяч, адзін з стваральнікаў савецкіх органаў дзяржаўнай бяспекі.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Свята-Дабравешчанская царква (Вялікія Матыкалы)

**Свята-Дабравешчанская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Вялікія Матыкалы Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Міра, 1.

## Гісторыя 
Першыя звесткі аб царкве адносяцца да 1766 года.

7 жніўня 1991 года на месцы разбуранага храма быў закладзены першы камень у падмурак ніжняй царквы. У 1997 годзе ніжні храм быў асвячоны. 7 мая 2009 года верхні храм быў асвячоны епіскапам Іаанам.

## Архітэктура 
Цагляны храм збудаваны ў неарускім стылі, мае верхні і ніжні ярус-крыпту. Тры званы змесцаваны ў левай вежы храма. Архітэктарам храма з’яўляецца Анатоль Міхайлавіч Гуляка.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Вялікія Матыкалы
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Дабравешчання
Катэгорыя:2009 год у Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Анатоля Гулякі
Свята-Мікалаеўская царква (Люта)

**Свята-Мікалаеўская царква** — мураваны праваслаўны храм у в. Люта Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
7 лістапада 2007 года было абрана месца для будаўніцтва храма, а 24 лістапада епіскап Іаан здзейсніў чын закладкі храма.

17 траўня 2011 года на храме былі ўсталяваны крыжы. У 2011 годзе былі скончаны ўнутраныя аздобы храма. У 2012 годзе быў усталяваны іканастас.

28 кастрычніка 2012 года Іаан здзейсніў урачыстае асвячэнне храма і правёў першую літургію. 20 красавіка 2014 года быў здзейснены чын асвятлення новых званоў.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Люта (Брэсцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Святога Мікалая
Катэгорыя:2012 год у Беларусі
Брэсцкае раённае благачынне

**Брэсцкае раённае благачынне**, **Брэсцкая раённая благачынная акруга** — акруга ў Брэсцкай і Кобрынскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Дабравешчанская царква (Вялікія Матыкалы)
# Царква ў імя святой блажэннай Матроны Маскоўскай (Вялікія Радванічы)
# Спаса-Увазнясенская царква (Вельямовічы)
# Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Вістычы)
# Свята-Лукінская царква (Дамачава)
# Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Збірагі)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Клейнікі)
# Свята-Мікалаеўская царква (Люта)
# Свята-Пакроўская царква (Малыя Шчытнікі)
# Царква (Медна)
# Спаса-Праабражэнская царква (Медна)
# Свята-Уладзімірская царква (Мухавец)
# Свята-Міхайлаўская царква (Астрамечава)
# Свята-Пакроўская царква (Покры)
# Свята-Іаана-Прадцечанская царква (Прыбарава)
# Свята-Пакроўская царква (Прылукі)
# Царква ў імя пакутніц Веры, Надзеі, Любові і Сафіі (Страдзеч)
# Свята-Параскевіцкая царква (Сычы)
# Спаса-Праабражэнская царква (Шумакі)
# Свята-Пакроўская царква (Тамашоўка)
# Свята-Уладзімірская царква (Цюхінічы)
# Царква (Знаменка) (Знаменка)
# Свята-Пакроўская царква (Камяніца Жыравецкая)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Шэбрын)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вялікія Косічы)
# Царква Параскевы Пятніцы (Чарнаўчыцы)
# Свята-Міхайлаўская царква (Чэрск)
# Свята-Ільінская царква (Дубок)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Уладзімір Карнялюк.

## Спасылкі 
* Брэсцкае раённае благачынне  на ekklisia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Брэсцкім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Ліпска

**Ліпска** () — горад у Польшчы, за 150 км на поўдзень ад цэнтра Варшавы, адміністрацыйны цэнтр Ліпскага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ліпска. Займае плошчу 15,7 км². Насельніцтва 5,6 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Царква ў імя святой блажэннай Матроны Маскоўскай

## Беларусь 
* Царква ў імя святой блажэннай Матроны Маскоўскай (Акцябрскі)
* Царква ў імя святой блажэннай Матроны Маскоўскай (Віцебск)
* Царква ў імя святой блажэннай Матроны Маскоўскай (Вялікія Радванічы)
* Царква ў імя святой блажэннай Матроны Маскоўскай (Орша)
* Царква ў імя святой блажэннай Матроны Маскоўскай (Салігорск)
Мікалай Іванавіч Крывашэін

**Мікалай Іванавіч Крывашэін** () (, , Цвярская губерня, Расійская імперыя — , , СССР) — удзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны ў Беларусі.

## Біяграфія 
Паходзіў з мяшчан. Працаваў прыказчыкам, адукацыя ніжэйшая. Падчас 1-й сусветнай вайны мабілізаваны ў расійскую армію. Член РСДРП(б). З 1915 года на Заходнім фронце, вёў рэвалюцыйную агітацыю сярод салдат. У 1917 салдат 37-га пяхотнага запаснога палка. З сакавіка 1917 года член Мінскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў, з красавіка член бальшавіцкай фракцыі выканкама Заходняга фронту 1-га склікання, дэлегат 1-й Паўночна-Заходняй абласной канферэнцыі РСДРП(б). З лістапада 1917 года член часовага бюро ВРК Заходняга фронту, старшыня выканкома Савета сялянскіх дэпутатаў Мінскай і Віленскай губерні, ганаровы старшыня Мазырскага Савета сялянскіх дэпутатаў. У канцы 1917 года абраны ва Усерасійскі ўстаноўчы сход па Мінскай выбарчай акрузе і ад Заходняга фронту па спісе № 9 (бальшавікі).

У ноч з 17 на 18 снежня 1917 года ўдзельнічаў у разгоне Першага Усебеларускага з'езда. 

Са студзеня 1918 года намеснік старшыні Мінскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў, ў лютым член штаба Заходняга фронту, са снежня начальніка гарнізона Мінска. З ліпеня 1919 г. на Заходнім фронце, камандаваў чырвонаармейскім атрадам пад Баранавічамі.

З 1926 года начальнік аддзела канторы «Саюзтэкстыльшвейгандаль» (Масква). Арыштаваны НКУС ў ліпені 1936 года. 4 кастрычніка 1936 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР прыгавораны да расстрэлу. Рэабілітаваны ў 1989 годзе.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Члены Усерасійскага Устаноўчага сходу
Катэгорыя:Члены Мінскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Гастынін

**Гастынін** () — горад у Польшчы, за 130 км на захад ад цэнтра Варшавы, адміністрацыйны цэнтр Гастынінскага павета Мазавецкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Гастынін. Займае плошчу 32,4 км². Насельніцтва 18,8 тыс. чалавек (на 2018).

## Вядомыя асобы 
* Севярына Марыя Віславух (нар. 1940) — польская літаратуразнаўца.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Брэсцкае гарадское благачынне

**Брэсцкае гарадское благачынне**, **Брэсцкая гарадская благачынная акруга** — акруга ў Брэсцкай і Кобрынскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы горада Брэста Брэсцкай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Сімяонаўскі сабор (Брэст)
# Свята-Васкрасенскі сабор (Брэст)
# Царква ў гонар Раства Хрыстова (Брэст)
# Свята-Мікалаеўская брацкая царква (Брэст)
# Царква ў гонар Ціхвінскай іконы Божай Маці (Брэст)
# Свята-Мікалаеўскі сабор (Брэст)
# Царква прападобнага Серафіма Сароўскага (Брэст)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Брэст)
# Свята-Георгіеўская царква (Брэст)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Брэст)
# Храм у гонар святых князёў Пятра і Феўронні Мурамскіх (Брэст)
# Царква ў в/ч 2187 (Брэст)
# Храм у гонар іконы Божай Маці «Усецарыца» (Брэст)
# Храм праведнага Іаана Рускага (Брэст)
# Храм у гонар Свяціцеля Спірыдона Трыміфунцкага (Брэст)
# Царка (Тэльмы 1)
# Царква (Чэрні)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Пётр Раманавіч.

## Спасылкі 
* Брэсцкае гарадское благачынне  на ekklisia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Брэсце
Катэгорыя:Благачынныя акругі Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Канстанцін Казімір Александровіч

**Канстанцін Казімір Александровіч** — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Александровічаў герба «Александровіч», сын Яна Уладзіслава і Крысціны з Курчоў.

Гарадзенскі земскі суддзя (1661—1669), падсудак гарадзенскі (1653—1661), земскі пісар гарадзенскі (1648—1653), падстолі гарадзенскі (1639—1648), войт гарадзенскі (1633—1667).

Пасол Гарадзенскага сойміка на соймы 1649/1650, 1650, 1662 гадоў, пасол на соймы 1653, 1655, 1659 гадоў. На сойме 1662 года быў прызначаны камісарам ад Пасольскай ізбы па аплаце войска Вялікага Княства Літоўскага.

Прызначыў 500 злотых гарадзенскаму дамініканскаму кляштару на адпраўленне штогадовай імшы за яго душу. Грошы дамініканам выдаваў яго сын Стэфан Яўстахі (1671).

## Сям’я 
Меў сыноў:
* Стэфан Яўстахій, гарадзенскі падкаморы і маршалак;
* Казімір.

## Літаратура 
* 
* Ochmann-Staniszewska, S., Staniszewski, Z. Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana Kazimierza Wazy: prawo, doktryna, praktyka. T. 2 / Stefania Ochmann-Staniszewska, Zdzisław Staniszewski. — Wrocław: Wydaw. Uniwersytetu Wrocławskiego, 2000. — S. 383.
* Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: spisy. T. 2^ Województwo trockie XIV—XVIII wiek / Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk; pod red. A. Rachuby; oprac. H. Lulewicz [et al.]; przy współpr. A. Macuka i J. Aniszczanki. — Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2009. — 687 s. — S. 560.

Канстанцін Казімір
Катэгорыя:Суддзі земскія гарадзенскія
Катэгорыя:Падсудкі гарадзенскія
Катэгорыя:Пісары земскія гарадзенскія
Катэгорыя:Падстоліі гарадзенскія
Катэгорыя:Войты гарадзенскія
Катэгорыя:Дэпутаты Сойма Рэчы Паспалітай
Сафакліс Венізелас

**Сафакліс Венізелас** (; 3 лістапада 1894, Ханья — 7 лютага 1964, Эгейскае мора) — грэчаскі палітык XX стагоддзя. Сын аднаго з самых вядомых палітыкаў Грэцыі Элефтэрыяса Венізеласа. Тройчы быў Прэм’ер-міністрам Грэцыі.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Грэцыі
Катэгорыя:Міністры замежных спраў Грэцыі
Катэгорыя:Міністры абароны Грэцыі
Катэгорыя:Памерлі ў моры
Катэгорыя:Пахаваныя на Крыце
Калматка

**Калма́тка** (*Filago*) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя травяністыя апушаныя расліны. Сцябло прамастойнае, галінастае ад асновы, часам простае. Лісце сядзячае, апушанае. Кветкі ў галоўчатых суквеццях на верхавінках сцябла. Плод — сямянка.

## Арэал і экалогія 
Расліны роду распаўсюджаны на тэрыторыі Еўропы, Малой Азіі і Паўночнай Афрыкі. На тэрыторыі Беларусі сустракаюцца 3). Сярод іх:
* 
* 
* 
* 
* 

## Выкарыстанне 
Лекавыя, дубільныя і дэкаратыўныя расліны.

## Літаратура 
*  — С. 450.

## Спасылкі 
* 
* Filago // The Plant List
* *Filago* Loefl. // Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy)
* *Коробков А. А., Галанин А. В., Беликович А. В.* Флора Даурии. Том VI. (Asteraceae). — Чита: изд-во «Экспресс», 2015. — 228 с.

Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых»

## Беларусь 
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Віцебск)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Мінск)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Клейнікі)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Ліда)
* Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Лунінец)

## Гл. таксама 
* Капліца ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Боркі)
Свята-Іаана-Прадцечанская царква (Прыбарава)

**Свята-Іаана-Прадцечанская царква** — мураваны праваслаўны храм у в. Прыбарава Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
Прыход утвораны ў 1809 годзе. У 1812 годзе была пабудавана і асвячона драўляная царква. У 1926—1927 гадах быў праведзены капітальны рамонт храма. У 2001 годзе храм згарэў ад пападання маланкі.

Новы мураваны храм быў асвячоны ў 2004 годзе мітрапалітам Філарэтам. Архітэктарам храма з’яўляецца Анатоль Міхайлавіч Гуляка.

Пры храме дзейнічае нядзельная школа.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Прыбарава (Брэсцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Святога Іаана Прадцечы
Катэгорыя:2004 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Анатоля Гулякі
Царква ў гонар Раства Хрыстова (Кобрын)

**Царква ў гонар Раства Хрыстова** — мураваны праваслаўны храм у г. Кобрын. Знаходзіцца на вул. Дружбы, 53. Храм з’яўляецца самым вялікім храмам горада Кобрын, і самым высокім будынкам горада.

## Гісторыя 
У 2004 годзе па праекце архітэктара Уладзіміра Чайкоўскага было распачата будаўніцтва храма ў гонар Раства Хрыстова ў памяць 60‑годдзя вызвалення Беларусі ад фашысцкіх захопнікаў.

5 ліпеня 2019 года быў завершаны комплекс прац па мантажы і ўсталёўцы афармлення іканастаса.

Пры храме дзеюць нядзельная школа і бібліятэка.

## Архітэктура 
Вышыня храма да крыжа галоўнага купала складае 42 метры.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Кобрына
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Шыпіла

**Шыпіла** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя асобы 
* Браніслаў Ігнатавіч Эпімах-Шыпіла (1859—1934) — беларускі літаратуразнавец, выдавец, фалькларыст, мовазнавец.
* Уладзімір Аляксандравіч Шыпіла (нар. 1988) — беларускі гісторык, гістарычны антраполаг, паэт.
* Яўген Патафеевіч Шыпіла (1943—1999) — беларускі акцёр, народны артыст Беларусі (1984).
Шклоўскі пасад

**Шклоўскі пасад** — гістарычны раён Магілёва, які сфарміраваўся ў другой палове XVI—XVII стст. ў паўночна-ўсходнім накірунку ад Старога горада.

З’яўляўся састаўной часткай Новага горада. Межы пасада даходзілі да Палявога вала (на левабярэжжы Дубравенкі, паміж сучаенымі вуліцамі Лазарэнкі і Яцыно), вуліц Вялікая і Малая Грамадзянская, Камсамольская, Лепяшынскага, яра р. Дзебра і Машакоўскай гары.

На тэрыторыі пасада знаходзіліся 2 прыходскія царквы: Васкрасенская дальняя (драўляная 1552, мураваная 1684) і Васкрасенская бліжняя (драўляная; пасля 1672). У 1738—1752 гадах пабудаваны мураваны кармеліцкі касцёл на месцы драўлянага (1636, згарэў у 1708). Культурны пласт XVI—XVIII стст. каля 0,4 м, менш насычаны знаходкамі ў параўнаінні са Старым горадам. У 2007 годзе І. А. Марзалюк даследаваў тэрыторыю былой юрыдыкі касцёла кармелітаў побач з сучасным будынкам па вул. Ленінская. Былі знойдзены 2 унікальныя экзэмпляры паліхромнай каронкавай кафлі з выявамі фігурак ксяндзоў, якія трымаюць у руках келіх для сакраманта (прычасця), тэракотавы кубачак для грунтоўкі палатна і шкляніца XVII — пачатку XVIII ст. зялёнага колеру з рэшткамі зялёнай акварэльнай фарбы; фрагментыты зялёнапаліванай і паліхромнай, аздобленай кобальтавай палівай, рэльефнай кафлі канца XVII — пачатку XVIII ст.

## Літаратура 
* *Магілёўскія пасады* // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя. У 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. Т. 2: Л—Я — 464 с. — С. 48. — ISBN 978-985-11-0549-2.

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Магілёва
Віталь Фядосавіч Мядзведзеў

**Вiта́ль Фядо́савiч Мядзве́дзеў** (нар. , в. Вугольшчына, Бялыніцкі раён, Магілёўская акруга, БССР — 17 чэрвеня 2020) — савецкі і беларускі эканамiст. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1984), доктар эканамічных навук (1981), прафесар (1982). Акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (1992). Удзельнік партызанскага руху ў Беларусі.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (БДУ), геаграфічны факультэт (1952). З 1955 года — малодшы, старшы навуковы супрацоўнік Інстытута экaномікі АН БССР. З 1961 года — начальнік аддзела Дзяржплана БССР, з 1967 года — дырэктар НДІ эканомікі і эканоміка-матэматычных метадаў планавання пры Дзяржплане БССР, з 1973 года — дырэктар БелНДІ навукова-тэхнічнай інфармацыі і тэхніка-эканамічных даследаванняў Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, з 1994 года — старшы саветнік інстытута «БелІнфармпрагноз» пры Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, з 1998 года — кіраўнік аддзела, Цэнтра сусветнай эканомікі і міжнародных эканамічных адносін Інстытута эканомікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

У 1963—2006 гадах старшы эканамічны саветнік Еўрапейскай эканамічнай камісіі ААН.

## Навуковая дзейнасць 
Працы прысвечаны метадалогіі даследавання, мадэлявання і прагназавання развіцця рэгіянальных эканамічных сістэм, вырашэння канкрэтных эканамічных праблем доўгатэрміновага і сярэднетэрміновага развіцця Беларусі, пабудовы сістэмы інфармацыйнага забеспячэння навукі, тэхнікі, вытворчасці. Прапанаваў сістэму метадаў і мадэляў распрацоўкі прагнозаў, схем размяшчэння вытворчых сіл і комплекснага развіцця народнай гаспадаркі Беларусі, распрацаваў сукупнасць навуковых абгрунтаванняў фарміравання і развіцця народнагаспадарчага комплексу Рэспублікі Беларусь. Распрацаваў мадэль міжнародных эканамічных адносін Рэспублікі Беларусь з сусветнай супольнасцю. Пад яго кіраўніцтвам распрацаваны Нацыянальныя праграмы развіцця экспарту, турызму на сярэднетэрміновую перспектыву.

## Бібліяграфія 
Аўтар больш за 300 навуковых прац, у тым ліку 8 манаграфій.

Асноўныя працы:
* Удасканаленне рэгіянальнага планавання. — Мн. 1979.
* Сучасны свет і праблемы фарміравання ў Беларусі новай мадэлі сацыяльна-эканамічнай сістэмы. — Мн., 1997..
* Нацыянальная праграма развіцця экспарту на 2000-05 гг. — Мн., 2000..
* Сусветная эканоміка. — Мн. 2003 (у сааўтарстве).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1978), залатым медалём НАН Беларусі «За вялікі ўклад у развіццё навукі» (2018), медалямі.

## Літаратура 
* 
* 
* Віталь Фядосавіч Мядзведзеў (да 80-годдзя з дня нараджэння) // Изв. НАН Беларуси. Сер. гуманитарных наук. 2008, № 4.

## Спасылкі 
* Новатор в экономике // Беларуская думка. № 8. 2010. С. 16—23 (PDF/0,7Mb).  
* Медведев Виталий Федосович   // Партал ЭКОНОМИКА.BY
* Пмяти учёного: Медведев Виталий Федосович 
* Віталь Фядосавіч Мядзведзеў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Акадэмікі Беларускай інжынернай акадэміі
Журомін

**Журомін** () — горад у Польшчы, за 135 км на паўночны захад ад цэнтра Варшавы, адміністрацыйны цэнтр Журамінскага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Журомін. Займае плошчу 11,02 км². Насельніцтва 8,9 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Віленскі пасад

**Віленскі пасад** — гістарычны раён Магілёва, прымыкаў з паўночна-заходняга боку да Шклоўскага пасада. Слаба вывучаны ў археалагічным плане. Культурны пласт ад 0,4—0,6 да 1,2 м. Найбольш раннія знаходкі — кераміка другой паловы XVI ст., цэгла-пальчатка, фрагменты зялёнапаліванай каробчатай кафлі XVII ст. Назвы вуліц Віленскага пасада — 1-я і 2-я Кавальскія, Пушкарэвічаўскі завулак, якія захаваліся да канца XIX ст. нязменнымі, дазваляюць выказаць меркаванне, што яго паўноўчная частка была заселена кавалямі і гарматнікамі.

## Літаратура 
*  *Магілёўскія пасады* // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя. У 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. Т. 2: Л—Я — 464 с. — С. 48. — ISBN 978-985-11-0549-2.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычныя раёны Магілёва
Катэгорыя:Ленінскі раён (Магілёў)
Жырардаў

**Жырардаў** () — горад у Польшчы, за 45 км на паўднёвы захад ад цэнтра Варшавы, адміністрацыйны цэнтр Жырардоўскага павета Мазавецкага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 14,35 км². Насельніцтва 40,2 тыс. чалавек (на 2018).

Горад атрымаў назву ад імя французскага інжынера Філіпа Жырара, вынаходніка ільнопрадзільнай машыны, які заснаваў тут тэкстыльную фабрыку ў пачатку XIX ст.

## Вядомы асобы 
* Генрых Матусавіч Вагнер (1922—2000) — беларускі кампазітар, педагог і музыкант. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1963), Народны артыст БССР (1988). Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола БССР (1976).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Мікрараён (Верхнядзвінск)

**Мікрараён** — мясцовасць у паўднёвай частцы Верхнядзвінска, якая размешчана пры ўездзе ў горад з боку Полацка, найбуйнейшы жылы масіў горада са шматкватэрнай забудовай.

## Гісторыя 
На старажытным Дзісненскім тракце на месцы сучаснай забудовы ў ХІХ стагоддзі існаваў хутар Марынкі. Па стане на 1904 год — гэта засценак Юсціянаўскай воласці Дрысенскага павета ў валоданні шляхціцаў Грабніцкіх.

У канцы 1930-х гадоў у сувязі с блізкасцю мяжы СССР з Польшчай, якая ў гэты час праходзіла тут па Заходняй Дзвіне, і наяўнасцю ў ваколіцах хутара воінскай часткі і доўгачасовых агнявых кропак і іншых вайскова-інжынерных збудаванняў, мясцовыя жыхары былі адсюль выселеныя, а хутар ліквідаваны.

У 1970 годзе быў распрацаваны і зацверджаны генеральны план горада Верхнядзвінска, у адпаведнасці з якім перспектыўным для роста горада і жыллёвага шматкватэрнага будаўніцтва вызначаўся менавіта паўднёвы напрамак уздоўж старажытных Полацкага і Дзісненскага трактаў, якім прыкладна адпавядаюць ў межах мясцовасці сучасныя вуліцы Савецкая і Карла Маркса.

## Лакалізацыя 
У шырокім сэнсе Мікрараёнам называюць усю паўднёвую частку Верхнядзвінска ад Старых хрысціянскіх могілак па вул. Савецкай, на поўнач ад якіх размешчана мясцоваць Пяскі, якая аддзяляе Мікрараён ад цэнтра горада. У вузкім сэнсе — гэта раён шматпавярховай цаглянай і панэльнай забудовы узжоўж вуліц Савецкай (пачынаючы ад дома № 150) і Кабзуна (цалкам).

Прыроднымі межамі мясцовасці з’яўляюцца рэкі Заходняя Дзвіна (на захадзе і паўночным захадзе) і Дрыса (на ўсходзе), а таксама лесапарк, які аддзяляе горад ад вёскі Смулькава (на поўдні).

## Літаратура 
* Памяць: гісторыка-дакуменальная хроніка Верхнядзвінскага раёна. У 2 кн. Кн. 2-я. — Мінск: Паліграфафармленне, 2000. — 396 с.

Катэгорыя:Верхнядзвінск
Свята-Пакроўская царква (Камяніца Жыравецкая)

**Свята-Пакроўская царква** — мураваны праваслаўны храм у в. Камяніца Жыравецкая Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Савецкай.

## Гісторыя 
Першы драўляны храм пабудаваны ў 1838 годзе. Пры храме функцыявала школа. Знесена ў 1970-я гг.

Пры храме дзейнічае царкоўная школа.

## Архітэктура 
Будынак выбудаваны з цэглы ў рускім стылі. Цэнтральным элементам унутранага ўбрання з’яўляецца іканастас з пазалочанымі элементамі.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Камяніца Жыравецкая
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Пакрова Найсвяцейшай Багародзіцы
Катэгорыя:2011 год у Беларусі
Задняпроўскі пасад

года]]

**Задняпроўскі пасад** — гістарычны раён Магілёва, быў адным з буйнейшых у горадзе, складаўся з Троіцкай і Лупалаўскай сотняў, якія асобныя даследчыкі лічаць самастойнымі пасадамі, аднак пісьмовымі крыніцамі XVII ст. гэта не пацверджана. Даследаваны слаба. Большая частка тэрыторыі была знішчана будаўнічымі кар’ерамі 1970—1980-х гг. Культурны пласт XVI—XVIII стст. ад 0,5 да 1,2 м. На мацерыку зафіксавана кераміка XV ст. Тут існавалі Ганчарныя, Алейніцкая і Рэзніцкая вуліцы, што дазваляе меркаваць пра размяшчэнне карпарацый майстроў вышэйзгаданых спецыяльнасцей у гэтай частцы горада. Прыходскія цэрквы: драўляная Троіцкая (заснаваная ў XVI ст.) і Петрапаўлаўская (драўляная 1663, мураваная каля 1769).

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Магілёўскія пасады* // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя. У 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. Т. 2: Л—Я — 464 с. — С. 48. — ISBN 978-985-11-0549-2.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычныя раёны Магілёва
Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Магілёў)