Бецюль Качар

**Бецюль Качар** (,  1983, Стамбул, Турцыя) — турэцка-амерыканскі астрабіёлаг і дацэнт Вісконсінскага ўніверсітэта ў Мадысане. Яна кіруе цэнтрам астрабіялагічных даследаванняў NASA, якія вывучаюць асноўныя атрыбуты жыцця, яго паходжання і тое, як яны павінны фарміраваць нашы ўяўленні аб заселенасці і пошуку жыцця ў іншых мірах.

## Адукацыя і кар’ера 
Качар нарадзілася ў Стамбуле. Яна была першай жанчынай у сваёй сям’і, якая атрымала фармальную адукацыю. Яна вывучала хімію ва ўніверсітэце Мармары. Яна атрымала стыпендыю для студэнтаў Медыцынскага інстытута Говарда Х’юза, каб на працягу лета правесці навуковыя даследаванні ў галіне арганічнай хіміі ва ўніверсітэце Эмары. У 2015 годзе яна атрымала стыпендыю Тэмплтана і стала сябрам ініцыятывы Harvard Origins. Качар была прызначана навуковым супрацоўнікам факультэта ранняй кар’еры НАСА ў 2019 годзе. У 2020 годзе яна атрымала стыпендыю *Scialog* за даследаванні жыцця ў Сусвеце ад *Research Corporation and Science Advancement*.

## Даследаванні 
Даследаванні Качар ахопліваюць Паходжанне жыцця, раннюю эвалюцыю, жыццё ў Сусвеце і тое, як можна зразумець малекулярныя механізмы эвалюцыі. У цяперашні час яна ўзначальвае цэнтр астрабіялогіі НАСА ў галіне малекулярнай палеабіялогіі, каб даследаваць чужыя планеты і старажытнае жыццё. Яна першая Турэцкая жанчына і самы малады навуковец, які ўзначаліў даследчы цэнтр НАСА. Яна была першай, хто ўваскрэсіў старажытны ген ўнутры сучаснага мікробнага геному. Яна ўвяла тэрмін «палеафенатып», рэканструяваўшы і вывучыўшы эвалюцыйную гісторыю сучасных кампанентаў, а затым звязаўшы іх фенатып з біясігнатурамі, каб атрымаць уяўленне аб зменах, заснаваных на летапісе горных парод і, такім чынам, у геалагічным і экалагічным кантэксце. У 2020 годзе яна прапанавала магчымае прымяненне прэбіятычнай хіміі, протаспермію, даслаўшы хімічныя кампаненты, здольныя да зараджэння жыцця, на іншае планетарнае цела. Яе даследчая група вызначыла «эвалюцыйны прыпынак» як эвалюцыйны механізм, які перашкаджае дасягненню модулем свайго лакальнага піка прадукцыйнасці і тым самым накладвае генетычную нагрузку, гэта значыць арганізм, які нясе спынены модуль, пакутуе ад выдаткаў на прыстасаванне ў параўнанні з арганізмам, чыя прадукцыйнасць модуля аптымальная.

Качар-прафесар Вісконсінскага ўніверсітэта ў Мадысане на кафедры бактэрыялогіі. Яна таксама з’яўляецца ад’юнкт-прафесарам Інстытута навук аб Зямлі і жыцці Такійскага тэхналагічнага інстытута. Яе называюць «бачным членам» Інстытута астрабіялогіі НАСА. Яна атрымала больш за 9 мільёнаў долараў грантавага фінансавання ў якасці вядучага даследчыка.

## Грамадская праца 
Качар з’яўляецца сузаснавальнікам адзінай астрабіялагічнвй інфармацыйна-прапагандысцкай і масавай сеткі SAGANet, якая абслугоўвае настаўнікаў і студэнтаў у галіне астрабіялагічных даследаванняў па ўсім свеце. У 2011 годзе Качар стала членам касмічнага навуковага інстытута *Blue Marble*. Раней яна ўдзельнічала ў глабальным навуковым каардынатары сеткі ELSI Origins Network, мэтай якой было пашырэнне ўдзелу маладых навукоўцаў-даследчыкаў у галіне паходжання жыцця. Яна абмяркоўвала пошук іншапланетнага жыцця на SXSW у 2020 годзе. Качар стала партнёрам кампаніі «ААН-Жанчыны за роўнасць пакаленняў» 2020 года, каб падтрымаць адукацыю дзяўчынак і жанчын ва ўсім свеце.

## Узнагароды і ўшанаванні 
У яе гонар быў названы астэроід 284919 Качар, адкрыты астраномамі з дапамогай касмічнага тэлескопа WISE у 2010 годзе. Афіцыйная спасылка на Найменне была апублікаваная рабочай групай па наменклатуры малых цел Міжнароднага астранамічнага саюза 8 лістапада 2021 года.

## Спасылкі 
* Сайт даследчай групы Б. Качар
* Betül Kacar (2020), *«Do we send the goo? The ability to stir new life into being, all across the Universe, compels us to ask why life matters in the first place»* 

Катэгорыя:Хімікі ЗША
Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта