Марыя Аляксандраўна Калеснікава

**Марыя Аляксандраўна Калеснікава** (нар. 24 красавіка 1982) — беларуская палітычная дзяячка, каардынатарка штабу Віктара Бабарыкі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года. Адна з лідараў пратэстнага руху ў 2020 годзе. Паплечніца кандыдаткі ў прэзідэнты Беларусі Святланы Ціханоўскай і сябра Каардынацыйнай рады першага склікання.

## Біяграфія 
Марыя Калеснікава нарадзілася 24 красавіка 1982 года ў Мінску. Скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі па спецыяльнасці флейтыст і дырыжор. З 17 гадоў выкладала флейту ў гімназіі ў Мінску. Грала на флейце ў оперным тэатры, аркестры Міахіла Фінберга, у прэзідэнцкім аркестры.

Вучылася ў  ў Штутгарце на факультэтах старадаўняй і сучаснай музыкі. Працавала ў Германіі, удзельнічала ў канцэртах, арганізоўвала міжнародныя культурныя праекты ў Германіі і Беларусі.

### Палітычная дзейнасць 
У 2020 годзе Марыя Калеснікава ўзначаліла штаб Віктара Бабарыкі на прэзідэнцкіх выбарах. Каманда сабрала неабходную колькасць подпісаў выбаршчыкаў, аднак 18 чэрвеня ён быў затрыманы і зняволены, а 14 ліпеня Бабарыку было адмоўлена ў рэгістрацыі кандыдатам у прэзідэнты. 16 ліпеня кіраўнікі штабоў Віктара Бабарыкі (Марыя Калеснікава), Валерыя Цапкалы (Вераніка Цапкала) і Святланы Ціханоўскай заявілі аб аб’яднанні.

8 жніўня Марыю Калеснікаву затрымала міліцыя, але хутка яна была вызвалена. Калеснікава прымае актыўны ўдзел у шматлікіх мітынгах у Беларусі, яна таксама звярнулася да працаўнікоў заводаў, чыноўнікаў, дыпламатаў, сілавых структур і працаўнікоў тэлебачання і запрасіла іх і далей далучацца да мірнага пратэсту. 18 жніўня яна ўвайшла ў асноўны склад Каардынацыйнай рады. 19 жніўня была абраная ў прэзідыум Каардынацыйнай рады. 31 жніўня Віктар Бабарыка (праз запісаны да затрымання відэазварот) і Марыя Калеснікава абвясціла пра стварэнне палітычнай партыі «Разам».

### Пераслед 
7 верасня Марыю Калеснікаву затрымалі ў Мінску. У ноч на 8 верасня пры спробе гвалтоўнага вывазу з Беларусі ва Украіну яна на мяжы парвала свой пашпарт і такім чынам засталася на беларускай тэрыторыі. На наступны дзень была змешчана ў  СІЗА-1 у Мінску як падазраваная ў крымінальнай справе аб публічных закліках да захопу дзяржаўнай улады. Неўзабаве пасля гэтага Калеснікава была пераведзена ў .

10 верасня 2020 года сумеснай заявай дванаццаці арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларускі ПЕН-цэнтр, была прызнана палітычнай зняволенай. 9 верасня 2020 года шэфства над палітычнай зняволенай узяла Клаўдзія Рот, віцэ-прэзідэнт Бундэстагу.

У кастрычніку 2020 года палітычная зняволеная праз ліст паведаміла, што падчас выкрадання ёй пагражаў асабіста намеснік кіраўніка МУС Генадзь Казакевіч, які казаў, што калі яна не з’едзе, то будзе *«25 гадоў без зубоў на зоне шыць кашулі сілавікам»*.

Судовае разбіральніцтва пачалося 4 жніўня 2021 года. Крымінальная справа разглядалася ў закрытым судовым пасяджэнні, публічна была абвешчана толькі рэзалютыўная частка прысуду. 6 верасня Мінскі абласны суд прызнаў Марыю Калеснікаву вінаватай у здзяйсненні злачынстваў, прадугледжаных ч. 1 арт. 357, ч. 3 арт. 361, ч.1 арт. 361-1 Крымінальнага кодэкса і прысудзіў да 11 гадоў пазбаўлення волі. Гаворка ідзе, у прыватнасці, аб змове з мэтай захопу дзяржаўнай улады неканстытуцыйным шляхам, стварэнні экстрэмісцкага фарміравання і кіраванні такім фарміраваннем, публічных закліках да захопу дзяржаўнай улады.

Зняволеная ў гомельскай жаночай калоніі. 28 лістапада 2022 года Марыя Калеснікава трапіла ў рэанімацыю гомельскай бальніцы. 13 снежня 2025 года вызвалена і вывезена з Беларусі.

#### Рэакцыя на пераслед 
19 лістапада 2020 года амбасадар ЗША ў Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтву ў Еўропе  выступіў з заявай з заклікам да неадкладнага вызвалення Калеснікавай у якасці «*важнага кроку да нацыянальнага дыялогу*».

21 чэрвеня 2021 года Галоўнае ўпраўленне па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй было дададзена да санкцыйнага спісу спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША ў тым ліку за выкраданне Калеснікавай.

### Пасля вызвалення 
13 снежня 2025 года з групай 123 палітычных зняволеных вызвалена ў выніку сустрэчы Аляксандра Лукашэнка з прадстаўніком Дональда Трампа Джонам Коўлам, прымусова дэпартавана на тэрыторыю Украіны. Неўзабаве Калеснікава прыбыла ў Германію на запрашэнне ўладаў гэтай краіны.

## Сям’я 
Маці памерла ў 2019 годзе, бацькі інжынеры. Бацька служыў на падводнай лодцы, выкладаў у Авіяцыйным каледжы, займаўся бізнесам. Ёсць сястра — Таццяна Хоміч — бізнес-аналітык, спявала ў рок-оперы «Чарадзей» у праекце Рамана Арлова
* Прэмія фонду Герхарта і Рэнаты Баўм у галіне правоў чалавека (2021)
*  за мір і правы чалавека (2021)
*  (2021)
*  (2021)
* Прэмія імя  (2021)
*  (2021)
* Міжнародная прэмія імя Карла Вялікага (2021)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старонка Марыі Калеснікавай на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»

Катэгорыя:Дырыжоры Беларусі
Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі Беларусі
Катэгорыя:Флейтысты
Катэгорыя:Постаці фемінізму
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі імя Сахарава
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катэгорыя:Палітвязні Беларусі
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя вязнямі сумлення арганізацыяй Amnesty International у Беларусі
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»