Камінальхую

**Камінальхую** (*Kaminaljuyu*) — гарадзішча цывілізацыі мая на ўскраіне сталіцы Гватэмалы. Назва перакладаецца з мовы мая як «узгорак смерці». Археалагічныя раскопкі ўскладняюцца тым, што гарадзішча ў асноўным знаходзіцца ў межах сучаснага горада.

## Гісторыя 
Горад Камінальхую ўтварыўся на рубяжы VIII—IX стст. да н. э. Як мяркуецца, у тыя гады ён быў адным з нямногіх (калі не адзіным) гарадскіх цэнтраў на землях мая. Верагодна, ён зведаў моцны ўплыў горада Тэатыўакана, пры гэтым Камінальхую быў прыгранічным горадам. Будынкі рабіліся ў асноўным з высушаных на паветры гліняных цаглін, з якіх было пабудавана каля 400 будынкаў.

Пасля знікнення цывілізацыі мая горад быў закінуты.

## Даследаванні 
Упершыню яго даследавалі Альфрэд П. Модслі ў канцы 19 ст. і Мануэль Гаміа ў 1925 годзе.

Альфрэд Кідэр, які займаўся раскопкамі ў Камінальхую з 1929 па 1950 год, на іх аснове стварыў стратыграфію цывілізацыі мая.

Майкл Коу лічыў Камінальхую адным з найвялікшых археалагічных помнікаў Новага Свету, хоць на сённяшні дзень ад горада засталося ўсяго некалькі пагоркаў, і ён выглядае блякла на фоне многіх іншых помнікаў культуры мая, папулярных у турыстаў. У 1930-я гады, калі ён пачаў вывучацца археолагамі, у горадзе было выяўлена каля 200 платформ і пірамідных пагоркаў, многія з якіх былі створаны да канца дакласічнага перыяду, гэта значыць да 250 года н. э.

## Сучасны стан 
Вывучаныя на цяперашні час часткі Камінальхую размяшчаюцца на вялікай раўніне прыкладна пад заходняй часткай сучаснага горада Гватэмала. Даліна Гватэмалы акружана пагоркамі, а на поўдні ўзвышаецца некалькі вулканаў. На вышыні каля 2 км над узроўнем мора клімат умераны, глеба ўрадлівая дзякуючы вулканічным выкідам. Насыпы вулканічнага туфу дасягаюць часам глыбіні ў некалькі соцень метраў.

Камінальхую пацярпеў ад забудовы ў канцы 20 ст., хоць частка горада, якая адносіцца да класічнага перыяду, захавана як парк. Непрывабны выгляд захаваных будынкаў не толькі выкліканы кантрастам з сучасным горадам, але і тлумачыцца тым, што многія будынкі былі глінабітнымі, недаўгавечнымі ў параўнанні з будынкамі з пясчаніку ў большасці іншых гарадоў мая. З гэтай прычыны рэальны памер старажытнага Камінальхую і яго роля ў грамадстве мая наўрад ці будуць устаноўлены дакладна.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Arroyo, Bárbara (2007a) *The Naranjo Rescue Project: New Data from Preclassic Guatemala*. http://www.famsi.org/reports/06109/index.html. Accessed 1/27/08
* Bárbara (2007b) *Proyecto de Rescate en Naranjo: Nuevos Datos de la Guatemala del Preclásico*. http://www.famsi.org/reports/06109es/index.html. Accessed 1/27/08
* 
* Braswell, Geoffrey E., ed. (2003) *The Maya and Teotihuacan: Reinterpreting Early Classic Interaction*. University of Texas Press, Austin
* Brown, Kenneth L. (1977) Valley of Guatemala: A Highland Port of Trade. In Teotihuacan *and Kaminaljuyu: A Study in Prehistoric Culture Contact*, edited by William T. Sanders and Joseph W. Michels, pp.&nbsp;205–396. Pennsylvania State University Press, University Park
* Kenneth G. Hirth (1978) Interregional Trade and the Formation of Prehistoric Gateway Communities. *American Antiquity*, 43 (1):35-45
* Kaplan, Jonathan (2002) From Under the Volcanoes: the Ideology of Rulership at Late Preclassic Kaminaljuyú. In *Incidents of Archaeology in Central America and Yucatan: Essays in Honor of Edwin M. Shook*, Michael Love, Marion Popenoe de Hatch, and Héctor L. Escobedo A., eds.; 311—358; University Press of America, Lanham, MD
* Kaplan, Jonathan (2000) Monument 65: A Great Emblematic Depiction of Throned Rule and Royal Sacrifice at Late Preclassic Kaminaljuyú. *Ancient Mesoamerica* 11(2):185-198
* Kaplan, Jonathan (1995) The Incienso Throne, and Other Thrones from Kaminaljuyú, Guatemala: Late Preclassic Examples of a Mesoamerican Throne Tradition. *Ancient Mesoamerica* 6(2):185-196
* 
* Ohi, Kuniaki (1994) *Kaminaljuyu*. 2 vols. Museo del Tabaco y Sal, Tokio, Japan
* Parsons, Lee A. (1986) *The Origins of Maya Art: Monumental Stone Sculpture of Kaminaljuyu, Guatemala and the Southern Pacific Coast*. Studies in Pre-Columbian Art and Archaeology No. 28, Dumbarton Oaks, Washington, D.C.
* Popenoe de Hatch, Marion (1997) *Kaminaljuyú/San Jorge. Evidencia Arqueológica de la Actividad Económica en el Valle de Guatemala, 300 a. C. a 300 d. C*. Universidad del Valle de Guatemala, Guatemala
* Popenoe de Hatch, Marion (1993) Observaciones adicionales sobre las tradiciones Naranjo y Achiguate en la costa sur de Guatemala. In *VI Simposio de Investigaciones Arqueológicas en Guatemala*, edited by Juan Pedro Laporte, Héctor L. Escobedo, and Sandra Villagrán de Brady, pp.&nbsp;353–358. Ministerio de Cultura y Deportes, Instituto de Antropología e Historia/Asociación Tikal, Guatemala
* Sanders, William T. and Joseph Michels, eds. (1969) ''The Pennsylvania State University K'aminaljuyu Project: 1968 Season*. Part 1: The Excavations. Occasional Papers in Anthropology No. 2. The Pennsylvania State University, University Park
* Sanders, William T. and Joseph Michels, eds. (1977) *Teotihuacan and Kaminaljuyú: A Study in Culture Con*tact. The Pennsylvania State University Press Monograph Series on Kaminaljuyú. The Pennsylvania State University, University Park
* Sharer, Robert J. and David W. Sedat (1987) *Archaeological Investigations in the Northern Maya Highlands, Guatemala: Interaction and the Development of Maya Civilization*. University Museum, University of Pennsylvania, Philadelphia
* Shook, Edwin M. (1951) The Present Status of Research on the Preclassic Horizons in Guatemala. In *The Civilizations of Ancient America'', edited by Sol Tax, pp.&nbsp;93–100. Proceedings of the 29th International Congress of Americanists, Volume 1. University of Chicago Press, Chicago
* Shook, Edwin M. and Alfred V. Kidder (1952) Mound E-III-3, K'aminaljuyu, Guatemala. In *Contributions to American Anthropology and History*, Vol. 9 (53):33-127. Carnegie Institution of Washington Publication 596. Carnegie Institution of Washington, Washington, D.C.
* Ugarte Rivera, René (2001) Reciente Descubrimiento en Kaminaljuyú, Quinta Samayoa, Zona 7: Estela 67 y Trono 68 Asociado al Montículo D-IV-2. In *XIV Simposio de Investigaciones Arqueológicas en Guatemala*, edited by Juan Pedro Laporte, Ana Claudia de Suasnávar, and Bárbara Arroyo, pp.&nbsp;951–958. Museo Nacional de Arqueología y Etnología, Guatemala
* Valdés, Juan Antonio (1998) Kaminaljuyu, Guatemala: Descubrimientos recientes sobre poder y manejo hidráulico. In *Memorias del Tercer Congreso Internacional de Mayistas, 1995*, pp.&nbsp;752–770. Centro de Estudias Mayas, UNAM, Mexico
* Valdés, Juan Antonio and Jonathan Kaplan (2000) Ground-penetrating Radar at the Maya Site of K'aminaljuyu, Guatemala. Journal *of Field Archaeology* 27 (3):329-342
* Villacorta C., J. Antonio (1955) Una página del Teo-Amoxtli en un bajo relieve de Kaminaljuyu. In *Revista de la Universidad de San Carlos de Guatemala* No. XXXV:135-144. Guatemala
* Villacorta Calderón, José Antonio and Carlos Agusto Villacorta Vielman (1927) Arqueología guatemalteca: region de los cúes entre Guatemala y Mixco. In *Anales de la Sociedad de Geografía e Historia* 3:376-392. Guatemala
* Villacorta Calderón, José Antonio and Carlos Agusto Villacorta Vielman (1930) Region de los cúes entre Guatemala y Mixco. In *Arqueología Guatemalteca*, pp.&nbsp;33–64. Tipografía Nacional, Guatemala
* Villacorta Vielman, Carlos Agusto (1927) Vestigios de un edificio arcáico, Miraflores, Kaminaljuyu. In *Anales de la Sociedad de Geografía e Historia* 4:51-64. Guatemala

## Спасылкі 
* The Delanges visit Kaminaljuyu, with many photos. 
* Камінальхую на сайце FAMSI.org 

Катэгорыя:Гарады мая
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Гватэмале