Багуміл Ваячак

**Багуміл Вая́чак**, пазней **Фёдар Іванавіч Вая́чак** (; , Лубна, Чэхія — , Кіеў) — кампазітар, дырыжор, саліст-кантрабасіст, педагог. Чэх паводле паходжання. Адзін з заснавальнікаў і першы прафесар класа кантрабаса Кіеўскай кансерваторыі.

## Біяграфія 
Багуміл Ваячак нарадзіўся 10 чэрвеня 1857 года ў Багеміі (Чэхія). У 1876 (або 1879) годзе скончыў класы кантрабаса і тэорыі музыкі ў Пражскай кансерваторыі. Затым некалькі гадоў выступаў у якасці саліста-кантрабасіста ў сімфанічных канцэртах у Чэхіі, Аўстрыі і Германіі.

У 1883 годзе, магчыма па запрашэнні опернага дырыжора і кампазітара , Багуміл Ваячак пераехаў у Кіеў, дзе змяніў імя на Фёдар Іванавіч. З 1883 па 1915 гады Ваячак быў артыстам і канцэртмайстрам групы кантрабасістаў . З 1889 года кіяўляне і госці гораду мелі магчымасць пачуць і сольныя выступленні Ваячака ў летніх сімфанічных канцэртах, дзе ён выконваў музыку як саліст-кантрабасіст і другі дырыжор. У 1916-1917 гадах музыкант стаў дырыжорам тэатра «*Бергонье*» (дырэкцыя Кручыніна), у 1917-1925 гадах — капельмайстрам аркестра кіеўскай міліцыі, а пазней, у 1928-1934 гадах — дырыжорам сімфанічнага аркестра Кіеўскага радыё.

Паралельна з артыстычнай дзейнасцю Ваячак таксама займаўся і дзейнасцю педагагічнай. Пачынаючы з 1885 года і да самай смерці ў 1934 годзе, Ваячак выкладаў у Кіеўскім музычным вучылішчы, якое ў 1913 годзе было рэарганізавана ў Кіеўскую кансерваторыю. У новаўтворанай кансерваторыі Ваячак быў прызначаны прафесарам па класе кантрабаса. У 1914-1915 навучальным годзе ў яго класе вучыўся ўкраінскі кампазітар і дырыжор . Апрача Кіеўскай кансерваторыі Ваячак выкладаў і ў шэрагу іншых навучальных устаноў. Так, у 1900-я гады ён быў выкладчыкам музыкі ў Чацвёртай гімназіі і Першым камерцыйным вучылішчы, а ў Музычнай школе Мікалая Іконнікава чытаў курс аркестравых інструментаў. З 1910 года выкладаў кантрабас і быў дырыжорам вучнёўскага аркестра .

Фёдар Іванавіч Ваячак быў адным з тых, хто падрыхтаваў глебу для з’яўлення ўкраінскай кантрабаснай школы. За час працы ў кансерваторыі ён выхаваў цэлую плеяду выдатных кантрабасістаў, якія працавалі ў Украіне, Румыніі, Малдове і нават у Амерыцы. Адзін з першых яго вучняў Мацвееў шмат гадоў працаваў першым кантрабасістам у Нью-Ёркскім сімфанічным аркестры. Сярод іншых вучняў Ваячака — Мікалаеў, браты  і Уладзімір Людміліны, педагог Прыемскі. Вядомы ўкраінскі балетны танцоўшчык, харэограф і балетмайстар Серж Ліфар у сваіх успамінах згадвае, што браў у прафесара Ваячака ўрокі ігры на скрыпцы: «*Я стаў вучыцца іграць на скрыпцы ў кансерваторыі ў знакамітага прафесара Ваячака. Але скрыпка мяне мала задавальняла, як і ўсе іншыя сольныя інструменты — я любіў спевы, аркестр або аркестр у мініяцюры — раяль, і праз год перайшоў у клас раяля*».

Нягледзячы на перагружаны графік, Ваячак таксама пісаў музыку. Яму належаць шматлікія творы для фартэпіяна і «*Раманс без слоў*» для віяланчэлі і аркестра, опера «*Вій*» (па аднайменным творы М. В. Гогаля); інструментальнае суправаджэнне оперы Мікалая Аркаса «*Кацярына*» і оперы Мікалая Лысенкі «*Накцюрн*»; урачыстая кантата, прысвечаная тэатру Мікалая Салаўцова (для хору, салістаў і аркестра); сімфанічная паэма «*Памяці П. І. Чайкоўскага*»; маршы для духавога аркестра; уверцюра на малдаўскія народныя мелодыі і інш. У фондах Нацыянальнай бібліятэкі імя У.І. Вярнадскага захаваліся ноты вальса «*La Tristesse*» для фартэпіяна.

У 1926 годзе святкаваўся 50-гадовы юбілей яго музычна-педагагічнай дзейнасці. У 1929 годзе атрымаў званне .

Фёдар Іванавіч Ваячак памёр 3 красавіка 1934 года. Пахаваны ў Кіеве на  (участак 13-III).

## Творчасць 
* аркестроўка опер:
** «'**», кампазітар  (для тэатральнай трупы М. Л. Крапіўніцкага; 1898, пастаўлена ў 1899)
** «**'», кампазітар М. Лысенка (пастаўлена ў 1910)
** «*Накцюрн*», кампазітар М. Лысенка (1913)
* опера «*Вій*» (па аднайменнай аповесці М. Гогаля)
* сімфанічная паэма «*Памяці П.І. Чайкоўскага*» (словы С. Плаксіна)
* урачыстая кантата, прысвечаная тэатру Салаўцова (для хору, салістаў ды аркестра)
* уверцюры:
** уверцюра на малдаўскія народныя мелодыі
** уверцюра Памяці Леніна
* маршы для духавога аркестра:
** «*Урачысты актавы марш*» (прысвечаны 100-годдзю Першай кіеўскай гімназіі; 1909)
** марш у гонар Х-годдзя Чырвонай Арміі
** рэвалюцыйны марш Першага мая
* для віяланчэлі з аркестрам — раманс без слоў, серэнада
* 35 музычных п’ес для фартэпіяна

## Асабістае жыццё 
.]]
### Месцы пражывання 
З 1883 года Багуміл Ваячак жыў і працаваў у Кіеве. Вядомы наступныя яго месцы пражывання:
*  (цяпер вул. Сечавых Стральцоў), 26.
*  (цяпер вул. Івана Франка), 18 (1904—1913).
* , 24.
* , 7 і 54.
* , 4 (1920-я).

### Сям’я і нашчадкі 
11 лістапада 1916 года пабраўся шлюбам з Пелагеяй Саваўнай Бачынінай, з якой на той момант меў чатырох дзяцей: Мікалая, Паўла, Марыю і Вольгу.

* Багуміл Ваячак, пазней Фёдар Іванавіч Ваячак (1857—1934)
** Мікалай Фёдаравіч Ваячак — кантрабасіст, яхтсмен.
*** Таццяна Мікалаеўна Ваячак (1917—?) — арфістка, вучаніца вядомага педагога .
****  (нар. 1944) — украінскі кампазітар, музыкант, мастак, заснавальнік трох музычных калектываў.
*** Канстанцін Мікалаевіч Ваячак (1921—1942) — лейтэнант, загінуў на вайне.
** Павел Фёдаравіч Ваячак, пазней Павел Іванавіч Бачынін (1895—1976) — віяланчэліст і дырыжор, заслужаны дзеяч мастацтваў Малдовы.
*** Леанард Паўлавіч Бачынін
*** Вікторыя Паўлаўна Бачыніна
** Марыя Фёдараўна Рэйслер (1900—?) — жонка інжынера і пісьменніка А. У. Рэйслера.
*** Арэст Аляксандравіч Рэйслер (1920—?)
**** Аляксандр Арэставіч Рэйслер
**** Эма (прыёмная дачка)
** Вольга Фёдараўна Боткіна (1903—1977)
*** Іна Мікалаеўна Боткіна (1927—2008) — жонка беларускага мастака У. П. Кульваноўскага.
**** Аляксандра Кульваноўская (нар. 1956)
**** Вікторыя Кульваноўская (нар. 1963)

## Зноскі 
## Літаратура 
* Большая биографическая энциклопедия. 2009.
* ВОЯЧЕК Богуміл (Федір) Іванович // 
* 
* 
* 
* *Проценко Л., Костенко Ю.* Лук’янівське цивільне кладовище, путівник. — Вид. 2-ге. — Київ: Інтерграфік, 2001. — 192 с. — ISBN 966-532-012-2.
* 
* *Шамаєва К.* Чеські музиканти в Києві // Музика. 1981. № 5.

## Спасылкі 
* Багуміл Ваячак  на сайце 
* Багуміл Ваячак  на сайце Musician.ua
* Багуміл Ваячак  на сайце 

Катэгорыя:Кантрабасісты Чэхіі
Катэгорыя:Кантрабасісты Украіны
Катэгорыя:Кампазітары Чэхіі
Катэгорыя:Кампазітары Украіны
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Чэхіі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Украіны
Катэгорыя:Музычныя педагогі Украіны
Катэгорыя:Героі Працы