open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Камарынская нізіна

**Камарынская нізіна** — фізіка-геаграфічны і геамарфалагічны раён на Палескай нізіне, займае крайні паўднёвы ўсход Беларусі ў міжрэччы Дняпра і Прыпяці, на поўдні і ўсходзе мяжуе з Украінай. Працягласць да 70 км пры сярэдняй шырыні 30—50 км.

Мяжуе з Хойніцка-Брагінскай ўзвышанай раўнінай і Васілевіцкай нізінай на поўначы, Мазырска-Лельчыцкай раўнінай на захадзе. На паўднёвым захадзе Прыпяцкай зонай разломаў аддзяляецца ад Жытомірскага Палесся. З паўднёвага ўсходу прылягаюць нізіны Кіеўскага Палесся.

## Геалогія і рэльеф 
Тэрыторыя прымеркавана да трох буйных тэктанічных структур: большую цэнтральную частку займае Брагінска-Лоеўская седлавіна, аддзеленая Лоеўскім разломам ад Дняпроўска-Данецкага прагіна ва ўсходняй і паўднёва-ўсходняй частках нізіны. Заходняя частка займае ўскраіну Прыпяцкага прагіна. Крышталічны фундамент залягае на глыбіні ад 500 да 3000 м, асадкавы чахол складзены найбольш старажытнымі пародамі пермскай і каменнавугальнай сістэм (на поўдні), якія перакрываюцца алігацэнавымі пяскамі і пескавікамі. Чацвярцічныя адклады (магутнасць 40—60 м) прадстаўлены алювіяльнымі, балотнымі, радзей эолавымі паазерскімі і галацэнавымі ўтварэннямі.

У рэльефе пераважае плоская слабанахіленая алювіальная нізіна, прарэзаная далінамі рэк. Сярэднія абсалютныя вышыні да 130 м; вертыкальнае расчляненне рэльефу не перавышае 2 м/км² (толькі ў паўночнай частцы набліжаецца да 5 м/км²), гарызантальнае вагаецца ад 0,2 м/км² у (цэнтры) да 0,6 м/км² (на ўсходзе). Агульны нахіл паверхні накіраваны на поўдзень і паўднёвы ўсход; мясцовыя ўхілы — ад водападзелаў да далін Дняпра, Прыпяці, Брагінкі. Найбольшая разнастайнасць рэльефу сучаснай паверхні назіраецца ў далінах рэк і месцах развіцця эолавых форм, прадстаўленых асобнымі спадзістымі ўзгоркамі і градамі. Інтэнсіўна працякаюць торфаназапашанне і суфазійныя працэсы (на поўначы ў даліне р. Брагінка).

Значная частка Камарынскай нізіны забалочана. Распаўсюджаны балоты нізіннага тыпу (самае буйнае Пагамянскае плошчай 28,4 тыс. га). Азёрнасць нізіны адна з самых нізкіх на Беларусі (не перавышае 0,1 %); азёры плыткія, невялікія па плошчы, старычнага тыпу.

## Глебы і расліннасць 
Глебы пераважна тарфяна-балотныя і поймавыя. Лясістасць значная, павялічылася за кошт адчужэння радыяцыйназабруджаных зямель, у цэнтральнай частцы набліжаецца да 60 %.

Тэрыторыя Камарынскай нізіны найбольш пацярпела ад Чарнобыльскай катастрофы (1986). Большую яе частку займае Палескі радыяцыйна-экалагічны запаведнік.

## Літаратура 
* *Иванов Д. Л.* Комаринская низина // Природа Беларуси. Энциклопедия. В 3 томах. Том 1. Земля и недра. — Минск: Беларуская энцыклапедыя, 2010. — 464 с. — ISBN 978-985-11-0472-3 

Катэгорыя:Нізіны Беларусі
Катэгорыя:Рэльеф Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Геаграфія Брагінскага раёна
Вільгельм Лейбль

**Вільгельм Марыя Губертус Лейбль** (; ,  — , ) — нямецкі жывапісец, прадстаўнік нямецкага рэалізму.

## Біяграфія 
Вільгельм Лейбль нарадзіўся ў сям’і капельмайстра Кёльнскага сабора Карла Лейбля. Свае першыя ўрокі Вільгельм атрымаў у Германа Бекера. У 1864 годзе Лейбль паступіў у Мюнхенскую акадэмію выяўленчых мастацтваў і навучаўся ў Германа Аншуца, Аляксандра Штрэўбера і Артура Георга фон Рамберга, а з 1868 года — у Карла Тэадора фон Пілоці. У 1869 годзе ў яго з’яўляецца ў Мюнхене майстэрня, якую ён дзеліць з мастакамі Тэадорам Альтам, Рудольфам Хіртам дзю Фрэнэ і Іаганам Шперлем. Шэдэўрам гэтага ранняга перыяду творчасці Лейбля лічыцца «Партрэт спадарыні Гедон», дзякуючы якому ён здабыў сябра ў асобе Гюстава Курбэ. Француз Курбэ прыцягваў вялікую ўвагу сваімі рэалістычнымі працамі. Лейбль пабываў у Парыжы, дзе пазнаёміўся з творчасцю Эдуарда Манэ. У 1870 годзе ў Мюнхене вакол Лейбля мастакі, якія спавядалі падобныя з ім погляды, аб’ядналіся ў так званы «Кружок Лейбля». Гэта былі Вільгельм Трубнер, Карл Шух, Тэадор Альт, Карл Хайдэр, перыядамі таксама Ханс Тома. З 1873 года Лейбль аддаліўся ад мюнхенскага культурнага жыцця і пражываў з мастаком Іаганам Шперлем у Берблінгу і Бад-Айблінгу ў Верхняй Баварыі. У 1892 годзе Лейбль атрымаў прафесарскае званне. Пахаваны на Вюрцбургскіх галоўных могілках.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Вальтэр Лейсцікаў

**Вальтэр Лейсцікаў** (ням.: Walter Leistikow; , Бромберг, цяпер  — , Цэлендорф) — нямецкі мастак-пейзажыст, які працаваў у манеры югендштылю.

## Жыццё і творчасць 
У 1883 годзе будучы мастак прыехаў у Берлін паступаць у Берлінскую акадэмію мастацтваў, але прыняты не быў. Вучыўся жывапісу да 1887 года ў Германа Эшкі і Ганса Гудэ. У 1892 годзе ўвайшоў у лік заснавальнікаў мастацкай групы «11», якая выступала супраць класічнага акадэмізму ў жывапісе і за развіццё сучаснага мастацтва. Адмова арганізатараў выставіць карціну Лейсцікава «Возера Груневальд» на мастацкай выставе прывяла да заснавання Берлінскага сэцэсіёна ў 1899 годзе.

У сваіх пейзажах Лейсцікаў наседваў манеру мастакоў барбізонскай школы, аднак з цягам часу пачаў пазбягаць дэталізацыі і апісальных элементаў у сваіх палотнах, ствараючы буйнафарматныя творы, запоўненыя сілуэтамі і вобразамі з размытых ліній. У той жа час у яго позніх працах прыкметная і падкрэсленая стылізацыя, выкліканая ўплывам на мастака ар-нуво, не пераходзячая, аднак, у дэкаратыўную фармалістыку пейзажа.

24 ліпеня 1908 года Лейсцікаў застрэліўся з-за сваёй у той час невылечнай хваробы — сіфілісу.
Хендрык Лейс

Барон (з 1862) **Ян Аўгуст Хендрык Лейс** (нідэрл. Jan August Hendrik Leys) або **Анры Лейс** (фр. Henri Leys, ,  — , там жа) — бельгійскі мастак, які імкнуўся ўваскрасіць манеру «старых майстроў» Нідэрландаў і Германіі. Уладальнік ордэна Ганаровага легіёна і баварскага ордэна св. Міхаіла.

Сын кіраўніка антверпенскай друкарні, якая спецыялізавалася на друку на старых медных пласцінах. Першая гравюра Лэйса адлюстроўвала пахаванне і была выканана для лаўкі яго бацькі ў 1831 годзе. У Акадэміі мастацтваў вучыўся ў Густава Ваперса і Матэуса ван Брэ. У 1829—1832 гадах працаваў у студыі свайго сваяка Фердынанда Бракелера.

У 1835—1839 гадах Лейс жыў у Парыжы, дзе адчуў уплыў рамантыкаў (у першую чаргу Дэлароша). У 1839 годзе наведаў Нідэрланды, а ў 1852 годзе — Германію. Знаходзіўся пад моцным уплывам творчасці нідэрландскіх і нямецкіх майстроў XVI—XVII стагоддзяў. Пісаў карціны на гістарычныя і бытавыя тэмы. Атрымаўшы залатыя медалі на некалькіх сусветных выставах у Парыжы, уславіўся на ўсю Еўропу. Заказы да яго паступалі з Францыі, Вялікабрытаніі, Расіі.

З 1863 года да канца жыцця ўзначальваў манументальныя работы па роспісе рэканструяванай Антверпенскай ратушы.

## Спасылкі
Жан Леклер

**Жан Леклер** (1587/88,  — пахаваны 20 кастрычніка 1633) — мастак 17 стагоддзя з герцагства Латарынгіі. Ад творчасці Леклерка засталося толькі шэсць аўтэнтыфікаваных карцін, але захаваліся шматлікія афорты і гравюры.

Леклер нарадзіўся і памёр у Нансі. Вучыўся ў венецыянскага майстра Карла Сарачэні. Леклер вядомы сваім майстэрствам начных светлавых эфектаў і яркасцю сцэн.
Леклер

**Леклер** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Жан Леклер, французскі мастак
* Жан-Мары Леклер, французскі скрыпач і кампазітар
Кіта (Грэнландыя)

**Кіта** (Заходняя Грэнландыя) — тэрыторыя (акруга) Грэнландыі. Гістарычна найбольш населеная (90 %) акруга, якая найперш прываблівала пасяленцаў як інуітаў, так і пазней вікінгаў і датчан. Гэта адбываецца з прычыны адносна мяккага клімату — ледніковы шчыт практычна нідзе не падступае да мора, застаючыся ў глыбіні вострава, пасёлкі размешчаныя ў глыбіні фіёрдаў, абаронены ад штармоў Бафінава заліва, а цёплае Лабрадорскае цячэнне дазваляе мору не замярзаць. Сталіцай акругі з’яўляецца таксама сталіца краіны Нук. На тэрыторыі Заходняй Грэнландыі размешчаны практычна ўсе муніцыпалітэты, за выключэннем трох, усе, за выключэннем таксама трох, размешчаны на самым востраве Грэнландыя, а яшчэ тры — на бліжэйшых астравах. Асноўны занятак насельніцтва, як і па ўсёй Грэнландыі — паляванне і рыбалоўства.

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Грэнландыі
Спангл (Вашынгтон)

**Спангл** () — горад у акрузе Спокан, штата Вашынгтон, ЗША.

Заснаваны ў 1872 годзе Уільямам Спенглем.

## Насельніцтва 
* 2010 год — 278 чалавек (перапіс). Шчыльнасць — 302 чалавекі/км². Расавы склад: белыя — 97,5 %, карэнныя амерыканцы — 1,4 %, азіяты — 0,4 %.

Катэгорыя:Гарады Вашынгтона
Барт ван дэр Лек

**Барт ван дэр Лек** (; , Утрэхт, Нідэрланды — , Бларыкум, Нідэрланды) — галандскі мастак, адзін з заснавальнікаў руху «Стыль».

## Біяграфія 
Барт ван дэр Лек нарадзіўся ў 1876 годзе ва Утрэхце, у сям’і маляра. Ва ўзросце 14 гадоў пакінуў школу і доўгі час працаваў чаляднікам у розных вітражных майстэрнях. Гэты досвед аказаў уплыў на яго творчасць.

З 1900 па 1904 год, дзякуючы атрыманай стыпендыі, навучаўся ў Школе мастацтваў і рамёстваў Амстэрдама, а таксама ў Амстэрдамскай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.

У 1910 годзе пазнаёміўся з Х. П. Брэнэрам, мастаком, мастацтвазнаўцам і гандляром творамі мастацтва, які набыў некалькі работ ван дэр Лека. Пазней Брэнэр прадставіць яго Алене Крэлер-Мюлер, вядомаму калекцыянеру мастацтва. Яна доўгія гады падтрымлівала мастака, набываючы большую частку яго работ, якія да гэтага часу знаходзяцца ў створаным ёю музеі.

У 1916 годзе ван дэр Лек сустракае Піта Мандрыяна, заснавальніка руху «Стыль». Знаёмства з Мандрыянам і яго тэорыяй акажа вялікі ўплыў на ван дэр Лека, але іх супрацоўніцтва будзе нядоўгім. Ужо ў 1918 годзе ван дэр Лек парывае з групай і распрацоўвае ўласную стылістыку, узбагачаную ідэямі неапластыцызму, але шмат у чым адыходзячую ад яго прынцыпаў.

Ван дэр Лек памёр 13 лістапада 1958 года ва ўласнай студыі за мальбертам.

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XIX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў XX стагоддзя
Музычны аўтамат

**Музычны аўтамат** — электрамеханічны апарат для аўтаматычнага прайгравання музычных грамафонных пласцінак. Класічны механізм складаецца з , узмацняльніка, гучнагаварыцеля і прылады для аўтаматычнага выбару грамкружэлкі. Прыводзіцца ў дзеянне манетай ці жэтонам. Іншыя назвы музычнага аўтамата: *«аўтаматычны »*, *«нікельадэон»* (), *«джук-бокс»* ().

Музычныя аўтаматы ўстанаўліваюцца, як правіла, у кафэ, барах, рэстаранах, танцавальных клубах і іншых месцах адпачынку. Немалаважнай рысай музычнага аўтамата з’яўляецца яго стыльны дызайн, які прываблівае ўвагу. Перыяд росквіту музычных аўтаматаў ва ўсім свеце прыпаў на 1930—1960-я гады. Сучасныя музычныя аўтаматы могуць прайграваць кампакт-дыскі ці прайграваць музыку з цвёрдага дыска.

## Літаратура
*

## Спасылкі
Катэгорыя:Гукаўзнаўляльная апаратура
Антон Лемдэн

**Антон Лемдэн** (, Цабай, Чэхаславакія — , ) — аўстрыйскі жывапісец, гравёр і сузаснавальнік Венскай школы фантастычнага рэалізму.

Лемдэн вучыўся з 1945 года ў Альберта Пэрыса Гютэрсла ў Акадэміі прыгожых мастацтваў у Вене, дзе пазней выкладаў у якасці прафесара з 1971 па 1997 год. У 1948 годзе Лемдэн стаў членам Арт-клуба. У 1962 годзе атрымаў пасаду выкладчыка ў Стамбуле. Сярод іншага ён спраектаваў станцыю метро Volkstheater у Вене і касцёл у Стамбуле, які належыць каледжу Святога Георгія.

Першая манаграфія Лемдэна была апублікавана ў 1968 годзе Альфрэдам Шмелерам пад назвай «World Landscapes».

Катэгорыя:Мастакі Аўстрыі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Графікі XXI стагоддзя
Пінбол

**Пінбол** () — тып , у якой  набірае гульнявыя балы, маніпуліруючы адным або больш металічнымі шарыкамі на гульнявым полі, накрытым шклом (на пінбол-машыне), пры дапамозе лапак (фліпераў). Асноўная мэта гульні — набраць яе мага большую колькасць гульнявых балаў. Другая па важнасці мэта — максімальна павялічыць працягласць гульні (пры дапамозе экстра-шарыкаў () і трымання шарыка на гульнявым полі як мага даўжэй) і атрымаць бясплатную гульню ().

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гульнявы бізнес
Франсуа Лемуан

**Франсуа Лемуан** (; François Le Moine; ,  — , ) — французскі жывапісец і малявальшчык, акадэмік Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры (з 1718 года; асацыіраваны член з 1716); вядомы прадстаўнік мастацтва ракако, стваральнік кампазіцый на міфалагічныя сюжэты, настаўнік Франсуа Бушэ і Шарля-Жазефа Натуара.

Катэгорыя:Мастакі Францыі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі ракако
Катэгорыя:Прыдворныя мастакі
Жан Лемааль

**Жан Лемааль** (; , Аўтон-дзю-Перш, Францыя — , Шыі-Мазарэн, Францыя) — французскі жывапісец, тэатральны дэкаратар і скульптар. Адзін з найважнейшых прадстаўнікоў абстрактнага жывапісу пасля Другой сусветнай вайны.

Правёў дзяцінства ў дэпартаменце Ардэш і часта ездзіў у Брэтань. У 1923 годзе паступіў у сярэднюю школу Ансі. З 1926 года вучыўся ў Школе вытанчаных мастацтваў у Ліёне. Ён наведваў музеі, займаўся жывапісам і літаратурай Элі Фора.

У 1929 годзе пераехаў у Парыж. Там ён вывучаў мастацтва Поля Сезана, Ле Карбюзье, сучасныя плыні кубізму і фавізму і творчасць Атона Фрыеза, Амедэа Мадыльяні, Хаіма Суціна і Андрэ Дэрэна. У Луўры ён капіяваў карціны розных эпох.

Пачаў вучыцца ў Акадэміі Манпарнаса. У 1931 годзе ён пазнаёміўся з Альфрэдам Манесье, а ў 1935 годзе з Жанам Бертолем. З абодвума ён сябраваў. Разам з Альфрэдам Манесье паступіў у Акадэмію Рэнсана разам з Ражэ Бісьерам. Разам з Эцьенам Мартэнам і Франсуа Сталі Лемааль займаўся скульптурай.

Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Скульптары Францыі
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Манцэвіч

**Манцэвіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Барысавіч Манцэвіч — беларускі журналіст, выдавец.
* Анастасія Пятроўна Манцэвіч — савецкі навуковец-археолаг беларускага паходжання.
* Барыс Флоравіч Манцэвіч (нар. 1933) — беларускі журналіст, пісьменнік.
* Наста Манцэвіч — беларуская паэтэса, пісьменніца.
* Флор Данатавіч Манцэвіч (1890—1941) — беларускі педагог, грамадскі дзеяч.
1976 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**1976** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.

## Мерапрыемствы і падзеі 
У лістападзе выйшла гульнявая прыстаўка «Fairchild Channel F» — першая .

## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
* 13 мая — «Breakout» (платформа «Atari 2600»).
*«Death Race» (платформа — аркадны аўтамат).

## Спасылкі
Катэгорыя:1976
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
Пітэр Лелі

**Пітэр Лелі** (, сапраўднае імя Пітэр ван дэр Фес, ; , , Германія — , ) — англійскі жывапісец галандскага паходжання, вядучы англійскі партрэтыст XVII стагоддзя.

## Жыццё і творчасць 
Пітэр Лелі нарадзіўся ў Зосце ў 1618 годзе. Атрымаў мастацкую адукацыю ў Харлеме, дзе ён быў вучнем Пітэра Франса дэ Грэбера. Ён стаў майстрам Гільдыі Святога Лукі ў Харлеме ў 1637 годзе. Карціны з яго галандскага перыяду жыцця, якія з упэўненасцю можна вызначыць, як працы Лелі, да гэтага часу невядомыя. У 1641 годзе перабіраецца ў Англію, дзе выступае як прадаўжальнік творчасці ван Дэйка. Партрэтны жывапіс у Англіі, які расквітнеў у XVIII стагоддзі, у XVII стагоддзі выконваўся выключна замежнымі майстрамі, якія знаходзілі шматлікую кліентуру пры каралеўскім двары.

Першыя вядомыя жанравыя палотны Лелі нясуць выразны ўплыў Караваджа і яго паслядоўнікаў у Утрэхце. Але ўжо ў сваім першым партрэце мастак паказвае відавочнае падабенства з манерай ван Дэйка, якую ў сваіх наступных працах яшчэ больш развіў. Будучы на службе ў лорда Нартамберленда, капіюе карціны ван Дэйка. У той жа час стварае і шэраг арыгінальных палотнаў. Пасля рэстаўрацыі Сцюартаў, працуе як прыдворны мастак караля Карла II Англійскага. Ён быў прысвечаны ў рыцары ў 1679 годзе.

Сярод яго вучняў былі Джон Грынхіл і Уільям Вісінг.

Катэгорыя:Мастакі Англіі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты
Катэгорыя:Мастакі XVII стагоддзя
Tank

**«Tank»** — гульнявы аўтамат, які працуе пры апусканні жэтонаў. Уяўляе сабой простую  для двух гульцоў. Выпушчаны 5 лістапада 1974 года кампаніяй «»,  «Atari».

Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1974 года
Breakout

**«Breakout»** — , падобная да «Pong», створаная фірмай «Atari» ў 1976 годзе. У  рушыў услед працяг «Super Breakout». З’яўляецца найбольш вядомым прадстаўніком гульняў жанру «».

Верхняя траціна гульнявога экрана занятая шэрагамі брускоў. Па экране, адскокваючы ад верхняй і бакавых меж экрана, рухаецца мяч. Трапляючы ў брусок, мяч адскоквае, а брусок знікае. Гулец губляе адно жыццё, калі мяч удараецца ў ніжнюю частку экрана; каб прадухіліць гэта, у гульца ёсць рухомая ракетка, з дапамогай якой мяч можна адкінуць назад у верхнюю частку экрана.

Аркадны аўтамат быў абсталяваны чорна-белым маніторам, аднак брускі выглядалі каляровымі, бо на верхняй частцы манітора былі размешчаны афарбаваныя кавалачкі празрыстай матэрыі.

Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1976 года
Space Race

**«Space Race»** () —  відэагульня вытворчасці кампаніі «Atari inc.» Была створана ў ліпені 1973 года і стала другой гульнёй кампаніі «Atari» пасля «Pong». Гульнявы аўтамат мог захоўваць рэкорды ў табліцы рэкордаў.

Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1973 года
Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарных гульняў
Maze War

**«Maze War»** (, таксама вядомая як **The Maze Game**, **Maze Wars**, **Mazewar** ці проста **Maze**) — відэагульня 1973 года, першапачаткова створаная для «Imlac PDS-1» Стывам Колі ў Даследчым цэнтры Эймса NASA. Нароўні з «» і «Spasim» стала адной з прабацькаў сучасных шутараў ад першай асобы, а таксама першай гульнёй з рэжымам .

Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Шутары ад першай асобы
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1973 года
Луі Ленен

**Луі Ленен** (; 1593 — ) — французскі мастак, адзін з трох братоў Ленен. Майстар групавых партрэтаў з жыцця сялян.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1593 годзе ў горадзе Лан (па іншых дадзеных у 1603 годзе). Луі быў перадапошнім з пяці сыноў заможнага селяніна і вінароба Ісака Ленена (). Разам са сваімі братамі некалькі гадоў вучыўся жывапісу, пакуль не адправіўся ў Парыж незадоўга да 1630 года. У Парыжы з братамі-мастакамі жыў у абацтве Сен-Жэрмен-дэ-Прэ.

Разам з Антуанам і Мацье Луі працаваў над упрыгожаннем знакамітай капліцы Юнай Дзевы ў Сен-Жэрмен-дэ-Прэ. У 1648 годзе ён стаў адным з першых чальцоў толькі што створанай Каралеўскай скульптуры ().

Памёр 23 мая 1648 года ў Парыжы, а праз два дні пасля яго смерці памёр брат Антуан. Работы мастака знаходзяцца ў многіх музеях свету, у тым ліку Лонданскую нацыянальную галерэю, Музей Вікторыі і Альберта, Musée national des beaux-arts (Алжыр).

Браты не заўсёды падпісвалі свае творы, і да гэтага часу такія працы без аўтарства цяжка аднесці асабіста да кагосьці з іх.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Францыі
Альфрэд Леніца

**Альфрэд Леніца** (, Паб’яніцы — , ) — польскі жывапісец, бацька Яна Леніцы і Дануты Канвіцкай. Цесць Тадэвуша Канвіцкага.

Вучобу пачаў у 1922 годзе на юрыдычным і эканамічным факультэце Познанскага ўніверсітэта. Адначасова вучыўся музыцы ў музычнай кансерваторыі. Свае жывапісныя інтарэсы паглыбіў, вучыўшыся ў Прыватным інстытуце выяўленчага мастацтва пад кіраўніцтвам Адама Ганіткевіча.

У 1930-я гады Альфрэд Леніца пісаў фігуратыўныя карціны, пераважна нацюрморты і пейзажы, на ўзор кубізму.

На пачатку Другой сусветнай вайны высланая з Познані сям’я Леніца выехала ў Кракаў. Вайна стала пераломным момантам у кар’еры жывапісца. Кракаўская мастацкая супольнасць, засяроджаная вакол Тадэвуша Кантара, і асабліва яго сяброўства з Ежы Куяўскім, паглыбілі цікавасць жывапісца да авангарду.

У 1945 годзе Альфрэд Леніца вярнуўся ў Познань, дзе заняўся мастацкай дзейнасцю. У 1947 годзе стаў сузаснавальнікам авангарднай групы 4F + R. Пасля гадоў спроб і пошукаў Леніца ўсё больш і больш імкнуўся да абстракцыі і ташызму. У 1948 г. удзельнічаў у 1-й выставе сучаснага мастацтва ў Кракаве, арганізаванай Тадэвушам Кантарам. У 1949 годзе ўзначаліў брыгаду жывапісцаў, якія афармлялі гатэль «Базар» у Познані.
Pong

**«Pong»** — адна з ранніх  відэагульняў. Гэта тэнісная спартовая гульня з выкарыстаннем простай , распрацаваная і выпушчаная фірмай «Atari» у 1972 годзе. «Pong» называюць першай у гісторыі камерцыйна паспяховай відэагульнёй, а з яе імем звязваюць з’яўленне .

Ідэю пінг-понгу для стварэння гульні прапанаваў  свайму супрацоўніку, праграмісту Алану Алькарну. У той час у Алана не было досведу распрацоўкі гульняў, і «Pong» стаў для яго трэніровачным праектам. Ідэя пінг-понгу для відэагульняў у той час ужо была рэалізаваная ў «Magnavox Odyssey», і гэта прывяло да пазову супраць «Atari».

Падчас каляднага сезона 1975 года «Atari» выпусціла хатнюю версію «Pong» эксклюзіўна для рознічных крам «». Гэта абярнулася камерцыйным поспехам і прывяло да з’яўлення яе клонаў, такіх як «» ад «Nintendo», якая стала першай уласнай прыстаўкай для яе. Гульня была перавыдадзена на хатніх і партатыўных платформах.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1972 года
Грамафонная пласцінка

**Грамафонная пласцінка**, таксама вядома як **грампласці́нка**, **кружэ́лка**, **плы́та** ()  —   гукавой інфармацыі — , на адной або на абодвух баках якога нанесена бесперапынная канаўка (гукавая дарожка) у выглядзе спіралі. Вертыкальны профіль гукавай дарожкі мадуляваны гукавы хваляй. Доўгі час (прыкладна з канца XIX і да канца XX стагоддзя) была самым папулярным носьбітам музычных запісаў, недарагім, прыдатным для масавага , якія забяспечваюць  гуказапісу і прыдатным для прайгравання на адносна простай і таннай апаратуры.

Для «прайгравання» (узнаўлення гуку) грампласцінак выкарыстоўваюцца спецыяльна прызначаныя для гэтай мэты апараты: грамафоны, , у далейшым —  і .

Пры руху па дарожцы грампласцінкі  прайгравальніка пачынае  (паколькі форма дарожкі, якая залежыць ад запісанага сігналу, нераўнамерная ў плоскасці пласцінкі ўздоўж яе радыусу і перпендыкулярна кірунку руху іголкі). Вібрацыі іголкі перадаюцца альбо , якая непасрэдна прайграе гук, альбо пераўтваральніку механічных ваганняў у электрычныя (), сігнал якога падаецца на ўзмацняльнік.

Галоўнай добрай якасцю грампласцінкі з’яўлялася выгода масавага тыражавання шляхам гарачай , акрамя таго, грампласцінкі не схільныя дзеянню электрычных і магнітных палёў. Недахопамі грампласцінак з’яўляюцца схільнасць уплыву змен тэмпературы і вільготнасці, механічным пашкоджанням (з’яўленне драпін), а таксама непазбежнаму пры сталым выкарыстанні зносу (зніжэнне і страта аўдыяхарактарыстык). Акрамя таго, грампласцінкі забяспечваюць меншы , чым больш сучасныя фарматы захоўвання гуказапісаў.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Носьбіты інфармацыі
1887 год у гісторыі музыкі

**1887** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
Здзейснена адкрыццё грамафоннай пласцінкі.
## Творы 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Туну

**Туну** () або **Усходняя Грэнландыя** () — адна з грэнландскіх тэрыторый (amt), якія існавалі да 31 снежня 2008 года. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляўся Тасілак. У правінцыю ўваходзілі муніцыпалітэты Амасалік і . Паўночную частку правінцыі займала частка Паўночна-Усходняга Грэнландскага нацыянальнага парка. Абмывалася на ўсходзе Грэнландскім і Нарвежскім морамі. На захадзе межавала з акругай Кіта. Насельніцтва  (2005).

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Грэнландыі
Авана

**Авана** (Паўночная Грэнландыя; ) — тэрыторыя, якая існавала да 1 студзеня 2009 года ў Грэнландыі. Адміністрацыйны цэнтр — Каанаак. Гэта быў найменш густанаселены рэгіён у свеце з насельніцтвам 843 чалавекі, якія жылі на плошчы  са шчыльнасцю 0,0079 чалавек на квадратны кіламетр. Агульная плошча зямлі, уключаючы пакрытую лёдам, складала больш . На поўдні паўночнага захаду меў межы з Канадай.

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Грэнландыі
Генрых Кнір

**Генрых Кнір** (; , , цяпер Сербія — , Штаўдах, Баварыя) — нямецкі мастак.

Вучыўся жывапісу ў Венскай акадэміі мастацтваў у Крысціяна Грыпенкерля і Карла Вурцынгера, затым у Мюнхенскай акадэміі мастацтваў у Габрыэля фон Хакля і Людвіга Лёфца. У 1888—1914 г. трымаў прыватную школу жывапісу ў Мюнхене, дзе вучыліся, у прыватнасці, Эдмунд Штэпес, Эміль Орлік і Паўль Клее. З 1898 па 1910 г. ён таксама выкладаў у Мюнхенскай акадэміі.

Найбольшай вядомасці Кнір дасягнуў у гады Трэцяга рэйха. Выкананы ім парадны партрэт Гітлера (1935), прызначаны для адкрыцця штогадовай Вялікай Германскай выставы мастацтваў у Мюнхене, стаў адным з найболей прызнаных афіцыйных малюнкаў фюрара; Кнір таксама напісаў пасмяротны партрэт маці Гітлера.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Пётр Паўлавіч Дзема

**Пётр Паўлавіч Дзема** (нар. , в. Сенча, Лохвіцкі павет, Палтаўская губерня, Расійская імперыя — ?) — педагог, рэктар Брэсцкага настаўніцкага інстытута (1946—1948). Кандыдат педагагічных навук (1946), дацэнт (1947).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 2 кастрычніка 1910 года ў вёсцы Сенча Лохвіцкага павета Палтаўскай губерні ў сям’і селяніна-серадняка. У 1929 годзе скончыў педагагічны тэхнікум. З 1929 па 1930 год працаваў настаўнікам Ручанскай сямігадовай школы Палтаўскай вобласці. У 1930 годзе паступіў на інспектарскае аддзяленне Палтаўскага інстытута сацыялістычнага выхавання. Пасля расфарміравання аддзялення ў кастрычніку 1931 года пераведзены на завочнае навучанне і накіраваны на працу загадчыкам сямігадовай школы ў Міргарадскім раёне. Па заканчэнні завочнага аддзялення інстытута і інспектарскіх курсаў у 1933 годзе працаваў інспектарам школ Нова-Вадалажскага раённага аддзела народнай адукацыі. Паступіў у аспірантуру пры Навукова-даследчым інстытуце школ Наркамасветы БССР у 1938 годзе, аспіранты якога ў 1940 годзе былі пераведзены ў аспірантуру Мінскага педінстытута, якую паспяхова скончыў 10 чэрвеня 1941 года і прадставіў да абароны дысертацыю ў Савет БДУ. У лютым 1946 года абараніў дысертацыю і атрымаў вучоную ступень кандыдата педагагічных навук.

З лістапада 1935 года працаваў выкладчыкам педагогікі ў Гомельскім педагагічным тэхнікуме і педрабфаку, пазней у 1935—1937 гадах займаў пасаду асістэнта Рагачоўскага педтэхнікума і настаўніцкага інстытута. Са жніўня 1937 года працаваў у Мазырскім педвучылішчы. На пачатку Вялікай Айчыннай вайны быў эвакуяваны ў Тамбоў, а потым у Маскву.
У лістападзе 1941 года дабраахвотна праз Кіеўскі ваенкамат Масквы пайшоў у армію. У 1941—1943 гадах чырвонаармеец, малодшы палітрук, начальнік бібліятэкі 57 асобнага запаснога батальёна сувязі ў Маскве, у 1943—1945 гадах служыў на Данскім, Цэнтральным, 1-ым Беларускім франтах палітработнікам, агітатарам асобнага палка сувязі генштаба і аўтамабільнага палка, прапагандыст эвакуацыйнага шпіталя, лектар Дома Чырвонай Арміі, быў лёгка паранены, вайсковае званне «капітан».

Пасля дэмабілізацыі ў снежні 1945 года на працягу студзеня − сакавіка 1946 года працаваў старшым навуковым супрацоўнікам Навукова-даследчага інстытута школ Народнага камісарыята асветы БССР. 6 сакавіка 1946 года загадам НКА БССР прызначаны рэктарам Брэсцкага настаўніцкага інстытута. Гэтае рашэнне ўзгоднена з Брэсцкім абкамам 4 ліпеня 1946 года і зацверджана ЦК КП(б) Б. Працаваў на пасадзе рэктара па ліпень 1948 года.

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонай Зоркі
* Медаль «За абарону Масквы»
* Медаль «За вызваленне Варшавы»
* Медаль «За ўзяцце Берліна»
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Знак «Выдатнік народнай асветы» (1947)

## Спасылкі 
* Сайт Брестского государственного университета им. А. С. Пушкина.

Катэгорыя:Рэктары Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Крыж Тысячагоддзя (Гданьск)

**Крыж Тысячагоддзя** () — помнік у Гданьску ў выглядзе крыжа, усталяваны на Градавай гары, якая з'яўляееца часткай комплекса Градзіска.

Ён быў усталяваны ў гонар Вялікага юбілею 2000 года - свята ўваходжання Каталіцкага Касцёла ў трэцяе тысячагоддзе, ініцыяванае Янам Паўлам ІІ як юбілейны год. Свята працягвалася з 24 снежня 1999 года па 6 студзеня 2001 года.

Помнік быў пабудаваны ў 2000 годзе на вяршыні Іерусалімскага бастыёна па праекце Яцака Лучака. Крыж мае вышыню больш за 16 метраў і стаіць на месцы, якое ў гады Другой сусветнай вайны займала зенітная ўстаноўка. Першапачаткова планавалася паставіць больш высокі помнік (больш за 20 м) і ў іншым выглядзе. 3 верасня 2000 года помнік быў асвечаны мясцовымі каталіцкімі іерархамі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Гданьска
Стшэлева (Куяўска-Паморскае ваяводства)

**Стшэлева** () — вёска ў Польшчы. Уваходзіць у склад Быдгашчскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Насельніцтва 600 чалавек.

## Славутасці 
* Сядзіба ў Стшэлеве
* Капліца

Стшэлева. Капліца 1.jpg|Капліца
Сядзіба ў Стшэлеве (2022-06-23) 5.jpg|Былая сядзіба
Сядзіба ў Стшэлеве (2022-06-23) 9.jpg|Сядзіба ў 2022 годзе
Сядзіба ў Стшэлеве (2022-06-23) 25.jpg|Дарога да сядзібы
Сядзіба ў Стшэлеве (2022-06-23) 13.jpg|Сядзібны парк

## Спасылкі
Літафільныя элементы

**Літафільныя элементы**&nbsp;— група хімічных элементаў (54 элементы), якія складаюць асноўную масу мінералаў зямной кары (літасферы)&nbsp;— каля 93 % масы зямной кары і каля 97 % масы солевага складу . У прыродзе пераважная маса гэтых элементаў ўваходзіць у склад сілікатаў, але таксама распаўсюджаныя іх аксіды, , , сульфаты, фасфаты.

Да літафільных элементаў ставяцца кісларод, крэмній, алюміній, бор, тытан, вуглярод, усе шчолачныя і шчолачназямельныя металы, галагены і .

## Гл. таксама 
* 

## Літаратура 
* Мала гірнича енциклопедія : у 3 т. / за ред. В. С. Білецького. — Д. : Донбас, 2007. — Т. 2 : Л — Р. — 670 с. — ISBN 57740-0828-2.

Катэгорыя:Геахімія
Катэгорыя:Генетычная мінералогія
Могілкі неіснуючых могілак

**Могілкі неіснуючых могілак** () — мемарыял у Гданьску, які ўшаноўвае памяць аб 27 гарадскіх могілак розных канфесій, знішчаных пасля Другой сусветнай вайны, у асноўным у 1970-я гады. Знаходзіцца ў парку ля падножжа Градавай гары на тэрыторыі Градзіска. Тут праходзяць экуменічныя малебны і ўрачыстасці.

Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны Гданьск быў адноўлены. У той час гарадскія некропалі былі неўпарадкаваныя, і сваякі многіх пахаваных там загінулі падчас баёў або з’ехалі з горада назаўжды. Пасля спынення пахаванняў, большасць гарадскіх могілак былі зачыненыя, а на мяжы 1960-1970-х гадоў канчаткова ліквідаваныя. Слядоў ад іх засталося няшмат - часцей за ўсё ў выглядзе парка і сквера з правільнымі лініямі дарожак, якія адлюстроўваюць планіроўку старых могілак. На многіх надмагіллях былі надпісы на нямецкай мове, што спрыяла паскарэнню іх ліквідацыі. Тэрыторыі былых могілак нярэдка адводзілі і пад забудову жылля і будаўніцтва дарог.

У маі 1998 года гарадская рада Гданьска падтрымала грамадскую ініцыятыву і спецыяльнай пастановай ухваліў ідэю ўшанавання неіснуючых могілак горада шляхам усталявання адпаведнага мемарыяла. Краевугольны камень для могілак быў закладзены 31 кастрычніка 2000 года, а помнік быў адкрыты 24 мая 2002 года падчас 1-га Сусветнага кангрэсу гданьчан. Аўтары праекта — Ганна Клементоўская і Яцэк Крэнц.

Планіроўка мемарыяла нагадвае храм. Размяшчэнне дрэў размяжоўвае нешта накшталт нефа і прыдзелаў. Паміж імі стаяць каменныя калоны ў форме ствалоў, якія сімвалізуюць паміраючыя дрэвы. На рэштках надмагілляў розных канфесій знаходзіцца гранітная пліта, якая ўтварае адначасова і ахвярны алтар, і катафалк. На пастаменце надпіс «*Тым, хто нават імені не мае на магіле, і толькі Бог знае, як іх зваць*». Рады дрэў злучаны жывым плотам, утвораным у форме апсіды. На скрыжаванні апсіды адкрываецца від на сцяну з светлага каменя, якая сімвалізуе праход для памерлых на шляху ў вечнасць.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Гданьска
Віктар Уладзіміравіч Шумігай

**Віктар Уладзіміравіч Шумігай** (6 жніўня 1936, Гомель, Беларусь —) — народны настаўнік Рэспублікі Узбекістан (1992).

Скончыў Харэзмскі педагагічны інстытут (1961). З 1956 па 2000 год настаўнік рускай мовы і літаратуры ў школы № 75 чыгуначнікаў Ургенча, цяпер школа № 28, намеснік дырэктара і дырэктар.

Катэгорыя:Настаўнікі Узбекістана
Катэгорыя:Педагогі Узбекістана
Катэгорыя:Постаці Узбекістана
Катэгорыя:Адукацыя ва Узбекістане
Канстанцінаўская града

**Канстанцінаўская града** — форма рэльефу на захадзе Мядзельскага раёна Мінскай вобласці, выдзяляецца ў складзе фізіка-геаграфічнага раёна Нарачана-Вілейская нізіна. Цягнецца з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход уздоўж паўднёва-ўсходняга берага возера Свір. Вышыня 190—200 м, найбольшая 232 м.

Магутнасць асадкавага чахла каля 380 м. Пашыраны адклады сярэдняга дэвону (мергелі, даламіты з праслоямі глін, пясчанікаў), чацвярцічныя валунныя супескі і суглінкі, пясчана-галечны матэрыял, участкі маламагутнага покрыва з водна-ледавіковых супескаў. Фарміраванне грады звязана з краявой зонай акумуляцыі паазерскага зледзянення.

Рэльеф грады сярэдне- і буйнаўзгорысты з ваганнямі адносных вышынь 15—20 м, радзей 25—30 м. Канстанцінаўская града — сістэма ўзгоркаў акруглай формы з выпуклымі, часам плоскімі вяршынямі. Грэбень грады ўзгорыста-хвалісты, парэзаны седлавінамі. Схілы асіметрычныя: паўднёва-заходні стромкі (10—30°), паўночна-ўсходні спадзісты, паступова пераходзіць у водна-ледавіковую раўніну. Трапляюцца камавыя ўзгоркі (вышыня 5—15 м), складзеныя з тонкаслаістых пяскоў з уключэннем жвіру і галькі, а таксама замкнёныя сподкападобыыя западзіны тэрмакарставага паходжання. У двух месцах града парэзана далінамі прарыву рэк Страча і Вялікі Перакоп.

Глебы дзярнова-падзолістыя сярэдне- і слабаападзоленыя, месцамі слабаэрадзіраваныя супясчана-сугліністыя. Лясы яловыя, радзей хваёвыя кусцікава-зеленамошныя і зеленамошна-чарнічныя. Пад ворывам да 40 % тэрыторыі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Геаграфія Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Рэльеф Мінскай вобласці
Катэгорыя:Узвышшы Беларусі
Чарнігаў (рота паліцыі)

**Рота «Чарнігаў»** () — падраздзяленне патрульнай паліцыі Украіны асаблівага прызначэння, створанае 16 красавіка 2014 года, як добраахвотніцкі батальён патрульнай службы міліцыі асаблівага прызначэння ў структуры МУС Украіны на тэрыторыі Чарнігаўскай вобласці.

Галоўныя задачы, якія стаяць перад спецпадраздзяленнем — ахова грамадскага парадку на Чарнігаўшчыне, а таксама абарона тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы. Пасля праходжання курсу падрыхтоўкі і баявога зладжвання батальён «Чарнігаў» з чэрвеня 2014 года знаходзіўся ў зоне Данбаскага канфлікту.

## Спасылкі 
* Батальйон спецпризначення «Чернігів» у Фейсбуці
* В Україні створено 30 спецпідрозділів особливого призначення,&nbsp;— Арсен Аваков
* Бійці спецбатальйону «Чернігів» отримали високі нагороди МВС (ФОТО),&nbsp;— прес-служба МВС України 
* Бійці спецбатальйону «Чернігів» повернулися із зони АТО на короткостроковий відпочинок (ФОТО),&nbsp;— прес-служба МВС України
* Голова Луганської ОДА відзначив мужність та професіоналізм правоохоронців, які загинули під час виконання службових обов'язків у зоні АТО (ФОТО),&nbsp;— прес-служба МВС України
* Дитячий малюнок&nbsp;— талісман захисника вітчизни (ФОТО),&nbsp;— прес-служба МВС України
* Бійці спеціального батальйону міліції «Чернігів» повернулися із зони АТО (ФОТО),&nbsp;— прес-служба МВС України 
* Школярі привітали бійців спецбатальйону «Чернігів» зі святом Святого Миколая (ФОТО),&nbsp;— прес-служба МВС України
Катэгорыя:З’явіліся ў 2014 годзе
Спроба згону рэйса 448

23 студзеня 2001 года рэгулярны пасажырскі рэйс 448, які накіроўваўся з Саны ў Хадэйду, пілатуемы капітанам Амерам Анісам, быў сагнаны.

Boeing 727-2N8 кампаніі «Yemenia» вылецеў з міжнароднага аэрапорта Саны, здзейсніўшы прыпынак у аэрапорце Таіз-Аль-Джанад. На борце 101 чалавек — 91 пасажыраў, сярод якіх былі пасол ЗША ў Емене, намеснік кіраўніка місіі ЗША у\ў Емене і пасол Емена ў ЗША, і 10 членаў экіпажа.

Праз пятнаццаць хвілін пасля ўзлёту чалавек, узброены пісталетам, запатрабаваў ляцець у Багдад (Ірак). У дадатак ён сцвярджаў, што ў яго чамадане схавана выбухоўка. Лётны экіпаж пераканаў згоншчыка спачатку накіравацца ў Джыбуці, каб заправіцца дастатковай колькасцю паліва для дадзенага палёту. Адзіным пацярпелым апынуўся бортінжынер, які быў паранены падчас сутычкі з тэрарыстам.

Згоншчыкам аказаўся беспрацоўным іракцам, які спрабаваў працаўладкавацца за мяжой. У сакавіку таго ж года злачынца экстрадавалі ў Емен, дзе прысудзілі да 15 гадоў турэмнага зняволення.

Катэгорыя:Падзеі 23 студзеня
Катэгорыя:Студзень 2001 года
Катэгорыя:Захопы закладнікаў
Катэгорыя:Згоны самалётаў
Васіль Васільевіч Дурдзінец

**Дурдзінец Васіль Васільевіч** (; нар.  года) — украінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, часова выконваў абавязкі прэм’ер-міністра Украіны ў 1997 годзе.

З 1960 года — камсамольскі работнік. З 1970 года займаў пасады ў абласных і цэнтральных органах улады УССР. У 1982 годзе стаў першым намеснікам міністра ўнутраных спраў УССР.

У 1990 і 1994 гадах абіраўся дэпутатам Вярхоўнай Рады Украіны. У 1996—1997 гадах — першы віцэ-прэм’ер Украіны. У ліпені 1997 года часова выконваў абавязкі прэм’ер-міністра. У 1999—2002 гадах быў міністрам па надзвычайных сітуацыях.

У 2002 годзе стаў надзвычайным і паўнаважным паслом Украіны ў Венгрыі, пакінуўшы гэтую пасаду ў 2003 годзе.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Украіны
Катэгорыя:Члены СНБА Украіны
Караліноўская сядзіба

**Караліноўская сядзіба** — драўляны сядзібны дом мастака і этнографа Альфрэда Ромера ў в. Каралінова Пастаўскага раёна. Будынку прысвоены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці.

## Гісторыя 
Аднапавярховы сядзібны дом быў пабудаваны ў 1864 годзе, яго плошча — 536 квадратных метраў.

Пасля нацыяналізацыі маёмасці ў 1939 годзе ў сядзібе размяшчаўся часовы прытулак для жыхароў спаленай вёскі, бальніца, школа.

З 2005 года будынкам не карысталіся, ён прыйшоў у аварыйны стан. З 2020 года аб’ект спрабавалі прадаць чатыры разы, кожны раз зніжаючы кошт. 23 чэрвеня 2022 года на аўкцыёне ён пайшоў паніжэннем першапачатковага кошту на 80 % і быў праданы. Новы ўладальнік мае намер аднавіць сядзібу і выкарыстоўваць яе для патрэб аграэкатурызму.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Каралінова (Пастаўскі раён)
Катэгорыя:Славутасці Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Сядзібы Беларусі
Бурае Балота (возера)

**Бу́рае Бало́та** — штучнае (або часткова штучнае) возера ў Цэнтральным раёне Гомеля. Плошча — 0,056 км², даўжыня — 0,85 км, шырыня — 0,05 км, даўжыня берагавой лініі — 2,7 км. Выцягнутае ў форме рагаткі між Прудкоўскімі могілкамі і Валатаўскім возерам. Вынік меліярацыйных і кар’ерных работ па асушэнні колішняга вялікага балота (знаходзілася між Прудком і Старой Валатавой) і здабычы пяску для стварэння гідранамыўнай падушкі пад будаўніцтва мікрараёнаў Валатава і Мельнікаў Луг. Захавала назву ранейшага балотнага масіву. На паўночным беразе месцяцца будынкі дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы «Дэльфін», спецыялізаванай на веславанні. На ўсходнім — невялікі абсталяваны пляж.

Катэгорыя:Азёры Гомеля
Іван Піліпавіч Акімачкін

**Іван Піліпавіч Акімачкін** (; ) — савецкі афіцэр, лейтэнант, начальнік штаба 98-га асобнага супрацьтанкавага артылерыйскага дывізіёна 6-й стралковай дывізіі. Удзельнік і адзін з кіраўнікоў абароны Брэсцкай крэпасці ў чэрвені-ліпені 1941 года. Узнагароджаны Ордэнам Айчыннай вайны I ступені пасмяротна.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Крутое Людзінаўскага раёна Калужскай вобласці ў 1910 годзе. Закончыў Калінкавіцкае пяхотнае вучылішча. Прызваны ў Рабоча-сялянскую Чырвоную армію ў 1931 годзе Людзінаўскім раённым ваенным камісарыятам. На пачатак Вялікай Айчыннай вайны лейтэнант, начальнік штаба 98-га асобнага супрацьтанкавага артылерыйскага дывізіёна 6-й стралковай дывізіі, які размяшчаўся ў казематах Усходняга валу Кобрынскага ўмацавання Брэсцкай крэпасці. 

### Абарона Брэсцкай крэпасці 
Падчас абароны Брэсцкай крэпасці разам з намеснікам камандзіра дывізіёна старшым палітруком Мікалаем Васільевічам Несцерчуком кіравалі групай артылерыстаў. Па іх загадзе артылерысты арганізавалі абарончыя пазіцыі, усталявалі ацалелыя гарматы і кулямёты, наладзілі дастаўку боепрыпасаў і амаль два тыдні трымалі абарону. 4 ліпеня 1941 года пасля артылерыйскага абстрэлу і бамбёжкі з паветра, абарона была прарваная, цяжкапаранены Акімачкін трапіў у палон і быў расстраляны. Такі ж лёс напаткаў у акупаваным Брэсце яго шасцігадовага сына Вову, чатырохгадовую дачку Аню і маці жонкі Еўдакію Восіпаўну. У 1942 годзе яны былі расстраляныя нямецкай акупацыйнай уладай.

## Памяць 
* Узнагароджаны Ордэнам Айчыннай вайны I ступені (1965, пасмяротна).
* У роднай вёсцы Крутое ўсталяваны абеліск (1967).
* Імя Акімачкіна ўшанавана на пліце мемарыяла Брэсцкая крэпасць-герой (шэраг 2, пліта 2).
* Імем лейтэнанта Акімачкіна названа вуліца ў Брэсце, там устаноўлена мемарыяльная дошка.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Брест. Брэст. Brest. 1000 / саст. А.М. Вабішчэвіч. - Мінск : Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2019. - с. 28.

## Спасылкі 
* ИСТОРИЯ. УЛИЦА И. Ф. АКИМОЧКИНА 
* **Бои за Кобринское укрепление**

Катэгорыя:Лейтэнанты СССР
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Валянцін Канстанцінавіч Сіманенка

**Сіманенка Валянцін Канстанцінавіч** (; нар.  года ў Адэсе) — украінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, часова выконваў абавязкі прэм’ер-міністра Украіны ў 1992 годзе.

У 1962 годзе скончыў Адэскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Быў накіраваны працаваць на будоўлю Кіеўскай ГЭС, дзе працаваў майстрам. З лютага па жнівень 1963 года працаваў інжынерам-канструктарам Адэскага кінапрадпрыемства, са жніўня 1963 года па верасень 1965 года — канструктарам у праектным інстытуце «Укрдзіпрагідроліз» у Адэсе. У 1965—1970 гадах працаваў у будаўнічай арганізацыі. Са снежня 1970 года па красавік 1973 года — дырэктар будаўнічага завода № 3 «Адэзалізабэтон».

У 1973—1976 гадах быў загадчыкам аддзела ў гаркаме КПСС у Адэсе. Да 1980 года — першы сакратар райкама КПСС Прыморскага раёна Адэсы, з верасня 1980 года па верасень 1983 года — другі сакратар гаркама КПСС у Адэсе.

З сакавіка 1983 года па сакавік 1992 года — старшыня выканкама Адэскага гарсавета народных дэпутатаў. З сакавіка па ліпень 1992 года — прадстаўнік прэзідэнта Украіны ў Адэскай вобласці. З 11 ліпеня 1992 года — першы намеснік прэм’ер-міністра Украіны. 2—12 кастрычніка 1992 года часова выконваў абавязкі прэм’ер-міністра краіны. 7 лістапада 1992 года звольнены з пасады першага віцэ-прэм’ера.

У 1990—1992 і 1994—1998 гадах быў дэпутатам Вярхоўнай Рады. Быў таксама дарадцам прэзідэнта Украіны. У канцы 1990-х гадоў адышоў ад палітыкі і заняўся навуковай працай, атрымаўшы званне прафесара ў 2000 годзе.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Украіны
Катэгорыя:Альпіністы СССР
Марыюш Блашчак

**Марыюш Блашчак** (; нар. 19 верасня 1969 года ў Легіянова) — польскі палітык, дзяржаўны дзеяч, намеснік старшыні Рады Міністраў Польшчы (віцэ-прэм'ер) з 2022 года.

Дэпутат Сейму з 2007 года, старшыня дэпутацкай фракцыі партыі «Права і справядлівасць» (2010–2015). Кіраўнік канцылярыі прэм'ер-міністра (2005–2007), міністр без партфеля ва ўрадзе Яраслава Качыньскага (2007), міністр унутраных спраў і адміністрацыі ва ўрадзе Беаты Шыдла і першым урадзе Матэвуша Маравецкага (2015-2018), міністр нацыянальнай абароны ў першым і ў другім урадзе Матэвуша Маравецкага (з 2018), віцэ-прэм'ер (з 2022 года).

## Біяграфія 
Скончыў гістарычны факультэт Варшаўскага ўніверсітэта са ступенню магістра гісторыі ў 1995 годзе. Атрымаў пасядыпомную адукацыю ў Варшаўскім універсітэце ў галіне мясцовага самакіравання і развіцця (1997) і Акадэміі Леона Казьмінскага ў галіне менеджменту ў адміністрацыі (2006). Належаў да Незалежнай студэнцкай асацыяцыі і Асацыяцыі каталіцкай акадэмічнай моладзі. Быў удзельнікам «Цэнтральнага пагаднення», потым уступіў у партыю «Права і справядлівасць». Засядаў, між іншым, ва ўпраўленні Мазавецкага ваяводства і палітрадзе гэтай партыі.

Пасля заканчэння вучобы працаваў у адміністрацыі горада Легіянова. У 2001–2003 гадах быў членам назіральнай рады прамысловага прадпрыемства. У 2002–2004 гадах быў намеснікам бурмістра варшаўскага раёна Воля. У снежні 2004 года быў прызначаны старастам варшаўскага раёна Сяродмесце.

31 кастрычніка 2005 года прэм'ер-міністр Казімеж Марцінкевіч прызначыў яго на пасаду кіраўніка сваёй канцылярыі. Ён таксама займаў гэтую пасаду ва ўрадзе Яраслава Качыньскага да 4 лістапада 2007 года. У 2006–2007 гадах ён таксама засядаў у Мазавецкім ваяводскім сейміке. 27 сакавіка 2007 года быў прызначаны міністрам без партфеля ва ўрадзе Яраслава Качыньскага. 7 верасня таго ж года ён быў адхілены ад гэтай функцыі і адначасова прызначаны дзяржаўным сакратаром у канцылярыі прэм'ер-міністра, захаваўшы пасаду кіраўніка канцылярыі. З 11 верасня па 16 лістапада 2007 года зноў быў міністрам без партфеля.

На парламенцкіх выбарах у тым жа годзе ён атрымаў дэпутацкі мандат ад партыі «Права і справядлівасць». У сакавіку 2009 года стаў прэс-сакратаром парламенцкай фракцыі сваёй партыі, а 3 жніўня 2010 года — старшынёй парламенцкай фракцыі партыі. На выбарах 2011 года быў пераабраны. Ён таксама захаваў пасаду старшыні фракцыі «Права і справядлівасць» у Сейме 7-га склікання.

У 2015 годзе быў пераабраны ў Сейм. 16 лістапада таго ж года ён быў прызначаны міністрам унутраных спраў і адміністрацыі ва ўрадзе Беаты Шыдла. 11 снежня 2017 года заняў пасаду ў новаствораным урадзе Матэвуша Маравецкага. 9 студзеня 2018 года быў вызвалены ад пасады міністра ўнутраных спраў, а затым у той жа дзень прызначаны новым міністрам нацыянальнай абароны замест Антонія Мацерэвіча.

На выбарах 2019 года паспяхова балатаваўся ў Сейм. 15 лістапада 2019 года зноў заняў пасаду міністра нацыянальнай абароны. 22 чэрвеня 2022 года ён быў дадаткова прызначаны віцэ-прэм'ерам, змяніўшы Яраслава Качыньскага, які пакідаў урад.
Мацье Ленен

**Мацье Ленен** (Mathieu Le Nain; —) — французскі мастак, адзін з трох братоў Ленен.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1593 годзе ў горадзе Лан (па іншых дадзеных у 1603 годзе).

Мацье быў апошнім з пяці сыноў заможнага селяніна і вінароба Ісака Ленена. Разам са сваімі братамі некалькі гадоў навучаўся жывапісу, затым адправіўся ў Парыж, дзе з братамі-мастакамі жыў у абацтве Сен-Жэрмен-дэ-Прэ.

З Антуанам і Луі Мацье працаваў над упрыгожаннем знакамітай капліцы Юнай Дзевы ў Сен-Жэрмен-дэ-Прэ. У 1648 годзе ён стаў адным з першых членаў толькі што створанай Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры (фр. Académie royale de peinture et de sculpture). Калі ў маі 1648 года абодва браты памерлі з розніцай у два дні, Мацье ўступіў у спадчыну. Пазней менш часу надаваў жывапісу, займаючыся грамадскімі справамі.

Памёр 20 красавіка 1677 г. у Парыжы. Быў узнагароджаны ордэнам Святога Міхаіла (1662).

Браты Ленен не заўсёды падпісвалі свае творы, і да гэтага часу такія працы без аўтарства цяжка аднесці асабіста да кагосьці з іх. Сярод найбольш вядомых карцін, якія атрыбутуюцца Мацье, — нядаўна адкрытае палатно «Дзіця Езус, які стаіць на каленях перад прыладамі Страсцей». Частка работ, якія зыходна прыпісваліся Мацье, была ў канцы XX стагоддзя атрыбутаваная невядомым мастакам, для якіх прынята выкарыстоўваць псеўданімы «Майстар Працэсій» і «Майстар Бегуінак».

## Зноскі
Арыстарх Васілевіч Лянтулаў

**Арыстарх Васільевіч Лянтулаў** (; ) — рускі і савецкі мастак, жывапісец, сцэнограф. Адзін з родапачынальнікаў «Рускага авангарда».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 студзеня (16 студзеня па новым стылі) 1882 года ў сям’і сельскага святара.

Адукацыя:
* Пензенскае мастацкае вучылішча (1898—1900 і 1905),
* Кіеўскае мастацкае вучылішча ў Н. К. Піманенка (1900—1904),
* студыя Д. Н. Кардоўскага ў Пецярбургу (1906—1907).
Самастойна працаваў і вучыўся ў студыях у А. Ле Факанье, Ж. Мецэнжэ, у прыватнай акадэміі дэ Ла Палет (Парыж, 1911). Тады ж працаваў у Італіі.

Удзельнік многіх авангардных выставак.

У 1907—1909 гадах — адзін з лідараў мастацкай групы «Вянок-Стэфанас». У 1910—1916 гадах — член-заснавальнік аб’яднання «Бубновы валет». У 1926—1927 гадах — член Асацыяцыі мастакоў рэвалюцыйнай Расіі. У 1928—1932 гадах — арганізатар і старшыня Таварыства маскоўскіх мастакоў, куды ўвайшлі многія ўдзельнікі гурта «Бубновы валет». У 1925 годзе прыняў удзел у Міжнароднай выставе сучасных дэкаратыўных і прамысловых мастацтваў у Парыжы, на якой атрымаў дыплом за дэкарацыі да спектакля «Дэман».

Памёр 15 красавіка 1943 года ў Маскве.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі рускага авангарда
Катэгорыя:Сцэнографы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Сцэнографы СССР
Антуан Ленен

**Антуан Ленен** (Antoine Le Nain; —) — французскі мастак, адзін з трох братоў Ленен.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1588 годзе ў горадзе Лан.

Антуан быў трэцім з пяці сыноў заможнага селяніна і вінароба Ісаака Ленена (фр. Isaac Le Nain). Разам са сваімі малодшымі братамі некалькі гадоў навучаўся жывапісу, пакуль не адправіўся ў Парыж. Застаўся ў гэтым горадзе да канца жыцця, зрэдку наведваючы родных у Лане. У Парыжы далучыўся да братоў і з 1629 года жыў з імі ў абацтве Сен-Жэрмен-дэ-Прэ. Браты валодалі сумеснай майстэрняй, кіраваў якой Антуан. У 1629 годзе ён быў прыняты ў гільдыю Св. Лукі.

Разам з Луі і Мацье Антуан працаваў над упрыгожаннем знакамітай капліцы Юнай Дзевы ў Сен-Жэрмен-дэ-Прэ. У 1648 годзе ён стаў адным з першых членаў толькі што створанай Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры (фр. Académie royale de peinture et de sculpture).

Памёр раптоўна 25 мая 1648 года ў Парыжы праз два дні пасля смерці брата Луі. Работы мастака знаходзяцца ў многіх музеях свету, уключаючы Дэтройцкі інстытут мастацтваў, Лонданскую нацыянальную галерэю, De Young Museum (Сан-Францыска).

Браты не заўсёды падпісвалі свае творы, і да гэтага часу такія працы без аўтарства цяжка аднесці асабіста да кагосьці з іх.