open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мікалай Архіпавіч Лахманенка

**Мікалай Архіпавіч Лахмане́нка** (нар. ) — вучоны, эканаміст, доктар эканамічных навук (1982), прафесар (1983).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Зоры (зараз у  Магілёўскай вобласці Беларусі). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з 1941 года. У 1954 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1968 года працаваў у Беларускім дзяржаўным інстытуце народнай гаспадаркі (сучасны Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт).

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па праблемах тэхнічнага прагрэсу і яго ўзаемасувязях з эканамічнымі адносінамі і вытворчай актыўнасцю працоўных.

Сярод апублікаванага:
* Техническое творчество трудящихся. — Мн.: Беларусь, 1968.
* Технический прогресс и творчество масс: (политико-экономические аспекты) — Минск: Наука и техника, 1976.
* Технический прогресс и производственные отношения социализма. — Мн. : Вышэйшая школа, 1979.
* Особенности чтения лекций на факультете повышения квалификации: методические указания / Белорусский гос. ин-т нар. хоз-ва, Каф. политэкономии и критики антимарксистских экон. теорий. — Мн., 1984.

## Узнагароды 
* Медаль «За адвагу».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі юрыдычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Выкладчыкі БДЭУ
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Сяржанты і старшыны СССР
Іван Іосіфавіч Леановіч

**Іван Іосіфавіч Леано́віч** ( — ) — вучоны ў галіне дарожнага будаўніцтва і прамысловага транспарту, доктар тэхнічных навук (1974), прафесар (1970). Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР (1981).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Цырын (сучасны аграгарадок у  Гродзенскай вобласці Беларусі). У 1953 годзе скончыў Беларускі лесатэхнічны інстытут. Скончыў школу ў Цырыне.
З 1944.

Сярод апублікаванага:
* Автомобильный транспорт леса Белоруссии: (Из опыта работы лесозаготовитульных предприятий республики) / И. И. Леонович, К. С. Драгун, Г. Г. Давыдулин; Белорус. респ. правл. Науч.-техн. о-ва лесной пром-сти и лесного хоз-ва. — Мн.: Вышэйшая школа, 1972.
* Дорожное грунтоведение с основами механики грунтов. — Мн., 1977. (разам з М. П. Вырко);
* Основы строительного дела. — Мн., 1980. (у сааўтарстве);
* Дорожная климатология. — Мн., 1994.;
* Дорожно-строительные материалы. — Мн., 1983. (разам з К. Ф. Шумчыкам).

## Узнагароды і ганаровыя званні 
* Ордэн «Знак Пашаны» (1976)
* Ордэн Айчыны II ступені
* Ордэн Айчыны III ступені
* Медаль «Ветэран працы»
* Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»
* Юбілейны медаль «60 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
* Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Беларускай ССР (1981)
* Медаль імя У. І. Вярнадскага Расійскай Акадэміі навук
* Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР
* Ленінская ганаровая грамата парткома партыйных арганізацый савецкіх устаноў у Рэспубліцы Куба
* Дыплом гонару ВДНГ СССР
* Ганаровы транспартнік Беларусі
* Ганаровы дарожнік Беларусі
* Нагрудныя знакі адзнакі Міністэрства вышэйшай і сярэдняй адукацыі СССР, Дзяржстандарта СССР, Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь і інш.
* Ганаровы прафесар Маскоўскага аўтамабільна-дарожнага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта
* Ганаровы доктар Вільнюскага тэхнічнага ўніверсітэта  Гедзіміна
* Акадэмік Беларускай акадэміі архітэктуры, Расійскай акадэміі прыродазнаўчых навук

## Літаратура 
* 
* Леонович Иван Иосифович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С. 442—443.
* Леонович Иван Иосифович // Кто есть кто : доктора наук, профессора, заслуженные деятели науки и лауреаты премий Белорусской политехнической академии. — Минск, 2000. — С. 122—124.
* Иван Иосифович Леонович (к 85-летию со дня рождения) / В. Н. Яромко // Автомобильные дороги и мосты. — 2014. — № 1. — С. 87—88.
* Памяти Ивана Иосифовича Леоновича // Весці БНТУ. — Мінск, 2018. — 31 кастрычніка.
* Жизнь, посвященная науке / Марина Савошко // Транспортный вестник. — 2019. — 18 апреля. — С. 11.

## Спасылкі 
* 
* 
* Вучоныя Беларусі. Леановіч, Іван Іосіфавіч (доктар тэхнічных навук; 1929—2018) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Почётный доктор БГТУ Леонович Иван Иосифович  // Сайт БДТУ
* Иван Иосифович Леонович (к 85-летию со дня рождения)   // Сайт БНТУ

Катэгорыя:Матэрыялазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Катэгорыя:Акадэмікі Беларускай акадэміі архітэктуры
Богдан

**Богдан** — беларускае і ўкраінскае прозвішча.

## Прозвішча 
* Алена Леанідаўна Богдан (нар. 1973) — беларускі урач і дзяржаўны дзеяч.
* Андрэй Іосіфавіч Богдан (нар. 1976) — украінскі юрыст, Заслужаны юрыст Украіны.
* Валерыя Богдан (нар. 2000) — беларуская футбалістка.
* Васіль Генрыхавіч Богдан (нар. 1974) — беларускі ваенны ўрач-хірург.
* Генадзь Андрэевіч Богдан (нар. 1977) — намеснік кіраўніка справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
* Звонка Богдан (нар. 1942) — сербскі спявак, выканаўца народных песень.
* Леакадыя Іванаўна Богдан (1931—1999) — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1963—1967), Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
* Мікалай Уладзіміравіч Богдан (1943—2001) — беларускі спецыяліст у галіне аўтамабіле- і трактарабудавання. Доктар тэхнічных навук, прафесар.
Іраіда Паўлаўна Сітнікава

**Іраіда Паўлаўна Сітнікава** (нар. , Кацельніч, Кіраўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1959 годзе. Працавала архітэктарам у Краснаярску. З 1961 года — старшы архітэктар, вядучы архітэктар у Мінскпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
, 9]]
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): 96-кватэрны жылы дом па вул. Рэспубліканскай (1968), шматкватэрныя жылыя дамы па вул. Я. Коласа і Шырокай (1970), мікрараён Зялёны Луг-5 (1972), гандлёвы цэнтр у мікрараёне Зялёны Луг-1, 2 (1973) у Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіраўскай вобласці
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Віктар Паўлавіч Сільноў

**Віктар Паўлавіч Сільноў** (, Баранавічы, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі інжынер-будаўнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і Паўла Сільнова. Меў брата Якава.

Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1937 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Працаваў у Мінгаркамгасе, Міністэрстве сельскай гаспадаркі БССР, з 1949 па 1968 г. — інжынерам, начальнікам аддзела, галоўным інжынерам Белсельпраекта, Белдзіпрасельбуда.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года. Член КПСС з 1944 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): тыпавыя праекты машынна-трактарных станцый (1950—1956), дзіцячых устаноў для будаўніцтва ў сельскай мясцовасці (1956) для БССР, праекты Смалявіцкай бройлернай фабрыкі (1963—1966), 1-й Мінскай птушкафабрыкі (1966).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, медалямі.

## Сям’я 
У шлюбе з Ідай Каган меў сына Юлія і дачку Ірыну (у замужжы Бранзбург).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Інжынеры-будаўнікі Беларусі
Дудчык

**Дудчык** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ніна Пятроўна Дудчык (1923—2011) — перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
* Павел Андрэевіч Дудчык (1918—1994) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
Конь і вершнік скачуць праз перашкоду

**«Конь і вершнік скачуць праз перашкоду»** () — кароткаметражны чорна-белы нямы фільм, зняты ў 1888 годзе вынаходнікам, фатографам і хранафатографам . Гэта першы нямецкі фільм, ён таксама лічыцца адным з першых фільмаў свету. Зняты ў Гановеры (Ніжняя Саксонія, Германская імперыя).

## Спасылкі
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы Германіі
Катэгорыя:Нямыя фільмы Германіі
Ніна Пятроўна Дудчык

**Ніна Пятроўна Дудчык** (, в. Кошалева Брэсцкага павета Палескага ваяводства — ) — перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Атрымала сем класаў адукацыі, працавала ў сельскай гаспадарцы. З 1951 года працавала звеннявой па вырошчванні лёну ў калгасе «Бальшавік», ураджайсць складала 6-7 ц з гектара.

У 1957 годзе калгас «Бальшавік» быў пераўтвораны ў саўгас «Брэсцкі», да якога далучаны яшчэ чатыры калгасы. Тады ж за вёскай Косічы заклалі ферму буйной рагатай жывёлы, загадваць якой назначылі Ніну Дудчык.

Па выніках працы за 1964 года загадчыцу фермы Н. П. Дудчык занеслі ў Кнігу гонару Брэсцкага раёна. 20 красавіка 1965 года калектыву фермы прысвоена ганаровае званне «Брыгада камуністычнай працы» і ўручаны пераходзячы Чырвоны сцяг саўгаса.

22 сакавіка 1966 года загадчыца фермы буйной рагатай жывёлы Н. П. Дудчык удастоена звання Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Серп і Молат».

Займалася грамадскай дзейнасцю. Двойчы яе выбіралі дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета народных дэпутатаў. Некалькі гадоў была членам прэзідыума абласнога Савета прафсаюзаў, дэлегатам XIII і XIV з’ездаў прафсаюзаў СССР. Ездзіла на нарады і злёты жывёлаводаў, перадавала свой вопыт працы. 28 снежня 2009 года ўдастоена звання Ганаровага грамадзяніна Брэсцкага раёна.
 
Памерла 30 мая 2011 года. Пахавана на старых могілках «Косічы». 2 ліпеня 2014 года на доме, дзе жыла Ніна Пятроўна, урачыста адкрыта мемарыяльная дошка.

## Літаратура 
* Дудчык Ніна Пятроўна // Памяць. Брэсцкі раён : гіст.-дакум. хроніка. Мінск, 1998. С. 471.
* Дудчык Ніна Пятроўна // Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. Мінск, 1981. Т. 5. С. 215.
* Дудчык Ніна Пятроўна // Беларуская савецкая энцыклапедыя : у 12 т. Мінск, 1971. Т. 4. С. 309.
* Марейко, В. Радость обновления : [очерк о Н. П. Дудчик; перепечатка из книги «Земные звёзды»] / Василий Марейко // Заря над Бугом. Брест, 2015. 6 марта.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брэсцкім раёне
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў
Любоў Лук’янаўна Нічыпарук

**Любоў Лук’янаўна Нічыпарук** (, в. Баяры Брэсцкага павета Палескага ваяводства — , Расна, Камянецкі раён) — перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Скончыла чатыры класы польскай школы ў 1936 годзе.

З 1949 года працавала ў калгасе «Савецкая Беларусь»: у паляводчай брыгадзе, затым кладаўшчыцай. У 1955—1957 гадах была звеннявой па вырошчванні лёну і кукурузы.

З лютага 1957 года — даярка на калгаснай ферме. За высокія надоі малака 22 сакавіка 1966 года ўдастоена звання Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Серп і Молат».

Займалася грамадскімі справамі. У 1963 годзе была прынята ў КПСС. Абіралася дэпутатам Высокаўскага раённага Савета дэпутатаў працоўных, Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання (1962—1966).

З 1978 года была пенсіянерам саюзнага значэння, але працягвала выконваць розныя работы ў калгасе.

Калі ў 1991 годзе ў Расне пачалі ўзводзіць Свята-Міхайлаўскую царкву, шмат дапамагала на будаўніцтве. За дапамогу была ўзнагароджана Граматай Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі Філарэта (2002).

## Літаратура 
* Нічыпарук Любоў Лук’янаўна // Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : у 5 т. Мінск, 1981. Т. 5. С. 451.
* «Савецкая Беларусь» : [гісторыя калгаса; узгадваецца Л. Л. Нічыпарук] // Памяць. Камянецкі раён : гіст.-дакум. хроніка. Мінск, 1997. С. 455—457.
* Нічыпарук Любоў Лук’янаўна // Беларуская савецкая энцыклапедыя : у 12 т. Мінск, 1973. Т. 7. С. 522.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брэсцкім раёне
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты раённых саветаў Беларусі
Флавіян Васільевіч Жыжанкоў

**Флавія́н Васі́льевіч Жыжанко́ў** (,  — , ) — савецкі партыйны дзеяч, сакратар абласнога камітэта Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі ў Гомелі (1938—1946).

## Біяграфія 
З 1924 года — у РКП(б)/УКП(б), скончыў Інстытут чырвонай прафесуры, у 1938 — 1-ы сакратар Арганізацыйнага бюро ЦК КП(б)Б, Гомельская вобласць.

З 1938 па ліпень 1946 года — 1-ы сакратар Гомельскага абласнога камітэта КП(б)Б, у 1941—1943 годзе — 2-гі сакратар гаркама Камуністычнай Партыі (бальшавікоў) Туркменістана ў Ашхабадзе, у 1946—1947 годзе працаваў у Ленінградзе, намеснік начальніка Цэнтральнага Дзяржаўнага Гістарычнага Архіва ў Ленінградзе, пазней кіраўнік Цэнтральнага Дзяржаўнага Архіва Ваенна-Марскога Флоту ў Ленінградзе.

З 1961 года — на пенсіі.

## Узнагароды 
* Ордэн Леніна (1 студзеня 1944);
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга;
* Ордэн Айчыннай Вайны 1 ступені.

## Бібліяграфія 
* 
* http://www.knowbysight.info/ZhZZ/14686.asp 

Катэгорыя:Дэлегаты XVIII з’езда УКП(б)
Катэгорыя:Постаці Санкт-Пецярбурга
Ірына Алегаўна Сітнікава

**Ірына Алегаўна Сітнікава** (нар. , Горкі) — беларускі архітэктар. Кандыдат архітэктуры (1972).

## Біяграфія 
Скончыла ў 1968 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. З 1968 года — аспірант, асістэнт, старшы выкладчык, дацэнт Беларускага політэхнічнага інстытута. Чытала лекцыйныя курсы «Рэканструкцыя аб’ектаў архітэктуры», «Канструкцыі будынкаў і збудаванняў» для студэнтаў спецыяльнасці «ПГБ»; «Ландшафтная архітэктура» для студэнтаў спецыяльнасці «Архітэктура»; «Ландшафтны дызайн», «Спецыяльныя архітэктурныя канструкцыі», «Тэорыя архітэктуры», «Комплекснае фарміраванне асяроддзя» для студэнтаў спецыяльнасці «Дызайн архітэктурнага асяроддзя». Вядзе практычныя заняткі па архітэктурным праектаванні, кіруе дыпломным праектаваннем, падрыхтоўкай магістраў архітэктуры і аспірантаў.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1973 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Сааўтар праекта схемы развіцця і размяшчэння зон адпачынку і турызму БССР. Мае больш за 37 публікацый, у т.л. навучальны дапаможнік «Прасторавыя канструкцыі ў архітэктуры» (Мінск, з 1985, з В. К. Алёхіным). Асноўныя кірункі навуковых даследаванняў — рэканструкцыя аб’ектаў архітэктуры і элементаў ландшафту, ландшафтная архітэктура.

Аўтар аб’ектаў відовішчнага (кінатэатр «Вільнюс» у Мінску) і рэкрэацыйнага прызначэння ў Рэспубліцы Беларусь.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Гардзееўскі раён

**Гардзе́еўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Гардзееўка.

## Геаграфія 
Раён размешчаны на захадзе Бранскай вобласці, плошча яго тэрыторыі складае 846,54 км².

Мяжуе:
* на поўначы з Касцюковіцкім раёнам Магілёўскай вобласці Беларусі;
* на захадзе з Краснагорскім раёнам Бранскай вобласці;
* на ўсходзе з Суражскім раёнам Бранскай вобласці;
* на поўдні з Клінцоўскім раёнам Бранскай вобласці.

## Гісторыя 
Гардзееўскі раён утвораны ў 1929 годзе і першапачаткова ўваходзіў у Клінцоўскую акругу Заходняй вобласці, а з 1937 года — у новаўтвораную Арлоўскую вобласць.

5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Гардзееўскі раён. У 1963 годзе раён быў скасаваны, у 1985 годзе адноўлены.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 13,4 тыс. чалавек. Усяго налічваецца 70 населеных пунктаў.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 1 гарадское і 6 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы:**
# Мірнінскае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
# Гліннаўскае сельскае паселішча
# Гардзееўскае сельскае паселішча
# Петравабудское сельскае паселішча
# Рудневараб’ёўскае сельскае паселішча
# Тварышынскае сельскае паселішча
# Унашаўскае сельскае паселішча

## Эканоміка 
На сённяшні дзень занятасць насельніцтва забяспечваюць галоўным чынам бюджэтныя арганізацыі (школа, раённая бальніца, міліцыя, суд, служба судовых прыставаў, пенсійны фонд, філіялы банкаў, а таксама калгасы).
* Гардзееўскі мясаперапрацоўчы камбінат.
* Тварышынскі спіртавы завод.

## Транспарт 
Сяло Гардзееўка знаходзіцца за 35&nbsp;км ад найбліжэйшай чыгуначнай станцыі ў горадзе Клінцы.

## Славутасці 
* Царква Ушэсця Гасподняга ў с. Вялікі Бор (1809)
* Царква Св. Мікалая ў с. Казарычы
* Царква Покрыва Прасв. Багародзіцы ў с. Кузняцы

## Спасылкі 
* Гардзееўскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Краснагорскі раён (Бранская вобласць)

**Краснагорскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Красная Гара.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1120 км². Раён размешчаны на захадзе Бранскай вобласці.

Мяжуе:
* на поўначы з Касцюковіцкім і Краснапольскім раёнамі Магілёўскай вобласці Беларусі;
* на захадзе з Чачэрскім і Веткаўскім раёнамі Гомельскай вобласці Беларусі;
* на ўсходзе з Гардзееўскім раёнам Бранскай вобласці;
* на поўдні з Навазыбкаўскім раёнам Бранскай вобласці.

Асноўныя рэкі — Беседзь, Віхолка.

## Экалогія 
Краснагорскі раён — адзін з найбольш пацярпелых ад катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыёактыўных ападкаў у наступныя дні пасля катастрофы. Чатыры населеныя пункты раёна — Барсукі, Князяўшчына, Прагрэс і Ніжні Млын былі ўключаны ў зону адчужэння. Шматлікія населеныя пункты раёна былі аднесены да зоны адсялення і зоны з правам на адсяленне. Максімальнае разліковае значэнне радыяцыйнага забруджвання — 9,4 мзв/год — адзначана ў пасёлку Забор’е.

## Гісторыя 
Яшчэ ў часы Вялікага Княства Літоўскага існавала Паповагорская воласць Старадубскага павета. У 1922 годзе ў сувязі з перайменаваннем Паповай Гары ў Красную Гару Паповагорскую воласць перайменавана ў Краснагорскую. У 1929 годзе, з фарміраваннем раённага падзелу, воласць ліквідавана, а на яе тэрытарыяльнай аснове сфарміраваны раён Клінцоўскай акругі Заходняй вобласці. 5 ліпеня 1944 года згодна з указам Прэзідыума Вярхоўнага савета СССР утварылася Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, уключаны і Краснагорскі раён. У 1963 годзе раён быў ліквідавана, але ў 1966 годзе адноўлены.

У 2004 годзе ў сувязі з працяглай эканамічнай стагнацыяй каля 5 тыс. чал. насельніцтва раёна (г. зн. прыкладна палова насельніцтва тагачаснага раёна) сабрало подпісы на карысць пераходу тэрыторыі раёна ў склад Беларусі.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 16,1 тыс. чалавек. Усяго налічваецца 53&nbsp;населеныя пункты.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне ёсць 1 гарадское і 6 сельскіх паселішчаў:

**Гарадское паселішча:**
* Краснагорскае гарадское паселішча

**Сельскія паселішчы:**
* Калюдаўскае сельскае паселішча
* Латакоўскае сельскае паселішча
* Любаўшанскае сельскае паселішча
* Макарыцкае сельскае паселішча
* Пераласкае сельскае паселішча
* Ялоўскае сельскае паселішча

## Эканоміка 
* Сыраробны завод у пасёлку Красная Гара

## Транспарт 
Маршрут 540 «Красная Гара — Бранск».

## Славутасці 
* Гарадзішча ў пасёлку Красная Гара
* Курганы радзімічаў у пасёлку Красная Гара
* Царква Раства Хрыстова ў сяле Калюды
* Вятрак у вёсцы Марозаўка
* Царква Покрыва Багародзіцы ў сяле Медзведзі
* Царква Покрыва Багародзіцы ў сяле Ялоўка

## Асобы 
* Васіль Цымбаліст — заслужаны вынаходнік Расіі, нарадзіўся 20 мая 1935 года ў вёсцы Рубаны ў вялікай сялянскай сям’і
* Васіль Сямёнавіч Асіпенка (нар. 1947) — беларускі палітык.
* Анатоль Пятровіч Хішчанка (нар. 1958) — беларускі палітык.

## Спасылкі 
* Краснагорскі раён, Radzima.org
* Інфармацыйны партал Браншчыны  

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Клімаўскі раён

**Клімаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Клімава. Плошча раёна — 1530 км².

## Гісторыя 
5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Клімаўскі раён. 23 лістапада 1944 года з тэрыторыі Клімаўскага раёна быў вылучаны Чуравіцкі раён. У 1963 годзе Клімаўскі раён быў скасаваны, у 1965 годзе адноўлены.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 33 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 14&nbsp;тыс. Усяго налічваецца 121&nbsp;населены пункт.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы 2005 года ў раёне налічваецца 14 сельскіх паселішчаў:
# Брахлаўскае сельскае паселішча
# Істопскае сельскае паселішча
# Каменскахутарскае сельскае паселішча
# Кірылаўскае сельскае паселішча
# Лакамабудскае сельскае паселішча
# Міцькоўскае сельскае паселішча
# Наваропскае сельскае паселішча
# Наваюркавіцкае сельскае паселішча
# Плавенскае сельскае паселішча
# Сачкавіцкае сельскае паселішча
# Сытабудскае сельскае паселішча
# Хароменскае сельскае паселішча
# Чолхаўскае сельскае паселішча
# Чуравіцкае сельскае паселішча

## Славутасці 
* Манастыр Успення Прасв. Багародзіцы ў п. Забрама
* Царква Св. Міхала Арханёла ў с. Крапіўна
* Сядзібна-паркавы комплекс Свідаў у с. Лакамая Буда
* Царква Св. Мікалая ў с. Магілёўцы
* Царква Св. Мікалая ў с. Новы Ропск
* Царква Нараджэння Божай Маці ў с. Стары Ропск
* Царква Покрыва Прасв. Багародзіцы ў с. Сачкавічы
* Парк пры былой сядзібе Чорналускіх у с. Фаевічы
* Царква Покрыва Прасв. Багародзіцы ў с. Хохлаўка
* Царква Св. Мікалая ў с. Чолхаў
* Царква Успення Прасв. Багародзіцы ў с. Чуравічы
* Царква Св. Параскевы Пятніцы ў с. Шумілаўка

## Спасылкі 
* Клімаўскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Трубчэўскі раён

**Трубчэўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Трубчэўск.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1820 км². Асноўныя рэкі — Дзясна, Няруса (прыток Дзясны).

## Гісторыя 
У сувязі з увядзеннем у СССР новай сістэмы адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу, у 1929 годзе тэрыторыя Бранскай губерні была падзелена на раёны, якія з 1 кастрычніка былі ўключаны ў склад новаўтворанай Заходняй вобласці. Адным з такіх раёнаў быў Трубчэўскі.

У 1937 годзе Трубчэўскі раён, у ліку іншых раёнаў, быў уключаны ў склад наноў утворанай Арлоўскай вобласці.

5 ліпеня 1944 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, увайшоў і Трубчэўскі раён.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне маецца 2 гарадскія і 6 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы:**
* Белабярозкаўскае гарадское паселішча
* Трубчэўскае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
* Гарадзецкае сельскае паселішча
* Сялецкае сельскае паселішча
* Семачкаўскае сельскае паселішча
* Цялецкае сельскае паселішча
* Усохскае сельскае паселішча
* Юраўскае сельскае паселішча

## Славутасці 
* Царква Св. Міхала Арханёла ў в. Аляшанка
* Царква Нараджэння Божай Маці ў в. Гнілёва
* Манастыр Спаса-Праабражэнскі і гарадзішча ў в. Кветунь
* Царква Св. Якіма і Ганны ў в. Любажычы
* Царква Св. Мікалая ў в. Любец
* Царква Св. Параскевы Пятніцы ў в. Піліпавічы
* Царква Свв. апп. Пятра і Паўла ў в. Плюскаў
* Царква Св. Мітрафана ў в. Рабчоўск
* Царква Успення Прасв. Багародзіцы ў в. Радуціна
* Царква Маці Божай Смаленскай у в. Ратчына
* Царква Св. Мікалая ў в. Семачкі
* Царква Св. Духа ў в. Сялец
* Царква Св. Мікалая ў в. Цішына

## Спасылкі 
* Трубчэўскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Мглінскі раён

**Мглінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Мглін.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1120 км². Асноўныя рэкі — Іпуць, Варануса.

## Гісторыя 
5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Мглінскі раён. У 1963 годзе раён быў скасаваны, у 1966 годзе адноўлены.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 21,6 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 8,2&nbsp;тыс. Усяго налічваецца 131&nbsp;населены пункт.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне маецца 1 гарадское і 12 сельскіх паселішчаў:

**Гарадское паселішча:**
* Мглінскае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
* Асколкаўскае сельскае паселішча
* Белаводскае сельскае паселішча
* Вельжыцкае сельскае паселішча
* Ветлеўскае сельскае паселішча
* Высоцкае сельскае паселішча
* Краснакасароўскае сельскае паселішча
* Малодзькаўскае сельскае паселішча
* Новараманоўскае сельскае паселішча
* Новачашуйкаўскае сельскае паселішча
* Сакалоўскае сельскае паселішча
* Сімонтаўскае сельскае паселішча
* Шумараўскае сельскае паселішча

## Славутасці 
* Царква Св. Мікалая ў с. Высокае
* Царква Узвышэння Св. Крыжа ў с. Курчычы
* Царква Св. Мікалая ў с. Лугавец
* Сядзібна-паркавы комплекс Дуніных-Баркоўскіх і царква Покрыва Прасв. Багародзіцы ў с. Новая Раманоўка
* Царква Св. Міхала Арханёла ў с. Разрытае

## Гл. таксама 
* Літвіны Севершчыны

## Спасылкі 
* Мглінскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Суземскі раён

**Суземскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Суземка.

## Геаграфія 
Мяжуе з Сеўскім раёнам на паўднёвым усходзе, Камарыцкім раёнам на ўсходзе, Брасаўскім раёнам на паўночным усходзе, Трубчэўскім раёнам на захадзе, Наўлінскім раёнам на поўначы, Сэрэдына-Будскім раёнам Сумскай вобласці Украіны на поўдні.

Плошча тэрыторыі — 1339,32&nbsp;км².

### Гідралогія 
)]]

Па тэрыторыі раёна цякуць некалькі рэчак:
* Бобрык
* Няруса (прыток Дзясны)
* Сеў (прыток Нярусы)
* Тара
* Уль

## Флёра і фаўна 
На тэрыторыі Трубчэўскага і Суземскага раёнаў размяшчаецца запаведнік «Бранскі лес».

## Экалогія 
Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС частка раёна апынулася ў зоне забруджання ізатопамі стронцыя-90 і цэзія-137. Плошча забруджаных лясных тэрыторый на 1 студзеня 2004 года складала 4059&nbsp;га са шчыльнасцю забруджвання да 5&nbsp;Кы/км².

## Гісторыя 
Суземскі раён быў утвораны ў 1929 годзе ў складзе Бранскай акругі Заходняй вобласці, у 1937 годзе ўвайшоў у склад Арлоўскай вобласці, а з 1944 года знаходзіцца ў складзе Бранскай вобласці. Неаднаразова расфармоўваўся і аднаўляўся.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне маецца 2 гарадскія і 5 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы:**
* Кокараўскае гарадское паселішча
* Суземскае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
* Алешковіцкае сельскае паселішча
* Новапагошчанскае сельскае паселішча
* Няўдольскае сельскае паселішча
* Селячанскае сельскае паселішча
* Холмецкае сельскае паселішча

## Транспарт 
Па тэрыторыі раёна праходзіць чыгуначная лінія Бранск — Кіеў; ад станцыі Суземка адыходзіць чыгунка на горад Трубчэўск і пасялак Белая Бярозка. Па чыгунцы ажыццяўляецца грузавое злучэнне (пасажырскае злучэнне спыненае ў 2004 годзе).

**Усе буйныя дарогі раёнe асфальтаваныя:**
* Суземка —  «Украіна»
* Суземка — Трубчэўск
* Суземка — Холмечы
* Суземка — Зярнова

Дзейнічаюць аўтобусныя маршруты «Суземка — Зярнова», «Суземка — Дзянісаўка», «Суземка — Сеўск» і некалькі іншых.

## Спасылкі 
* Гісторыя адміністрацыйных пераўтварэнняў Бранскай вобласці 

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Сеўскі раён

**Сеўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Сеўск.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1220 км². Асноўныя рэкі — Сеў.

## Гісторыя 
У 1920 годзе Сеўскі павет увайшоў у Бранскую губерню. 5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Сеўскі раён.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 18,2 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 7,6&nbsp;тыс.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне маецца 1 гарадское і 7 сельскіх паселішчаў:

**Гарадское паселішча:**
* Сеўскае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
* Дабраводскае сельскае паселішча
* Косіцскае сельскае паселішча
* Наваямское сельскае паселішча
* Падлеснанавасельскае сельскае паселішча
* Пушкінскае сельскае паселішча
* Троебортнаўское сельскае паселішча
* Чамлыскае сельскае паселішча

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Старадубскі раён

**Старадубскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Старадуб.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1750 км². Асноўныя рэкі — Бабінец, Вабля

## Гісторыя 
У 1917—1919 гадах тэрыторыя цяперашняга Старадубскага раёна ўваходзіла ў склад УНР, а затым Украінскай дзяржавы гетмана Паўла Скарападскага. У 1919 годзе Старадубскі павет быў перададзены ў склад Гомельскай губерні РСФСР. У 1926 годзе, у сувязі з расфарміраваннем Гомельскай губерні, увайшоў у склад Бранскай губерні.

У 1929 годзе, з увядзеннем новага адміністрацыйнага падзелу, губерні і паветы былі скасаваны. Быў утвораны Старадубскі раён, які спачатку ўвайшоў у Клінцоўскую акругу Заходняй вобласці з цэнтрам у г. Смаленску. 5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Старадубскі раён.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 43 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 18&nbsp;тыс. Усяго налічваецца 175&nbsp;населеных пунктаў.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне маецца 10 сельскіх паселішчаў:
* Вараноцкае сельскае паселішча
* Гарцаўскае сельскае паселішча
* Дзесятухаўскае сельскае паселішча
* Занкоўскае сельскае паселішча
* Запольскахалеевіцкае сельскае паселішча
* Каменскае сельскае паселішча
* Меленскае сельскае паселішча
* Моханаўскае сельскае паселішча
* Мышкоўскае сельскае паселішча
* Панураўскае сельскае паселішча

## Транспарт 
Праз раён праходзіць чыгуначная лінія Унеча — Хутар Міхайлаўскі.

## Славутасці 
* Сядзібна-паркавы комплекс Міклашэўскіх, царква Нараджэння Божай Маці і царква Св. Аляксандра Неўскага ў в. Панураўка.
* Царква Св. Міхала Арханёла ў в. Солава.
* Царква Свв. апп. Пятра і Паўла ў в. Ялівонка.
* Царква Св. Мікалая ў в. Яцкавічы.

## Гл. таксама 
* Літвіны Севершчыны
* Старадубскае княства
* Старадубскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)

## Спасылкі 
* Старадубскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Рагнедзінскі раён

**Рагнедзінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Рагнедзіна.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1060 км².

## Гісторыя 
Рагнедзінскі раён быў утвораны ў 1929 годзе з часткі сумежных тэрыторый Бежыцкага павета Бранскай губерні і Рослаўскага павета Смаленскай губерні. Ад пачатку раён уваходзіў у склад Рослаўльскай акругі Заходняй вобласці.

У 1937 годзе была ўтворана Арлоўская вобласць, у якую разам з іншымі раёнамі цяперашняй Бранскай вобласці ўвайшоў і Рагнедзінскі раён.

5 ліпеня 1944 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Рагнедзінскі раён. З 1963 па 1972 год раён быў часова скасаваны, а яго тэрыторыя ўваходзіла ў Дубраўскі раён.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 8,3 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 3,2&nbsp;тыс. Усяго налічваецца 107&nbsp;населеных пунктаў.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне маецца 1 гарадское і 5 сельскіх паселішчаў:

**Гарадское паселішча:**
* Рагнедзінскае гарадское паселішча

**Сельскія паселішчы:**
* Воранаўскае сельскае паселішча
* Селілавіцкае сельскае паселішча
* Цюнінскае сельскае паселішча
* Фёдараўскае сельскае паселішча
* Шаровіцкое сельскае паселішча

## Спасылкі 
* Рагнедзінскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Пагарскі раён

**Пагарскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Пагар.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1210 км². Асноўныя рэкі — Судасць, Вара, Вабля.

## Прыродныя рэсурсы 
На тэрыторыі раёна вядзецца здабыча пяску, гліны, торфу.

## Экалогія 
Чарнобыльская катастрофа прывяла да пагаршэння экалагічнага становішча Пагарскага раёна. Практычна ўвесь раён апынуўся ў зоне радыяцыйнага забруджвання (1—5 Кюры/км²).

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 34,1 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 11,5&nbsp;тыс. Усяго налічваецца 132&nbsp;населеныя пункты.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне маецца 1 гарадское і 14 сельскіх паселішчаў:

**Гарадское паселішча:**
* Пагарскае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
* Баршчоўскае сельскае паселішча
* Вадзькаўское сельскае паселішча
* Віцямлянскае сельскае паселішча
* Гарадзішчанскае сельскае паселішча
* Гетуноўскае сельскае паселішча
* Грынёўскае сельскае паселішча
* Долбатаўскае сельскае паселішча
* Кісцерскае сельскае паселішча
* Пасудіцкае сельскае паселішча
* Прырубкінскае сельскае паселішча
* Стэчанскае сельскае паселішча
* Сувораўскае сельскае паселішча
* Чавускае сельскае паселішча
* Юдзінаўскае сельскае паселішча

## Славутасці 
* Царква Св. Мікалая ў в. Балыкіна.
* Царква Св. Міхала Арханёла ў в. Бобрык.
* Сядзібна-паркавы комплекс Безбародкаў і царква Св. Тройцы ў в. Грынёва.
* Царква Св. Дзмітрыя Салунскага ў в. Дараеўск.
* Царква Св. Параскевы Пятніцы ў в. Зарэчнае.
* Царква Св. Мікалая ў в. Курава.
* Царква Покрыва Прасв. Багародзіцы ў в. Лобкі.
* Царква Нараджэння Божай Маці і гарадзішча ў в. Пасудзічы.
* Царква Св. Мікалая і гарадзішча радзімічаў «Сінін Мост» у в. Сінін.
* Царква Нараджэння Божай Маці ў в. Стэчна.
* Дом-музей беларускага археолага К. Палікарповіча і музей «Палеалітычная стаянка» ў в. Юдзінава.

## Ураджэнцы і жыхары 
* Іван Мікалаевіч Нікітчанка (1939—2010) — беларускі навуковец у галіне селекцыі жывёл.
* Міхаіл Васілевіч Семяненка (нар. 1950, сяло Сапычы) — вучоны ў галіне насенняводства.
* Аляксандр Шкурко — навуковец, палярнік.
* Яўген Шляхта — доктар медыцынскіх навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі РФ, член-карэспандэнт РАМН.

## Спасылкі 
* Пагарскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Унецкі раён

**Унецкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Унеча.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1130 км². Асноўная рака — Унеча.

## Гісторыя 
5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, увайшоў і Унецкі раён.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 45,2 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 28&nbsp;тыс. Усяго налічваецца 110&nbsp;населеных пунктаў.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне маецца 1 гарадское і 8 сельскіх паселішчаў:

**Гарадское паселішча:**
* Унецкае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
* Бярэзінскае сельскае паселішча
* Высоцкае сельскае паселішча
* Івайцёнскае сельскае паселішча
* Красновіцкае сельскае паселішча
* Найтапавіцкае сельскае паселішча
* Паўлаўскае сельскае паселішча
* Старагутнянскае сельскае паселішча
* Старасельскае сельскае паселішча

## Эканоміка 
Унецкі раён належыць да ліку прамыслова-сельскагаспадарчых раёнаў. Прадпрыемствы-лідары — ААТ&nbsp;«Камбінат хлебапрадуктаў», радыёзавод ТАА&nbsp;«Тэмбр».

## Транспарт 
Праз раён праходзяць аўтатраса  Бранск — Навазыбкаў — мяжа Беларусі — (Кобрын). Чыгуначныя лініі злучаюць Унечу з такімі вузламі, як Бранск, Орша, Гомель, Хутар-Міхайлаўскі.

## Славутасці 
* Царква Покрыва Прасв. Багародзіцы ў в. Высокае
* Могілкі старыя праваслаўныя і капліца ў в. Добрык
* Царква Нараджэння Божай Маці ў в. Лышчычы
* Царква Успення Прасв. Багародзіцы ў в. Найтапавічы
* Царква Усіх Святых у в. Расуха
* Царква Св. Мікалая ў в. Семешкава
* Царква Св. Дзмітрыя Салунскага ў в. Старае Задубенне

## Вядомыя асобы 
* Іван Іванавіч Талкачоў (нар. 1953) — беларускі палітык.
* Валерый Мікалаевіч Чарапіца (нар. 1953) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1979), прафесар (1991).

## Спасылкі 
* Унецкі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Наўлінскі раён

**Наўлінскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Наўля.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 2030 км². Асноўныя рэкі — Наўля, Рэўна.

## Гісторыя 
5 ліпеня 1944 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Наўлінскі раён. У 1963 годзе раён быў скасаваны, у 1965 годзе — адноўлены.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 28,2 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 16&nbsp;тыс.

Усяго налічваецца 86&nbsp;населеных пунктаў. Найбуйнейшыя з іх — Наўля, Алтухова.

Агульная колькасць насельніцтва раёна (з райцэнтрам):

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне маецца 2 гарадскія і 11 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы:**
* Алтухоўскае гарадское паселішча
* Наўлінскае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
* Алешынскае сельскае паселішча
* Бякаўскае сельскае паселішча
* Вздружанскае сельскае паселішча
* Клюковенскае сельскае паселішча
* Пралысоўскае сельскае паселішча
* Рэвенскае сельскае паселішча
* Сакалоўскае сельскае паселішча
* Салтанаўскае сельскае паселішча
* Сінезерскае сельскае паселішча
* Чычкаўскае сельскае паселішча
* Шчаглоўскае сельскае паселішча

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Камарыцкі раён

**Кама́рыцкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Камарычы.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 990 км².

## Гісторыя 
5 ліпеня 1944 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Камарыцкі раён. У 1963 годзе раён быў скасаваны, у 1966 годзе адноўлены.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 19,3 тыс. чалавек. Усяго налічваецца 97&nbsp;населеных пунктаў.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 1 гарадское і 7 сельскіх паселішчаў:

**Гарадское паселішча:**
# Камарыцкае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
# Аркінскае сельскае паселішча
# Быхаўскае сельскае паселішча
# Ігрыцкае сельскае паселішча
# Ліціжскае сельскае паселішча
# Лапандзінскае сельскае паселішча
# Мар’інскае сельскае паселішча
# Усожскае сельскае паселішча

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Карачаўскі раён

**Карачаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Карачаў.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1350 км². Асноўная рака — Снежаць.

## Гісторыя 
5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Карачаўскі раён. У 1963 годзе раён быў скасаваны, у 1965 годзе адноўлены.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 36,9 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 20&nbsp;тыс. Усяго налічваецца 151&nbsp;населены пункт.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 1 гарадское і 7 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы:**
# Карачаўскае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
# Бошынскае сельскае паселішча
# Вельямінаўскае сельскае паселішча
# Верхапольскае сельскае паселішча
# Дронаўскае сельскае паселішча
# Мылінскае сельскае паселішча
# Пясочанскае сельскае паселішча
# Рэвенскае сельскае паселішча

## Транспарт 
Праз раён праходзіць чыгунка Бранск — Арол, а таксама аўтадарога  Арол — Смаленск — Рудня.

## Славутасці 
* У сяле Беражок знаходзіцца Уваскрасенская царква (XVII—XVIII стст.) колішняй Ціханавай пустыні, скасаванай у 1764 годзе (у 2004 годзе манастыр адноўлены).
* За 7 км на паўночны ўсход ад Карачава знаходзіца сяло Одрына, дзе захаваліся асобныя пабудовы старадаўняга Одрына-Мікалаеўскага мужчынскага манастыра. У наш час тут знаходзіцца жаночы манастыр; узводзяцца новыя пабудовы.
* Храм Казанскай Божай Маці ў сяле Юрасава, пабудаваны ў 1773 годзе (дзейнічае).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Жукаўскі раён (Бранская вобласць)

**Жу́каўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Жукаўка.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1114 км². Асноўныя рэкі — Дзясна, Вецьма.

## Гісторыя 
Раён быў утвораны ў 1929 годзе. 5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Cавета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Жукаўскі раён.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 39 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 19&nbsp;тыс. Усяго налічваецца 89&nbsp;населеных пунктаў.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 1 гарадское і 9 сельскіх паселішчаў:

**Гарадское паселішча:**
* Жукаўскае гарадское паселішча

**Сельскія паселішчы:**
* Грышынаслабадское сельскае паселішча
* Заборска-Мікольскае сельскае паселішча
* Крыжынскае сельскае паселішча
* Леташніцкае сельскае паселішча
* Оўстугскае сельскае паселішча
* Ржаніцкае сельскае паселішча
* Траснянскае сельскае паселішча
* Хадзіловіцкае сельскае паселішча
* Шамордзінскае сельскае паселішча

## Эканоміка 
Прамысловасць канцэнтруецца ў райцэнтры Жукаўка.

## Славутасці 
* Сядзібна-паркавы комплекс Цютчавых і царква Успення Прасв. Багародзіцы ў в. Оўстуг.

## Спасылкі 
* Жукаўскі раён на Radzima.org
* Адміністрацыя Жукаўскага раёна 

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Почапскі раён

**Почапскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтры Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Почап.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1887 км². Асноўныя рэкі — Судасць.

## Гісторыя 
Раён быў сфарміраваны ў 1929 годзе і cпачатку ўваходзіў у склад Заходняй вобласці РСФСР, а з 1937 года — Арлоўскай вобласці. 5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Cавета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Почапскі раён.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 45,9 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 17,2&nbsp;тыс. Усяго налічваецца 247&nbsp;населеных пунктаў.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне маецца 2 гарадскія і 17 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы:**
* Почапскае гарадское паселішча
* Рамасухскае гарадское паселішча

**Сельскія паселішчы:**
* Бакланскае сельскае паселішча
* Бялькоўскае сельскае паселішча
* Валуецкае сельскае паселішча
* Вітаўскае сельскае паселішча
* Гушчынскае сельскае паселішча
* Даманіцкае сельскае паселішча
* Дзмітраўскае сельскае паселішча
* Краснароскае сельскае паселішча
* Маскоўскае сельскае паселішча
* Пальнікоўскае сельскае паселішча
* Першамайскае сельскае паселішча
* Рагозінскае сельскае паселішча
* Рэчыцкае сельскае паселішча
* Сямецкае сельскае паселішча
* Сятолаўскае сельскае паселішча
* Цітаўскае сельскае паселішча
* Чопаўскае сельскае паселішча

## Транспарт 
Праз раён праходзіць аўтатраса Бранск — мяжа Беларусі.

## Славутасці 
* Царква Праабражэння Гасподняга ў в. Баклань
* Царква Покрыва Прасв. Багародзіцы ў в. Вітаўка
* Царква Покрыва Прасв. Багародзіцы ў в. Губостава
* Сядзібна-паркавы комплекс Разумоўскіх і царква Успення Прасв. Багародзіцы ў в. Красны Рог
* Царква Св. Тройцы ў в. Селішча
* Царква Св. Мікалая ў в. Старапочапье
* Царква Св. ап. Іаана Багаслова ў в. Чопаў

## Спасылкі 
* Почапскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Выганіцкі раён

**Вы́ганіцкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва ўсходняй частцы Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Выганічы.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1028 км². Асноўныя рэкі — Дзясна, Лоўча, Ражок, Крупец.

## Гісторыя 
Выганіцкі раён быў сфарміраваны ў 1929 годзе на аснове Выганіцкай воласці Бежыцкага павета, аднак ужо ў 1932 раён быў скасаваны, а яго тэрыторыя падзелена паміж Бранскім, Почапскім і Трубчэўскім раёнамі. У 1939 годзе Выганіцкі раён быў адноўлены.

5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Выганіцкі раён. У 1963 годзе раён зноў быў скасавана, адноўлены ў 1977 годзе.

## Дэмаграфія 
На 1 студзеня 2009 года насельніцтва раёна складала 22,6 тыс. чалавек. Усяго налічваецца 83 сельскія населеныя пункты. Найбуйнейшыя сёлы раёна — Кокіна, Лопуш.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 1 гарадское і 9 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы:**
# Выганіцкае гарадское паселішча
**Сельскія паселішчы:**
# Кокінскае сельскае паселішча
# Краснасельскае сельскае паселішча
# Лопускае сельскае паселішча
# Орменскае сельскае паселішча
# Скрабінскае сельскае паселішча
# Сасноўскае сельскае паселішча
# Утынскае сельскае паселішча
# Хмелеўскае сельскае паселішча
# Хутар-Борскае сельскае паселішча

## Навука 
У сяле Кокіна Выганіцкага раёна размяшчаецца Бранская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія.

## Славутасці 
Рэшткі старажытных паселішчаў і гарадзішчаў уздоўж рэчак Дзясна і Рэўна.

## Асобы 
Сяло Лопуш Выганіцкага раёна&nbsp;— радзіма паэта М. Грыбачова.

## Спасылкі 
* Выганіцкі раён на Radzima.org
* Сайт адміністрацыі Выганіцкага раёна Бранскай вобласці  
* Гісторыя адміністрацыйных пераўтварэнняў Бранскай вобласці 

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Бранскі раён (Бранская вобласць)

**Бра́нскі раён** () — адміністрацыйна-тэрыятарыяльная адзінка на паўночным усходзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Глінішчава.

## Геаграфія 
Плошча 1860 км². Асноўныя рэкі — Дзясна, Снежаць, Болва.

## Гісторыя 
Раён утвораны ў 1929 годзе.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 53,9 тыс. чалавек. Усяго налічаецца 108 населеных пунктаў.

## Паселішчы 
У 2005 годзе пасля муніцыпальнай рэформы ў раёне стала 15 муніцыпальных утварэнняў са статусам сельскіх паселішчаў:
* Атрадненскае сельскае паселішча;
* Глінішчаўскае сельскае паселішча;
* Дабрунскае сельскае паселішча;
* Дамашоўскае сельскае паселішча;
* Журыніцкае сельскае паселішча;
* Мічурынскае сельскае паселішча;
* Нецьінскае сельскае паселішча;
* Навадаркавіцкае сельскае паселішча;
* Навасельскае сельскае паселішча;
* Пальцоўскае сельскае паселішча;
* Свенскае сельскае паселішча;
* Снескае сельскае паселішча;
* Сцякляннарадзіцкае сельскае паселішча;
* Супонеўскае сельскае паселішча;
* Чарнетаўскае сельскае паселішча.

## Транспарт 
Праз раён праходзяць: траса  Масква — Кіеў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Жырацінскі раён

**Жырацінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Жыраціна.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 750 км². Асноўныя рэкі — Судасць, Рош.

## Гісторыя 
5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Жырацінскі раён. У 1957 годзе раён быў скасаваны, у 1985 годзе адноўлены.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва раёна складае 7,17 тыс. чалавек. Усяго налічваецца 77 населеных пунктаў.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 3 сельскія паселішчы:

* Варабейнскае сельскае паселішча
* Жырацінскае сельскае паселішча
* Марачоўскае сельскае паселішча

## Славутасці 
* Царква Нараджэння Божай Маці ў в. Княвічы
* Царква Св. Апанаса і Кірылы ў в. Страшэвічы
* Царква Праабражэння Гасподняга ў в. Тварышчычы

## Спасылкі 
* Жырацінскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Бранскай вобласці
Прэмія «Сезар» за найлепшы замежны фільм

**Прэмія «Сезар» за найлепшы замежны фільм** ()&nbsp;— адна з узнагарод Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа Францыі ў межах нацыянальнай кінапрэміі «Сезар». Прысуджаецца штогод, пачынаючы з першай цырымоніі, якая адбылася ў 1976 годзе.

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Замежны фільм
Сезар