Вадаёмы Віцебска

**Віцебск** знаходзіцца на берагах Заходняй Дзвіны, Віцьбы і Лучосы.

## Ручаі 
* **Гапееў** — працякае па горадзе ў яры (глыбінёй да 30 м, шырынёй да 30 м) з паўднёва-усходу на паўночна-захад і ўпадае ў ручай Дунай. У месцах перасячэння з Маскоўскім праспектам, вуліцамі Газеты «Праўда» і Жасткова працякае па жалезабетонных трубах. Даўжыня ручая — 2200 метраў. У вярхоўях ручая, прыблізна ў раёне яго перасячэння з Маскоўскім праспектам, знаходзілася вёска Гапееўшчына.
* **Дранічны** — прыток Гапеева ручая, упадае ў яго ў раёне вуліц 5-й Калектыўнай і Шрадэра.
* **Дунай** — працякае па горадзе ў яры (глыбіня да 40 м, шырынёй да 140 м) з усходу на захад уздоўж праспекта Фрунзэ, упадае ў раку Віцьба. Даўжыня 1050 метраў. Назва ручая дала назву гістарычнаму раёну горада Задунаўская слабада (Задунайскі пасад, Задунаўе). Намаляваны на чарцяжы горада 1664.
* **Замкавы** (Пілатаў ручай або проста Ручай) — выцякаў з ручая Дунай у раёне Летняга амфітэатра, працякаў з поўдня ад віцебскіх замкаў і ўпадаў у раку Заходняя Дзвіна ў раёне Дабраавешчанскай царквы. Цяпер не існуе. Даўжыня каля 1000 метраў. Назва ручая дала назву гістарычнаму раёну Заручаўская слабада (Заручаўе). Намаляваны на чарцяжы Віцебска 1664.
* **Крутавец** — ручай, правы прыток Заходняй Дзвіны, упадае ў яе ля заходняга краю перыметра Віцебскай ЦЭЦ, працякае ў калектары. Яр ручая, які пачынаўся ў перасячэння вуліц Максіма Горкага і вуліцы 39-й Арміі засыпаны ў канцы 1950-х гадоў.
* **Пескавацік** — працякае ў паўночнай частцы горада. Пачатак (верагодна) — у раёне вуліцы Валадарскага. Паўднёвы прыток ручая мае назву *Сутокі*. Упадае ў раку Заходняя Дзвіна ў раёне Вадаканала і 22-ай сярэдняй школы (праспект Куйбышава, 42).
* **Піліпаў** — ручай, правы прыток Заходняй Дзвіны, упадае ў яе паміж Маркавым манастыром і Віцебскай гарадской цэнтральнай клінічнай бальніцай (бывш. 2-я гарлякарні).
* **Пітамка** — ручай на ўсходняй ускраіне горада, у Тулава.
* **Паповік** — ручай, левы прыток Дзвіны, служыць натуральнай заходняй мяжой парку Савецкай Арміі (Мазурына). У канцы XVIII стагоддзя ля вусця ручая знаходзілася вёска Паповікі, цяпер на яе тэрыторыі дачныя ўчасткі.
* **Прудок** — ручай, левы прыток Дзвіны, бярэ пачатак каля Мазурынскіх могілак, вусце — каля гарадскога пляжу і выратавальнай станцыі. Пазначаны на картах горада пачатку ХХ стагоддзя.
* **Рыбянец** — ручай, правы прыток Заходняй Дзвіны, упадае ў яе каля Ціраспаля, паміж вуліцамі Данукалава і 1-й Ціраспальскай. У XVIII стагоддзі на ручаі быў млын.
* **Свяцец** (**Святцы**) — ручай, правы прыток Дзвіны, упадае ў яе за 300 м вышэй Яноўскага ручая. У XVIII стагоддзі на яго берагах размяшчалася вёска Святцы (раён цяперашніх вуліц 19-я Гарадоцкая і Супруна). Бярэ пачатак паміж Старасямёнаўскімі і Новасямёнаўскімі могілкамі.
* **Слізкі** — працякае ў яры ўздоўж вуліцы Чэхава і ўпадае ў раку Заходняя Дзвіна. Першапачаткова, выток ручая знаходзіўся ў раёне цяперашняй плошчы Леніна. Цяпер пачатковая частка ручая цячэ ў падземных камунікацыях. Даўжыня бачнай часткі ручая каля 250 метраў.
* **Суравец** — ручай, правы прыток Заходняй Дзвіны, у яе і ўпадзе ў раёне вуліцы Чэпінская Слабодка.
* **Чэрвенец** — выцякае з балота ў заказніку Дымаўшына і цячэ ў паўднёвым кірунку. Працякае каля вёсак Дымаўшчына, Аўселева, Арэхава, Загор’е. Упадае ў Заходнюю Дзвіну каля рачнога порта на паўднёва-заходняй ускраіне Віцебска. У верхнім цячэнні (на поўнач ад чыгуначнай галінкі Віцебск-Полацк) каналізаваны.
* **Чарвічны** — выцякае з балота ў заказніку Дымаўшчына і цячэ ў паўночным кірунку. Упадае ў Дэйкаўскае возера. У верхнім цячэнні каналізаваны і носіць назву Панская канава.
* **Яноўскі** — пачынаецца ў раёне лесапарку Юр’ева горка. Працякае пад вуліцамі Цітова і Ленінградская. Упадае ў Заходнюю Дзвіну ў раёне вуліцы Яноўская-Набярэжная.

## Сажалкі 
* Сажалка ў парку 1000-годдзя Віцебска. Мае штучнае паходжанне, створаны ў якасці супрацьпажарнага вадаёма пры будаўніцтве тэлезавода. Пазней ачышчаны, добраўпарадкаваны. Берагі выкладзеныя камянямі.
* Сажалка (Ялагі) у Парку культуры і адпачынку чыгуначнікаў.
* «Салдацкае возера» — сажалка каля перасячэння вуліцы Цітова з вуліцай 14-я Полацкая. Мае авальную форму, дыяметр каля 100 метраў. Народную назву атрымала з-за размяшчэння побач з былым ваенным гарадком 5-ы Полк.
* Сажалка ў Арэхава.