open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мегабайт

**Мегабайт** (скар. **Мбайт**; міжнароднае скар.: **Mbyte**, **MB**) — адзінка вымярэння колькасці інфармацыі; можа абазначаць 106 () або 220 () байт.

Міжнародная сістэма адзінак рэкамендуе выкарыстоўваць прыстаўку «мега-» толькі для абазначэння 106, а для 220 байт прынята найменне мебібайт. У той жа час склалася практыка, калі тэрмін выкарыстоўваецца для абазначэння 220 байт.

## Гісторыя 
Аднойчы спецыялісты па інфарматыцы заўважылі, што велічыня 210 (1024) вельмі блізкая да 1000, і для абазначэння аб'ёму даных у 1024 байт сталі выкарыстоўваць прэфікс міжнароднай сістэмы адзінак СІ «кіла-». Гэты падыход добра працаваў на працягу аднаго-двух дзесяцігоддзяў, бо кожны, хто казаў пра кілабайт, меў на ўвазе 1024 байт. Але з часам дкамп'ютарамі пачалі больш арыстацца людзі, якія не з'яўляліся прафесіяналамі ў гэтай сферы, для якіх прыстаўка кіла - азначае 1000 (у адным кіламетры 1000 метраў).

З часам, захоўванне гігабайт і тэрабайт даных стала звычайнай справай, і па шэрагу практычных меркаванняў двайковая арыфметыка стала менш зручнай, чым дзесятковая. Як ввнік, людзі перасталі разумець, што маецца на ўвазе пад словам мегабайт. Так, вытворцы аператыўнай памяці звычайна разглядалі мегабайт як 220, а вытворцы знешніх назапашвальнікаў (напрыклад, жорсткіх дыскаў), як правіла, лічылі, што мегабайт эквівалентны 106 байтам. Хуткасць перадачы інфармацыі Мбайт/с падчас праектавання лакальных сетак прымалася за 220 байт/с, у той час як у тэлекамунікацыйных сістэмах тая ж велічыня лічылася як 106 байт/с. Акрамя таго, з'явілася трэцяя інтэрпрэтацыя мегабайта як , напрыклад, для абазначэння фармату 1,44 дыскет. Такім чынам, праблема блытаніны стала рэальнай.

Улічваючы гэтыя асаблівасці таго, што адбываецца, камітэт Міжнародная камісія электрасувязі прыняў рашэнне, што прыстаўка мега- павінна выкарыстоўвацца ў традыцыйным і ўсімі вядомым сэнсе (106), за выключэннем выпадкаў, калі двайковая памернасць мегабайта паказаная відавочна. Першая версія дакумента МКЭ была апублікаваная ў 1998 годзе, другая рэдакцыя выйшла ў 2000 годзе. Пазней падобнае рашэнне адбілася і ў міжнароднай сістэме адзінак. Так, у дакуменце «Брашура СІ» «маецца рэкамендацыя выкарыстоўваць найменне «мегабайт» для абазначэння велічыні 106 байт, а для велічыні 220 байт ўжываць найменне «мебібайт».

Гістарычна ў шэрагу сфер абазначэнне мегабайта ў якасці 220 засталося ў практыцы. Так, яно можа выяўляцца ў асобным праграмным забеспячэнні (напрыклад, у аперацыйных сістэмах сямейства Windows) і прысутнічае ў стандарце 1999 года JEDEC 100B.01.

## Гл. таксама 
* Мегабіт
* Байт

Катэгорыя:Адзінкі вымярэння інфармацыі
Дзіна Агішава

**Дзіна Агішава** (17 красавіка 2005 —) — беларуская спартсменка па мастацкай гімнастыцы. Яна —  ў спаборніцтвах са .

Катэгорыя:Гімнасткі (мастацкая гімнастыка) Беларусі
Салідарнасць (газета)

**«Салідарнасць»** — беларуская газета. Недзяржаўнае выданне, друкаваны орган Беларускага Незалежнага прафсаюза. Заснавана Іванам Вацлававічам Юргевічам у красавіку 1991 года ў Салігорску. Гэта было першае незалежнае выданне Салігорска. Першыя нумары былі звярстаныя ў Салігорскай тыпаграфіі Рыгорам Сачыловічам. Галоўнымі рэдактарамі ў розныя перыяды былі Уладзімір Дуброўскі, Рыгор Сачыловіч, Віктар Бабаед і Віталій Мурылёў. Выданне ўвесь час падвяргацца ганенням і пераследу ўладаў. У ёй друкаваліся артыкулы як на рускай, так і на беларускай мовах. Галоўны рэдактар «Салідарнасці» Аляксандр Старыкевіч, былы галоўны рэдактар прафсаюзнай газеты «Беларускі час», якога звольніў новы прафсаюзны старшыня Леанід Козік, адданы Лукашенка. Наклад газеты ў 2005 годзе складаў 5400 асобнікаў.

3 чэрвеня 2003 года выйшаў сумесны нумар «Белорусской деловой газеты» ды «Салідарнасці»: такім чынам рэдакцыя падтрымала «БДГ», якую таксама забараняў рэжым Лукашэнкі.

Перад прэзідэнцкімі выбарамі 2006 года газета зачынілася, таму што і «Белпошта», і «Белсаюздрук» адмовіліся яе распаўсюджваць&nbsp;— газета засталася без сродкаў да існавання. З 8 лютага 2006 года газета выходзіць толькі ў інтэрнет-версіі.

У дзень прэзідэнцкіх выбараў 19 снежня 2010 года большасць незалежных інтэрнэт-рэсурсаў, якія асвятлялі іх ход, былі заблакаваныя, у тым ліку «Салідарнасць».

У красавіку 2011 года «Салідарнасць» атрымала папярэджанне ад пракуратуры за «дыскрэдытацыю» нацыі пры асвятленні выбуху у мінскім метрапалітэне.

На новы 2012 год «Салідарнасць» абнавіла веб-сайт.

Са жніўня 2020 года сайт «Салідарнасці» заблакаваны ў Беларусі. З 2021 года беларускія ўлады блакіруюць і люстэрка асноўнага сайта.

У ліпені 2022 году інтэрнет-рэсурсы газеты былі ўнесены ў Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў.

## Узнагароды 
* Прэмія  «За ўклад у свабоду слова» (2004)
* Ганаровы дыплом Беларускай асацыяцыі журналістаў за выбітную працу журналіста Анастасіі Зелянковай (2019)
* Творчы конкурс «Вольнае слова»:
** 2020 — Таццяна Гусева — другое месца за серыю інтэрв’ю з Віктарам Бабарыкам
** 2025 — Таццяна Гусева — першае месца ў намінацыі «Інфармацыйныя жанры» за цыкл публікацый — гісторыі кахання беларускіх добраахвотнікаў, якія загінулі ва Украіне.

## Гл. таксама 
* Вераніка Чаркасава

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Салідарнасть gazeta by 

Катэгорыя:Газеты Беларусі
Катэгорыя:Газеты на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты на рускай мове
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1991 годзе
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, закрытыя ў 2006 годзе
Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі
Катэгорыя:1991 год у Беларусі
Mycomya cinerascens

**Mycomya cinerascens** — палеарктычны від насякомых сямейства . Сустракаецца ў лясных або лясістых раёнах, дзе лічынкі развіваюцца ў пладаносных целах ,  і відаў роду . Акрамя пладаносных цел, від быў сабраны праз спецыяльныя пасткі над букавымі парасткамі і пнямі, вольхай і елкамі.

Файл:Stereum gausapatum JPG1.jpg|Мікраасяроддзе пражывання. Бельгія

## Спасылкі 
* Выявы, якія прадстаўляюць *Mycomya* ў BOLD

Катэгорыя:Даўгавусыя
Аб’яднаны фронт вызвалення прыгнечаных народаў

**Аб’яднаны фронт вызвалення прыгнечаных народаў** (скар. **АФВПН**; , ) — паўстанцкая групоўка, якая дзейнічала на тэрыторыі В’етнама ў 1964—1992 гадах, мэтай якой было стварэнне аўтаноміі для народа дэгараў, якія жылі на горным плато Тэйнгуен.

Амерыканцам у 1965 годзе ўдалося пераканаць баевікоў АФВПН спыніць узброеныя акцыі супраць в’етнамскага насельніцтва і адміністрацыі. Пасля Тэцкага наступлення 1968 года, калі баевікі АФВПН выступілі супраць НФВПВ, амерыканцы прынялі рашэнне выкарыстаць АФВПН для прамога супрацьстаяння атрадам НФВПВ у абмен на гарантыі самастойнасці ў адносінах з уладамі Паўднёвага В’етнама. Камітэт па справах горцаў пры амерыканскім пасольстве ў Сайгоне з сярэдзіны 1968 года пачаў патрабаваць ад паўднёвав’етнамскага ўрада прадастаўлення дэгарам аўтаноміі. 19 снежня 1968 года было заключана пагадненне паміж АФВПН і ўрадам Рэспублікі В’етнам аб наданні легальнага статусу баевікам АФВПН, а таксама добраахвотным уваходжанні некаторых фарміраванняў АФВПН у склад Рэгіянальных сіл Арміі Рэспублікі В’етнам.

Пасля паўночнавав’етнамскага ўварвання ў Паўднёвы В’етнам дзясяткі тысяч горцаў, ратуючыся ад рэпрэсіяў за супрацоўніцтва з амерыканцамі і паўднёвав’етнамскімі ўладамі, былі вымушаны бегчы ў Бірму і Тайланд. Іншыя ж пачалі партызанскую вайну супраць урада ДРВ.

Да пачатку 1990-х гадоў становішча апошніх гуртоў АФВПН, пазбаўленых усякай падтрымкі, стала безнадзейным: яны жылі ў пяці пасёлках, адрэзаных ад знешняга свету. У 1992 годзе апошнія 407 баевікоў АФВПН былі раззброены міратворчымі сіламі ААН у Камбоджы.

Катэгорыя:Вайна ў В’етнаме
Катэгорыя:Нацыянальна-вызваленчыя рухі
Катэгорыя:Партызанскія рухі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1964 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1992 годзе
Ptychoptera

**Ptychoptera** — род насякомых сямейства . У родзе налічваецца як мінімум 70 апісаных відаў.
## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* McAlpine, J. F.; Petersen, B. V.; Shewell, G. E.; Teskey, H. J.; Vockeroth, J. R.; Wood, D. M., eds. (1981). 

Катэгорыя:Даўгавусыя
Psychoda

**Psychoda** — род насякомых сямейства . Вядома больш за 400 апісаных відаў у родзе.

Катэгорыя:Матыльніцы
Матыльніцы

**Матыльніцы** (*Psychodidae*) — сямейства насякомых падатраду даўгавусых атраду двукрылых. Дробныя камарыкі (даўжыня 1-4 мм), якія нагадваюць мініяцюрных начных матылькоў. Каля 2867 відаў у 115 родах у сусветнай фаўне.

## Арэал 
Распаўсюджаныя па ўсім зямным шары; у СНД каля 200 відаў, галоўным чынам на поўдні.

## Спосаб жыцця 
Лічынкі жывуць у гнілых раслінных рэштках, некаторыя ў вадзе. Ёсць сінантропныя віды, якія могуць жыць у вільготных памяшканнях, напрыклад у ванных пакоях і падвалах. Вядомыя мірмекафільныя віды: , , , , , .

Найстаражытныя прадстаўнікі сямейства вядомыя з ранняй юры Германіі, прадстаўнікі сямейства адзначаны таксама ў крэйдавых ліванскім і бірманскім бурштынах.

## Літаратура 
* Фауна СССР. 2 выд. т. 3. в. 2. — М., Л. 1966.
* Бабочницы // Вялікая савецкая энцыклапедыя
* Нарчук. Э. П. Вызначальнік сямейства двукрылых насякомых фауны Расіі і сумежных краін — СПб., 2003.
* Quate, L. W. 1955. A revision of the Psychodidae (Двукрылых) in America north of Mexico. University of California Publications in Entomology.
* Quate, L. W. & B. V. Brown. 2004. Revision of Neotropical Setomimini (Двукрылых: Psychodidae: Psychodinae). Contributions in Science, 500: 1-117.
* Vaillant, F. 1971. Psychodidae — Psychodinae. In: E. Lindner, ed. Die Fliegen der Palaearktischen Region, 9d, Lieferung 287: 1-48.
* Young, D. G. & P. V. Perkins. 1984. Phlebotomine sand flies of North America (Двукрылых: Psychodidae). Mosquito News, 44: 263—304.


Катэгорыя:Сямействы насякомых
Bradysia fungicola

**Bradysia fungicola** — від двухкрылых сямейства . Сустракаецца ў Палеарктыцы.

Катэгорыя:Даўгавусыя
Bradysia

**Bradysia** — род насякомых сямейства . Яны лічацца галоўным шкоднікам у парніковай сельскай гаспадарцы, паколькі яны выдатна сябе адчуваюць у вільготных умовах, распаўсюджаных у цяпліцах, і сілкуюцца раслінамі, якія вырошчваюцца ўнутры. Гэта вялікі род, які змяшчае больш за 500 відаў, з якіх прынамсі 65 відаў сустракаюцца ў Паўночнай Амерыцы і 172 у Еўропе.

Віды роду з’яўляюцца асноўным апыляльнікам некаторых раслін, у тым ліку .

## Віды 
Сярод шэрагу відаў роду такія, як:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Даўгавусыя
Кацярына Аляксандраўна Галкіна

**Кацярына Аляксандраўна Галкіна** (нар. 25 лютага 1997, Мінск) — беларуская гімнастка, заслужаны майстар спорту па мастацкай гімнастыцы, прызёр чэмпіянатаў свету і Еўропы. Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2016 года. Член нацыянальнай зборнай.

## Біяграфія 
На Алімпійскіх гульнях 2016 года Кацярына Галкіна змагла прабіцца ў фінал у мнагабор’і. Кваліфікацыйны раўнд беларуская гімнастка прайшла даволі ўпэўнена, атрымаўшы нізкія балы толькі ў практыкаванні з булавамі. Па выніках кваліфікацыі Галкіна заняла дзевятае месца. У фінале ў двух з чатырох практыкаванняў Кацярына паказала шосты вынік, а яшчэ ў двух — сёмы і восьмы. Па выніках спаборніцтваў беларуская гімнастка заняла 6-е месца, адстаўшы ад бронзавай медалісткі украінкі Ганны Рызатдзінавай на 2,651 бала.

Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры.

## Палітычныя погляды 
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Асабістае жыццё 
У 2011 годзе Кацярына перанесла аперацыю на сэрцы, каб спартсменка змагла вытрымліваць цяжкія нагрузкі.

## Спасылкі 
* Профіль на сайце Міжнароднай федэрацыі гімнастыкі

Катэгорыя:Выпускнікі БДУФК
Катэгорыя:Гімнасты на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года
Катэгорыя:Гімнасткі (мастацкая гімнастыка) Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Рэспублікі Беларусь
Stegopterna

**Stegopterna** — род двухкрылых сямейства . Вядома каля 15 апісаных відаў у родзе.

## Віды 
Гэтыя 15 відаў належаць да роду:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Мошкі
Agromyza albipennis

**Agromyza albipennis** — від двухкрылых сямейства . Сустракаецца ў Палеарктыцы. Крылы малочныя. Лічынкі мініруюць метлюжковыя.

## Спасылкі 
* Выявы, якія прадстаўляюць *Agromyza albipennis* у BOLD

Катэгорыя:Караткавусыя двухкрылыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1830 годзе
Agromyza frontella

**Agromyza frontella** — від насякомых роду  сямейства .

Катэгорыя:Караткавусыя двухкрылыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1874 годзе
Андрэй Германавіч Волас

**Андрэй Германавіч Волас** (; нар. , Сталінабад) — рускі пісьменнік, перакладчык і паэт, геафізік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 жніўня 1955 года ў Сталінабадзе (цяпер — Душанбэ) ў сям’і кандыдата геолага-мінералагічных навук Германа Сцяпанавіча Воласа. У 1977 годзе скончыў Маскоўскі інстытут нафтахімічнай і газавай прамысловасці імя І. М. Губкіна па спецыяльнасці «Геафізіка». Вярнуўся ў Душанбэ, дзе займаўся перакладамі таджыкскай паэзіі. У 1979 годзе дэбютаваў уласнымі вершамі ў часопісе «Памир». Першая кніга, паэтычны зборнік «Старая Шаша», выйшла ў 1988 годзе. З канца 1980-х гадоў пачаў пісаць прозу. Член Саюза пісьменнікаў Масквы. Жыве ў Маскве.

Яго першы раман «Хурамабад» у 2000 годзе атрымаў Дзяржаўную прэмію Расіі, Антыбукер, расійска-італьянскую ўзнагароду «Масква — Пенэ», а таксама прэміі часопісаў «Знамя» і «Новый мир».

## Творы 
### Раманы 
* «Хурамабад», 2000
* «Нерухомасць», 2001
* «Маскаўская Мека», 2003
* «Аніматар», 2005
* «Пераможац», 2008
* «Вяртанне ў Панджруд», 2013

### Зборнікі апавяданняў 
* Каманда 22/19, 1989
* Mymoon, 2005
* Таджыкскія гульні, 2005

### Па-за жанрамі 
* Алфавіта. Кніга адпаведнасцяў, 2007

## Узнагароды 
* прэміі часопісаў «Крестьянка», «Знамя» (1996), «Новый мир» (2001),
* міжнародная літаратурная прэмія «Масква — Пенэ» (1998),
* Дзяржаўная прэмія Расійскай Федэрацыі (2000) за раман «Хурамабад»,
* прэміі «Рускі Букер» (2013) і Студэнцкі Букер (2013) за раман «Вяртанне ў Панджруд».

Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў Масквы
Касцёл Сэрца Ісуса і Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Воўкавічы)

**Касцёл Сэрца Ісуса і Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — колішні каталіцкі храм у в. Воўкавічы Мінскага раёна.

## Гісторыя 
У 1784 г. каталіцкая капліца ў в. Воўчкавічы на левым беразе ракі Пціч згадваецца як ужо дзейная ад менскай кафедры. У 1806 г. парафіяне разабралі старую святыню і на сродкі Марцыяны Іваноўскай, уладальніцы маёнтка, пабудавалі новую, таксама драўляную капліцу, а тэрыторыю вакол яе абгарадзілі пад невялікія могілкі. 29 ліпеня 1810 г. будынак быў асвечаны як філіяльны касцёл пад тытулам Нараджэння Божай Маці і св. Пятра Апостала.

Касцёл у Воўчкавічах дзейнічаў да Другой сусветнай вайны, калі будынак быў сур’ёзна пашкоджаны. У 1950-я гг. руіны святыні ўзарвалі. Сёння пасярод старых могілак узвышаецца толькі пагорак з рэшткамі падмуркаў.

## Архітэктура 
Касцёл пабудаваны з чырвонай ліцавой цэглы ў стылі неаготыкі, прыгожы па прапорцыях, касцёл у Воўчкавічах уяўляў сабой асіметрычны залавы аб’ём з невялікім трансептам, 5-граннай апсідай, фланкаванай сакрысціяй і капліцай. Пакрытая чарапічным дахам кампазіцыя святыні завяршалася высокай вежай-званіцай, размешчанай налева ад падоўжнай восі касцёла. Тры алтары — галоўны і бакавыя ў крылах трансепта, — а таксама фігуры Езуса, Марыі і Язэпа ў іх былі зробленыя з пясчаніку, менсы, а ступені да алтароў — з мармуру. Інтэр’ер святыні асвятляўся праз вітражы ў стральчатых вокнах; падлога — з цэментных плітак; амбона, лаўкі, балюстрада хораў — дубовыя.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Беларусі
Катэгорыя:Воўкавічы (Мінскі раён)
Катэгорыя:Колішнія касцёлы Мінскай вобласці
Катэгорыя:1904 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Генрыха Гая
Катэгорыя:Зніклі ў 1950-я гады
Катэгорыя:Касцёлы Мінскага раёна
Cerodontha

**Cerodontha** — род насякомых сямейства . У родзе вылучаюць больш за 280 апісаных відаў.

Катэгорыя:Караткавусыя двухкрылыя
Ogcodes

**Ogcodes** — род двухкрылых сямейства . Каля 90 відаў было апісана для роду.

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Караткавусыя двухкрылыя
Людвіг Францавіч Сцяпура

**Сцяпан (Людвіг) Францавіч Сцяпура** (1826—1881) — расійскі медык; стацкі саветнік.

## Біяграфія 
Людвіг Сцяпура нарадзіўся ў 1826 годзе; па паходжанні быў з мінскай шляхты, па веравызнанні — каталік). Вучыўся ў гімназіі ў Слуцку, затым на  , дзе знаходзіўся з 1845 па 1850 год, калі і атрымаў ступень лекара, а ступень доктара медыцыны — у 1860 годзе.

З часу выпуску з універсітэта да 1880 года Людвіг Францавіч Сцяпура служыў ваенным лекарам на Каўказе. Падчас руска-турэцкай вайны 1877—1878 ён быў лекарам галоўнай кватэры. Служачы на Каўказе, ён удзельнічаў у заснаванні таварыства лекараў, у якім быў адным з першых членаў-заснавальнікаў.

Сцяпура Л. Ф. выдаў наступныя працы: «*Дызентэрыя як зыход каўказскіх перамежных ліхаманак*» (дысертацыя на ступень доктара медыцыны, Харкаў, 1860); «*Досвед антрапалагічнага даследавання макракефалічных чэрапаў, знойдзеных у магільнях старажытных могілак блізу Мцхета ў Грузіі*» (Казань, 1875 Г.); «*Даклад камітэта па разбору сачынення на прэмію таварыства: „Экскурсія па Таманскім паўвостраве“*» («Зборнік Каўказскага таварыства лекараў» 1871).

Людвіг Францавіч Сцяпура памёр 15 (27) чэрвеня 1881 года.

## Літаратура 
* Сцепура, Степан (Людвиг) Францевич // Беларуская біяграфічны слоўнік : у 25 тамах.  — СПб.—М., 1896—1918.
** *Змеяў. Л. Ф.* «Рускія лекары-пісьменнікі», сшытак II, , 1886 год.
** «Матэрыялы па апісанні Руска-Турэцкай вайны 1877—1878 гг.»

Катэгорыя:Удзельнікі руска-турэцкай вайны 1877—1878
Катэгорыя:Стацкія саветнікі
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Дактары медыцыны
Сцяпура

**Сцяпура** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васіль Ігнацьевіч Сцяпура (нар. 1952) — заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
* Дзмітрый Антонавіч Сцяпура — беларускі педагог, асветнік, грамадскі дзеяч.
* Людвіг Францавіч Сцяпура — расійскі медык; стацкі саветнік.
* Людміла Анатолеўна Сцяпура (нар. 1947) — беларуская музыказнаўца.
* Мечыслаў Францавіч Сцяпура (нар. 1947) — беларускі вучоны, доктар сельскагаспадарчых навук.

## Гл. таксама 
* Сцяпуры — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці.
Аляксандр Снегіроў

**Аляксандр Снегіроў** (пры нараджэнні **Аляксей Уладзіміравіч Кандрашоў**; нар. , Масква) — рускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 6 студзеня 1980 года ў Маскве.

Два гады вучыўся ў Маскоўскім архітэктурным інстытуце, скончыў Расійскі ўніверсітэт дружбы народаў, магістр паліталогіі. Пасля вучыўся ў аспірантуры.

Падарожнічаў па Еўропе, Азіі, Афрыцы і Амерыцы, працуючы смяцяром, афіцыянтам, будаўнічым рабочым

Друкаваўся ў часопісах «Знамя», «Октябрь», «Новый мир».

Вясной 2014 года браў удзел у пятым сезоне тэлевізійнага праекта «Паліглот» на канале «Культура», дзе ўдзельнікі вывучалі нямецкую мову.

З 2016 года — намеснік галоўнага рэдактара часопіса «Дружба народов».

## Творы 
* «Мае вершы» (2006, апавяданне),
* «Анталогія прозы дваццацігадовых» (2007, проза)
* «Як мы бамбавалі Амерыку» (2007, раман)
* «Нафтавая Венера» (2008, раман)
* «Мая малышка» (2009, раман)
* «Ганарыстасць» (2010, раман)
* «Пачуццё віны» (2013, раман)
* «Вера» (2015, раман)
* «Як жа яе клікалі?» (2015, раман)

## Крытыка 
Пісьменнік Яўген Папоў адзначаў: «мяне ў яго творах прыцягнула тое, што Снегіроў спрабуе працаваць „па-над бар’ерамі“ авангардызма, „чарнухі“, лакавання, самалюбавання, макабры, папсы і іншай муці».

## Узнагароды 
* літаратурная прэмія «Дэбют» (2005),
* прэмія «Вянец» (2007),
* прэмія «Эўрыка» (2008),
* прэмія «Зорны білет» (2014),
* літаратурная прэмія «Рускі Букер» (2015) за раман «Вера».

## Спасылкі 
* Интервью Романа Богословского с писателем Александром Снегирёвым (21.5.2015)

Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя
Іосіф Бенцыянавіч Фрыдлянд

**Іосіф Бенцыянавіч Фрыдлянд** (5 мая 1907, Смілавічы Мінскай губерні — 31 жніўня 1981, Масква) — савецкі біяхімік. Доктар біялагічных навук, прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў мястэчку Смілавічы Ігуменскага павета Мінскай губерні

У 1931 годзе скончыў 2-і Маскоўскі медыцынскі інстытут, у 1931—1934 вучыўся ў аспірантуры па біяхіміі.

У 1934—1937 — асістэнт кафедры біяхіміі Архангельскага медінстытута.

З 1937 года да лета 1941 года, калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, працаваў асістэнтам на кафедры біяхіміі 2-га Маскоўскага медыцынскага інстытута.

У 1939 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Да пытання аб бялковым абмене пры эксперыментальным скорбуце».

У 1941 годзе, пасля пачатку Вялікай Айчыннай вайны, пайшоў добраахвотнікам на фронт у народнае апалчэнне Фрунзенскага раёна Масквы.

Скончыў курсы таксіколагаў пры Маскоўскай ваеннай акрузе.

Кастрычнік 1941 — чэрвень 1942 г. — начальнік таксікалагічнай групы ўзмацнення 38 арміі, затым да верасня 1945 г — армейскі таксіколаг 60-й арміі.

У студзені 1944 года арганізаваў эвакуацыю савецкіх ваеннапалонных з вызваленага нямецкага канцлагера Славута (Грослазарэт).

У студзені 1945 года першым з ваенных урачоў наведаў нямецкі канцлагер Аўшвіц, пасля чаго па яго патрабаванні 30 студзеня там былі разгорнутыя 2 тэрапеўтычных шпіталі.

13 чэрвеня 1943 года ў вёсцы Валоска-Балаклейка (Чугуеўскі раён Харкаўскай вобласці) быў кантужаны. Дэмабілізаваўся ў званні маёра медыцынскай службы 17.9.1945.

Пасля дэмабілізацыі з арміі вярнуўся на працу ў 2-й Маскоўскі медыцынскі інстытут на пасаду асістэнта кафедры біяхіміі.

У 1953 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Абмен рэчываў у марскіх свінак пры эксперыментальнай газавай гангрэне, выкліканай Bac. perfringens тыпу A».

Пасля абароны доктарскай дысертацыі ўзначаліў кафедру біяхіміі Яраслаўскага медыцынскага інстытута, у 1956 годзе атрымаў званне прафесара.

З верасня 1959 года загадваў біяхімічнай лабараторыі Усесаюзнага інстытута жывёлагадоўлі.

З лістапада 1961 года і да выхаду на пенсію загадваў лабараторыяй біяхіміі Маскоўскага навукова-даследчага рэнтгенарадыёлагічнага інстытута.

Мае 62 апублікаваныя працы.

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонай Зоркі (1944)
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені (1945)

## Сям’я 
* Маці — Хася Мордухаўна (Ганна Маркаўна) Фрыдлянд (дзявочае прозвішча — **Фрыд**; 1879—1959). Дзед (бацька маці), рабін Мардэхай Фрыд, загінуў у Мінскім гета.
* Дзядзька (брат маці) — Сямён Маркавіч Фрыд (1891—1946) — савецкі мікрабіёлаг, дырэктар Беларускага інстытута мікрабіялогіі і эпідэміялогіі, прафесар.
* Стрыечны брат (сын дзядзькі) — Валерый Сямёнавіч Фрыд (1922—1998) — савецкі і расійскі сцэнарыст.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Артыкул пра Іосіфа Бенцыянавіча Фрыдлянда на афіцыйным сайце музея Дома на набярэжнай
* Асабісты дзённік Фрыдлянда гадоў ВАВ

Катэгорыя:Біяхімікі СССР
Катэгорыя:Ваенныя ўрачы СССР
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Міхаіл Уладзіміравіч Бутаў

**Міхаіл Уладзіміравіч Бутаў** (; , Масква) — рускі пісьменнік, празаік і літаратуразнаўца, крытык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 2 жніўня 1964 года ў Маскве.

Вучыўся ў Маскве ў школе № 701 і, у 1979—1981 гадах, у школе № 47. Скончыў Маскоўскі электратэхнічны інстытут сувязі.

З 1994 года працуе ў часопісе «Новый мир» рэдактарам аддзела прозы, адказным сакратаром, намеснікам галоўнага рэдактара, з 1998 года — адказны сакратар часопіса. У цяперашні час — першы намеснік галоўнага рэдактара і генеральнага дырэктара часопіса «Новый мир».

Жыве ў Маскве. Мае жонку Веру і сына Мікіту.

## Творчасць 
Пачаў друкавацца ў 1992 годзе ў часопісе «Новый мир». Таксама друкаваўся ў часопісах «Знамя», «Дружба народов», «Октябрь».

Творы Міхаіла Бутава перакладзены на англійскую, французскую, нямецкую, славенскую, кітайскую, карэйская мовы.

## Бібліяграфія 
* Изваяние Пана. Рассказы, повесть. — М.: Книжный сад, 1994. — 235 с.
* Svoбода. Роман. — СПб.: ИНАПРЕСС, 2000. — 261 с.

## Узнагароды 
* прэмія «Рускі Букер» (1999) за раман «Свабода»,
* прэміі часопіса «Новый мир» за лепшыя матэрыялы 1999 года і 2003 года.
* прэмія Урада Расійскай Федэрацыі 2015 года ў галіне сродкаў масавай інфармацыі.

## Літаратура 
* Бутов, Михаил. «Всё, что называется биографией» / М. Бутов // Новый мир. — 2007. — № 12. — С. 150—164.
* Березин, В. «Протеизм есть примета поиска: „о прозе М. Бутова“» / В. Березин // «Литературная газета». — 1995. — № 35. — С. 4.

Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Расіі
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі XX стагоддзя
Пяшчотны ўзрост

**«Пяшчотны ўзрост»** () — французскі тэлесерыял з 50 серый па 26 хвілін кожная, які выходзіў з 2 верасня 2002 года на тэлеканале «», затым на тэлеканале «» у 2005 годзе.

## Сюжэт
Серыял адлюстроўвае штодзённае жыццё сямі маладых студэнтаў (трох дзяўчын і чатырох хлопцаў), якія жывуць у адным універсітэцкім гарадку.

## Спасылкі
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2002 года
Катэгорыя:Тэлесерыялы Францыі
2002 год у гісторыі тэлебачання

**2002** год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.

## Падзеі 
*7 студзеня — скончыў вяшчанне музычны тэлеканал «Viva Zwei».

## Узнагароды 
## З’явіліся 
### Тэлевізійныя праграмы 
*5 сакавіка — «The Osbournes»

### Тэлевізійныя каналы 
### Серыялы 
*2 верасня — «Пяшчотны ўзрост»
## Нарадзіліся 
### Беларусь 
## Памерлі 
### Беларусь 
## Спасылкі
Тэлебачанне
Катэгорыя:Гады ў тэлебачанні
Алена Сямёнаўна Чыжова

**Алена Сямёнаўна Чыжова** (; , Ленінград) — руская пісьменніца, перакладчыца і эсэістка, эканамістка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 4 мая 1957 года ў Ленінградзе.

Выкладала кіраванне вытворчасцю і англійскую мову, кандыдат эканамічных навук.

У 1990-х гадах займалася бізнесам.

Галоўны рэдактар міжнароднага часопіса «Всемирное слово» (Санкт-Пецярбург).

## Погляды 
У сакавіку 2014 года Алена Чыжова паставіла свой подпіс пад зваротам дзеячаў культуры Расіі супраць дзеянняў кіраўніцтва Расеі на ўсходзе Украіны і ў Крыме. У маі 2018 года падпісалася пад заявай членаў Пецярбургскага ПЭН-клуба да ўдзельнікаў Пецярбургскага міжнароднага эканамічнага форумз з заклікам да вызвалення з-за кратаў Алега Сянцова і яго перадачы Украіне.

У маі 2019 года ў швейцарскай газеце Neue Zürcher Zeitung выйшла эсэ Чыжовай, якое выклікала рэзананс у Расіі, бо ў ім Чыжова абвінаваціла Іосіфа Сталіна ў патуранні планам Гітлера па знішчэнні Ленінграда і яго жыхароў. Палітолаг Наталля Елісеева накіравала ў Следчы камітэт Расіі заяву аб узбуджэнні супраць пісьменніцы крымінальнай справы па артыкуле 354.1 КК РФ (рэабілітацыя нацызму). 10 мая 2019 года сябры ПЭН-клуба выказалі салідарнасць з Аленай Чыжовай, але заўважылі пры гэтым, што «ў абмяркоўваемым артыкуле ёсць, на думку многіх, адна істотная недакладнасць. У самы суровы блакадны перыяд чыгуначныя зносіны з горадам былі перарэзаны, адпаведна, ні вываз ваеннай тэхнікі, ні падвоз сыравіны замест харчавання, пра што піша Чыжова, быў немагчымы.»

## Сям’я 
Удава Валерыя Возгрына (1939—2020), доктара гістарычных навук, прафесара СПБДУ,.

У Алены Чыжовай двое дзяцей.

## Творы 
;Раманы:
* «Крошкі Цахес» (2000),
* «Лаўра» (2002),
* «Арэст і сын» (2007),
* «Час жанчын» (2009),
* «Паўкроўка» (2010; у часопісным варыянце публікаваўся пад назвай «Злачынца», 2005),
* «Терракотовая старуха» (2011),
* «Непрыкаяны дом» (2012),
* «Планета грыбоў» (2014),
* «Кітаіст» (2017),
* «Горад, напісаны па памяці» (2019).

## Узнагароды 
* прэмія «Паўночная Пальміра» (2001) за раман «Крошкі Цахес».
* літаратурная прэмія часопіса «Звезда» (2001) за раман «Крошкі Цахес».
* прэмія «Рускі Букер» (2009) за раман «Час жанчын».

Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Расіі
Катэгорыя:Члены ПЭН-клуба
Алена Уладзіміраўна Калядзіна

**Алена Уладзіміраўна Калядзіна** (; , Чарапавец, Валагодская вобласць) — руская журналістка і пісьменніца.

## Біяграфія 
Нарадзілася 24 чэрвеня 1960 года ў Чарапаўцы Валагодскай вобласці ў сям’і рабочых-металургаў. Прадзед быў рэпрэсаваны і расстраляны ў Ленінградзе.

У 1983 годзе скончыла Ленінградскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарта. З 1995 па 2001 гады супрацоўнічала з часопісам «Cosmopolitan», на працягу 10 гадоў з’яўлялася уласным карэспандэнтам, а затым рэдактарам аддзела лістоў газеты «Комсомольская правда». Працуе калумністам у газеце «Метро». У чэрвені 2017 года звольнена з газеты «Голос Череповца» пасля лекцыі па літаратуры ў штабе Аляксея Навальнага.

Пражывае ў Падмаскоўі.

## Творчасць 
Паводле слоў Калядзінай, яна напісала 11 кніг.

У 2010 за раман «Кветкавы крыж», які першапачаткова называўся «Весёлая ахінея» і ўпершыню апублікаваны ў правінцыйным часопісе «Вологодская литература», А. Калядзіна атрымала прэмію «Рускі Букер».

Як заявіў старшыня журы Руслан Кірэеў, выбар лаўрэата быў самай складанай задачай: «Кожны з іх мог стаць пераможцам — вельмі моцны шорт-ліст быў». Аднак з моманту абвяшчэння шорт-ліста «Кветкавы крыж» і асабіста Калядзіна становяцца аб’ектам крытыкі і высмейвання. Адзначаецца слабое валоданне аўтарам лексікай адпаведнага перыяду (XVII стагоддзе), выкарыстанне псеўдастаражытных слоў, слоў, якія абазначаюць паняцці, якія з’явіліся значна пазней азначанага часу, лубачных выразаў, стылістычная непісьменнасць, няведанне побыту, ненатуральнасць сцэн, пошласць, благі густ; легендарным становіцца слова з лексікону кнігі «афедрон», якое азначае, па версіі Калядзінай, заднюю частку цела, — як нефармальныя назва кнігі Калядзінай, які ўдакладняе эпітэт самога аўтара, як характарыстыка прэміі «Рускі Букер», усяго сучаснага расійскага літаратурнага працэса (выраз — «поўны афедрон»). Галоўны рэдактар часопіса «Вологодская литература», які высунуў раман на прэмію «Рускі Букер», пасля абвяшчэння Калядзінай лаўрэатам заявіў: «Алену лічылі „цёмным конікам“, а яна стала „траянскім канём“». Сама Калядзіна характарызуе сваё сачыненне як «вясёлую татэмскую ахінею пра вогненную ялду і залатыя галёнкі».

Пасля траплення ў шорт-ліст «Букера» раман Калядзінай быў выдадзены выдавецтвам «АСТ», а праз паўгода пасля ўзнагароджання Калядзіна c «Кветкавым крыжам» атрымама антыпрэмію за горшую кнігу года «Поўны абзац-2010».

## Бібліяграфія 
* Цветочный крест: роман-небылица / Елена Колядина. — М., АСТ: Астрель, 2011. — 380, [4] с. ISBN 978-5-17-071532-9 ISBN 978-5-271-32630-1
* Потешная ракета: роман / Елена Колядина. — М., АСТ: Астрель, 2011. — 250, [6]с. ISBN 978-5-17-075121-1 ISBN 978-5-271-36739-7

## Узнагароды 
* прэмія «Рускі Букер» (2010) за раман «Кветкавы крыж».

Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Журналісты Расіі
Катэгорыя:Члены Саюза журналістаў Расіі
Аляксандр Майсеевіч Розін

**Аляксандр Майсеевіч Ро́зін** ( — ) — вучоны, геолаг, прафесар (1938), член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1940).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Магілёве. У 1908 годзе скончыў Фрайбергскую горную акадэмію ў Германіі. З 1909 года працаваў горным інжынерам па разведцы і выкарыстанню радовішчаў фарбуючых руд і вогнетрывалых глін на Ляхвай Гары каля Лоева. З 1927 года працаваў у Вышэйшым Савеце народнай гаспадаркі БССР на пасадзе намесніка начальніка горнага аддзела. З 1931 года — намеснік начальніка Беларускага геолагаразведачнага трэста, з 1933 года — начальнік групы даследаванняў і кансультант па мінеральнай сыравіне Навукова-даследчага інстытута прамысловасці БССР. У 1937—1941 гадах у Беларускім геалагічным упраўленні на пасадах намесніка начальніка, прафесара-кансультанта, начальніка сектара. У 1941—1942 гадах знаходзіўся ва эвакуацыі ў Куйбышаўскай вобласці, працаваў геолагам.

Памёр 20 красавіка 1942 года. Пахаваны на Гарадскіх могілках у Самары.

## Навуковая дзейнасць 
У 1908—1937 гадах займаўся разведкай карысных выкапняў на тэрыторыі Беларусі. Даследаваў тарфяныя масівы Гомельскай вобласці, радовішчы кварцавых пяскоў, крэйды, фасфарытаў, фарбавых руд, вогнетрывалых глін і інш. На аснове геолага-геафізічных дадзеных выказаў меркаванне аб магчымасці наяўнасці на паўднёвым усходзе Беларусі саляносных тоўшч. Адзін з арганізатараў геалагічнай службы ў БССР. Аўтар каля 20 навуковых прац.

## Узнагароды 
* Дзяржаўная прэмія СССР 1952 года (пасмяротна) за адкрыццё і разведку Старобінскага радовішча калійных солей.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Беларусь у асобах і падзеях — Розін Аляксандр Майсеевіч // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* *Сергей Бойко* За нами — исторический оптимизм // Портал о нефти и химии Беларуси «Нефтехимия»
* Аляксандр Майсеевіч Розін у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Геолагі СССР
Катэгорыя:Выпускнікі Фрайбергскай горнай акадэміі
Ляўко

**Ляўко** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Іван Іосіфавіч Ляўко (нар. 1920) — беларускі інжынер-будаўнік.
* Вольга Мікалаеўна Ляўко (1947—2021) — беларускі археолаг.

## Гл. таксама 
* Ляўко Рыгоравіч Лук’яненка (1928—2018) — украінскі палітык, дысідэнт і праваабаронца.
Вольга Аляксандраўна Слаўнікава

**Вольга Аляксандраўна Слаўнікава** (; , Свярдлоўск) — руская пісьменніца.

## Біяграфія 
Нарадзілася 23 кастрычніка 1957 года ў Свярдлоўску ў сям’і інжынераў-абароншчыкаў. У дзяцінстве мела добрыя здольнасці да матэматыцы, перамагала на алімпіядах краявога і рэспубліканскага ўзроўню, але пад уплывам настаўніцы рускай мовы і літаратуры, якая загадвала школьным гуртком аматараў мастацкага слова, у 1976 годзе паступіла на факультэт журналістыкі Уральскага дзяржаўнага ўніверсітэта, які скончыла ў 1981 годзе.

Пасля ўніверсітэта некаторы час працавала ў кнігавыдавецкай сферы, у рэдакцыі часопіса «Урал», затым і сама стала пісаць, па ўласных словах, «ад таго, што заняцца больш было няма чым, а вольнага часу заставалася прорва».

З 2003 года жыве з мужам ў Маскве, мае траіх дзяцей і дваіх унукаў.

## Творчасць 
Публікацыі пачатковага перыяду творчасці ў часопісе «Урал» і ў малатыражных зборніках маладых аўтараў, якія сама Слаўнікава з’едліва назвала «брацкімі магіламі».

Два творы В. Слаўнікавай трапілі ў спісы фіналістаў прэміі «Вялікая кніга»: ў 2008 годзе — «Каханне ў сёмым вагоне», у 2018 годзе — «Скачок у даўжыню».

## Крытыка 
У ліпені 2020 года брытанская газета The Guardian ўключыла раман Слаўнікавай «2017» у свой спіс «дзесяці лепшых раманаў, дзеянне ў якіх адбываецца ў Расіі».

## Творы 
* Першакурсніца (1988),
* Страказа, павялічаная да памераў сабакі (1997),
* Адзін у люстэрку (1999),
* Бессмяротны (2001),
* 2017 (2006),
* Каханне ў сёмым вагоне (2008),
* Лёгкая галава (2010),
* Скачок у даўжыню (2018).

## Узнагароды 
* прэмія часопіса «Новый мир» (1999),
* прэмія «Рускі Букер» (2006) за раман «2017»,
* прэмія Горкага (2012).

## Спасылкі 
* Почему книги Ольги Славниковой называют достоверной фантастикой?

Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Аляксандра Вадзімаўна Нікалаенка

**Аляксандра Вадзімаўна Нікалаенка** (; , Масква, СССР) — руская пісьменніца, мастачка.

## Біяграфія 
Нарадзілася 8 кастрычніка 1976 года ў Маскве, дзе і скончыла сярэднюю школу. Бацька — доктар фізічных навук, супрацоўнік Курчатовскага інстытута, маці — мастачка.

Два гады працавала лабаранткай, пасля ў 18 гадоў паступіла ва ўніверсітэт. Скончыла факультэт манументальнага жывапісу Маскоўскага дзяржаўнага мастацка-прамысловага універсітэта імя. С. Р. Строганава (кіраўнік курса Ігар Абросаў). Працавала мастаком, з 2002 года — член Маскоўскага саюза мастакоў. Работы Нікалаенка прадстаўлены ў прыватных калекцыях Расіі, Францыі, Вялікабрытаніі.

Вядомая як ілюстратар твораў Паўла Санаева, Ірыны Віткоўскай, Ірыны Гаруновай і іншых пісьменнікаў; таксама ілюструе свае ўласныя творы.

Жыве ў Маскве, мае сына Максіма.

## Літаратура 
* Д. В. Громов, А. В. Громова. Понять Бобрыкина. Конструирование образов в романе Александры Николаенко «Убить Бобрыкина» // Пушкинские чтения — 2018. Художественные стратегии классической и новой словесности: жанр, автор, текст: материалы XXIII международной научной конференции / Отв. ред. Т. В. Мальцева. СПб.: ЛГУ им. А. С. Пушкина, 2018. С. 287—298.
## Спасылкі 
* Иллюстрации Саши Николаенко
* Спорная книга: Александра Николаенко, «Убить Бобрыкина» 

Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі XX стагоддзя
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Рось (значэнні)

**Рось** — тапонім.

## Беларусь 
* Рось — гарадскі пасёлак у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці.
* Рось — рака ў Свіслацкім, Ваўкавыскім і Мастоўскім раёнах Гродзенскай вобласці, левы прыток Нёмана.
* Рось — жылы гарадок у гарадскім пасёлку Рось.
* Рось — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ваўкавыскім раёне.
* Рось — закінуты ваенны аэрадром а паўночны захад ад аднайменнага гарадскога пасёлка Рось (Ваўкавыскі раён, Гродзенская вобласць).
Ганна Відавіч

**Ганна (Ана) Відавіч** (, 8 лістапада 1980, Карлавац) — харвацкая класічная гітарыстка.

Ганна пачала іграць на гітары ва ўзросце да пяці гадоў пад уплывам свайго старэйшага брата , які іграў на класічнай гітары. Іх бацька таксама быў гітарыстам, але прызнанне атрымаў, іграючы на электрычнай гітары. На міжнародным узроўні Ана пачала выступаць ва ўзросце 8 і 11 гадоў, а ў 13 стала самай маладой студэнткай у прэстыжнай , дзе яна вучылася ў прафесара Іштвана Ромера. Яна таксама вучылася ў Заграбскім універсітэце. Заслужыўшы добрую рэпутацыю ў Еўропе, яна атрымала запрашэнне на навучанне ў  (Балтымар, ЗША) у кубінскага гітарыста , якую скончыла ў маі 2003 года. З тых часоў яна жыве ў ЗША, дзе таксама працуе прыватным настаўнікам.

Ана Відавіч выпусціла 6 дыскаў, выдадзеных лэйбламі Croatia Records, BGS, і Naxos Records і два DVD.

Яе старэйшы брат — Віктар Відавіч — таксама вядомы гітарыст.

## Дыскаграфія 
; CD

* *Ana Vidovic*, Croatia Records, 1994
* *Ana Vidovic — Gitara*, Croatia Records, 1996
* *Guitar Recital*, Naxos Laureate Series, 1998
* *The Croatian Prodigy*, BGS, 1999
* *Ana Vidovic Live!*, Croatia Records, 2001
* *Federico Moreno Torroba Guitar Music Vol. 1*, Naxos, 2007

; DVD

* *Ana Vidovic-Guitar Virtuoso: A Live Performance and Interview! * Mel Bay Prod., 2006

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* *Ганна Відавіч* — слухаць на радыё онлайн — MOSKVA.FM

Катэгорыя:Гітарысты
Катэгорыя:Музыканты Харватыі
Каталіцкі ўніверсітэт у Ружамберку

**Каталіцкі ўніверсітэт у Ружамберку** — славацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Ружамберку.

## Агульная характарыстыка 
Публічная вышэйшая навучальная ўстанова канфесійнай скіраванасці. Універсітэт заснаваны 1 ліпеня 2000 года. Першапачаткова створаны як прыватны, рашэннем Нацыянальнай Рады Славацкай Рэспублікі ў 2002 годзе ўніверсітэт атрымаў статус дзяржаўнага з канфесійным характарам. Станам на 2021 год ва ўніверсітэце навучаюцца 7 800 студэнтаў, з іх 5 000 у дзённай форме навучання і 2 800 завочна. У аспірантуры навучаюцца 350 чалавек.

## Структура 
* Філасофскі факультэт
* Педагагічны факультэт
* Факультэт аховы здароўя
* Тэалагічны факультэт у Кошыцах

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Славакіі
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 2000 годзе
Катэгорыя:2000 год у Славакіі
Катэгорыя:Каталіцкія ўніверсітэты
Катэгорыя:Ружамберак
Ева Вежнавец

**Ева Вежнавец**, сапраўднае імя **Святлана Курс** (нар. , Загалле, Любанскі раён) — беларуская пісьменніца, журналістка.

## Біяграфія 
У 1994 годзе скончыла філалагічны факультэт БДУ.

Працавала ў «Нашай Ніве», потым 13 год — на «Еўрарадыё». Галоўная рэдактарка часопіса Беларускага Хельсінкскага камітэта «Чалавек» (1996—1999). Аўтарка выданняў «Наша Ніва», «Свабода», «ARCHE», «Наша гісторыя», «Дзеяслоў», арт-праекта «Партызан», радыё «Свабода» і «Еўрарадыё», тэлеканала Белсат (1999—2020).

Жыве ў Польшчы. У 2020 годзе дапамагала пажылым людзям у сувязі з пандэміяй каранавірусу.

## Творчасць 
Піша прозу. У першым нумары часопісу «Arche» ў 1998 годзе было апублікавана яе першае апавяданне «Мы два Хохлікі».

Як перакладчыца супрацоўнічае з Інстытутам тэатральным імя Збігнева Рашэўскага ў Варшаве (2019). Дзяячка, аўтарка і перакладчыца Таварыства Маладых Творцаў «Да Тэатра» ў Познані.

У 2020 годзе стала адной з дзвюх першых аўтарак выдавецкага праекта Святланы Алексіевіч «Пфляўмбаўм», у межах якога выйшла аповесць «Па што ідзеш, воўча?» (2020). Жанр яе акрэслены як «балотная казка». Галоўная гераіня, алкагалічка сярэдніх гадоў, займалася чужымі ў дамах шчаслівай старасці на Захадзе і з неахвотай едзе на пахаванне сваёй бабулі-варажбіткі ў беларускую глуш. Тут ёй наканавана выправіць старыя грахі, пахаваць бабку, адкапаць каханка, аднавіць крыніцы, ніколі не прыходзячы ў поўную свядомасць. Кніга перакладзена на нямецкую мову і трапіла ў шорт-ліст Міжнароднай літаратурнай прэміі 2023 года за сучасную замежную прозу.

## Бібліяграфія 
* «Шлях дробнай сволачы» (Мінск, «Логвінаў», 2008)
* «Па што ідзеш, воўча?» (Мінск, «Пфляўмбаўм»/Цымбераў, 2020; «Пфляўмбаўм»/«Альфа кніга», 2022; Вільня, «Пфляўмбаўм», 2024).

## Узнагароды 
* 2013 год — стыпендыятка літаратурнай рэзідэнцыі Villa Aurora und Thomas Mann House, фінансаванай Міністэрствам замежных спраў і дзяржаўным упаўнаважаным па культуры Федэратыўнай Рэспублікі Германія.
* 2018 год — лаўрэатка Творчага конкурсу Беларускай асацыяцыі журналістаў «Вольнае слова» (2018).
* 2021 год — уганаравана Прэміяй Ежы Гедройца за найлепшую кнігу прозы на беларускай мове за кнігу «Па што ідзеш, воўча?» (2020).

## Спасылкі 
* Ева Вежнавец на Беларускай Палічцы
* Алкагалічка вяртаецца з Нямеччыны на пахаванне бабулі-варажбіткі — а там цені мінулага. Пісьменніца Ева Вежнавец расказвае пра сваю новую кнігу

Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Імігравалі ў Польшчу з Беларусі
Янка Доўгі

**Янка Доўгі**, поўнае імя **Іван Іосіфавіч Доўгі** (,  Пасінскай воласці Люцынскага павета Віцебскай губерні, цяпер Пасінская воласць Зілупскага краю Латвіі  — не раней за 1938) — беларускі публіцыст, перакладчык, паэт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і Іосіфа і Аляксандры Доўгіх. Ахрышчаны 15 (28) лютага 1905 года ў Пасінскім касцёле. Меў таленавітую малодшую сястру Вікторыю, якая актыўна друкавалася на старонках вучнёўскага часопіса «Школьная праца».

Вучыўся ў Люцынскай беларускай гімназіі. Некалькі вершаў былі змешчаны ўжо ў зборніку вучнёўскіх работ «Ластаўка», што выйшаў пад рэдакцыяй Канстанціна Езавітава ў Люцыне ў 1924 годзе. Пасля закрыцця Люцынскай гімназіі латвійскімі ўладамі разам з аднакласнікамі перайшоў вучыцца ў Дзвінскую беларускую дзяржаўную гімназію, якую скончыў у 1926 годзе. У тым жа годзе разам са сваімі сябрамі стаў навучэнцам Беларускіх настаўніцкіх курсаў. Пасля іх паспяховага завяршэння вырашыў з Аляксандрам Вайноўскім і Валянцінай Казлоўскай наведаць Менск, дзе і засталіся. Янка Доўгі паступіў на педагагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. 17 сакавіка 1938 года быў арыштаваны ў Акцюбінску, дзе працаваў выкладчыкам, па 58 артыкуле пункт 1 КК РСФСР, прысуджаны да вышэйшай меры пакарання. Рэабілітаваны 24.07.1989 года Акцюбінскай аблпракуратурай.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* [Долгий Иван Иосифович (1905)](https://ru.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1905))

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Перакладчыкі з латышскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Расстраляныя ў РСФСР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Справа Беларускага нацыянальнага цэнтра
Аўген Вярбіцкі

**Аўген Вярбіцкі**, пс. *Дунін* (, м. Краснае Маладзечанскага павета — , , Пенсільванія) — амерыканскі біяхімік, беларускі грамадскі дзеяч у ЗША, адзін з найвыдатнейшых прадстаўнікоў беларускай эміграцыі.

## Біяграфія 
Пад час Другой сусветнай вайны навучаўся ў Адміністрацыйна-гандлёвым інстытуце ў Маладзечне пад кіраўніцтвам Барыса Кіта.

У пасляваеннай Германіі вучыўся ва ўніверсітэце УНРРА ў Мюнхене на факультэце агракультуры. Член Беларускага студэнцкага згуртавання і Студэнцкага стыпендыяльнага фонду.

У ЗША прыбыў у 1949 г. Скончыў біялагічны факультэт Ратгерскага ўніверсітэта ў горадзе Нью-Брансвіку, атрымаўшы ступень доктара навук. Ягоным прафесарам быў вельмі вядомы амерыканскі навуковец, Нобелеўскі лаўрэат прафесар Зельман Ваксман. Пераехаў у штат Аёва і пачаў спецыялізавацца ў хіміі мясной вытворчасці. У складзе навуковай групы займаўся тэмай уздзеяння кастрацыі быкоў на колькасць вітамінаў у мясе.

Пазней атрымаў пасаду галоўнага навукоўца ў ваеннай лабараторыі даследаванняў ежы Масачусетс. Дасягнуў вялікіх поспехаў у галіне кансервавання харчоў (шляхам апрамянення гама-выпраменьваннем), стваральнік «*касмічнае ежы*», якая выкарыстоўвалася ў касмічных палётах амерыканскіх астранаўтаў. За гэта атрымаў з рук прэзідэнта ЗША кавалачак Месяца. За свае адкрыцці быў абраны Амерыканскім хімічным таварыствам чалавекам года. Загадчык Лабараторыі даследавання мясных прадуктаў у амерыканскім войску. Меў пятнаццатую дзяржаўную ступень (самая вышэйшая, прэзідэнцкая, — васямнаццатая).

Член Нью-Ёркскай Акадэміі навук, Амерыканскага хімічнага таварыства, Амерыканскага інстытута тэхналогіі ежы, Амерыканскага таварыства мясной прамысловасці, ганаровы член Таварыства прагрэсу навукі. Першы навуковец беларускага паходжання, які трапіў у даведнік «American Men of Science» — «Амерыканскія дзеячы навукі».

У 1954—1957 гг. быў заступнікам старшыні Галоўнай управы БАЗА. Старшыня Беларускага Стыпендыяльнага Фонду на Амерыку. Член БІНіМа. Прымаў актыўны ўдзел у дзейнасці Беларускіх Амерыканскіх Рэспубліканскіх Клубаў. Чытаў лекцыі па гісторыі Беларусі. Аўтар артыкулаў «Пра паходжанне беларусаў», «Пра назва Беларусь», «Пра стан Беларусі» ў некаторых амерыканскіх англамоўных часопісах. Друкаваўся ў беларускіх эмігранцкіх часопісах пад псеўданімам Дунін.

Меў жонку-немку, з якой ажаніўся яшчэ ў Германіі, і двое дзяцей — сына і дачку. У 1960 годзе ў складзе амерыканскай дэлегацыі наведаў СССР з мэтай вывучэння развіцця мясной індустрыі. Быў ва Узбекістане, Туркменістане, але савецкія ўлады не далі дазвол яму наведаць Беларусь — прывезлі яго сваякоў на сустрэчу ў Маскву.

## Спасылкі 
* Аўген Вярбіцкі, Радыё Свабода, 2002

Катэгорыя:Біяхімікі ЗША
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Члены Амерыканскага хімічнага таварыства