Дні культуры Швецыі ў Беларусі

**Дні культуры Швецыі ў Беларусі** — культурныя мерапрыемствы ў Беларусі, якія штогод з 2002 года ў маі-чэрвені праводзіць шведскае дыпламатычнае прадстаўніцтва. Мерапрыемствы прымеркаваны да Нацыянальнага Дня Швецыі (Дню Шведскага сцяга).

Часткай Дзён культуры Швецыі ў Беларусі з’яўляюцца шведска-беларускія Літаратурныя чытанні, якія пачаліся ў 2001 годзе з ініцыятывы шведскай журналісткі і фатографа .

## 2002 
Дні культуры Швецыі прайшлі ў першыню 5—13 чэрвеня, ініцыятарам правядзення выступіла Консульства Швецыі ў Беларусі пры падтрымцы Пасольства Швецыі ў Расіі і Шведскага інстытута (Стакгольм). Праграма мерапрыемстваў складалася з цыклу літаратурных чытанняў і сустрэч ў Мінскай цэнтральнай гарадской дзіцячай бібліятэцы, кінафестывалю і анімацыйнай праграмы сумесна са студыяй «Zigzag Animation» (Стакгольм). Мерапрыемствы праходзілі пры падтрымцы Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта (Мінск).

Праграму ў Цэнтральнай дзіцячай бібліятэцы падрыхтавана сумесна з дзяржаўным прадпрыемствам «Цэнтралізаваная сістэма дзіцячых бібліятэк Мінска». Праграма ўключала цырымонію адкрыцця Дзён культуры Швецыі, прэзентацыю выстаўкі «Кнігі будуюць масты», прысвечанай шведскім дзіцячым кнігам, якая прайшла 6-30 чэрвеня і семінар па шведскай дзіцячай літаратуры, якія прайшлі 6 чэрвеня. 10-12 чэрвеня ў Цэнтральнай дзіцячай бібліятэцы былі арганізаваны гістарычныя літаратурныя чытанні, а таксама гульні-віктарыны для дзяцей.

## 2004 
Дні культуры Швецыі пачаліся 28 мая, мерапрыемствы прайшлі ў Мінску, Віцебску, Пінску і Лунінцы. У Нацыянальным музеі гісторыі і куль­туры Беларусі прайшла выстаўка «Цудоўная краіна Астрыд Ліндгрэн».

## 2005 
Дні культуры Швецыі прайшлі 1-30 чэрвеня. Арганізаваны Аддзяленнем у Мінску Пасольства Швецыі ў Расіі і Ганаровым консульствам Швецыі пры падтрымцы Шведскага інстытута. Мерапрыемствы прайшлі ў Мінску і Гродне. У 2005 годзе акцэнт Дзён зроблены на фатаграфіі і кіно. Гасцямі былі вядомы шведскі рэжысёр Ян Труэль, класік шведскай фатаграфіі  і шведская фотажурналістка Ліза Сэлін.

У рамках Дзён, 1 чэрвеня быў паказаны фільм Яна Труэля пра Геарга Однэра «Прысутнасць» (к-р «Победа»), 2 чэрвеня адбылася творчая сустрэча з Геаргам Однэрам, Лізай Сэлін і Янам Труэлем у Галерэі візуальных мастацтваў NOVA Цэнтральнай публічнай бібліятэкі ім. Я. Купалы. Прайшлі фотавыстаўкі Лізы Сэлін «У пошуку Алі Булалы» у Галерэі візуальных мастацтваў NOVA Цэнтральнай публічнай бібліятэкі ім. Я. Купалы (1.6—30.6) і Геарга Однэра «Праездом» у Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва (2.6-- 20.6) і ў Нацыянальным музеі гісторыі і культуры Беларусі (2.6—30.6).

Фестываль шведскага кіно праходзіў у Мінску (7—15 чэрвеня, кінатэатр «Победа») і ў Гродне (14—16 чэрвеня, кінатэатр «Октябрь»). У рамках фестывалю ў Мінску былі паказаны сучасныя шведскія фільмы «Крайні тэрмін» (2001, рэж. ), «Адам і Ева» (1997, рэж. Ханэс Холм, Манс Хернгрэн), «Разам» (2000, рэж. Лукас Мудысан), у Мінску і Гродне былі паказаны фільмы «Новая краіна» (2000, рэж. Гейр Ханстын Ёргенсэн), «Нябачны» (2002, Джоэл Бергвал, Сайман Сэндквіст), «Дым каро́мыслам» (2002, рэж. Сюзан Таслімі).

## 2007 
Дні культуры Швецыі ў Беларусі прайшлі шосты раз з 17 па 10 чэрвеня. Арганізатарамі былі Аддзяленне ў Мінску Пасольства Швецыі ў Расіі пры падтрымцы Шведскага інстытута. На прэс-канферэнцыі 15 мая ў Мінску, кіраўнік Аддзялення ў Мінску Пасольства Швецыі ў Расіі Стэфан Эрыксан паведаміў, што галоўнымі кірункамі мерапрыемстваў ў 2007 годзе будуць літаратура і кіно.

Адкрыліся Дні 17 мая траўня прэзентацыяй другога выдання кнігі Андрэя Катлярчука «Швэды ў гісторыі й культуры беларусаў», якая адбылася ў мінскім касцёле святых Сімяона і Алены, прайшла сустрэча з аўтарам. На адкрыцці Дзён і прэзентацыі выступіў беларускі гурт «Стары Ольса».

Літаратурныя Дні Швецыі прайшлі 21 мая ў Полацку (Музей-бібліятэка Сімяона Полацкага), 22 мая ў Мінску (Палац мастацтва), 23 мая ў
Лунінцы (Прафесійны ліцэй прыборабудавання), 24 мая ў Баранавічах (Цэнтральная гарадская бібліятэка). Гасцямі былі пісьменніца і журналістка буйнейшай шведскай штодзённай газеты «Dagens Nyheter» Сіла Наўман, паэтэса Іда Бёр’ель, паэтэса і празаік Солья Крапу (Solja Krapu), перакладчык з польскай і французскай моў на шведскую Андэш Будэгорд (Anders Bodegård). Пінскі гарвыканкам без тлумачэння прычын не дазволіў правядзенне ў горадзе мерапрыемстваў Дзён культуры Швецыі ў Беларусі.

Фестываль сучаснага шведскага кіно прайшоў 4—13 чэрвеня ў Мінску (кінатэатр «Цэнтральны»). У рамках кінафестывалю беларускія кінааматары убачылі 8 мастацкіх: меладрама/рэтрамеладрама «Па Божай волі» (Om Gud vill, 2006; рэж. Амір Чамдзін), камедыя/драма «Дзеці ўскраін» (Förortsungar, 2006; рэж. Ільва Густаўсан, Каці Эдфельд), камедыя/меладрама «Ніна Фрыск» (Nina Frisk, 2007; рэж. Марыя Блюм), драма «Той, каго кахаеш» (Den man älskar, 2007; рэж. Оке Сандгрэн), псіхалагічная драма «Ты, жывы!» (Du levande!, 2007; рэж. Рой Андэрсан — найлепшы фільм Швецыі 2007 году), драма/трылер «Калі прыходзіць цемра» (När mörkret faller, 2006; рэж. Андэш Нільсан), драма з элементамі камедыі чорнага гумару «Любая» (Darling, 2007; рэж. Юхан Клінг), драма/трылер «Чорная гваздзіка» (Svarta nejlikan, 2006; рэж. Ульф Хультберг), і 8 кароткаметражных фільмаў: «Аўтабіяграфічная сцэна нумар 6882» (рэж. Рубен Эстлюнд), «Сум, карма, тыгр» (рэж. Мія Хультэрстам, Сесілія Актыс), «Брат мой» (рэж. Енс Юнсан), «Каханне і вайна» (рэж. Фрэдрык Эмільсан), «Шахматы» (рэж. Перніла Хіндсефельт), «Люстэрка» (рэж. Эрык Росенлюнд), «Жанчына і грамафон» (рэж. Ёханес Шэрне Нільсан, Ула Сімансан), «Канцэрт для адной кватэры і шасці ўдарных» (рэж. Ула Сімансан, Ёханес Шэрне Нільсан).

Адкрыліся Дні 20 мая ў Літаратурным музеі Максіма Багдановіча прэзентацыяй першай беларускамоўнай кнігі Дзмітрыя Плакса «Трыццаць тэкстаў». У Мінску, Пінску і Баранавічах адбыліся літаратурна-музычныя вечары з удзелам сучасных шведскіх і беларускіх пісьменнікаў.

У рамках Дзён 13-15 мая прайшлі традыцыйныя шведска-беларускія літаратурныя чытанні. Чытачу былі прадстаўлены кнігі гісторыка Андрэя Катлярчука і сусветна вядомай казачніцы Юі Вісландэр. Шведскія і беларускія літаратары правялі сустрэчы ў Мінску, Пінску і Салігорску. Гасцямі сустрэч былі пісьменніцы Агнета Плеель і Азар Махлуджан, журналіст Мацей Зарэмба, перакладчыца Яніна Арлоў, беларускія літаратары Марыя Мартысевіч, Анка Упала, Валянцін Акудовіч, Барыс Пятровіч, Віталь Рыжкоў, Андрэй Хадановіч, Сяргей Пукст.

Сольны канцэрт фолк-гурту «Hedningarna» (бел.: «Паганцы» або «Язычнікі») адбыўся 13 мая, перад гэтым — 12 мая, гурт выступіў на «Дударскім фэсце». Таксама з удзелам «Hedningarna» і беларускага гурту «Ветах» праведзены майстар-клас для студэнтаў Белдзяржуніверсітэта культуры і мастацтваў.

Прэзентацыя шведска-беларускага музычнага праекту «Чара» ў выкананні Змітра Вайцюшкевіча і «WZ-Orkiestra» адбылася 1 чэрвеня ў мінскім Палацы культуры ветэранаў. «Чара» — пакладзеныя на музыку вершы вядомых шведскіх паэтаў Катарыны Фростэнсан, Крыстафера Леандуэра і Кенэта Клемэтса. Перакладалі вершы вядомыя беларускія паэты і перакладчыкі Рыгор Барадулін, Алесь Разанаў і Дзмітрый Плакс.

## 2012 
Дні культуры Швецыі ў Беларусі прайшлі ў маі. Фактычным завяршэннем Дзён быў канцэрт у Дзяржаўным музеі гісторыі беларускай літаратуры 25 мая, шведскія і беларускія выканаўцы прадстаўлялі песні на вершы шведскага паэта Дана Андэрсана.

## 2013 
Замарожваннем дзейнасці Пасольства Швецыі ў Беларусі і ад’ездам шведскага пасла Стэфана Эрыксана ў 2012 годзе, было ўскладнена атрыманне шведскіх віз беларускімі грамадзянамі. Таксама і беларускі бок ад гэтага часу на працягу 6-7 месяцаў не выдаваў беларускіх віз шведскім грамадзянам. Шведскія грамадзяне, у т.л. уключаныя ў сумесныя культурныя праекты, практычна не маглі наведваць Беларусь. Да мая 2013 года сітуацыя з візамі змянілася, але праекты, якія патрабуюць планавання — у тым ліку Дні культуры Швецыі ў Беларусі — вядома, моцна пацярпелі. Таму, некаторыя мерапрыемствы Дзён ў 2013 годзе перанесены ў суседнія з Беларуссю краіны — у Вільнюс, Варшаву, Львоў, Беласток. Не атрымала беларускую візу і Марыя Сёдэрберг, таму ў 2013 годзе Дні беларуска-шведскай літаратуры пройдуць 17-19 мая не ў беларускім Пінску, а ў украінскім Львове.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Культура Швецыі
Катэгорыя:Беларуска-шведскія адносіны
Катэгорыя:Падзеі ў Беларусі