Спіс кіраўнікоў Курпфальца

Ніжэй прыведзены **спіс кіраўнікоў Курпфальца**.

## Пфальцграфы Латарынгіі (915—1085) 
Пфальц утварыўся з пфальцграфства Латарынгія, якое з'явілася ў X стагоддзі.

* Вігерых (каля 870 — каля 919), граф у Трыры ў 899 і 902, граф у Бідгау ў 902 і 909, граф у Ардэнгау, пфальцграф Латарынгіі з 915/916
* Годфрыд, граф Юліхгау, пфальцграф Латарынгіі (каля 940)

### Дынастыя Эцоненаў 
На працягу XI стагоддзя менавіта гэта дынастыя кіравала землям на абодвух берагах Рэйна.

* Герман I Латарынгскі (945—994)
* Эца (994—1034)
* Атон I Латарынгскі (1045, герцаг Швабіі — 1045 — 47)
* Генрых I Латарынгскі (1045—1061)
* Герман II Латарынгскі (1061—1085)

## Пфальцграфы Рэйнскія (1085—1356) 
Пасля смерці Германа II, апошняга з дынастыі Эцоненаў, Пфальц страціў сваё ваеннае значэнне для Латарынгіі. Тэрыторыя пфальцграфства паменшылася да акруг вакол Рэйна, з тых часоў яное насіла назву Пфальцграфства Рэйнскае.

* Генрых II (1085—95)
* Зігфрыд I фон Орламюндэ (1095—1113)
* Готфрыд Кальвскі (1113—1129)
* Вільгельм фон Орламюндэ (1129—1140)
* Генрых IV Язаміргот (1140—1142)
* Герман III Штахлекскі (1142—1155)

### Пфальцграф з дынастыі Гогенштаўфенаў 
У 1156 годзе імператар Фрыдрых I Барбароса перадаў гэтыя землі ў спадчыннае валоданне свайму малодшаму брату Конраду.

* Конрад фон Гогенштаўфен (1156—1195)

### Пфальцграфы з дынастыі Вельфаў 
У 1195 годзе Пфальц перайшоў да дынастыі Вельфаў у выніку шлюбу Генрыха Вельфа з Агнесай, дачкой Конрада Гогештаўфена.
* Генрых V (1195—1213)
* Генрых VI (1213—1214)

### Пфальцграфы з дынастыі Вітэльсбахаў 
У пачатку XIII стагоддзя, у выніку шлюбу Агнесы, дачкі Генрыха V і ўнучкі Конрада Гогенштаўфена і Ота, герцага Баварыі, тэрыторыя Пфальца перайшла да дынастыі Вітэльсбахаў, якія з'яўляліся герцагамі Баварыі. У выніку прадстаўнікі гэтай дынастыі былі нейкі час адначасова і герцагамі Баварыі, і пфальцграфамі. Розныя галіны дынастыі Вітэльсбахаў кіравалі Пфальцам да скасавання яго як самастойнай дзяржавы ў 1803 годзе і далей да 1918 года. З гэтага часу леў стаў геральдычным сімвалам гербаў Баварыі і Пфальца.

* Людвіг I Вітэльсбах (1214—1227)
* Атон II (1227—1253)
* Людвіг II (герцаг Верхняй Баварыі; 1253—1294)

Пазней, у выніку падзелу тэрыторыі паміж спадчыннікамі Людвіга II у 1294, старэйшая галіна Вітэльсбахаў атрымала і Рэйнскае пфальцграфства, і тэрыторыі ў баварскім «Nordgau» (Баварыя на поўнач ад ракі Дунай) з цэнтрам у горадзе Амберг. Паколькі гэты рэгіён быў палітычна звязаны Рэйнскім пфальцграфствам, ён атрымаў назву «Верхні Пфальц» («Oberpfalz») у адрозненне ад «Ніжняга Пфальца», размешчанага на берагах Рэйна.

* Рудольф I (1294—1317)
* Адольф (1317—1327)

Па ўмовах пагаднення, заключанага ў Павіі ў 1329, імператар Людвіг IV, сын Людвіга II, вярнуў Пфальц сваім пляменнікам Рудольфу і Руперту.

* Рудольф (1329—1353)
* Рупрэхт I (1353—1356)

## Курфюрства Пфальц (1356—1777) 
Паводле Залатой булы 1356 года, рэйнскі пфальцграф быў прызнаны адным са свецкіх курфюрстаў. З гэтага часу пфальцграф Рэйнскі звычайна называўся курфюрстам Пфальцкім ().

З прычыны практыкі падзелу зямель паміж рознымі галін сям'і, у пачатку XVI стагоддзя малодшыя лініі Пфальцкіх Вітэльсбахаў прыйшлі да ўлады ў Зімерне, Кайзерслаўтэрне і Цвайбрукене ў Ніжнім Пфальцы і ў Нойбургу і Зульцбасе ў Верхнім Пфальцы. Курфюрства Пфальцкае з цэнтрам у Гайдэльбергу прыняло лютэранства ў 30-х гадах XVI стагоддзя і кальвінізм у 50-х гадах.

### Першае курфюрства (1356—1648) 
### Другое курфюрства (1648—1777) 
## Курфюрства Баварыі і Пфальцграфства Рэйнскае (1777—1803) 
## Далейшая гісторыя рэгіёна 
У 1806 годзе Бадэн стаў Вялікім Герцагствам. На Венскім кангрэсе ў 1814—1815 гадах левабярэжны Пфальц, павялічаны за кошт іншых абласцей, накшталт былога біскупства Шпаер, быў вернуты Вітэльсбахам і стаў фармальна часткай Каралеўства Баварыі ў 1816 годзе і пасля гэтага часу менавіта гэта вобласць стала пераважна вядомая як Пфальц. Вобласць заставалася часткай Баварыі да заканчэння Другой сусветнай вайны, калі была аддзелена і стала часткай новай федэральнай зямлі Рэйнланд-Пфальц.

Катэгорыя:Гісторыя Рэйнланд-Пфальца



Курпфальц