open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рама VIII

**Ананда́ Махідо́н**, **Рама VIII** (; 20 верасня 1925 — 9 чэрвеня 1946) — восьмы кароль Тайланда з 1935 па 1946 з дынастыі Чакры.

## Біяграфія 
Прынц Ананда Махідон нарадзіўся ў 1925 годзе ў Гайдэльбергу. Ён быў старэйшым сынам прынца Махідона Адульядэта, сына караля Чулалангкорна (Рамы V). У 1932 годзе ў Тайландзе адбыўся дзяржаўны пераварот, які знішчыў абсалютную манархію. У 1935 годзе Прачадзіпок адрокся ад пасаду, не выкарыстаўшы сваё права прызначыць нашчадка. Парадак атрымання ў спадчыну трона ў Тайландзе быў даволі складаным, і прынц Ананда Махідон быў першым у лініі пераемнасці, але яго супернік, прынц Чулачакрапонгсэ, быў раней выключаны з атрымання ў спадчыну, але ён лічыў гэта выключэнне незаконным. Пытанне аб атрыманні спадчыны вырашаў кабінет міністраў, які інтэрпрэтаваў закон на карысць Ананды Махідона. Прынц, якому было 9 гадоў і які хадзіў у школу ў Лазане, быў абраны парламентам і абвешчаны каралём 2 сакавіка 1935 года.

Практычна ўсё праўленне Рамы VIII прэм’ер-міністрам быў фельдмаршал Плек Пібунсанграм, ваенны дыктатар. У 1939 годзе ён пераназваў краіну з Сіяма ў Тайланд, а ў 1940 годзе ўступіў у франка-тайскую вайну супраць сіл урада Вішы. 8 снежня 1941 года японскія войскі акупавалі Тайланд. 24 студзеня 1942 года Тайланд фармальна ўступіў у Другую сусветную вайну на баку Японіі. Аднак тайскія войскі панеслі вялікія страты, а сталіца Бангкок пацярпела ад бамбардзіровак.

## Смерць 
9 чэрвеня 1946 года кароль Рама VIII быў знойдзены застрэленым у сваёй спальні. Праз чатыры месяцы ён павінен быў вяртацца ў Лазану працягваць вучобу. Яго пераемнікам стаў малодшы брат, Пхуміпон Адульядэт. Хоць Рама VIII так і не быў каранаваны, яго брат Рама IX пастанавіў лічыць яго манархам Тайланда, восьмым каралём дынастыі Чакры.

Прычыны смерці Рамы VIII невядомы. Афіцыйная камісія па расследаванні гібелі караля не змагла вызначыць, ці было гэта забойства або самагубства. Разборы працягваліся амаль 9 гадоў, і ў выніку асабісты сакратар манарха і два яго пажа былі прызнаныя вінаватымі ў забойстве, пры гэтым сакратар і адзін з пажаў толькі пасля апеляцыі абвінавачванні на рашэнне першаснага суда. У лютым 1955 года ўсе трое былі пакараны смерцю.

Абмеркаванне абставінаў смерці Рамы VIII у Тайландзе забаронена.

## Памяць 
* Кароль Рама VIII быў адлюстраваны на тайскім бату ў 20 купюр.
* У верасні 2002 года ў Бангкоку быў адкрыты мост, які носіць імя манарха.

## Спасылкі 
* Біяграфія Ананда Махідона (Рама VIII)  
* Смерць Рамы VIII 

Катэгорыя:Каралі тайландскія
Катэгорыя:Дынастыя Чакры
Леанід Міхайлавіч Рашаль

**Леанід Міхайлавіч Рашаль** (, нар. , Ліўны, Цэнтральна-Чарназёмная вобласць, РСФСР) — савецкі і расійскі педыятр і хірург, доктар медыцынскіх навук, прафесар, грамадскі дзеяч. Прэзідэнт НДІ неадкладнай дзіцячай хірургіі і траўматалогіі з 2015 года, дырэктар НДІ неадкладнай дзіцячай хірургіі і траўматалогіі (2003—2015). «Дзіцячы доктар свету» (1996).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і ваеннага лётчыка ў горадзе Ліўны (цяпер — Арлоўская вобласць). Пасля заканчэння сярэдняй школы паступіў у 2-і МАЛДМІ імя Пірагова, які скончыў у 1957 годзе па спецыяльнасці «педыятрыя». У 1959—1961 гадах навучаўся ў ардынатуры на кафедры дзіцячай хірургіі ЦОЛІУУ. Затым працаваў у якасці дзіцячага ўчастковага ўрача.

У 1961—1981 гадах працаваў у Маскоўскім абласным навукова-даследчым клінічным інстытуце ў аддзяленні дзіцячай хірургіі, арганізаваў цэнтр хірургіі нованароджаных Маскоўскай вобласці. У 1964 годзе абараніў дысертацыю кандыдата медыцынскіх навук «Вострая інвагінацыя кішак у дзяцей», а ў 1970 годзе — доктарскую дысертацыю «Аддаленыя вынікі аднабаковых аперацый на лёгкіх у дзяцей».

З 1981 года стаў загадчыкам аддзялення неадкладнай хірургіі і траўмы дзіцячага ўзросту НДІ педыятрыі РАМН. У 1982 годзе прысвоена званне прафесара.

З 2003 года па 2015 год — дырэктар Маскоўскага НДІ неадкладнай дзіцячай хірургіі і траўматалогіі Дэпартамента аховы здароўя горада Масквы, з 2015 года — прэзідэнт НДІ неадкладнай дзіцячай хірургіі і траўматалогіі.

Катэгорыя:Педыятры СССР
Катэгорыя:Педыятры Расіі
Рычард Пайпс

**Рычард Пайпс** (;  — ) — польскі і амерыканскі гісторык, спецыялізаваўся на гісторыі Расіі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1923 годзе ў Цешыне (Польшча) у яўрэйскай сям’і. У 1939 сям’я збегла ад нацыстаў спачатку ў Італію, а затым у ЗША.

Рычард Пайпс займаўся гісторыяй Расіі і быў адным з самых вядомых замежных спецыялістаў па гісторыі Расіі пачатку XX стагоддзя. Ён напісаў, у прыватнасці, класічную кнігу «Руская рэвалюцыя».

Акрамя акадэмічнай працы і адукацыі, Пайпс быў членам *Team B*, створанай уладамі ЗША ў 1976 годзе для ацэнкі пагрозы з боку Савецкага Саюза адначасова з ЦРУ. У пачатку 1980-х ён быў дарадцам прэзідэнта ЗША Рональда Рэйгана.

Памёр у ЗША ва ўзросце 94 гадоў.

Катэгорыя:Гісторыкі ЗША
Расейнскі раён

**Расейнскі раён**, таксама **Расяйненскі раён** () — адміністрацыйная адзінка ў цэнтральнай Літве, у складзе Ковенскага павета. Раён адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Жамойць.

## Паселішчы 
У Расейнскім раёне знаходзяцца наступныя населеныя пункты:
* 2 гарады — Расейны і Айрагола;
* 7 мястэчак — *Бяцігала*, *Відукле*, *Гіркальніс*, *Жайгініс*, *Лідувенай*, *Нямакшчэй* і *Шылава*;
* 590 вёсак.

## Колькасць насельніцтва 
* Расяйней — 12 541 чал;
* *Арогала* — 3697 чал;
* *Відукле* — 1911 чал;
* *Гіркальніс* — 997 чал;
* *Нямакшчэй* — 905 чал;
* *Шылува* — 800 чал;
* *Наргелай* — 744 чал;
* *Бяцігала* — 559 чал;
* *Паліепей* — 518 чал;
* *Гілей* — 509 чал.

## Сянюніі 
Расяйненскі раён падзелены на 12 сянюній:
* *Арогальская* ()
* *Арогальская гарадская* ()
* *Бяцігальская* ()
* *Гіркальніская* ()
* *Калнуяйская* ()
* *Нямакшчэйскае* ()
* *Пагаюкайская* ()
* *Паліепейскае* ()
* *Расяйненская* ()
* *Расяйненская гарадская* ()
* *Шылуваская* ()
* *Відукльскае* ()

## Спасылкі 
Катэгорыя:Жамойць
Катэгорыя:Раёны Літвы
Яго батальён (фільм)

«**Яго батальён**» () — мастацкі фільм паводле аповесці Васіля Быкава.

## Акцёры 
* Віталь Зікора
* Дзмітрый Мацвееў
* Анатоль Вядзёнкін
* Любоў Германава
* Барыс Руднеў
* Андрэй Кашкер
* Аляксандр Кашпераў
* Ігар Лінёў
* Ігар Неўпакоеў
* Уладзімір Станкевіч
* Валерый Філатаў
* Вадзім Якаўлеў

## Спасылкі 
* Фільм на Кінатэатр.ру

Катэгорыя:Фільмы СССР
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусветную вайну
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы-драмы
Катэгорыя:Фільмы СССР 1989 года
3-я армія (Францыя)

**3-я а́рмія** () — палявая армія сухапутных войскаў Францыі ў часы Першай і Другой сусветных войнаў.

## Гісторыя 
***3-я французская армія*** была сфарміравана 2 жніўня 1914 года ў адпаведнасці з французскім планам XVII падрыхтоўкі да ўзброенага канфлікту з Германскай імперыяй.

## Камандаванне 
### Камандуючыя 
; 1-я сусветная вайна
* дывізіённы генерал П’ер Руфе () (2 жніўня 1914 — 30 жніўня 1914);
* дывізіённы генерал Марыс Сарай () (30 жніўня 1914 — 22 ліпеня 1915);
* дывізіённы генерал Жорж Гамбер () (1 мая — 7 красавіка 1919, з перапынкамі).

; паміж войнамі
* армейскі генерал Анры Жыро () (1930-я).

; 2-я сусветная вайна
* армейскі генерал Шарль-Мары Кандэ () (2 верасня 1939 — 20 чэрвеня 1940).

## Літаратура 
* Sharp, Lee: The French Army 1939-1940 Organisation: Order of Battle: Operational History Volume I. Lee Sharp (1. painos The Military Press 2002), 2001. ISBN 0-85420-321-4.

## Спасылкі 
* Site dédié à l'home Armée française durant la période du 10 mai au 25 juin 1940
* Les opérations des 1ere et 2ème armées françaises
* 2e Armée Order of Battle / Ordre de bataille, 10/05/1940

Катэгорыя:Арміі Францыі падчас Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Арміі Францыі падчас Другой сусветнай вайны
Іскандэр Садыкавіч Даутаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Іскандэр Садыкавіч Даутаў
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 02.09.1923
|месца нараджэння = станцыя Ісількуль, , РСФСР
|дата смерці      = 26.09.1943
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|апісанне выявы   = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1942—1943
|званне           = гвардыі 
|род войскаў      = кавалерыя
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Іскандэ́р Сады́кавіч Дау́таў** (1923—1943) — кулямётчык 4-га эскадрону 58-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 16-й гвардзейскай Чарнігаўскай кавалерыйскай дывізіі, гвардыі радавы, Герой Савецкага Саюза. Узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Біяграфія 
Іскандэр Даутаў нарадзіўся 2 верасня 1923 года ў горадзе Іслількуль ў сям’і рабочага. Па нацыянальнасці татарын. У 1927 годзе сям’я Даутавых пераехала з Омскай вобласці ў Петрапаўлаўск. Скончыў сем класаў школы, затым школу ФЗУ пры мясакамбінаце Петрапаўлаўска. У 1940—1942 гадах вучыўся ў Петрапаўлаўскім сельскагаспадарчым тэхнікуме.

У 1942 годзе быў прызваны ў Чырвоную Армію, на франтах Вялікай Айчыннай вайны — з мая 1943 года. 26 верасня 1943 года кулямётчык 4-га эскадрону 58-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 16-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі Іскандэр Даутаў ў ліку першых пераправіўся праз раку Дняпро ля вёскі Ніўкі Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі і, уварваўшыся ў траншэю праціўніка, знішчыў некалькі фашыстаў у рукапашным баі. У адзін з момантаў бою гітлераўцы пасадзілі каля сотні аўтаматчыкаў у лодкі з мэтай зайсці па рацэ ў тыл 4-га эскадрону і не даць магчымасці пераправіцца іншым падраздзяленням 58-га гвардзейскага кавалерыйскага палка. Іскандэр Даутаў адкрыў агонь з кулямёта, усталяванага ля берага Дняпра, і знішчыў дзясяткі гітлераўскіх салдатаў і пашкодзіў некалькі лодак. У перастрэлцы Іскандэр Даутаў загінуў.

## Узнагароды 
* Медаль «Залатая Зорка» Героя Савецкага Саюза.
* Ордэн Леніна.

## Памяць 
У горадзе Петрапаўлаўску (Казахстан) усталяваны бюст героя. Яго імем названы прафтэхвучылішча № 26 у Петрапаўлаўску і вуліца ў вёсцы Неданчычы. Ія І. С. Даутава высячэна залатымі літарамі на мемарыяльных дошках разам з імёнамі ўсіх 78-і Герояў Савецкага Саюза 112-й Башкірскай (16-й гвардзейскай Чарнігаўскай) кавалерыйскай дывізіі, усталяваных у Нацыянальным музеі Рэспублікі Башкартастан і ў Музеі 112-й (16-й гвардзейскай) Башкірскай кавалерыйскай дывізіі (г. Уфа).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Кавалерысты Вялікай Айчыннай вайны
Цясноўскі канал

**Цясно́ўскі кана́л** — меліярацыйны канал у Старадарожскім і Любанскім раёнах Мінскай вобласці, левы прыток Сцяжного канала. Даўжыня 13 км. Пачынаецца за 2 км на ўсход ад аграгарадка Прусы Старадарожскага раёна, вусце за 3 км на ўсход ад вёскі Трайчаны Любанскага раёна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Старадарожскага раёна
Катэгорыя:Меліярацыйныя каналы Любанскага раёна
Катэгорыя:Басейн Пцічы
Іван Леанідавіч Максімаў

**Іва́н Леані́давіч Максі́маў** (, нар. ) — савецкі, потым рускі мастак, рэжысёр-мультыплікатар і аўтар сцэнарыяў мультфільмаў, відэакліпаў і рэкламных ролікаў, педагог.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 19 лістапада 1958 года ў сям’і фізікаў. Бацька  (1931—2018) — савецкі і расійскі вучоны-фізік, член-карэспандэнт РАН, прафесар МФТІ. Маці  (нар. 1931) — савецкі і расійскі фізік-эксперыментатар, доктар фізіка-матэматычных навук, двухразовы лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР; спецыяліст у вобласці ядзернай фізікі.

У 1976—1982 гадах Іван Максімаў вучыўся ў МФТІ.

У 1975—1976 гадах працаваў фатографам у Інстытуце Біяфізікі АМН, летам 1978 і 1979 гадоў — лабарантам Памірскай экспедыцыі , у 1982—1985 гадах — інжынерам у , у 2000—2001 гадах — карыкатурыстам у газеце «*Время новостей*».

З 1986 па 1988 год вучыўся на Вышэйшых курсах сцэнарыстаў і рэжысёраў (майстэрня , ). За сваю першую курсавую працу атрымаў «Залатога мядзведзя» на Берлінскім кінафестывалі і прэмію «Ніка», за дыплом — прыз «ФІПРЭСІ» ў Обергаўзене.

## Фільмаграфія 
## Ацэнкі 
Класік сусветнай анімацыі Юрый Нарштэйн апісаў уклад Максімава ў анімацыю наступным чынам: «*Максімаў зрабіў у мультыплікацыі небывалае: ён стварыў свой свет. Свет, які жыве па ўласных законах гравітацыі, любові, непазбыўнай цікавасці і цікаўнасці адзін да аднаго — як бывае ў дзяцей, звяроў і наогул любой прастадушнай істоты*». Нарштэйн дадае: «*Мяркую, што не памылюся, назваўшы сярод яго настаўнікаў Босха і Хуана Міро. Яго коды — ад іх. З’едлівасць Босха нейтралізуецца штрышочкамі, цмоканнем, гоманам істот, якія кватаруюць у жывапісе Хуана Міро*».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Постаці Расіі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты мядзведзь»
Міхель (каталог марак)

**Міхель** () — найбуйнейшы і самы вядомы каталог паштовых марак у нямецкамоўным свеце і Еўропе. Упершыню выдадзены ў 1910 годзе, ён стаў важным даведнікам па філатэліі, даючы звесткі, якія адсутнічаюць у англамоўным каталогу «Скот».

## Спасылкі 
* Онлайн-каталог  «Міхель» на сайце «Michel.de»
* «Catalog options for the whole wide world»  — артыкул Рыка Мілера () на сайце «Linn's Stamp News» (ЗША)

Катэгорыя:Каталогі паштовых марак
Катэгорыя:Выдавецтвы Германіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1910 годзе
Gonepteryx maderensis

**Gonepteryx maderensis**  — від дзённых матылькоў роду  сямейства . Размах крылаў 52-61 мм.

## Апісанне 
Дадзены від з’яўляецца эпідэмікам вострава Мадэйра. Сустракаецца на вышыні 500—1500 метраў над узроўнем мора. Месцы пасялення: вечназялёныя шыракалістыя лясы (пераважна лаўровыя), мезафільныя лугі.

Кармавой раслінай вусеняў з’яўляецца .

Знаходзіцца пад пагрозай знікнення.

## Спасылкі 
* 
* Van Swaay, C. A. M. & Warren, M. S. 2000. Gonepteryx maderensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species

Катэгорыя:Бялянкі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1862 годзе
Літвякі (літвіны)

**Літвякі** або **літвакі** — у XIX стагоддзі рэгіянальная назва дзвюхмоўных літвінаў Ковеншчыны і Вількаміршчыны, якія адначасова ўжывалі дзве мовы — беларускую і літоўскую, або іх сумесь.

Праз актыўную каталіцкую прапаганду і ўвядзенне ў касцёле літоўскай мовы, мясцовыя жыхары пад канец XVIII стагоддзя сталі ўжываць адначасова дзве мовы — беларускую і літоўскую, або іх сумесь, у такой гаворцы значна пераважала беларуская мова. Іншыя, аднамоўныя жыхары і ксяндзы празвалі такіх дзвюхмоўных «*літвякамі*».

Расійскі навуковец Ігнат Казлоўскі ў 1869 годзе адзначыў, што дзвюхмоўных «літвякоў» жыхары ўласна Жамойці называлі «*гудамі*», то-бок славянамі, такім чынам прызнаючы яго славянскую належнасць і адасабляючы ад сябе.

Ігнат Казлоўскі пісаў, што калі параўнаць тэрыторыю на якой ужывалі літоўскую мову ў 1869 годзе і тэрыторыю на якой літоўскую мову ўжывалі каля 1700 года, то на яго думку за гэты час яна пашырылася ўдвая. На думку Казлоўскага, усе гэтыя «новыя літоўцы», як іх называлі палякі ў 1869 годзе, размаўлялі на адначасова на дзвюх мовах -- беларускай і літоўскай, прычым у гэтай сумесі значна пераважалі беларускія словы. Жамойты, то-бок жыхары Цельшыцкага, Шавельскага і Расейнскага паветаў называлі гэтых новых літоўцаў «гудамі», то-бок славянамі, і не лічылі іх часткай літоўскага народу.

Па высновах польскага гісторыка Лялевеля, назвы вёсак Ковенскай губерні -- Гуды, Гудышкі, Гудырві, Гудыўны, Гудлоўскія, Гідзелі, Гудсоды, Гудкальні, Гудвіцы, Гудакі, Гуткаў і падобныя значаць тое самае, што словы «русін», «рускія» і паказваюць, што жыхары гэтых вёсак кінулі ўжыванне беларускай мовы пазней за жыхароў іншых вёсак Ковенскай губерні, і таму атрымалі сваю сённяшнюю назву, калі слова «гудас», то-бок «русін», стала ў палякаў зневажальным.

Тым жа часам, у XIX стагоддзі літвіны-беларусы і каталіцкія ксяндзы менавалі гэтых дзвюхмоўных літвіноў Ковеншчыны і Вількаміршчыны «*літвякамі*».

## Гл. таксама 
* Літвіны
* Літвіны Севершчыны
* Старалітва
* Літвакі
* Русіны (гістарычны этнонім)
* Беларусцы

## Крыніцы 
Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае
Катэгорыя:Каталіцтва
Драка Малфой

**Драка Люцыюс Малфой** () — школьны вораг Гары Потэра, сын пажыральніка смерці Люцыюса Абраксаса Малфоя.

## Агульныя звесткі 
* **Імя:** Драка Люцыюс Малфой.
* **Бацькі:** Нарцыса Малфой і Люцыюс Малфой.
* **Сын:** Скорпіюс Гіперыён Малфой.
* **Прыкметы:** светлыя валасы, ледзяны позірк.
* **Факультэт:** Слізэрын

## Біяграфія 
Маці Драка Малфая — Нарцыса Малфой, чараўніца і хатняя гаспадыня.

### Гары Потэр і філасофскі камень 
Пазнаёміўся з Гары ў краме мантый. Быў размеркаваны ў Слізэрын. Выклікаў Потэра на паўночную дуэль, але сам на яе не прыйшоў.

### Гары Потэр і Таемная зала 
Называе Герміёну бруднакроўкай, нацкоўвае змяю падчас паядынку з Потэрам.

### Гары Потэр і вязень Азкабана 
Гары сутыкаецца з дэментарам з Азкабана ў цягніку, калі едзе ў Хогвартс, і гэта аказваецца прадметам насмешкі Малфоя. На ўроку догляду магічных істот нагрубіў гіпагрыфу і быў ім паранены.

### Гары Потэр і Кубак агню 
Драка сустракаецца з грыфіндорскай тройцай на чэмпіянаце свету па квідычы і спрабуе напасць на Гары, які стаў чэмпіёнам Турніру Трох Чараўнікоў, але яго спыняе Пажыральнік смерці Барці Краўч-малодшы.

### Гары Потэр і Ордэн Фенікса 
Драка стараста Слізерына, а потым і член Інспекцыйнай дружыны — арганізацыі, створанай Далорэс Амбрыдж. Ён удзельнічае ў раскрыцці месцазнаходжання Атрада Дамблдара

### Гары Потэр і Прынц-паўкроўка 
Драка ўступае ў шэрагі Пажыральнікаў смерці. Спрабуе забіць Дамблдора. Выпадкова атруціў Рона Уізлі. Парамантаваў знікальную шафу. Абяззброіў Альбуса Дамблдора.

### Гары Потэр і Дары Смерці 
Абяззброены Гары Потэрам, калі той трапіў у палон да Пажыральнікаў смерці.

## Стварэнне персанажа 
Катэгорыя:Персанажы-магі
Катэгорыя:літаратурныя злачынцы
Катэгорыя:персанажы гісторый пра Гары Потэра
Вазапісец Нацана

. Парыж]]

**Вазапісец Наццана** (, ) — ананімны грэчаскі вазапісец, працаваў у Фалерыях у сярэдзіне 4 стагоддзя да н.э. у чырвонафігурнай тэхніцы. Умоўная назва паходзіць ад сучаснага італьянскага горада Наццана.

Вазапісец Наццана — адзін з нямногіх вазапісцаў-фаліскаў, чыя ідэнтыфікацыя работ надзвычай выразная, дзякуючы асаблівай манеры майстра. Па яго стылю адчуваецца ўплыў такіх афінскіх мастакоў, як вазапісец Мелеагра і вазапісец Энамая (некаторыя даследчыкі нават мяркуюць, што і сам вазапісец Наццана мог быць не этрускам, а грэкам, які прыбыў з Афін). Вазапісец Наццана часта выкарыстоўваў іх тэхніку драпіроўкі адзення. Вазы рознага перыяду вазапісца Наццана адрозніваюцца ўпарадкаванасцю фігур або, наадварот, поўнай іх хаатычнасцю.

## Вядомыя працы 
* кратар з валютамі з выявай Афіны і Пасейдона, цяпер у Луўры. Экспанат CA 7426.
* кратар-кілікс 1970.487 у Бостанскім мастацкім музеі. На баку А вазы намаляваная Тэлефа, што пагражае малому Арэсту ў прысутнасці цара Агамемнана. На баку В — Дыяніс і Арыядна стаяць паміж двума , якія скачуць. Артур Дэйл Трендал лічыў, што матыў кратара мог быць навеяны п’есай Эўрыпіда «Тэлеф».
* кратар-кілікс: *Захоп Троі ахейцамі*, Нацыянальны музей Віла Джулія.

Катэгорыя:Вазапісцы Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Постаці IV стагоддзя да н.э.
Лебес гамікос

**Лебес гамікос** ( — «вясельны лебес») — старажытнагрэчаскі гліняны посуд.
. Каля 430—420 гг. да н.э. Луўр]]

Лебес гамікос прадстаўляе сабой пасудзіну буйнога размеру і акруглай формы, з доўгім цыліндрычным горлышкам і двума ручкамі. Лебес гамікос выкарыстоўваліся на вяселлях і дараваліся нявестам. Лебес гамікос таксама падносілі ў дар багам урадлівасці.

Катэгорыя:Посуд Старажытнай Грэцыі
Знакі паштовай аплаты Украіны (1997)

**Знакі паштовай аплаты Украіны (1997)** — пералік (каталог) знакаў паштовай аплаты (паштовых марак), уведзеных у абарачэнне поштай Украіны ў 1997 годзе.

Паштовыя маркі № 141, 142, 150—156 і 175 надрукаваныя банкноты-манетным дваром Нацыянальнага банка Украіны, а № 136—140, 143—149, 157—174 і 176—182 — надрукаваныя дзяржаўным прадпрыемствам «Паліграфічны камбінат „Украіна“».

## Спіс камемарацыйных марак 
Парадак прытрымлівання элементаў у табліцы адпавядае нумару па каталогу марак Украіны на афіцыйным сайце Укрпошта ().

## Каментарыі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1997 год ва Украіне
Дацэнка

**Дацэнка** — украінскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вольга Андрэеўна Дацэнка — украінская актрыса.
* Дзмітрый Сцяпанавіч Дацэнка — Герой Савецкага Саюза.
* Іосіф Трафімавіч Дацэнка (1916—1943) — Герой Савецкага Саюза.
* Надзея Пятроўна Дацэнка — украінская актрыса.
* Сяргей Аляксандравіч Дацэнка (нар. 1987) — украінскі футбаліст.
* Эдуард Анатольевіч Дацэнка (нар. 1963) — доктар медыцынскіх навук, прафесар.

Катэгорыя:Украінскія прозвішчы
Іосіф Трафімавіч Дацэнка

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Іосіф Трафіамвіч Дацэнка
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     =
|выява            = 
|шырыня           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1937—1943
|званне           = 
|род войскаў      = пагранічныя войскі
|камандаваў       = камандзір роты
|часць            = 271-ы стралковы полк
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Іосіф Трафімавіч Дацеэнка** (15 лістапада 1916, вёска Шляхавое, Кэгічыўскі раён, Харкаўская вобласць — 28 верасня 1943) — Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1916 годзе ў сям’і селяніна. Скончыў школу ў роднай вёсцы. З цягам часу паступіў у заатэхнічнае вучылішча і працаваў на ферме ў в. Параскавея . У 1937 г. быў прызваны ў шэрагі Чырвонай Арміі. Камандзір роты 271-га стралковага палка 181-й стралковай дывізіі 13-й арміі Цэнтральнага фронту.

Вялікую Айчынную вайну Іосіф Дацэнка сустрэў начальнікам заставы 73-га Чырванасцяжнага пагранатрада ў Карэла-Фінскай ССР, ваяваў з гітлераўцамі на Рэбольскім кірунку. Пасля цяжкага ранення, якому папярэднічалі шмат лёгкіх, служыў начальнікам пагранзаставы «Новая» Бірабіджанскага пагранатрада.

Затым зноў быў накіраваны на фронт, вызначыўся ў многіх баях.

Байцы роты старшага лейтэнанта І. Дацэнка неаднаразова вызначаліся ў баях пад Сталінградам і на Курскай дузе, на подступах да Дзясны і Дняпра.

25 верасня 1943 г. яго падраздзяленне з дапамогай падручных сродкаў першым у дывізіі пераправілася праз р. Дняпро і захапіла плацдарм у раёне в. Бярозкі Брагінскага раёна Гомельскай вобласці.

28 верасня 1943 г. у час контратакі праціўніка І. Г Дацэнка даў каманду воінам прапусціць праз свае баявыя парадкі варожыя танкі, адсек ад іх пяхоту і знішчыў да двух узводаў фашыстаў.

У гэтым баі старшы лейтэнант Дацэнка быў смяротна паранены. За смелыя і рашучыя дзеянні, праяўленыя ў баі за дняпроўскі плацдарм, указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 16 кастрычніка 1943 г. старэйшаму лейтэнанту Дацэнка Іосіфу Трафімавічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Пахаваны герой-пагранічнік у Чарнігаве.

## Памяць 
* Імем Іосіфа Трафімавіча Дацэнка названая вуліца ў Чарнігаве, а таксама школа ў вёсцы Параскавея Кегічэўскага раёна Харкаўскай вобласці.
* Помнік герою ўсталяваны ў вёсцы Ліпкаватаўка Новавадаладажскага раёна Харкаўскай вобласці.
* Імя Іосіфа Трафімавіча Дацэнка прысвоена пагранічнай заставе Рэбольскага пагранічнага атрада (Карэлія) Паўночна-Заходняй пагранічнай акругі загадам КДБ СССР ад 28 снежня 1986 г. на падставе Пастановы Савета Міністраў Карэльскай АССР ад 26 снежня 1986 г.

## Спасылкі 
* Доценко Иосиф Трофимович.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Харкаўскай вобласці
Арландыя

**Арландыя** () — выдуманая краіна ў выдуманым сусвеце Нарнія. Узгадваецца ў кнізе Конь і яго хлопчык серыі Хронікі Нарніі.

## Гісторыя 
У Калі Аслан яшчэ толькі стварыў Нарнію, у яе патрапілі англійскі кэбмен і яго жонка, якія сталі першымі кіраўнікамі Нарніі-Фрэнкам (Францыскам) I і Аленай. Усе жыхары Арландыі — іх нашчадкі. У 180 годзе калі, сын Фрэнка VI, адвёў частка людзей з Нарніі ў даліну паміж Арландскімі гарамі і стварыў Арландскае Каралеўства, стаўшы яго першым каралём.

У 204 годзе ў Арландыі адбылося паўстанне, якое, аднак, было задушана, а мяцежнікаў адправілі ў вялікую Пустыню, дзе яны стварылі ўласную дзяржаву-Тархістан. Тархістанцы падтрымлівалі дружалюбныя адносіны з арландцамі аж да 1014 года. У 407 годзе кароль Олвін кінуў выклік двухгаловаму волату Пайру. У паядынку перамогу атрымаў Олвін, а пачвара ператварылася ў гару з двума вяршынямі. Некалькі пазней Олвін ажаніўся з ледзі Лілн.

У 1000 годзе ў тагачаснага караля Лума нарадзілася два сыны-Корын і Кор. Іх аднеслі да кентаўра-прароку, які сказаў, што ў будучыні Кор выратуе Арландыю і Нарнію, што вельмі не спадабалася лорду-канцлеру Бару, які адправіў хлопчыка ў Тархістан, дзе яго прытуліў рыбак Аршыш.

У 1014 годзе Тархістанскую імперыю наведалі нарнійцы, у ліку якіх была Сьюзен Пэвэнсі, якая спадабалася прынцу Рабадашу. Аднак Сьюзен не адказвала на яго заляцанні і Рабадаш вырашыў узяць яе ў жонкі сілком, але яна збегла з Тархістана з усімі нарнійцамі, якія знаходзіліся пры ёй. У адказ Рабадаш вырашае спустошыць Арландыю і Нарніі. Яго армія ў складзе 200 кавалерыстаў пачынае наступ на сталіцу Арландыі, разлічваючы заспець Лума знянацку. Кор пазнае пра гэта і паведамляе аб гэтым каралям Луму і Эдмунду. У выніку армія тархвстанцаў была знішчана ў ходзе бітвы пры Анвардзе. Нарнійска-Тархістанскі канфлікт завяршыўся.

Каля 2303 года там правіў Кароль Нэйн. Пра далейшы лес Арландыі нічога не вядома.

## Геаграфія 
Арландыя-невялікая краіна, размешчаная ў асноўным у гарах. Яе мяжа з Нарніяй таксама складаецца з горнага ланцугу. У гэтай краіне знаходзіцца праход у Тэльмар праз горы на захад. C поўдня дзяржава аддзелена ад Калормена вялікай пустыняй і ракой пад назвай Звілістая страла. На ўсходзе Арландыя мае выхад у Вялікае ўсходняе мора. Адна з гор-гара Баль, двухгаловая вяршыня, арыентуючыся на якую можна прайсці з Калормена ў Арландыю. На горных схілах жыхары краіны вырошчваюць вінаград, з якога робяць моцнае віно. Адзіны вядомы горад Арландыі Анвард з’яўляецца сталіцай.

## Насельніцтва 
У Арландыі жывуць людзі.

Катэгорыя:Дзяржавы свету Нарніі
Катэгорыя:Выдуманыя дзяржавы
Ёнас Яблонскіс

**Ёнас Яблонскіс** (, ) — літоўскі мовазнаўца, асветнік і педагог.

## Біяграфія 
Вучыўся ў гімназіі ў Мар’ямполі і ў Маскоўскім універсітэце, дзе скончыў аддзяленне класічнай філалогіі (1885). Цікавасць да літоўскай мовы абудзіўся пад уплывам П. Ф. Фартунатава і Ф. Я. Корша.

Выкладаў грэчаскую і лаціну ў Мітаве, Рэвелі, Панявежы (1906—1908), Брэсце (1908—1912), Гродне.

За дачыненне да літоўскага нацыянальна-патрыятычнага руху высылаўся ў 1902 годзе ў Пскоў. У 1904—1905 гадах працаваў у рэдакцыі літоўскай газеты «Вільняўс жынёс» (*«Vilniaus žinios»*), пасля ў рэдакцыі газеты «Ліетувос укінінкас». У пачатку Першай сусветнай вайны разам са школай быў эвакуіраваны ў Веліж. У 1915—1918 гадах выкладаў у гімназіі ў Варонежы.

З 1919 года жыў у Коўне. У 1922—1926 гадах выкладаў у Ковенскі Літоўскім універсітэце. Пахаваны на Пятрашунскіх могілках у Коўне.

## Дзейнасць 
У газетах і часопісах «Аўшра», «Варпас», «Ліетувос жынёс», «Вайрас» і іншых публікаваў артыкулы аб пытаннях мовы і культуры літоўскай гаворкі, на тэмы грамадскага жыцця і літаратуры, таксама рэцэнзіі кніг. Яблонскіс падкрэсліваў асаблівую ролю адукацыі і школы ў палітычным і культурным жыцці народа, змагаўся за нацыянальную літоўскую школу, агульную бясплатную пачатковую адукацыю для ўсіх, за рознабаковую адукацыю дарослых і інш. Стварыў шэраг падручнікаў літоўскай мовы для школ розных ступеняў.

Выдаў «Граматыку літоўскай мовы» (, 1901; пад псеўданімам *Пятрас Краўшайціс*; , 1919, дапоўненае выданне 1922), «Сінтаксіс літоўскай мовы» (, 1911), «Падручнік літоўскай мовы» (, 1925) і іншыя працы і дапаможнікі літоўскай мовы.

Распрацоўваў нормы літоўскай літаратурнай мовы, адыграўшы важную ролю ў яго фарміраванні і ў пераходзе да яе ад дыялектных форм у літоўскай літаратуры. Рэдагаваў творы пісьменніц Юліі Жамайце, Габрыеле Пяткявічайце-Біце, пісьменніка Ёнаса Білюнаса, надаўшы ім кананічны выгляд. Перакладаў (часткова разам з вучнямі) навукова-папулярную і асветніцкую літаратуру, мастацкія творы. Сярод іх байкі Івана Крылова, «Кентэрвільскі прывід» Оскара Уайльда.

Карыстаўся псеўданімам *Rygiškių Jonas*.

## Памяць 
Партрэт быў намаляваны на банкноце 5 літаў, вынятай з абароту і замененай манетамі.

[left|Магіла Яблонскіса на Пятрашунскіх могілках ([Коўна|Коўня)|thumb]]

У горадзе Мар’ямполь (на паўднёвым захадзе Літвы) пастаўлены помнік.

Памятная дошка адкрыта ў Гродне па вуліцы Савецкай.

## Сям’я 
Сын — вядомы літоўскі гісторык, прафесар, акадэмік Канстанцінас Яблонскіс.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Мовазнаўцы Літвы
Катэгорыя:Літуаністы
Сезон НБА 2016/2017

**Сезон НБА 2016/2017** — 71-ы сезон Нацыянальнай Баскетбольнай Асацыяцыі.

## Рэгулярны сезон 
### Турнірная табліца паводле дывізіёнаў 
### Турнірная табліца паводле канферэнцый 
## Плэй-оф 
### Сетка 
## Статыстыка 
### Лідары паводле асабістай статыстыкі 
### Найвышэйшыя асабістыя паказчыкі ў асобнай гульні 
### Лідары паводле каманднай статыстыкі 
## Узнагароды 
### Выніковыя ўзнагароды 
#### Сімвалічныя пяцёркі 
### Гульцы тыдня 
### Гульцы месяца 
### Навічкі месяца 
### Трэнеры месяца 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт


Катэгорыя:2016 год у баскетболе
Катэгорыя:2017 год у баскетболе
Амалон

**Амало́н** (, ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Рэспубліцы Саха (Якуція), Чукоцкай аўтаномнай акрузе і Магаданскай вобласці, правы прыток ракі Калыма.

Даўжыня ракі 1114 км. Плошча вадазбору 113 000 км². Сярэдні расход вады каля 700 м. У верхнім цячэнні рака перамярзае і ўтвараюцца палонкі і наледзі.
]]
Асноўныя прытокі: Бебекан, Вялікая Аўландзя, Вялікі Эльгенчэн, Малы Эльгенчэн, Карбасчан (правыя); Маланджа, Алой, Алайчан, Кедон (левыя).

## Літаратура 
* 
* Амалон //  — С. 304.

## Спасылкі 
* Река Омолон // Государственный водный реестр РФ
* Омолон // Webgeo — Портал География — Электронная Земля — Eearth
* *Алексеевский Н. И., Магрицкий Д. В.* Омолон // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Водно-болотные угодья Северо-Востока России (Дальневосточный Север РФ) // Водно-болотные угодия России

Катэгорыя:Рэкі Чукоцкай аўтаномнай акругі
Катэгорыя:Рэкі Якуціі
Катэгорыя:Рэкі Магаданскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Усходне-Сібірскага мора
Родзіна (партыя, Расія)

**Усерасійская палітычная партыя «Родзіна»** () — палітычная партыя ў Расіі, якая мае сваіх прадстаўнікоў у Дзяржаўнай думе. У 2003-2004 гадах была выбарчым блокам «Народна-патрыятычны саюз "Родзіна"», пасля пераўтворана ў аднайменную палітычную партыю. У 2006-2012 гадах распушчана і адноўлена 29 верасня 2012 года, афіцыйна зарэгістравана Мінюстам РФ 21 снежня 2012 года. З 2012 года старшынёй партыі абраны дэпутат Дзяржаўнай думы 6-га склікання, старшыня Агульнарасійскай грамадскай патрыятычнай арганізацыі «Сабор рускіх абшчын і «Добраахвотніцкага руху асобнага прызначэння» Аляксей Аляксандравіч Жураўлёў. Заснавальнік партыі -- віцэ-прэм’ер Урада Расіі Дзмітрый Рагозін.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітычныя партыі Расіі
Holorusia mikado

***Holorusia mikado*** — від камароў, лічыцца найбуйнейшым у свеце.

Размах крылаў гэтых насякомых звычайна складае каля 8 см. Былі ўпершыню выяўленыя ў Японіі брытанскім энтамолагам Джонам Вествудам, які і ўвёў у выкарыстанне гэтую назву. У заходніх частках правінцыі Сычуань (Кітай) камары *Holorusia mikado*, вядомыя таксама як доўганожкі, сустракаюцца ў асноўным у раёне Чэндускай раўніны і ў гарах вышынёй не больш за 2200 м. У жніўні 2017 года ў гарах Цінчэн правінцыі Сычуань кітайскія энтамолагі выявілі гіганцкага камара, размах крылаў якога дасягае 11,15 см.

Дарослыя казуркі жывуць усяго некалькі дзён і сілкуюцца, галоўным чынам, кветкавым нектарам. Дрэнна лятаюць з-за буйнога цела, хутчэй, скачуць. Звычайна гэтыя камары насяляюць раёны, багатыя расліннасцю.

## Спасылкі 
* У Сычуані знойдзены гіганцкі камар 

Катэгорыя:Даўгавусыя
Крамныя зладзеі

**«Кра́мныя зладзе́і»** (, трансл. *Manbiki Kazoku*) — японскі драматычны фільм 2018 года, пастаўлены кінарэжысёрам Хірокадзу Корээда. Фільм быў адзначаны «*Залатой пальмавай галінай*» Канскага кінафестывалю.

## Узнагароды 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2018 года
Катэгорыя:Фільмы Японіі 2018 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Японіі
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залатая пальмавая галіна»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Сезар» за найлепшы замежны фільм
Катэгорыя:Фільмы Хірокадзу Корээды
Ніжняя Таймыра

**Ніжняя Таймыра** () — рака ў Краснаярскім краі Расіі, на паўвостраве Таймыр.

Даўжыня ракі 187 км. Плошча вадазбору 124 000 км². Сярэдні расход вады каля 1220 м³/с. Выток ракі знаходзіцца ў паўночнай частцы возера Таймыр. Працякае ў напрамку на поўнач, праз возера Энгельгардт, перасякае горы Быранга і ўпадае ў Таймырскі заліў Карскага мора, утвараючы мелкаводны эстуарый (Таймырская губа). У вусці рэчышча дзеліцца на рукавы і пратокі.

Прытокі Ніжняй Таймыры: Маліноўскага, Фаміна, Чэкіна, Гагара, Чукча, Сухая, Шрэнк, Снежная, Кароткая, Чорныя Яры, Лінькі, Паўночная і інш.

Нізоўе ракі ўваходзіць у склад Дзяржаўнага прыроднага запаведніка «Вялікі Арктычны» () — участак «Ніжняя Таймыра».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* Нижняя Таймыра // Webgeo — Портал География — Электронная Земля — Eearth
* Таймыра // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Большой Арктический заповедник // Сайт *«Планета Земля»* Geosfera.Org

Катэгорыя:Рэкі Краснаярскага края
Катэгорыя:Басейн Карскага мора
Грамадзянская платформа (Расія)

«**Грамадзянская платформа**» —  () расійская правая палітычная партыя, створаная 4 чэрвеня 2012 года. Па выніках выбараў 2013 і 2014 гадоў «Грамадзянская платформа» заняла 1-е месца сярод непарламенцкіх партый. Партыя мае прадстаўнікоў у заканадаўчых органах улады і мясцовым самакіраванні ў 25 рэгіёнах. Агульная колькасць абраных прадстаўнікоў «Грамадзянскай платформы» ў органах улады і мясцовым самакіраванні — 73 чалавекі. Мае свайго пасла ў Думе. Прадстаўнік «Грамадзянскай платформы» быў абраны мэрам Екацярынбургу; таксама пры падтрымцы партыі абраныя кіраўнікі гарадоў: Тальяці і Яраслаўль. Па выніках выбараў у Дзяржаўную думу 2016 году член партыі стаў дэпутатам ад аднамандатнай акругі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітычныя партыі Расіі
Васіль Іларыёнавіч Баяркін

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Васіль Іларыёнавіч Баяркін
|арыгінал імя     = Василий Илларионович Бояркин
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1941—1943
|званне           = 
|род войскаў      = кавалерыя
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Васіль Іларыёнавіч Баяркін** (1914, хутар Альшанка, Цюльганскі раён,  — 1943) — старшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Васіль Баяркін нарадзіўся 24 красавіка 1914 года на хутары Альшанка (цяпер — Цюльганскі раён Арэнбургскай вобласці) у сям’і селяніна. Атрымаў пачатковую адукацыю, працаваў трактарыстам на Шаартузскай машынна-трактарнай станцыі Курган-Цюбінскай вобласці Таджыкскай ССР. У лістападзе 1941 года быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З кастрычніка 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да верасня 1943 года гвардыі старэйшы сяржант Васіль Баяркін камандаваў кулямётным разлікам 4-га эскадрону 60-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 16-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі 7-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

27 верасня 1943 года ў раёне вёскі Ніўкі Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР Баяркін адным з першых у сваім падраздзяленні пераправіўся праз Днепр і агнём кулямёта прыкрываў пераправу палкавых падраздзяленняў. Толькі падчас першай контратакі разлік Баяркіна знішчыў і параніў каля 30 варожых салдат і афіцэраў і прымусіў адступіць застаўшыхся на свае пазіцыі. Нягледзячы на атрыманае раненне, Баяркін поля бою не пакінуў і працягваў змагацца, паспяхова выканаўшы баявую задачу, што дазволіла 28 верасня вызваліць вёску Вялле. 12 снежня 1943 года Баяркін загінуў у баі. Пахаваны ў пасёлку Камарын.

## Памяць 
У пасёлку Шартуз Таджыкістана каля мясцовага ДК усталяваны помнік Баяркіну. У пасёлку Камарын яго імя ёсць на мемарыяльнай пліце.

## Літаратура 
* 
* *Ахмадиев Г. Х.* Башкирская гвардейская кавалерыйская. — Уфа, 1999.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. — Мінск, 1984.
* *Сечкина Л. П.* Твои герои, Таджикистан. — Душанбе, 1985.
* Слава башкирских конников. — Уфа: Китап, 2005.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Брагінскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Кавалерысты Вялікай Айчыннай вайны
Хірокадзу Корээда

**Хірокадзу Корээда** (, трансл. *Hirokazu Kore-eda*; нар. , ) — японскі  і . Яго фільмы раскрываюць тэмы смерці, памяці і прымірэння са стратай.

## Біяграфія 
Корээда скончыў літаратурны факультэт Універсітэта Васэда ў Токіа і планаваў стаць пісьменнікам, аднак пасля выпуску пачаў працаваць асістэнтам рэжысёра ў тэлекампаніі «''*», ствараючы дакументальныя фільмы. Свой першы фільм пад назвай «*Аднак…*» Корээда зняў у 1991 годзе. Праз чатыры гады ён зняў свой першы мастацкі фільм — «*Прывіднае святло*». Далейшыя фільмы Хірокадзу Корээды заслужылі шырокае прызнанне і атрымоўвалі ўзнагароды на міжнародных кінафестывалях. Найбольш паспяховымі мастацкімі фільмамі Корээды з’яўляюцца карціны «*Пасля жыцця*» (1998) і «*Ніхто не ведае*» (2004). Акрамя рэжысёрскай працы, Корээда выконвае і прадзюсарскую — у прыватнасці, ён прадзюсіраваў фільмы японскіх рэжысёраў  і .

У 2018 годзе фільм Хірокадзу Корээды «Крамныя зладзеі» ўзнагароджаны «*Залатой пальмавай галінай''» Канскага кінафестывалю.

## Зноскі 
## Спасылкі 
*
Ілім

**Ілі́м** () — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Іркуцкай вобласці, правы прыток ракі Ангара.

Даўжыня ракі 589 км. Плошча вадазбору 30 300. Сярэдні аб’ём сцёку 4,387 км³/год. Выток Іліма знаходзіцца на Лена-Ангарскім плато. Працякае па Сярэднесібірскаму пласкагор’ю, упадае ў Усць-Ілімскае вадасховішча на рацэ Ангара. У верхнім цячэнні рака мае горны характар. У ніжнім цячэнні рэчышча з лукавінамі, месцамі разгалінаванае. Жыўленне ракі снегавое і дажджавое. Суднаходная на адлегласці 299 км ад вусця.

Прытокі Іліма: Сімахінская, Зяцейка, Камчатка, Дарэйка, Туба, Чорная, Мурашоўка, Ступіна, Тушама, Ярма, Ігірма, Зыранка, Буканка, Байкаліха, Юрга, Малыга, Чора, Туна, Меркукан, Ухуалды, Ілімская Карда, Віліна, Талая і інш.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* *Иванов В. В.* Илим // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Іркуцкай вобласці
Катэгорыя:Прытокі Ангары
Ілыч

**І́лыч** () — рака на поўначы Еўрапейскай частцы Расіі, у Рэспубліцы Комі, правы прыток ракі Пячора.

Даўжыня ракі 411 км. Плошча вадазбору 16 000 км². Сярэдні расход вады на адлегласці 47 км ад вусця складае 177 м³/с. Сярэдні аб’ём сцёку 5,586.

Прытокі: Палью, Архіп-Ёль, Марцюр, Сар’ю, Лёк-Ізваж, Чэлач, Шчука-Ёль, Яран-Пасаёль і інш. Каля левага берага ракі знаходзіцца Пячора-Ілычскі дзяржаўны біясферны запаведнік.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* *Рулёва С. Н.* Илыч // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»
* Илыч // Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия

Катэгорыя:Рэкі Рэспублікі Комі
Катэгорыя:Прытокі Пячоры
Востраў Жохава

**Востраў Жо́хава** () — востраў ва Усходне-Сібірскім моры, у групе астравоў Дэ-Лонга архіпелага Новасібірскія астравы. Тэрыторыя Рэспублікі Саха (Якуція).

Плошча вострава каля 58 км². Вышыні да 123 м. Складзены з неаген-чацвярцічных базальтаў і шчолачных ультраасноўных парод, у якіх знойдзены ксеналіты вапнякоў каменнавугальнага перыяду і мантыйных парод.

## Гістарычныя звесткі 
Востраў адкрыты ў 1914 годзе Рускай геаграфічнай экспедыцыяй на суднах «Вайгач» і «Таймыр» пад кіраўніцтвам Б. А. Вількіцкага. Названы ў гонар удзельніка гэтай экспедыцыі, лейтэнанта А. М. Жохава.

У 1955 годзе на востраве адкрылася палярная станцыя і база па забеспячэнню дрэйфуючай станцыі «Паўночны полюс». Была ліквідавана ў 1993 годзе з-за недахопу фінансавання.

У 2000—2005 гг. у выніку праведзеных раскопак на востраве Жохава здабыты археалагічныя матэрыялы, якія з’яўляліся найстаражытнейшымі знаходкамі ў Арктыцы.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Жохова остров // Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия 
* Остров гидрографа Жохова // Журнал «Вокруг света», 1 февраля 1985 года 

Катэгорыя:Астравы Дэ-Лонга
Катэгорыя:Астравы Усходне-Сібірскага мора
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Аліса (персанаж Кэрала)

**Алі́са** ( -галоўная гераіня аповесцей Льюіса Кэрала Алісіны прыгоды ў дзівоснай краіне і Праз люстэрка. У яе гонар названы кратэр Аліса на Хароне.

## Вобраз Алісы 
Правобразам Алісы стала юная знаёмая Кэрала Аліса Плезенс Лідэл, з якой ён пазнаёміўся ў 1856 годзе, калі ей было тры-чатыры гады. Пазней яна стане яго любіміцай; праз шмат гадоў, ужо пасля яе замужжа, ён пісаў ёй: "пасля Вас у мяне было мноства маленькіх сяброў, але ўсё гэта было зусім не тое...". Менавіта па яе просьбе ім была запісаная казка, складзеная для сясцёр Лиддел 4 ліпеня 1862 года падчас лодкавай прагулкі. Што ж тычыцца яе працягу (Праз люстэрка), то, як лічаць некаторыя аўтары, у ім гаворка ідзе ўжо не пра міс Лідэл — гераіняй «залюстаркоўя» прадстаўляюць нейкую Алісу Рэйкс: "тэма залюстаркоўя, відавочна, паўстала пазней асноўнага задумы другой казкі, У аснову якой, як ўспамінала Аліса Лідэл, ляглі экспромты, якія складаў Кэрролл, навучаючы дзяўчынак Лідэл гульні ў шахматы. Толькі ў 1868 г. з'явілася думка пра краіну, якая ляжыць па той бок люстэрка, падказаная размовай з другога Алісай, далёкай сваячкай пісьменніка Алісай Рэйкс (Alice Raikes), пра што яна распавяла ў інтэрв'ю[асьле яе замужжа, ён пісаў ёй: "пасля Вас у мяне было мноства маленькіх сяброў, але ўсё гэта было зусім не тое...». Менавіта па яе просьбе ім была запісаная казка, складзеная для сясцёр Лідэл 4 ліпеня 1862 года падчас лодкавай прагулкі. Што ж тычыцца яе працягу (Аліса ў Залюстаркоўе), то, як лічаць некаторыя аўтары, у ім гаворка ідзе ўжо не пра міс Лідэл — гераіняй «залюстаркоўя» прадстаўляюць нейкую Алісу Рэйкс: "тэма залюстаркоўя, відавочна, паўстала пазней асноўнага задумы другой казкі, У аснову якой, як ўспамінала Аліса Лідэл, ляглі экспромты, якія складаў Кэрал, навучаючы дзяўчынак Лидделл гульні ў шахматы. Толькі ў 1868 г. з'явілася думка пра краіну, якая ляжыць па той бок люстэрка, падказаная размовай з другой Алісай, далёкай сваячкай пісьменніка Алісай Рэйкс( Alice Raikes), пра што яна распавяла ў інтэрв'ю.

## Аліса ў выяўленчым мастацтве 
## Гл. таксама 
* Аліса Плезенс Лідэл
* Алісіны прыгоды ў дзівоснай краіне
* Праз люстэрка

## Спасылкі 
* Гісторыя стварэння кнігі "Аліса ў краіне цудаў» 
Катэгорыя:персанажы Льюіса Кэрала
Катэгорыя:выдуманыя дзяўчынкі
Катэгорыя:выдуманыя каралевы
Асцёр (прыток Дзясны)

**Асцёр** () — рака ў Чарнігаўскай вобласці Украіны, левы прыток Дзясны (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі — 199 км, плошча басейна — 2 970 км².

Бярэ пачатак з балота ў межах Бахмацкага раёна, цячэ па Прыдняпроўскай нізіне. Даліна слаба выражаная, у ніжнім цячэнні мае трапецападобную форму. Шырыня яе 2—4 км, глыбіня 5—10 м. Пойма забалочаная, распаўсюджаны старыцы, ёсць тарфянішчы. Рэчышча слабазвілістае, амаль на ўсім працягу каналізаванае, зарэгуляванае шлюзамі і помпавымі станцыямі для перакачвання вады з Дзясны праз Асцёр у р.  (у летні перыяд). Шырыня рэчышча пераважна 8—12 м, глыбіня 1—1,5 м. Дно роўнае, пясчанае, на перакатах замуленае. Нахіл ракі 0,17 м/км.

Жыўленне пераважна снегавое. Характэрна веснавое разводдзе, бываюць летнія паводкі. Ледастаў з канца лістапада — пачатку снежня да сакавіка.

На пойме створана меліярацыйная сістэма. На рацэ знаходзяцца гарады: Нежын, Казялец, Асцёр (пры ўпадзенні ў Дзясну).

## Літаратура 
* Остер // Географічна енциклопедія України: В 3-х т. / Редкол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та ін. — К.: «Українська Радянська Енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1990. — Т. 2: З — О. — 480 с.: іл. — ISBN 5-88500-012-3 (т. 2) 

Катэгорыя:Басейн Дзясны
Катэгорыя:Рэкі Чарнігаўскай вобласці
Партыя народнай свабоды

**Партыя народнай волі** (; *ПАРНАС*), раней — Рэспубліканская партыя Расіі — Партыя народнай волі (РПР-ПАРНАС) — расійская правацэнтрысцкая партыя.

## Дзейнасць 
Партыя створана ў лістападзе 1990 году на базе часткі руху «Дэмакратычная платформа», чые прадстаўнікі пакінулі КПСС з-за нязгоды з большасцю на 28 з’ездзе. 14 сакавіка 1991 года Мінюст РСФСР зарэгістраваў з’яднанне 
з Рэспубліканскай партыяй Расійскай Федэрацыі (РПРФ), якая стала адной з трох першых партый Расіі. Партыя была прадстаўлена ў Дзярждуме чатырох скліканняў (у складзе кааліцый і блокаў). У 2000-х, з’яднаўшыся з шэрагам арганізацый, РПР павялічыла сваю колькасць, уваходзіла ў кааліцыю «Іншая Расія» і брала ўдзел у «Маршах нязгодных». У 2007 годзе партыя была пазбаўленая рэгістрацыі. У 2010 годзе РПР увайшла ў кааліцыю «За Расію без самавольства й карупцыі» (пазней — партыя «ПАРНАС»). У 2013 годзе стала паўнапраўным членам Саюза лібералаў і дэмакратаў за Еўропу.

## Дзейнасць у 2010-я гады 
У 2011 годзе ЭСПЧ прызнаў незаконным пазбаўленне рэгістрацыі, і з 5 мая 2012 года Мінюст РФ вярнуў партыі ранейшую дзяржрэгістрацыю. У 2010 годзе РПР увайшла ў кааліцыю «За Расію без самавольства й карупцыі» (пазней — партыя «ПАРНАС»). У 2013 годзе стала паўнапраўным членам Саюза лібералаў і дэмакратаў за Еўропу. Потым сябры ПАРНАСА ўступілі ў Рэспубліканскую партыю і 16 чэрвеня 15-ы з’езд з’яднанай апазіцыйнай партыі пераназваў РПР у «РПР-ПАРНАС». 2 жніўня Мінюст выдаў сведчанне з новай назвай, а новыя статут і праграма партыі афіцыйна набылі моц. «РПР-ПАРНАС» — гэта фактычна Партыя народнай волі, а юрыдычна — РПР. Новага ўстаноўчага з’езду і стварэння новай партыі не было, а «РПР» і «РПР-ПАРНАС» — адна і тая ж партыя з тым жа самым рэгістрацыйным нумарам. 5 ліпеня 2015 года на з’ездзе партыі было прынята рашэнне пра скарачэнне назвы да «ПАРНАС».

## Кіраўнікі 
Старшыня «ПАРНАС» — Міхаіл Касьянаў (да 2015 году з’яўляўся адным з сустаршыняў разам з Уладзімірам Рыжковым і Барысам Нямцовым). Найвышэйшы орган — Федэральны палітычны савет галоўным чынам з рэгіянальных аддзяленняў. Выканаўчы дырэктар партыі — Марыя Яблонская.

## Спасылкі 
* Сайт ПАРНАС
* rprf.ru — старая старонка ПАРНАС 2011 год
* ПАРНАС на старонцы Мінюсту Расіі 
** Статут ПАРНАС 
* ПАРНАС на старонцы Мінюсту Расіі 

Катэгорыя:Палітычныя партыі Расіі
Франсуа Нево

**Франсуа Нево** (* 1944) — французскі медыявіст, які спецыялізуецца на Нармандыі.

## Біяграфія 
Як вучань Люсьена Мюсэ стаў прафесарам сярэднявечнай гісторыі пасля атрымання доктарскай ступені па гісторыі ва ўніверсітэце Кан у 1980-х. Адначасова ён з’яўляецца арганістам Вялікага аргана сабора .

## Працы 
* ''L'Évêque Pierre Cauchon*, Denoël, Paris, 1987
* *Bayeux et Lisieux : villes épiscopales de Normandie à la fin du Moyen âge*, 1996
* *La Normandie des ducs aux rois. Xe-XIIe siècle*, Ouest-France, Rennes, 1998

У супрацоўніцтве:

* *Les Normands en Méditerrranée, dans le sillage des Tancrède*, Actes du colloque de Cerisy-la-Salle, 24-27 septembre 1992, Université de Caen, 1994. Avec Pierre Bouet
* *Les Évêques normands du XIe siècle*, actes du Colloque de Cerisy-la-Salle, 30 septembre-3 octobre 1993, Presses universitaires de Caen, 1995. Avec Pierre Bouet
* *La Normandie royale : des Capétiens aux Valois, XIIIe-XIVe siècle*, Ouest-France, Rennes, 2005. Avec Claire Ruelle
* *Les villes normandes au Moyen âge : renaissance, essor, crise'', actes du colloque international de Cerisy-la-Salle, 8-12 octobre 2003, Office universitaire d'études normandes, Presses universitaires de Caen, 2006. Avec Pierre Bouet
* *L’aventure des Normands, VIIIe-XIIIe siècle *, le Grand livre du mois, Paris, 2006. Avec Claire Ruelle

## Спасылкі 
* François Neveux an der Orgel der Kathedrale von Bayeux, Oktober 2007 (YouTube)
* dito, 2. Teil (YouTube)

Катэгорыя:Гісторыкі Францыі
Катэгорыя:Медыявісты