Ковель

**Ковель** () — горад абласнога падпарадкавання ў Валынскай вобласці Украіны, на рацэ Тур’я. Адміністрацыйны цэнтр Ковельскага раёна. Плошча 47,3 км². Насельніцтва 70 тыс. чал. (2024).

Знаходзіцца за 70 км на паўночны захад ад Луцку. Адзін з найбуйнейшых чыгуначных вузлоў Заходняй Украіны. Праз горад праходзяць аўтамагістралі ,  еўрапейскага значэння і ,  дзяржаўнага значэння.

## Гісторыя 
* XIV ст.: першыя згадкі пра паселішча, у Вялікім Княстве Літоўскім; меў замак.
* XV ст.: уладанне Сангушак.
* 24 снежня 1518: атрымаў Магдэбургскае права.
* 1543: перайшоў да каралевы Боны.
* 1547: у Ковелі натуральную рэнту замянілі грашовай — па адным чырвонцы з кожнага будынка.
* 1556: выйшла каралеўская грамата, якая дазволіла мясцовым рамеснікам ствараць цэхі; у Ковелі праводзілася два кірмашы ў год.
* 1564: вялікі князь Жыгімонт Аўгуст перадаў Ковель у валоданне ўцекачу з Масковіі князю А. Курбскаму.
* 1565/66: у Валынскім ваяводстве.
* 1569: паводле ўмоў Люблінскай уніі перайшоў да Каралеўства Польскага.
* XVII ст.: буйны эканамічны і гандлёвы цэнтр заходняй Валыні.
* 1790: паводле інвентара, у Ковелі было больш за 400 дамоў.
* 1795: у выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, цэнтр павету Валынскай губерні.
* 1893: у Ковелі дзейнічалі 4 праваслаўныя цэрквы, касцёл, сінагога, 7 яўрэйскіх малітоўных дамоў; працавалі мужчынская і жаночая, прыватная 2-класнае жаночае вучылішчы, 2 бальніцы (адна яўрэйская), 2 аптэкі, 1 друкарня, 2 фатаграфіі.
* 1921: згодна з Рыжскім мірным дагаворам увайшоў у склад міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Валынскім ваяводстве.
* 1939: у складзе Украінскай ССР.
* 28 чэрвеня 1941 — 7 ліпеня 1944: знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.

## Насельніцтва 
* 1863 — 3646 чал.
* 1881 — 4675 чал.
* 1893 — 15 116 чал, з іх паводле веравызнання: праваслаўных 5498, рыма-каталікоў 3088, іўдзеяў 5810, пратэстантаў 612, іншых 108; паводле саслоўя: шляхты 696, мяшчан 13 032, сялян 1266, замежных падданых 65, іншых 57.
* 1972 — 36 тыс. чал.
* 1991 — 69,7 тыс. чал.
* 2009 — 69 тыс. чал.

## Эканоміка 
Завод сельскагаспадарчых машын, льнозавод; дрэваапрацоўчы, будматэрыялаў, мясны камбінаты.

## Славутасці 
* Гістарычная забудова горада (кан. XIX — пач. XX стст.)
* Касцёл Св. Ганны (перавезены з вёскі Вішанькі, 1771)
* Сінагога (XIX ст.)
* Царква Дабравешчання Прасв. Багародзіцы (1877)
* Царква Св. Міхала (1903)
* Царква Уваскрэшэння Хрыстова (1877)

## Галерэя 

Выява:Ковель - Костел (дер.) з с. Вишеньки Рожищенського району-1.jpg|Касцёл Св. Ганны
Выява:БлаговЦеркваКовель.JPG|Царква Дабравешчання Прасв. Багародзіцы
Выява:ВоскрСоборКовель.JPG|Царква Уваскрэшання Хрыстова
Выява:АптекаКовель.JPG|Былая аптэка

## Гарады-пабрацімы 
*  Хэлм, Польшча (1995)
*  Буча, Украіна (2001)
*  Вальсродэ, Германія (2003)
*  Пінск, Беларусь (2003)
*  Ржэў, Расія (2003)
*  Легіянова, Польшча (2005)
*  Уцяна, Літва (2005)
*  Бжэг Дольны, Польшча (2005)
*  Лэнчна, Польшча (2006)
*  Смела, Украіна (2006)
*  Красныстаў, Польшча (2008)
*  Барзінггаўзен (2008)

## Вядомыя асобы 
* Зіновій Лявонцьевіч Пазнякевіч (нар. 1932) — беларускі геолаг.
* Леанід Канстанцінавіч Шулаеў (нар. 1948) — беларускі архітэктар.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Валынскай вобласці