open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Новы музей

thumb|250px|Заходні фасад Новага музея. 2009
thumb|250px|Егіпецкі двор Новага музея. 1862
**Новы музей** () — музей у Берліне, знаходзіцца на Музейным востраве і з’яўляецца аб’ектам Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Будынак музея, пабудаваны ў 1843—1855 гадах у стылі позняга класіцызму, лічыцца галоўным тварэннем вучня Карла Шынкеля Фрыдрыха Аўгуста Шцюлера і вядомым узорам музейнай архітэктуры XIX стагоддзя.

Неабходнасць будаўніцтва другога музея на Музейным востраве ўзнікла ў сувязі з недахопам плошчаў у Старым музеі. У Новым музеі меркавалася размясціць калекцыі гіпсавых злепкаў, Егіпецкага музея, Музей айчынных старажытнасцей, этнаграфічнай калекцыі і гравюрнага кабінета. Будаўнічыя працы пачаліся 19 чэрвеня 1841 года пад кіраўніцтвам камісіі, прызначанай Фрыдрыхам Вільгельмам IV. У склад камісіі, у прыватнасці, уваходзілі генеральны дырэктар Каралеўскіх музеяў Берліна Ігнац фон Ольферс і Фрыдрых Аўгуст Шцюлер.

Будынак Новага музея сур’ёзна пацярпеў падчас Другой сусветнай вайны і дзесяцігоддзямі заставаўся ў руінах. Аднаўленне будынка было распачата ў 1986 годзе. Пасля ўрачыстага адкрыцця адноўленага музея, якое адбылося 16 кастрычніка 2009 года, у ім размяшчаецца Егіпецкі музей і збор папірусаў са знакамітым бюстам Неферціці, а таксама Музей дагістарычнага перыяду і ранняй гісторыі.

У 2014 годзе будынак музея быў прызнаны адным з гістарычных помнікаў інжынерна-архітэктурнага мастацтва Германіі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт музея 


Катэгорыя:Мітэ (раён)
Катэгорыя:Архітэктура Прусіі
Катэгорыя:Калекцыі старажытнаегіпецкага мастацтва
Катэгорыя:Музеі Берліна
Катэгорыя:Музейны востраў у Берліне
Дзяржаўныя музеі Берліна

**Дзяржаўныя музеі Берліна** () — аб'яднанне музейных фондаў Берліна, якія знаходзяцца ў распараджэнні Фонду прускай культурнай спадчыны і фінансуецца з федэральных сродкаў.

У склад Дзяржаўных музеяў Берліна ўваходзяць 17 музеяў, размешчаных у пяці музейных цэнтрах горада, а таксама дзве навукова-даследчыя шстановы:

[thumb|right|[Стары музей на Музейным востраве]]
**раён Мітэ**
* На Музейным востраве:
** Пергамскі музей (Пярэднеазіяцкі музей, Музей ісламскага мастацтва і Антычны збор з Цэнтральным архівам Дзяржаўных музеяў Берліна);
** Музей Бодэ (Скульптурны збор і Музей візантыйскага мастацтва, а таксама Манетны кабінет);
** Старая нацыянальная галерэя;
** Стары музей (Антычны збор, Егіпецкі музей і збор папірусаў);
** Новы музей;
* Фрыдрыхсвердэрская царква

[thumb|[Новая нацыянальная галерэя]]
**раён Ціргартэн**
* У «Культурфоруме»:
** Карцінная галерэя;
** Музей дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва;
** Гравюрны кабінет (калекцыя малюнкаў і друкаванай графікі);
** Бібліятэка мастацтваў;
** Новая нацыянальная галерэя;
* Гамбургскі вакзал — Музей сучаснасці

[thumb|[Музейны цэнтр Берлін-Далем]]
**раён Шарлотэнбург**
* Музей першабытнай і ранняй гісторыі;
* Музей Берггруна (да лютага 2004 г. — калекцыя Берггруна);
* Музей фатаграфіі/Фонд Хельмута Ньютана;
* Музей Шарфа-Герстэнберга;
* Гіпсавая майстэрня

**раён Далем** (Музейны цэнтр Берлін-Далем)
* Этналагічны музей;
* Музей азіяцкага мастацтва;
* Музей еўрапейскай культуры

[thumb|[Палац Кёпенік]]
**раён Кёпенік**
* Музей дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва ў палацы Кёпенік

**Навукова-даследчыя ўстановы**
* Інстытут музейных даследаванняў;
* Навукова-даследчыя лабараторыі імя Ратгена

## Гл. таксама 
* Нацыянальная галерэя Берліна

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Музеі Берліна
Катэгорыя:Фонд прускай культурнай спадчыны
Мітэ (раён)

thumb|Раён Мітэ ў адміністрацыйнай акрузе Мітэ
[thumb|Від на Мітэ з [Французскі сабор|Французскага сабора. Бачныя Берлінскі кафедральны сабор, тэлевежа і Чырвоная ратуша.]]
**Мітэ** ( — *«цэнтр»*) - раён у складзе аднайменнай адміністрацыйнай акругі Берліна.

Гэты раён ахоплівае галоўным чынам усю гістарычную частку сталіцы Германіі, дзе знаходзяцца шматлікія славутасці горада. На тэрыторыі раёнаў Мітэ і Тыргартэн размяшчаюцца ўсе ўстановы бундэстага, бундэсрата і федэральнага ўрада, а таксама большасць пасольстваў.

Да адміністрацыйнай рэформы 2001 года раён Мітэ з'яўляўся самастойнай адміністрацыйнай акругай, а сучасная акруга Мітэ ўтварылася ў выніку зліцця старых акруг Мітэ, Тыргартэн і Ведынг.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Берліна

Катэгорыя:Мітэ (акруга)
Фрыдрых Аўгуст Шцюлер

[thumb|Новы будынак універсітэта [Кёнігсбергскі ўніверсітэт|Альберціна ў Кёнігсбергу на Парадэплац (цяпер вул. Універсітэцкая, 2), неарэнесансны стыль, 1862]]
**Фрыдрых Аўгуст Шцюлер** (; , Мюльгаўзен,  — , ) — прускі архітэктар, аказаў у свой час значны ўплыў на аблічча Берліна. Яго самымі вядомымі тварэннямі лічацца будынак Новага музея і купал і трыўмфальная арка галоўнага партала знішчанага ў 1950 г. будынкі Гарадскога палаца ў Берліне.

## Біяграфія і творчасць 
Фрыдрых Аўгуст Шцюлер быў вучнем Карла Фрыдрыха Шынкеля. У 1829 і 1830 г. Шцюлер пабываў са сваім сябрам Эдуардам Кноблаўхам у Францыі і Італіі. У 1831 г. з Генрыхам Штракам ён пабываў у Расіі. Шцюлер прызначаўся на розныя адказныя архітэктурныя пасады пры прускім двары, а ў 1832 г. стаў дырэктарам камісіі па ўзвядзенні палаца. У 1837 г. ён стварыў праект рэканструкцыі пецярбургскага Зімовага палаца ў Санкт-Пецярбургу. Гэтыя планы не былі ажыццёўлены: Мікалай I аддаў перавагу першапачатковаму стылю барочнага палаца, а не рамантычна неарэнесанснаму стылю Шцюлера. З прыходам да ўлады Фрыдрыха Вільгельма IV кар'ера Шцюлера пайшла ў гару і ў 1842 г. ён атрымаў званне *каралеўскага архітэктара*. Быў тайным вярхоўным будаўнічым саветнікам. Шцюлер з'яўляецца заснавальнікам Саюза архітэктараў Берліна.

## Іншыя працы архітэктара 
З пабудоў Шцюлера па-за межамі Берліна заслугоўваюць увагі будынак ратушы ў Перлебергу, замак Штольцэнфельс на Рэйне (па праекце Шынкеля), вялікагерцагскі палац у Шверыне, старая біржа ў Франкфурце-на-Майне, нацыянальны музей у Стакгольме, універсітэцкі будынак, верагодна, фасад Каралеўскай брамы і Росгартэнская брама, рэканструкцыя замкавага Залы маскавітаў у Кёнігсбергу, акадэмія ў Будапешце, замак Гогенцолерн. Па праекце Шцюлера было распачата будаўніцтва Берлінскай нацыянальнай галерэі.
[thumb|left|[Гарадскі палац, Берлін|Берлінскі гарадскі палац]]

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Пра будаўніцтва ўніверсітэцкага будынка  ў Кёнігсбергу

Катэгорыя:Архітэктары паводле алфавіта
Катэгорыя:Архітэктары XIX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Германіі
Катэгорыя:Архітэктары Берліна
Катэгорыя:Архітэктары Кёнігсберга
Катэгорыя:Пахаваныя на Даратэенштацкіх могілках
Катэгорыя:Прускія архітэктары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цюрынгіі
Тыргартэн

[thumb|Тыргартэн у адміністрацыйнай акрузе [акруга Мітэ, Берлін|Мітэ]]
thumb|Краявід паўднёвай часткі раёна Тыргартэн
[thumb|Жылыя лодкі на [Ландвер-канале]]
**Тыргартэн** ( — «заасад») — раён Берліна ў складзе адміністрацыйнай акругі Мітэ. У сваіх цяперашніх межах раён з'явіўся ў 2001 годзе ў выніку адміністрацыйнай рэформы.

## Размяшчэнне 
На поўначы мяжа адміністрацыйнага раёна Тыргартэн праходзіць па рацэ Шпрэе, на паўночным захадзе, поўначы і паўночным усходзе Тыргартэн мяжуе з новым раёнам акругі Мітэ Ганзафіртэль, раёнамі Моабіт і Мітэ, якія як і Тыргартэн уваходзяць у склад акругі Мітэ. На захадзе раён Тыргартэн мяжуе з раёнам Шарлотэнбург адміністрацыйнай акругі Шарлотэнбург-Вільмерсдорф. З поўдня да Тыргартэна прылягае Шонеберг акругі Тэмпельгоф-Шонеберг, з паўднёвага ўсходу — Кройцберг акругі Фрыдрыхсгайн-Кройцберг. Значную частку раёна займае парк Вялікі Тыргартэн, а Малы Тыргартэн, размешчаны паміж вуліцамі *Турмштрасэ* () и *Альт-Моабіт* (), знаходзіцца ўжо ў раёне Моабіт.

## Славутасці 
* парк Вялікі Тыргартэн з плошчай Вялікая Зорка і калоннай Перамогі
* Дом культур свету
* Берлінскі заапарк
* Патсдамская плошча
* Культурфорум
* палац Бельвю
* Пасольства Швейцарыі ў Германіі
* Мемарыял загінулым савецкім воінам у Тыргартэне
* Мемарыял гомасексуалам — ахвярам нацызму
* Мемарыял памяці забітых яўрэяў Еўропы ў Берліне

## Гл. таксама 
* Спіс адміністрацыйных акруг і раёнаў Берліна

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Берліна

Катэгорыя:Мітэ (акруга)
Спіс адміністрацыйных акруг і раёнаў Берліна

Горад Берлін з’яўляецца адной з 16 земляў у складзе ФРГ і адміністрацыйна падзелена на 12 адміністрацыйных акруг () і 95 раёнаў (), якія ўваходзяць у іх.

Кожная акруга складаецца з некалькіх раёнаў, якія большай часткай склаліся гістарычна. Калісьці яны з’яўляліся самастойнымі гарадамі, вёскамі і пасёлкамі, а ў 1 кастрычніка 1920 года яны былі ўключаны ў склад Вялікага Берліна і ўтварылі на той момант 20 акруг. Пасля падзелу Германіі 12 акруг апынуліся ў Заходнім Берліне і 8 — ва Усходнім. Нашмат пазней, ужо ў 1970-80-я гады ва Усходнім Берліне былі вылучаны яшчэ 3 акругі.

Пасля аб’яднання Берліна і да 2000 года працягвалі існаваць 23 акругі, якія вельмі моцна адрозніваліся адна ад адной па плошчы і колькасці насельніцтва. Падчас апошняй адміністрацыйнай рэформы 2001 года колькасць акруг паменшылася да 12 у выніку зліцця дзвюх ці трох акруг у адну. Зліццю не падвергліся буйныя адміністрацыйныя акругі Шпандау, Райнікендорф і Нойкёльн.

Раёнам Берліна ў статыстычных мэтах нададзены чатырохзначнымі ідэнтыфікацыйнымі нумарамі, першыя дзве лічбы ў якіх паказначаюць на акругу.

Апроч раёнаў Берлін падзелены на *«статыстычныя тэрыторыі»* (), якія пазначаюцца трохзнакавымі нумарамі, што прыблізна адпавядаюць жылым раёнам. Прыкладам статыстычнай тэрыторыі з’яўляецца Баварскі квартал у раёне Шонеберг, дзе большасць вуліц атрымала свае назвы паводле гарадоў Баварыі. Статыстычныя тэрыторыі могуць не супадаць з раёнамі, так, напрыклад статыстычная тэрыторыя Рудаў размяшчаецца ў двух раёнах — Рудаў і Гропіўсштат.

## Спіс акруг і раёнаў 


Катэгорыя:Спісы:Германія
Музей Пярэдняй Азіі

thumb|Частка мазаікі вежы Інаны

**Музей Пярэдняй Азіі** () — адзін з найвядомых археалагічных музеяў свету. Размешчаны на Музейным востраве на рацэ Шпрэе ў цэнтры Берліна, на першым паверсе паўднёвага крыла Пергамскага музея ў Берліне.

## Гісторыя калекцыі 
Музей мае 14 зал агульнай выставачнай плошчай звыш 2000 кв. метраў, дзе экспануюцца археалагічныя знаходкі, сабраныя нямецкімі экспедыцыямі ў Пярэдняй Азіі. Узрост экспанатаў — ад 8 тыс. гадоў (6 тысячагоддзе да н.э.) да пачатку эпохі заваявання Блізкага Усходу мусульманамі. Галоўным чынам тэрыторыя, на якой сабраны экспанаты, адпавядае цяперашнім Іраку, Сірыі і Турцыі; малаважная колькасць — з сумежных краін.

Пачынаючы з эпохі неаліту, тут прадстаўлены ўзоры культуры Шумера, Вавілона, Асірыі і рэгіёнаў паўночнай Сірыі — усходняй Анатоліі. У аснове калекцыі — знаходкі, зробленыя падчас раскопак Урука, Шурупака, Ашура, Хатуша, Тэль-эль-Амарны, Тэль-Халафа (Гузана), Сам-аля, Тапрах-кале і горада Вавілона. Таксама прадстаўлены наступныя раскопкі ў Німруде, Ніневіі, Сузах і Персепаля. У гэтых экспанатах прадстаўлены ўзоры культур шумераў, акадцаў, вавіланян, асірыйцаў, хетаў і арамеяў.

Падчас другой сусветнай вайны калекцыя не панесла сур'ёзных страт. У 1953 годзе калекцыя музея Пярэдняй Азіі адкрылася зноў. У 1958 годзе Савецкі Саюз перадаў ураду Германскай дэмакратычнай рэспублікі некаторыя экспанаты, раней вывезеныя ў СССР у адпаведнасці з рэстытуцыяй па выніках вайны. Плануецца стварыць цэнтральнае сховішча для гэтых калекцый у раёне Берліна Фрыдрыхсхаген.

## Навукоўцы 
У розны час дырэктарамі музея Пярэдняй Азіі былі:
* 1899—1918 — Фрыдрых Дэліч ()
* 1918—1928 — Ота Вебер ()
* 1928—1951 — Вальтэр Андрэ ()
* 1951—1977 — Герхард Рудольф Маер ()
* 1978—1990 — Ліяна Якаб-Рост ()
* 1990—1997 — Эвеліна Кленгель-Брант ()
З 1998 года музей узначальвае Беата Салье ().

## Літаратура 
* 

* 

* 

* 

* 

* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Археалагічныя музеі
Катэгорыя:Мастацкія музеі Германіі
Катэгорыя:Заходняя Азія
Пярэдняй Азіі
Джэферсан (рака)

**Джэферсан** () — рака ў штаце Мантана, ЗША. З'яўляецца адным з трох вярхоўяў Місуры разам з рэкамі Галатын і Мадысан, з якімі яна злучаецца паблізу горада Тры-Форкс (акруга Галатын, Мантана).

Даўжыня — 134 км, а разам з ракой Рэд-Рок — 375 км. Плошча басейна — 24688 км². Самы доўгі выток ракі, ручай Браўэра, бярэ пачатак на паўночным схіле гары Джэферсан, на вышыні 2750 м над узроўнем мора.

Катэгорыя:Рэкі Мантаны
Флатхед (возера)

**Флатхед** (англ. Flathead Lake) — буйное прэснаводнае возера ў ЗША, у штаце Мантана. Размешчана ў паўночна-заходняй частцы штата, прыкладна ў 11 км на поўдзень ад горада Каліспел і ў 48 км на паўднёвы захад ад нацыянальнага парку Глейшер. Возера знаходзіцца на вышыні 882 м над узроўнем мора. 43,9 км у даўжыню і каля 24,9 км у шырыню, плошча люстэрка ад 496 да 510 км², што крыху больш плошчы возера Таха. Гэта робіць Флатхед найбуйнейшым возерам ЗША, размешчаным на захад ад ракі Місісіпі. Максімальная глыбіня возера складае 113 м.

Катэгорыя:Азёры ЗША
Таха (возера)

**Таха** () — прэснае возера ў раёне горнага хрыбта Сьера-Невада, размешчана на мяжы штатаў Каліфорнія і Невада, ЗША. Прыблізна дзве траціны берагавой лініі возера адносяцца да Каліфорніі. 

Возера з'яўляецца другім па глыбіні возерам у ЗША, адзінаццатым па глыбіні ў свеце і чацвёртым па сярэдняй глыбіні. Найбольшая глыбіня возера складае 501 м. Даўжыня возера складае 35 км, шырыня 19 км; працягласць берагавой лініі 116 км. Плошча возера — 495 км².

У раёне возера знаходзіцца шэраг высакагорных лыжных курортаў і зон адпачынку.

Катэгорыя:Азёры ЗША
Катэгорыя:Геаграфія Каліфорніі
Катэгорыя:Геаграфія Невады
Грэйт-Фолс

**Грэйт-Фолс** — горад і адміністрацыйны цэнтр акругі Каскейд, штат Мантана, ЗША. Насельніцтва складае  паводле даных перапісу 2000 года. Назва Грэйт-Фолс паходзіць ад аднайменнай назвы вадаспадаў, праз якія давялося перабірацца членам экспедыцыі Льюіса і Кларка падчас разведкі абласцей Луізіянскай куплі ў 1805—1806 гг. У горадзе размешчаны Музейны комплекс Ч. М. Расела, Універсітэт Грэйт-Фолс, а таксама бейсбольная каманда другой лігі «Грэйт-Фолс Вояджэрз». Грэйт-Фолс вядомы як «Электрычны горад», дзякуючы пяці гідраэлектрычным станцыям, размешчаным уздоўж ракі Місуры.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Уолтэр Брунінг

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Мантаны
Сіддзі

**Сі́ддзі**, **сі́дхі**, **шы́ддзі** (, ), таксама **хабшы** (літаральна «эфіопы», ад ) — негроідная расавая група ў Паўднёвай Азіі. Жывуць пераважна на поўдні і захадзе Індыі і на поўдні Пакістана. У Гуджараце і Дамане, дзе іх колькасць складае 11420 чалавек (2014 г.), прызнаюцца асобнай этнічнай групай. Агульная колькасць індыйцаў і пакістанцаў афрыканскага паходжання можа перавышаць 200 тысяч чалавек. Размаўляюць на мовах тых народаў, сярод якіх жывуць.

## Паходжанне 
Сіддзі з’яўляюцца нашчадкамі афрыканцаў, якія траплялі ў Паўднёвую Азію ў якасці рабоў, слуг і маракоў. Гандлёвыя сувязі паміж Усходняй Афрыкай і паўвостравам Індастан былі ўсталяваны ўжо ў раннім сярэднявеччы. Усходнеафрыканская дзяржава Аксум з’яўлялася важным пасрэднікам на марскім шляху паміж Міжземнамор’ем і Індыяй.

Эмі Кэтлін, амерыканская даследчыца культуры сіддзі, лічыць, што іх з’яўленне ў Паўднёвай Азіі датуецца XII — XIX стст. і галоўным чынам было звязана з больш познімі кантактамі паміж індыйцамі і суахілі, пасрэднікамі паміж якімі часцяком былі арабы. Пасля адкрыцця прамога марскога шляху паміж Еўропай і Індыяй у гандлі афрыканскімі рабамі ў Паўднёвай Азіі таксама прымалі ўдзел партугальцы і галандцы. У фальклоры прыбярэжных раёнаў Заходняй Індыі сіддзі ўзгадваюцца як піраты-рабаўнікі.

Некаторыя здатныя афрыканцы рабілі кар’еру ў войску або пры двары паўднёваазіяцкіх валадароў, але большасць аказвалася на ніжэйшай прыступцы сацыяльнай лесвіцы. Адарваныя ад радзімы, сіддзі перажылі працэс асіміляцыі, страцілі родныя мовы, але захавалі некаторыя культурныя адрозненні ў вусным фальклоры і музыцы.

Генетычныя даследаванні выявілі, што сіддзі Карнатакі і Гуджарата паходзяць ад банту і верагодна з’яўляюцца нашчадкамі позніх афрыканскіх мігрантаў. Акрамя таго, у іх прысутнічае паўднёваазіяцкая і еўрапейская (партугальская) генетычная спадчына.

## Асаблівасці культуры 
Сіддзі звычайна жывуць у вёсках або на ўскраінах гарадоў і ў паўсядзённай культуры мала адрозніваюцца ад іншага мясцовага насельніцтва. Асобнае месца займае музычная спадчына сіддзі. Яна фарміравалася пад моцным уплывам мусульманскіх суфійскіх традыцый, але, на думку некаторых даследчыкаў, яна захоўвае афрыканскія карані гэтага народа. Папулярны рытмічныя мелодыі. Распаўсюджаныя музычныя інструменты — цыліндрычны нашыйны барабан *мусінда*, бразготкі з какосаў, музычны лук *малунга* і інш. Сіддзі Гуджарата вядомы рытмічным мужчынскім танцам *дхамал*, які суправаджае суфійскія святы. Вусная народная спадчына сіддзі апавядае легендарныя паданні аб суфійскім чарнаскурым святым Горы-Піры, гістарычныя паданні аб службе індуісцкім і мусульманскім валадарам і г. д.

## Рэлігія 
Большасць вернікаў-сіддзі спавядаюць іслам. Сярод вернікаў-мусульман Гуджарата і Пакістана распаўсюджаны суфізм і шанаванне чарнаскурага суфійскага святога Горы-Піра. Некалькі тысяч вернікаў-сіддзі з’яўляюцца індуістамі — прадстаўнікамі ніжэйшых каст або хрысціянамі. Захаваўся культ шанавання продкаў *хірыяру*.

## Спасылкі 
* The Siddis: Africans of India
* Africans in India 
* Siddis: Little known Indians of East African descent (Feature, with images)

Катэгорыя:Народы Азіі
Катэгорыя:Народы Індыі
Катэгорыя:Народы Пакістана
Уашыта (горы)

**Уашыта** () — горны хрыбет у цэнтральнай частцы ЗША, на тэрыторыі штатаў Арканзас і Аклахома. Даўжыня хрыбта складае 496 км. Максімальная вышыня — 839 м. Хрыбет утвораны серыяй паралельных град, складзеных вапнякамі і пясчанікамі. На схілах растуць шыракалістыя і сасновыя лясы. Радовішчы каменнага вугалю, баксітаў, барыту. На тэрыторыі гор Уашыта размешчаны нацыянальны парк Хот-Спрынгс.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Горы ЗША
Крэйтэр (возера)

**Крэйтэр** (англ. Crater Lake) — кратарнае возера ў ЗША, штат Арэгон. Асноўная славутасць нацыянальнага парку Возера Крэйтэр, вядома сваім глыбокім сінім колерам і чысцінёй вады. Возера часткова запаўняе кальдэру глыбінёй 1220 м, што сфарміравілася прыкладна 7700 гадоў таму пасля разбурэння вулкана Мазама.

Памеры возера: 8 на 9,6 км, сярэдняя глыбіня 350 м. Максімальная глыбіня складае 594 м, гэта самае глыбокае возера ў ЗША, другое па глыбіні ў Паўночнай Амерыцы і восьмае па глыбіні ва ўсім свеце. Край кальдэры знаходзіцца на вышыні 2130—2440 м.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Азёры ЗША
Саўт-Плат

**Саўт-Плат** () — рака ў штатах Каларада і Небраска, ЗША. Разам з ракой Норт-Плат з’яўляецца адной з двух складнікаў ракі Плат, якая нясе свае воды ў раку Місуры.

Даўжыня каля 707 км. Бярэ пачатак у акрузе Парк штата Каларада, на паўднёвы захад ад Дэнвера, у даліне Саўт-Парк.

Катэгорыя:Рэкі Каларада
Катэгорыя:Рэкі Небраскі
Катэгорыя:Басейн Місуры
Шыздра

**Шы́здра** — ручай у Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Ненач. Даўжыня 13 км. Пачынаецца сярод лесу за 4,3 км на паўночны ўсход ад вёскі Есіпава Рудня, вусце на поўнач ад вёскі Буда.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Калінкавіцкага раёна
Лужайка

**Лужа́йка** — рака ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці, левы прыток ракі Левая Лясная. Даўжыня 7 км. Пачынаецца каля заходняй ускраіны аграгарадка Стараволя, вусце каля паўднёвай ускраіны вёскі Ваські. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Басейн Буга
Катэгорыя:Рэкі Пружанскага раёна
Запалічная

**Запалі́чная**, **Крымка**, **Крынка** — рака ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Гурыстая (басейн Прыпяці).

Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 37 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,7 ‰. Пачынаецца за 4 км на поўдзень, вусце за 4 км на паўночны захад ад вёскі Зарубанае. Цячэ па забалочанай лясістай мясцовасці.

## Літаратура 
* 
* 
*  

Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Убарці
Лохніца (рака)

**Лохніца** — рака на Украіне і ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Убарць. Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 781 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 ‰. Пачынаецца на тэрыторыі Украіны за 8 км на паўднёвы захад, вусце за 3 км на поўнач ад вёскі Лохніца. Цячэ па паўднёва-заходняй частцы раўніны Мазырскае Палессе.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Убарці
Катэгорыя:Рэкі Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёна
Гаранка

**Гара́нка** — рака ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Чорная. Даўжыня 10 км. Пачынаецца за 0,8 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Падсолтава, вусце за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Чарнілава. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Сажа
Катэгорыя:Рэкі Мсціслаўскага раёна
Нацыянальны парк Капітал-Рыф

**Нацыянальны парк Капітал-Рыф** () — нацыянальны парк ЗША, размешчаны ў паўднёвай частцы штата Юта. Тэрыторыя парку - адносна вузкая зона, даўжынёй каля 160 км і плошчай 979 км². Парк заснаваны ў 1971 годзе. Адкрыты круглы год, найбольшая наведвальнасць з мая па верасень.
thumb|left|Прыродны мост Хікман-Брыдж у парку Капітал-Рыф.

## Літаратура 
* *Geology of National Parks: Fifth Edition*, Ann G. Harris, Esther Tuttle, Sherwood D., Tuttle (Iowa, Kendall/Hunt Publishing; 1997) ISBN 0-7872-5353-7
* «Legislation and Establishment of Capitol Reef National Park», National Park Service (adapted public domain text)
* *Explore America: National Parks*, Reader’s Digest Association, 1993
* *Capitol Reef Official Map and Guide,* National Park Service, 1989
* *The National Parks: Index 2001—2003*. Washington: United States Department of the Interior.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нацыянальныя паркі ЗША
Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Юты
Свідовец (рака)

**Свідовец**, **Свідоўка**, **Балотніца**, **Плотніца** () — рака ў Оўруцкім і Алеўскім раёнах Жытомірскай вобласці Украіны і Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Убарць.

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі 61 км (на тэрыторыі Беларусі 16 км). Плошча вадазбору 600 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,44 ‰.

Пачынаецца на заходніх схілах Славечанска-Оўруцкага кража паблізу сяла Вусавэ Алеўскага раёна, вусце каля вёскі Картынічы (раней рака ўпадала ў раку Лохніца — прыток Убарці). Рэчышча шырынёй ад 6—8 да 15 м, у верхнім цячэнні і на тэрыторыі Беларусі каналізаванае.

Рака цячэ па лясістай мясцовасці ў межах Палескай нізіны. Даліна невыразная амаль на ўсім працягу. Пойма чаргуецца па берагах, у ніжнім цячэнні суцэльная.

Жыўленне мяшанае. Замярзае ў канцы лістапада, вызваляецца ад лёду ў сакавіку.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Гомельской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Прытокі Убарці
Катэгорыя:Рэкі Жытомірскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёна
Лукавая

**Лукава́я**, **Рубежка** — рака ў Мінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Удра (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі складае 12 км. Плошча вадазбору — 63 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні — 8,9 ‰. 
Пачынаецца ў напрамку на поўнач ад вёскі Буды, ля Купалаўскага ўрочышча. На захад ад вёскі Жукаўка прымае ў сябе ручаі, што сцякаюць з гары Лысай.  Цячэ па лясістай мясцовасці Лагойскага ўзвышша. Упадае ў раку Удру на паўночны захад ад вёскі Гайдукоўка.

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Мінскага раёна
Катэгорыя:Басейн Іліі
Ямішча

Назву **Я́мішча** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Магілёўская вобласць
** Ямішча — вёска ў Быхаўскім раёне
** Ямішча — вёска ў Магілёўскім раёне

### Расія 
* Ямішча (Сафонаўскі раён)
Нацыянальны парк Тэадор Рузвельт

**Нацыянальны парк Тэадор Рузвельт** () — нацыянальны парк у штаце Паўночная Дакота. Заснаваны 10 лістапада 1978 года. Створаны для абароны пейзажаў прэрыі і бедленда. Складаецца з двух участкаў - паўночнага і паўднёвага, прычым гэтыя ўчасткі знаходзяцца ў двух розных часвых паясах.

## Спасылкі 
* Нацыянальны Парк Тэадор Рузвельт на на сайце Службы нацыянальных паркаў ЗША 

Катэгорыя:Паўночная Дакота
Катэгорыя:Нацыянальныя паркі ЗША
Лохніца

Назву **Лохніца** маюць:

* Лохніца — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці
* Лохніца — рака ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Убарць
Сядзібна-паркавы ансамбль Наркевічаў-Ёдкаў (Лапушна)

**Сядзібна-паркавы ансамбль Наркевічаў-Ёдкаў** — колішняя сядзіба ў в. Лапушна (Дзятлаўскі раён), існавала ў XIX — першай палове XX ст.

## Архітэктура 
Мураваны аднапавярховы прамавугольны ў плане будынак, пастаўлены на высокі цокаль, быў накрыты вальмавым гонтавым дахам. Меў рысы стылю ампір. Сцены (гладкая тынкоўка чаргуецца з гарызантальным рустам) завершаны антаблементам з плоскім фрызам і карнізам на дэнтыкулах. Прамавугольныя вокны завяршаліся трохвугольнымі і лучковымі франтончыкамі, плоскімі сандрыкамі. Цэнтральную частку галоўнага фасада вылучаў манументальны шасцікалонны порцік дарычнага ордара з антаблементам (плоская абака, фрыз з трыгліфамі, карніз на дэнтыкулах) і трохвугольным франтонам з паўцыркульным акном у тымпане. На паркавым фасадзе слупавая галерэя з аднасхільным пакрыццём. Порцік галоўнага і галерэя паркавага фасадаў мелі тэрасы, агароджаныя балюстрадамі. Планіроўка анфіладная з параднай залай у цэнтры.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Наркевічы-Ёдкі
Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Лапушна (Дзятлаўскі раён)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі ампір
Катэгорыя:Славутасці Дзятлаўскага раёна
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Беларусі
Малыя Ляды

**Малы́я Ля́ды** (, ) — вёска ў Беларусі, на рацэ Волме. Уваходзіць у склад Драчкаўскага сельсавета Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці.

Месціцца за 34 км ад горада і чыгуначнай станцыі Смалявічы (лінія Мінск — Орша), на аўтамабільнай дарозе Смілавічы — Грабёнка.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню Ляды ўпамінаюцца ў XVIII ст. як мястэчка Менскага павета Менскага ваяводства. Яны былі ва ўладанні Сангушкаў, з 1791 года — Манюшкаў. У 1731 годзе кароль і вялікі князь Аўгуст Моцны надаў мястэчку прывілей на 2 рэгулярныя кірмашы штогод.

Паводле падання, яшчэ ў XVII ст. тутэйшаму селяніну з’явілася Багародзіца і паказала месца ўзвядзення царквы. У 1732 годзе жонка ваяводы менскага Крыштафа Станіслава Завішы Тэрэза з Тышкевічаў перадала ёй копію цудоўнага абраза Маці Божай Жыровіцкай. Неўзабаве замест спарахнелай Завішы фундавалі новую царкву, пры якой заснавалі кляштар базыльян. У 1792 годзе пачалося ўзвядзенне мураванага будынка, завершанае ў 1794 годзе.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Ляды апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У пачачатку XIX ст. пры манастыры з’явілася багадзельня, а ў 1809 годзе з ініцыятывы настаяцеля, іераманаха Мялеція Сержбутоўскага адкрылася чатырохкласная духоўна-свецкая школа, у якой выхоўваліся і навучаліся дзеці розных станаў. Яе куратарам быў доктар права Казімір Манюшка. У 1834 годзе на базе школы створана духоўная семінарыя (дзейнічала да 1848 года). З ліквідацыяй Грэка-Каталіцкай Царквы ў Расійскай імперыі ў 1839 годзе манастыр перайшоў да Маскоўскага патрыярхату. Паводле вынікаў перапісу 1897 года, у вёсцы было 12 двароў. У 1914 годзе адкрылася народнае вучылішча. Станам на 1917 год — 20 двароў.

### Найноўшы час 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ляды абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР.

На 1 красавіка 1996 года ў Лядах было 48 двароў. У 2000-я гады тутэйшая царква, помнік архітэктуры барока, пацярпела ад надбудовы купала-цыбуліны.

 
Małyja Lady. Малыя Ляды (1901-29).jpg|Царква, да 1930 г.
Małyja Lady. Малыя Ляды (1941) (2).jpg|Царква, 1941 г.
Małyja Lady. Малыя Ляды (1941).jpg|Царква, 1941 г.
Małyja Lady. Малыя Ляды (28.08.2009).jpg|Царква да надбудовы купала-цыбуліны, 2009 г.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1897 — 124 чал.
* **XX стагоддзе**: 1917 — 164 чал.; 1 красавіка 1996 — 81 чал.; 1999 — 46 чал.
***XXI стагоддзе**: 2010 год — 47 чал.

## Эканоміка 
Малочная ферма.

## Славутасці 
* Царква Дабравешчання Прасвятой Багародзіцы і мужчынскі манастыр базыльянаў (1792—1794; грэка-каталіцкія, цяпер ва ўладанні Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату)

### Страчаная спадчына 
* Сядзіба Ельскіх (XIX ст.)

## Вядомыя асобы 
* Канстанцін Ельскі (1837—1896) — заолаг і падарожнік.

## Літаратура 
* 
* Lady //  S. 62.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Драчкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёна

Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства
Плотніца

Назва **Пло́тніца** мае некалькі значэнняў:

## Населеныя пункты 
* Плотніца — аграгарадок у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, Беларусь.

## Іншае 
* Прысць (Плотніца) — рака ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, Беларусь.
* Свідовец (Плотніца) — рака ў Жытомірскай вобласці Украіны і Гомельскай вобласці Беларусі.

## Падвойныя назвы 
* Малая Плотніца — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці, Беларусь.

__DISAMBIG__
Будынак былой земляробчай школы (Лужасна)

**Будынак былой земляробчай школы** — будынак у в. Лужасна Віцебскага раёна. Узведзены ў другой палове XX ст. Помнік архітэктуры мадэрну. У будынкі размешчаны Лужаснянскі дзяржаўны аграрны каледж імя Ф. А. Сурганава.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў другой палове XX ст. у стылі мадэрн. Рэканструяваны ў 1905—1909 гг.  г. у будынку адкрытая земляробчая школа, пасля Другой сусветнай вайны знаходзілася сярэдняя школа, з 1954 г. — сельскагаспадарчы тэхнікум.

## Архітэктура 
Мураваны двухпавярховы Г-падобны ў плане будынак. У аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі вылучаецца трохпавярховая кутняя частка з уваходам, сіметрычнай групоўкай праёмаў, складанымі шчытамі. Паміж імі размешчаны высокі спічасты шацёр, які надае выразнасць сілуэту будынку. Фасады вырашаныя ў двух колерах. Вокны на другом паверсе з лучковым завяршэннем, на першым — прамавугольныя. Планіроўка калідорная.
На кожным паверсе па тры пакоі. Захаваліся белыя кафляныя печы.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Віцебскага раёна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віцебскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі мадэрн
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Лужасна
Катэгорыя:Аграрны каледж (Віцебск)
Мемарыял воінскай славы (Лудчыцы)

**Мемарыял воінскай славы** — памятная мясціна за 1,5 км ад Лудчыц (Быхаўскі раён Магілёўскай вобласці). Пабудаваны на Лудчыцкай вышыні, месцы жорсткіх баёў за вызваленне Беларусі ў 1943 і 1944 гадах. Адкрыты 24 чэрвеня 1984 года. Аўтары: скульптары П. Белавусаў і У. Лятун, архітэктары В. Бялянкін і М. Мызнікаў, інжынер Б. Шчарбакоў.

## Архітэктура 
а]]
Дамінанта мемарыяла -- пастаўленая на ўзгорку сімвалічная фігура Баяна (вышыня 10 м, сілумін), які апявае подзвіг ваяроў-герояў. Каля падножжа ўзгорку пляцоўка, па краі яе, на авальнага плану сцяне змешчаны гарэльефныя партрэты Герояў Савецкага Саюза, якім гэта званне нададзена за баі на Быхаўшчыне: I. А. Барысевіча, П. Д. Вінічэнкі, С. Іскаліева, У. К. Марцінава, Г. С. Размадзе, Г. Якубава (вышыня каля 3,5 м, бетон, мармуровая крошка); пад партрэтамі на абліцаванай чорным гранітам частцы сцяны імёны і званні герояў. На пляцоўцы размешчана гранітная пліта з бронзавай пяціканцовай зоркай і чашай для запальвання рытуальнага агню і абліцаваная гранітам стэла (вышыня каля 3 м) з інфармацыйным надпісам.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Мемарыяльныя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Лудчыцы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1984 годзе
Катэгорыя:1984 год у Беларусі
Катэгорыя:Творы Уладзіміра Летуна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віталя Бялянкіна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Міхаіла Мызнікава
Катэгорыя:Творы Паўла Белавусава
Свята-Узнясенская царква (Лужасна)

**Свята-Увазнясенская царква** (раней — **Свята-Пакроўская царква**) — праваслаўны храм у в. Лужасна (Віцебскі раён), па адрасе вул. Лынькова, 22. Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1908 годзе з цэглы па праекце Уладзіміра Коршыкава на ўскраіне вёскі на правым беразе Заходняй Дзвіны.

## Архітэктура 
Храм кананічнай чатырохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыі: званіца, трапезная, асноўны аб'ём, апсіда. Планіровачная асаблівасць царквы — прыбудова нізкай пяціграннай рызніцы да тарцовай усходняй сцяны апсіды. У сілуэце будынку две дамінанты — асноўны двух'ярусны кубападобны аб'ём з цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане і трох'ярусная (васьмярык на двух чацверыках) шатровая званіца э макаўкай у завяршэнні. Фасады прарэзаныя арачнымі аконнымі праёмамі падвойнымі ў цэнтральным аб'ёме і строенымі ў званіцы. На фоне адкрытай цаглянай муроўкі вылучаюцца пабеленыя элементы дэкору, пазычаныя з арсенала старажытна-рускай архітэктуры: кілепадобныя калонныя ліштвы акон, аркатурныя паясы, філёнгавыя лапаткі, зубчастыя фрызы.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры пануе прастора галоўнай двухсветлавой залы, у якую шырокімі арачнымі прасветамі раскрываюцца апсіда, бакавыя прыдзелы і трапезная.

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Лужасна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебскага раёна
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Уладзіміра Коршыкава
Катэгорыя:Храмы Віцебскай і Аршанскай епархіі
Катэгорыя:1908 год у Беларусі
Маўнт-Худ

**Маўнт-Худ** — стратавулкан. Размешчаны ў Паўночнай Амерыцы, у штаце Арэгон, ЗША. Знаходзіцца на поўначы штата ў 80 км на паўднёвы ўсход ад Портленда. Вышыня вяршыні складае 3426 м. Гэта самы высокі горны пік у Арэгоне і чацвёрты па велічыні ў Каскадных гарах.

Катэгорыя:Вулканы ЗША
Касцёл Святога Міхаіла (Луконіца)

**Касцёл Святога Міхаіла** — каталіцкі храм у в. Луконіца (Зэльвенскі раён). Помнік архітэктуры позняга барока 1782 г.

## Архітэктура 
### Касцёл 
Касцёл аднанефны, з пяціграннай апсідай і сакрысціяй з паўночнага боку. Галоўны фасад завершаны вялікім шмат'ярусным франтонам, які аздоблены магутным карнізам, здвоенымі пілястрамі з капітэлямі карынфскага ордара. Плоскасці сцен прарэзаныя невялікімі паўцыркульнымі вокнамі, уваходны партал лучковы. Тарэц апсіды з плоскімі пілястрамі па вуглах завершаны атыкам, дабудаваным у пачатку XX ст.

### Званіца 
Побач з касцёлам трох'ярусная званіца. Ніжні і верхні ярусы ўпрыгожаныя плоскімі пілястрамі па вуглах, завершаныя карнізамі. Дах шатровы, крывалінейнага абрысу.

## Літаратура 
* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мінск: Беларус. энцыкл., 1993.— 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5.
* Габрусь Т. В. Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока / Т. В. Габрусь. Мн.: Ураджай, 2001.— 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X, с. 265-266.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Касцёлы Зэльвенскага раёна
Луконіца, Зэльвенскі раён
Катэгорыя:Луконіца (вёска)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі барока
Катэгорыя:З’явіліся ў 1782 годзе
Катэгорыя:1782 год у Беларусі
Velvet.by

**Velvet.by** — беларускі інфармацыйны вэб-сайт, які сябе пазіцыянуе, як «Беларускі жаночы партал» і модны жаночы інтэрнэт рэсурс. Адзін з самых папулярных і самы буйны жаночы праект Беларусі.

## Змест 
На старонках парталу абмяркоўваюцца такія тэмы, як кар'ера, здароўе, прыгажосць, адносіны, мода, дамаводства, дзеці, вандраванні і вольны час. 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Беларуская мова ў інтэрнэце
Катэгорыя:Руская мова ў інтэрнэце
Барыс Гаганелаў

**Барыс Атанасаў Гаганелаў** (, нар. , , Балгарыя) — балгарскі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера 
Гуляў за клубы «Бяласіца» з горада Петрыч і сафійскі ЦСКА. У чэмпіянаце Балгарыі згуляў 350 гульняў, забіў 2 галы.

У складзе зборнай Балгарыі па футболе згуляў 51 гульню. Браў удзелу чэмпіянатах свету па футболе 1966 (3 матчы, 0 галоў) і 1970 (1 матч, 0 галоў).

Па сканчэнні кар’еры працаваў у трэнерскім штабе клубаў «Шумен», «Армеец» (Сафія), ЦСКА (Сафія), а таксама зборнай Балгарыі па футболе (1980—1982).

## Дасягненні 
Чэмпіён Балгарыі 1961, 1962, 1966, 1969, 1971, 1972, 1973. Уладальнік Кубка Балгарыі 1961, 1965, 1969, 1972, 1973, 1974.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Балгарыі
Катэгорыя:Футбольныя трэнеры Балгарыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Балгарыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК ЦСКА Сафія
Катэгорыя:Ігракі ФК Бяласіца Петрыч
Катэгорыя:Трэнеры ФК Армеец Сафія
Катэгорыя:Трэнеры ФК Шумен
Русаковічы

Назву **Русако́вічы** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Мінская вобласць
** Русаковічы — вёска ў Пухавіцкім раёне
** Русаковічы — вёска ў Стаўбцоўскім раёне
Шарыпа

**Шарыпа** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алена Пятроўна Шарыпа (нар. 1973) — беларускі мастак-жывапісец, дачка Пятра Пятровіча Шарыпы
* Пётр Пятровіч Шарыпа (1942—2013) — беларускі мастак-жывапісец, педагог
Сірыйскі дзяцел

**Сірыйскі дзяцел** (*Dendrocopos syriacus*) — птушка сямейства дзятлавых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 22-25 см, размах крылаў 39-45 см. Стракаты, чорныя палосы ад асновы дзюбы да выгіну шыі, на грудзях. Маладыя з чырвонай «шапачкай», а таксама з чырвонымі плямамі спераду шыі. Адметнымi рысамi з'яўляюцца таксама паводзiны i голас.

## Пашырэнне 
Арэал: Паўднёва-ўсходняя частка Еўропы, Малая Азія, Каўказ і на поўдзень праз Іран да Аманскага заліва. Аселы від.

Насяляе лісцевыя або мяшаныя лясы (асабліва ў рачных далінах перадгор'яў і горных тэрыторый), радзей бары, паркі, сады, абсаджаныя дрэвамі дарогі, таксама жыве ў сельгасландшафце. У Балгарыі даходзіць да 1000 м, у Арменіі — да 1500 м над у.м. На Беларусі ўпершыню адзначаны ў 1970-х гадах; к 1990-м — вельмі рэдкі, распаўсюджаны на гнездаванні толькі па крайнім поўдні краіны.

## Асаблівасці біялогіі 
Гняздо ладзіць у дупле (часцей за ўсё мяккага дрэва), у ім скупая высцілка з рэшткаў трэсак. Дыяметр адтуліны 3,5 см, глыбіня дупла 20-25 см.

Яйкі (4-7, часам 3-8), эліптычныя, белыя, бліскучыя. Памеры: 26,5 х 19,0 мм.

## Падвіды 
* *D. s. syriacus* — паўд.-ўсх. Еўропа, М. Азія;
* *D. s. transcaucasicus* — паўд. схiлы Каўказа і ўсх. Іран.

## Літаратура 
* Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000.

Катэгорыя:Дзятлавыя
Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2009

**Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2009** (, таксама вядомы як *888sport.com 6-red World Championship 2009*) — снукерны турнір з альтэрнатыўным фарматам, які праходзіў з 14 па 18 снежня 2009 у Кіларні, Ірландыя. Турнір праходзіў асобна ад традыцыйнага турніру па гэтым відзе снукера, які праходзіў у Тайландзе з спонсарам SangSom і пераможцам якога ў 2009 годзе стаў Джымі Уайт.

Пераможцам турніру стаў Марк Дэвіс.

Катэгорыя:Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі
Катэгорыя:Снежань 2009 года
Сабор Святога Станіслава

* Кафедральны сабор Святога Станіслава, Вільнюс
* Сабор Святога Станіслава, Магілёў

## Гл. таксама 
* Сабор Святых Станіслава і Вацлава
Дэманаўская пячора свабоды

**Дэ́манаўская пячо́ра свабо́ды** () — карставая пячора ў Нізкіх Татрах у Дэманаўскай даліне, адна з Дэманаўскіх пячор. Была адкрыта ў 1921 годзе, з’яўляецца найбольш наведвальнай пячорай у Славакіі.

Пячора найбольш багата карставымі фарміраваннямі сярод усіх Дэманаўскіх пячор. Штучна зроблены ўваход знаходзіцца на заходнім схіле Дэманаўскай Полудніцы на вышыні 870 метры над морам, г. зн. 50 м над паверхняй ракі Дэманаўкі. Адкрыта для наведванняў у 1924 годзе. З  м пячоры турысты маюць магчымасць наведаць  м.

Пячора складаецца з пакояў, залаў і калідораў, якія ўтварыліся на 6 пячорных узроўнях і ўзніклі і перыяд плейстацэну. Найніжэйшы ўзровень пячоры складае падземная частка ракі Дэманаўкі. Памяшканні пячоры выкананыя сталактытавымі ўтварэннямі, якія афарбоўваюцца злучэннямі жалеза і марганцу ад жоўтага да чырвонага колеру. Таксама ў пячоры прысутнічаюць шклопадобныя пёры і тоўстыя сталактыты, якія, зліваючыся, утвараюць калоны і насценныя вадаспады. Вада на дне пячоры ўтварае Каралавае, Залатое, Вінаграднае і Лекнавае возеры. Унікальнасць пячоры таксама ў тым, што ў ёй знаходзяцца пячорныя жамчужыны — круглыя ўтварэнні, якія сапраўды нагадваюць формаю гарох ці жэмчуг — на дне возера ў Вялікім пакоі. Сталактыты ў пячоры свабоды растуць вельмі павольна: напрыклад, шклопадобнае пяро ў Вялікім пакоі за 10 гадоў (1958—1968) нарасло толькі на 2 мм, што склала прыкладна 13,5 мм3 CaCO3.

Тэмпература паветра за год знаходзіцца ў дыяпазоне ад 6,1 °C да 7,0 °C, адносная вільготнасць — ад 94 % да 99 %. Тры адтуліны на паверхні зямлі на вышыні 812, 870 і 889 м над узроўнем мора забяспечваюць цыркуляцыю паветра ў пячоры, аднак пры гэтым захоўваецца стабільнасць яе мікраклімату.

Сярод прадстаўнікоў фаўны плейстацэну ў Мядзведжым калідоры былі знойдзены косткі пячорнага мядзведзя (*Ursus speleus*). У сажалках на беразе падземнай часткі Дэманаўкі былі знойдзены пячорныя ракападобныя (*Niphargus tatrensis*), з пячорных кажаноў быў знойдзены кажан звычайны (*Myotis myotis*). Каля электрычных ліхтароў вегетуюць розныя віды багавіння і імхоў (напрыклад, каля вадаспаду Ніцай вярбы, у Снежным пакоі).

## Спасылкі 
* Дэманаўская пячора свабоды на сайце Адміністрацыі Славацкіх Пячор

Катэгорыя:Пячоры Славакіі
Катэгорыя:Нацыянальныя помнікі прыроды Славакіі
Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі

**Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі** — турнір па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі. Упершыню міжнародны турнір па гэтым відзе снукеру прайшоў у ліпені 2008 года ў Бангкоку, Тайланд, і меў назву Six-red Snooker International 2008, а арганізатарам спаборніцтва выступала Азіяцкая канфедэрацыя більярднага спорту. У 2009 годзе, апроч турніру ў Бангкоку, у снежні быў праведзены чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі ў Кіларні, Ірландыя, а з 2010 года турнір у Тайландзе быў перайменаваны ў чэмпіянат свету і праходзіць на ўзроўні найбуйнейшага турніру па гэтым відзе снукера.

У 2016 годзе турнір праходзіў на працягу шасці дзён у пачатку верасня, а ў апошнюю суботу быў згуляны фінальны двубой спаборніцтва.

Пераможцамі дзевяці чэмпіянатаў свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі станавіліся сем снукерыстаў. Рэкардсменам па колькасці тытулаў з'яўляецца Марк Дэвіс, які тройчы станавіўся чэмпіёнам свету (2009, 2012, 2013), уключаючы перамогу на турніры ў Кіларні. Рыкі Уолдэн тройчы быў у фінале спаборніцтва, але перамог толькі на першым розыгрышы ў 2008 годзе. Сцюарт Бінэм двойчы гуляў у фінальным паядынку (2008 і 2016), але абодва разы саступіў.

## Вынікі 
### Фіналісты турніру 
### Пераможцы турніру паводле краін
Гімн Сінгапура

**Наперад, Сінгапур** (Majulah Singapura) — дзяржаўны гімн Сінгапура з 1959 года. Тэкст і музыку напісаў у 1958 годзе Зубір Саід.

## Тэкст 
## Транскрыпцыя 
### Кітайская 
Lái ba, xīnjiāpō rénmín, 
Ràng wǒmen gòngtóng xiàng xìngfú màijìn; 
Wǒmen chónggāo de lǐxiǎng,
Yào shǐ xīnjiāpō chénggōng.
Lái ba, ràng wǒmen yǐ xīn de jīngshén,
Tuánjié zài yīqǐ;
Wǒmen qí shēng huānhū:
Qiánjìn ba, xīnjiāpō!
Qiánjìn ba, xīnjiāpō!
Lái ba, ràng wǒmen yǐ xīn de jīngshén,
Tuánjié zài yīqǐ; Wǒmen qí shēng huānhū: 
Qiánjìn ba, xīnjiāpō! Qiánjìn ba, xīnjiāpō!

### Тамільская 
Ciṅkappūr makkaḷ nām 
Celvom makiḻvai nōkkiyē 
Ciṅkappūriṉ veṟṟitāṉ 
Ciṟanta nam nāṭṭamē 
Oṉṟiṇaivōm aṉaivarum 
Ōṅkiṭum puttuṇarvuṭaṉ 
Muḻuṅkuvōm oṉṟittē 
Muṉṉēṟaṭṭum ciṅkappūr 
Muṉṉēṟaṭṭum ciṅkappūr 
Oṉṟiṇaivōm aṉaivarum 
Ōṅkiṭum puttuṇarvuṭaṉ 
Muḻuṅkuvōm oṉṟittē 
Muṉṉēṟaṭṭum ciṅkappūr: 
Muṉṉēṟaṭṭum ciṅkappūr!

## Беларускі пераклад 
: Мы, народ Сінгапура,
: Разам ідзём да шчасця.
: Наша высакароднае імкненне —
: Зрабіць Сінгапур паспяховым.

: Давайце аб’яднаемся
: У новым духоўным пачатку
: І разам абвесцім:
: Наперад, Сінгапур!
: Наперад, Сінгапур!

## Спасылкі 
* Аўдыё дзяржаўнага гімна Сінгапура з інфармацыяй і тэкстамі 

Сінгапур
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Сінгапура
Помнік Пацёмкіну (Херсон)

**Помнік князю Пацёмкіну ў Херсоне** — манумент у поўны рост, які знаходзіцца ў цэнтры сквера, прысвечанага Пацёмкіну, створаны Іванам Мартасам.

## Гісторыя помніка 
У канцы 1836 года, у 45-гадовую гадавіну пахавання Пацёмкіна ў , помнік заняў сваё месца на Пацёмкінскім бульвары. Аўтарам новага масіўнага гранітнага пастамента стаў італьянскі архітэктар , які ў 1820-1830-х гадах шмат працаваў у Адэсе і выканаў п'едэстал да Помніка дэ Рышэльё. У 1840 годзе вакол помніка быў высаджаны бульвар, названы Пацёмкінскі і абнесены агароджай. Пасля рэвалюцыі 1917 года помнік Пацёмкіну быў закрыты брызентам з-за чаго ў народзе атрымаў мянушку «Херсонскі прывід». 27 красавіка 1921 года помнік быў зняты з пастамента і перанесены ў двор Херсонскага гісторыка-археалагічнага музея, а ў пачатку 1944 года знік разам з адступаючымі нямецка-фашысцкімі войскамі.

У 2003 годзе да святкавання 225 годдзя горада, помнік адноўлены скульптарам Юрыкам Сцепанянам.

Катэгорыя:З’явіліся ў 2003 годзе
Катэгорыя:Помнікі Херсона
Катэгорыя:Херсон
Катэгорыя:Працы Івана Мартаса
Кваліфікацыя да Мастэрс 2006 (снукер)

**Кваліфікацыя да Мастэрс 2006** () — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 20 па 23 лістапада 2005 года ў Прэстаціне, Уэльс. Турнір стаў 16-м розыгрышам кваліфікацыйнага турніра да Мастэрс, які праводзіцца з 1990 года.

Пераможцам турніру стаў Сцюарт Бінэм, які атрымаў права на выступ на найбуйнейшым запрашальным снукерным турніры.

Катэгорыя:Кваліфікацыя да Мастэрс (снукер)
Генеральная сукупнасць

**Генера́льная суку́пнасць**, **генеральная выбарка** (ад  — *агульны, родавы*) — сукупнасць усіх аб’ектаў (адзінак), якія з’яўляюцца прадметам вывучэння ў межах, акрэсленых праграмай навуковага даследавання.
У замежнай літаратуры ужываюцца тэрміны  або проста *Population*.

У залежнасці ад кантэксту вызначэнні тэрміну могуць нязначна вар’іраваць. Так, у статыстыцы, генеральная сукупнасць (ГС) вызначаецца як набор усіх аб’ектаў, маючых адну, або болей агульных уласцівасцей, якая з’яўляюцца прадметам навуковага даследвання і\або статыстычнага аналізу; у медыцыне і арганізацыі грамадзянскага здароўя, **ГС** — гэта ўсё насельніцтва некаторага рэгіёну, для якога разлічваюцца паказчыкі захворвання або смяротнасці; у сацыялогіі або паліталогіі **ГС** можна вызначыць як ўсё дарослае насельніцтва пэўнай тэрыторыі, стаўленне якога да некаторага пытання або кандыдата вывучае даследчык.

Трэба заўважыць, што ў залежнасці ад пастаноўкі навуковага/даследчага пытання *ГС* будзе вызначацца па рознаму. На прыклад, калі мы вывучаем *выкарыстоўванне крэму для рук пэўнай маркі не радзей аднаго разу за дзень сярод дарослых жанчын у горадзе Н.*, то генеральнай сукупнасцю для вызначанага пытання будуць усе дарослыя жанчыны горда Н., а не ўсё насельніцтва горада Н.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Статыстыка
1991 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

[міні|«Помнік ненароджанаму дзіцяці». Скульптар [Аляксандр Валянцінавіч Дранец|Аляксандр Дранец. Касцёл Узнясення Найсвяцейшай Дзевы Марыі, Мёры.]]
**1991** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* 21 мая — 9 ліпеня: выстаўка «Bieł Art. Панарама беларускага мастацтва» ў Варшаве, у ліцейнай зале фабрыкі Норбліна. У выстаўцы бралі ўдзел мастакі Уладзімір Акулаў, Мацвей Басаў, Уладзімір Вішнеўскі, Канстанцін Гарэцкі, Аляксандр Дасужаў, Мікалай Дундзін, Аляксей Жданаў, Валер Жукін, Аляксандар Забаўчык, Рыгор Іваноў, Артур Клінаў, Тодар Копша, Уладзіслаў Куфко, Уладзімір Лапо, Рышард Май, Аляксандр Малей, Лізавета Малішэўская, Сяргей Малішэўскі, Валянцін Нудноў, Валера Песін, , Віктар Пятроў, Наталля Ражкоўская, Анатоль Ржавуцкі, Алесь Родзін, Вольга Сазыкіна, Алена Сысун, Аляксандр Тарановіч, Віктар Шылко
* Калектыўныя выстаўка беларускіх мастакоў у галерэі «Zachenta», Варшава, Польшча
* Рэспубліканская выстаўка «Аблічча чалавечы», Палац мастацтва, Минск
* Рэспубліканская выстаўка «100 гадоў з дня нараджэння Максіма Багдановіча, Палац мастацтва, Мінск

## Ганаровыя званні 
* Віктар Грамыка атрымаў ганаровае званне Народнага мастака Беларусі
* Васіль Шаранговіч атрымаў ганаровае званне Народнага мастака Беларусі
* Барыс Казакоў атрымаў ганаровае званне заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі

## З’явіліся 
* Віцебскі музей Марка Шагала
* Чашніцкі раённы гістарычны музей

## Памерлі 
* 5 сакавіка — Ісаак Бароўскі (нар. 1921), беларускі савецкі мастак
* 24 чэрвеня — Міхаіл Зялёнкін (нар. 1920), беларускі мастак, Герой Савецкага Саюза (1946)
* 25 лістапада — Мікола Ганчароў (нар. 1934), беларускі графік, мастацтвазнавец, пісьменнік.
* 29 снежня — Васіль Галубовіч (нар. 1909), беларускі тэатральны мастак, выкладчык БТМІ

## Галерэя жывапісу

Выява:Alexey Kuzmich - Sacred Russia 1991.jpg|А. В. Кузьміч. «Святая Русь»

Катэгорыя:1991 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь