open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кашталяны інфлянцкія

**Кашталян інфлянцкі** — мясцовы ураднік у Інфлянцкім старостве Вялікага Княства Літоўскага. Урад кашталяна з’яўлялся другім паводле значнасці пасля ваяводы.

Кашталянамі інфлянцкімі былі:

* Ота Фрыдэрык Фелькерзамб (von Völkersahm; 1677—1685)
* Ян Кос (Koss; 28.4.1685 — 18.6.1688)
* Уладзіслаў Францішак Берг (Berg von Carmel; 25.6.1688 — 1710)
*  (21.6.1710 — 20.2.1713)
* Лукаш Барановіч (3.2.1717 — 1718)
* барон Ян Шрэтэр (19.11.1718 — 1726)

]]

* Ян Зыгмунд Вал (Wahl; прызначаны 23.9.1726, але ўрад не прыняў)
* Аляксандр Пшаздзецкі (24.11.1726 — 1732)
* Мікалай Свінарскі (24.10.1734 — 16.5.1737)
* Ян Міхаіл Струцінскі (11.7.1737 — 1744)
*  (von Hülsen; 1.8.1744 — 1754)
* Ян Неміровіч-Шчыт (12.7.1754 — 1760)
*  (14.11.1760 — 14.2.1767)
* Іасафат Зыберк (Syberg von Wischling; 17.2.1767 — 20.6.1769)
* Ігнацій Лявіцкі (1.7.1769 — 6.8.1778)
* Ян Мер (Mier; 3.10.1778 — 6.8.1790)
* Антоній Касакоўскі (20.10.1790 — 1793, памёр 25.9.1798)

## Гл. таксама 
* Ваяводы інфлянцкія

## Літаратура 
* 
* Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. Kraków, 1885.
Get You

**Get You** — песня, якую прадстаўнік Расіі Аляксей Вараб’ёў выканаў на конкурсе Еўрабачанне ў маі 2011 года. Па меркаванні самога спевака, кампазіцыя мела б усе шанцы на поспех. Па выніках конкурсу песня заняла 16-е месца ў фінальным заліку. Гэта адзін з горшых вынікаў Расіі на конкурсе, калі не ўлічваць выступленне Філіпа Кіркорава (гл. Расія на конкурсе песні Еўрабачанне).

## Стварэнне 
Музыку і словы кампазіцыі напісаў Аляксей Вараб’ёў сумесна з вядомым шведскім прадзюсарам мараканскага паходжання RedOne, вядомы па сваіх сумесных працах са спявачкай Ледзі Гагай. Пры гэтым ён сам таксама ўдзельнічаў у запісе бэк-вакалу для трэка.

## На Еўрабачанні 
Нацыянальны вяшчальнік Еўрабачання ў Расіі «Першы канал» скарыстаўся правам самастойна (без правядзення нацыянальнага адборачнага тура) выбраць песню і, больш за тое, спецыяльна замовіў яе ў Швецыі. Афіцыйная прэм’ера *Get You* адбылася ў эфіры тэлеканала 12 сакавіка 2011 года ў рамках праекта «Фабрыка зорак. Вяртанне».

Катэгорыя:Песні Расіі на конкурсе Еўрабачанне
Катэгорыя:Песні конкурсу Еўрабачанне 2011
Нясвіжскі сельсавет

**Нясві́жскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Заазер’е.

Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — горад Нясвіж (не ўваходзіў у склад сельсавета). 9 жніўня 1960 года ў склад сельсавета з Сейлавіцкага сельсавета перададзена вёска Слаўкава. 27 сакавіка 1978 года ў склад горада Нясвіж перададзена вёска Альба. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Карцэвіцкага сельсавета (6 населеных пунктаў: аграгарадок Карцэвічы, вёскі Альбянка, Альхоўка, Малева, Саска Ліпка і Сычэва). Пазней цэнтр сельсавета перанесены ў аграгарадок Заазер’е.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (13 населеных пунктаў) — 3477 чалавек, з іх 84,7 % — беларусы, 8,3 % — палякі, 5,7 % — рускія; паводле перапісу 2019 года (19 населеных пунктаў) — 3864 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Качановіцкі сельсавет (Нясвіжскі раён)

**Качано́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Качановічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Нясвіжскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да новаўтворанага Дубейкаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Нясвіжскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Дзярачка ўчэпістая

**Дзярачка ўчэпістая, павіліца** (*Galium pseudorivale*) — від раслін сямейства , быў упершыню апісаны 
.

## Сінаніміка 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Маруна
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Бітва за Бені-Валід

**Бітва за Бені-Валід** — адна з бітваў грамадзянскай вайны ў Лівіі.

Да 10 верасня дзейнічаў ультыматум, згодна з якім войскам Кадафі, «каб пазбегнуць далейшага кровапраліцця», прапаноўвалася здаць гарады Сірт і Бені-Валід без бою. Аднак адсутнасць асаблівага ўплыву старэйшын на лаяльныя Кадафі арміі ў горадзе, звялі на нішто спробы прадстаўнікоў Пераходнага Нацыянальнага Савета Лівіі. Сутыкненні 9 верасня цалкам перакрэслілі далейшыя перспектывы падобных перамоваў

10 верасня паўстанцкія сілы ПНС, пры падтрымцы ВПС НАТА, пайшлі на штурм горада. Да 11 верасня яны змаглі захапіць паўночны ўезд. 12—13 верасня мяцежнікі захапілі паўночна-заходнія раёны Бені-Валіда. На наступны дзень наступіла зацішша.

16 верасня з’явілася інфармацыя аб пачатку новага штурму Бені-Валіда, у выніку якога, як паведаміла агенцтва Reuters, войскам мяцежнай арміі ўдалося захапіць «даліну, якая вядзе да цэнтра горада». У далейшым паведамлялася, што гэты штурм таксама поспехам не ўвянчаўся. У гэты ж час паведамлялася аб павелічэнні колькасці дэзерціраў у шэрагах ПНС.

26 верасня пасля начнога артабстрэлу пазіцый войск Кадафі ў горадзе часці ПНС пачалі новы напад на горад, ужо з удзелам танкаў і зенітных гармат. На працягу наступных двух тыдняў яны захоплівалі адзін квартал за адным, уключаючы аэрапорт. 17 кастрычніка горад быў цалкам узяты.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Лівіі
Катэгорыя:Верасень 2011 года
Катэгорыя:Канфлікты 2011 года
Катэгорыя:2011 год у Лівіі
Катэгорыя:Кастрычнік 2011 года
Кашталяны падляшскія

**Кашталян падляшскі** — мясцовы ўраднік у Падляшскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Урад кашталяна з’яўлялся другім паводле значнасці пасля ваяводы.

Згодна з умовамі Люблінскай уніі (1569) ваяводства апынулася ў складзе Каралеўства Польскага; кашталян падляшскі засядаў у Сенаце Рэчы Паспалітай.

Кашталянамі падляшскімі былі:

]]

* Рыгор Трызна (1566—1569)
*  (2.5.1569 — 1574)
* Мацей Савіцкі (3.1574 — 1581)
* Марцін Леснявольскі (1581—1593)
*  (1593—1596)
* Ян Вадынскі (23.8.1596 — 1613)
* Канстанцін Трызна (?)
* Марыян Лакніцкі (1630—1632)
* Войцех Няміра (1613—1616)
* Марак Вадынскі (1651)
* Пракоп Леснявольскі (1648)
* Андрэй Вадынскі (1651)
*  (1653—1658)
*  (1658—1661)
* Якуб Красоўскі (1661)
* Аляксандр Радзішэўскі (1667)
* Караль Станіслаў Лужэцкі (1670—1683)
*  (1683—1688)
* Мікалай Быкоўскі (17.9.1688 — 1705)
* Станіслаў Гадлеўскі (12.12.1705 — 1709)
*  (12.3.1710 — 1710)
* Ян Бутлер (2.5.1710 — ?)
* Дамінік Пётр Касакоўскі (13.12.1717 — 1730)
* Віктар Кучынскі (20.10.1730 — 1738)
*  (6.12.1738 — 1771)
* Юзаф Вільчэўскі (9.12.1771 — 1779)
* Тамаш Александровіч (17.9.1779 — 1790)
*  (26.10.1790 —)

## Гл. таксама 
* Ваяводы падляшскія

## Літаратура 
* 
* Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. — Kraków, 1885.
* Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej. T. 1—31. — Poznań, 1879—1908.
Лідзія Андрэеўна Русланава

**Лідзія Андрэеўна Русланава** (; пры нараджэнні **Праскоўя Андрыянаўна Лейкіна-Гаршэніна**; 14 (27) кастрычніка 1900, сяло Чарнаўка, Саратаўская губерня — , ) — расійская і савецкая спявачка, Заслужаная артыстка РСФСР (1942). Асноўнае месца ў рэпертуары Русланавай займалі рускія народныя песні. Лідзія Русланава была адным з самых папулярных выканаўцаў у СССР, а яе выкананне рускіх народных песень лічаць эталонным.

Валодала прыгожым і моцным голасам шырокага дыяпазону. Стварыла свой стыль выканання народных песень, якія збірала ўсё жыццё. Сярод найбольш папулярных яе песень: «Стэп ды стэп наўкол», «Ліпа векавая», «Я на горку ішла», «Залатыя горы», «Свеціць месяц», «Валёнкі» і многія іншыя. Лідзія Русланова выконвала і песні савецкіх кампазітараў. Адной з першых выканала «Кацюшу». У 1945 годзе рэпрэсіравана.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Спевакі і спявачкі СССР
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Расіі
Катэгорыя:Мецца-сапрана
Катэгорыя:Сапрана
Катэгорыя:Выканаўцы рускіх народных песень
Катэгорыя:Памерлі ад сардэчнай недастатковасці
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Сёстры міласэрнасці Расійскай імперыі
Катэгорыя:Жанчыны ў Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пензенскай вобласці
Катэгорыя:Зняволеныя Уладзімірскага цэнтрала
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Аўсюг

**Аўсюг** — народная назва некалькіх відаў сямейства .

* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Гурнаўшчынскі сельсавет

**Гу́рнаўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Гурнаўшчына.

Утвораны 22 верасня 1980 года ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці БССР ў складзе населеных пунктаў Галавачы, Гурнаўшчына, Каранеўшчына, Лецяшын, Матушы, Рассветная Зубкаўскага сельсавета. 28 жніўня 1995 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Зубкаўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клецкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1980 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1995 годзе
Lost and Forgotten

**Lost and Forgotten** — сінгл музычнага калектыву Пятра Наліча, выпушчаны ў маі 2010 года на афіцыйным сайце гурта. У яго ўваходзіць песня *Lost and Forgotten*, з якой музычны калектыў Пятра Наліча прадстаўляў Расію на конкурсе песні Еўрабачанне 2010 у Нарвегіі, заняўшы 11 месца.

## Выпуск 
Прэм’ера песні адбылася 30 кастрычніка 2009 года ў клубе «Мілк». Студыйны запіс кампазіцыі быў выкладзены на афіцыйным сайце гурта пасля перамогі ў нацыянальным адборы.

## Еўрабачанне 
Песню *Lost and Forgotten* выбралі з 25 кампазіцый, прадстаўленых у фінале расійскага нацыянальнага адбору, дзе яна перамагла з вынікам у 20,9 % галасоў тэлегледачоў і прафесійнага журы.

На конкурсе песня заняла 11 месца, набраўшы пры гэтым 90 балаў.

## Чарты 
## Гл. таксама 
* Расія на конкурсе песні Еўрабачанне 2010

## Спасылкі 
* Песня ў паўфінале конкурсу 
* Прэм’ера. 
* Перамога ў адборачным конкурсе. 
* Пераклад з сайта en-lyrics 

Катэгорыя:Песні Расіі на конкурсе Еўрабачанне
Катэгорыя:Песні конкурсу Еўрабачанне 2010
Млыніў

**Млыніў** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ровенскай вобласці Украіны, цэнтр Млыніўскага раёна. Размешчаны на рацэ Іква (прыток Стыра) за 26 км ад чыгуначнай станцыі Дубна на лініі Здалбуніў - Львоў.

## Гісторыя 
* Назву паселішча звязваюць з вадзянымі млынамі на рацэ Ікве. 
* Першае пісьмовае згадванне аб Млынаве вядома з пачатку XVI ст., калі вялікі князь літоўскі Аляксандр падараваў гэтае паселішча.
* 1508 г. - пасля смерці без нашчадкаў апошняга ўладара кароль Жыгімонт I Стары перадаў Млыніў крэменецкаму намесніку Якаву Мантовічу.
* 1562 г. - Млыніў фігуруе ўжо як прыватнае мястэчка Яна Монтаўта-Каблінскага; вялікім злом для жыхароў былі міжусобіцы, якія адбываліся паміж мясцовымі феадаламі.
* жнівень 1568 г. - на Млыніў напалі падначаленыя князя Галоўні-Астражэцкага, адабралі ў сялян коней, вопратку, зброю і іншую маёмасць, многіх з іх забілі. 
* канец XVII ст. - уладальнік мястэчка князь Хадкевіч пабудаваў тут палац, які лічыўся адным з лепшых архітэктурных збудаванняў Валыні. Тады ж ў мястэчку быў пабудаваны касцёл.
* 1789 г. - Хадкевічы дамагаюцца каралеўскага прывілея аб дазволе праводзіць у Млынаве чатыры кірмашы ў год.
* 1792 г. - у Млынаве некаторы час знаходзіцца Тадэвуш Касцюшка.
* 1795 г. - мястэчка становіцца вёскай Валынскага намесніцтва Расійскай імперыі, праз два гады - Дубенскага павета Падольскай губерні.
* 1804 г. - Млыніў становіцца вёскай Валынскай губерні.
* 1840-я гг. - тут знаходзіўся вядомы польскі пісьменнік-этнограф Юзэф Ігнацы Крашэўскі. Апісанню Млынава, у прыватнасці палаца Хадкевіча, ён прысвяціў раздзел у сваёй кнізе «Успаміны з Валыні, Палесся і Літвы».
* 1915 г. - на працягу дзевяці месяцаў Млыніў падзяляла лінія фронту - палац Хадкевічаў і парк былі ў руках аўстрыйскіх войскаў, а астатняй часткай валодалі расійскія войскі. У 1917-1921 гг. Млыніў быў арэнай барацьбы розных палітычных сіл і ваеннага супрацьстаяння.
* 1921-1939 гг. - у складзе міжваеннай Польшчы.
* 11-14 верасня 1939 г. - у Млынаве размяшчалася штаб-кватэра галоўнакамандуючага польскай арміі маршала Эдварда Рыдз-Сміглы.
* восень 1939 г. - пасля далучэння заходнеўкраінскіх зямель да Савецкай Украіне і ўтварэннем раёнаў у складзе новаўтворанай Ровенскай вобласці, Млыніў стаў раённым цэнтрам і быў аднесены да катэгорыі вёсак. Сотні жыхароў былі арыштаваныя савецкай уладай і высланы ў Сібір.
* 1959 г. - Млыніў становіцца пасёлкам гарадскога тыпу.

## Помнікі 
* Палац Хадкевічаў
* Сядзіба Карэцкіх
* Млыніўскі парк
* Помнік Тарасу Шаўчэнку
* Помнік Сцяпану Бандэры

## Рэлігія 
* Свята-Пакроўская царква ПЦУ
* Свята-Міхайлаўская царква ПЦУ
* Свята-Вазнясенскае падвор'е Свята-Мікалаеўскага жаночага манастыра УПЦ МП
* Свята-Узнясенскі сабор УПЦ МП
* Царква ў гонар прападобнага Серафіма Сароўскага УПЦ МП
* Дом Малітвы абшчыны евангельскіх хрысціян-баптыстаў
* Царква Хрысціян адвентыстаў Сёмага Дня
* Царква Хрысціян Веры Евангельскай (Пяцідзесятнікаў)

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ровенскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Млыніўскага раёна
Любчанскі сельсавет

**Любчанскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — гарадскі пасёлак Любча.

## Гісторыя 
12 кастрычніка 1940 года ўтвораны **Любчанскі пассавет** у складзе Любчанскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Навагрудскага раёна. 17 сакавіка 1959 года да пассавета далучана тэрыторыя скасаванага Лаўрышаўскага сельсавета, 15 жніўня 1959 года — тэрыторыя скасаванага Галынскага сельсавета, 5 красавіка 1960 года — тэрыторыя скасаванага Купіскага сельсавета. 18 верасня 1989 года ў склад пассавета з Вераскоўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Дзяляцічы, Наберажная, Пабеда і Хадасы). 6 мая 2004 года да пассавета далучана тэрыторыя скасаванага Вераскаўскага сельсавета. У 2006 годзе скасаваны хутар Асовыя. 26 снежня 2013 года Любчанскі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет.

## Насельніцтва 
Насельніцтва пассавета паводле перапісу 2009 года (23 населеныя пункты, без Любчы) — 1896 чалавек, з іх 91,4 % — беларусы, 4,0 % — рускія, 2,6 % — палякі, 0,9 % — украінцы. Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2019 года (24 населеныя пункты) — 2290 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

## Спасылкі 
* Навагрудскі раённы выканаўчы камітэт 


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 2013 годзе
Старасельскі сельсавет (Клецкі раён)

**Старасе́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Стараселле.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Клецкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 24 жніўня 1960 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Заастровіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клецкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Валадымырэць (Ровенская вобласць)

**Валадымырэць** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ровенскай вобласці Украіны, цэнтр Валадымырэцкага раёна. Размешчаны ў міжрэччы Стыра і Гарыні за 100 км ад абласнога цэнтра.

## Гісторыя 
З'яўляўся паселішчам Валынскага ваяводства Рэчы Паспалітай. У 1795 г. увайшоў у склад Расійскай імперыі і стаў валасным цэнтрам Луцкага павета Валынскай губерні. У 1870 г. тут налічвалася 149 дамоў і 1083 жыхары.

У лістападзе 1917 г. тут была ўсталяваная савецкая ўлада, аднак ужо ў лютым 1918 г. паселішча акупавалі аўстра-нямецкія войскі, якія заставаліся тут да лістапада 1918 г. У далейшым, селішча апынулася ў зоне шматлікіх баявых дзеянняў 1919-1921 гг. У ходзе савецка-польскай вайны мястэчка занялі польскія войскі, і ў 1921-1939 гг. яно было цэнтрам гміны Валынскага ваяводства Польшчы, у верасні 1939 г. ўвайшло ў склад СССР і стала раённым цэнтрам Ровенскай вобласці УССР.

Пасля пачатку савецка-нямецкай вайны 1941-1945 гг. 3 ліпеня 1941 г. паселішча было занята часткамі вермахта. За перыяд акупацыі нацысты расстралялі тут каля дзвюх тысяч чалавек, спалілі і разбурылі дзясяткі дамоў, дзясяткі людзей вывезлі на прымусовыя работы ў Германію. 7 Люты 1943 г. часткі Украінскай паўстанчай арміі атакавалі і разграмілі мясцовы нямецка-паліцэйскі гарнізон. 13 студзеня 1944 г. савецкае партызанскае фарміраванне заняло райцэнтр і ўтрымлівала яго да падыходу савецкіх войскаў.

У 1957 г. паселішча атрымала статус пасёлка гарадскога тыпу, тут пачалося выданне раённай газеты. У студзені 1959 г. колькасць насельніцтва складала 3124 чал. У 1969 г. колькасць насельніцтва складала 4,6 тыс. чалавек, тут дзейнічалі крухмалапатачны камбінат, цагляны завод і меліярацыйная станцыя. У студзені 1989 г. колькасць насельніцтва складала 8395 чалавек.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ровенскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Валадымырэцкага раёна
Гошча (Украіна)

**Гошча** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Ровенскай вобласці Украіны на рацэ Гарынь, цэнтр Гошчанскага раёна.

## Гісторыя 
Першая згадка ў летапісах аб Гошчы датуецца 1152 г. У сярэднявеччы вялікія князі літоўскія падарылі зямлю на рацэ Гарынь, паміж Корцам і Астрогам, ахрышчанаму былому мусульманіну Мурзе-Кірдзей-Хану.

Гоща набыла статус горада ў XVI ст. з атрыманнем магдэбургскага права. Валодалі Гошчай сем'і Кірдзеяў-Гойскіх. Яшчэ ў пачатку ХХ ст. у паўночнай частцы горада прасочваліся валы і рэшткі старога замка. Па некаторых сведчаннях, тут, у школе, у 1600-я гг. вучыўся Лжэдзмітрый I.

У XVII ст. Гошча належала князям Саламірэцкім. У прыватнасці, княгіня Рэгіна Саламярэцкая выступіла заснавальнікам і мецэнатам Міхайлаўскага манастыра, з умовай адкрыцця пры манастыры школы. У 1639 г. да мястэчка перанесена школа-філіял Кіева-Магілянскага калегіума з Вінніцы (перад тым, у першай палове ХVII ст., у горадзе дзейнічала арыянская навучальная ўстанова). Выкладанне ў такіх філіялах (такая ж установа мелася і ў Крэменцы) адбывалася па праграме кіеўскай установы.

У Саламірэцкіх Гощу купляе ваявода Адам Кісель. Падчас паўстання Хмяльніцкага А. Кісель даволі часта пражываў тут. Са свайго маёнтка ў Гошчы А. Кісель вёў перамовы з Багданам Хмяльніцкім ў канцы вясны - пачатку лета 1648 г. Лісты ён пасылаў з дапамогай манахаў Гашчанскага мужчынскага манастыра, пераважна праз Пятронія Ласка. Удава А. Кісяля Анастасія прадала маёнтак гетману Паўлу Цяцеры.

У 1775 г. мястэчкам валодалі Ленкевічы, у канцы XVIII ст. імі быў закладзены парк, які пасля стаў упрыгожваннем горада і быў аднесены да дзесяці самых цікавых паркаў Украіны. У XIX ст. уладальнікамі былі Валеўскі, якія ў Гошчы мелі адну з найбуйнейшых аўчарань на Валыні (каля 3 тыс. авечак), а таксама стайні на 300 коней.

Да 17 верасня 1939 г. горад належаў да Ровенскага павета Валынскага ваяводства. Тут размяшчаўся ахоўны памежны батальён "Гошча".

4 ліпеня 1941 г. гітлераўцы захапілі Гошчу і навакольныя вёскі. Маючы агентурныя звесткі польскай тайнай паліцыі яны пачалі знішчаць актывістаў камуністычнага падполля і ўкраінскіх нацыяналістаў. У чэрвені 1942 г. створана група мсціўцаў на чале з Іванам Куткоўцам. Адначасова з гэтым падраздзяленнем у раёне дзейнічала разгалінаваная сетка ўкраінскіх паўстанцаў. У сёлах, на хутарах, лясах неслі варту воіны УПА. 20 мая 1942 г. нацысты у мястэчку расстралялі 670 яўрэяў.

У 1959 г. Гошча набыла статус пасёлка гарадскога тыпу. 25 лістапада 2018 г. у Гошчы асвячоны храм ПЦУ у гонар свяціцеля Васіля Вялікага.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Ровенскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Гошчанскага раёна
Герб Магілёўскага раёна

**Герб Магілёўскага раёна** — геральдычны сімвал Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 150.

## Апісанне 
Герб Магілёўскага раёна ўяўляе сабой варажскі шчыт, перасечаны дзвюма хвалістымі палосамі серабрыстага і зялёнага колеру. У верхнім поле размешчана фігура рыцара з мячом у паднятай руцэ, а ўнізе намаляваны тры кветкі лёну.

## Гл. таксама 
* Сцяг Магілёўскага раёна

## Спасылкі 
* У Могилевского района появился свой герб и флаг

Катэгорыя:Магілёўскі раён
Магілёўскі раён
Катэгорыя:2019 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў  2019 годзе
Сцяг Магілёўскага раёна

**Сцяг Магілёўскага раёна** — сцяг Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 150.

## Апісанне 
Сцяг Магілёўскага раёна ўяўляе сабой блакітнае прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры якога — герб раёна.

## Гл. таксама 
* Герб Магілёўскага раёна

## Спасылкі 
* У Могилевского района появился свой герб и флаг

Магілёўскі раён
Катэгорыя:Магілёўскі раён

Катэгорыя:2019 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў  2019 годзе
Беларускі гістарычны агляд (часопіс)

**«Белару́скі гістары́чны агля́д»** (*Belarusian historical review*) — недзяржаўны незалежны навуковы часопіс, прысвечаны гісторыі Беларусі і актуальнаму стану беларускай гістарыяграфіі. Галоўны рэдактар — Генадзь Сагановіч.

Пачаў выходзіць у 1994 годзе. Да 2004 года выдаваўся ў Мінску. З 2006 года выдаецца пры Еўрапейскім гуманітарным універсітэце. Часопіс змяшчае артыкулы, агляды, рэцэнзіі, архіўныя матэрыялы і інфармацыйныя зацемкі па беларускай і ўсходнееўрапейскай гісторыі без храналагічных абмежаванняў. Рэзюмэ на англійскай, нямецкай мовах.

## Бібліятэка БГА 
Кніжная серыя  «Бібліятэка БГА» была заснавана ў 1999 годзе. Спецыялізуецца на выданні актуальных гістарычных даследаванняў, твораў замежнай беларусікі, а таксама на публікацыі гістарычных крыніц (дакументаў, успамінаў і інш.). Некаторыя выданні даступныя для запампоўкі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Гістарычныя часопісы
Катэгорыя:1994 год у Беларусі
Народныя мсціўцы

**«Наро́дныя мсці́ўцы»** — поўнаметражны мастацкі фільм, зняты ў 2019 годзе рэжысёрам Аляксандрам Меліхаўцом паводле аднайменнага апавядання Васіля Быкава. Першы з 1994 года беларускамоўны ігравы фільм, які выйшаў у шырокі кінапракат, у выніку ўдалося назбіраць 25 % патрэбнай сумы — каля  беларускіх рублёў. Фільм здымаўся часткамі, калі з’яўлялася фінансаванне. Запіс гуку склаў амаль палову бюджэту фільма, таму што звядзенне адбывалася на прафесійным абсталяванні з удзелам адмыслоўцаў.

Увогуле, здымкі цягнуліся 10 гадоў, фільм меў 3 варыянты:

Да жніўня 2018 года фільм быў цалкам гатовы, атрымаў пракатнае пасведчанне (катэгорыя 12+). У фінальнай версіі граюць акцёры Рэспубліканскага тэатра беларускай драматургіі: Дзмітрый Давідовіч, Арцём Курэнь і Ілля Ясінскі. У эпізодах зняліся Канстанцін Воранаў (РТБД) і Паліна Дабравольская з тэатру «Тэрыторыя мюзікла».

Прэм’ера адбылася 2 і 3 сакавіка 2019 года ў малой залі канцэртнага комплексу «Мінск».

## У ролях 
## Крытыка 
У аглядзе газеты «Культура» фільм быў ацэнены неадназначна. На думку аглядальніка Тараса Тарналіцкага, кінастужцы не стае ўвасаблення не толькі псіхалагічнай прасторы, але і гістарычнага «*бэкграўнду»*. Фільм больш нагадвае *«тэатральную пастаноўку, знятую на свежым паветры»*. Да недахопаў твора таксама было аднесена спрошчанае ўвасабленне сюжэту, дзе знешні канфлікт застаецца разгорнутым павярхоўна.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 
* «Народныя мсціўцы» канал Telegram

Катэгорыя:Экранізацыі твораў Васіля Быкава
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Фільмы Беларусі 2019 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Беларусі
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2019 года
Аляксандр Аляксеевіч Казыра

**Аляксандр Аляксеевіч Казы́ра** ( — ) — вучоны-хімік, доктар хімічных навук (1997).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Негрымава  Баранавіцкай вобласці (цяпер у Гродзенскай вобласці Беларусі). У 1965 годзе скончыў хімічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, аспірантуру пры кафедры фізічнай хіміі. Застаўся працаваць ва ўніверсітэце. Адначасова з 1991 г. працаваў у Навукова-даследчым інстытуце фізіка-хімічных праблем БДУ. У 1974 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю, у 1997 годзе — доктарскую.

## Навуковая дзейнасць 
Вучонаму належаць навуковыя працы па тэрмадынаміцы арганічных рэчываў і сплаваў, эксперыментальных метадах хімічнай тэрмадынамікі, тэрмадынамічных уласцівасцях прадуктаў прамысловага арганічнага сінтэзу і інш. Распрацаваў методыкі вымярэння цеплаёмістасці і ціску насычанай пары арганічных рэчываў, выканаў тэрмадынамічны аналіз рэакцый амідаў, кіслот, эфіраў, кетонаў і г.д.

Аўтар больш за 120 навуковых прац. Сярод апублікаванага:
* О максимальной работе и изотерме химической реакции (у сааўтарстве) // Журнал физической химии. 1985. Т. 59, № 2.
* Термодинамические свойства биурета в различных агрегатных состояниях (у сааўтарстве) // Журнал физической химии. 1988. Т. 62, № 7.
* Термодинамические свойства производных тетразола в различных агрегатных состояниях(у сааўтарстве) // Журнал физической химии. 1990. Т. 64, № 3.

## Літаратура 
*  — С. 435.

## Спасылкі 
* Козыро Александр Алексеевич  // Сайт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта
* Козыро, Александр Алексеевич (доктор химических наук; 1943—1997) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Выпускнікі хімічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Хімікі Беларусі
Маўрыкій Трафімавіч Сляпнёў

**Маўрыкій Трафімавіч Сляпнёў** (; 15 (27).6.1896, вёска Ямскавічы, Санкт-Пецярбургская губерня, цяпер Кінгісепскі раён, Ленінградская вобласць — , ) — савецкі лётчык, Герой Савецкага Саюза (20.04.1934), палкоўнік. Член КПСС з 1934.

## Біяграфія 
Скончыў школу прапаршчыкаў (1915), Гатчынскую лётную школу (1917), 1-ю Вышэйшую школу ваенных лётчыкаў (1923), Акадэмію паветранага флоту імя Жукоўскага (1936), курсы ўдасканалення пры Акадэміі Генштаба (1941). Удзельнік Першай сусветнай вайны 1914—1918, штабс-капітан. У гады Грамадзянскай вайны 1918—1920 гадоў ваенны інжынер 25-й Чапаеўскай стралковай дывізіі. З 1925 года лётчык ГВФ, удзельнік асваення паветраных шляхоў у Сярэдняй Азіі, на Далёкім Усходзе і ў Арктыцы. У 1934 годзе ўдзельнічаў у выратаванні экіпажа ледакола «Чэлюскін». З 1936 года намеснік, а ў 1937—1939 гадах — начальнік Галоўнай інспекцыі ГВФ, адначасова з 1937 камандзір эскадры дырыжабляў. З 1939 года начальнік Акадэміі ГВФ. У час Вялікай Айчыннай вайны 1941—1945 гадоў намеснік камандзіра авіябрыгады ВПС Чарнаморскага флоту (1941—1942), затым працаваў у ВПС ВМФ і ў Галоўным штабе ВМФ. З верасня 1946 года ў адстаўцы. Член ЦВК СССР (1935—1938). Узнагароджаны 2 ордэнамі Леніна, ордэнам Чырвонага Сцяга, ордэнам Чырвонага Паўмесяца Таджыкскай ССР і медалямі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Члены ЦВК СССР
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Санкт-Пецярбургскай губерні
Маламонас

**Маламонас** (*Mallomonas*) — род аднаклетачных залацістых водарасцей сямейства маламанадавых.

## Апісанне 
Клеткі адзіночныя рознай формы, аднажгуцікавыя, свабодна плаваюць, абалонка цвёрдая, пакрыта панцырам з акрамянелых лускавінак, размешчаных чарапіцападобна радамі або па спіралі, у многіх відаў лускавінкі з крэменевымі ігламі і шыпамі (рознай формы і колькасці). Хларапластаў 1—2, пасценныя, звычайна без пірэноіда. Клетачнае ядро шарападобнае ці авальнае, часцей цэнтральнае. Запасное рэчыва — лейказін.

## Пашырэнне 
Вядома больш за 200 відаў. Трапляюцца ў чыстых, халодных водах, часта на балотах, у канавах, сажалках, старыцах, азёрах, рэках. На Беларусі адзначаны , , 

## Асаблівасці біялогіі 
Размнажэнне падоўжным дзяленнем клеткі разам з панцырам у рухомым стане або ўтварэннем 2 даччыных клетак з уласным панцырам унутры матчынай клеткі. Жыўленне фотааўтатрофнае.

## Літаратура 
* *Міхеева Т. М.* Маламонас // 

Катэгорыя:Залацістыя водарасці
Казыра

**Казыра** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Аляксеевіч Казыра (1943—1997) — беларускі хімік.
* Леанід Аляксеевіч Казыра (1949—2021) — беларускі перакладчык.
Маламанадавыя

**Маламанадавыя** (*Mallomonadaceae*) — сямейства марскіх водарасцяў парадку .

## Роды 
Сямейства ўключае ў сябе 4 рода:

* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Mallomonadaceae

Катэгорыя:Залацістыя водарасці
Чарот (значэнні)

'**Чарот**

## Расліны 
*  — род кветкавых раслін сямейства асаковых.
* народная назва віду 

## Псеўданім 
* Міхась Чарот — беларускі паэт

## Тапонім 
* Чарот (Буда-Кашалёўскі раён)
Марыс Друон

**Марыс Друон** (,  — ) — французскі пісьменнік. Член Французскай акадэміі (1967).

## Біяграфія 
Сын акцёра Л. Кеселя. Прыняў прозвішча свайго айчыма Р. Друона. Вучыўся на літаратурным факультэце ў Парыжы. Друон імкнуўся да натуралізму (навелы «Вогненная хмара», 1938). Удзел у барацьбе з нацызмам (1940) вызначыў пафас яго драмы «Мегара» (пастаноўка 1942), летапіснага сведчання «Цягнік 12 лістапада …» (напісана 1943), «Песні партызан» (1943, сумесна з Ж. Кеселем), аповесці пра вайну «Апошняя брыгада» (1946) і апавяданняў з цыклу «Уладары раўніны» (1962). Трылогія «Моцныя гэтага свету» адзначана Ганкураўскай прэміяй.

## Беларускія пераклады 
* Начны патруль // Французская навела XX ст. Мн., 1992.

Катэгорыя:Пісьменнікі Францыі XX стагоддзя
Катэгорыя:Члены Французскай акадэміі
Катэгорыя:Аўтары гістарычных раманаў
Катэгорыя:Міністры культуры Францыі
Катэгорыя:Замежныя члены РАН
Аляксандр Анатольевіч Меліхавец

**Аляксандр Анатольевіч Меліхавец** (нар. , ) — беларускі кінарэжысёр.

## Біяграфія 
З 2009 года ў якасці рэжысёра зняў шэраг музычных кліпаў, сацыяльных ролікаў. З 2011 года зняў некалькі караткаметражных ігравых фільмаў.

У 2019 годзе дэбютаваў ў поўнаметражным кіно беларускамоўнай карцінай «Народныя мсціўцы» (экранізацыя апавядання Васіля Быкава).

У 2019 годзе на беларускай мове экранізаваў апавяданне Уладзіміра Караткевіча «Паляшук».

## Цікавыя факты 
* Выступае за пашырэнне ўжывання беларускай мовы ў кінематографе.
* Зняў адзіны за 25 гадоў (з 1994 года) беларускамоўны гульнявы фільм, які быў у пракаце.
* Аўтар адзінай постсавецкай экранізацыі Уладзіміра Караткевіча.
* Фільм «Народныя мсціўцы» здымаўся 10 гадоў, пераздымаўся тры разы за гэты час.

## Фільмаграфія 
* «Максім Багдановіч. Я хацеў бы застацца» (2011)
* «Янка Купала. Рэпетыцыя» (2013)
* «Два гады таму» (2018)
* «Народныя мсціўцы» (2019)
* «Паляшук» (2019)

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце kino-teatr.ru

Катэгорыя:Кінарэжысёры Беларусі
Юрый Ільіч Сляпнёў

**Юрый Ільіч Сляпнёў** (,  — ) — беларускі танцоўшчык, Заслужаны артыст БССР (1955).

## Біяграфія 
Вучыўся ў харэаграфічнай студыі пры Маскоўскі Палацы культуры чыгуначнікаў (1943), скончыў Мінскі інстытут фізічнай культуры ў 1961 годзе. З 1949 года ў Беларускі ансамблі песні і танца пад кіраўніцтвам Рыгора Шырмы, з 1950 года ў Ансамблі песні і танца БВА, з 1952 года ў Дзяржаўным народным хоры пад кіраўніцтвам Г. Цітовіча, з 1964 года ў Беларускай філармоніі. 

Танцоўшчык характэрнага плана, стварыў яркія вобразы ў беларускіх народных танцах, паставіў танцы «Падушачка», «Ланская кадрыля».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Танцоўшчыкі Беларусі
Катэгорыя:Танцоўшчыкі СССР
Катэгорыя:Выпускнікі БДУФК
Катэгорыя:Постаці Нацыянальнага акадэмічнага народнага хору Рэспублікі Беларусь імя Г. І. Цітовіча
Сляпнёў

**Сляпнёў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Маўрыкій Трафімавіч Сляпнёў — Герой Савецкага Саюза
* Юрый Ільіч Сляпнёў — беларускі танцоўшчык
Гарлянка (значэнні)

**Гарлянка**

* адна з назваў 

## Расліны 
*  — род раслін
* народная назва віду 
* народная назва роду
Генеральнае консульства Рэспублікі Беларусь у Даўгаўпілсе

**Генеральнае консульства Рэспублікі Беларусь у Даўгаўпілсе** () — дыпламатычная місія Беларусі ў Даўгаўпілсе (Латвія). Адкрытае ў 1994 годзе, адначасова з консульствам Латвіі ў Віцебску.

## Генеральныя консулы Беларусі ў Даўгаўпілсе 
## Гл. таксама 
* Пасольства Латвіі ў Расіі
* Беларуска-латвійскія адносіны

## Спасылкі 
* Старонка на сайце МЗС Беларусі 

Даўгаўпілс
Даўгаўпілс
Катэгорыя:Беларуска-латвійскія адносіны
Катэгорыя:Даўгаўпілс
Катэгорыя:З’явіліся ў 1994 годзе
Катэгорыя:1994 год у Беларусі
Катэгорыя:1994 год у Латвіі
Ліскаўскі сельсавет

Назву **Лі́скаўскі сельсавет** маюць:

* Ліскаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці
* Ліскаўскі (Ліскоўскі) сельсавет — назва Кухчыцкага сельсавета Клецкага раёна Мінскай вобласці ў 1940—1980 гадах
Леанід Аляксеевіч Казыра

**Леанід Аляксеевіч Казыра** (, Негрымава, Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць — 3 кастрычніка 2021, Мінск) — беларускі перакладчык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасля заканчэння сярэдняй школы (1966) працаваў слесарам-мантажнікам Навагрудскага раённага аб’яднання «Сельгастэхніка». Скончыў перакладчыцкі факультэт Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў (1972). Працаваў рэферэнтам-перакладчыкам з французскай і англійскай моў у навуковых установах Мінска і Масквы, служыў у Савецкай Арміі (1976—1977), быў перакладчыкам бюро «Загрантэхдапамога» пры Мінскім электратэхнічным заводзе (1977—1978). З красавіка 1978 года — навуковы супрацоўнік Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР. Сябра СП СССР з 1986 года. У 2000-х гадах быў Ганаровым консулам Швейцарыі ў Рэспубліцы Беларусь.

## Дзейнасць 
У друку выступаў з артыкуламі і рэцэнзіямі па пытаннях мастацкага перакладу і літаратурных узаемасувязей з 1979 года. Аўтар кнігі «Беларуская савецкая літаратура за мяжой» (з Г. Адамовіч, У. Сакалоўскім, І. Чаротай, 1988). Перакладаў з французскай, англійскай, польскай і рускай моў. У яго перакладзе на беларускую мову выйшлі раманы Ф.Марыяка «Тэрэза Дэскейру» і «Клубок гадзюк» (1985), а таксама апавяданні і навелы А. Вюрмсэра, М. Друона, В. Кандрацьева, Б. Клавэля, А. Маруа, Ф.Саган, М. Эмэ і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Перакладчыкі з французскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з англійскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Ганаровыя консулы Швейцарыі
Буквіца

*  — род раслін
* Буквіца — павялічаная загалоўная (пачатковая) літара якога-небудзь раздзела ў тэксце рукапіснай ці друкаванай кнігі
Марцін

**Марцін**:

## Прозвішча 
* Джордж Рэйманд Рычард Марцін — амерыканскі пісьменнік-фантаст, сцэнарыст
* Міхал Марцін (нар. 1960) — прэм’ер-міністр Ірландыі (2020—2022)
* Пол Эдгар Філіп Марцін — 21-ы прэм’ер-міністр Канады
* Роберт Марцін — кансультант і аўтар у галіне распрацоўкі праграмнага забеспячэння
* Рыкі Марцін — пуэрта-рыканскі спявак
* Стыў Марцін — амерыканскі акцёр, комік, пісьменнік, музыкант, кампазітар і прадзюсар
* Эліяс Марцін — шведскі мастак

## Тапонім 
* Марцін (акруга, Тэхас)
* Марцін (горад)
Кныш (значэнні)

**Кныш** -- шматзначнасць.
* Кныш — страва беларускай кухні; невялікі круглы піражок з запечанай унутры начынкай. 

## Вядомыя асобы 
* Рэнальд Іванавіч Кныш (1931—2019) — беларускі трэнер па спартыўнай гімнастыцы.
* Сяргей «Боршч» Кныш (1963—2025) — беларускі музыкант, аўтар тэкстаў песень.
* Уладзімір Мікалаевіч Кныш (нар. 1970) — украінскі футбаліст.
Альбрэхт II

**Альбрэхт II** можа адносіцца да наступных манархаў:

* Альбрэхт II (граф Габсбург) (пам. 1140) — граф Габсбург з 1082 года.
* Альбрэхт II (маркграф Брандэнбурга) — маркграф Брандэнбурга (1205—1220).
* Альбрэхт II (герцаг Саксоніі) (каля 1250—1298) — герцаг Саксоніі з 1260 года
* Альбрэхт II (маркграф Майсена) — маркграф Майсена (1288—1292).
* Альбрэхт II (герцаг Мекленбурга) — герцаг Мекленбурга (1329—1379).
* Альбрэхт II (герцаг Аўстрыі) — герцаг Аўстрыі (1330—1358).
* Альбрэхт II (герцаг Баварыі) (1368—1397) — герцаг Баварыі (1389—1397).
* Альбрэхт II (кароль Германіі) — кароль Германіі (1438—1439) і герцаг Аўстрыі (c 1404).
* Альбрэхт II Алківіяд — маркграф Брандэнбург-Кульмбах (1527—1557).
* Альбрэхт II Зуэрбеер — першы архібіскуп рыжскі.
* Альбрэхт II (каля 1250—1298) — герцаг Саксоніі з 1260 года, граф Брэны з 1290 года і Гомерна з 1295 года.
* Альбрэхт II (каля 1184—1245) — граф Веймара і Орламюндэ, у 1202—1227 таксама граф Гольштэйна, Ратцэбурга, Лаўэнбурга, Штормана і Вагрыі з дынастыі Асканіяў.
Альбрэхт V

**А́льбрэхт V**:

* Альбрэхт V (1397—1439) — герцаг Аўстрыі
* Альбрэхт V (1528—1579) — герцаг Баварыі
* Альбрэхт VI (1418—1463) — эрцгерцаг Аўстрыйскі
Слабодкаўскі сельсавет (Клецкі раён)

**Слабо́дкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Слабодка.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Клецкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сіняўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клецкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Марсель Эмэ

**Марсель Эмэ** (, , Жуаньі, Ёна — , ) — французскі пісьменнік, празаік і драматург, аўтар камедый, раманаў, казак і навел.

Марсель Эмэ пакінуў велізарную творчую спадчыну: 17 раманаў, некалькі зборнікаў апавяданняў, п’ес, казак, сцэнарыяў. Па матывах яго твораў былі зняты шматлікія фільмы, такія як «Стол для памерлых» Анры Вернёя, «Уран» Клода Беры, «Праз Парыж» Клода Атан-Лара і іншыя.

## Беларускія пераклады 
* Назад // Французская навела XX ст. Мн., 1992.

Катэгорыя:Пісьменнікі Францыі XX стагоддзя
Катэгорыя:Драматургі Францыі
Катэгорыя:Драматургі XX стагоддзя
Альбрэхт III

**Альбрэхт III** можа адносіцца да наступных манархаў:

* Альбрэхт III (пам. 1199) — граф Габсбург, прадстаўнік дому Габсбургаў, ландграф Верхняга Эльзаса і судовы фогт Муры
* Альбрэхт III (пам. 1300) — маркграф Брандэнбурга (у Зальцведэлі) у 1268/1269-1300 гадах
* Альбрэхт III (1349—1395) — герцаг Аўстрыі ў 1364—1395 гадах
* Альбрэхт III (каля1375/1380-1422) — курфюрст Свяшчэннай Рымскай імперыі
* Альбрэхт III (1401—1460) — герцаг Баварыі (1438—1460)
* Альбрэхт III (або Альбрэхт-Ахіл) (1414—1486) — маркграф княстваў Ансбах і Кульмбах пад імем Альбрэхта I, курфюрст Брандэнбурга пад імем Альбрэхта III у 1470—1486 гадах
* Альбрэхт III (1443—1500) — маркграф майсенскі ў 1464—1500 гадах
Ліпск (горад)

**Ліпск** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Аўгустоўскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Ліпск.

## Гісторыя 
Заснаваны 8 снежня 1580 года. З падзеламі Рэчы Паспалітай апынуўся спачатку ў Прусіі, потым у Расійскай імперыі (1815). У пачатку 1880-х гадоў у паселішчы 1483 жыхары, 253 дамы. У 1913 годзе насельніцтва каля 1750 чалавек. Паводле Рыжскага міру 1921 года ў складзе Польшчы. У 1940—1945 гадах цэнтр Ліпскага сельсавета Сапоцкінскага раёна БССР.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1580 годзе
Клубне-чарот марскі

**Клубне-чарот марскі** (*Bolboschoenus maritimus*)&nbsp;— від раслін сямейства .

## Апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна, 50-100 (150)&nbsp;см. Суквецце мяцёлчатае, з некалькіх галовак, якія сядзяць на падоўжаных ножках. Каласковыя лускі яйкападобныя, на верхавіне з глыбокай выманнем і кароценькім асцюком ў ёй. Лычыкі 2-3. Арэшак каля 3&nbsp;мм даўжынёй, з аднаго боку плоскі, другі&nbsp;— выпуклы, незразумела-3-гранны, цёмна-буры.

Ва Украіне від расце на вільготных лугах, балотах, па берагах, асабліва на засоленых глебах — амаль на ўсёй тэрыторыі; у Палессі рэдка; у лесастэпе і стэпе часта.

## Галерэя 

20150516Bolboschoenus maritimus1.jpg|Суквецце
Bolboschoenus maritimus syn Cyperus maritimus.jpg|Батанічная ілюстрацыя

Катэгорыя:Асаковыя
Катэгорыя:Флора Паўднёвай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Міхаіл Ціханавіч Казлоўскі

**Міхаіл Ціханавіч Казло́ўскі** () — вучоны-хімік, акадэмік Акадэміі навук Казахскай ССР (1962, член-карэспандэнт з 1953).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 лютага 1903 года ў вёсцы Маляцічы Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні (сучасны аграгарадок у  Магілёўскай вобласці Беларусі).

У 1926 годзе скончыў Адэскі вышэйшы хіміка-тэхналагічны інстытут і працаваў у Інстытуце навукова-судовай экспертызы ў Адэсе. З 1939 года — у Казахскім універсітэце.

Памёр 13 студзеня 1972 года ў Алмаце.

## Навуковая дзейнасць 
М. Ц. Казлоўскаму належаць навуковыя працы па аналітычнай хіміі, атрыманні і вывучэнні амальгам, па распрацоўцы электрахімічных метадаў аналізу, тэорыі працэсу цэментацыі металамі і амальгамамі, узаемадзеяння металаў у ртутнай фазе. Займаўся таксама даследаваннямі дэзынтэграцыі металічных катодаў і ўтварэння тонкадысперсных парашкоў з узнікненнем адмоўных іонаў металаў.

Сярод апублікаванага:
* Избр. труды. Т. 1—2. — Алма-Ата, 1974.

## Літаратура 
*  — С. 433.

Катэгорыя:Хімікі СССР
Катэгорыя:Постаці Казахстана
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Крычаўскім раёне
Кракіўшчына

**Кракіўшчына** () — вёска ў Брусыліўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Брусыліўскай пасялковай абшчыны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Брусыліўскага раёна
Граздоўнік ланцэтападобны

**Граздоўнік ланцэтападобны** (*Botrychium lanceolatum*)&nbsp;— травяністая расліна сямейства .

## Назва 
Этымалогія: &nbsp;— «дзідападобны».

## Апісанне 
Карэнішча штогод выпускае адну  5-20&nbsp;см вышынёй. Агульнае сцябло зялёнае, даўжынёй 4-15&nbsp;см. Ліставая пласціна ад бліскуча- або жаўтлява-зялёнага да цёмна-зялёнага колеру, 1-2-перыстыя, 6×7&nbsp;см. Спараносы, што растуць пры вяршыні агульнага сцябла, вузка трохкутныя, 1-6&nbsp;см, 1-3-пёрыстыя. Спелыя спарангіі іржава-карычневага колеру. 2n=90.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Краіны арэалу: Аўстрыя; Ліхтэнштэйн; Беларусь; Эстонія; Фінляндыя; Швейцарыя; Ісландыя; Італія; Латвія; Нарвегія; Расія; Швецыя; ЗША; Канада; Грэнландыя; Кітай&nbsp;— Цзілінь, Унутраная Манголія; Японія. Насяляе лугі, пашы, пясчаныя пляжы і марскія скалы. У паўднёвай частцы арэалу насяляе скалістыя месцы высока над узроўнем мора.

## Галерэя 

Botrychium lanceolatum NRCS-1.jpg|
Botrychium lanceolatum BB-1913.png|

## Спасылкі 
* Flora of North America 
* Flora of China 
* Checklist of vascular plants of Iceland (webpage of Icelandic Institute of Natural History) (ісл.)
* Euro+Med PlantBase 

Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1854 годзе
Высокэ (Брусыліўскі раён)

**Высокэ** () — вёска ў Брусыліўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Брусыліўскага раёна
Алег Дзмітрыевіч Чарняўскі

**Алег Чарняўскі** (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Клубная кар’ера 
Прафесійную кар'еру распачаў у 1990 годзе ў старадарожскім «Будаўніку». З 1991 па 1998 гады выступаў за мінскае «Дынама». Усяго за сталічны клуб Чарняўскі правёў 139 матчаў і забіў 15 галоў. У 2000 годзе выступаў за салігорскі «Шахцёр».
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Старыя Дарогі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Мінск
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Маладзечна
Лейтэ

**Ле́йтэ** () — востраў у Філіпінскім архіпелагу.

Знаходзіцца ў напрамку на поўнач ад вострава Мінданаа і на паўднёвы ўсход ад вострава Самар, з якім злучаецца пабудаваным у 1973 годзе мостам даўжынёй 2162 м. З усходняга напрамку абмываецца водамі заліва Лейтэ.

Плошча вострава складае 7214 км². Даўжыня ў напрамку з поўначы на поўдзень 183 км. Рэльеф пераважна нізкагорны, з патухлымі вулканамі. Вышыні да 1349 м (гара Лобі). Востраў складзены пераважна з пясчанікаў, сланцаў і вапнякоў, ва ўсходняй чыстцы — алювіяльныя адклады. Клімат субэкватарыяльны, мусонны. Расліннасць вострава — вечназялёныя і лістападныя лясы.

Галоўны горад і порт — Таклобан. Нацыянальныя паркі Махгнао-Волькана і Куапніт-Балінсасаяо. Насельніцтва вострава займаецца вырошчваннем какосавай пальмы, цукровага трыснягу, кукурузы,.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Leyte // Encyclopaedia Britannica

Катэгорыя:Астравы Філіпінаў
Бжэсць Куяўскі

**Бжэсць Куя́ўскі** () — горад у цэнтральнай Польшчы, уваходзіць у склад Улацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Бжэсць Куяўскі. Размешчаны на правабярэжжа ракі Зглавёнчкі, каля ўпадзення яе ў Віслу. Плошча складае 7,04 км². Насельніцтва — 4521 чалавек (2006).

## Гісторыя 
[thumb|left|400px|[Эрык Дальберг Бжэсць Куяўскі. Панарама, 1657.]]
Мясцовасць заселена з часоў неаліту. Першыя згадкі пра горад сустракаюцца даволі рана. З XIII стагоддзя — тут знаходзілася важная абарончая крэпасць і рэзідэнцыя князя Куявіі. Тут у 1228 годзе князь мазавецкі і куяўскі Конрад падараваў Тэўтонскаму ордэну Холмскую зямлю, а ў 1236 годзе аддаў Куявію свайму сыну Казіміру I Куяўскаму, пасля смерці якога гэты горад з наваколлямі адышоў да яго сына яго, Уладзіслава Лакетка.

У 1295—1796 гадах Бжэсць Куяўскі быў цэнтрам Бжэсць-Куяўскага ваяводства. У 1332 годзе горад быў захоплены і разрабаваны Тэўтонскім ордэнам, але ў 1348, паводле Калішскага мірнага дагавора, вернуты Польшчы. У 1426 годзе Ягайла склікаў тут сойм, які радзіўся наконт пераходу ў спадчыну прастола, а ў 1435 заключаны выгодны для Польшчы мір з ордэнам.

Паўночная вайна спустошыла горад.

Пасля Венскага кангрэса перайшоў пад уладу Расійскай імперыі і стаў афіцыйна называцца **Брэст-Куяўск** (). Пазаштатны (беспавятовы) горад Улацлаўскага павета Варшаўскай губерні. Паводле першага Усерасійскага перапісу 1897 года ў горадзе пражывалі 2106 чалавек.

У пачатку XX стагоддзя ў Брэст-Куяўску дзейнічалі 2 рымска-каталіцкія касцёлы (з якіх адзін, закладзеная ў 1240 годзе, яшчэ захоўваў сваю першапачатковую архітэктуру), капліца, пачатковае вучылішча, багадзельня, турма і машынабудаўнічы завод. З 1918 года ў складзе Польскай Рэспублікі.

У час нацысцкай акупацыі ў горадзе было створана гета, а сам горад тады называўся  (1939—1942), а пазней  (1943—1945).

## Эканоміка 
У горадзе размешчаны прадпрыемствы па вытворчасці будаўнічых матэрыялаў і металаапрацоўцы, да красавіка 2008 года ў горадзе яшчэ дзейнічаў цукровы завод.

## Тапаграфічныя карты 
* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада