open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Зябраўскі сельсавет

**Зя́браўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Зябраўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Насовіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Кантакузаўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў межах гарадской рысы горада Гомеля. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе Гомельскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 7 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2025 чалавек, з іх 86,5 % — беларусы, 8,9 % — рускія, 3,8 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 2037 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Насовіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Гандлёвыя маркі Sony

100px|right
Наступныя гандлёвыя або зарэгістраваныя гандлёвыя маркі, тэхналогіі і слоганы прыналежаць кампаніі Sony:

 

## Глядзець таксама
* Sony.com trademark list
* Amazon.com Sony trademark list

Катэгорыя:Sony
Публічная кампанія

**Публічная кампанія** ці **гандлёвая кампанія** — кампанія, якая мае права кіраваць каштоўнымі паперамі (акцыямі, аблігацыямі і г.д.), для продажу, як правіла, праз біржу, а таксама кампаніям на пазабіржавым рынку (OTC, *Over The Counter*) праз маркет-мейкераў.

Прыкладам публічнай кампаніі з беларускімі каранямі з’яўляецца EPAM Systems (NYSE:EPAM).

## Каштоўныя паперы публічнай кампаніі 
Як правіла, каштоўныя паперы каціруюцца на біржы кампаніі і належаць вялікай колькасці інвестараў у той час, як акцыі прыватнай кампаніі належаць адносна невялікай колькасці акцыянераў. Кампанія з вялікай колькасцю акцыянераў не абавязкова з’яўляецца публічнай кампаніяй.

## Гл. таксама 
* Прыватная кампанія
* Адкрытае акцыянернае таварыства

Катэгорыя:Фондавы рынак
Катэгорыя:Карпаратыўнае права
Еўрапейцы

**Еўрапейцы** — жыхары краін Еўропы, альбо прадстаўнікі еўрапейскіх народаў па-за межамі Еўропы. Іншы раз так называюць расу, якая перавагае ў Еўропе і Паўночнай Афрыцы (дакладна — еўрапеоіды). Правамочна так называць жыхароў і грамадзян Еўрасаюза.

Катэгорыя:Народы Еўропы
Новы Свет

, c. 1774]]
**Новы Свет** — назва часткі паўднёвага заатлантычнага мацерыка, адкрытай партугальцамі ў 1500—1502, прапанаваная Амерыга Веспучы (1503). Пазней гэтую назву сталі прымяняць да ўсяго паўднёвага мацерыка, а з 1541, разам з назвай Амерыка, яна была распаўсюджаная і на паўночны мацярык, абазначаючы чацвёртую частку свету пасля Еўропы, Азіі і Афрыкі.

Назву *Новы Свет* (і супрацьпастаўленне Старому Свету) ужываюць у асноўным у кантэксце гістарычных падзей, а таксама для размежавання відаў у біялогіі і класіфікацыі вінаў у вінаробстве.

## Літаратура 
* *Gumilla J.* El Orinoco. — Madrid, 1745. 

Катэгорыя:Гісторыя геаграфіі
Катэгорыя:Амерыка
Усходнееўрапейскі час

**Усходнееўрапейскі час** () адна з назваў часавага поясу UTC+2. Гэты час выкарыстоўваецца ў некаторых еўрапейскія, паўночнаафрыканскія и бліжнеўсходнія краіны. Большасць з іх карыстаецца усходнеўрапейскім летнім часам UTC+3 у якасці летняга часу.

## Геаграфія 
Увесь год па ўсходнееўрапейскім часе жыве толькі Лівія.

Наступныя краіны і тэрыторыі выкарыстоўваюць усходнееўрапейскі час узімку паміж 1:00 UTC апошняй нядзелі кастрычніка і 1:00 UTC апошняй нядзелі сакавіка:

* Беларусь (да 27 сакавіка 2011 года)
* Балгарыя
* Грэцыя
* Ізраіль
* Кіпр
* Латвія
* Літва
* Ліван
* Малдова
* Палесціна
* Прыднястроўе (да 27 сакавіка 2011 года)
* Расія (Калінінградская вобласць) (да 27 сакавіка 2011 года)
* Румынія
* Сірыя
* Турцыя
* Украіна
* Фінляндыя
* Егіпет
* Эстонія
* Іарданія

Катэгорыя:Часавыя паясы
Павел Казлоўскі

**Павел Казлоўскі**:
* Павел Казлоўскі (каля 1593—1651) — дзеяч каталіцкай царквы, пісьменнік.
* Павел Паўлавіч Казлоўскі (н. 1942) — беларускі ваенны дзеяч.
* Павел Рыгоравіч Казлоўскі (1911—1996) — беларускі гісторык.
Павел Паўлавіч Казлоўскі

**Павел Паўлавіч Казлоўскі** (, в. Ваўкоўня Пружанскага раёна) — беларускі дзяржаўны і ваенны дзеяч, міністр абароны Рэспублікі Беларусь (1992—1994).

## Біяграфія 
Скончыў Ташкенцкае агульнавайсковае каманднае вучылішча (1965), ваенныя акадэміі імя Фрунзе (1974) і Генштаба (1987). Служыў у савецкай арміі ў Сярэднеазіяцкай, Маскоўскай, Закаўказскай, Паўночна-Каўказскай ваеннай акругах на камандна-штабных пасадах. 3 1987 1-ы намеснік камандуючага, з 1989 камандуючы 28-й агульнавайсковай арміяй у Гродне. 3 1991 начальнік штаба — першы намеснік камандуючага войскамі БВА. У 1992-94 гадах — Міністр абароны Рэспублікі Беларусь.

Генерал-палкоўнік (1992), генерал-лейтэнант (1994).

Катэгорыя:Міністры абароны Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Ваенныя Беларусі
Катэгорыя:Генерал-палкоўнікі Беларусі
Прэзідэнт рэгіянальнага савета

**Прэзідэнт рэгіянальнага савета** () у Францыі - пасада кіраўніка рэгіянальнага савета - асноўнага кіруючага органа рэгіёну. Прэзідэнт абіраецца тэрмінам на шэсць гадоў.

## Спасылкі 
* 1
* 2
* 3

Катэгорыя:Палітыка Францыі
Войцех Табар

**Войцех Табар** **(Табаровіч)**, таксама **Альберт Табар** (каля 1453, Табарышкі — , Кракаў) — біскуп віленскі.

Шляхціч гербу Венява змененая, брат маршалка Бартоша Табаровіча. Вучыўся ў Кракаве ў 1469—1474, атрымаў ступень магістра. У 1476 згадваецца як пробашч троцкі, а пачынаючы ад 1484 — як пробашч ашмянскі. У гістарычнай літаратуры (напр., у Пшыялгоўскага) згадваецца часам, што Табар быў пасля канонікам віленскім; Е. Ахманьскі лічыць гэтае меркаванне памылкаю, якая паходзіць ад змешвання Войцеха Табара з іншым тагачасным святаром, ягоным цёзкам.

У 1492 Войцех Табар абраны віленскім біскупам. Выступаў за персанальную вунію з Польшчай. Памёр падчас каранацыйных урачыстасцяў Жыгімонта Старога.

## Літаратура 
* Wileński słownik biograficzny. — Bydgoszcz, 2002. ISBN 83-87865-28-1

Табар Войцех
Табар Войцех
Катэгорыя:Пробашчы троцкія
Катэгорыя:Канонікі Віленскага кафедральнага капітула
Ліберыйскі долар

**Ліберы́йскі дола́р** (код ISO 4217: *LRD*) — афіцыйная валюта Ліберыі з 1847 да 1907 года і з 1943 года да нашых дзён. Дзеліцца на 100 цэнтаў. Звычайна вызначаецца знакам «$», ці «L$» каб адрозніць ад іншых доларавых валют.

## Першы долар 
Першы ліберыйскі долар быў уведзены ў абарачэнне ў 1847 годзе. Ён замяніў долар ЗША і знаходзіўся ў абарачэнні да 1907 года, калі быў заменены Брытанскім Заходнеафрыканскім фунтам.

## Другі долар 
Амерыканская валюта замяніла Брытанскі Заходнеафрыканскі фунт у Ліберыі ў 1935 годзе. Пачынаючы з 1937 года Ліберыя чаканіла ўласныя манеты, якія існавалі паралельна з амерыканскім доларам. У 1943 годзе ліберыйскі долар быў зноў уведзены ў абарачэнне, стаўшыся нацыянальнай валютай. Пасля выбараў Чарльза Тэйлара ў 1997 годзе, была выпушчаная новая серыя банкнот.

Катэгорыя:Валюты
Катэгорыя:Афрыканскія валюты
Катэгорыя:Эканоміка Ліберыі
Liebe ist für alle da

**Liebe ist für alle da** () — шосты студыйны альбом Rammstein. Выйшаў 16 кастрычніка 2009 года.
## Спіс кампазіцый 
Катэгорыя:Альбомы Rammstein
Катэгорыя:Альбомы 2009 года
Абсурд

**Абсу́рд** (ад  — недарэчны) — бязглуздзіца, бяссэнсавасць, недарэчнасць. 2) У матэматыцы і логіцы сцвярджэнне, якое не мае сэнсу ў межах дадзенай тэарэтычнай сістэмы, прынцыпова не сумяшчальнае з ёй.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Логіка
Кітайскі юань

**Жэньміньбі** (, кіт. спрошч.: 人民币, літаральна: народная валюта) — валюта Кітайскай Народнай Рэспублікі. Код ISO 4217 to **CNY**, але часта азначаецца скарачэннем **RMB**.

Асноўная адзінка — **юань**. Адзін юань дзеліцца на 10 **цзяо** (角), а адзін цзяо — на 10 **фэняў** (分). Паралельна ў кітайскай мове юань мае назву «маа» (毛), што азначае «волас» (гэтым самым іерогліфам пішацца папулярнае ў Кітаі прозвішча, якое меў Маа Цзэдун). Усе грашовыя адзінкі, як самая малая 1 фэнь, так і найбольшая 100 юаней, маюцца ў выглядзе банкнот. Існуюць і манеты — ад 1 фэня да 1 юаня.

## Спасылкі 
* Юань (2005 год). Галерэя банкнот  (рус.)
* Кітайскі юань (1949 год)  (рус.)
* Кітайскі юань (Банкноты) — *CNY / RMB* (1953—2019)   
* Кітайскі юань (Банкноты) — *FEC* (1980—1994)   

Катэгорыя:Валюты
Катэгорыя:Эканоміка Кітая
Аляксандр Коўш

**Аляксандр Коўш** (, Рыдзялі , цяпер  — ) — беларускі грамадска-палітычны і царкоўны дзеяч.

## Біяграфія 
Скончыўшы Свіслацкую настаўніцкую семінарыю, настаўнічаў на Століншчыне. Пасля сканчэння бухгалтарскіх курсаў працаваў у Люблінскім аддзеле Расійскага дзяржаўнага банка, з якім напачатку 1-й сусветнай вайны эвакуіраваны ў Разань, потым у Майкоп.

У 1921 годзе вярнуўся ў Заходнюю Беларусь і ў Гродне пасвячоны ў святары. З 1925 года ў Вільні, настаяцель прыхода ў Шніпішках (цяпер у межах горада), дзе за некалькі месяцаў аднавіў і адрамантаваў прыходскі храм. У сваіх казаннях ён заклікаў прыхаджан змагацца за свае правы, не забываць родную мову, адкрываць беларускія школы і супрацьстаяць пранікненню паланізацыі.

У 1925 годзе Каўша, як спецыяліста ў банкаўскай сферы, запрасілі на пасаду бухгалтара ў Беларускі кааператыўны банк, які пачаў дзейнічаць у Вільні. Нягледзячы на духоўны статус, ён прыняў прапанову, аднак не пакінуў прыход у Шніпішках у Віленскай беларускай гімназіі. Выступаў у друку з артыкуламі па пытаннях беларусізацыі праваслаўнай царквы, аднаўлення беларускай дзяржаўнасці.

Шмат увагі надаваў грамадскай дзейнасці. Ён стаў адным з арганізатараў Беларускага дабрачыннага таварыства, якое займалася аказаннем матэрыяльнай дапамогі бедным і ўтрыманнем інтэрнатаў пры беларускіх гімназіях.

## Літаратура 
* *Горны А.* Протаіерэй Аляксандр Коўш: вяртанне з забыцця // Гродненские епархиальные ведомости № 11, 2011. — С. 13-17.
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя багасловы Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Расстраляныя
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гродзенскім раёне
Павел Рыгоравіч Казлоўскі

**Павел Рыгоравіч Казлоўскі** (,  — ) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (1974).

## Біяграфія 
Да 1941 года вучыўся ў Віленскім універсітэце, працаваў рэпетытарам і сакратаром у адваката ў Вільні. У Вялікую Айчынную вайну ў партызанах у Вілейскай вобласці. З 1944 года ў Пракуратуры БССР. Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт у 1960 годзе. У 1957—1986 гадах у Інстытуце гісторыі АН БССР.

## Навуковыя даследаванні 
Даследаваў гісторыю сельскай гаспадаркі і сялянства Беларусі XVII—XVIII ст. Аўтар прац па крыніцазнаўстве і дэмаграфіі беларускай вёскі. Член аўтарскага калектыву «Гісторыі Беларускай ССР» (т. 1, 1972), адзін з рэдактараў і складальнікаў серыі зборнікаў дакументаў «Інвентары магнацкіх уладанняў Беларусі XVII—XVIII стст.» («Маёнтак Смаргонь», 1977, «Маёнтак Цімкавічы», 1982). Адзначыў высокую культуру гаспадарання на беларускай вёсцы ў XVII—XVIII ст., што не саступала ўзроўню суседніх краін. Аспрэчыў памылковыя і тэндэнцыйныя меркаванні аб заняпадзе сельскай гаспадаркі Беларусі напярэдадні далучэння беларускіх зямель да Расійскай імперыі. Адзін з перакладчыкаў на беларускую мову кнігі «Літоўская гаспадыня» (1993).

## Бібліяграфія 
* Крестьяне Белоруссии во второй половине XVII—XVIII в. Мн., 1969;
* Struktura własności ziemskiej i faktycznego posiadania ziemi w zachodniej i środkowej Białorusi w drugiej połowie XVIII w. // Roczniki dziejoów społecznych i gospodarczych. Poznań, 1972. T. 33;
* Магнатское хозяйство Белоруссии во второй половине XVIII в. Мн., 1974;
* Землевладение и землепользование в Белоруссии в XVIII — первой половине XIX в. Мн., 1982;
* Пусть знают и помнят потомки: Браславщина в 1941—1944 гг. Мн., 1994 (разам з П. Сырмахам);
* Отраслевая структура сельского хозяйства в поместьях Белоруссии во второй половине XVIII в. // Проблемы аграрной истории (с древнейших времен до XVIII в.). Мн., 1978. Ч. 1;
* Опыт ведения сельского хозяйства Белоруссии второй половины XVIII в., отраженный в инструкциях и распоряжениях магнатов // Из исторического опыта сельского хозяйства СССР. М., 1969;
* Мелиорация Полесья в досоветский период // Проблемы Полесья. Мн., 1978. Вып. 5.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Дактары гістарычных навук
Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Ніжняя Лужыца

**Ні́жняя Лу́жыца** (, ) — гісторыка-геаграфічная вобласць, размешчаная на тэрыторыі нямецкай зямлі Брандэнбург і заходняй Польшчы, частка Лужыцы.

На Лужыцы разам з немцамі жыве малая славянская народнасць — лужычане (40 тыс. чалавек). Размаўляюць яны на лужыцкіх мовах, практычна ўсе валодаюць нямецкай.

Ніжняя Лужыца — частка Паўночна-Германскай нізіны. Яе сталіца — горад Котбус.

## Гл. таксама 
* Верхняя Лужыца

## Спасылкі 
* www.niederlausitz.de  

Катэгорыя:Брандэнбург
Катэгорыя:Лужыца
Верхняя Лужыца

thumb|right|Герб Верхняй Лужыцы 
thumb|Карта Верхняй Лужыцы (1635)
**Ве́рхняя Лу́жыца** (, ) — гісторыка-геаграфічная вобласць, размешчаная на тэрыторыі германскай зямлі Саксонія і паўднёва-заходняй Польшчы (Ніжнесілезскае ваяводства), частка Лужыцы.

У Верхняй Лужыцы разам з немцамі жыве малая заходнеславянская народнасць - сорбы (20 тыс. чалавек). Кажуць сорбы на горнасорбскай мове, усе валодаюць нямецкай.

Тэрыторыя Верхняй Лужыцы ў першым тысячагоддзі была населеная мільчанамі. У X стагоддзі Лужыца была заваяваная нямецкімі феадаламі. У XI-XIV стагоддзях Верхняя Лужыца належала маркграфам Мейсэнскім, Польшчы, Чэхіі і Брандэнбургу. У 1320 годзе ў Верхняя Лужыца ўвайшла ў склад чэшскіх земляў (з 1526 года ў складзе Габсбургскай манархіі), а ў 1635 годзе стала валоданнем курфюрства Саксоніі. У 1815 г. частка Верхняй Лужыцы з горадам Гёрліц стала часткай прускай правінцыі Сілезіі. 
З 1541 года ў Верхняй Лужыцы праходзіць коннае вялікоднае шэсце *Osterreiten*.

## Глядзіце таксама 
* Ніжняя Лужыца

## Літаратура 
* *Шаўчэнка К. В.* Лужыцкае пытанне і Чэхаславакія: 1945—1948. — М., 2004.

Катэгорыя:Лужыца
Катэгорыя:Саксонія
Міхаіл Паўлавіч Кенька

**Міхась (Міхаіл Паўлавіч) Кенька** (, в. Верацеі, ) — беларускі літаратуразнавец, перакладчык. Кандыдат філалагічных навук (1983).

## Біяграфія 
Закончыў Магілёўскі педагагічны інстытут (1969). Працаваў журналістам, настаўнікам. 3 1973 — аспірант, з 1976 — навуковы супрацоўнік Інстытута літаратуры імя Я. Купалы АН Беларусі, з 1983 — намеснік галоўнага рэдактара выдавецтва «Юнацтва», з 1988 — дацэнт кафедры беларускай літаратуры Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1988 прыняты ў Саюз пісьменнікаў СССР.

Друкуецца з 1974. Даследуе сучасную беларускую прозу і паэзію, тэорыю і практыку мастацкіх перакладаў, творчасць беларускіх пісьменнікаў. Аўтар кніг па літаратуразнаўстве: «Майстэрства Аркадзя Куляшова — перакладчыка» (1983), «Міхась Лынькоў: Летапіс жыцця і творчасці» (1987). Пераклаў з польскай мовы раман «Крыжакі» Г. Сянкевіча, апавяданні С. Гродзенскай, аповесці Ю. Крашэўскага, з чэшскай — «Клапзубава каманда» Э. Баса, апавяданні І. Кліма і інш.

## Літаратура 
* *Верабей А.* Шматграннасць яго асобы / А. Верабей // Роднае слова. — 2007. — № 2. — С. 7-8.
* Кенька Міхаіл Паўлавіч // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Пастаўскага раёна / рэдкал.: Г. Кісялёў [і інш.]. — Мн., 2001. — С. 519.
* Міхась Кенька // Беларускія пісьменнікі (1917—1990) : даведнік / склад. А. Гардзіцкі. — Мн., 1994. — С. 274.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пастаўскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Аркадзя Куляшова
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з чэшскай мовы
Канюшына

**Канюшына** (*Trifolium*) — род раслін сямейства , падсямейства .

## Назва 
Навуковая назва роду — *trifolium* — азначае «трохліснік».

Канюшына атрымала сваю беларускую назву за тое, што падабаецца каням, бо з’яўляецца салодкай.

## Апісанне 
Шматгадовыя, двухгадовыя і аднагадовыя травяністыя расліны з узыходнымі, прамастойнымі або распасцёртымі аблісцелымі сцёбламі, стрыжнёвымі, цыліндрычнымі і верацёнападобна патоўшчанымі каранямі (у некаторых відаў карэнішча). На дробных карэньчыках утвараюцца каранёвыя клубеньчыкі, у якіх месцяцца клубеньчыкавыя бактэрыі, што засвойваюць азот паветра. Лісце чаргаванае, трайчастае ці пальчата-складанае з 5—9 суцэльнакрайнімі лісцікамі з прылісткамі. Кветкі дробныя, двухполыя, зігаморфныя (матыльковага тыпу), рознага колеру, у галоўчатых цыліндрычных, шарападобных і іншых суквеццях. Плод — дробны струк.

## Пашырэнне 
Адрозніваецца больш за 200 відаў. Пашыраны ва ўмераных і субтрапічных абласцях Паўночнага паўшар’я. Некаторыя віды ёсць ў гарах Паўднёвай Амерыкі і трапічнай Афрыкі. На Беларусі 15 дзікарослых відаў найбольш вядомыя: , , , ; у Чырвоную кнігу Беларусі занесены 2 віды:  і . Растуць на лугах, пашах, у лясах, акультураныя часам дзічэюць.

## Віды 
Паводле базы даных *The Plant List*, род уключае 244 відаў:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Значэнне і выкарыстанне 
Кармавая (мае шмат пратэіну), сідэральная (азотфіксавальная — павялічвае ўрадлівасць глебы), лекавая, меданосная і дэкаратыўная расліна.

Кветкі канюшыны разам з кветкамі лёну ўпрыгожваюць сучасны герб Беларусі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
*
Закрытае акцыянернае таварыства

**Закрытае акцыянернае таварыства** (**ЗАТ**) — форма акцыянернага таварыства, акцыі якога размяркоўваюцца толькі сярод заснавальнікаў або загадзя вызначанага кола асоб — у адрозненне ад адкрытага акцыянернага таварыства.

Акцыянеры такога таварыства маюць пераважнае права на набыццё акцый, якія могуць прадавацца іншымі акцыянерамі. Колькасць удзельнікаў закрытага акцыянернага таварыства абмежавана законам. Як правіла, закрытае акцыянернае таварыства не абавязанае публікаваць справаздачу для ўсеагульнай звесткі, калі гэта не ўсталявана законам.

Мінімальны Статутны фонд ЗАТ складае ў эквіваленце 100 БВ і фармуецца цалкам да дзяржаўнай рэгістрацыі. Статутны фонд падзелены на пэўную колькасць акцый.

Катэгорыя:Акцыянерныя таварыствы
7,62×51 мм НАТА

**7,62×51 мм** (**.308 win**,**.308 Winchester**, **Т-65**, **7,62 × 51 мм NATO**, афіцыйнае абазначэнне **7.62 NATO**) — прамежкавы (аўтаматны) патрон. Стандартны вінтовачна-кулямётны боепрыпас краін-удзельніц НАТА. Прыняты ў 1954 годзе пад пазначэннем T65, пасля неаднаразова мадэрнізаваны.

## Прымяненне 
* HK G3

## Спасылкі 
7,62×51 мм
Паўночна-Германская нізіна

thumb|350px|Карта Германіі  Зялёны рэгіён уверсе адпавядае Паўночна-Германскай нізіне
**Паўночна-Германская нізіна** - ніжэйшы рэльеф на поўначы Германіі, асаблівасцю якога з'яўляюцца марэнныя грады, утвораныя пры раставанні ледавіка каля 20 тысяч гадоў таму, і зандравыя раўніна мі ледавіковага паходжання, складзеных асадкавыя пародамі. Частка сярэднееўрапейскай раўніны.

Дзе-нідзе, асабліва на захадзе, нізіна забалочаная; у гэтых месцаў шмат геаграфічных назваў, пашырэннем «маор» (ням. moor), што ў перакладзе азначае «балота». Аднак большая частка балотаў асушаны. Месцамі, на злёгку узгорыстай раўніне, сустракаюцца азёры, самае буйное з якіх Штэйнхудэр.

## Літаратура 
* Краіны і народы. Заходняя Еўропа. - М,. 1979.

Катэгорыя:Геаграфія Германіі
Катэгорыя:Рэльеф Германіі
Вагрыя

**Ва́грыя** () — паўвостраў на ўсходзе германскай зямлі Шлезвіг-Гольштэйн. Найвышэйшы пункт Вагрыі — Бунгсберг (168 м), дзе размешчана старажытная крэпасць. Назва ўзнікла не пазней за пачатак 8 ст. і мае славянскія карані.

У Сярэднявеччы Вагрыя — тэрыторыя паміж Балтыйскім морам, рэкамі Травэ і Свянцінай і востравам Фэмарн, населеная славянскім племем ваграў, якая з 10 ст. падверглася спусташальным набегам нямецкіх феадалаў і была захопленая імі ў 1139 г..

Сёння Вагрыяй звычайна называюць толькі Ольдэнбургскі паўвостраў (*Oldenburgische Halbinsel*) ва Усходнім Гольштэйне. Замак Вагрыр займаў цэнтральнае месца ў Ольдэнбургу (тады ён называўся *Starigard*, або «Стары замак»); валы ўсё яшчэ існуюць.

Катэгорыя:Геаграфія Германіі
Катэгорыя:Шлезвіг-Гольштэйн
Ютландыя

**Ютла́ндыя** (, : «Краіна ютаў», ) — паўвостраў у Еўропе, падзяляе Балтыйскае і Паўночнае мора. Плошча каля 40 тысяч км². Уздоўж узбярэжжа звычайны дзюны, якія часам утвараюць пясчаныя астравы, аддзеленыя ад узбярэжжа мелкаводнымі лагунамі. Усходнія берагі Ютландыі моцна парэзаныя залівамі. Складзеная пераважна вапнякамі і глінамі, якія перакрыты ледавіковымі адкладамі. Вышыня да 173 м. Рэльеф роўны, месцамі невысокія груды марэннага паходжання. Клімат умераны, марскі. Сярэдняя тэмпература студзеня каля 0 °C, ліпеня — 15 °C. Выпадае 600—800 мм ападкаў. У падставе Ютландыі пабудаваны Кільскі канал. Лес займае каля 9 % паверхні. Інтэнсіўная сельская гаспадарка. Рыбалоўства.

Паўночны ўскраек паўвострава быў у выніку паводкі 1825 года аддзелены Лім-фіёрдам у асобны востраў, але традыцыйна працягвае разглядацца як яго частка.

## Гл. таксама 
* Рака Віда
* Возера Болінг
* Горад Скаген

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Ютландыя ў ВСЭ.

Катэгорыя:Паўвостравы Еўропы
Катэгорыя:Геаграфія Даніі
Катэгорыя:Геаграфія Германіі
Рэльеф Германіі
Катэгорыя:Паўвостравы паводле алфавіта
Ян з княжатаў літоўскіх

**Ян (Януш) «з княжатаў літоўскіх»** (8 студзеня 1499 – 18 лютага 1538) — біскуп віленскі (1512–1536), затым пазнаньскі (1536–1538).

## Біяграфія 
Пазашлюбны сын караля польскага і вялікага князя ВКЛ Жыгімонта I Старога і Катажыны Охстат Цельнічанкі. Выхоўваўся ў Кракаве і Глогаве. Пазней Ян  жыў у Будзе. У 1512 годзе Ян «з князёў літоўскіх» кракаўскі, пазнаньскі і плоцкі канонік. У 1515 годзе вывучаў права ў Балонскім універсітэце. Працаваў у каралеўскай канцылярыі. 

У 1519 годзе Папа Леў X прызначыў яго кіраўніком віленскага біскупства. Аднак паўнату ўлады біскупа ён атрымаў толькі ў 1531 годзе пасля канчатковага святарскага пасвячэння. 

Пасля прыезду ў Вільню біскуп Ян стаў фактычным намеснікам вялікага князя ў ВКЛ (1519—1536). Актыўна ўдзельнічаў у кананізацыйным працэсе каралевіча Казіміра і стварэнні Статута ВКЛ 1529 года. Пры яго дапамозе Францыск Скарына заснаваў у Вільні друкарню, а з сярэдзіны 1520-х гадоў стаў яго сакратаром. Праводзіў палітыку бацькі адносна абмежавання ўлады свецкіх магнатаў. Для ўмацавання ўлады дынастыі Ягелонаў распрацаваў (з Юрыем Радзівілам) праект прызнання ВКЛ каралеўствам (1526), аднак польскія магнаты не дапусцілі гэтага. 19 мая 1536 года з прычыны рознагалосся з літоўскімі магнатамі Ян адмовіўся ад віленскага біскупства (прыкладна тым часам пакінуў Вільню і Францыск Скарына). 3 сакавіка 1537 года біскуп пазнаньскі.

## Спасылкі 
* С. Мікулевіч. Біскуп Ян — беларускі Рышэльё. — «Наша ніва»

Катэгорыя:Біскупы віленскія
Катэгорыя:Біскупы пазнаньскія
Катэгорыя:Гедзімінавічы
Катла

**Катла** — вулкан на поўдні Ісландыі. Вышыня вулкана 970 (па іншых дадзеных 1512) м. перакрыты паўднёва-ўсходняй часткай ледавіка Мюрдальс’ёкудль.

З Х стагоддзя зарэгістравана 14 буйных вывяржэнняў вулкана Катла.

У 920, 1612 і 1821—1823 гадах актыўнасці Катлы папярэднічалі вывяржэнні вулкана Эяфьядлаёкюдль, размешчанага за 12 км ад Катлы. Некаторыя геафізікі Ісландыі мяркуюць, што вывяржэнне Эяфьядлаёкюдль могуць з’яўляцца пускавым механізмам для вывяржэнне Катлы.

Апошнія вывяржэнні Катлы адбыліся ў 1918, 1934 і 1955 гадах.

Катэгорыя:Актыўныя вулканы
Катэгорыя:Вулканы Ісландыі
Катэгорыя:Шчытавыя вулканы
Паляна (Гомельскі раён)

**Паля́на** (, ) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чонкаўскага сельсавета. Побач працякае рака Сож.

## Дынаміка насельніцтва 
* 1940 год — 124 жыхары, 29 двароў
* 1959 год — 144 жыхара
* 2004 год — 198 жыхара, 91 гаспадарка

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чонкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёна
FNP-45

Пісталет **FNP-45** быў упершыню анансаваны ў 2007 годзе ў ЗША, яго вытворчасць і продаж пачатыя ў 2008 годзе. Гэты пісталет быў распрацаваны і вырабляецца ў ЗША і ў першую чаргу для амерыканскага рынка, падраздзяленнем бельгійскай кампаніі FN Herstal — кампаніяй FNH USA. Пісталет FNP-45 уяўляе сабой зброю службовага тыпу, арыентаваную ў першую чаргу на супрацоўнікаў праваахоўных органаў і службаў аховы, а таксама на грамадзянскіх стралкоў, якія аддаюць перавагу поўнапамерным пісталетам вялікага калібра. Гэты пісталет створаны на аснове некалькіх больш кампактных пісталетаў бельгійскай распрацоўкі FNP-9, якія выпускаюцца ў Бельгіі і ЗША ужо некалькі гадоў.

Пісталет FNP-45 пабудаваны з выкарыстаннем энергіі аддачы пры кароткім ходзе ствала. Замыканне ствала ажыццяўляецца адным баявым выступам у казённай частцы ствала за акно для выкіду гільзаў у засаўцы, паніжэнне ствала пры адпіранні ажыццяўляецца па схеме Браўнінга, пры ўзаемадзеянні фігурнага выраза ў прыліве пад ствалом з адмысловым сталёвым укладышам у рамцы. Рамка пісталета выкананая з ударатрывалага пластыку, засаўка — з нержавеючай сталі. Ударна-спускавы механізм курковы, выкананы ў выглядзе асобнага легказдымнага модуля. Асноўны варыянт УСМ — падвойнага дзеяння, з двухбаковым рычажком бяспечнага спуску цынгеля. Існуе таксама альтэрнатыўны зменны модуль УСМ падвойнага дзеяння з ручным засцерагальнікам, замыкаючым цынгель ва ўзведзеным стане. Рычажкі засцерагальніка і затворнай затрымкі, а таксама кнопка фіксацыі магазіна выкананыя на абодвух баках зброі. Для замены модуля УСМ патрэбна няпоўная разборка зброі, адмысловая прылада не патрабуецца. Дзяржальна зброі мае зменныя заднія часткі ў двух варыянтах — прамую і выгнутую, пад ствалом маецца інтэгральная накіроўваючая для мацавання ліхтара або лазернага прыцэла. Прыцэльныя прылады нерэгулюемыя, усталяваныя на засаўцы ў пазы тыпу «ластаўчын хвост».

Катэгорыя:Пісталеты
Катэгорыя:FN Herstal
Хеймаэй

**Хеймаэй** () — востраў у Ісландыі.

## Геаграфія 
Востраў Хеймаэй знаходзіцца на поўдзень ад Ісландыі, у Атлантычным акіяне, і з'яўляецца самым буйным і адзіным востравам з пастаянным насельніцтвам у групе Вестманаэяр. Плошча вострава Хеймаэй складае 13,4 км². Колькасць насельніцтва — 4.040 чалавек (на 1 снежня 2007 года). Хеймаэй з'яўляецца таксама самым буйным з усіх прыбярэжных астравоў Ісландыі. Асноўны занятак мясцовых жыхароў — рыбалоўства. Дасягнуць востраў Хеймаэй магчыма пры дапамозе авіяцыі, таксама на пароме, які пастаянна курсіруе паміж востравам і Ісландыяй.

## Гл. таксама 
* Эльдфетль

Катэгорыя:Астравы Ісландыі
Акцыя (фінансы)

**Акцыя** (ад ) — каштоўная папера, што выпускаецца акцыянерным таварыствам і ўвасабляе сабою ўдзел акцыянера ў капітале таварыства. Уладальніку акцыі даюцца асаблівыя маёмасныя і асабістыя правы:
* права на атрыманне дывідэндаў, у залежнасці ад прыбытку акцыянернага таварыства
* права на ўдзел у кіраванні акцыянерным таварыствам, галасуючы на агульных сходах акцыянераў
* права на атрыманне часткі маёмасці пасля ліквідацыі.

Правы рэалізуюцца прапарцыйна колькасці акцый ва ўладанні акцыянера.

## Класіфікацыя 
* **Простая акцыя**: дае асноўныя правы на ўласнасць карпарацыі. Трымальнікі простых акцый маюць права:
** абіраць раду дырэктараў
** ўплываць на ключавыя пытанні
** на рэштавых правах удзельнічаць у актывах пры ліквідацыі таварыства (пасля таго, як будуць уплочаныя ўсе пазыкі і сваю долю атрымаюць прывілеяваныя акцыянеры)

* **Прывілеяваная акцыя**: дае ўладальніку пэўныя прывілеі ў параўнанні з трымальнікамі простых акцый. Прывілеі могуць заключацца ў:
** атрыманне дывідэндаў сталага, фіксаванага памеру
** у пераважным атрыманні рэштаў маёмасці пры ліквідацыі
** права выкупу акцый эмітэнта на льготных умовах.

Пры гэтым прывілеяваныя акцыі звычайна не маюць права голасу на сходах акцыянераў, за выключэннем некаторых пытанняў (ліквідацыя, рэарганізацыя і інш.)

Катэгорыя:Каштоўныя паперы
Джымі Джонсан

**Джымі Кэнэт Джонсан** (; нар. , ) — амерыканскі аўтагоншчык, сяміразовы пераможца NASCAR Sprint Cup Series. Выступае пад нумарам 48 за каманду Hendrick Motorsports.

## Спасылкі 
* Team Lowe’s Racing: Jimmie Johnson’s official web site
* NASCAR.com: Jimmie Johnson
* Jimmie Johnson on FoxSports
* The Jimmie Johnson Foundation
* Career statistics at racing-reference.info

Катэгорыя:Спартсмены ЗША
Узлянскі сельсавет

**Узля́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Узляны.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Самахвалавіцкім раёне БССР. З 18 студзеня 1931 года ў складзе Пухавіцкага раёна, з 12 лютага 1935 года — у Рудзенскім раёне, з 6 ліпеня 1935 года — у Смілавіцкім раёне, з 11 лютага 1938 года — у Рудзенскім раёне. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Рудзенскім раёне Менскай вобласці. Пад час Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года тэрыторыя сельсавета акупіравана нямецкімі войскамі. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дудзіцкага сельсавета. 8 красавіка 1957 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Наваполле, сельсавет перайменаваны ў Навапольскі.

31 сакавіка 1977 года цэнтр Цітвянскага сельсавета Пухавіцкага раёна перанесены ва Узляны, сельсавет перайменаваны ва Узлянскі. 28 мая 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Навапольскага (8 населеных пунктаў: Азярычына, Будзёнаўка, Вераб’ёўка, Кухараўка, Ленінскі, Махоўка, Таварскія, Шалягі) і Пярэжырскага (10 населеных пунктаў: Баравая Слабада, Берчукі, Едліна, Залессе, Навасады, Пагуляйка, Падбор’е, Пяскі, Узляны, Ушанка) сельсаветаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1035 чалавек, з іх 93,8 % — беларусы, 3,7 % — рускія, 0,8 % — армяне, 0,7 % — украінцы.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзіла 18 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9
*  С. 126, 217
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Рудзенскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Смілавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Самахвалавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1977 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Охотник и Сайгак

**Охотник и Сайгак** () — альбом беларускага рок-гурта Neuro Dubel, запісаны ў 1998 годзе. У 2008 годзе быў перавыдадзены.

## Спіс кампазіцый 
## Спасылкі
Катэгорыя:Альбомы Neuro Dubel
Катэгорыя:Альбомы 1998 года
Часныковая зямля

250px|thumb|right|Карта Часныковай зямлі
**Часныковая зямля** () — назва земляробчай вобласці ў Баварыі (Германія), якая спецыялізуецца на вырошчванні агароднінных культур, тэрытарыяльна знаходзіцца ў сярэдзіне трохвугольніка горадоў Нюрнберг-Фюрт-Эрланген. Гэта адна з самых вялікіх земляробчых тэрыторый у Германіі ў галіне агародніцтва, вядомая ў Еўропе сваёй прадукцыяй па меншай меры з 8 ст.. Тэрытарыяльна Часныковая зямля абмежаваная з поўдня гарадамі Нюрнберг і Фюрт, з захаду аўтабанам А73, горадам Эрланген з поўначы, і Зэбальдскім імперскім лесам з паўночнага ўсходу і ўсходу. Ва ўсходняй частцы вобласці размяшчаецца аэрапорт г. Нюрнберг.

Катэгорыя:Геаграфія Баварыі
Катэгорыя:Геаграфія Германіі
Катэгорыя:Нюрнберг
Катэгорыя:Эрланген
Катэгорыя:Фюрт
Курманбек Бакіеў

{{Дзяржаўны дзеяч
| імя                   = Курманбек Саліевіч Бакіеў
| арыгінал імя        = Курманбек Салы уулу Бакиев
| выява               = President_of_Kyrgyzstan,_Kurmanbek_Bakiyev_crop.jpg
| сцяг = Flag of the President of Kyrgyzstan.svg
| сцяг_2 = Flag of Kyrgyzstan.svg
| сцяг_3 = Flag of Kyrgyzstan.svg
| парадак = 2
| пасада = прэзідэнт Кыргызстана
| пачатак паўнамоцтваў = (в. а.. з 11 красавіка 2005) 10 ліпеня 2005
| канчатак паўнамоцтваў = 21 мая 2010
| папярэднік = Аскар Акаевіч Акаеў 
| пераемнік = Роза Ісакаўна Атунбаева (часовы)Алмазбек Шаршэнавіч Атамбаеў
| | парадак_2 = 10
| пасада_2 = прэм'ер-міністр Кыргызстана
| перыядпачатак_2 = 28 сакавіка 2005
| перыядканец_2 = 20 чэрвеня 2005(і. о. з 25 сакавіка 2005)  11 ліпеня 2005 — 15 жніўня 2005
| папярэднік_2 = Мікалай Цімафеевіч Танаеў
| пераемнік_2 = Фелікс Шаршэнбаевіч Кулаў
| парадак_3 = 8
| пасада_3 = прэм'ер-міністр Кыргызстана
| перыядпачатак_3 = 21 снежня 2000
| перыядканец_3 = 22 мая 2002
| папярэднік_3 = Амангельды Мурсадыкавіч Мураліеў
| пераемнік_3 = Мікалай Цімафеевіч Танаеў
| парадак_4 = 3
| пасада_4 = Акім Чуйскай вобласці
| перыядпачатак_4 = 1997
| перыядканец_4 = 2000
| папярэднік_4 = Фелікс Шаршэнбаевіч Кулаў
| пераемнік_4 = Тайчубек Касымавіч Касымаў
| партыя = «Народны рух Кыргызтана» (з 2004)
| дата нараджэння = 1.08.1949
| месца нараджэння = 
| грамадзянства = 
| адукацыя =  
| прафесія = Інжынер-электрык
| веравызнанне = Іслам, суніцкага толку
| раса = мангалоідная
| у шлюбе =Таццяна Васільеўна Пятрова
| бацька =Салы Бакіеў
| дзеці = **сыны:** Марат, Максім (ад афіцыйнага шлюбу) і двое малалетніх дзяцей (хлопчык і дзяўчынка) ад неафіцыйнага шлюбу
| узнагароды =
{

}
{
  40px|Медаль «15 гадоў вываду савецкіх войскаў з Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан»|link=Медаль «15 гадоў вываду савецкіх войскаў з Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан»|border
}
}}

**Курманбек Саліевіч Бакіеў** (; , Масадан, Джалал-Абадская вобласць, Кіргізская ССР) — кіргізскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, лідар палітычнага блока «Народны рух Кыргызстана» (з 2004), прэм’ер-міністр Кіргізіі (2000—2002 і 2005), прэзідэнт Кыргызстана (з 2005 па 2010 год).

19 красавіка 2010 адхілены ад улады прэзідэнт Кыргызстана Курманбек Бакіеў разам з сям’ёй прыбыў у Мінск па асабістым запрашэнні прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі.

8 мая 2010 К. Бакіеў аб’яўлены ў міждзяржаўны вышук на тэрыторыі СНД і ў міжнародны вышук па лініі Інтэрпола, як саўдзельнік ў масавых забойствах. У 2012 Ваенны суд Кыргызстана прызнаў Курманбека Бакіева вінаватым у здзяйсненні злачынстваў і прызначыў пакаранне ў выглядзе 24 гадоў пазбаўлення волі ў сукупнасці з канфіскацыяй маёмасці і адбываннем пакарання ў калоніі ўзмоцненага рэжыму.

## Гл. таксама 
* Цюльпанавая рэвалюцыя
* Рэвалюцыя ў Кыргызстане, 2010

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт    

Катэгорыя:Прэзідэнты Кыргызстана
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Кыргызстана
Катэгорыя:Дэпутаты Жагорку Кенеша
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Палітыкі-эмігранты
Катэгорыя:Зрынутыя прэзідэнты
Катэгорыя:Імігравалі ў Беларусь з Кыргызстана
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Дружбы народаў (Беларусь)
Colt SSP

Пісталет **Colt SSP** (*Stainless Steel Pistol*) быў распрацаваны ў канцы 1960-х — пачатку 1970-х гадоў, першы прататып меў пазначэнне Colt M1971 Double Action pistol. Аднак затым усе працы па гэтым пісталеце былі спыненыя, і аб ім успомнілі толькі ў 1977 годзе, калі ВПС ЗША пачалі першы конкурс на новы 9 мм пісталет для Узброеных Сіл ЗША. Тады фірма Colt і прадставіла на конкурс 9 мм пісталет Colt SSP, які з’яўляўся развіццём сістэмы М1971. Пісталет Colt SSP удзельнічаў у некалькіх этапах конкурсу ХМ9 (выйгранага ў 1985 годзе італьянскім пісталетам Beretta 92F), аднак ён паказаў сябе не з самага лепшага боку, так што ў выніку кампанія Colt добраахвотна зняла SSP з выпрабаванняў. Што дзіўна, фірма Colt так і не паспрабавала вывесці пісталет SSP на камерцыйны рынак, хоць у сярэдзіне 1970-х гадоў такі пісталет меў бы нядрэнныя перспектывы. Зрэшты, гэта была далёка не адзіная з памылак кіраўніцтва фірмы Colt, якія ледзь не прывялі гэтую некалі легендарную кампанію да банкруцтва ў канцы 1990-х.

Пісталет Colt SSP меў канструкцыю, практычна цалкам выкананую з нержавеючай сталі. Аўтаматыка выкарыстоўвала схему з кароткім ходам ствала і цвёрдым замыканнем па тыпе Browning High Power. Ударна-спускавы механізм курковы, самаўзводны, выкананы ў выглядзе адзінага модуля, які вымаецца з рамкі пры разборцы. Ручныя засцерагальнікі размешчаныя на абодвух баках засаўкі. Магазіны двухрадковыя, ёмістасцю 15 патронаў.

## Спасылкі 
* world.guns 

Катэгорыя:Пісталеты
Катэгорыя:Colt
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Tanki

**«Tanki»** () — альбом беларускага рок-гурта «Neuro Dubel», запісаны ў 2004 годзе на студыі «ОСМОС». Песня «Гузік» ў 2009 годзе трапіла і на складанку «Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New». У буклеце да кампакт-дыску альбома Аляксандр Кулінковіч тлумачыць, што песня «Папаў» згодна з правіламі беларускай мовы павінна была б называцца «Патрапіў», але *«ня ўсё ў нашых песьнях вызначаецца літаратурнай пісьменнасцю тэксту»*. 

## Змест 
## Выканаўцы 
* Аляксандр Кулінковіч
* Віталь Абрамовіч
* Яўген Броўка
* Юрый Навумаў
* Уладзімір Сахончык
* Андрэй Сцепанюк

## Удзельнікі 
* Трамбіцкі Канстанцін — дуда
* Аляксандр Хаўкін — скрыпка, губны гармонік
* Алег Хаменка, Лявон Вольскі — дадатковы спеў
* Віталь Абрамовіч — акардэон

## Спасылкі 
* Tanki на Яндекс.Музыка

Катэгорыя:Альбомы Neuro Dubel
Катэгорыя:Альбомы 2004 года
Давід Сарноў

**Даві́д Сарно́ў** (, ; , Узляны, Ігуменскі павет, Мінская губерня, цяпер Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — ) — амерыканскі сувязіст і бізнесмен беларускага яўрэйскага паходжання, адзін з заснавальнікаў радыё- і тэлевяшчання ў ЗША.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў мястэчку Узляны Ігуменскага павета Мінскай губерні (цяпер вёска Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці) у яўрэйскай сям’і Абрама і Ліі Сарновых. У 1900 годзе Давід Сарноў эміграваў у ЗША.

З 1906 года працаваў у «Кампаніі бесправаднога тэлеграфа Марконі» (Нью-Ёрк). 14 красавіка 1912 года прыняў радыётэлеграму аб крушэнні лайнера «Тытанік» і трое сутак падтрымліваў сувязь з выратавальнікамі.

З 1919 года працаваў у Радыёвяшчальнай карпарацыі Амерыкі (RCA), з 1922 года — віцэ-прэзідэнтам, з 1930 года — прэзідэнтам, у 1947—1970 гадах — старшынёй савета дырэктараў. У 1926 годзе заснаваў Нацыянальную радыёвяшчальную кампанію (NBC). 3 пачатку 20-ых гадоў з’яўляўся саветнікам 10 прэзідэнтаў ЗША.

Давід Сарноў арганізаваў рэгулярнае тэлевяшчанне ў ЗША (з 1939 года). Пад яго кіраўніцтвам створана сістэма каляровага тэлебачання, сумяшчальная з чорна-белай (1949), зроблены запіс тэлеперадачы на магнітную відэастужку (1956), зняты першы тэлевізійны мастацкі фільм (1964).

Удзельнічаў у стварэнні сістэм касмічнай сувязі, камп’ютарызацыі ЗША. Міжнародны інстытут інжынераў-электрыкаў заснаваў прэмію яго імя за дасягненні ў галіне электронікі (1959).

Давід Сарноў быў ганаровым доктарам Калумбійскага, Нью-Ёркскага і іншых універсітэтаў, брыгадным генералам (1944).

Пахаваны ў маўзалеі на могілках Кенсіка ў Вальхале (штат Нью-Ёрк).

## Галерэя 

Файл:1 David Sarnoff 800.jpg|Маўзалей на могілках Кенсіка.
Файл:Albert Einstein with engineers and scientists - RCA radio station - Hagley Archives - restoration1.jpg
Файл:David Sarnoff 1956 (cropped).jpg
Файл:David Sarnoff 1956.jpg
Файл:David Sarnoff becomes brigadier general 1945.jpg
Файл:David Sarnoff with RCA videotape machine 1954.jpg
Файл:Sarnoff RCA videotape recorder 1954.jpg

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Біяграфія Давіда Сарнова  Мар’іна Горка on-line

Катэгорыя:Прадпрымальнікі ЗША
Бітва пад Мсціславам (1386)

**Мсціслаўская бітва** адбылася 29 красавіка 1386 г.

Ва ўмовах унутрыпалітычнай барацьбы ў ВКЛ вялікі князь смаленскі Святаслаў Іванавіч падтрымаў Андрэя Альгердавіча, спадзеючыся вярнуць страчаны раней Мсціслаў.

18 красавіка 1386 г. Святаслаў Іванавіч аблажыў Мсціслаў, аднак узяць горада не здолеў. 29 красавіка падышло вялікалітоўскае войска на чале з Свідрыгайлам, Карыбутам, Лугвенам і Вітаўтам. Бітва адбылася на рацэ Віхры, вялікалітоўскае войска перамагло, Святаслаў Іванавіч загінуў у бітве.

Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы XIV стагоддзя
Катэгорыя:Бітвы рускіх княстваў
Катэгорыя:Бітвы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Бітвы ў Беларусі
Катэгорыя:Падзеі 29 красавіка
Катэгорыя:Красавік 1386 года
Катэгорыя:Гісторыя Мсціслава
Катэгорыя:1386 год у Еўропе
Карыбут Альгердавіч

**Карыбу́т Альгердавіч**, у хрышчэнні **Дзмітрый** (каля 1350 — пасля 1404) — князь з дынастыі Гедзімінавічаў.

## Імя 
Імя Карыбут — з шэрагу старабалцкіх (старалітоўскіх) двухасноўных імёнаў, што дайшлі з індаеўрапейскай старажытнасці.

Першая аснова імені — *Kar*-, ад літ. *karas* «вайна» (яе таксама бачым у імёнах Карыят, Карыгайла і інш.). Аснова бытавала і ў прусаў (імя *Karioth*), так жа сама вытлумачвалася (пруск. **karias* «войска»). Далей ідзе напрамую да індаеўрапейскага **koro-s* «вайна».

Аснова *But*- у літоўскім іменніку ўтварае больш за сто антрапонімаў, яна таксама была адна з самых прадуктыўных у старапрускім іменніку. Яе звязваюць з літ. *būti*, пруск. *būton* «быць; жыць», літ. *butas*, пруск. *buttan* «дом», далей з індаеўрапейскім **bhŏu-, *bhū*- «быць, жыць».

Укладзеныя ў імя, гэтыя дзве асновы адлюстроўвалі каштоўнасці раннелітоўскага княска-ваярскага асяроддзя: «вайна» і «дом» як сям’я, найменшая сацыяльная адзінка (затым ішлі *Vaiš-* вёска і *Taut-* народ-племя).

Праз аснову *Kar*- імя Карыбута перагукалася з іменем іншага Альгердавага сына Карыгайлы. У сваю чаргу імя Карыгайлы праз аснову *Gail-* перагукалася з імёнамі яго братоў Ягайлы, Скіргайлы, Швітрыгайлы (Свідрыгайлы). Гэта можа сведчыць, што ў вялікакняскай сям’і пры імянаданні свядома практыкавалі вар’іраванне асноў для падтрымання цэльнасці і стабільнасці роду.

## Біяграфія 
Трэці сын вялікага князя літоўскага Альгерда і яго другой жонкі, цвярской княжны Ульяны Аляксандраўны.

Упершыню згадваецца пад 1382 годам, калі разам з братамі Ягайлам, Скіргайлам і іншымі падпісаў дагавор з крыжакамі на Дубісе. У 1386 годзе ў Луцку прысягнуў польскаму каралю Ягайлу, пры гэтым назваў сябе гаспадаром і спадкаемцам Наваградка. Ахвяраваў Лаўрышаўскаму манастыру вёску Морына з аднайменным возерам, у прыпісцы на 1-м аркушы Лаўрышаўскага евангелля названы вялікім князем. У 1390 годзе дапамог Ягайлу пры аблозе Гродна, за гэта атрымаў у дзяржанне Ліду. Адмовіўся прысягаць Вітаўту як вялікаму князю літоўскаму, у 1392 годзе разбіты яго войскам каля Дакудава (Лідскі павет), зачыніўся ў Наваградку, пасля штурму горада ўзяты ў палон з жонкай і дзецьмі. Адпушчаны дзякуючы заступніцтву цесця, разанскага князя Алега Іванавіча, але страціў Наваградскае княства. Неўзабаве памірыўся з Вітаўтам, удзельнічаў у яго паходах. Апошні раз згадваецца пад 1404 годам як удзельнік паходу на Смаленск. Быў жанаты з Настассяй, дачкой разанскага князя Алега Іванавіча, у гэтым шлюбе нарадзіліся сыны Іван, Жыгімонт, Фёдар і дочкі Настасся, Алена і Марыя.

У гістарыяграфіі часта блытаюць Карыбута і яго брата Дзмітрыя Альгердавіча. Некаторыя даследчыкі лічаць Карыбута князем Ноўгарада-Северскага (сучасная Украіна).

## Гл. таксама 
* Карыбутавічы
* Герб «Карыбут»

## Літаратура 
* *Барэйша Юрый*. Княжанне Дзмітрыя-Карыбута ў Новагарадку (1382—1393 гг.) па сведчаннях прасапаграфіі і нумізматыкі. — Мінск: УП «Энцыклапедыкс», 2021. — 640 с., іл.

Катэгорыя:Альгердавічы
Карыбутавічы

**Карыбу́тавічы** — вялікалітоўскі княжацкі род герба «Пагоня»; адгалінаванне Гедзімінавічаў. Паходзяць ад восьмага сына вялікага князя Альгерда (трэцяга ад Ульяны Цвярской) Карыбута. Князь Карыбут меў сыноў Івана (згадваецца ў 1431), Жыгімонта і Фёдара.

## Гл. таксама 
* Герб «Карыбут»
Карыбут (герб)

**«Карыбу́т»** — прыватнаўласніцкі герб у ВКЛ, якім карысталіся князі Збаражскія, Вішнявецкія, Парэцкія, Варанецкія і некаторыя шляхецкія роды.

## Гісторыя 
Герб паходзіць ад пашыранай на прыватных пячатках ВКЛ выявы крыжа, часам крыж відазмяняўся дадаткам новых элементаў. На пячатцы кн. Федзькі Іванавіча Нясвіцкага пры дакументах 1434 змешчана выява крыжа з перакрэсленымі канцамі і маладзіком рагамі ўбок замест ніжняга канца крыжа. Яго ўнукі Сямён і Васіль Васілевіч Збаражскія на пячатках пры дакументах 1461 мелі вьювы простага крыжа з маладзіком рагамі ўніз і крыжа з перакрэсленымі канцамі, падобным маладзіком і 6-прамянёвай зоркай. Апошні варыянт замацаваўся ў 17 ст. як герб «Карыбут» (ад імя князя Карыбута, якога Вішнявецкія лічылі сваім родапачынальнікам). У час знаходжання на троне Рэчы Паспалітай Міхала Вішнявецкага (1669—1673) герб «Карыбут» ужываўся ў дзяржаўнай сімволіцы як элемент на вялікай і малой пячатках ВКЛ. Выява «Карыбута» разам з гербам Радзівілаў «Тромбы» змешчана на галоўным фасадзе Нясвіжскага палацу (яго будаўнік М. К. Радзівіл Сіротка быў жанаты з Э. Я. Вішнявецкай).

## Апісанне 
У блакітным полі выява сярэбранага крыжа з перакрэсленымі канцамі, замест ніжняга канца — залатыя маладзік рагамі ўніз і 6-прамянёвая зорка. Клейнод шляхецкага варыянта герба — над прылбіцай з каронай тры страусавыя пёры. Існуюць варыянты герба з чырвоным полем, залатым крыжам, 5 пёрамі і інш.. 

## Спасылкі 
* 
* «Polish Armorial Middle Ages to 20th Century», Tadeusz Gajl, Gdańsk-2007 r. 

Карыбут
Морына

**Мо́рына** (, ) — аграгарадок у Беларусі, у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Іўеўскага сельсавета.

## Геаграфія 
За 10 км на паўднёвы захад ад Іўя, за 148 км ад Гродна, за 19 км ад чыгуначнай станцыі Гаўя, каля Нёмана.

## Гісторыя 
У канцы XIV стагоддзя навагрудскі князь Карыбут Альгердавіч даў Морына з возерам Лаўрышаўскаму манастыру.

У XVII стагоддзі ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводства. У 1739 годзе ў Іўеўскай парафіі, уласнасць Навасельскага. У XIX — пачатку ХХ стагоддзяў вёска ва Уселюбскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.

Да 2017 года Морына было цэнтрам Морынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* 1885 год — 660 жыхароў, 57 двароў.
* 1897 год — 854 жыхары, 133 двары.
* 1921—1939 гады — 671 жыхар, 130 двароў.
* 1970 год — 945 жыхароў.
* 1999 год — 524 жыхары, 253 двары.

## Славутасці 
* Каля паселішча знаходзіцца стаянка эпохі мезаліту (VIII—V тысячагоддзі да н.э.), з 0,3 км ад заходняй ускраіны паселішча ва ўрочышчы Стрыйнава — .
* Свята-Троіцкая царква (пачатак ХХ стагоддзя; 1865) — .

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Іўеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Іўеўскага раёна
М15 General Officers model

**М15 General Officers model** — пісталет распрацаваны ў 1972 годзе на аснове Colt M1911 «Commander», прыняты на ўзбраенне ў ЗША для вышэйшага афіцэрскага і генеральскага складу Войска і Флота ЗША.

Канструкцыйна гэты пісталет вельмі падобны на M1911A1 за выключэннем карацейшага ствала і меншай пачатковай хуткасці кулі.

## Глядзі таксама
* Arsenal 

Катэгорыя:Самазарадныя пісталеты ЗША
Фёдар Карыбутавіч

**Фёдар Карыбутавіч** (каля 1390 — пасля 1440) — князь з роду Карыбутавічаў.

Сын Карыбута Альгердавіча. Упамінаецца з 1422. У бітве пад Вількамірам змагаўся на баку Свідрыгайлы, трапіў у палон. Генеалагічная традыцыя канца 16-17 ст. лічыла яго родапачынальнікам князёў Збаражскіх і Вішнявецкіх, у сувязі з чым іх радавы герб меў назву «Карыбут». Аднак звесткі пра сыноў Фёдара адсутнічаюць. Меў дачок, з іх Васіліса была жонкай кн. Льва Талочкі, Марыя — кн. Фёдара Варатынскага, Ганна каля 1445 выйшла замуж за Пятра Мантыгірда, аддаўшы ў пасаг бацькоўскі маёнтак Лоск.

У пачатку 20 ст. Ю. Пузына распачаў доўгачасовую дыскусію аб тоеснасці Фёдара Карыбутавіча князю Федку Несвіцкаму, уласна продку Збаражскіх і Вішнявецкіх. Гэтая легендарная тоеснасць была адкінутая генеолагамі 19 ст., аднак пасля публікацый Пузыны зноў атрымала некаторую колькасць прыхільнікаў.

## Літаратура 
* Карыбутавічы // ЭГБ, Т.4, — Мн., 1997.

Катэгорыя:Карыбутавічы
Б’ёрн Ульвэус

**Б’ёрн Крысціян Ульвэус** (; нар. , , Швецыя) — шведскі спявак, музыкант, кампазітар. Адзін з заснавальнікаў квартэта **ABBA**.

## Дыскаграфія 
Альбомы, зборныя пласцінкі і кампакт-дыскі Б’ёрна Ульвэуса і Бэні Андэрсана:

* 1970 — Lycka
* 1984 — CHESS
* 1984/1988 — Chess Pieces (зборная пласцінка)
* 1988 — Chess Original Broadway Cast Recording
* 1994 — Chess In Concert (канцэртны двайны кампакт-дыск)
* 1996 — Kristina Fran Duvemala (каробка з 3 кампакт-дыскаў)
* 1998 — Fran Waterloo Till Duvemala (канцэртны кампакт-дыск)
* 1999 — 16 Favoriter ur Kristina Fran Duvemala (зборны кампакт-дыск)
* 2002 — Chess Pa Svenska (двайны кампакт-дыск)

Катэгорыя:ABBA
Катэгорыя:Музыканты Швецыі