Паўлаўскае ваеннае вучылішча

**Па́ўлаўскае вае́ннае вучы́лішча** ()&nbsp;— пяхотнае ваеннае вучылішча Расійскай імперыі, якое існавала ў Пецярбургу да лістапада 1917 года.

Гісторыя вучылішча ўзыходзіць да Гатчынскага сіроцкага дома (заснаваны ў 1794 годзе), які пасля шэрагу пераўтварэнняў стаў Імператарскім ваенна-сіроцкім домам (1798), а затым Паўлаўскім кадэцкім корпусам (1829). У 1863 годзе на базе спецыяльных класаў корпуса было створана 1-е ваеннае Паўлаўскае вучылішча, перайменаванае ў 1894 годзе ў Паўлаўскае ваеннае вучылішча.

Свята вучылішча адзначалася , храмавае свята&nbsp;—  (дзень памяці святых Канстанціна і Алены).

## Гісторыя 
Вучылішча было створана ў жніўні 1863 года па ўказе імператара Аляксандра II са спецыяльных класаў Паўлаўскага кадэцкага корпуса. Яно атрымала сцяг корпуса, а таксама будынак і архіў 1-га кадэцкага корпуса. Першым начальнікам стаў генерал-маёр П.&nbsp;С.&nbsp;Ванноўскі.

Навучанне доўжылася два гады. Штат складаў 300 юнкераў (батальён з 4 рот), з 1882 года павялічаны да 400. У вучылішча прымаліся выпускнікі кадэцкіх карпусоў і іншых сярэдніх навучальных устаноў.

Вывучаліся тактыка, ваенная гісторыя, артылерыя, фартыфікацыя, тапаграфія, заканадаўства, Закон Божы, мовы, механіка, хімія. Летнія лагеры праходзілі ў Красным Сяле.

Выпускнікі падзяляліся на 3 разрады:
* 1-ы разрад&nbsp;— выпускаліся падпаручнікамі з годам старшынства, лепшыя прыкамандзіроўваліся да гвардыі.
* 2-і разрад&nbsp;— выпускаліся падпаручнікамі без старшынства.
* 3-і разрад&nbsp;— пераводзіліся ў войска унтэр-афіцэрамі з правам на атрыманне афіцэрскага чына праз 5 месяцаў.

Юнкеры і выпускнікі вучылішча мелі мянушку «паўлон».

З пачаткам Першай сусветнай вайны вучылішча перайшло на паскораную (4-месячную) падрыхтоўку, штат павялічыўся да 1000 юнкераў.

За 50 гадоў існавання вучылішча падрыхтавала 7730 афіцэраў. 52 выпускнікі сталі кавалерамі ордэна Святога Георгія. Да 1913 года чвэрць афіцэраў Генеральнага штаба складалі «паўлаўцы».

У кастрычніку 1917 года вучылішча было акружана салдатамі і чырвонагвардзейцамі і раззброена. Камандны састаў на чале з начальнікам генералам Мельнікавым быў арыштаваны. 6 лістапада 1917 года вучылішча было расфарміравана.

## Размяшчэнне 
З 1856 года Паўлаўскі кадэцкі корпус знаходзіўся ў будынку казарм Дваранскага палка на Вялікай Спаскай вуліцы (цяпер вуліца Чырвонага Курсанта, 21). Будынак быў узведзены ў 1833—1837 гадах архітэктарам А.&nbsp;Я.&nbsp;Штаўбертам.

З 1864 па 1887 год вучылішча размяшчалася на Васільеўскім востраве ў будынках 1-га кадэцкага корпуса (побач з Меншыкаўскім палацам). У 1887 годзе яно вярнулася на Петраградскую старонку ў будынак былога Дваранскага палка.

## Сімволіка 
23 снежня 1898 года вучылішчу быў падараваны юбілейны сцяг узору 1883 года: белае палотнішча з чырвонай каймой, выявай святых Канстанціна і Алены і вензелем Мікалая II.

Нагрудны знак, зацверджаны ў 1898 годзе, уяўляў сабой злучаныя вензелі імператараў Паўла I і Мікалая II у вянку з дубовага і лаўровага лісця.

## Начальнікі вучылішча 
* Пётр Яўстаф'евіч Веймарн (1798—1805)
* Фёдар Іванавіч Ген (1805—1814)
* Мікіта Васільевіч Арсеньеў (1815—1828)
* Карл Фёдаравіч Клінгенберг (1828—1847)
* Уладзіслаў Піліпавіч Клюпфель (1843—1847)
* Пётр Аляксандравіч Языкоў (1847—1851)
* Ота Іванавіч Мейнандэр (1851—1861)
* Пётр Сямёнавіч Ванноўскі (1861—1868)
* Аляксандр Васільевіч Прыгароўскі (1868—1879)
* Васіль Пятровіч Акімаў (1879—1886)
* Сцяпан Васільевіч Рыкачоў (1886—1890)
* Леанід Мацвеевіч Дзямбоўскі (1890—1897)
* Людвіг Людвігавіч Драке (1897—1899)
* Мікалай Паўлавіч Шацілаў (1899—1901)
* Мікалай Васільевіч Дубасаў (1901—1905)
* Сяргей Сямёнавіч Хабалаў (1905—1914)
* Іван Іванавіч Вальберг (1914—1917)
* Дзмітрый Антонавіч Мельнікаў (1917)

## Вядомыя выпускнікі 
* Аляксей Інакенцьевіч Антонаў&nbsp;— генерал арміі, начальнік Генштаба Чырвонай Арміі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
* Аляксей Мікалаевіч Курапаткін&nbsp;— генерал ад інфантэрыі, ваенны міністр Расійскай імперыі.
* Раман Фёдаравіч Унгерн фон Штэрнберг&nbsp;— генерал-лейтэнант, дзеяч Белага руху на Далёкім Усходзе.
* Міхаіл Гардзеевіч Драздоўскі&nbsp;— генерал-маёр, адзін з арганізатараў Белага руху на Поўдні Расіі.
* Пётр Мікалаевіч Красноў&nbsp;— генерал ад кавалерыі, пісьменнік і публіцыст, атаман Усевялікага Войска Данскога.
* Якаў Аляксандравіч Слачшоў&nbsp;— генерал-лейтэнант, актыўны ўдзельнік Белага руху ў Крыме.
* Міхаіл Міхайлавіч Зошчанка&nbsp;— пісьменнік-сатырык (выпуск 1915 года).
* Сямён Якаўлевіч Надсан&nbsp;— паэт.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Исторический очерк Павловского военного училища, Павловского кадетского корпуса и Императорского военно-сиротского дома. 1798-1898 гг.. — СПб., 1898.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Паўлаўскае ваеннае вучылішча
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1829 годзе
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, расфарміраваныя ў 1917 годзе
Катэгорыя:Ваенныя навучальныя ўстановы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Санкт-Пецярбурга