open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Каці Эдфельд

**Агі Катарына Эдфельд** (; нар. 29 сакавіка 1950 года, Еўле, Швецыя) — шведская акторка, рэжысёр і сцэнарыст. Таксама вядомая як Каці Эдфельд.

## Творчасць 
Каці Эдфельд пачала сваю кінакар’еру з ранняга дзяцінства. З 1966 года яна працавала ў Шведскай кінастудыі памочнікам рэжысёра Уле Хельбума. Тады ў яе абавязкі ўваходзілі пошукі дзяцей-акцёраў для фільмаў. Каці пачала сваю кар’еру ў шведскім кіно з ролі Лізы ў двух экранізацыях Уле Хельбума Alla vi barn i Bullerbyn («Усе мы — дзеці з Булербю» Астрыд Ліндгрэн) 1960—1961 гг.

Крыху пазней яна паспрабавала стаць перад камерай у якасці актрысы ў невялікай ролі ў «Закаханай пары» Май Цэтэрлінг (1964) і ў «Тут у цябе ёсць жыццё» (1966) Яна Троэла. Але менавіта за камерай ёй спадабалася больш за ўсё.

Яна таксама працавала памочнікам рэжысёра ў фільмах Таге Даніэльсана Bröderna Lejonhjärta («Браты — Львінае сэрца», 1977) і Ronja Rövardotter (1984), а таксама рэжысёрам і памочнікам рэжысёра ў двух фільмах Ласэ Хальстрома «Булербю», знятых у сярэдзіне 1980-х.

Пазней, у 90-х гадах, Каці становіцца незалежным рэжысёрам, а таксама прыдумвае сцэнарыі да сваіх кінакарцін. Каці дэбютавала як кінарэжысёр ў тэлефільме «Мімі» (1988). Большасць яе работ — гэта дзіцячыя фільмы. 

У 2007 годзе была ўзнагароджана прэміяй «Мытнік Эдэра» за вялікі ўклад у дзіцячыя фільмы Швецыі. Увечары таго ж дня Каці ўзнагародзілі прэміяй «Лепшы рэжысёр» фільма «Дзеці ўскраін». Лепшымі фільмамі прызнаны: «Дзеці ўскраін», «Новыя прыгоды дзяцей з Булербю», а таксама «Ева і Адам — Чатыры дня нараджэння і адно фіяска». Дачка Каці — Тувэ Эдфельд — таксама актрыса.

## Спасылкі 
* https://www.imdb.com/name/nm0249188/
* https://24afisha.by/ru/other/names/17946

Катэгорыя:Кінарэжысёры Швецыі
Катэгорыя:Сцэнарысты Швецыі
Магаліншчына

**Магаліншчына** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на паўночны ўсход ад гарадской мяжы г. Смаленска, на правым беразе ракі Стабна. Насельніцтва — 871 жыхар (2007). Адміністрацыйны цэнтр Карахоткінскага сельскага паселішча.

## Спасылкі 
* Магалинщина/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Кіслыя (Смаленскі раён)

**Кіслыя** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 25 км на паўночны захад ад г. Смаленска, на левым беразе ракі Жараспея, за 11 км на ўсход ад аўтадарогі  Смаленск — Невель. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

9 студзеня 1909 года ў вёсцы нарадзіўся Герой Савецкага Саюза, падпалкоўнік Ігнат Паўлавіч Паўлючанкоў. Загінуў 21 кастрычніка 1943 года ў баі на поўдзень ад Мэлітопаля.

## Спасылкі 
* Кіслыя/Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Лашуціна (Смаленскі раён)

**Лашуціна** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 11 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 10 км на ўсход ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на беразе ракі Дняпро. За 3 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя  на лініі Смаленск — Рослаўль.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Новае Купрына

**Новае Купрына** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 121 жыхар (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 18 км на захад ад Смаленска, за 4 км на поўдзень ад аўтамагістралі , на паўночным беразе возера Купрынскае. Чыгуначная станцыя *Купрына* на лініі Смаленск — Віцебск. Уваходзіць у склад Гнёздаўскага сельскага паселішча.

## Спасылкі 
* Куприно / Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Лубня (Смаленскі раён)

**Лубня** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 549 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 10 км на паўднёвы захад ад г. Смаленска, ля аўтадарогі  (Смаленск — Чырвоны — Гусіна). Уваходзіць у склад Хохлаўскага сельскага паселішча. Газіфікавана.

## Эканоміка 
Асфальтабетонны завод, электрападстанцыя, сельгаспрадпрыемствы, крамы, школа, дзіцсад і гд.

## Спасылкі 
* Лубня / Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Мошчынкі

**Мошчынкі** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 769 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 19 км на поўнач ад г. Смаленска, за 2 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Холм — Дзямідаў. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча. Аўтобуснае паведамленне са Смаленскам. Вуліцы: Лясная, Садовая, Фермерская. «Жукоўскі псіханеўралагічны інтэрнат з адасобленым спецаддзяленнем». Аддзяленне міліцыі.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У чэрвені 1967 года загадам камітэта па сацыяльным развіцці ўтвораны дом — інтэрнат для састарэлых. Пазней ён пераназваны ў псіханеўралагічны інтэрнат з адасобленым спецаддзяленнем. А распараджэннем Губернатара Смаленскай вобласці ад 23.12.2010 г. створана ўжо смаленская абласная дзяржаўная аўтаномная ўстанова «Жукоўскі псіханеўралагічны інтэрнат з адасобленым спецаддзяленнем». Цяпер гэта буйная, сучасная, стацыянарная медыка-сацыяльная ўстанова, разлічаная на 560 месцаў. 

## Спасылкі 
* Мощинки / Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Міціна (Смаленскі раён)

**Міціна** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 81 жыхар (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй вобласці за 6 км на ўсход ад Смаленска, на ўсход ад чыгуначнай станцыі *Саколья Гара* на лініі Смаленск — Рослаўль. Уваходзіць у склад Козінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

## Славутасці 
* Курганная група (20 курганоў вышынёй да 2,3 м) на захад ад вёскі. Насыпаны крывічамі у XI стагоддзі. 
* Разбураная царква Спасу Ператварэння (1795 года пабудовы)

## Спасылкі 
* Міціна / Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Друя (гміна)

**Гміна Друя** (, таксама ) — колішняя вясковая гміна, якая існавала да 1939 года ў Навагрудскім ваяводстве, Віленскай зямлі, Віленскім ваяводстве Польскай Рэспублікі (цяпер тэрыторыя Беларусі). Сядзіба размяшчалася ў Друі (2453 жых. у 1921 годзе.

У самым пачатку міжваеннага перыяду гміна Друя ўваходзіла ў склад Дзісенскага павета Навагрудскага ваяводства. 13 красавіка 1922 года гміна разам з астатнім Дзісенскім паветам была ўключана ў склад Віленскай зямлі, ператворанай 20 студзеня 1926 года ў Віленскае ваяводства. 1 студзеня 1926 года гміна з Дзісенскага павета перададзена ў склад Браслаўскага павета таго ж ваяводства. Гміна Друя была адной з 7 гмін, размешчаных на граніцы з Латвіяй.

У лістападзе 1939 года павет уключаны ў склад БССР, скасаваны 15 студзеня 1940 года разам з гмінамі.

Катэгорыя:Гміны Дзісенскага павета
Катэгорыя:Гміны Браслаўскага павета
Брызгліна еўрапейская

**Брызгліна еўрапейская** (*Euonymus europaeus*) — лістападны куст сямейства брызглінавых. Народныя назвы: *браздзельнік, бразгуліна, бруслён, гіржамяліна, сухалеснік*. 

## Апісанне 
Куст вышынёй 2—5 м, з гладкімі зялёнымі тупачатырохграннымі галінкамі, па гранях з бурымі акаркавелымі рэбрамі. Лісце простае, суцэльнае, адваротнаяйцападобнае або падоўжана-эліпсоіднае, цёмна-зялёнае, злёгку скурыстае, з гладкім краем. Кветкі жаўтавата-зялёныя, у 2—5-кветкавых паўпарасоніках. Каробачкі шара-грушападобныя. Насенне белае з аранжавымі прынасеннікамі.

## Пашырэнне 
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы, ва ўмераных абласцях Заходняй Азіі, на Каўказе.
На тэрыторыі Беларусі сустракаецца на паўночна-ўсходняй мяжы суцэльнага пашырэння. Ценевынослівая расліна, мезафіт і эўтроф. Расце ў шыракалістых і мяшаных лясах, у зарасніках хмызняку па далінах рэк і схілах яроў. Цвіце ў чэрвені, плады выспяваюць у верасні.

## Выкарыстанне 
Плады з ванітоўнымі і слабільнымі ўласцівасцямі выкарыстоўваюцца ў медыцыне.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* *Euonymus europaea* L. — Бересклет европейский // ИАС «ООПТ России» 

Катэгорыя:Брызглінавыя
Катэгорыя:Кусты
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Рудэнка

**Рудэнка** — прозвішча і тапонім.

## Прозвішча 
* Алена Мікалаеўна Рудэнка (нар. 1961) — мовазнавец.
* Аляксандр Іванавіч Рудэнка (нар. 1937) — вучоны, эканаміст.
* Бэла Андрэеўна Рудэнка (нар. 1933) — спявачка і педагог.
* Віктар Пятровіч Рудэнка (нар. 1950) — беларускі ўрач і арганізатар аховы здароўя.
* Дар’я Дзмітрыеўна Рудэнка (нар. 2000) — беларуская плыўчыха.
* Іван Пятровіч Рудэнка (нар. 1939) — спявак.
* Ларыса Архіпаўна Рудэнка (1918—1981) — спявачка.
* Сяргей Ігнатавіч Рудэнка (1904—1990) — маршал авіяцыі, Герой Савецкага Саюза.
* Таццяна Аляксееўна Рудэнка (нар. 1953) — мастачка дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
* Юрый Васілевіч Рудэнка (нар. 1953) — мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
* Яўгенія Уладзіміраўна Рудэнка (1929—2010) — вучоны ў галіне лугаводства.

## Тапонім 
### Украіна 
* Рудэнка — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці.
* Рудэнка — вёска ў Ямпільскім раёне Сумскай вобласці.
Ірма Юхансан

**Ірма Юхансан**, у замужжы **Эберг** (; нар. , Калікс) — шведская лыжніца, алімпійская чэмпіёнка, прызёрка чэмпіянату свету.

На Алімпіядзе-1956 у Карціна-д’Ампеца заваявала бронзу ў эстафетнай гонцы, а таксама заняла 7-е месца ў гонцы на 10 км.

На Алімпіядзе-1960 у Скво-Вэлі стала алімпійскай чэмпіёнкай у эстафеце, у якой бегла першы этап і завяршыла яго на першым месцы з адрывам у 40 секунд ад бліжэйшага пераследніка — зборнай Польшчы, на наступных этапах шведкі захавалі лідарства і заваявалі золата. У асабістай гонцы на 10 км Юхансан заняла 8-е месца.

На Чэмпіянаце свету-1958 у Лахці заваявала бронзавы медаль у эстафеце.

Катэгорыя:Лыжнікі Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лыжных гонках
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1956 года
Катэгорыя:Прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 1956 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1960 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 1960 года
РСБ-Груп

**«РСБ-Груп»** альбо **«Расійскія сістэмы бяспекі»** () — расійская прыватная ваенная кампанія, якая аказвае свае паслугі ў зонах вядзення баявых дзеянняў, высокай тэрарыстычная пагрозы, а таксама ў пірацкіх раёнах Індыйскага і Атлантычнага акіянаў.

З 2022 года кампанія знаходзіцца пад санкцыямі Канады і ЗША.

## Дзейнасць 
Кампанія займаецца:
* ваенным кансультаваннем;
* прававым і юрыдычным забеспячэннем;
* канкурэнтнай разведкай і аналітыкай;
* навучаннем і правядзеннем курсаў для супрацоўнікаў ахоўных і ваенных падраздзяленняў;
* узброенай аховай і абаронай марскіх грамадзянскіх судоў ад марскіх піратаў у Адэнскім, Гвінейскім заліве, Малакскім праліве і г. д.

## Удзел 
Супрацоўнікі кампаніі «РСБ-Груп» удзельнічалі ў размініраванні аднаго з найбуйнейшых цэментных заводаў Лівіі ў Бенгазі кампаніі Libyan Cement Company. Сума кантракту па звестках сродкаў масавай інфармацыі склала 10 млн долараў.

Паводле звестак ААН, падчас лівійскага канфлікту яе спецыялісты меркавана ажыццяўлялі абслугоўванне і рамонт ваеннай авіяцыі арміі фельдмаршала Халіфы Хафтара.

У жніўні 2020 года супрацоўнікі кампаніі адбілі напад на лівійскае пасольства ў Мінску. Пазней яны ўступілі ў канфлікт з дыпмісіяй і нават самі спрабавалі яе захапіць.

## Гл. таксама 
* Група Вагнера

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт кампаніі — **www.rsb-group.ru** 
Катэгорыя:Ваенныя кампаніі
Катэгорыя:Кампаніі Расіі
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 2005 годзе
Магда Юлін

**Магда Юлін**, у дзявоцтве **Маўрой** (, Францыя — , , Швецыя) — шведская фігурыстка, выступала ў жаночым адзіночным катанні. Чэмпіёнка Алімпіяды 1920 года.

Магда Юлін была дачкой французскага музычнага прадзюсара Эдуарда Маўроя. Сям’я пераехала ў Швецыю, калі Магдзе было сем гадоў. Яна ўдзельнічала ў чэмпіянаце свету толькі адзін раз у кар’еры, у 1913 годзе, і заняла тады шостае месца.

Калі Магда ўдзельнічала ў Алімпійскіх гульнях 1920 года, яна была на трэцім месяцы цяжарнасці.

Акрамя Алімпіяды Юлін таксама тройчы выйгравала чэмпіянаты Швецыі і двойчы чэмпіянаты Скандынаўскіх краін.

Магда Юлін мела двух сыноў, а апошнія гады жыцця правяла ў доме састарэлых у Стакгольме.
Карузіна (Смаленскі раён)

**Карузіна** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 101 жыхар (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 5 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 2 км на ўсход ад аўтадарогі  Арол — Віцебск. За 5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя  на лініі Смаленск — Рослаўль.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Грэта Юхансан

**Ганна Тэрэзія Маргарэт (Грэта) Юхансан** (;  — ) — шведская спартсменка, плыўчыха, заваявала залаты медаль на летніх Алімпійскіх гульнях 1912 года.

## Біяграфія 
Нарадзілася і вырасла ў Стакгольме. Яе бацька працаваў кансьержам. Грэта 7 гадоў вучылася ў «Klara folkskola», дзе лічылася добрай вучаніцай. З дзяцінства выяўляла цікавасць да плавання, у 1905 годзе атрымала дазвол на заняткі плавання ў стакгольмскім басейне «Strömbadet». Па скачках у ваду з трампліна трэніравалася ў Ліза Рэгнел, у 1908 годзе выйграла свае першыя спаборніцтвы па скачках з трампліна.

На летніх алімпійскіх гульнях 1912 года заняла першае месца на спаборніцтвах па скачках у ваду, стаўшы тым самым першай шведкай — залатым алімпійскім медалістам. Пасля перамогі яна ў 1913 годзе стала трэнерам па плаванні.

Грэта выйшла замуж за прафесійнага плыўца і трэнера Эрнста Брандстэна, які таксама ўдзельнічаў у Алімпійскіх гульнях-1912 і заняў 7-е месца, і разам з ім эмігравала ў ЗША, дзе ўнесла вялікі ўклад у развіццё водных відаў спорту.

У 1973 годзе Грэта Юхансан разам з мужам уключана ў Залу славы сусветнага плавання.

## Зноскі 
Катэгорыя:Плыўцы Швецыі
Катэгорыя:Скакуны ў ваду Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па скачках у ваду
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1912 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1912 года
Катэгорыя:Скакуны ў ваду на летніх Алімпійскіх гульнях 1912 года
Ганна Хасельборг

**Ганна Хассльборг** (; нар. , ) — шведская кёрлінгістка, чэмпіён Алімпійскіх гульняў сярод жанчын і чэмпіён свету сярод змешаных пар.

Ганна Хасельборг (чацвёрты і скіп жаночай зборнай каманды Швецыі) з камандай выйгралі жаночы турнір па кёрлінгу на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018, сталі сярэбранымі прызёрамі чэмпіянату свету 2018, а затым у пачатку наступнага сезону з чацвёртай спробы нарэшце выйгралі чэмпіянат Еўропы.

Катэгорыя:Кёрлінгісткі Швецыі
Катэгорыя:Чэмпіёны па кёрлінгу
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года
Катэгорыя:Удзельнікі зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Ганна Хог

**Ганна Маргрэт Хог** (, , Чэпінг, Вестманланд) — шведская лыжніца, алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў эстафеце, шматразовы прызёр чэмпіянатаў свету.

## Біяграфія 
Прозвішча пры нараджэнні — Ганна Хансан. Вырасла ў Эстэрсундзе. Пачатку спартыўную кар’еру ў 2003 годзе. У сезоне 2007—2008 выйшла на міжнародны ўзровень, заваяваўшы некалькі разоў месцы ў першай дзясятцы на этапах Кубка свету. 21 лістапада 2009 года ўпершыню ўзышла на подыум медалістаў на кубку свету ў складзе каманды па эстафеце. 20 снежня таго ж года зноў заняла трэцяе месца чэмпіянату свету, на гэты раз у гонцы на 15 кіламетраў. У пачатку 2010 года заваявала сярэбраныя алімпійскія медалі ў гонцы на 15 кіламетраў і ў камандным спрынце (разам з Шарлотай Кала).

## Зноскі 
Катэгорыя:Лыжнікі Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лыжных гонках
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года
Іда Інгемарсдотэр

**Іда Інгемарсдотэр** (швед. Ida Ingemarsdotter; нар.  года, Свег, Емтланд) — шведская лыжніца, алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў эстафеце, чэмпіёнка свету 2011 года ў камандным спрынце. Больш паспяхова выступае ў спрынце.

У Кубку свету Інгемарсдотэр дэбютавала ў 2004 годзе, у снежні 2009 года ўпершыню трапіла ў тройку лепшых на этапе Кубка свету, у камандным спрынце. Усяго на сённяшні момант мае 2 траплення ў тройку лепшых на этапах Кубка свету, па адным у асабістым і камандным спрынце. Лепшым дасягненнем Інгемарсдотэр у агульным выніковым заліку Кубка свету з’яўляецца 15-е месца ў сезоне 2009-10.

На Алімпіядзе-2010 у Ванкуверы, прыняла ўдзел у чатырох гонках: спрынт — 15-е месца, дуатлон 7,5 + 7,5 км — 41-е месца, эстафета — 5-е месца, мас-старт на 30 км — ня фінішавала.

За сваю кар’еру прымала ўдзел у 4 чэмпіянатах свету, на сусветным першынстве 2011 года выйграла ў пары Шарлот Кала класічны камандны спрынт, а таксама была другой у эстафеце.
Міхноўка (Смаленскі раён)

**Міхноўка** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на паўднёвы захад ад г. Смаленска, ля аўтадарогі  (Смаленск — Красны — Гусіна). Насельніцтва — 570 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Міхноўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

## Спасылкі 
* Михновка / Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Ліна Андэрсан

**Ліна Андэрсан** (; нар. ) — шведская лыжніца, алімпійская чэмпіёнка 2006 года, трохразовы прызёр чэмпіянатаў свету.

Вышэйшым дасягненнем Ліны Андэрсан з’яўляецца перамога на Алімпіядзе 2006 года ў Турыне ў камандным спрынце разам з Ганнай Дальберг, індывідуальным спрынце яна заняла 11 месца. Ліна Андэрсан з’яўлялася таксама членам зборнай каманды Швецыі на Алімпійскіх гульнях 2002 года ў Солт-Лэйк-Сіці.

На чэмпіянатах свету Ліна Андэрсан двойчы станавілася віцэ-чэмпіёнам: у 2005 годзе ў індывідуальным спрынце і 2009 годзе ў камандным спрынце. У 2009 годзе ў Ліберацы Ліна таксама стала бронзавым прызёрам у эстафеце 4 × 5 км.

На этапах Кубка свету ў актыве Ліны Андэрсан 2 перамогі ў індывідуальных спрынтарскіх гонках і адна ў складзе эстафеты.

Катэгорыя:Лыжнікі Швецыі
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года
Магатова

**Магатова** () — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 396 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 18 км на поўдзень ад Смаленска, за 12 км на захад ад аўтадарогі  Арол — Віцебск. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Аўтобуснае паведамленне са Смаленскам.

## Спасылкі 
* Моготово / Энцыклапедыя Смаленскай вобласці

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Біргіт Окесан

**Біргіт Окесан** (:  — ) — шведская танцорка і харэограф.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Мальмё ў 1908 годзе. Яе бацькамі былі будаўнік Нільс Окесан і Іда Окесан.

Вучылася танцу ў 1929—1931 гадах у Дрэздэне ў школе Мэры Вігман яна зрабіла ўражанне на выкладчыцу сваім танцам, а затым некалькі гадоў выступала разам з ёй. Пасля Германіі паехала навучацца ў Парыж. Па яе словах, яна хацела іншага ў мастацтве, хацела зразумець і адчуць магчымасці свайго цела. У 1934 годзе яна стварыла ўласную харэаграфію і выступіла з ёй у парыжскай Камеды Франсэз. Аднак сапраўднае прызнанне да яе прыйшло толькі ў 1951 годзе, калі яна выступіла з сольнымі танцамі, прычым адзін танцавальны нумар праходзіў у поўнай цішыні без музыкі. Гэта выступ выклікаў захапленне ў прэсе, і Біргіт стала адной з яскравых фігур у еўрапейскім танцы.

У 1950-х гг. працавала з Эрыкам Ліндэгренам і Карлам Блумдалем, ствараючы нумары выступленняў у Каралеўскай оперы ў Стакгольме. У асноўным яна стварала балеты, у тым ліку бліскучыя танцавальныя сцэны ў оперы Блумдаля «Аніяра» паводле паэмы «Аніяра» Хары Марцінсана. «Аніяра» стала авангардам у экспрэсіянісцкім танцы. У 1967 годзе пакінула Каралеўскую оперу і шмат падарожнічала ў пошуках сябе і новых ідэй. Пошукі глыбіннай сутнасці танца ў Еўропе нічога не далі і прывялі яе ў Афрыку. Тут яна сабрала калекцыю танцавальных масак розных афрыканскіх краін.

Шмат гадоў працавала харэографам і ўваходзіла ў лік лепшых харэографаў Швецыі. У 1996 годзе яна атрымала прыз «Stora priset» Шведскай акадэміі. У 1999 годзе ёй прысвоілі званне ганаровага доктара філасофіі Стакгольмскага ўніверсітэта.

Акрамя танцаў захаплялася разьбой па дрэве і ўдзельнічала ў шэрагу выстаў. Некаторыя яе работы захоўваюцца ў Гётэбаргскім музеі.

Памерла ў 2001 годзе ў Стакгольме. У 2008 годзе яе калекцыя танцавальных масак была перададзена этнаграфічнага музею Стакгольма і прадстаўлена на выставе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Харэографы Швецыі
Катэгорыя:Харэографы XX стагоддзя
Перніла Віберг

**Перніла Віберг** (, нар. , Норчэпінг) — шведская гарналыжніца, двухразовая алімпійская чэмпіёнка, 4-разовая чэмпіёнка свету, уладальніца Кубка свету. Адрознівалася ўніверсальнасцю: адна з пяці гарналыжніц, якія перамагалі на этапах Кубка свету ва ўсіх 5 сучасных гарналыжных дысцыплінах. Найбольш паспяхова выступала ў слаламе, хаця і не выйграла ў гэтай дысцыпліне ніводнай алімпійскай узнагароды.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарналыжнікі Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па гарналыжным спорце
Катэгорыя:Уладальнікі Кубка свету па гарналыжным спорце ў агульным заліку
Катэгорыя:Уладальнікі Кубка свету па гарналыжным спорце
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 1992 года
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 1994 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры зімовых Алімпійскіх гульняў 1998 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1994 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1998 года
Катэгорыя:Гарналыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 года
Катэгорыя:Сцяганосцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 1994 года
Катэгорыя:Члены МАК
Сюзанна Гунарсан

**Сюзанна Гунарсан** (народжаная **Віберг**; , нар. , г. Катрынехольм, Швецыя) — шведская вяслярка на байдарках. Сюзанна ўдзельнічала некалькі разоў на летніх Алімпійскіх гульнях: у 1984 годзе ў Лос-Анджэлесе і ў 1992 годзе ў Барселоне яна выйграла срэбра (1984 г.: Б-4 500 м; 1992: Б-2 500 м), затым у Атланце ў 1996 годзе яна выйграла залаты медаль (Б-2 500 м, разам з Агнетай Андэрсан).

Гунарсан таксама ўдзельнічала ў чэмпіянаце свету па веславанні на байдарках і каноэ, дзе яна выйграла дзевяць медалёў: адзін залаты медаль (Б-1 5000 м: Капенгаген 1993 год), тры срэбных (Б-2 200 м: 1995, Б-2 500 м: 1981, Б-4 200 м: 1998), і пяць узнагарод бронзавай вартасці (Б-1 500 м: 1995, Б-2 500 м: 1983, 1995, Б-2 1000 м: 1998 Б-4 500 м : 1981).

Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па веславанні на байдарках і каноэ
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па веславанні на байдарках і каноэ
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Канстанцін Канстанцінавіч Шабека

**Канстанцін Канстанцінавіч Шабека** (нар. , в. Немерава, Аршанскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі вучоны-эканаміст. Доктар эканамічных навук, прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў эканамічны факультэт Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі.

Выкладаў у Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі. З 2006 года па 2021 год быў рэктарам Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта.

## Узнагароды 
Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2015).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С.578

Катэгорыя:Рэктары ПалесДУ
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў 27-га склікання
Шабека

**Шабека** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вадзім Мікалаевіч Шабека (1864—1943) — рускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, ваенны агент у ЗША і Германіі, гродзенскі губернатар і маскоўскі граданачальнік.
* Васа Фёдараўна Шабека (1916—2005) — беларускі вучоны ў галіне меліярацыі. Доктар тэхнічных навук (1968), прафесар (1969). Заслужаны мелiяратар БССР (1968).
* Канстанцін Канстанцінавіч Шабека (нар. 1960) — беларускі вучоны-эканаміст. Доктар эканамічных навук, прафесар.
* Леанід Сцяпанавіч Шабека (1941—2021) — беларускі спецыяліст у галіне апрацоўкі металаў ціскам, тэорыі і методыкі навучання матэматыцы, начартальнай геаметрыі.

## Гл. таксама 
* Вера Уладзіміраўна Кляйнміхель (у другім шлюбе Шабека, 1877—1948) — фрэйліна імператарскага двара, графіня, княгіня. Памешчыца Гродзенскай і Курскай губерняў.
Дзмітрый Юр’евіч Баскаў

**Дзмітрый Юр’евіч Баскаў** (нар. , г. Мінск) — беларускі хакеіст і бізнесмен. Прэзідэнт Федэрацыі хакея Рэспублікі Беларусь, галоўны трэнер хакейнай каманды Аляксандра Лукашэнкі. Генеральны дырэктар хакейнага клуба «Дынама» (Мінск) у 2018—2020 гадах.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 жніўня 1978 года ў горадзе Мінску. 

Скончыў у 2002 годзе. 16 лістапада 2020 года яму забаранілі ўезд у Латвію, 20 лістапада — ў Літву і ў Эстонію.  ініцыявала незалежнае расследаванне інцыдэнту з Баскавым. З гэтай нагоды Баскаў адхілены ад Алімпійскіх гульняў і іншых мерапрыемстваў Міжнароднага алімпійскага камітэту.

Паводле звестак Кіберпартызан, станам на вясну 2021 года Баскаў валодаў актывамі не менш як на некалькі мільёнаў долараў ЗША (акцыі кампаній, нерухомасць, транспартныя сродкі), частка іх была аформлена на жонку.

8 верасня 2021 года  дыскваліфікавала старшыню федэрацыі хакея на 5 гадоў: паводле вынікаў дзесяцімесячнага расследавання было высветлена, што Баскаў дыскрымініраваў атлетаў і пагражаў ім за іх палітычныя погляды. Пасля гэтага Дзмітрый Баскаў быў вымушаны сысці з пасады старшыні Беларускай федэрацыі хакея. 14 верасня Аляксандр Лукашэнка прызначыў яго ў Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі.

2 снежня 2021 года Баскаў быў унесены ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.

У снежні 2021 года BYPOL выпусціў расследаванне аб дарагіх аўтамабілях, якія дарылі Аляксандру Лукашэнку. Паводле даных аўтараў расследавання, Баскаў падарыў яму  1949 года выпуску, які каштуе не менш за 52 тысячы долараў ЗША.

## Узнагароды 
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь; узнагароджаны медалямі «За працоўныя заслугі», «За адзнаку ў ахове грамадскага парадку», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Хакеісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Хакеісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ХК Брэст
Катэгорыя:Ігракі ХК Нёман Гродна
Катэгорыя:Ігракі ХК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ХК Юнацтва-Мінск
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Беларусі
Катэгорыя:Старшыні Федэрацыі хакея Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Катэгорыя:Беларускія асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША
Фрэдрыксан

**Фрэдрыксан** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Герт Фрэдрыксан — шведскі спартсмен
* Мары Фрэдрыксан — шведская спявачка
* Марыяна Фрэдрыксан — шведская пісьменніца, журналіст
Макрушына (Смаленскі раён)

**Макрушына** () — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 8 жыхароў (2007).

## Геаграфія 
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 28 км на паўночны захад ад Смаленска, за 12 км на поўнач ад аўтадарогі . За 13 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя 416 км на лініі Смаленск — Віцебск.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)
Сафі Селмані

**Сафі Селмані** (швед. Sophie Zelmani, сапраўднае імя **Сафі Эдквіст**, Sophie Edkvist, нар.  г.) — шведская спявачка і аўтар песень.

## Творчасць 
У 1995 годзе Сафі выпусціла сінгл «Аlways You», які адразу заваяваў прызнанне як у Швецыі, так і за яе межамі. Альбомы, якія выйшлі ўслед за сінглам, можна аднесці да стылю інды-рок, што ставіць Селмані ў адзін шэраг з такімі выканаўцамі, як Стына Нордэнстам і Ганна Тэрнхейм.

Адметныя рысы твораў Сафі Селмані — меладычнасць і пранікнёнасць тэкстаў.

## Дыскаграфія 
* Sophie Zelmani (1995)
* Precious Burden (1998)
* Time To Kill (1999)
* Sing And Dance (2002)
* Love Affair (2003)
* Decade Of Dreams (2005)
* Memory Loves You (2007)
* The Ocean and Me (2008)
* I’m the Rain (2010)
* Soul (2011)
* Going Home (2014)
* Everywhere (2014)
* My Song (2017)
* Sunrise (2019)
* The World Ain't Pretty (2022)
* Lake Geneva (2025)

## Спасылкі
Мары Фрэдрыксан

**Мары Фрэдрыксан** (Поўнае імя **Гун-Мары Фрэдрыксан**, швед. Gun-Marie Fredriksson, пасля замужжа афіцыйна Гун-Мары Боіаш, швед. Gun-Marie Bolyos; , Össjö församling, Крысціянстад — , Дандэруд, ) — шведская спявачка, кампазітар, аўтар песень, піяністка, мастак. Набыла вядомасць як вакалістка поп-рок-гурта «Roxette», які заснавала сумесна з Перам Гесле ў 1986 годзе. Пік міжнароднай папулярнасці дуэта прыйшоўся на канец 1980-х і пачатак 1990-х гадоў з выхадам альбомаў «Look Sharp» (1988) і «Joyride» (1991). Шэсць хітоў гурта узначальвалі Billboard Hot 100: «The Look», «Listen to Your Heart», «Dangerous», «It Must Have Been Love», «Joyride» і «Fading Like a Flower (Every Time You Leave)».

Фрэдрыксан зрабіла паспяховую сольную кар’еру на радзіме яшчэ да заснавання Roxette. Яна была сябрам панк-рок-гурта «Strul», які заснаваў уласны музычны фэст у 1979 годзе. Распад гурта Strul прывёў да фарміравання наступнага праекта, гурта MaMas Barn, які праіснаваў нядоўга, пасля чаго яна занялася сольнай кар’ерай. Дэбютны сольны альбом «Het vind» выйшаў у 1984 годзе. За ім рушылі ўслед «Den sjunde vågen» (1986) і «Efter stormen» (1987). Міжнародны прарыў з Roxette азнаменаваў паўзу ў сольнай творчасці спявачкі, якая перапынілася толькі выхадам пазаальбомнага сінгла «Sparvöga» у 1989 годзе. Пазней былі выпушчаныя сольныя альбомы «Den ständiga resan» (1992) і «I en tid som vår» (1996).

У 2002 годзе спявачка страціла прытомнасць у сябе дома, а пазней у яе была дыягнаставана пухліна мозгу. У перыяд рэабілітацыі яна працягвала запісваць музыку як сольны артыст. Так выйшлі альбомы «The Change» (2004), «Min bäste vän» (2006), а таксама пазаальбомны сінгл «Där du andas» (2008), які стаў першым і адзіным за ўсю яе кар’еру сінглам № 1 у Швецыі. Яна таксама выпусціла некалькі альбомаў з Roxette і гастралявала з гуртом на працягу некалькіх гадоў. У 2013 годзе выйшаў яе апошні сольны альбом «Nu!».

Фрэдрыксан таксама прымала ўдзел у запісе сольных альбомаў Гесле і шведскага гурта Gyllene Tider.

У апошнія гады жыцця жыла ў Юрсхольме, прыгарадзе Стакгольма. Была замужам за Мікаэлем Боіашам, ад якога мела дваіх дзяцей: дачку Юсефін (1993 г.) і сына Оскара (1996 г.).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Швецыі
Катэгорыя:Кампазітары Швецыі
Camerimage

**Міжнародны фестываль кінааператарскага мастацтва «Camerimage»** () — польскі кінафестываль, прысвечаны ўшанаванню працы кінааператараў. Праводзіцца штогадова, пачынаючы з 1993 года. Галоўны прыз фестывалю — «*Залатая жаба*».

З 1993 па 1999 год «*Camerimage*» праходзіў у горадзе Торунь, з 2000 па 2009 год — у Лодзі, а з 2010 года праводзіцца ў горадзе Быдгашч (Куяўска-Паморскае ваяводства).

Катэгорыя:Кінапрэміі Польшчы
Катэгорыя:Кінафестывалі Польшчы
Катэгорыя:Узнагароды Польшчы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Торунь
Катэгорыя:Лодзь
Катэгорыя:Быдгашч
September (спявачка)

**Петра Лінея Паўла Марклунд** (швед. Petra Linnea Paula Marklund, нар. , , Швецыя), таксама вядомая як September — шведская спявачка, кампазітар, аўтар песень, музычны прадзюсар і тэлевядучая. Пад імем September ў 2003 годзе выйшаў дэбютны сінгл «La La La (Never Give It Up)», які ўвайшоў у першы альбом пад назвай September, выпушчаны ў 2004 годзе.

У 2005 годзе выйшаў другі альбом September In Orbit, сінглы «Sattelites» і «Cry For You» сталі міжнароднымі хітамі. September стала першым шведскім артыстам у ЗША (з часоў Ace of Base), продажы песні ў якога перавысілі звыш 500 тыс. копій, такі вынік у сінгла «Cry For You», якому быў прысвоены залаты статус.

У 2007 годзе выходзіць трэці альбом Dancing Shoes, а песні «Can not Get Over», «Until I Die», «Because I Love You» таксама сталі паспяховымі за межамі Швецыі.

Восенню 2010 года September прыняла ўдзел у шведскім музычным шоў «Så mycket bättre», дзе прадставіла сваю танцавальную версію шведскай рэп-песні «Mikrofonkåt» выканаўцы Petter, якая стала нумарам адзін у Швецыі і ўтрымлівала такі вынік 11 тыдняў запар.

Апошні англамоўны альбом Love CPR пад імем September выйшаў у 2011 годзе і дэбютаваў з залатым статусам продажаў на першым месцы ў Швецыі, пазней атрымаўшы двайны плацінавы статус. Сінглы «Me & My Microphone» (англамоўная версія «Mikrofonkåt») і «Party in My Head» мелі поспех на амерыканскім радыё.

У 2012 годзе спявачка выпускае першы на шведскай мове альбом Inferno пад сваім імем Petra Marklund. Сінгл «Händerna mot himlen» стаў гучным хітом у Швецыі, маючы на сённяшні дзень 6 плацінавых статусаў.
Тамара Міхайлаўна Булавіна

**Тамара Міхайлаўна Булавіна** (нар. , в. Падлясейкі, Баранавіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне аграноміі, земляробства і раслінаводства. Доктар сельскагаспадарчых навук (2010), прафесар (2016).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (спецыяльнасць «Аграномія», 1980; аспірантура, 1992).

Працавала ў Навукова-практычным цэнтры НАН Беларусі па земляробстве (з 1985; з 2007 — загадчык аддзела навукова-тэхнічнай інфармацыі, з 2016 — вядучы навуковы супрацоўнік аддзела генетычных рэсурсаў раслін).

Навуковыя інтарэсы: тэхналогія вырошчвання збожжавых культур.

## Літаратура 
* Оптимизация приемов возделывания тритикале в Беларуси / Т. М. Булавина. — Минск, 2005.
* Основные элементы технологии возделывания озимого тритикале / Буштевич В. Н. [и др.] // Современные ресурсосберегающие технологии производства растениеводческой продукции в Беларуси : сборник научных материалов. — Минск, 2017. — С. 105—121.
* Снижение пестицидной нагрузки на окружающую среду с помощью регулятора роста растений Фитовитал / Гончарук В. М., Булавина Т. М., Булавин Л. А. // Химическая безопасность. — 2018. — Т. 2, № 2. — С. 229—237.
* Вдвоем // Земледельцы / [составитель Л. С. Екель]. — Минск, 2017. — С. 92—96.
Наталля Аляксееўна Булацкая

**Наталля Аляксееўна Булацкая** (нар. , г. Навазыбкаў, Бранская вобласць, РСФСР) — беларускі літаратуразнавец. Кандыдат філалагічных навук (1989), дацэнт (1994), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Руская мова і літаратура», 1975; аспірантура, 1988).

Працавала ў Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1975, факультэт інфармацыйна-дакументных камунікацый, кафедра беларускай філалогіі і сусветнай літаратуры, прафесар, у 1991—2006 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: тэорыя літаратуры; славянскія літаратуры; методыка выкладання літаратуры ў вну.

## Узнагароды 
Ганаровыя граматы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2000), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў (2003).

## Літаратура 
* История русской литературы XIX века в схемах и комментариях : учебное пособие / Н. А. Булацкая. — Минск, 2003.
* Славянские литературы: классика и современность : (болгарская, польская, сербская, чешская) : учебно-методическое пособие / Н. А. Булацкая. — Минск, 2011.
* Інавацыйныя метады і формы самастойнага вывучэння сусветнай літаратуры студэнтамі-завочнікамі Універсітэта культуры / Н. А. Булацкая // Псіхолага-педагагічныя і метадычныя праблемы актывізацыі самастойнай пазнавальнай работы студэнтаў : матэрыялы навукова-метадычнай канферэнцыі (1—2 лютага 2001 г.) / Беларускі дзяржаўны універсітэт культуры. — Мінск, 2001. — С. 30—34.
Астапеня

**Астапе́ня** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Паўлавіч Астапеня (1939—2012) — беларускі гідрабіёлаг. Доктар біялагічных навук (1989), прафесар (2005). Член-карэспандэнт НАН Беларусі (1996).
* Павел Васілевіч Астапеня (1901—1981) — беларускі гігіеніст, доктар медыцынскіх навук, прафесар
* Рыгор Астапеня (нар. 1990) — беларускі палітолаг.
Галіна Гаўрылаўна Цернавая

**Галіна Гаўрылаўна Цернавая** (, г. Паўладар, Казахстан — ) — беларускі юрыст. Доктар юрыдычных навук (1971), прафесар (1975).

## Біяграфія 
Скончыла Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных адносін (1951; аспірантура, 1956).

Працавала ў Навукова-даследчы інстытуце Міністэрства замежных спраў СССР (1951—1953), ЦК КПСС, Міністэрстве замежных спраў Беларускай ССР (1957—1960, трэці, другі сакратар), Беларускім дзяржаўным універсітэце (1960—1976, юрыдычны факультэт, кафедра тэорыі і гісторыі дзяржавы і права, прафесар), Мінскім гарадскім універсітэце прававых ведаў (1970—1974, рэктар).

З 1976 года жыла ў Маскве.

Навуковыя інтарэсы: дзяржаўнае права ЗША; тэорыя і гісторыя дзяржавы і права.

## Літаратура 
* Антикоммунизм в теории и практике США / Г. Г. Бойченко. — Минск, 1970.
* Конституция Соединенных Штатов Америки. Толкование и применение в эпоху империализма / Г. Г. Бойченко. — Москва, 1959. (Информация: форма отчества «Гаврииловна».)
* Цернавая (Бойчанка) Галіна Гаўрылаўна // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2003. — Т. 17. — С. 106.
* Терновая Галина Гавриловна // Белорусская юридическая энциклопедия : в 4 т. — Минск, 2013. — Т. 4. — С. 18.
* Цернавая Галіна Гаўрылаўна // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001. — Мінск, 2001. — С. 295—296.

Катэгорыя:Рэктары ВНУ Беларусі
Ева Дальгрэн

**Ева Дальгрэн** (; нар. , Умеа, Швецыя) — шведская поп-спявачка і пісьменніца.

## Біяграфія 
Дальгрэн адкрыў музыкант і прадзюсар Бруна Гленмарк у 1978 годзе пасля з’яўлення на тэлешоў «Sveriges magasin» і яе дэбютнага альбома «Finns det nån som bryr sej om», які выйшаў у тым жа годзе. У 1979 годзе яна заняла трэцяе месца на нацыянальным музычным конкурсе Melodifestivalen (пераможца гэтага конкурсу прадстаўляе Швецыю на Еўрабачанні). Яна гастралявала па Швецыі ў 1987 годзе разам з гуртом «Roxette», тур наведалі больш за 100 000 чалавек. Кар’ера Дальгрэн ішла ў гару, яна выпускала некалькі альбомаў у 1980-я, але яе прарыў у Швецыі адбыўся ў 1991 годзе пасля выхаду альбома «En blekt blondins hjärta», які прадаўся агульным накладам больш за паўмільёна копій, прынёсшы выканаўцы пяць прэмій Grammis.

У ліпені і жніўні 2008 года Ева Дальгрэн гастралявала па Швецыі, Нарвегіі і Фінляндыі разам з Петэрам Ёбакам. Тур называўся «Himlen är inget tak», таксама быў выпушчаны аднайменны сінгл.

У 1996 годзе Дальгрэн з’явілася на першых палосах шведскіх газет пасля таго, як здзейсніла камінг-аўт, заключыўшы грамадзянскі саюз з дызайнерам ювелірных упрыгожванняў Еўфай Атлінг. У сувязі з грамадзянскім партнёрствам, Дальгрэн змяніла сваё прозвішча на Дальгрэн-Атлінг. У 2009 годзе дзяўчыны пажаніліся пасля таго, як у Швецыі быў прыняты гендэрна-нейтральны закон аб шлюбе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Швецыі
Катэгорыя:Пісьменніцы Швецыі
Эма Вікен

**Эма Вікен** (, нар.  года, Осарна, Емтланд) — шведская лыжніца, прызёрка чэмпіянату свету 2013 года ў эстафеце, шматразовая прызёрка юніёрскіх і моладзевых першынстваў планеты. Больш паспяхова выступае ў дыстанцыйных гонках.

У Кубку свету Вікен дэбютавала 6 сакавіка 2010 года. На наступны дзень упершыню трапіла ў дзясятку лепшых на этапе Кубка свету, у эстафеце. Агулам на сённяшні момант мае 4 патрапленняў у дзясятку лепшых на этапах Кубка свету, 3 у камандных гонках і 1 у асабістых. Лепшым дасягненнем Вікен у агульным выніковым заліку Кубка свету з’яўляецца 83-е месца ў сезоне 2011/12.

За сваю кар’еру прымала ўдзел у адным чэмпіянаце свету. На сусветным першынстве 2013 года заваявала сярэбраны медаль у эстафеце, акрамя таго была 14-й у скіятлоне 7,5 + 7,5 км і 19-й у гонцы на 10 км вольным стылем.

Катэгорыя:Лыжнікі Швецыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лыжных гонках
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года
Катэгорыя:Лыжнікі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года
Аляксандр Паўлавіч Астапеня

**Аляксандр Паўлавіч Астапеня** (, г. Мінск — ,г. Мінск) — беларускі гідрабіёлаг. Доктар біялагічных навук (1989), прафесар (2005). Член-карэспандэнт НАН Беларусі (1996).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1961).

Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1965, біялагічны факультэт, Праблемная НДЛ эксперыментальнай біялогіі, старшы навуковы супрацоўнік, з 1967 — кіраўнік групы гідрабіёлагаў, з 1971 — загадчык сектара гідрабіялогіі, у 1991—2012 — НДЛ гідраэкалогіі, загадчык лабараторыі, у 2001—2005 — Міжведамасны цэнтр праблем нацыянальных паркаў і запаведнікаў, дырэктар).

Навуковыя інтарэсы: прадукцыйная гідрабіялогія; роля сестону і дэтрыту ў функцыянаванні водных экасістэм.

## Узнагароды 
Медаль Францыска Скарыны (2001) і інш.

## Літаратура 
* 
* Остапеня Александр Павлович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 5. — С. 637.
* Остапеня Александр Павлович // Национальная академия наук Беларуси : персональный состав, 1928—2018. — Минск, 2018. — С. 466—467.
* Научное наследие А. П. Остапени / Белорусский государственный университет. — Минск, 2014.
* Памяти Александра Павловича Остапени // Озерные экосистемы: биологические процессы, антропогенная трансформация, качество воды : материалы V Международной научной конференции 12—17 сентября 2016 г., Минск — Нарочь. — Минск, 2016. — С. 11—14.

## Спасылкі 
* Аляксандр Паўлавіч Астапеня ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Гідрабіёлагі СССР
Катэгорыя:Гідрабіёлагі Беларусі
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты НАНБ
Тэхнічны ўніверсітэт у Зволене

**Тэхнічны ўніверсітэт у Зволене** — славацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Зволене.

## Гісторыя 
Універсітэт быў заснаваны як вышэйшая навучальная ўстанова ў 1952 годзе. У той час ён называўся каледжам лясной гаспадаркі і тэхналогіі драўніны. У 1991 годзе каледж набыў статус універсітэта і быў перайменаваны ў Тэхнічны ўніверсітэт у Зволене.

## Структура 
* Факультэт лясной гаспадаркі
* Факультэт дрэваапрацоўкі
* Факультэт экалогіі і аховы навакольнага асяроддзя
* Інжынерны факультэт

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Славакіі
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Зволен
Славацкі тэхнічны ўніверсітэт у Браціславе

**Славацкі тэхнічны ўніверсітэт у Браціславе** — славацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Браціславе.

## Агульная характарыстыка 
Гэта самы вядомы тэхнічны ўніверсітэт Славакіі. Цяперашнюю назву ён атрымаў 13 лютага 1991 года, раней называўся Славацкім тэхнічным інстытутам у Браціславе. З’яўляецца прадаўжальнікам традыцый Горнай акадэміі ў Банска-Шцьяўніцы, дзе былі закладзены асновы практычнай адукацыі.

Універсітэт прапануе тэхнічную адукацыю, прыцягваючы студэнтаў да даследаванняў у галіне прыродазнаўчых навук, інфарматыкі, будаўніцтва, архітэктуры, хіміі, харчовай прамысловасці і тэхналогіі матэрыялаў. Па даных славацкага рэйтынга «АRRА», універсітэт ужо доўгі час з’яўляецца найлепшым універсітэтам Славакіі, які рыхтуе спецыялістаў па напрамках: хімічныя тэхналогіі, камп’ютарныя і тэхнічныя навукі.

Выпускнікі ўніверсітэта — адны з найбольш запатрабаваных і высокааплатных спецыялістаў на рынку працы Славакіі. Штогод на 7 факультэтах універсітэта і ва ўніверсітэцкім інстытуце навучаецца каля 17 тысяч студэнтаў. Універсітэт выпускае бакалаўраў, інжынераў, магістраў і аспірантаў. Ён таксама прапануе навучанне па праграмах бесперапыннай адукацыі і МВА ў супрацоўніцтве з Тэхнічным універсітэтам у Вене.

## Структура 
* Факультэт грамадзянскага будаўніцтва
* Факультэт машынабудавання
* Факультэт электратэхнікі і інфармацыйных тэхналогій
* Факультэт хімічнай і харчовай тэхналогіі
* Архітэктурны факультэт
* Факультэт матэрыялазнаўства і тэхналогіі ў Трнаве
* Факультэт інфарматыкі і інфармацыйных тэхналогій
* Інстытут менеджменту
* Інстытут інжынерных даследаванняў

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Браціславы
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы
Мікалай Тарасавіч Раманоўскі

**Мікалай Тарасавіч Раманоўскі** (, Мінск — ) — беларускі эканаміст, географ. Доктар эканамічных навук (1971), прафесар (1972). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (1938).

Працаваў у Мінскім статыстычным тэхнікуме (1944—1946, дырэктар), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1946, геаграфічны факультэт, кафедра эканамічнай геаграфіі замежных краін, у 1968—1986 — загадчык кафедры, 1947—1956 і 1962—1983 — дэкан факультэта).

Навуковыя інтарэсы: эканамічная геаграфія Беларусі.

## Узнагароды 
Ордэны Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеняў, Чырвонай Зоркі, Дружбы народаў, званне «Заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР» (1975) і інш.

## Літаратура 
* Раманоўскі Мікалай Тарасавіч // Беларуская ССР : кароткая энцыклапедыя : [у 5 т.]. — Мінск, 1981. — Т. 5. — С. 512.
*  — Інфармацыя: год нараджэння 1919 — памылковы.
* Романовский Николай Тарасович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 492.
* Романовский Николай Тарасович // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001 : 80 год. — Мінск, 2001. — С. 238—239.

Катэгорыя:Дэканы факультэта геаграфіі і геаінфарматыкі БДУ