Сафія Шведская

**Сафія Вільгельміна Катарына Марыя Лавіса Шарлота Ганна Шведская** (, ; 21 мая 1801, Стакгольм, Швецыя — 6 ліпеня 1865, палац Карлсруэ, Бадэн) — шведская прынцэса, у замужжы вялікая герцагіня Бадэнская. Маці вялікай княгіні Вольгі Фёдараўны.

## Біяграфія 
Сафія нарадзілася ў сям’і караля Швецыі Густава IV і яго жонкі Фрэдэрыкі Бадэнскай. Адразу пасля нараджэння прынцэса была перададзена гувернантцы каралеўскіх дзяцей Хедвіге Ульрыке Дэлагардзі (1761—1832).

Сафіі было дзевяць гадоў, калі ў 1809 годзе яе бацька быў зрынуты з пасады і сям’і прыйшлося пакінуць краіну. Перад высылкай за мяжу каралеўская сям’я знаходзілася пад хатнім арыштам. У дзённіку каралевы Гедвігі Шарлоты прынцэса апісвалася як *«занадта ўпартая маладая дзяўчына, якая валодала меншым самавалоданнем, чым яе брат Густаў»*. Анекдот апісваў розніцу ў характары паміж сястрой і братам. Калі Фрэдэрыка і яе дзеці атрымалі дазвол на выезд з краіны, для таго каб сустрэцца з былым каралём за мяжой, да іх прыйшоў Ханс Аксель фон Ферзен, каб абмеркаваць меры бяспекі для пераезду за мяжу. Калі ён збіраўся сыходзіць, старэйшы брат Сафіі пайшоў адкрываць дзверы для яго. Былая каралева Фрэдэрыка пазней запісала ў дзённіку *«Сафія ніколі ў сваім жыцці не зрабіла б такога, яна занадта высокай думкі аб сабе»*. У снежні 1809 года сям’я Сафіі пакінула Швецыю.

25 ліпеня 1819 года прынцэса Сафія выйшла замуж за свайго стрыечнага дзядзьку прынца Леапольда Бадэнскага, сын Карла Фрыдрыха, вялікага герцага Бадэнскага ад яго другога, марганатычнага шлюбу з графіняй Луізай Каралінай фон Гохберг. Шлюб Леапольда і Сафіі быў спецыяльна арганізаваны яе дзядзькам Карлам, у надзеі на тое, што дзякуючы шлюбу з замежнай прынцэсай Леапольд зможа ўзысці на Бадэнскі пасад. Леапольд хоць і быў прызнаны прынцам, але спачатку лічыўся марганатычным атожылкам і не мог успадкаваць карону Бадэна. Падчас кіравання Людвіга I сям’я Леапольда жыла сціпла. У 1820 годзе Сафія нарадзіла сваё першае дзіцяці — Александрыну, у будучыні герцагіню Саксен-Кобург-Гоцкую.

У 1830 годзе яе муж стаў кіруючым герцагам Бадэна, і Сафія атрымала тытул *Вялікай герцагіні Бадэна*. Прыдворныя апісвалі Сафію як мудрую і паслухмяную жонку, але строгую маці. Яна клалася позна, але ўставала рана і вельмі часта пісала лісты сваім сваякам па ўсёй Еўропе. Герцагіня цікавілася мастацтвам, навукай і Палітыкай. Яе інфармавалі аб ўсіх палітычных падзеях у Еўропе. Вяла актыўную перапіску з шматлікімі палітыкамі Германіі.

У 1852 годзе муж Сафіі сканаў. На пасад уступіў старэйшы з іх сыноў Людвіг, які пакутаваў псіхічным захворваннем. Ён памёр у 1856 годзе. На троне апынуўся наступны сын Сафіі Фрыдрых I, які кіраваў больш за паўстагоддзя. Яна адгаварыла яго ад жаніцьбы на баранэсе Стэфаніі фон Генсаў. Пасля Фрыдрых ажаніўся з дачкой германскага імператара Вільгельма I прынцэсай Луізай.

У 1864 годзе Сафія сустрэлася з пісьменніцай Вільгельмінай Стольберг, якая надалей апублікавала біяграфію герцагіні Сафіі: 

Сафія працягвала пражываць у Палацы Карлсруэ, дзе і памерла ў 1865 годзе. Пахавана спачатку ў пратэстанцкай гарадской царкве ў Карлсруэ. Падчас Другой сусветнай вайны яе магіла была спустошана. Прах Сафіі быў перанесены ў маўзалей вялікіх герцагаў у Карлсруэ.

## Нашчадкі 
* Александрына (1820—1904) — жонка Эрнста II, герцага Саксен-Кобург-Гоцкага, дзяцей не мела;
* Людвіг II (1824—1858) — Вялікі Герцаг Бадэна ў 1852—1856 гадах, жанаты не быў;
* Фрыдрых I (1826—1907) — вялікі герцаг Бадэна ў 1856—1907 гадах, быў жанаты на прынцэсе прускай Луізе, меў траіх дзяцей;
* Вільгельм (1829—1897) — прынц Баденскі, муж прынцэсы Марыі Максіміліянаўны Лейхтэнбергскай, меў дваіх дзяцей;
* Карл (1832—1906), жанаты на баранэсе Разаліі фон Бейст;
* Марыя (1834—1899) — замужам за Эрнстам Леапольдам, князем Лейнінгенскім, двое дзяцей;
* Цэцылія (Вольга Фёдараўна) (1839—1891) — замужам за вялікім князем Міхаілам Мікалаевічам, мела сем дзяцей.

## Продкі 
## Літаратура 
* Heribert Jansson (in Swedish). Drottning Victoria (Queen Victoria). Hökerbergs Bokförlag. (1963) ISBN.
*  (search for all versions on WorldCat)
* Anteckningar om svenska qvinnor. [Utg. av P.G. Berg och Wilhelmina Stålberg]. Stockholm, 1864—1866.

## Спасылкі 
* Профіль на Geneall.net
* Профіль на Thepeerage.com

Катэгорыя:Нямецкія прынцэсы
Катэгорыя:Прынцэсы Швецыі
Катэгорыя:Пахаваныя ў Карлсруэ