Сільвія (балет)

**«Сільвія»** (поўная назва **«Сільвія, або німфа Дыяны»**, ) — балет французскага кампазітара Леа Дэліба. Прэм’ера балета адбылася 14 чэрвеня 1876 года ў Парыжскай Оперы.

Лібрэта грунтуецца на драматычнай пастаралі Тарквата Таса «Амінта», напісанай у 1573 годзе. Жуль Барбье і Жак дэ Рэйнах адаптавалі гэты твор для Парыжскай Оперы.. Кампазіцыя для фартэпіяна была складзена ў 1876 годзе, а аркестравая сюіта была створана ў 1880 годзе.

## Гісторыя 
### Падрыхтоўка 
У 1875 годзе Парыжская опера абрала для балета «Сільвія» лібрэта Барб’е і Рэйнаха. Таксама быў абраны харэографам «Сільвіі» Луі Мерант, у першую чаргу на падставе багатага досведу ў гэтай галіне і яго становішча першага балетмайстра ў Парыжскай оперы. У той час усе іншыя харэографы былі недаступныя.

Рэпетыцыі для «Сільвіі» пачаліся 15 жніўня 1875 года, калі толькі першая трэць музыкі была напісана. На працягу ўсяго перыяду рэпетыцый партытура пастаянна пераглядалася Л. Дэлібам, часта пры дапамозе Меранта і Рыты Сангалі, якія танцавалі вядучыя ролі. Такое пашырэнне партытуры было складаным працэсам, напоўненым шматлікімі перапрацоўкамі і новымі пачаткамі. Мерант быў асабліва патрабавальны да Дэліба і рэгулярна прасіў унесці змены ў партытуру, каб уключыць сваю харэаграфію; аднак, Леа Дэліб своечасова ўносіў усе змены. Балет быў пастаўлены ў Расіі і раней: у 1886 годзе балерына Антаньета Дэль’Эра (вядомая роляй *Феі Цукровай Слівы* ў «Шчаўкунку» (1892)) выконвала ўрыўкі з балета ў тэатры «Аркадыя» ў Санкт-Пецярбургу, а ў 1892годзе балерына Карлота Брыянца (вядомая выканаўца ролі прынцэсы Аўроры ў «Спячай прыгажуні» (1890)) выканала поўнаметражную працу ў маскоўскім тэатры «Фантазія».

Танцы балерыны Праабражэнскай мелі вялікі поспех, але не сам спектакль. Рэдактар-выдавец «Пецярбургскай газеты» Сяргей Худзякоў, эксперт па балеце, адзін з аўтараў лібрэта для некалькіх балетаў, пастаўленых у Марыінскім тэатры, быў адным з некалькіх крытыкаў, якія скардзіліся, што харэаграфія Іванава/Герта была дрэннай якасці, а лібрэта было надзвычай слабым.

Балерына Ганна Паўлава часам уключала ў сваі сусветныя гастролі многія фрагменты з пастаноўкі 1902 года ў рэдакцыі балетмайстра Івана Хлюсціна.

### 1952: Каралеўскі балет (Аштан) 
Ф. Аштан паставіў «Сільвію» з новай харэаграфіяй у 1952 годзе. Як кажуць, цікавасць Ф. Аштана да «Сільвіі» выклікаў сон, які ён прысніў у 1946 годзе. У сне Леа Дэліб даручыў Аштану ажывіць недаацэнены балет, і Аштан, прачнуўшыся, узяўся за гэта. Майстар зрабіў харэаграфію для «Сільвіі» з моцным акцэнтам на вядучай ролі; фактычна ён распрацаваў увесь балет як даніну павагі Марго Фонтэйн, танцоўшчыцы, з якой ён працаваў. Клайв Барнс, амерыканскі драматычны крытык, адзначыў: «Увесь балет — гэта гірлянда, падораная балерыне яе харэографам». Гэтая «гірлянда» была пыстаўлена Каралеўскім балетам і ўпершыню была выканана ў Каралеўскім оперным тэатры ў Лондане 3 верасня 1952 года. Марго Фонтэйн сыграла галоўную ролю Сільвіі, Амінта сыграў Майкл Сомс, Арыёна — Джон Харт, а Эраса — Аляксандр Грант.

## Дзеючыя асобы 
* **Сільвія** — німфа Дыяны
* **Амінта** — юнак-пастух
* **Дзіяна** — багіня палявання
* **Эрас** — бог кахання
* **Арыён** — чорны паляўнічы

## Лібрэта 
### Дзея I: Свяшчэнны лес 
Балет пачынаецца са сцэны пакланення, дзе істоты лесу танцуюць перад Эрасам. Амінта, пакорлівы пастух, выпадкова тряпляе на іх, парушаючы іх рытуал. Цяпер Сільвія, аб’ект жадання Амінты, выходзіць на сцэну са сваімі паляўнічымі, каб здзеквацца з бога кахання. Амінта спрабуе схавацца, але Сільвія ў рэшце рэшт знаходзіць свайго пераследавальніка і, запалёная, паварочвае лук да Эраса. Амінта абараняе бажаство, але сам паранены. Эрас у сваю чаргу страляе ў Сільвію. Яна збітая, і хаця і не цяжка параненая, але гэтай траўмы дастаткова, каб выгнаць яе за сцэну.

Паляўнічы Арыён таксама назіраў за Сільвіяй. Арыён хаваецца, калі Сільвія вяртаецца; на гэты раз яна прыхільна ставіцца да Амінты. Пакуль паляўнічая галосіць па сваёй ахвяры, яе выкрадае Арыён і вывозіць. Сяляне смуткуюць па Амінце, пакуль замаскіраваны Эрас не ажыўляе пастуха. Эрас раскрывае сваю сапраўдную асобу і паведамляе Амінце пра дзеянні Арыёна.

### Дзея II: Пячора Арыёна на востраве 
Сільвія знаходзіцца ў палоне на востраве ў сховішчы Арыёна, дзе ён безвынікова спакушае яе каштоўнасцямі і віном. Цяпер Сільвія смуткуе над Амінтай, настальгічна песціць стралу, выцягнутую з яе грудзей. Калі Арыён выкрадае стралу, Сільвія вырашае напаіць яго, каб ён страціў прытомнасць, гэтак яна вяртае сваю стралу і звяртаецца да Эраса па дапамогу. Заклікі Сільвіі маюць плён — Эрас хутка прыбывае і паказвае ёй Амінта, які чакае яе. Яны адпраўляюцца ў храм Дыяны, дзе чакае каханы Сільвіі.

### Дзея III: Марское ўзбярэжжа каля храма Дыяны 
Амінта прыходзіць у храм Дыяны, каб знайсці вакханку, але не Сільвію, якая хутка прыедзе з Эрасам. Пасля некалькіх імгненняў радасці пры сустрэчы, з’яўляецца Арыён, які шукае Сільвію. Ён і Амінта змагаюцца; Сільвія барыкадуецца ў святыні Дыяны, а Арыён спрабуе рушыць услед. Багіня палявання, абураная гэтым учынкам, б’е Арыёна і адмаўляе саюз Амінты і Сільвіі. Спагадлівы Эрас дае Дыяне відзеж. Багіня ўспамінае ўласную юную любоў да Эндыміёна, таксама пастуха. Дыяна перажывае і адмяняе свой указ. Амінта і Сільвія аб’ядноўваюцца ў адпаведнасці з добрай воляй бажаствоў.

## Музыка 
## Спіс пастановак 
У гэтым спісе згадваюцца толькі поўнаметражныя альбо значныя пастаноўкі; аднак было шмат выступаў з кароткімі ўрыўкамі, асабліва ў Лондане.

## Спасылкі 
* Джон Ноймаер & Рэне Сервін. «Сільвія» (Гамбургскі балет). Accessed June 5, 2005.

Катэгорыя:Балеты Леа Дэліба
Катэгорыя:Балеты паводле алфавіта