open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ян Франс ван Дувен

**Ян Франс ван Дувен** (нід. *Jan Frans van Douven*. нар. 1656 г. Рурманд — пам. 1727 г. Дзюсельдорф) — галандскі мастак-партрэтыст лейдэнскай школы.

## Жыццё і творчасць 
Сын святара. Пасля ранняй смерці бацькі маці адпраўляе Яна на 2 года ў Льеж, дзе ён вучыцца маляванню ў мастака Габрыеля Ламерціна, а пазней — у яго стрыечнага брата Крыстафера Путлінка (абодва гэтыя яго настаўнікі вывучалі жывапіс у Рыме).

У 1682 годзе Ян Франс ван Дувен прыязджае ў Дзюсельдорф, дзе становіцца прыдворным мастаком пфальцкага курфюрста Іагана-Вільгельма. Тут ён стварае серыю партрэтаў, у тым ліку самага курфюрста і яго другой жонкі, Ганны Марыі Луізы дэ Медычы (*Сцэны з жыцця двара ў Дзюсельдорфе*). Ван Дувен сыграў таксама важную ролю ў стварэнні карціннай галерэі ў Дзюсельдорфскім палацы.

Я. Ф.ван Дувен суправаджаў таксама свайго гаспадара, Іагана-Вільгельма, у яго паездцы ў Вену, і там напісаў партрэты імператара і яго жонкі, а таксама некаторых прыдворных аўстрыйскага двара.

## Галерэя 

выява: Jan_Frans_Douven_Jan_Wellem.jpg|Партрэт Іагана-Вільгельма, курфюрста Пфальцкага
выява:Jan Frans van Douven 003.jpg|Партрэт *Яна Велема* (курфюрста)
выява: Jan_Frans_Douven_Anna_Maria_Luisa_de_Medici.jpg|Партрэт Ганны Марыі Луізы дэ Медычы
выява:Anna maria luisa de medici hunting dress.jpg|Партрэт Ганны Марыі Луізы дэ Медычы ў паляўнічым гарнітуры
выява:Jan Frans van Douven 004.jpg|Курфюрст і яго жонка ў іспанскіх гарнітурах
выява:Karl III. Philipp von der Pfalz.jpg|Партрэт Карла-Філіпа III Пфальцкага
выява:Arcangelo Corelli 2.jpg|Партрэт кампазітара Арканджэла Карэлі
выява:Grand Duke CosimoIII of Tuscany by van Douven.jpg|Партрэт Козіма III Медычы, герцага Тасканскага

## Спасылкі 
Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1656 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1727 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Дзюсельдорфе
Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў
Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Прыдворныя мастакі
Жан Батыст Рэньё

**Жан Батыст Рэньё** (; 9 кастрычніка 1754, Парыж — 12 лістапада 1829, там жа) — французскі мастак.
—1798)]]
[left|thumb|*Свабода ці смерць* ([1795)]]
Вучыўся ў Жана Бардэна, суправаджаў яго ў італьянскай паездцы. У 1776 г. быў ганараваны Рымскай прэміяй за карціну «Аляксандр і Дыяген». У 1790-я гг. актыўна выступаў у падтрымку рэвалюцыйнага руху, напісаў вядомае палатно «Свабода ці смерць», якое алегарычна адлюстроўвае неабходнасць выбару на карысць Рэспублікі з яе ідэаламі свабоды, роўнасці і братэрства. Аўтар шматлікіх гістарычных палотнаў і алегорый на антычныя тэмы.

Рэньё быў бачным мастацкім педагогам. Да яго вучняў належыць цэлы шэраг французскіх жывапісцаў, у тым ліку П'ер Нарсіс Герэн, Аляксандр Менжо, Франсуа Бушо, Тама Анры, Луі Эрсан, Шарль Поль Ландон, Анры Грэведон, Алексіс Франсуа Жырар і іншыя.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1754 годзе
Катэгорыя:нарадзіліся 9 кастрычніка
Катэгорыя:Памерлі ў 1829 годзе
Катэгорыя:Памерлі 12 лістапада
Катэгорыя:Асобы
Берынгія

**Берынгія**, **Берынгаў мост** — сухапутны мост на месцы сучасных Берынгава праліва, часткова Берынгава мора і Паўночнага Ледавітага акіяна, які злучаў у старажытнасці Паўночную Амерыку і Еўразію.

Мяркуюць, што ў перыяды пахаладання клімату Зямлі ў сувязі з ростам ледавікоў на палярных шапках узровень сусветнага акіяна значна паніжаўся. У выніку гэтага з'яўляліся вялізарныя ўчасткі сушы, якія ў наш час знаходзяцца пад вадой. Вывучэнне дна мора каля Берынгава праліва паказала, што за апошнія 2,6 мільёнаў гадоў суша ў гэтым рэгіёне агалялася прыкладна 6 разоў. Апошні раз Берангаў мост існаваў у 35 — 15,5 тысячагоддзях да н. э. Яго шырыня магла дасягаць 1600 км. Канчаткова сучасныя геаграфічныя абрысы ўзбярэжжа набыло толькі ў 6 тысячагоддзі да н. э.

## Прыродныя ўмовы 
Лічыцца, што падчас апошняга аледзянення Берынгія і суседнія землі Сібіры заставаліся свабоднымі ад ледзянога покрыву. Большую частку тэрыторыі займала травяністая тундра. Знойдзены рэшткі дрэваў, што сведчыць пра тое, што ў пэўныя прамежкі часу клімат быў даволі цёплы і вільготны для росту лясоў. Заходняя частка Берынгіі была больш сухой і халоднай, чым усходняя.

## Міграцыі 
Берынгія была натуральным мастом для міграцыі жывёл і людзей. Так, з Азіі ў Паўночную Амерыку перасяліліся маманты, львы і мядзведзі, а з Паўночнай Амерыкі ў Азію — вярблюды і коні. Цікава, што апошнія два віды на сваёй прарадзіме пазней вымерлі. Найбольш абгрунтаваная версія засялення людзьмі Амерыкі таксама абапіраецца на думку, што міграцыя адбывалася ў прамежку часу 70 — 12 тысячагоддзяў да н. э. праз Берынгію.

## Гл. таксама 
* Атабаскі
* Каракі
* Чукчы
* Палеаэскімосы
* Археалагічная культура Кловіс
* Археалагічная культура Сакак

## Спасылкі 
* Змястоўны сайт пра даследаванне Берынгіі
* Дагістарычная Берынгія 
* Асноўныя версіі міграцыі старажытных людей у Амерыку 

Катэгорыя:Геаграфія Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Геаграфія Азіі
Катэгорыя:Гісторыя Аляскі
Генрых Шуц

**Генрых Шуц** (Heinrich Schütz; , Кёстрыц, Германія — ) — нямецкі кампазітар эпохі барока, капельмайстар, арганіст, педагог; заснавальнік нямецкай нацыянальнай кампазітарскай школы.

## Біяграфічныя звесткі 
Вучыўся ў Дж. Габрыэлі (1609—13; Венецыя). Быў прыдворным капельмайстрам у Каселі, Дрэздэне, Капенгагене і інш. У 1657 атрымаў ганаровае званне прыдворнага капельмайстра.

## Творчасць 
У сваёй творчасці выкарыстаў дасягненні італьянскай харавой (шматхорнага канцэртавання «венецыянскіх» майстроў), інструментальнай і сцэнічнай музыкі, абапіраўся на традыцыі нямецкай духоўнай і народнай музыкі. Аўтар першых нямецкай оперы «Дафна» (паст. 1627) і балета «Арфей і Эўрыдыка» (паст. 1638, не захаваліся). Пісаў мадрыгалы, духоўную музыку, у т.л. «страсці», псалмы, матэты. Стваральнік кантатна-аратарыяльнага жанру ў Германіі, які паўплываў на І. С. Баха і Г. Ф. Гендэля. Сярод яго вучняў аўтар трактата па кампазіцыі К. Бернгарт.

### Найбольш вядомыя творы 
left|170px|Тытульная старонка «Псалмоў Давіда» Шуца|thumb

Ніжэй апублікаваны яго кнігі. Большасць з іх утрымлівае некалькі музычных опусаў; усяго існуе больш 500 асобных твораў Шуца.

* *Il primo libro de madrigali* (Першая кніга мадрыгалаў) (Венецыя, 1611)
* *Psalmen Davids* (Кніга 1) (Дрэздэн, 1619)
* *Historia der frolichen und siegreichen Aufferstehung ...* (Дрэздэн, 1623)
* *Cantiones sacrae* (Freiberg im Breisgau, 1625)
* *Psalmen Davids* (Кніга) (Freiberg im Breisgau, 1628)
* *Symphoniae sacrae* (Кніга) (Венецыя, 1629)
* *Musikalische Exequien* (Дрэздэн, 1636)
* *Kleine geistliche Konzerte* (Кніга 1) (Лейпцыг, 1636)
* *Symphoniae sacrae* (Кніга 2) (Дрэздэн, 1647)
* *Geistliche Chor-Music* (Дрэздэн, 1648)
* *Symphoniae sacrae* (Кніга 3) (Дрэздэн, 1650)
* *Zwölf geistliche Gesänge* (Дрэздэн, 1657)
* *Psalmen Davids* (перагляд Кнігі 2) (Дрэздэн, 1661)
* *Weihnachtshistorie* (Калядная Араторыя) (Дрэздэн, 1664)

## Літаратура 
* Сазановіч Н. Шутц // БЭ ў 18 т. Т. 17. Мн., 2003.

Катэгорыя:Кампазітары Германіі
Катэгорыя:Кампазітары XVII стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары эпохі барока
Катэгорыя:Кампазітары паводле алфавіта
Катэгорыя:Заснавальнікі нацыянальнага опернага мастацтва
Акуліч

**Аку́ліч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* 
* Антон Паўлавіч Акуліч (нар. 1939) — беларускі спецыяліст у галіне апрацоўкі канструкцыйных матэрыялаў у машынабудаванні (тэхналогіі і машыны апрацоўкі ціскам).
* Валерый Канстанцінавіч Акуліч (нар. 1940) — беларускі спецыяліст у галіне тэорыі механізмаў, машын і аўтаматычных ліній. Кандыдат тэхнічных навук (1970), дацэнт (1976).
* Іван Людвігавіч Акуліч (нар. 1946) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1990), прафесар (1989).
* Мікалай Васільевіч Акуліч (нар. 1971) — беларускі фізіёлаг. Кандыдат біялагічных навук (1997), дацэнт (2000).
* Савелій Антонавіч Акуліч (1929—2002) — беларускі краязнаўца і гісторык мастацтва.
* Станіслаў Феліксавіч Акуліч — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Сяргей Акуліч (нар. 1986) — беларускі валейбаліст.
Джавані Габрыэлі

**Джавані Габрыэлі** (; каля 1555, Венецыя — 12 жніўня 1612, там жа) — італьянскі кампазітар і арганіст эпохі позняга Адраджэння. Вучань і пляменнік Андрэа Габрыэлі. Адзін з заснавальнікаў стылю канчэртата. Настаўнік Генрыха Шутца. Ён быў адным з самых уплывовых музыкантаў свайго часу.

У 1575—1578 гадах — музыкант пад кіраўніцтвам Ласа, Мюнхен. У 1585—1612 гадах — арганіст сабора св. Марка ў Венецыі.

## Творчасць 
Духоўная музыка:
* 93 матэта
* п’есы са зборніка Simphoniae sacrae
* 7 апрацовак асобных спеваў імшы
* 7 магніфікатаў

Свецкая музыка:
* 30 мадрыгалаў

Інструментальная музыка:
* 50 ансамблевых канцон і санат
* 60 рычэркараў, канцон, такат для органа

Катэгорыя:Кампазітары Італіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1550-я гады
Катэгорыя:Кампазітары паводле алфавіта
Катэгорыя:Кампазітары Адраджэння
Катэгорыя:Кампазітары XVI стагоддзя
Катэгорыя:Кампазітары XVII стагоддзя
Бад-Кёстрыц

**Бад-Кёстрыц** () — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія.

Уваходзіць у склад раёна Грайц. Насельніцтва складае 3743 чалавека (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 16,85 км². Афіцыйны код — *16 0 76 003*.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Гарады Цюрынгіі
Грынвіцкая абсерваторыя

**Грынвіцкая каралеўская абсерваторыя** (, раней , код «000»)&nbsp;— асноўная астранамічная арганізацыя Вялікабрытаніі, з дзяржаўным фінансаваннем. Арганізавана ў 1675 г. каралём Карлам II для ўдакладнення жыццёва важных для мараплаўцаў каардынат і спачатку размяшчалася ў прадмесце Лондана Грынвічы. Паясны час вылічваецца ад грынвіцкага мерыдыяна, які праходзіць праз абсерваторыю. У 1953 г. вялікая частка абсерваторыі пераведзена з будынкаў, спраектаваных Крыстаферам Рэнам, у познесярэднявечны замак Хёрстмансо (70 км на паўднёвы захад).

## Спасылкі 
* Апісанне тэлескопаў абсерваторыі
* Апісанне абсерваторыі
* Афіцыйны сайт абсерваторыі

Катэгорыя:Астранамічныя абсерваторыі
Катэгорыя:Астраномія ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Грынвіч
Катэгорыя:З’явіліся ў 1675 годзе
Катэгорыя:1675 год у Еўропе
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Крыстафера Рэна
Карнавале

**Карнавале** — музей гісторыі Парыжа, размешчаны ў двух будынках: у старадаўнім асабняку Карнавале і ў суседнім Ле-Пелецье-дэ Сен-Фаржо (Hôtel le Peletier de Saint-Fargeau), збудаваным у 17 ст.
Музей знаходзіцца ў 3-й муніцыпальнай акрузе.

## Гісторыя будынка 
Будынак быў пабудаваны П’ерам Леско ў 1548—1560 гг. У 1578 г. дом быў набыты багатай удавой з Брэтані па імі Франсуаза дэ Керневенуа (), і па некалькі скажонаму прозвішчу гэтага сямейства дом атрымаў сваю назву.

У далейшым у асабняку Карнавале жылі шматлікія вядомыя і знатныя людзі, але найбольшую вядомасць ён атрымаў у канцы XVII стагоддзя, калі ў 1677—1696 гг. тут жыла маркіза дэ Севінье. У XIX стагоддзі ў Карнавале размяшчалася вучылішча дарожнага і маставога будаўніцтва, а ў 1886 г. будынак быў набыты гарадскім кіраваннем Парыжа для размяшчэння гістарычнай бібліятэкі і музея.

У 1989 г. у склад музея ўключаны і суседні асабняк Ле Пелецье дэ Сен-Фарго ().

## Музей Сабора Парыжскага Богамаці, крыпта 
З 2000 года археалагічны музей Сабора Парыжскай Божай Маці знаходзіцца пад кіраўніцтвам музея Карнавале.

## Турыстычная інфармацыя 
* Адрас: *23, 29 rue de Sévigné, 75004 Paris*
* Метро: Сен-Поль (*Saint-Paul*) ці Шамэн-Вер (*Chemin Vert*)

## Гл. таксама 
* Павільён Арсенала — музей урбанізму і архітэктуры Парыжа.
* Спіс музеяў Парыжа

Катэгорыя:Музеі Парыжа
Катэгорыя:III акруга Парыжа
Катэгорыя:Асабнякі Парыжа
Схіленне (астраномія)

[thumb|Экватарыяльная сістэма каардынат. *Dec* і *RA* — схіленне і [простае ўзыходжанне адпаведна.]]
**Схіленне** (**δ**) у астраноміі — адна з дзвюх каардынат экватарыяльнай сістэмы каардынат. Роўнае вуглавой адлегласці на нябеснай сферы ад плоскасці нябеснага экватара да свяціла і звычайна выражаецца ў градусах, хвілінах і секундах дугі. Схіленне станоўчае на поўнач ад нябеснага экватара і адмоўна на поўдзень.
* Аб'ект на нябесным экватары мае схіленне 0°
* Схіленне паўночнага полюсу нябеснай сферы роўна +90°
* Схіленне паўднёвага -90°
У схілення заўсёды паказваецца знак, нават калі схіленне станоўчае.

Схіленне нябеснага аб'екта, які праходзіць праз зеніт, роўнае шыраце назіральніка (калі лічыць паўночную шырату са знакам +, а паўднёвую адмоўнай). У паўночным паўшар'і Зямлі для зададзенай шыраты φ нябесныя аб'екты са схіленнем δ > 90° − φ не заходзяць за гарызонт, таму завуцца *незаходзячымі*. Калі ж схіленне аб'екта δ < −90° + φ, то аб'ект завецца *неўзыходным*, а значыць ён не назіраецца на шыраце φ.

## Гл. таксама 
* Сістэмы нябесных каардынат
* Прамое ўзыходжанне
* Экватарыяльная мантыроўка

Катэгорыя:Астраметрыя
Катэгорыя:Нябесная механіка
Катэгорыя:Сістэмы нябесных каардынат
Крка (прыток Савы)

**Крка** () — рака ў Славеніі, у рэгіёне Даленьска (Dolenjska), правы прыток Савы. Даўжыня ракі - 93 км, яе выток размешчаны на вышыні 312 м над узроўнем мора, вусце - на вышыні 141 м. Плошча басейна 2284 км².

Выток Кркі размешчаны на паўднёвым усходзе ад сталіцы краіны Любляны. На рацэ размешчаны адзіны буйны горад - Нова-Места. Недалёка ад горада на рацэ размешчаны востраў з замкам Аточэц. Крка ўпадае ў  Саву каля харвацкай мяжы ў горадзе Брэжыцэ.

У гонар ракі названая найбуйнейшая славенская фармацэўтычная фірма - КРКА, размешчаная ў Нова-Месцы.

## Літаратура 
* *Po Dolenjski.* Bibliothek: *Kleine touristische Monografien.* Nr. 11, Zagreb 1974 (Titel dt. ‚Durchs Unterkrain‘)
* Majda Smole: *Graščine na nekdanjem Kranjskem.* Ljubljana 1982 (‚Grundherrschaften im einstigen Krain‘)

Катэгорыя:Рэкі Славеніі
Катэгорыя:Басейн Дуная
Еўрапейскія аб’яднаныя левыя/Лева-зялёныя паўночных краін

'''Еўрапейскія аб'яднаныя левыя/Лева-зялёныя паўночных краін'* (, GUE/NGL) — левая фракцыя Еўрапейскага парламента.

## Гісторыя 
16 кастрычніка 1973 года была створана група *Камуністы і саюзнікі* у Еўрапарламенце. 25 ліпеня 1989 года яна раскалолася на дзве групы: *Левае адзінства* и *Еўрапейскія аб'яднаныя левыя*. 12 студзеня 1993 года адбыўся распад групы *Аб'яднаных еўрапейскіх левых'' (GUE). Выбраныя дэпутаты ад Партыі дэмакратычных левых (PDS) перайшлі ў групу Партыі еўрапейскіх сацыялістаў (PES), іншыя члены сталі незалежнымі. 19 ліпеня 1994 года левыя дэпутаты аб'ядноўваюцца ў канфедэратыўнай групе ''Аб'яднаных еўрапейскіх левых* (GUE). 6 студзеня 1995 года група пашыраецца і становіцца Канфедэратыўнай групай *Еўрапейскіх аб'яднаных левых і Лева-зялёных паўночных краін'' (GUE-NGL).

## Склад 
Дэпутаты Еўрапарламента, якія складаюць групу:

Заўвагі
1 - Партыя з'яўляецца членам Партыі еўрапейскіх левых (PEL)
² - Партыя з'яўляецца назіральнікам PEL
³ - Партыя з'яўляецца членам Лева-зялёных паўночных краін (NGLA)
4 - Партыя ў спісе з Ірландыі

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Група Зялёныя — Еўрапейскі свабодны альянс у Еўрапейскім парламенце (EFA-V)  

Катэгорыя:Еўрапейскі парламент
Кампаніла Джота

**Званіца Джота** — кампаніла кафедральнага сабора (Дуома) у Фларэнцыі.

Будаўніцтва размешчанай да захаду ад сабора Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ званіцы пачаў Джота ў 1334 годзе. Скульптурнае ўбранне кампанілы — самы важны твор Італьянскага трэчэнта, які дэманструе вытанчанае змешванне манументальнасці і гатычнай трапятлівасці.

Аўтарамі кампанілы былі тры майстры: Джота, які зрабіў агульны праект і скончыў першы ярус, Андрэа Пізана, які ў 1340-х гг. пабудаваў другі ярус з высокімі вокнамі-біфорэ, і, нарэшце, Франчэска Таленці, які дабудаваў Кампанілу і абліцаваў яе мармурамі: белым — з Карары, чырвоным з Сан-Джуста і зялёным — з Монтэ-Ферата.

Падножжа вежы ўпрыгожана барэльефамі вядучых скульптараў Рэнесансу: на другім ярусе — пано Джота, на трэцім — 16 статуй, шматлікія з якіх належаць Данатэла (арыгіналы сёння перамешчаны ў Музей сабора і заменены копіямі).

## Літаратура 

* 
*  
* 
*   (Describes the relations between Florentine art and medieval scholastic doctrines.)
* Giorgio Verdiani, *Firenze delle Torri: Architetture verticali e loro intorno*, Firenze, Alinea 2005 ISBN-88-8125-647-9

Катэгорыя:Славутасці Фларэнцыі
Катэгорыя:Званіцы
Катэгорыя:1359 год у Еўропе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1359 годзе
Катэгорыя:Збудаванні Фларэнцыі ў гатычным стылі
Карара

**Кара́ра** (па-кельцку *каменяломня*) — горад у італьянскай правінцыі Маса-Карара. Насельніцтва — 65,3 тыс. жыхароў (2004).

Размешчаны ў Апуанскіх Альпах (належыць рэгіёну Таскана), у 100 км на паўночны ўсход ад Фларэнцыі, за 6 км ад берага Лігурыйскага мора.

## Гісторыя 
Горад узнік у 1235 годзе. У розны час належаў Пізе, Генуі і Мілану, з XV стагоддзя — уладанне княжацкага сямейства Маласпіна.

Горад Карара знакаміты пакладамі белага мармуру, які здабываецца ў каменяломнях у наваколлі горада. Карарскі мармур вядомы яшчэ з антычных часоў (Рымскі Пантэон складзены з мармуру Карары). Шэраг вядомых скульптур часоў Адраджэння, у прыватнасці, «Давід» Мікеланджэла таксама выкананы з карарскага мармуру.

## Эканоміка 
У горадзе маюцца малаважныя прадпрыемствы хімічнай, металаапрацоўчай, нафтаперапрацоўчай прамысловасці.

## Славутасці 
Асноўныя славутасці горада: кафедральны сабор XII стагоддзя, палац XVI стагоддзя (цяпер у ім размешчана акадэмія вытанчаных мастацтваў). Таксама ў горадзе маецца акадэмія скульптуры, музей скульптуры і старажытнасцяў.

## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Тасканы
Катэгорыя:Камуны правінцыі Маса-Карара
Замак Аточэц

**Замак Аточэц** — сярэднявечны замак.
 
Размешчаны ў Славеніі ў 7 км ад горада Нова-Места. Першая згадка аб замку адносіцца да 1252 года.
 
Замак пабудаваны на маленькім астраўку на рацэ Крка. Цэнтральная частка замка збудаваная, па ўсёй верагоднасці, у XIII-XIV стагоддзях. У XIV стагоддзі замак быў абнесены сцяной, аднак у наступныя часы ўмацаванні былі разабраныя. У XVII стагоддзі жылыя пакоі былі перабудаваныя, а палацавая капэла была распісаная фрэскамі ў рэнесансным духу. Улетку 1942 года замак быў спалены партызанамі і да 1952 года не аднаўляўся. Пасля рэстаўрацыі тут была пабудавана гасцініца. Зараз ён уяўляе добра захаваны ўзор раманскай архітэктуры.
 
Вакол замка разбіты парк у англійскім стылі, а непадалёк маюцца тэрмальныя мінеральныя крыніцы Шмар'ешке Топліцэ (4 км), Даленьске Топліцэ (20 км.)

Выява:Otocec-Krka3.jpg
Выява:Otocec-Krka1.jpg

Катэгорыя:Замкі Славеніі
Катэгорыя:З'явіліся ў 1252 годзе
Фларэнтыйскі баптыстэрый

**Баптыстэрый Сан-Джавані** () — сярэднявечны (раманскі стыль) баптыстэрый на П’яцца дэль Дуома і П’яцца дзі Сан-Джавані, побач з саборам Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ і кампанілай Джота ў Фларэнцыі, адзін з самых старых будынкаў горада. Як і большасць баптыстэрыяў, асвечаны ў гонар Іаана Хрысціцеля.

Першы баптыстэрый быў пабудаваны ў Фларэнцыі не пазней V стагоддзя. Цяпер існуючы будынак будаваўся з 1059 па 1129 гады. Аж да XIX стагоддзя менавіта тут хрысцілі ўсіх выхадцаў Фларэнцыі. Сярод іх — Дантэ і Медычы. Паўкруглая апсіда ў XIII стагоддзі была заменена на прамавугольную. Скляпенне купала ўпрыгожаны візантыйскімі мазаікамі XIII—XIV стагоддзяў. Цэнтральная мазаіка адлюстроўвае карціну Страшнага суда з фігурай Хрыста ў цэнтры. У баптыстэрыі таксама знаходзіцца грабніца антыпапы Яна XXIII.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Баптыстэрыі
Катэгорыя:Славутасці Фларэнцыі
Катэгорыя:Васьмівугольныя будынкі
Катэгорыя:Збудаванні Фларэнцыі ў раманскім стылі
Катэгорыя:1129 год у Еўропе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1129 годзе
Купа (рака)

**Купа** (харв. *Kupa*, славен. *Kolpa*) — рака ў Харватыі і Славеніі даўжынёй 292 км.

Бярэ пачатак на паўночным захадзе Харватыі ў рэгіёне Горскі Котар, на тэрыторыі Нацыянальнага парку Рысняк. Утварае Харвацка-славенскую мяжу на працягу 75 км.

Буйныя прытокі: Добра, Корана (у межах Карлаўца), Гліна, Одра (у межах Сісака).

У Сісаку ўліваецца ў Саву.

На Купе была пабудаваная першая ў Харватыі гідраэлектрастанцыя (паводле праекту Ніколы Тэслы).

Катэгорыя:Рэкі Харватыі
Катэгорыя:Рэкі Славеніі
Маларыцкі абраз Божай Маці

**Маці Боская Замілаванне** — абраз невядомага мастака з Маларыты, напісаны на мяжы XIV — XV стагоддзяў і належыць да візантыйскага стылю. Адзін самых ранніх тыпаў абразоў беларускага паходжання.

## Гісторыя 
У абразе выразна прасочваецца сувязь з традыцыямі візантыйскага і старажытнарускага іканапіснага мастацтва, што сведчыць пра захаванне старажытнарускай традыцыі на гэтых тэрыторыях, нягледзячы на тое, што ўзмацняліся тэндэнцыі паланізацыі і лацінізацыі. Менавіта па стылі стварэнне абраза «Маці Боская Замілаванне» можна аднесці да мяжы XIV — XV стагоддзяў. Няма дакладных звестак пра тое, кім і калі быў напісаны гэты абраз, і як ён патрапіў у царкву ў Маларыце. Лічыцца, што ў канцы XIX стагоддзя гэты абраз знаходзіўся ў Олтушскай Спаса-Праабражэнскай царквы злева ад царскай брамы. У летапісе Спаса-Праабражэнскай царквы згадвае старажытны мясцовы абраз Маці Божай, які ў канцы XIX стагоддзя шанаваўся мясцовымі як цудатворны. Але Олтушскі абраз, хутчэй за ўсе, знік падчас эвакуацыі 1915—1918 гадоў. Магчыма, што той жа іканапісец, які стварыў Маларыцкі абраз, працаваў таксама і ў адным з манастыроў Валыні ці Берасцейшчыны.

## Апісанне 
Мастак надаў вобразам на абразе пераканаўчую жыццёвасць. Немаўля з пяшчотнай цеплынёй дакранаецца рукой да шчакі сваёй маці, чый пранікнённы позірк нясе шырокую гаму пачуццяў: бязмежнасць матчынага кахання, усхваляванасць і смутак. У каларыстычнай будове абраза, якая пазней стане вядучай для беларускага іканапісу, пераважаюць жоўтыя, вохрыстыя, карычневыя і чырвоныя фарбы. Вохрыстае святло абраза і прыглушаны чырвоны мафорый падкрэсліваюць лірычны настрой усяго твора.

## Літаратура 
* Гісторыя мастацтваў : Вучэб. дапам. / Б. А. Лазука. — 2-ое выд., дапрац. — Мінск: Беларусь, 2003. — 400 с. ISBN 985-01-0045-1

## Спасылкі 
* Византийская традиция в белорусском искусстве 15 века 

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Іканаграфія Багародзіцы
Катэгорыя:Іканапіс Беларусі
Клод Жазеф Вернэ

**Клод Жазе́ф Вернэ́** (, часта без першага імя — Жазеф Вернэ; 14 жніўня 1714, Авіньён — 3 снежня 1789, Луўр, Парыж) — французскі жывапісец.

## Біяграфія 
thumb|left|К. Ж. Вернэ (гравюра П. Азана). Рыбакі, заспетыя ветрам. 2-я палова 18 ст. Прыватны збор, С.-Пецярбург
Клод Жазеф Вернэ — французскі жывапісец, бацька мастака Карла Вернэ і дзед мастака Араса Вернэ. Нарадзіўся ў Авіньёне, вучыўся ў Італіі ў Бернардзіна Ферджоні і Адрыен Манглард і стаў адным з самых выбітных пейзажыстаў свайго часу. Пры жыцці праславіўся, галоўным чынам, відарысамі марскіх бур, якія, у прыватнасці, падабаліся расійскаму імператару Паўлу I. У 1754—1762 гадах па заказе караля Людовіка XV напісаў серыю карцін «Порты Францыі» (Парыж, Луўр), стварэнню якіх папярэднічаў шэраг эцюдаў з натуры. Яго вялікія палотны набываліся для ўпрыгожвання палацаў па ўсёй Еўропе, у наш час знаходзяцца ва ўсіх буйных еўрапейскіх музеях. Адна з найбуйнейшых калекцый — у Дзяржаўным Эрмітажы ў Санкт-Пецярбургу. З малюнкаў К. Ж. Вернэ рабіліся гравюры.

## Найбольш вядомыя карціны 
* «Бура ў скалістага берага»;
* «Від Неапаля з Везувіем». Палатно, 99 х 197 см. Набыта Луўрам у 1976 г.;
* «Від Неапалітанскага заліва», 1748. Палатно, 100 х 198 см;
* «Уваход у Палермскі порт пры месяцавым святле»

## Літаратура 
* Léon Lagrange. Joseph Vernet et la peinture au XVIIIe siècle — Paris: Librairie academique, 1864.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1714 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1789 годзе
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Чырвоны Кастрычнік (газета)

**Чырвоны Кастрычнік** — раённая газета Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці. Першы нумар выйшаў 29 снежня 1939 года.

Першы рэдактар — Юрый Бенціонавіч Шляфер. Наборшчыцай газеты стала мясцовая жыхарка Ніна Кандратовіч. Першапачаткова рэдакцыйна-паліграфічны калектыў складаўся з сямі чалавек. Пачатак гісторыі газеты быў даволі ўдалым: газета адлюстроўвала жыццё раёна, расказвала пра складанасці працы землякоў і іх дасягненні, карысталася павагай у насельніцтва. У накірунках працы даваеннай газеты старажылы падкрэслівалі станоўчую ролю ва ўладкаванні жыцця мясцовых жыхароў. Атрымаўшы ад слаўнага партызанскага атрада сваю назву, газета «Чырвоны Кастрычнік» па тону выкладання тэм адпавядала яе баявому духу і настрою, садзейнічала палітычнай актыўнасці сялян.

Напачатку вайны газета ўзяла на сябе не толькі прапагандысцкія, але і арганізатарскія функцыі — весці за сабой. Выходзіла зменшаным фарматам. Рэдагаваць газету было даручана былому работніку райкома партыі Філімону Камоцкаму. Газета-партызанка нагадвала лістоўку. Увесну, прыкладна ў красавіку 1942 года, «раёнка» выйшла пад назвай «Народны мсцівец» як орган падпольнага райкама КП(б)Б і райсавета дэпутатаў працоўных.

Адразу пасля вызвалення раёна адрадзілася і рэдакцыя, якую ўзначаліла былая настаўніца і партызанка Вольга Гарасімаўна Яраш.

З верасня 1948 г. па верасень 1953 г. рэдактарам газеты «Чырвоны Кастрычнік» быў Сямён Цімафеевіч Малаковіч. На змену яму прыйшоў Аляксандр Міхайлавіч Ярмаліцкі, які працаваў на гэтай пасадзе з верасня 1953 па кастрычнік 1954 года. Далей па верасень 1958 рэдактарам газеты быў Амялян Іванавіч Карклін.

Пасляваенная газета насіла трохі змененую назву «Чырвоны Окцябр». Раёнка мела аб'ём у палову фармата «Праўды». З 1946 года ў эфіры загучала раённае радыё, якое праз два гады было рэарганізавана. Цікавым фактам у гісторыі друку раёна стала з'яўленне ў пачатку 1958 шматтыражнай газеты «Савецкай Парэчча» як органа партыйнай, прафсаюзнай і камсамольскай арганізацыі саўгаса «Парэчча». Газета выходзіла два разы на месяц накладам 1000 асобнікаў. Раённая газета таксама мела наклад каля тысячы асобнікаў.

З кастрычніка 1958 па люты 1962 рэдакцыяй раённай газеты «Чырвоны Кастрычнік» кіраваў Іван Віктаравіч Анкудовіч. З канца 1966 года газета пачала выходзіць пасля кароткага перапынку пад рэдактарствам Вадзіма Трыфанавіч Цішкевіча.

З 1970 года да пачатку 1999 года рэдактар газеты — Віктар Аляксандравіч Лоўгач, член Саюза пісьменнікаў Беларусі. Са студзеня 1999 года да верасня 2002 года на пасадзе выконваючага абавязкі рэдактара газеты «Чырвоны Кастрычнік» працаваў Георгій Кірылавіч Кундас. Пасля яго сыходу на заслужаны адпачынак з 2002 года па 2007 год рэдакцыю ўзначаліла Ала Сямёнаўна Фядосенка. У жніўні 2007 года яе змяніла Валянціна Уладзіміраўна Шлапакова.

На 2012 год газета «Чырвоны Кастрычнік» выходзіць два разы на тыдзень накладам больш за 2,5 тысячы асобнікаў. У склад рэдакцыі ўваходзіць і раённае радыёвяшчанне.

Катэгорыя:Газеты Беларусі
Катэгорыя:Культура Акцябрскага раёна
Зара над Сожам

**Зара над Сожам** — перыядычнае выданне ў Кармянскім раёне. Пачала выдавацца ў 1932 годзе. Спачатку называлася «Калгаснік Кармяншчыны», выходзіла на беларускай мове з рознай перыядычнасцю.

Пачынаючы з 59-га нумару ў 1938 годзе змяніла назву. Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны і пасля вызвалення Кармянскага раёна ў 1943 годзе называлася «Авангард».

Са студзеня 1967 года пасля ўзнаўлення раёна, які быў скасаваны ў красавіку 1962, газета выдаецца пад сёняшняй назвай «Зара над Сожам».

На 2012 раёнка выходзіць два разы ў тыдзень. У сераду 6 старонак фармата А3 і ў суботу — 10 старонак. Заснавальнікамі з'яўляюцца Кармянскі раённы выканаўчы камітэт, раённы Савет дэпутатаў, калектыў рэдакцыі.

Катэгорыя:Газеты на беларускай мове
Катэгорыя:Газеты Беларусі
Катэгорыя:Культура Кармянскага раёна
Джон Джарвіс

**Джон Артур Джарвіс** (; ,  — , ) — брытанскі плывец, двухразовы чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў 1900.

На гульнях Джарвіс удзельнічаў у двух плавальных дысцыплінах — у плаванні на 1000 і 4000 м вольным стылем. У кожнай дысцыпліне ён выйграваў і паўфінал, і фінал, атрымаўшы ў выніку два залатыя медалі.

Праз шэсць гадоў Джарвіс удзельнічаў на неафіцыйных Алімпійскіх гульнях, атрымаў срэбны медаль у гонцы на адну мілю вольным стылем, бронзу за 400 м вольным стылем і за эстафету 4х250 вольным стылем. Аднак гэтыя тры медалі не прызнаюцца Міжнародным алімпійскім камітэтам.

## Спасылкі 
* Джон Джарвіс на sports-reference.com  

Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1900 года
Катэгорыя:Плыўцы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1900 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 1908 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Сябрына (Вільня)

**«Сябрына»** — клуб у Вільні, яднае аматараў беларускай культуры.

Заснаваны ў 1987 годзе пры Літоўскім рэспубліканскім палацы культуры прафсаюзаў. Аб’ядноўвае больш за 200 чалавек розных нацыянальнасцей. Асноўная мэта — зберагчы на літоўскай зямлі беларускія звычаі, беларускую мову, народныя песні, адрадзіць беларускія святы, народныя гульні. Праводзіць сустрэчы з беларускімі вучонымі і дзеячамі культуры, гісторыкамі, мастацтвазнаўцамі, філолагамі, пісьменнікамі. Арганізоўвае вечарыны, прысвечаныя гістарычным і культурным датам Беларусі, сустрэчы-вечарыны на святы, канцэрты, выстаўкі маладых беларускіх мастакоў — т. зв. «беларускі куток» на штогадовым літоўскім свяце-кірмашы «Казюкас». Для дзяцей горада праводзіць навагоднія і іншыя святы на беларускай мове. Па ініцыятыве клуба «Сябрына» на літоўскім радыё арганізавана і вядзецца на беларускай мове перадача «Беларускае слова на хвалях Літвы», у газеце «Lietuva» («Літва») выходзіць старонка клуба — «Пагоня». 3 1990 на літоўскім тэлебачанні заснавана перадача «Запрашае „Сябрына“», якая выходзіць у эфір 2 разы на тыдзень. Падтрымлівае цесныя сувязі з Беларускім фондам культуры, згуртаваннем беларусаў свету «Бацькаўшчына», Нацыянальным навукова-асветніцкім цэнтрам імя Ф. Скарыны. Пры клубе дзейнічае аднайменны хор беларускай народнай песні.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* https://siabryna.lt/ Сайт клуба

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Літвы
Катэгорыя:Арганізацыі Вільні
Катэгорыя:З’явіліся ў 1987 годзе
Катэгорыя:1987 год у Вільні
Рудольф Баўэр (спартсмен)

**Рудольф Баўэр** (; ,  — , ) — венгерскі лёгкаатлет, чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў 1900.

На Гульнях Баўэр удзельнічаў у спаборніцтвах па кіданні дыска. З новым Алімпійскіх рэкордам - 36,04 м - ён выйграў спаборніцтва, атрымаўшы залаты медаль.

## Спасылкі 
* Рудольф Бауэр на sports-reference.com  

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Будапешце
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1900 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1900 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Венгрыі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Кідальнікі дыска Венгрыі
Лестэр

thumb|320px|Цэнтр Лестэра
**Лестэр** () — горад і ўнітарная адзінка ў Вялікабрытаніі, адміністрацыйны цэнтр графства Лестэршыр. Насельніцтва 285 тыс. чалавек (2004).

## Геаграфія 
Унітарная адзінка Лестэр займае плошчу 73 км² і мяжуе па ўсіх баках свету з неметрапольным графствам Лестэршыр.

## Эканоміка 
У Лестэры знаходзіцца штаб-кватэра буйной кампаніі BSS Group, якая займаецца будаўнічымі матэрыяламі. Акцыі кампаніі ўваходзяць у базу разліку індэксу FTSE 250.

## Адукацыя 
У горадзе знаходзяцца 2 універсітэты. Універсітэт Лестэра, які ўваходзіць у топ-15 універсітэтаў Вялікабрытаніі з 2009-га года паводле рэйтынгаў Times Good University Guide і Guardian University Guide і Універсітэт Дэманфорт.

## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Джон Джарвіс
* Стывен Крыстафер Роўэл (нар. 1964) — брытанскі гісторык, які даследуе гісторыю Вялікага Княства Літоўскага.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт савета ўнітарнай адзінкі Лестэр

Катэгорыя:Унітарныя адзінкі Англіі

Катэгорыя:Гарады Лестэршыра
Ірвінг Бакстэр

**Ірвінг Нот Бакстэр** (; , Ютыка, штат Нью-Ёрк — , Утыка, штат Нью-Ёрк) — амерыканскі (сіу па нацыянальнасці) лёгкаатлет, двухразовы чэмпіён і трохкратны сярэбраны прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 1900.

Атрымаў адукацыю ў Пенсільванскім універсітэце.

## Спасылкі 
* Ірвінг Бакстэр на sports-reference.com  
* Інфармацыя пра Рвінга Бакстэра  

Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1900 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1900 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1900 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Скакуны ў вышыню ЗША
Катэгорыя:Скакуны ў даўжыню ЗША
Элвін Крэнцлайн

**Элвін Крысціян Крэнцлайн** (; , Мілуокі — , Уілкс-Барэ) — амерыканскі лёгкаатлет, чатырохразовы чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў 1900. Ён да гэтага часу адзіны лёгкаатлет, якому ўдалося стаць чатыры разы чэмпіёнам на адных Гульнях і толькі ў індывідуальных дысцыплінах.

## Спасылкі 
* Элвін Крэнцлайн на sports-reference.com  
* Элвін Крэнцлайн на сайце МОК 
* Інфармацыя пра ўдзел Элвіна Крэнцлайна на Алімпійскіх гульнях  
* Інфармацыя пра Элвіна Крэнцлайна — Сайт 1 , Сайт 2  
* Элвін Крэнцлайн на сайце Амерыканскай лёгкаатлетычнай залы славы 

Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1900 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1900 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад ЗША
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Трэнеры па лёгкай атлетыцы ЗША
Катэгорыя:Бегуны з бар’ерамі ЗША
Катэгорыя:Бегуны на кароткія дыстанцыі ЗША
Катэгорыя:Скакуны ў даўжыню ЗША
Ракета (паравоз)

**«Ракета»** (англ.: «Rocket») — адзін з першых паравозаў, пабудаваны ў 1829 годзе бацькам і сынам Джорджам і Робертам Стэфенсанамі. Гэта быў першы ў свеце паравоз з трубчастым паравым катлом. У далейшым такая канструкцыя катла стала прымяняцца на ўсіх паравозах, якія выпускаліся.

Вельмі распаўсюджана памылка, што «Ракета» з’яўляецца першым паравозам, аднак на самай справе першы паравоз быў запатэнтаваны яшчэ Рычардам Трэвітыкам у 1804 годзе, гэта значыць на чвэрць стагоддзя раней стэфенсанскай «Ракеты».

Катэгорыя:Першыя паравозы
Катэгорыя:Паравозы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Паравозы тыпу 0-1-1
Катэгорыя:З’явіліся ў 1829 годзе
Катэгорыя:Паравозы заводу Стэфенсана
Уілкс-Барэ

**Уілкс-Барэ** () — горад у Паўночнай Пенсільваніі, ЗША. Заснаваны ў 1769 годзе, набыў статус горада ў 1887 годзе. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2000 года, насельніцтва Уілкс-Барэ складае 43 123 чалавек.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Джордж Кетлін (1796—1872) — амерыканскі падарожнік і жывапісец.
* Франц Клайн (1910—1962) — амерыканскі мастак.
* Эдвард Льюіс (1918—2004) — амерыканскі вучоны ў галіне генетыкі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне.
* Джозеф Леа Манкевіч (1909—1993)— амерыканскі рэжысёр.
* Ёзаф Мургаш (1864—1929) — славацкі вынаходнік, архітэктар, мастак, калекцыянер.
* Уільям Філіпс (нар. 1948) — амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Пенсільваніі

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1769 годзе
Юбер Рабер

**Юбер Рабер** (, 22 мая 1733, , Францыя — 15 красавіка 1808, , Францыя) — французскі пейзажыст, які атрымаў еўрапейскую вядомасць габарытнымі палотнамі з рамантызаванымі выявамі антычных руін у асяроддзі ідэалізаванай прыроды. Яго мянушкай была «Рабер развалін» (*Robert des Ruines*).

[thumb|left|Юбер Рабер, *Антычныя руіны*, [1754—1765, Будапешт]]
[thumb|left|Юбер Рабер, *Тэраса ў Марлі*, [Санкт-Пецярбург, Эрмітаж]]
[thumb|left|Юбер Рабер, *Лесвіца ў палацы Фарнезэ ў Капрарола*, [Луўр]]

## Біяграфія 
У 1745—1751 вучыўся ў езуітаў у парыжскім Калеж-дэ-Франс, у 1754 адправіўся ў Рым разам з паслом Францыі Эцьенам Франсуа Шуазелем (у яго бацькі служыў бацька Рабера). Правёў там 11 гадоў, пазнаёміўся з Піранезі, які аказаў на яго вялікі ўплыў, з Фраганарам, іншымі мастакамі, калекцыянерамі мастацтва. У 1760 ездзіў з Фраганарам у Неапаль, наведваў разваліны Пампей.

У 1765 вярнуўся ў Парыж, у 1766 быў прыняты ў Каралеўскую Акадэмію жывапісу і скульптуры. Стаў планіроўшчыкам каралеўскіх садоў, хавальнікам каралеўскага музея, канцлерам Акадэміі і інш., займаўся ўбраннем рэзідэнцый караля, каралевы і вышэйшых прыдворных (палацы ў Трыяноне, Мерэвілі, Эрменанвілі).

Падчас Французскай рэвалюцыі быў у кастрычніку 1793 арыштаваны па падазроне ў нелаяльнасці, складзены ў турму Сент-Пелажы, затым у турму Сен-Лазар. Вызвалены ў 1794 пасля падзення Рабесп'ера.

Памёр ад апаплексічнага ўдару.

## Творчасць 
Вядомы маляўнічымі фантазіямі, чый асноўны матыў — паркі і рэальныя, а часцей уяўныя «велічныя руіны» (па выразе Дзідро), мноства эскізаў да якіх ён зрабіў падчас знаходжання ў Італіі.

Капрыча Рабера высока шанаваліся сучаснікамі, пра яго пісаў у паэме «Уяўленне» (1806) Жак Дэліль, Вальтэр абраў яго для ўпрыгожвання свайго замка ў Фернее. Яго карціны прадстаўлены ў Луўры, музеі Карнавале, пецярбургскім Эрмітажы і іншых палацах і сядзібах Расіі, у шматлікіх буйных музеях Еўропы, ЗША, Канады, Аўстраліі.

Пра маляўнічы свет мастака зняў дакументальны фільм Аляксандр Сакураў «Рабер. Шчаслівае жыццё» (1996).

## Цікавыя звесткі 
Мастак меў звычай пакідаць на палотнах свае фірмовыя меткі. У кожнай карціне сярод надпісаў на сцяне руіны, на помніку, каменным абломку, нават на кляйме каровы і інш. можна знайсці імя: «Hubert Robert», «H. Robert» ці ініцыялы «H.R.». На некаторых карцінах сярод намаляваных людзей мастак пакідаў свой аўтапартрэт (сівавалосы мужчына сярэдніх гадоў).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Працы ў музеях свету
* Старонка ў энцклопедии Кругосвет"

Катэгорыя:Мастакі барока
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты Францыі
Катэгорыя:Мастакі Францыі
Аўстрыйская народная партыя

**Аўстрыйская народная партыя (АНП)** (,  хрысціянска-дэмакратычная і кансерватыўная партыя ў Аўстрыі. Пераемнік Хрысціянска-сацыяльнай партыі канца 19 і пачатку 20 стагоддзя, яна падобная на Хрысціянска-дэмакратычную партыю Германіі па пытаннях ідэалогіі. Народная партыя была створана адразу ж пасля аднаўлення Федэратыўнай Рэспублікі Аўстрыі ў 1945 годзе, і з тых часоў разам з Сацыял-дэмакратычнай партыяй Аўстрыі (СДПА) з'яўляецца адной з двух найбуйнейшых аўстрыйскіх палітычных партый.

## Дэмаграфія 
Аўстрыйская народная партыя  папулярныя ў асноўным сярод служачых, вялікага і малога бізнесу, уладальнікаў і фермераў. Увогуле, прыхільнікі Народнай партыі параўнальна адукаваныя і багатыя.

На дзяржаўным узроўні Народная партыя ўжо даўно пераважае ў сельскіх землях: Ніжняя Аўстрыя, Верхняя Аўстрыя, Зальцбург, Штырыя, Ціроль і Форарльберг. Яна менш папулярная ў Вене і ў тых землях, дзе каталіцтва не моцна распаўсюджанае: Бургенланд і Карынція.

## Ідэалогія 
Класічная кансерватыўная партыя, выступае за захаванне традыцый і стабільнасць грамадскага парадку. Выступае за развіццё прыватнай ініцыятывы, якую лічыць асноўным рухавіком эканамічнага развіцця і росквіту. Прыхільнасць традыцыйным каталіцкім уяўленням аб маральнасці.

Эканамічны неолиберализм — скарачэнне грамадскага сектара, дэрэгуляванне эканомікі, скарачэнне сацыяльных праграм
Падтрымка еўрапейскай інтэграцыі.

## Гісторыя 
Народная партыя была створана 17 красавіка 1945 года. 20 кастрычніка 1945 года на першых пасляваенных выбарах у парламент партыя атрымала 49,5 працэнта сапраўдных галасоў і 85 мандатаў, атрымаўшы абсалютную большасць. З 1945 па 1965 года партыя фарміравала кааліцыйны ўрад разам з Сацыялістычнай партыяй Аўстрыі. Кіраўнікамі ўрада былі прадстаўнікі АНП (Леапольд Фігль, Юліус Рааб, Альфонс Горбач, Іозеф Клаус). Ва ўсеагульных выбараў 6 сакавіка 1966 года Народная партыя атрымала 85 месцаў і, такім чынам, абсалютную большасць галасоў. Аднапартыйны ўрад узначаліў Іозеф Клаус.

На парламенцкіх выбарах 1 сакавіка 1970 года сацыял-дэмакраты атрымалі большасць галасоў і месцаў. АНП перайшла на 17 гадоў у апазіцыю.

На выбарах у парламент 1999 года АНП атрымала трэцяе месца. Другое месца нечакана атрымала правая Партыя свабоды. Аднак сацыял-дэмакраты, якія выйгралі выбары не змаглі сфарміраваць урад. Канцлерам стаў Вольфганг Шусэль, які сфарміраваў кааліцыю з Партыяй свабоды. На выбарах 24 лістапада 2002 года АНП атрымала 42,3 працэнтаў галасоў і стала самай моцнай партыяй. Пасля выбараў 2006 года АНП уваходзіць ва ўрадавую кааліцыю, якую ачольваюць сацыял-дэмакраты.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кансерватыўныя партыі
Катэгорыя:Хрысціянска-дэмакратычныя партыі
Ваганетка

**Вагане́тка** — адкрыты вагон малой ёмістасці (0,5—6 м³), прызначаны для перавозкі грузаў, які перамяшчаецца па вузкакалейнай чыгунцы (па тэрыторыі прамысловых прадпрыемстваў, у прыватнасці, на шахтах і рудніках, на будаўнічых пляцоўках).
 
Ваганеткі выкарыстоўваюцца для перавозкі грузаў (а часам і людзей) на невялікія адлегласці. Перасоўваюцца з дапамогай лакаматываў, самакатам па ўхілах або самаходам.

Па прызначэнні ваганеткі падзяляюць на грузавыя, пасажырскія і спецыяльныя. Грузавая ваганетка складаецца з кузава, рамы, буфераў і прычапных прыстасаванняў. Адрозніваюць наступныя асноўныя віды грузавых ваганетак:
* з глухім неперакульваемым або перакульваемым кузавам;
* з адкідным дном;
* з адкідным бортам.
 
Найбольш распаўсюджанымі з’яўляюцца грузавыя ваганеткі з глухім неперакульваемым кузавам ёмістасцю да 4,2&nbsp;м³ — для вугалю, і да 9,5&nbsp;м³ — для руды. У каляровай металургіі і пры геалагічных разведачных работах выкарыстоўваюць ваганеткі ёмістасцю 0,35—1&nbsp;м³ з глухім перакульваемым кузавам.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вагоны
Катэгорыя:Горная справа
Старое Сяло

Назву **Старо́е Сяло́** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Старое Сяло — вёска ў Брэсцкім раёне
** Старое Сяло — вёска ў Жабінкаўскім раёне
* Віцебская вобласць:
** Старое Сяло — вёска ў Віцебскім раёне
** Старое Сяло — вёска ў Докшыцкім раёне
** Старое Сяло — вёска ў Жарскім сельсавеце Ушацкага раёна
** Старое Сяло — вёска ў Ушацкім сельсавеце Ушацкага раёна
* Гродзенская вобласць:
** Старое Сяло — вёска ў Зэльвенскім раёне
* Гомельская вобласць:
** Старое Сяло — вёска ў Веткаўскім раёне
** Старое Сяло — вёска ў Рагачоўскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Старое Сяло — вёска ў Асіповіцкім раёне
** Старое Сяло — вёска ў Быхаўскім раёне
** Старое Сяло — вёска ў Бялыніцкім раёне
** Старое Сяло — вёска ў Глускім раёне
** Старое Сяло — вёска ў Клічаўскім раёне
** Старое Сяло — вёска ў Мсціслаўскім раёне
* Мінская вобласць:
** Старое Сяло — былая вёска ў Маладзечанскім раёне
** Старое Сяло — вёска ў Мінскім раёне

### Расія 
* Старое Сяло — вёска ў Смаленскай вобласці

### Украіна 
## Іншае 
* Старое Сяло — археалагічныя помнікі каля вёскі Старое Сяло Віцебскага раёна Віцебскай вобласці
* Старое Сяло — урочышча ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці
Старое Сяло (Жабінкаўскі раён)

**Старо́е Сяло́** (, ) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Азяцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У дакументах Старое Сяло сустракаецца з сярэдзіны XVI ст. Верагодны час заснавання — XV ст.

Згодна рэвізіі 1566 г., вёска з'яўлялася цэнтрам Старасельскага войтаўства Палескай воласці Берасцейскага староства.

У 1940—1954 гадах цэнтр Старасельскага сельсавета.

## Насельніцтва 
У 1816 г. у вёсцы жылі 52 чалавекі.

У 1857 г. тут 90 двароў, 326 чалавек. У 1866 г. вёска стала цэнтрам аднайменнага сялянскага таварыства Азяцкай воласці (жылі 547 сялян).

У 1897 г. налічвалася 137 двароў, дзе жыў 921 чалавек.

У 1914 г. — 183 двары і 1059 жыхароў — найбольшая колькасць насельніцтва за ўсю гісторыю.

У 1935 г. насельніцтва зменшылася да 892 чалавек.

У 1999 г. у вёсцы 244 двары, дзе жывуць 535 чалавек.

## Памятныя мясціны 
* Брацкая магіла партызан (2 чалавекі) на могілках каля аўтамабільнай дарогі Н-133 «Брэст – Малыя Радванічы – Старое Сяло – Гайкоўка» ў в. Старое Сяло — .
* Брацкая магіла партызан, па вул. Цэнтральнай у в. Старое Сяло — .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Азяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жабінкаўскага раёна
Лестэршыр

**Лестэршыр** () —  графства ў цэнтральнай Англіі.  Назва паходзіць ад найбольшага горада Лестэр, які гістарычна з'яўляецца сталіцай графства, хоць насамрэч горад мае асобнае ад астатняга Лэстэршыра кіраўніцтва. Графства мяжуе з Дэрбішырам на паўночным захадзе, з Нотынгемшырам на поўначы, Рутлендам на ўсходзе, Уорвікшырам на паўднёвым захадзе, Стафардшырам на захадзе, Лінкальншырам на паўночным усходзе, і з Нортгемптаншырам на паўднёвым усходзе.

Муніцыпалітэт графства знаходзіцца ў Гленфілдзе, прыкладна за 5&nbsp;км на паўночны захад ад цэнтру Лэстэра. Тут знаходзіцца Савет графства Лестэршыр і адміністрацыя графства.

Насельніцтва 640,800 чалавек (16-е месца сярод неметрапольных графстваў; даныя 2007 г.).

## Геаграфія 
Агульная плошча тэрыторыі 2156 км² (28-е месца); тэрыторыя адміністрацыйнай вобласці — 2083 км² (20-е месца).

## Спасылкі 
* Спіс месцаў, гарадоў і вёсак Лестэршыра
* Leicester Mercury
* Wartime Leicestershire 
* Навіны Лестэра
* Он-лайнавы партал Лестэршыра/Гід
* Геральдыка Лестэршыра 
* Выявы і слайды Лестэршыра 
* Афіцыйны турыстычны вэб-сайт Лестэра і Лестэршыра

Катэгорыя:Графствы Англіі
Зразы

**Зра́зы** — мясная страва, якая з’явілася яшчэ ў Вялікім Княстве Літоўскім. Цяпер з’яўляецца стравай беларускай, польскай, украінскай і літоўскай кухні, але карыстаецца папулярнасцю і ў іншых краінах.

## Гатаванне 
Класічныя зразы робяцца з тонкіх кавалкаў скручанага мяса (звычайна ялавічыны), якія запраўляюцца соллю і перцам, фаршыруюцца садавіной, грыбамі, яйкамі і бульбай. Тым не менш існуе вялікая колькасць розных камбінацый фаршыравання і часта з’яўляюцца новыя.

Скручаныя кавалкі мяса звязваюцца ніткай, ці пратыкаюцца зубачысткамі. Потым зразы гатуюцца кароткі час на алеі і кладуцца ў ёмістасць з салерай, цыбуляй і рознымі спецыямі, каб яны ўвабралі водар. Ёмістасць ставіцца на маленькі агонь.
Перад падачай на стол ніткі і зубачысткі выдаляюцца, зразы пасыпаюцца мукой, ці пакрываюцца смятанай.
Звычайна зразы падаюцца з соусам, у якім яны гатаваліся, і гарніруюцца грэчневай ці ячменнай кашай.

## Гісторыя 
Невядома дакладна, калі зразы былі прыгатаваныя ўпершыню, а таксама дзе гэта адбылося. Цяпер на вынаходніцтва зразаў прэтэндуюць Беларусь, Польшча, Украіна і Літва. Аднак вядома, што вельмі падобная ежа існавала ў Італіі стагоддзі таму. Верагодна зразы былі прывезены ў Вялікае Княства Літоўскае з Заходняй Еўропы міланскай прынцэсай Бонай Сфорцай.

Першы афіцыйны рэцэпт зразаў датуецца 1783 годам.

## Спасылкі 
* Беларускія зразы 
* Зразы літоўскія 
* Як прыгатаваць зразы 
* Бульбяныя зразы з грыбамі 
* Зразы з яйкам 
* Гарохавыя зразы
* Зразы бульбяныя з мясам 

Катэгорыя:Літоўская кухня
Катэгорыя:Беларуская кухня
Катэгорыя:Польская кухня
Катэгорыя:Украінская кухня
Сабіна Бергман-Поль

**Сабіна Бергман-Поль** (; нар. 20 красавіка 1946, Айзенах) — нямецкі палітык, сябра партыі Хрысціянска-дэмакратычны саюз.

5 красавіка 1990 г. стала Старшынёй Народнай Палаты ГДР, і, паколькі Дзяржаўны Савет ГДР быў скасаваны, кіраўніком ГДР. Апошні чалавек, які ўзначальваў ГДР. Пасля аб’яднання Германіі заняла пасаду міністра па спецыяльных пытаннях ва ўрадзе Гельмута Коля ў 1990—1991. Пазней з’яўлялася парламенцкім сакратаром Міністэрства аховы здароўя ў 1991—1998. Пасля прыходу да ўлады сацыял-дэмакратаў заставалася дэпутатам Бундэстага, які пакінула ў 2002 годзе.

Катэгорыя:Міністры Германіі
Катэгорыя:Прэзідэнты Народнай палаты ГДР
Катэгорыя:Палітыкі ГДР
Катэгорыя:Члены ХДС
Катэгорыя:Члены Сацыялістычнай адзінай партыі Германіі
Енс Бёрнзен

**Енс Бёрнзен** (, , Брэмен) — нямецкі палітык, прадстаўнік СДПГ, з 8 лістапада 2005 г. — бургамістр Брэмена і кіраўнік урада зямлі Брэмен, з 1 лістапада 2009 па 31 кастрычніка 2010 — старшыня Бундэсрата.
 
У 1968—1973 гг. навучаўся ў Кільскім універсітэце, атрымаўшы ў ім юрыдычную адукацыю. У 1995 быў абраны ў Сенат Брэмена, з 1999 г. узначаліў у ім фракцыю СДПГ. Пасля адстаўкі бургамістра Хенінга Шэрфа з перавагай (каля 72 % галасоў) перамог на выбарах зямельнага лідара СДПГ і стаў новым бургамістрам. Пасля выбараў 2007 года адмовіўся ад фарміравання кааліцыі з ХДС і запрасіў у новы ўрад прадстаўнікоў Зялёных.
 
Пасля сыходу 31 мая 2010 г. у адстаўку прэзідэнта ФРГ Хорста Кёлера стаў в. а. прэзідэнта ФРГ.

## Спасылкі 
* Персанальны сайт 
* Біяграфія

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брэмене
Катэгорыя:Палітыкі Германіі
Здзітава

Назву **Здзі́тава** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Здзітава — аграгарадок у Здзітаўскім сельсавеце Бярозаўскага раёна
** Здзітава — вёска ў Спораўскім сельсавеце Бярозаўскага раёна
** Здзітава — былая вёска ў Жабінкаўскім раёне
Панарама Месдаха

thumb|250px|Фрагмент панарамы
**Панарама Месдаха** () — карціна вышынёй 14 м і даўжынёй 120 м, якая адлюстроўвае рыбацкі пасёлак Схевенінген у XIX стагоддзі, працы мастака Хендрыка Вілема Месдаха. Размешчана ў спецыяльна пабудаваным музейным будынку ў Гаазе, Нідэрланды.

Хендрык Месдах, з'яўляючыся вядомым марыністам Гаагскай школы, пачаў працу над палатном у 1880 годзе пры ўдзеле сваёй жонкі і мноства сваіх вучняў. Цыліндрычная форма панарамы стварае ілюзію прысутнасці гледача ў намаляванай мясцовасці на высокіх пясчаных дзюнах перад вёскай.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт панарамы

Катэгорыя:Выяўленчае мастацтва Нідэрландаў
Катэгорыя:Панарамы
Катэгорыя:Музеі Гаагі
Катэгорыя:Нацыянальныя помнікі Гаагі