Охрыд

**О́хрыд** — горад на ўсходнім беразе Ахрыдскага возера ў Паўночнай Македоніі. Насельніцтва — каля 55,8 тыс. жыхароў. У горадзе вялікая колькасць маляўнічых дамоў і помнікаў, асноўным артыкулам бюджэту горада з’яўляецца турызм. Размешчаны на ўсход ад Тыраны (Албанія) і на паўднёвы захад ад Скоп’е. Паводле адной са здагадак назва Охрыд — славянскага паходжання і азначае «на градзе», гэта значыць «на гары».

У 1979/1980 гадах Охрыд і Ахрыдскае возера былі ўключаны ў спіс аб’ектаў сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

## Гісторыя 
thumb|right|290px|Від на Охрыд з Крэпасці Самуіла
Сучасны горад Охрыд пабудаваны на месцы антычнай грэчаскай (іліра-македонскай) калоніі Ліхнідос (), вядомай яшчэ з II—III стагоддзяў да н.э. У 148 годзе да н.э. калонія была захоплена рымлянамі, якія пасля разбуральнага землетрасення ў 518 годзе амаль цалкам яе перабудавалі, з грэчаскіх пабудоў захаваліся толькі мармуровыя слупы.

У перыяд рымскага і візантыйскага валадарства горад з’яўляўся важным гандлёвым пунктам на пабудаванай рымлянамі дарозе ад узбярэжжа Адрыятычнага мора да Канстанцінопаля, вядомай як Эгнаціева дарога (). Археалагічныя раскопкі пацвярджаюць, што горад вельмі даўно прыняў хрысціянства. Епіскапы Ліхнідоса бралі ўдзел у першых сусветных саборах.

Да канца V — пачатку VI стагоддзяў горад паступова засяляецца славянскімі народамі. У 861 годзе ўваходзіць у склад Балгарыі і неўзабаве атрымлівае сучасную назву (пад назвай Охрыд упершыню згадваецца ў 879 годзе).

З 990 да 1015 гады Охрыд быў сталіцай Балгарскага царства цара Самуіла. Над горадам дагэтуль застаюцца руіны яго крэпасці. З 990 па 1018 у Охрыдзе мелася свая патрыярхія. Тым не менш, пасля заваявання Охрыда Візантыяй у 1018, у Охрыдзе застаўся толькі архіепіскап Охрыдскага аўтакефальнага архіепіскапства, які падпарадкоўваўся патрыярху канстанцінопальскаму. Пад валадарствам Візантыі была пабудавана вялікая колькасць храмаў.

Пры Іване Асене II (1218—1241) быў уключаны ў склад адноўленага незалежнага Балгарскага царства. У 1334 годзе заваяваны сербскім каралём Стэфанам Душанам.

У 1394 годзе горад акупуе Асманская імперыя, пад уладай якой ён застаецца да 1912 года, паступова прыходзячы ў заняпад. Паводле даных балгарскага этнографа Васіла Кынчава ў канцы XIX стагоддзя колькасць насельніцтва Охрыда складала 14 860 чалавек — 8 000 балгары, 5 000 туркі, 300 албанцы-мусульмане, 300 албанцы-хрысціяне, 460 валахі і 600 цыгане.

У 1913 годзе, пасля заканчэння Першай Балканскай вайны адышоў да Сербіі

Этнічны склад:
* македонцы, 33 791 (80,4 %)
* албанцы, 2959 (7,0 %)
* туркі, 2256 (5,4 %)
* іншыя, 3027 (7,2 %)

Родныя мовы жыхароў горада:
* македонская, 34 910 (83,1 %)
* албанская, 3957 (9,4 %)
* турэцкая, 2226 (5,3 %)
* іншыя, 1017 (2,4 %)

Рэлігійны склад:
* праваслаўныя хрысціяне, 33 987 (80,9 %)
* мусульмане, 7599 (18,1 %)
* іншыя, 447 (1,1 %)

## Помнікі гісторыі і культуры 
* Антычны тэатр
* Базіліка Св. Сафіі
* Мячэць Зейнал Абідзіна
* Мячэць імя прарока Мухамеда
* Манастыр Перыўлепты Охрыдскай
* Манастыр Св. Навума Охрыдскага
* *Плаошнік* — адноўлены сабор Св. Клімента Охрыдскага і руіны «ўніверсітэта»
* *Самуілава твердзіна* — крэпасць
* Храм Багародзіцы Захумскай *Св. Завум*
* Храм Св. Іаана *Канеа*
* Дом сям’і Робевых

## Гарады-пабрацімы 
*  Піран; Славенія
*  Падольск; Расія
*  Вуланганг; Аўстралія
*  Будва; Чарнагорыя
*  Катвейк; Нідэрланды
*  Вінкаўцы; Харватыя
*  Ялава; Турцыя
*  Сафранбалу; Турцыя
*  Плоўдзіў; Балгарыя
*  Далянь; Кітай
*  Уінсар; Канада
*  Паградзец; Албанія
*  Крагуевац, Сербія

## Гл. таксама 
Катэгорыя:Сусветная спадчына паводле алфавіта
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Паўночнай Македоніі

Катэгорыя:Гарады Паўночнай Македоніі