Panhard AML

**«Панар»** (*«Panhard» AML 245*) — французскі бронеаўтамабіль, распрацаваны і прыняты на ўзбраенне ў 1960 годзе. Выпускаўся ў некалькіх мадыфікацыях, пастаўляўся на экспарт.

Экіпаж складаецца з камандзіра, механіка-кіроўцы і наводчыка.

## Гісторыя стварэння і вытворчасці 
Машына распрацоўвалася для прымянення ў заморскіх дэпартаментах Францыі для падаўлення выступленняў мясцовага насельніцтва, правядзення ваенна-паліцэйскіх і контрпартызанскіх мерапрыемстваў, суправаджэння канвояў і мотамехкалонаў у раёнах партызанскай актыўнасці. На момант пачатку паставак у войскі поўная баявая маса машыны складала крыху больш за пяць тон. Бранявік развіваў хуткасць па шашы 90 км/г і меў запас ходу 650 км. Экіпаж складаўся з трох чалавек, узбраенне было прадстаўлена 60-мм мінамётам і 7,5-мм спараным кулямётам, сувязь забяспечвалася двума радыёстанцыямі. Машына магла прымяняцца для выканання разведвальных задач і дэсантавання парашутным або пасадачным спосабам. У 1963 годзе на ўзбраенне быў прыняты мадыфікаваны варыянт — самаходная штурмавая гармата з 90-мм гаўбіцай у вежы.

### Варыянты і мадыфікацыі 
* **AML 245 HE60-7 (стандартны)** — першапачатковы варыянт, распрацаваны ў 1960 годзе для французскай арміі. У вежы HE60-7 устаноўлены два спараных 7,5-мм кулямёта AA-52 (з боекамплектам 3800 патронаў) і 60-мм мінамёт Brandt Mle CM60A1 (з боекамплектам 53 стрэлу).
* **AML 245 HE60-7 (камандны)** — варыянт, распрацаваны ў 1960 годзе для французскай арміі. У вежы HE60-7 устаноўлены два спараных 7,5-мм кулямёта (з боекамплектам 3200 патронаў), 60-мм мінамёт (з боекамплектам 35 стрэлаў) і другая радыёстанцыя.
* **AML 60** — экспартны варыянт. У вежы HE60-7 устаноўлены 7,62-мм кулямёт і 60-мм мінамёт.
* **AML 245 HE60-12** — у вежы HE60-12 устаноўлены адзін 12,7-мм кулямёт і 60-мм мінамёт.
* **AML 245 HE60-20** — у вежы HE60-20 устаноўлены 20-мм гармата і 60-мм мінамёт.
* **AML 60 S530** — экспартны варыянт для Венесуэлы, у вежы ўстаноўлены дзве спараныя 20-мм аўтаматычныя зенітныя гарматы (з боекамплектам 600 снарадаў).
* **AML 90 HE90-7** — варыянт, распрацаваны для французскай арміі і прыняты на ўзбраенне ў 1965 годзе. У вежы HE90-7 устаноўлены 90-мм танкавая гармата DEFA D921 (з боекамплектам 20 снарадаў) і 7,5-мм зенітны кулямёт AA-52 (з боекамплектам 2000 патронаў).
* **AML 90 Lynx** — варыянт з 90-мм гарматай GIAT F1 у новай вежы ад фірмы «Hispano-Suiza», усталяваным прыборам начнога бачання і лазерным далямерам.
* **Eland Mk.1** — ліцэнзійны паўднёваафрыканскі варыянт AML 90, вытворчасць якога была пачата ў 1962 годзе кампаніяй «Reumech Sandock».
* **Eland Mk.2** — мадэрнізаваны Eland Mk.1, выпуск пачаты ў 1963 годзе. Акрамя таго, у 2000-я гады два AML 90 арміі Сальвадора прайшлі рамонт з заменай зыходнага бензінавага рухавіка на камерцыйны дызельны аўтамабільны рухавік Nissan diesel QD.

## Канструкцыя 
### Бранявы корпус 
Корпус і вежа звараныя з катаных сталёвых бранявых лістоў таўшчынёй 10 мм. Таўшчыня броні вежы некалькі адрозніваецца ў залежнасці ад мадыфікацыі (таўшчыня броні вежы HE60-7 складае 12 мм; таўшчыня броні вежы HE90-7 — 15 мм).

### Сродкі назірання і сувязі 
Прыборы назірання ўключаюць: тры перыскопа ў вечку люка механіка-кіроўцы, а таксама шэсць перыскапічных прыбораў, устаноўленых на турэлі. Пазней, у ходзе мадэрнізацыі большасць выпушчаных машын былі абсталяваныя прыборам начнога бачання, фільтравентыляцыйнай устаноўкай і кандыцыянерам.

Бронеаўтамабіль абсталяваны радыёстанцыяй (у камандным варыянце — двума радыёстанцыямі) і ўнутранаперамоўнай прыладай.

### Рухавік і трансмісія 
Сілавая ўстаноўка — карбюратарны чатырохцыліндравы рухавік 4HD Panhard паветранага астуджэння з гарызантальным размяшчэннем цыліндраў. Сілавая перадача ўключае счапленне цэнтрабежнага тыпу з аўтаматычным прывадам і механічную шматступенную каробку перадач.

На паўднёваафрыканскіх бронемашынах Eland Mk.7 і Mk.9 выкарыстоўваецца дызельны рухавік магутнасцю 103 к. с., усталяваны на рухомых санках (што палягчае рамонт і тэхнічнае абслугоўванне).

### Хадавая частка 
Падвеска незалежная, выканана на вітых рысорах з гідраўлічнымі амартызатарамі. Пярэднія і заднія колы з’яўляюцца вядучымі і маюць сістэму рэгулявання ціску ў шынах.

### Дадатковае абсталяванне 
На бронемашыну можа быць устаноўлена плаўсродка, якая дазваляе фарсіраваць водныя перашкоды з хуткасцю 6—7 км/г.

## Краіны-эксплуатанты 
* 
*  — 3, атрыманы ад ПАР у 2010—2011 гадах
*  — 41, былі атрыманы ад ААЭ ў 1996—1997 гадах
*  — 12, атрыманы ад Францыі ў 1966 годзе
*  — 10, атрыманы ад Францыі ў 1975 годзе
*  — да пачатку Шасцідзённай вайны 1967 года ў складзе 10-й брыгады ЦАХАЛ мелася рота з 9 машын.
*  — 16 AML-60 і 4 AML-90, атрыманы ў 1970 годзе
*  — 72 AML-60/AML-90 станам на 2021 год
*  — 74, атрыманы ад Францыі ў 1973—1974 гадах
*  — 13, атрыманы ад ПАР у 1994—1995 гадах
*  — у 1976 годзе закуплена 12, 2 з іх знішчаны паўстанцамі ФНВФМ у 1979—1989 гадах, да пачатку 2022 года на ўзбраенні засталося 5 машын
* 
*  — 132 AML-60/AML-90 станам на 2018 год
*  — 100 AML-60 былі закуплены ў Францыі для сухапутных войск, з 1962 года пачалася вытворчасць машын «Eland»

### Былыя 
*  — былі прыняты на ўзбраенні сухапутных войск, усяго закуплена 425 AML 245 HE60-7 і 210 AML-90, заменены на ERC Sagaie.

## Баявое прымяненне 
.]]

* Вайна ў Паўднёвай Радэзіі (1965—1980) — выкарыстоўваліся арміяй Радэзіі.
* Грамадзянская вайна ў Ліване (1975—1990) — актыўна выкарыстоўваліся ліванскай арміі;
* Вайна ў Заходняй Сахары (1975—1991) — ужываліся мараканцамі.
* Грамадзянская вайна ў Анголе (1975—2002) — ужываліся ФНЛА і партугальцамі.
* Грамадзянская вайна ў Сальвадоры (1979—1992) — ужываліся ўрадавай арміяй супраць паўстанцаў ФНВФМ;
* Фалклендская вайна (1982) — армія Аргенціны.

## Заўвагі 
## Літаратура 
* Броневая защита французской БРМ AML-245S // "Вестник бронетанковой техники", № 4, 1979
* Бронеавтомобиль "Панар" AML (Франция) // Вооружение и техника. Справочник / колл. авт., под общ. ред. А. В. Громова. 2-е изд. М., Воениздат, 1984. стр.162
* Peter Gerard Locke & Peter David Farquharson Cooke, Fighting Vehicles and Weapons of Rhodesia 1965-80, P&P Publishing, Wellington 1995. ISSN 0-473-02413-6
* Christopher F. Foss, Jane’s Tank and Combat Vehicle Recognition Guide, HarperCollins Publishers, London 2002. ISBN 0-00-712759-6
## Спасылкі 
* AML (сайт «Army Guide»)
* Stockholm International Peace Research Institute (звесткі аб пастаўках узбраення і ваеннай тэхнікі) 

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Бранятэхніка Францыі