open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Леанід Адамавіч Сасноўскі

**Леанід Адамавіч Сасно́ўскі** (, Палессе, Чачэрскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне прыкладной механікі, доктар тэхнічных навук (1987), прафесар (1988), адзін з заснавальнікаў трыбафатыкі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 25 ліпеня 1935 года ў вёсцы Палессе (сучасны аграгарадок у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі).

У 1958 годзе скончыў Ленінградскі горны інстытут па спецыяльнасці «Горныя машыны». Быў накіраваны на Аляксандраўскі машынабудаўнічы завод (Аляксандраўск, Пермскі край, РСФСР) і да 1962 года працаваў інжынерам-тэхнолагам, інжынерам-канструктарам, інжынерам-тэхнолагам і старшым інжынерам-тэхнолагам канструктарскага бюро. У 1962—1964 гадах — старшы выкладчык Пермскага політэхнічнага інстытута. У 1964—1967 гадах праходзіў навучанне ў аспірантуры Цэнтральнага навукова-даследчага інстытута тэхналогіі машынабудавання ў Маскве і ў 1967 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1967—1976 гадах старшы навуковы супрацоўнік, загадчык лабараторыі, загадчык аддзела трываласці Усесаюзнага навукова-даследчага інстытута кампрэсарнага машынабудавання ў горадзе Сумы.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш за за 800 навуковых прац, 2 манаграфій, 3 даведнікаў, 3 вучэбных дапаможнікаў па будаўнічай механіцы, тэорыі надзейнасці, механіцы стомленаснага разбурэння, тэарэтычным асновам трыбафатыкі.

Сярод апублікаванага:
* Статистическая механика усталостного разрушения. — Мн., 1987.
* Трибофатика: О диалектике жизни. 2 изд. — Гомель, 1999.
* Основы тибофатики: Учебное пособие. Ч. 1—2. — Гомель, 2003.
* Surprises of Tribo-Faigu / L. A. Sosnovskiy, S. S. Sherbakov; trans. editor D. V. Tkachik -Minsk: Magik Book, 2009.

Аўтар паэтычнага зборніка «Россыпь чувств» і праекта «Далоні цёплыя зямлі».

## Узнагароды і званні 
* Медаль Францыска Скарыны
* Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1998)
* Дзяржаўная прэмія Украіны ў галіне навукі і тэхнікі (1997)
* Знакі «За выдатныя поспехі ў працы» ў галіне вышэйшай адукацыі СССР, «Ганаровы транспартнік», «Ганаровы чыгуначнік ААТ РЖД»
* Памятны знак «175 гадоў расійскім чыгункам»
* сярэбраны медаль ВДНГ СССР
* Ганаровы грамадзянін Чачэрскага раёна (2004).

## Літаратура 
* 
* Сосновский Леонид Адамович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. 2001. Т. 1.: Наука. Образование / Под ред. И. В. Чекалова. — Мн., 2001. — С. 149.
* Сосновский Леонид Адамович // Часопіс «Изобретатель». № 4 (196) 2016. — С. 45—46.

## Спасылкі 
* 
* Сосновский Леонид Адамович // Знаменитые люди Гомельщины  
* Ганаровыя грамадзяне горада Чачэрска і Чачэрскага раёна // Чачэрская цэнтральная раённая бібліятэка 
* Сосновский Леонид Адамович   // Сайт БелДУТ
* База патентов Беларуси  

Катэгорыя:Механікі СССР
Катэгорыя:Механікі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ Расіі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Чачэрскага раёна
Валянціна Іванаўна Цыбульская

**Валянціна Іванаўна Цыбульская** (нар. , Растоў-на-Доне) — беларуская лёгкаатлетка. Майстар спорту міжнароднага класа.

## Дасягненні 
Скончыла вучылішча алімпійскага рэзерву ў г. Магілёў. У 1996 годзе на Летніх Алімпійскіх гульнях у Атланце (ЗША) заняла 8-е месца ў спартыўнай хадзьбе на 10 км. У 1997 годзе на чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы ў Афінах (Грэцыя) заняла 3-е месца ў спартыўнай хадзьбе на 10 км і атрымала бронзавы медаль. Працуе спартсменам-інструктарам Міністэрства спорту і турызму РБ.

## Палітычныя погляды 
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Спартыўныя хадакі Беларусі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года
Кікуці

**Кікуці** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Наоя Кікуці — японскі футбаліст
* Сінкіці Кікуці — японскі футбаліст
Акадэмічны драматычны тэатр імя В. Ф. Камісаржэўскай

**Акадэмічны драматычны тэатр імя В. Ф. Камісаржэўскай** — драматычны тэатр у Санкт-Пецярбургу, размешчаны на Італьянскай вуліцы, дом 19, у гандлёвым доме «Пасаж».

Быў утвораны 18 кастрычніка 1942 года ў блакадным Ленінградзе як «Гарадскі тэатр». З восені 1944 года называўся Ленінградскім драматычным тэатрам. У 1959 годзе тэатр атрымаў імя актрысы Веры Фёдараўны Камісаржэўскай. Цяперашні мастацкі кіраўнік тэатра — Віктар Абрамавіч Новікаў.

Катэгорыя:Тэатры Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Акадэмічныя тэатры
Армянскі нацыянальны ўніверсітэт архітэктуры і будаўніцтва

**Армянскі нацыянальны ўніверсітэт архітэктуры і будаўніцтва** () — армянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Ерэван.

## Гісторыя 
У 1921 годзе пры нядаўна створаным Ерэванскім дзяржаўным універсітэце адкрылася тэхнічнае вучылішча, якое выпусціла сваіх першых студэнтаў у 1928 годзе. У ліпені 1930 года быў створаны Армянскі будаўнічы інстытут, які на гэтым этапе меў кафедры архітэктуры і будаўніцтва, гідралогіі і хімічнай інжынерыі. 11 ліпеня 1989 года на базе адпаведных кафедраў і кафедраў Армянскага нацыянальнага політэхнічнага ўніверсітэта пастановай Савета Міністраў Армянскай ССР быў створаны архітэктурна-будаўнічы інстытут. У 2000 годзе ён быў перайменаваны ў Ерэванскі дзяржаўны архітэктурна-будаўнічы щніверсітэт. У 2014 годзе універсітэт быў перайменаваны ў Армянскі нацыянальны ўніверсітэт архітэктуры і будаўніцтва.

## Структура 
* Факультэт архітэктуры
* Факультэт дызайну
* Факультэт будаўніцтва
* Факультэт гарадской эканомікі і экалогіі
* Факультэт кіраўніцтва і тэхналогій

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Арменіі
Круглы рынак

**Круглы рынак** — помнік архітэктуры XVIII стагоддзя ў Санкт-Пецярбургу, збудаваны па праекце Джакама Кварэнгі ў 1790 годзе. Будынак з’яўляецца адным з самых старадаўніх рынкаў горада. Горадабудаўнічая і архітэктурная каштоўнасць аб’екта вызначаецца этапам развіцця параднай забудовы набярэжных рэк і каналаў у цэнтральнай частцы Пецярбурга.

Каменны будынак рынка ў плане — трохвугольны, але з закругленымі бакамі, што і вызначыла яго назву, займае ўвесь квартал паміж Круглым завулкам, Аптэкарскім завулкам і набярэжнай Мойкі.

Катэгорыя:Рынкі
Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Эканоміка Санкт-Пецярбурга
Пятроўскі (стадыён)

**«Пятроўскі»** (да 1992 года — Стадыён імя У. І. Леніна) — стадыён, размешчаны ў Санкт-Пецярбургу, на Пятроўскім востраве Малой Нявы. З розных бакоў востраў абмываюць Малая Нява і рака Жданаўка. З Петраградскай стараной яго злучае Жданаўскі мост. Глядацкія трыбуны змяшчаюць 20 985 чалавек. Бліжэйшая станцыя метро — «Спартыўная».

Хатні стадыён клуба «Зеніт» у 1994—2017 гадах і рэзервовы з 2017 года. У сезоне 2017/18 быў хатняй арэнай футбольнага клуба «Тосна».

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Санкт-Пецярбурга
Армянская дзяржаўная акадэмія мастацтваў

**Армянская дзяржаўная акадэмія мастацтваў** () — армянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Ерэван.

## Гісторыя 
Заснавана ў 1945 годзе як Ерэванскі мастацкі інстытут, які ў 1953 годзе быў аб'яднаны з Ерэванскім тэатральным інстытутам і дзейнічаў у складзе Ерэванскага мастацка-тэатральнага інстытута па 1994 года. З 1994 года, пасля падзелу Ерэванскага дзяржаўнага мастацка-тэатральнага інстытута на Ерэванскі дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва і Ерэванскую дзяржаўную мастацкую акадэмію, набывае самастойнасць і дзейнічае па цяперашні час. У 2017 годзе акадэмія перайменавалася ў Армянскую дзяржаўную акадэмію мастацтваў.

## Напрамкі навучання і структура 
* Жывапіс (факультэт выяўленчых мастацтваў)
* Скульптура (факультэт выяўленчых мастацтваў)
* Графіка (факультэт выяўленчых мастацтваў)
* Прыкладное выяўленчае мастацтва (факультэт выяўленчых мастацтваў)
* Дызайн (факультэт дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва)
* Дызайн камп'ютэрнай графікі (факультэт дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва)
* Дызайн адзення (факультэт дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва)
* Гісторыя і тэорыя выяўленчага мастацтва (факультэт дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва)

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Арменіі
Чэсменскі палац

**Чэсменскі палац** — імператарскі палац, размешчаны ў Санкт-Пецярбургу. Пабудаваны ў 1774—1777 гадах па праекце архітэктара Ю. М. Фельтэна па замове імператрыцы Кацярыны Другой у стылі псеўдаготыкі. Помнік архітэктуры. Разам з Чэсменскай царквой складаў некалі ўнікальны ансамбль, звернуты да былога Царскасельскага тракта.

Названы ў гонар перамогі Расіі ў Чэсменскай бітве. Помнік архітэктуры размешчаны ў межах горада Санкт-Пецярбурга паблізу Маскоўскага праспекта па адрасе: вуліца Гастэлы, 15 (скрыжаванне з вул. Ленсавета).

Катэгорыя:Палацы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Збудаванні ў неагатычным стылі
Ерэванскі дзяржаўны інстытут тэатра і кіно

**Ерэванскі дзяржаўны інстытут тэатра і кіно** () — армянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ў Ерэване.

## Агульная характарыстыка 
Інстытут быў заснаваны ў 1944 годзе як Ерэванскі дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва. У інстытуце было тры аддзяленні: акцёрскае майстэрства, рэжысура, драматургія. З 1950 года колькасць абітурыентаў скарачалася. У сувязі з гэтым урад вырашыў аб’яднаць два інстытуты — Ерэванскі дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва і Дзяржаўную акадэмію выяўленчых мастацтваў Арменіі. У выніку ў 1953 годзе быў утвораны новы інстытут, які атрымаў назву Ерэванскі дзяржаўны інстытут мастацтваў і тэатра, які працаваў да 1994 года. У 1994 годзе пасля набыцця Арменіяй незалежнасці і ў сувязі з палітычнымі зменамі ўрад вырашыў падзяліць інстытут на дзве асобныя ўстановы — Дзяржаўную акадэмію выяўленчых мастацтваў Арменіі і Ерэванскі дзяржаўны тэатральны інстытут.

## Структура 
* Тэатральны факультэт
* Факультэт кіно, тэлебачання і анімацыі
* Факультэт гісторыі, тэорыі і менеджменту мастацтваў

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы 

Катэгорыя:Універсітэты Арменіі
Гаварскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Гаварскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — армянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Гавар.

## Гісторыя 
Заснаваны 5 мая 1993 года. Гэта буйнейшая навучальная ўстанова ў правінцыі Гегаркунік з 4 факультэтамі. Універсітэт надае ступені бакалаўра і магістра ў галіне філалогіі, прыродазнаўчых, гуманітарных і эканамічных навук. У цяперашні час ва ўніверсітэце навучаецца больш за 2 400 студэнтаў.

## Структура 
* Факультэт філалогіі
* Факультэт прыродазнаўчых навук
* Факультэт гуманітарных навук
* Факультэт эканомікі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Арменіі
Шыракскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Мікаэля Налбандзяна

**Шыракскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Мікаэля Налбандзяна** () — армянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Гюмры.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт - буйнейшы навуковы і адукацыйны цэнтр у паўночнай частцы Арменіі. Ён быў адкрыты ў 1934 годзе як педагагічны інстытут. Пасля здабыцця Арменіяй незалежнасці ў 1991 годзе ён стаў называцца Гюмрыйскім дзяржаўным педагагічным інстытутам імя Мікаэла Налбандзяна. У 2016 годзе інстытут быў рэарганізаваны, каб стаць дзяржаўным універсітэтам Шыракскай вобласці. У цяперашні час ён прапануе 28 праграм для бакалаўраў, а таксама 16 праграм для магістраў. Па стане на 2017 год ва ўніверсітэце навучалася каля 6 000 студэнтаў. За час свайго існавання, пачынаючы з 1934 года, ён выпусціў каля 80 000 выпускнікоў. 

## Структура 
* Факультэт фізікі, матэматыкі і эканомікі
* Факультэт гісторыі і філалогіі
* Факультэт біялогіі і геаграфіі
* Факультэт замежных моў
* Факультэт педагогікі
* Факультэт фізічнай і папярэдняй ваеннай падрыхтоўкі
* Факультэт філасофіі і сацыяльных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Арменіі
Ванадзорскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Аванеса Туманяна

**Ванадзорскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Аванеса Туманяна** () — армянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Ванадзор.

## Гісторыя 
Першапачаткова педагагічны факультэт у Ванадзоры быў заснаваны 9 ліпеня 1969 года ў складзе Армянскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта. У 1982 годзе быў адкрыты фізіка-матэматычны факультэт Ерэванскага дзяржаўнага ўніверсітэта - Ванадзорский філіял. 30 красавіка 2014 года рашэннем урада Арменіі навучальныя ўстановы Ванадзора былі рэарганізаваны ў Ванадзорскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Аванеса Туманяна.

## Структура 
* Факультэт філалогіі
* Факультэт гісторыі і геаграфіі
* Факультэт педагогікі
* Факультэт біялогіі і хіміі
* Факультэт фізікі і матэматыкі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Арменіі
Ельніцкая вуліца (Мінск)

thumb|right|300px|Вуліца Ельніцкая
**Ельніцкая вуліца** — вуліца ў прыватным сектары, які раней належаў да вёскі Малы Трасцянец (Шабаны, Заводскага раёна горада Мінска). Да 1988 г. існавала пад назвай *Юбілейнай* вуліцы, з 1988 па 2004 гг. *Цішкі Гартнага* і была перайменаваная ў Ельніцкую — у гонар ракі Ельніца (Трасцянка), якая працякае праз тэрыторыю Малога Трасцянца. Значная частка вуліцы — прыватная жылая забудова.

## Цікавыя факты 
* З 1989 па 2004 гг. акрамя вуліцы Цішкі Гартнага ў Заводскім раёне Мінска была вуліца Жылуновіча, творчым псеўданімам якога быў "Цішка Гартны".

## Славутасці 
* Царква св. Міколы
* могілкі Малы Трасцянец

## Літаратура 
* 
* Вялікі Трасцянец //  С. 373
* 
* 
* 

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Гарыскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Гарыскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — армянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Гарыс.

## Гісторыя 
Вытокі Гарыскага дзяржаўнага ўніверсітэта ўзыходзяць да стварэння педагагічнага факультэта ў Гарысе ў 1967 годзе ў складзе Армянскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта, размешчанага ў Ерэване. Праз 4 дзесяцігоддзі па рашэнні ўрада Арменіі Гарыскі дзяржаўны ўніверсітэт быў утвораны ў 2006 годзе на базе факультэтаў Армянскага нацыянальнага політэхнічнага ўніверсітэта і Армянскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта.

## Структура 
* Факультэт гуманітарных спецыяльнасцей
* Факультэт прыродазнаўчых і інжынерных спецыяльнасцей

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Арменіі
Бярнард Чаховіч

**Бярнард Чаховіч-Ляхавіцкі** () — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Чаховічаў герба «Астоя». Сын Ігнацыя Чаховіча, маршалка завілейскага, і Разаліі з Дэспат-Зяновічаў.

Падкаморы завілейскі.

## Сям’я 
У шлюбе з князёўнай Юзэфай са Святаполк-Мірскіх. Дзеці:
* Валянціна, у шлюбе з Пятром Памарнацкім, суддзёй вількамірскага павета ў 1841 годзе;
* Ружа, у шлюбе з Памарнацкім;
* Тэкля, у шлюбе са Шмігельскім;
* Пелагея, у шлюбе са Шмігельскім;
* Ігнацы;
* Зыгмунт (1831—1907), адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў, бібліяфіл.

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1830—1831 гадоў
Катэгорыя:Падкаморыя завілейскія
Ільінскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Ільінскі дзяржаўны ўніверсітэт** або **Дзяржаўны ўніверсітэт Іллі** () — грузінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Тбілісі.

## Гісторыя 
Дзяржаўны універсітэт Іллі - гэта вышэйшая навучальная ўстанова, заснаваная ў 2006 годзе ў выніку аб'яднання 6 навучальных устаноў з рознай і доўгай гісторыяй. Універсітэт ў цяперашні час з'яўляецца адной з вядучых навукова-даследчых і адукацыйных устаноў Грузіі.

Універсітэт прэтэндуе на тое, каб стаць піянерам у Грузіі як універсітэт рэформаў, і надае асаблівую ўвагу прасоўванню новых ініцыятыў і навуковай свабодзе ў вучобе, выкладанні і даследаваннях.

Універсітэт ўключае ў сябе больш за 20 навукова-даследчых інстытутаў і цэнтраў, аснашчаных на сучасным узроўні. Разнастайны профіль гэтых навукова-даследчых інстытутаў і лабараторый стварае унікальную магчымасць для даследаванняў і практыкі па актуальных пытаннях навукі.

## Структура 
* Факультэт мастацтваў і навук
* Факультэт прыродазнаўчых навук і медыцыны
* Факультэт бізнесу, тэхналогій і адукацыі
* Школа права

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Грузіі
Грузінскі тэхнічны ўніверсітэт

**Грузі́нскі тэхні́чны ўніверсітэ́т** () — грузінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Тбілісі.

## Гісторыя 
Грузінскі тэхнічны ўніверсітэт быў заснаваны ў 1922 годзе як політэхнічны факультэт Тбіліскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Першую лекцыю прачытаў грузінскі матэматык прафесар А. Размадзэ. Факультэт ператвораны ў 1928 годзе ў самастойны Грузінскі політэхнічны інстытут, у 1990 годзе ён атрымаў статус універсітэта.

## Структура 
* Факультэт грамадзянскага будаўніцтва
* Факультэт энергетыкі і тэлекамунікацый
* Горна-геалагічны факультэт
* Факультэт хімічнай тэхналогіі і металургіі
* Факультэт транспарту і машынабудавання
* Факультэт архітэктуры, урбаністыкі і дызайну
* Факультэт права і міжнародных адносін
* Факультэт інжынернай эканомікі, медыя-тэхналогій і сацыяльных навук
* Факультэт бізнес-тэхналогій
* Факультэт інфарматыкі і сістэм кіравання
* Факультэт аграрных навук і інжынерыі біясістэм
* Міжнародная школа дызайну

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Грузіі
Катэгорыя:Грузінскі тэхнічны ўніверсітэт
ЖГК Аркатрон Мінск

**«Аркатрон»** — былы беларускі гандбольны клуб з Мінска.

## Гісторыя 
Клуб быў заснаваны ў 1995 годзе і складаецца з штатных камандаў мужчынаў і жанчын.

## Назвы 
* Аркатрон-РЦАР-СКАФ
* РЦАП-Аркатрон-БДУФК
* Аркатрон-РЦАР (?-2008)
* Аркатрон (з 2008)

## Дасягненні 
* **Чэмпіянат Беларусі:**
**  Бронзавы прызёр (9): 1999/2000, 2000/2001, 2001/2002, 2002/2003, 2003/2004, 2007/2008, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012

* **Кубак Беларусі:**
**  **Фіналіст (1)**: 2010
**  3-е месца (1) : 2012

## Статыстыка выступленняў 
## Галоўныя трэнеры 
* Тамара Басей (2003—2004,2008- 2009)
* Анатоль Закладной (2010—2012)
* Леанід Бразінскі (2013)
* Ганна Сцяпанава (2014)

## Спасылкі 
* Сайт клуба
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ
* Arkatron RTsOP Minsk
Батаеўскі сельсавет

**Бата́еўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Ветка.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бялынкавіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Батаева. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Хоцімскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дубраўскага сельсавета. 29 студзеня 1960 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Ветка. З 17 красавіка 1962 года сельсавет у складзе Касцюковіцкага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Хоцімскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 17 населеных пунктаў. 30 снежня 2010 года скасаваны 3 вёскі: Доўгая Дубрава, Троіцкі і Труд. 20 верасня 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бяседавіцкага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 500 чалавек, з іх 91,4 % — беларусы, 8,0 % — рускія, 0,6 % — украінцы.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 11 населеных пунктаў: аграгарадок Батаева, вёскі Ветка, Галубоўка, Дубраўка, Іўкіна, Князеўка, Красная Паляна, Ліпакі, Міхайлаўка, Чарчонае і Яленаўка.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хоцімскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бялынкавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Віктар Іванавіч Сарыяніды

**Віктар Іванавіч Сарыяніды** (, , ) — археолаг, доктар гістарычных навук. Першаадкрывальнік Бактрыйска-Маргіянскага археалагічнага комплекса, знакаміты сваімі даследаваннямі на тэрыторыі Туркменістана і Афганістана.

## Спасылкі 
* С. А. Панарин, ВИКТОР САРИАНИДИ: ПОИСК КАК ЖИЗНЬ
* Н. Дубова, Виктор Иванович Сарианиди / Victor Sarianidi

Катэгорыя:Археолагі СССР
Катэгорыя:Археолагі Расіі
Катэгорыя:Археолагі Грэцыі
Катэгорыя:Археолагі Туркменістана
Катэгорыя:Дактары гістарычных навук
Катэгорыя:Члены Акадэміі дэі Лінчэі
Імператарскі фарфоравы завод

**Імператарскі фарфоравы завод** — адно з найстарэйшых у Еўропе, першае і адно з найбуйнейшых у Расіі прадпрыемстваў па вытворчасці мастацкіх фарфоравых вырабаў. Размешчаны ў Санкт-Пецярбургу, заснаваны ў 1744 годзе.

## Назвы 
Першапачаткова называўся «**Неўская парцэлінавая мануфактура**», з 1765 года — **Імператарскі фарфоравы завод**, з 1917 года — **Дзяржаўны фарфоравы завод** (**ДФЗ **— абрэвіятура кляйма). З 1924 года — Ленінградскі фарфоравы завод. У 1925 годзе заводу ў сувязі з 200-годдзем Расійскай акадэміі навук было прысвоена імя М. В. Ламаносава; прадпрыемства атрымала афіцыйнае найменне — **Ленінградскі фарфоравы завод імя М. В. Ламаносава**, нароўні з якім мела ўжыванне кароткая форма — Ленінградскі фарфоравы завод (**ЛФЗ **— абрэвіятура кляйма тлумачылася і як Ламаносаўскі фарфоравы завод) — да 2005 года.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. — ISBN 5-85270-037-1.
* Императорский фарфоровый завод, 1744—1904 / под науч. ред. В. В. Знаменова. — Санкт-Петербург; Москва: Глобал Вью; Санкт-Петербург Оркестр, 2008. — 767 с. — ISBN 5-87685-064-0.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Эканоміка Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Прадпрыемствы Расіі
Катэгорыя:Фарфоравыя прадпрыемствы
Усць-Іжора

**Усць-Іжора** () — пасёлак у Расіі, унутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне ў Колпінскім раёне горада федэральнага значэння Санкт-Пецярбурга. У пасёлку знаходзіцца чыгуначная станцыя Іжоры. Пасёлак размешчаны пры ўпадзенні ракі Іжора ў Няву, на левым беразе Нявы. Мяжуе па сушы з муніцыпальнымі акругамі Пантонны, Металабуд і Рыбацкае. Па Няве праходзіць міжрэгіянальная мяжа горада федэральнага значэння Санкт-Пецярбурга і Ленінградскай вобласці. Царква Аляксандра Неўскага.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Населеныя пункты Санкт-Пецярбурга
Уткіна дача

**Уткіна дача** (мыза Акервіль) — былая сядзіба, помнік архітэктуры федэральнага значэння ў Санкт-Пецярбургу, размешчаны на мысе ля ўпадзення ракі Акервіль у раку Охту. Была пабудавана ў 1790-х гадах для дырэктара пеўчай прыдворнай капэлы Марка Палтарацкага і яго жонкі Агафаклеі, пасля сядзібай валодала княгіня Зінаіда Шахоўская (у другім шлюбе — Уткіна). Станам на 2017 год Уткіна дача з’яўляецца філіялам музея гарадской скульптуры, будынак не выкарыстоўваецца. З 2019 года ідзе актыўная рэстаўрацыя аб’екта. Умацоўваецца падмурак будынкаў, у адным з карпусоў заменены дах. Праводзяцца рэгулярныя экскурсіі. Запланаваная дата заканчэння рэстаўрацыі — канец 2022 года.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Сядзібы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Помнікі архітэктуры Санкт-Пецярбурга
Універсітэцкая набярэжная

**Універсітэцкая набярэжная** (да канца XVIII стагоддзя Кадэцкая, да 1887 года набярэжная Вялікай Нявы) — набярэжная Вялікай Нявы ў Санкт-Пецярбургу, на Васільеўскім востраве, пралягае ад Біржавой плошчы да плошчы Трэзіні і 6-й лініі. Узнікла ў пачатку XVIII стагоддзя. З левым берагам злучаецца Палацавым мастом і мастом Лейтэнанта Шміта. У пачатку XVIII стагоддзя пабудаваны палац Меншыкава.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Набярэжныя Санкт-Пецярбурга

Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Тучкоў мост

**Тучкоў мост** — развадны мост цераз Малую Няву ў Санкт-Пецярбургу, злучае паміж сабой Васільеўскі і Петраградскі астравы. Мост злучае Вялікі праспект Петраградскай стараны з Кадэцкім і Першай лініяй Васільеўскага вострава. Праз мост праходзяць маршруты руху ўсіх відаў наземнага грамадскага транспарту.

Побач з мостам размешчаны Князь-Уладзімірскі сабор, Тучкоў буян, стадыён «Пятроўскі», палац спорту «Юбілейны», Кацярынінская царква. Да маста плануецца падвесці «Набярэжную Еўропы».

Вышэй па цячэнні знаходзіцца Біржавы мост, ніжэй — мост Бетанкура.

Бліжэйшая станцыя метро — «Спартыўная». 27 мая 2015 года быў адкрыты другі выхад са станцыі метро, размешчаны на набярэжнай Макарава ля ўезду на мост.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Масты цераз Малую Няву
Катэгорыя:Развадныя масты Санкт-Пецярбурга
Плошча Працы (Санкт-Пецярбург)

**Плошча Працы** (у 1830—1880-х гадах Дабравешчанская вуліца, да 1918 года Дабравешчанская плошча) — плошча ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга.

Размешчана на 2-м Адміралцейскім востраве паміж Англійскай набярэжнай, Коннагвардзейскім бульварам, вуліцай Якубовіча і набярэжнай Крукава канала.
Першапачатковая назва Дабравешчанская плошча вядома з 1891 года, звязана з царквой Звеставання Найсвяцейшай Багародзіцы. У кастрычніку 1918 года атрымала сучаснае найменне плошча Працы, па Палацу Працы, які знаходзіцца на плошчы.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Плошчы Санкт-Пецярбурга паводле алфавіта
Катэгорыя:Плошчы Адміралцейскага раёна
Трубяцкі бастыён Петрапаўлаўскай крэпасці

**Трубяцкі бастыён** — адзін з двух заходніх бастыёнаў Петрапаўлаўскай крэпасці ў Санкт-Пецярбургу, звернуты ў бок Васільеўскага вострава. З Нарышкіным бастыёнам яго злучае Кацярынінская курціна, а з Зотавым — Васільеўская курціна. Пабудаваны ў 1703 годзе з зямлі і драўніны пад надзорам князя Ю. Ю. Трубяцкога (адсюль назва), у 1709 годзе перабудаваны ў камені. У 1718 годзе ў адным з казематаў Трубяцога бастыёна ўтрымліваўся сын Пятра Першага царэвіч Аляксей Пятровіч. Казематы ў XVIII стагоддзі выкарыстоўваліся пераважна для патрэб манетнага двара. У 1870—1872 гадах ва ўнутраным двары Трубяцкога бастыёна на месцы разбураных казематаў быў пабудаваны 2-павярховы 5-вугольны будынак палітычнай следчай турмы (69 адзіночных камер).

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Бастыёны
Катэгорыя:Петрапаўлаўская крэпасць
ГК Гараднічанка

**«Гараднічанка»** — беларускі жаночы гандбольны клуб з горада Гродна.

## Гісторыя 
Каманда была заснавана ў 1967 годзе ў тэхнікуме фізічнай культуры трэнерам М. Ф. Бураксам. З 1973 гады каманду замацавалі за Гродзенскім педінстытутам. У 1981 годзе дзяўчыны бралі ўдзел у зонавых гульнях першасці СССР сярод моладзі і занялі III месца.

19 чэрвеня 2001 года быў падпісаны пастанова № 493 Гродзенскага гарвыканкама пра рэгістрацыю ТАА "Спартовы гандбольны клуб «Гараднічанка».

## Назвы 
* Аўтамабіліст (1984—1992)
* Універсітэт (1992—1994)
* Нёман (1994—1995)
* Нёман-Універсітэт (1995—1996)
* Універсітэт-Аўтакамбінат (1996—1997)
* Універсітэт-ДВАР (1997—1998)
* Універсітэт-ВАР (1998—1999)
* Універсітэт-Мясакамбінат (1999—2000)
* Універсітэт (2000—2001)
* Гараднічанка (з 2001)

## Дасягненні 
* **Чэмпіянат Беларусі:**
**  **Чэмпіён (1)**: 2007/2008
**  Срэбраны прызёр (10): 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013, 2020/2021
**  Бронзавы прызёр (9): 2013/2014, 2014/2015, 2015/2016, 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020, 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025
 
* **Кубак Беларусі:**
**  **Уладальнік (2)**: 2007, 2008
**  Фіналіст (6): 2004, 2005, 2009, 2011, 2013, 2014
**  3-е месца (7) : 2003, 2006, 2015 , 2020 , 2022, 2023, 2024

* **Балтыйская ліга:**
**  Срэбраны прызёр (1): 2012/2013
**  Бронзавы прызёр (2): 2013/2014, 2018/2019

## Статыстыка выступленняў 
## Галоўныя трэнеры 
* Мікалай Тадарошка (2001—?)
* Сяргей Камбур (2004, 2008—2015)
* Аляксандр Сыцько (2015—2016)
* Алена Гусева (2016—2020)
* Сяргей Камбур (2020—2022)
* Алена Гусева (2022)
* Вольга Ваўчкевіч (в. а. 2022)
* Віт Тэлекі (2022—2025)
* Максім Нясвадзьба (з 2025)

## Фарм-клубы 
### Статыстыка выступленняў 
## Літаратура 
* 
 

## Спасылкі 
* Gorodnichanka

Катэгорыя:ГК Гараднічанка
Катэгорыя:1967 год у Гродне
Ісідараўская царква

**Свята-Ісідараўская царква** (Царква Свяшчэннапакутніка Ісідара Юр’еўскага і Мікалая Цудатворца) — парафіяльны праваслаўны храм у Санкт-Пецярбургу, знаходзіцца на скрыжаванні Лермантаўскага праспекта і праспекта Рымскага-Корсакава ля Магілёўскага моста.

Пабудавана ў 1903—1907 гадах па праекце архітэктара A. A. Палешчука. Яе верхні храм асвечаны ў імя свяшчэннамучаніка Ісідара Юр’еўскага, што і дало назву ўсёй царкве. Бакавыя прыбудоўкі верхняга храма асвечаныя ў імя прападобнага Серафіма Сароўскага і святых апосталаў Пятра і Паўла. Ніжні храм Свята-Ісідараўскай царквы асвечаны ў імя святога Мікалая Цудатворца.

Катэгорыя:Храмы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Храмы Санкт-Пецярбургскай епархіі
Жаклін Бісет

**Жаклін Бісет** (; нар. , Уэйбрыдж, графства Сурэй, Англія) — брытанская кінаактрыса, вядомая па ролях у фільмах 1960-80-х гадоў, сярод якіх такія значныя, як «Амерыканская ноч» Труфо (1973) і «Бездань» Етса (1977). Папулярнасць прынеслі ролі ў фільмах «Цудоўны» (1973), Забойства ва «Усходнім экспрэсе» (1974), «Бездань» (1977), «Дзікая архідэя» (1990) і «Напалеон і Жазефіна» (1987), у якім яна сыграла Жазефіну Багарнэ.

Уладальніца прэміі «Залаты глобус» за ролю ў міні-серыяле «Танцы на мяжы» (2013 года). У апошнія гады Бісет прымае ўдзел у розных тэлевізійных праектах, найбольш прыкметным з якіх стаў тэлесерыял «Часткі цела» (2006).

## Фільмаграфія 
* (1973) «Цудоўны»
* (1973) «Амерыканская ноч» — Джулі Бейкер

## Зноскі 
Катэгорыя:Кінаактрысы Вялікабрытаніі
Санкт-Петербургские ведомости

**«Санкт-Петербургские ведомости»** (; да 1728 года — «Вѣдомости», з 1728 па 1914 год — «С.-Петербургскія Вѣдомости», з 1914 па 1917 год — «Петроградскія Вѣдомости», з 1918 па 1924 год — «Петроградская правда», з 1924 па 1991 год — «Ленинградская правда») — штодзённая грамадска-палітычная газета Санкт-Пецярбурга. Найстарэйшая рэгулярная расійская газета, і адзіная да пачатку друкавання «Маскоўскіх ведамасцей» у 1756 годзе. Да 1917 года назвала сябе «літаратурна-палітычнай газетай». Сучасная версія — штодзённае выданне Паўночна-Заходняга рэгіёну.

Катэгорыя:Газеты Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Газеты на рускай мове
Уладас Пятрайціс

**Уладас (Уладзіслаў) Пятрайціс** (, в. Пацэнуляй, Радзвілішкіскі раён, Літва — , в. Іказнь, Браслаўскі раён, Беларусь) — беларускі каталіцкі царкоўны дзеяч.

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыўшы Каўнаскую духоўную семінарыю і атрымаўшы святарскае пасвячэнне, малады ксёндз Уладас Пятрайціс прыехаў служыць у Мёры. Большая частка яго душпастырскай службы ў Міёрскай парафіі Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі (з 1985 па 2000 гады) прыпала на адраджэнне касцёла. Ад пачатку дзейнасці ён арганізаваў рамонтныя работы: былі заменены вокны, праведзена рэстаўрацыя алтароў, устаноўлена сістэма ўзмацнення гуку. На ахвяраванні вернікаў у 1994 годзе быў устаноўлены помнік Ненароджанаму дзіцяці, а ў 1998 — манументальная скульптура Маці Божай Ратавальніцы тонучых. На новых могілках пабудавана капліца. Ксёндз працаваў разам са сваімі парафіянамі, выконваў розныя рамонтныя і будаўнічыя работы.

]]
У канцы 1980-х гадоў ксёндз Уладас пачынае праводзіць працэсіі на ўрачыстасць Божага Цела вакол касцёла, для дзяцей, якія рыхтаваліся да сакраманту споведзі, спецыяльныя заняткі. Крыху пазней стварае нядзельную школу. Літовец па паходжанні, ён вывучыў беларускую і рускую мовы, каб на іх праводзіць Святую імшу. Калі ў Полацку асвячалі крыж ахвярам сталінскага тэрору, прысутныя ўпершыню пачулі малітвы на беларускай мове. У 1991 годзе арганізаваў разам з пісьменніцай Ірынай Жарнасек выпуск газеты «Голас душы» на роднай мове — адно з першых каталіцкіх выданняў на Беларусі. У красавіку 1991 г. запрасіў у касцёл Беларускую дзяржаўную капэлу імя Р. Шырмы, сабраныя грошы ахвяраваны на апаратуру для раённай бальніцы. Арганізоўваў паездкі на сустрэчу з Папам Рымскім Янам Паўлам ІІ, паломніцтвы ў святыя мясціны. Упершыню пешая пілігрымка пад яго кіраўніцтвам рушыла ў Будслаў у 1992 годзе. Для моладзі арганізаваў фестываль «Мы хочам Бога», у ім прымалі ўдзел вернікі з розных парафій Беларусі і Польшчы.

З 2000 па 2008 год святар быў адміністратарам касцёла Божага Провіду ў Слабодцы Браслаўскага раёна.

Пахаваны ў Мёрах, ля касцёла.

## Літаратура 
* *Уладзімер Арлоў*. Імёны Свабоды. — 4-е выд., дап. — Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2020. — 826 с.: іл. (Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе) ISBN 978-0-929849-83-6

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Радзвілішкіскім раёне
Катэгорыя:Постаці беларускага каталіцтва
Бяседавіцкі сельсавет

**Бясе́давіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Бяседавічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Хоцімскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Хоцімскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у складзе Касцюковіцкага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года — у складзе адноўленага Хоцімскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 11 сакавіка 1960 года ў склад сельсавета з Баханскага сельсавета перададзена вёска Юзяфоўка. З 17 красавіка 1962 года сельсавет у складзе Касцюковіцкага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Хоцімскага раёна. У 1977 годзе скасаваны пасёлак Люсікоўскі. 28 снежня 2012 года скасаваны пасёлак Міхайлаўскі. 20 верасня 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Батаеўскага сельсавета (11 населеных пунктаў: аграгарадок Батаева, вёскі Ветка, Галубоўка, Дубраўка, Іўкіна, Князеўка, Красная Паляна, Ліпакі, Міхайлаўка, Чарчонае і Яленаўка).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 672 чалавекі, з іх 90,8 % — беларусы, 8,9 % — рускія; паводле перапісу 2019 года (17 населеных пунктаў) — 918 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Касцюковіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Герхард Фрыдрых Мілер

**Герхард Фрыдрых Мілер (Мюлер)**, у прыжыццёвых працах Герард Фрыдэрык, таксама ў русіфікаванай форме Фёдар Іванавіч Мілер (; , , герцагства Вестфалія, Каралеўства Прусія — 11 (22) Кастрычнік 1783, , Расійская імперыя) — руска-нямецкі гістарыёграф, прыродазнавец і падарожнік. Сапраўдны член Імператарскай Акадэміі навук і мастацтваў у Санкт-Пецярбургу (ад’юнкт па гісторыі з 05.11.1725, прафесар гісторыі з 01.07.1730), віцэ-сакратар Акадэміі (01.07.1728-01.06.1730), канферэнц-сакратар Акадэміі (07.03.1754-21.02.1765), сапраўдны стацкі саветнік (1783). Кіраўнік Акадэмічнага атрада «Другой Камчацкай экспедыцыі», арганізатар Маскоўскага галоўнага архіва.

Катэгорыя:Гісторыкі Германіі
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Падарожнікі Германіі
Уладзімір Кулажанка

**Уладзімір Кулажанка**:
* Уладзімір Андрэевіч Кулажанка (1926—2013) — беларускі навуковец-эканаміст
* Уладзімір Генадзевіч Кулажанка (нар. 1976) — беларускі гісторык, архівіст
Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 2004/2005

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 2004/2005** — 13-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* Спіс прызёраў чэмпіяната Беларусі па гандболе
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ

2005
Катэгорыя:2004 год у гандболе
Катэгорыя:2005 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2004 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2005 годзе
Сямынь

**Сямынь** — горад субправінцыйнага значэння ў правінцыі Фуцзянь (КНР), найбуйнейшы порт правінцыі на ўзбярэжжы Тайванскага праліва. Размешчаны на астравах і прылеглым узбярэжжы мацерыка паміж Цюаньчжоу (на поўнач) і Чжанчжоу (на поўдзень).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады правінцыі Фуцзянь
Уладзімір Андрэевіч Кулажанка

**Уладзімір Андрэевіч Кулажанка** (, в. Косель, Кармянскі раён — , Мінск) — беларускі вучоны-эканаміст. Доктар эканамічных навук (1981), прафесар (1982).

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў вялікай сялянскай сям’і. З 1946 на журналісцкай і партыйнай рабоце. Скончыў Рэспубліканскую партыйную школу пры ЦК КПБ (1953) і Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС (1959). З 1964 у БДУ, з 1983 у Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (у 1983—93 загадчык кафедры).

Навуковыя працы па тэарэтычных праблемах узнаўленчага працэсу на макра- і мікраўзроўні ў сістэме АПК, аграрных і валютна-крэдытных адносінах. Распрацаваў метад эканамічнай ацэнкі зямлі як носьбіта ўрадлівасці, сродку працы і фактару сельскагаспадарчай вытворчасці. Адзін з аўтараў навучальнага дапаможніка «Асновы эканамічнай тэорыі» (1995).

Прапагандаваў перавагі рынкавай эканомікі. Меў сталую рубрыку ў газеце «Народная Воля», вёў адмысловую перадачу на Радыё «Свабода». У 1993—1996 гадах уваходзіў у склад ценявога кабінета апазіцыі БНФ, а на прэзідэнцкіх выбарах працаваў у камандзе Зянона Пазняка.

Пахаваны на могілках у пас. Калодзішчы, Мінскі раён.

## Выбраная бібліяграфія 
* Экономические условия воспроизводства основных фондов в колхозах. — Мн., 1978.
* Планомерность сельскохозяйственного производства в народнохозяйственном АПК. — Мн., 1983.
* Адкуль выйшлі і куды ідзём: Экан. нарыс // Полымя. 1994. № 8, 12.

## Літаратура 
* 
* *Уладзімер Арлоў*. Імёны Свабоды. — 4-е выд., дап. — Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2020. — 826 с.: іл. (Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе) — ISBN 978-0-929849-83-6

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Яўрэйскі ўніверсітэт (Мінск)

**Яўрэйскі ўніверсітэт** — ўстанова адукацыі, якая існавала пад рознымі назвамі з 1995 па 2004 г. у Мінску.

## Гісторыя 
У лютым 1995 г. быў адкрыты Яўрэйскі ўніверсітэт у Мінску (рэктар — дацэнт Зелік Майсеевіч Пінхасік).
Пра паходжанне гэтай арганізацыі захаваліся некаторыя ўспаміны:

У студзені 1999 г. гэта установа змяніла назву на «Міжнародны гуманітарны інстытут імя М. Шагала», які ўвайшоў у склад Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Часткова дзейнічала за кошт міжнароднага фінансавання.

2 верасня 2003 г. міністр адукацыі Аляксандр Радзькоў выдаў загад зачыніць МГІ да 11 верасня 2004 г, на той момант 500 студэнтаў навучаліся ў гэтым інстытуце па спецыяльнасцях «сучасныя замежныя мовы», «культуралогія», «дызайн», «міжнародны маркетынг». Вучоны савет БДУ 18 верасня 2003 г. прыняў рашэнне аб рэарганізацыі МГІ ў 2004 г.: на базе Інстытута быў створаны Факультэт гуманітарных навук і мастацтваў, частку спецыяльнасцяў замацавалі за Факультэтам міжнародных адносін БДУ, З. М. Пінхасік стаў намеснікам дэкана ФМА БДУ, заняткі абодвух факультэтаў працягвалі праводзіць у памяшканнях па Маякоўскага, 96. У 2004 г. рэашэнне было выканана. Інфармацыя пра Яўрэйскі ўніверсітэт і Міжнародны гуманітарны інстытут адсутнічае на сайце былога Гуманітарнага факультэта.

Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Беларусі
Катэгорыя:1995 год у Мінску
Катэгорыя:2004 год у Мінску
Катэгорыя:Вуліца Маякоўскага (Мінск)
Катэгорыя:Яўрэі ў Беларусі
Горсткін мост

**Горсткін мост** () — пешаходны мост-цеплаправод цераз раку Фантанку ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Спаскі і Безыменны астравы.

Даўжыня моста 54,5 м, шырыня 6,2 м. Размешчаны ў створы вуліцы Яфімава, злучаючы яе з паўднёвым (цотным) бокам набярэжнай Фантанкі. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Сямёнаўскі мост, ніжэй — Абухаўскі мост. Бліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Садовая», «Сянная плошча», «Спаская».

Сваю назву мост атрымаў у 1910 годзе па найменні Горсткінай вуліцы. Да гэтага мост называўся Калпіцынскім пешаходным, ад прозвішча інжынера, які пабудаваў яго.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масты цераз Фантанку
Катэгорыя:Стальныя масты
Катэгорыя:Пешаходныя масты Санкт-Пецярбурга
Набярэжная ракі Фантанкі

**Набярэжная ракі Фантанкі** — набярэжная ў Санкт-Пецярбургу, пачынаецца ад пачатку ракі Фантанкі (у Няве) і заканчваецца ў месцы ўпадзення Фантанкі ў Вялікую Няву. Набярэжная праходзіць паабапал ракі, левая (цотная, усходняя) яе частка пачынаецца раней правай (па правым баку, на ўчастку, абмежаваным Нявой, Фантанкай, Мойкай і Лебядзінай канаўкай, знаходзіцца Летні сад).

На набярэжных рэкі Фантанкі арганізаваны аднабаковы рух: па правым беразе транспартны паток ідзе ў бок Летняга саду, па левым — да Галернага вострава. З 16 кастрычніка 2017 года арганізавана веласіпедная паласа.

Катэгорыя:Набярэжныя Санкт-Пецярбурга
Тбіліская дзяржаўная акадэмія мастацтваў імя Апалона Кутатэладзэ

**Тбіліская дзяржаўная акадэмія мастацтваў імя Апалона Кутатэладзэ** () — грузінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Тбілісі.

## Гісторыя 
Акадэмія была ўтворана наказам Народнага камісарыята асветы ад 8 сакавіка 1922 года і першапачаткова размясцілася ў асабняку Кабулашвілі, рэканструяваным у 1902 годзе архітэктарам Сімонам Клдыяшвілі. Акадэмия стала першай вышэйшай мастацкай навучальнай установай на Каўказе і адной з трох акадэмій мастацтваў, якія функцыянавалі ў СССР. У рамках навучальнага працэсу дзейнічалі чатыры факультэты — жывапісу, скульптуры, графікі і архітэктуры (з 1927 года пачало дзейнічаць аддзяленне керамікі). З 1922 года Майсеем Тоідзэ пры акадэміі была створана мастацкая школа, якая рыхтуе маладых людзей да паступлення ў акадэмію.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Грузіі
Петраградскі востраў

**Петраградскі востраў** (да 1914 (Санкт-)Пецярбургскі востраў, да 1703 года Фамін востраў, фін. Koivusaari 'Бярозавы востраў') — востраў у вусці Нявы, у Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга. Самы вялікі востраў Петраградскай стараны. Даўжыня — 4,2 км, шырыня — 2,5 км. Плошча — 6,35 км². Злучаны Троіцкім мастом з Цэнтральным раёнам, Біржавым і Тучковым — з Васільеўскім востравам, Мала-Пятроўскім — з Пятроўскім востравам, Лазараўскім і Вялікім Крастоўскім — з Крастоўскім востравам, Сампсоніеўскім і Грэнадзерскім — з Выбаргскай стараной, сям’ю невялікімі мастамі цераз Карпаўку — з Аптэкарскім востравам.
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Астравы дэльты Нявы
Абухаўскі мост

**Абухаўскі мост** — аўтадарожны мост цераз Фантанку ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, які злучае Спаскі і Безыменны астравы. Адзін з найстарэйшых мастоў у горадзе. Аб’ект культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння. Размешчаны па восі Маскоўскага праспекта. Побач з мостам размешчаны Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт шляхоў зносін, палац Юсупавых на Садовай вуліцы. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Горсткін мост, ніжэй — Ізмайлаўскі мост. Бліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Садовая», «Сянная плошча» і «Спаская». 20 жніўня 1739 года камісія аб Санкт-Пецярбургскім уладкаванні ўстанавіла для моста найменне Саарскі, ад Сарскай перспектывы, як тады называўся праспект. Аднак фактычна гэтае найменне не ўжывалася. У 1750 годзе з’яўляецца назва Абухаў мост — па прозвішчы Абухава. У 1761 годзе з’явіўся сучасны варыянт назвы.

Катэгорыя:Масты цераз Фантанку
Катэгорыя:Жалезабетонныя масты
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Тбіліскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт

**Тбіліскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт** () — грузінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Тбілісі.

## Гісторыя 
У 1930 годзе на базе медыцынскага факультэта Тбіліскага ўніверсітэта быў адкрыты медыцынскі інстытут. У 1935 годзе курсы павышэння кваліфікацыі лекараў гэтага інстытута былі рэарганізаваны ў самастойны Тбіліскі інстытут удасканалення лекараў. З 1962 года ў медыцынскім інстытуце пачала дзейнічаць Цэнтральная навукова-даследчая лабараторыя, якая складалася з 11 аддзелаў (патафізіялогіі і эксперыментальнай тэрапіі, генетыкі, біяфізікі, мікрабіялогіі і імуналогіі, біяхіміі і інш.). У 1992 годзе інстытут атрымаў статус універсітэта.

## Структура 
* Медыцынскі факультэт
* Стаматалагічны факультэт
* Факультэт аховы здароўя
* Фармацэўтычны факультэт
* Факультэт фізічнай рэабілітацыі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Грузіі
Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 2002/2003

**Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 2002/2003** — 11-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя гандбола
* Спіс прызёраў чэмпіяната Беларусі па гандболе
* ИСТОРИЯ ЧЕМПИОНАТОВ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ ПО ГАНДБОЛУ

2003
Катэгорыя:2002 год у гандболе
Катэгорыя:2003 год у гандболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2002 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2003 годзе
Тбіліская дзяржаўная кансерваторыя імя Вано Сараджышвілі

**Тбіліская дзяржаўная кансерваторыя імя Вано Сараджышвілі** () — грузінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам кансерваторыі і з сядзібай у горадзе Тбілісі.

## Гісторыя 
Тбіліская кансерваторыя была заснавана 1 мая 1917 года. Пазней у тым жа годзе яна была афіцыйна прызнана Расійскім музычным таварыствам як кансерваторыя. Канкуруючая кансерваторыя таксама была заснавана ў 1921 годзе Д. Аракішвілі, і толькі ў 1924 годзе савецкі ўрад вырашыў сітуацыю на карысць першапачатковай установы. З 1947 года яна носіць імя грузінскага спевака, тэнара Вано Сараджышвілі.

У розны час Тбіліскую дзяржаўную кансерваторыю ўзначальвалі выбітныя грузінскія і рускія музыканты, сярод якіх Мікалай Нікалаеў (1917—1918), Мікалай Чарапнін (1919—1922), Тамара Вахвахішвілі (1921—1923), Міхаіл Іпалітаў-Іваноў (1924—1925), Закарыя Паліяшвілі (1918—1919; 1922—1923; 1930—1931), Дзмітрый Аракішвілі (1926—1929), Атар Тактакішвілі (1962—1964), Сулхан Цынцадзэ (1965—1984), Надар Габунія (1984—2000), Манана Даіджашвілі (2000—2012) і Рэсо Кікнадзэ (2012—2019). Цяперашні рэктар — Нана Шарыкадзэ.

Сярод выбітных выпускнікоў кансерваторыі: кампазітары Гія Канчэлі і С. Насідзэ, дырыжор Янсуг Кахідзэ, этнамузыказнаўца і музыказнаўца-эвалюцыяніст Джозэф Джарданія, музыкі Элісо Вірсаладзэ, Дзмітрый Башкіраў, Леў Уласенка, Тамар Габарашвілі, Рэгіна Гургенян, Аляксандр Торадзэ, Марынэ Іашвілі, Аляксандр Карсантыя, Георгій Лацо, Зураб Анджапарыдзэ, Яно Алібегашвілі, Ладо Атанелі, Тамара Ачба, Цысана Татышвілі і іншыя.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Грузіі
Рычард Бакстэр

**Рычард Бакстэр** (; 12.11.1615, Роўтан, графства Шропшыр, Вялікабрытанія — 8.12.1691) — англійскі пурытанскі прапаведнік і багаслоў.

У час Англійскай рэвалюцыі выступаў на баку парламента, служыў капеланам аднаго з палкоў індэпендэнтаў. Пазней спрыяў вяртанню на трон Сцюардаў. Развіваў вучэнне кальвінізму, заснаваў яго разнавіднасць — бакстэрызм, які вызначаўся менш строгай трактоўкай догмату аб прадвызначэнні. Аўтар каля 200 багаслоўскіх твораў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Постаці кальвінізму