Мі-24

**Мі-24** (па класіфікацыі НАТА: **Hind** — «Лань») — савецкі/расійскі ўдарны верталёт распрацоўкі канструктарскага бюро М. Л. Міля. Неафіцыйная назва — «Кракадзіл», «Напільнік»

## Гісторыя 
Стаў першым савецкім (еўрапейскім) і другім у свеце (пасля AH-1 «Кобра») спецыялізаваным баявым верталётам. Серыйны выпуск пачаўся ў 1971 годзе. Мае мноства мадыфікацый, экспарціраваўся ў многія краіны свету. Актыўна выкарыстоўваўся ў гады Афганскай вайны, у перыяд баявых дзеянняў у Чачні, а таксама ў шматлікіх рэгіянальных канфліктах.

Серыйна ў СССР верталёты будаваліся на заводзе № 168 (Растоўскае верталётнае вытворчае аб’яднанне, затым авіябудаўнічымі кампаніі «Роствертол») і заводзе № 116 (авіяцыйны завод «Прагрэс»).

На 2018 год з’яўляўся другім па распаўсюджанасці ўдарным верталётам у свеце пасля AH-64 Apache.

## Характарыстыка 
**Габарыты**:
* Дыяметр апорнага вінта: 17,3 м
* Дыяметр рулявога вінта: 3,908 м
* Вышыня з круцячыміся вінтамі: 5,47 м
* Даўжыня фюзеляжа: 17,51 (17,23 на Мі-24ВМ) м
* Шырыня фюзеляжа: 1,7 м
* Вышыня фюзеляжа: 3,9 м
* Размах крыла: 6,4 м
**Асноўныя масы**:
* Пусты: 7580 кг
* Нармальная ўзлётная: 10 500 кг
* Максімальная ўзлётная: 11 500 кг
* Максімальная грузападымальнасць: 2400 кг
* Маса грузу на знешняй падвесцы: 2400 кг
* Унутраны запас паліва: 2100 л
* Запас паліва ў ПТБ: да 2000 л
**Сілавая ўстаноўка**:
* Колькасць, тып, марка: 2 рухавіка ТВ3-117В (ВМА)
* Магутнасць: 2 х 2500 к. с.
**Лётна-тэхнічныя характарыстыкі**:
* Экіпаж: 2-3 чал.
* Пасажыры: да 8 дэсантнікаў, 2 цяжкапараненых на насілках і 2 лёгка параненых і медработнік
* Крэйсерская хуткасць: 270 км/г
* Максімальная хуткасць у гарызантальным палёце: 335 км/г
* Далёкасць палёту практычная: 450 км
* Далёкасць палёту перегоначная: 1000 км
* Сярэдні расход паліва: 780 л/гадзіну
* Статычны столь: 1400 м
* Дынамічны столь: 4950 м
* Максімальная эксплуатацыйная перагрузка: −1,3/+ 3
* Дапушчальны кут нахілу: 50 град.
* Дапушчальны кут тангажу: 30 град.
**Узбраенне**:
* Убудаванае стралкова-гарматнае: у залежнасці ад мадыфікацыі
* Лік кропак падвескі: 6 (4)
* Падвясное стралкова-гарматнае: 2 кантэйнера КПК-23-250 або 2 ГУВ з кулямётамі або 2 (4) ГУВ з гранатамётам
* Кіраванае ракетнае: Штурм-У, Атака-М, Гермес-А
* Некіравальнае ракетнае: С-5, С-8, С-13, С-24
* «Паветра-паветра»: Р-60М, Р-63В, «Іголка-У», 9М220О «Атака»
* Бомбы: бомбы і касеты калібрам ад 50 да 500 кг.

## Канструкцыя 
Мі-24 пабудаваны па класічнай аднавінтавай схеме з пяцілопасцевым трохшарнірным апорным і трохлопасцевым рулявым вінтамі.

Шасі трохстоечнае, якое прыбіраецца, з паваротнай пярэдняй апорай.

У насавой частцы фюзеляжа размешчана двухмесная кабіна экіпажа па тандэмнай схеме: лётчык-аператар знаходзіцца ў асобнай пярэдняй кабіне, за ім камандзір экіпажа (лётчык), кабіна якога для выгоды агляду прыпаднятая на 0,3 м над кабінай аператара, бартавы тэхнік можа размяшчацца на адкідным сядзенні ў грузавой кабіне за кабінай лётчыка. Экіпаж знаходзіцца ў герметызаваных кабінах, забяспечаных сістэмай кандыцыянавання або сістэмай жыццезабеспячэння (для верталётаў Мі-24Р), для прадухілення траплення заражанага паветра і радыёактыўнага пылу ў іх падтрымліваецца невялікі залішні ціск.

Сталёвымі плітамі браніраваліся кабіна экіпажа, маслабакі рухавікоў, галоўны рэдуктар і гідрабак. Крэсла лётчыка браніраванае i адкідное, крэсла аператара не браніраванае, лабавое шкло браніраванае, плоскае і люстраное, забяспечаныя шклоачышчальнікамі і сістэмай опрыску (спіртам), бакавыя выпуклыя шклы арганічныя, не браняваныя.

Цэнтральная секцыя фюзеляжа складаецца з грузавой кабіны, у якой могуць размясціцца да васьмі дэсантнікаў, і задняй конусападобнай часткі для размяшчэння абсталявання і ніш уборкі асноўных стоек шасі.

Трансмісія і дубляваная сістэма кіравання такая ж, як на верталёце Мі-8.

Вал апорнага вінта нахілены направа на 2,5 °, дзякуючы чаму ўдалося істотна паменшыць куты нахілу і слізгацення верталёта ў палёце, непазбежныя для ўсіх вінтакрылых лятальных апаратаў аднавінтавой схемы, і тым самым павысіць дакладнасць стральбы з нерухомай зброі.

Адной з галоўных асаблівасцяў верталёта з’яўляецца крыло плошчай 6,75 м² з адмоўным папярочным V — 12 °, якое забяспечвае да 30 адсоткаў пад’ёмнай сілы, у залежнасці ад хуткасці і іншых фактараў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Берне Л. Второе рождение Ми-24. В небе — модернизированный вертолёт // Крылья Родины. — М., 1999. — № 4. — С. 2-3. — ISSN 0130-2701.
* Михеев В. Вертолёт Ми-24 (рус.) // Авиация и Космонавтика : журнал. — М., 1998. — Март (вып. 35). — С. 1-16.

## Спасылкі 
* Дакументальны фільм: «Ми-24. Армейский ударный вертолёт» (часть 1 и 2)

Катэгорыя:Ваенныя верталёты