Спадарожнік астэроіда

і яго спадарожнік Дактыль.]]

**Спадарожнік астэроіда** — астэроід, натуральны спадарожнік, які звяртаецца па арбіце вакол іншага астэроіда. Спадарожнік і астэроід прадстаўляюць сабой сістэму, якая падтрымлівае гравітацыяй абодвух аб’ектаў. Астэроідная сістэма, у якой памеры спадарожніка супастаўныя з памерам астэроіда, называюць падвойным астэроідам. На сённяшні дзень таксама вядомыя сістэмы з трох кампанентаў.

## Гісторыя даследаванняў 
Да канца XIX стагоддзя астэроіды ўяўляліся навукоўцам як адзінкавыя целы. Але на пачатку XX стагоддзя, з паляпшэннем назіральнай апаратуры, з’явіліся здагадкі пра існаванне дваістасці астэроідаў. Былі праведзены першыя даследаванні, у прыватнасці, дэталёва быў вывучаны астэроід (433) Эрас. Аднак такіх даследаванняў было няшмат, і яны супярэчылі агульнапрынятым поглядам.

Першыя спробы выявіць спадарожнікі ў астэроідаў, з дапамогай вымярэнняў паслаблення бляску зорак пры пакрыцці іх астэроідамі, былі праведзены для аб’ектаў (6) Геба (1977 год) і (532) Геркуліна (1978 год). У ходзе даследаванняў было выказаць здагадку наяўнасць сатэлітаў у названых аб’ектаў, аднак гэтыя дадзеныя не былі пацверджаны.

Першы пацверджаны спадарожнік астэроіда быў адкрыты ў 1993 годзе аўтаматычнай міжпланетнай станцыяй «Галілеа». Ён быў выяўлены ў астэроіда (243) Іда, па ходзе пралёта АМС паблізу аб’екта. Спадарожнік назвалі Дактыль. Другім адкрытым спадарожнікам ў 1998 годзе стаў Маленькі Прынц, спадарожнік астэроіда (45) Яўгенія. У 2002 годзе быў адкрыты першы спадарожнік у транснептунавага аб’екта .

## Метады даследаванняў 
Адкрыццё спадарожнікаў дазваляе лепш вывучыць астэроіды, паколькі веданне спадарожнікавых арбіт мае вялікае значэнне для атрымання фундаментальных фізічных параметраў падвойнай сістэмы, такіх як маса, і пралівае святло на яе магчымае фарміраванне і эвалюцыю. Таму навукоўцы шукаюць розныя метады даследаванняў астэроідаў, накіраваныя на пошук у іх спадарожнікаў. Вось некаторыя з іх:

* аптычны — прамыя аптычныя назіранні з дапамогай касмічных і наземных тэлескопаў з адаптыўнай оптыкай;
* радыёлакацыйны — з дапамогай касмічных і наземных радыётэлескопаў;
* фотаметрычны — вымярэнне памяншэння бляску зоркі пры яе пакрыцці астэроідам;
* даследаванні з дапамогай АМС.

Аптычны метад з’яўляецца самым відавочным, аднак мае шэраг недахопаў, найбольш важным з якіх з’яўляецца складанасць рэгістрацыі слабага аб’екта побач з больш яркім і неабходнасць праводзіць назіранні з высокім вуглавым разрозненні. Таму аптычныя назіранні дазваляюць выяўляць невялікую колькасць спадарожнікаў, якія маюць досыць буйныя памеры адносна астэроіда, і якія знаходзяцца на значнай адлегласці ад яго.

Радыёлакацыйны метад дазваляе даволі дакладна вымераць форму аб’екта (з дакладнасцю да 10 метраў на найбуйнейшых радыётэлескопах), з дапамогай вымярэння часу запазнення адлюстраванага сігналу. Недахоп радыёлакацыйнага метаду заключаецца ў малым радыусе дзеяння. З павелічэннем адлегласці да доследнага аб’екта дакладнасць дадзеных істотна зніжаецца.

Даследаванні з дапамогай АМС з’яўляюцца найбольш дакладнымі, так як дазваляюць выкарыстоўваць наяўную на станцыі апаратуру з блізкай адлегласці.

## Паходжанне 
Паходжанне спадарожнікаў астэроідаў ў цяперашні час адназначна не вызначана. Існуюць розныя тэорыі. Адна з шырока прызнаных абвяшчае, што спадарожнікі могуць быць рэшткавым прадуктам сутыкнення астэроіда з іншым аб’ектам. Іншыя пары маглі ўтварыцца захопам малога аб’екта больш буйным. Фарміраванне ў выніку сутыкнення стрымліваецца момантам імпульсу кампанентаў. Падвойныя астэроідныя сістэмы з невялікай адлегласцю паміж кампанентамі цалкам адпавядаюць гэтай тэорыі. Аднак яна наўрад ці падыходзіць для аддаленых кампанентаў.

## Спасылкі 
* Orbits of Binary Asteroids with Adaptive Optics 
* 
* 
* Asteroids.chat.ru 

Катэгорыя:Сонечная сістэма
Катэгорыя:Астэроіды