open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сяргей Аляксандравіч Пеліх

**Сяргей Аляксандравіч Пеліх** (, в. Мартыніўка, Палтаўская вобласць, УССР — ) — беларускі эканаміст і гаспадарчы дзеяч. Доктар эканамічных навук (1993), прафесар (2001).

## Біяграфія 
Скончыў Днепрапятроўскі механічны тэхнікум, Краснаярскі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Рухавікі лятальных апаратаў», 1971), Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (1983).

Працаваў у Краснаярскім машынабудаўнічым заводзе (1971—1973); Дзіўнагорскім заводзе нізкавольтнай апаратуры (Краснаярскі край; 1973—1978, начальнік цэха, начальнік вытворчасці); Смаргонскім заводзе аптычнага станкабудавання (1978—1994, з 1985 — генеральны дырэктар); Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (1995—2003); Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2003—2020; у 2004—2007 — загадчык кафедры дзяржаўнага рэгулявання эканомікі, з 2007 — прафесар кафедры эканомікі арганізацыі).

Навуковыя інтарэсы: праблемы развіцця сацыяльнай сферы; выкарыстанне аперацыйна-эканамічных механізмаў кіравання і павышэння эфектыўнасці вытворчага працэсу на прадпрыемствах; эканоміка кіравання рэгіёнам; дзяржаўнае рэгуляванне эканомікай; грашова-крэдытнае рэгуляванне эканомікі; вытворчы менеджмент.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны работнік прамысловасці Беларусі» (1991).

## Бібліяграфія 
* Совершенствование оперативного управления мелкосерийным и единичным производством : автореферат диссертации … кандидата экономических наук : 08.00.21 / Пелих Сергей Александрович. — Минск, 1987.
* Микрофинансирование в Республике Беларусь: анализ, проблемы, решения / С. А. Пелих, Э. А. Кузнецов. — Минск, 2018.

## Літаратура 
* Пеліх Сяргей Аляксандравіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2001. — Т. 12. — С. 263.
* Пелих Сергей Александрович // Кто есть кто в Республике Беларусь. Деловой мир СНГ. Вып. 3. — Минск, 2006. — С.
* Пелих Сергей Александрович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 9.
Тушын

**Тушын** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Гурый (Тушын) — рускі манах, летапісец

## Тапонімы 
* Тушын (гміна)
* Тушын (горад)

## Гл. таксама 
* Тушына
Пасмяротная маска

]]
**Пасмяро́тная ма́ска** — выява (звычайна васкавы або гіпсавы злепак) твару чалавека пасля яго смерці.

Пасмяротныя маскі могуць выкарыстоўвацца як памяць пра памерлых, або рабіцца для стварэння партрэтаў. Партрэты, створаныя паводле пасмяротных масак, часам можна распазнаць па характэрных невялікіх скажэннях рысаў, выкліканых цяжарам гіпсу у часе вырабу формы.

Асноўнае прызначэнне пасмяротнай маскі з Сярэднявечча да XIX стагоддзя заключалася ў тым, каб служыць узорам для скульптараў пры стварэнні статуй і бюстаў памерлага. Толькі ў 1800-х гадах такія маскі сталі цаніцца як самастойны твор.

Часам у некаторых еўрапейскіх краінах пасмяротныя маскі выкарыстоўваліся як частка своеасаблівай статуі памерлага, якая выстаўлялася на пахаванні; альтэрнатывай быў трунны партрэт. Маляваліся таксама жалобныя партрэты, якія паказвалі спачылых. На працягу XVIII і XIX стагоддзяў маскі таксама выкарыстоўваліся для пастаяннай фіксацыі прыкмет невядомых трупаў для далейшай ідэнтыфікацыі. Пазней гэтая функцыя была замененая пасмяротнай фатаграфіяй.

Варта адрозніваць пасмяротную маску ад пахавальнай маскі — выявы, якая месціцца на твары памерлага перад рытуалам пахавання, і звычайна хаваецца разам з ім. Самыя вядомыя такія маскі выкарыстоўваліся ў Старажытным Егіпце як частка працэсу муміфікацыі, напрыклад — маска Тутанхамона, і маскі з Мікенскай Грэцыі, такія як маска Агамемнана.

Маска зробленая пры жыцці чалавека завецца прыжыццёвай маскай.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пахавальныя традыцыі
Катэгорыя:Віды скульптуры
Катэгорыя:Партрэт
334-ы асобны атрад спецыяльнага прызначэння

**334-ы асобны атрад спецыяльнага прызначэння** — ваеннае фарміраванне УС СССР. Створана на базе 5-й брыгады СпП, але большы час з’яўлялася часткай 15-й брыгады СпП.

Атрад удзельнічаў у Афганскай вайне, дзе стаў самай мабільнай і баяздольнай адзінкай АКСВА.

## Стварэнне 
Да пачатку 1984 года кіраўніцтва УС СССР прымае рашэнне аб стварэнні , мэтай якой стала знішчэнне караванаў, што забяспечвалі афганскіх маджахедаў зброяй і боепрыпасамі з Пакістана і Ірана. Для правядзення аперацыі ў зону баявых дзеянняў уводзяцца 2 *асобныя брыгады спецыяльнага прызначэння* (15-я і ). Задачай іх з’яўлялася блакаванне караванных шляхоў на вялікім участку ў памежжы ля афгана-пакістанскай мяжы і часткова ў паўднёвай частцы афгана-іранскай мяжы. Для гэтага брыгады былі раззасяроджаны асобнымі атрадамі (батальёнамі) па прыгранічных правінцыях.

Адным з такіх стаў 334-ы асобны атрад спецыяльнага прызначэння ГРУ, сфармаваны на падставе дырэктывы Генеральнага Штаба УС СССР ад 7 снежня 1984 года. Фарміраванне падраздзялення ажыццяўлялася з 12 снежня 1984 года па 13 студзеня 1985 года на базе 5-й асобнай брыгады спецназа ў горадзе Мар’іна Горка. У склад падраздзялення ўвайшлі вайскоўцы з Беларускай, Ленінградскай, Далёкаўсходняй,  і  ваенных акругаў. Пасля завяршэння камплектацыі атрад быў перададзены ў склад Туркестанскай ВА (горад Чырчык, Ташкенцкая вобласць, Узбекская ССР).

## Афганістан 
У перыяд з 17 па 29 сакавіка 1985 года атрад перадыслакаваны ў  (правінцыя Кунар, Дэмакратычная Рэспубліка Афганістан). 

Лагер фарміравання знаходзіўся ў цясніне, па якой працякала рака. Базу, размешчаную на астраўку, маджахеды неаднаразова абстрэльвалі з бліжэйшых гор. 

Аб дзейнасці байцоў 334-га ўдзельнік канфлікту  адзначыў наступнае—105 чалавекі забітымі, цяжка параненымі — 124, лёгка параненымі — 196. Самым крывавым стаў , калі загінулі 29 спецназаўцаў.

15 мая 1988 года атрад пакінуў Афганістан і вярнуўся ў Мар’іну Горку:
Праз некалькі месяцаў паўстанцы ўзялі ў палон Вячаслава Качура, былога начальніка штаба 334-га атрада.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1984 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1988 годзе
Катэгорыя:Афганская вайна (1979—1989)
2-я Беларуская партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі

**2-я Беларуская партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі** — назва партызанскіх брыгад, якія існавалі на тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

## Значэнні 
* 2-я Беларуская партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (1-га складу).
* 2-я Беларуская партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (2-га складу).
Іван Ігнатавіч Басецкі

**Іван Ігнатавіч Басецкі** (, в. Люціна, Валожынскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі юрыст, палкоўнік міліцыі. Доктар юрыдычных навук (1991), прафесар (1992).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1974), Кіеўская вышэйшая школа міліцыі МУС СССР (ад’юнктура, 1980).
    
Служыў ў органах унутраных спраў БССР (1969—1977, участковы інспектар, інспектар АБКСУ Савецкага РАУС г. Мінска, інспектар УБКСУ МУС БССР), Беларускм аддзяленні Цэнтральнай навукова-даследчай лабараторыі па эканоміка-прававых праблемах аховы сацыялістычнай уласнасці МУС СССР (з 1980, начальнік), Акадэміі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь (з 1983, факультэт міліцыі, кафедра аператыўна-вышуковай дзейнасці, прафесар, у 1988—2005 — намеснік начальніка акадэміі).

Навуковыя інтарэы: праблемы крымінальнага права і працэсу; крыміналістыка; аператыўна-вышуковая дзейнасць; юрыдычная псіхалогія. Пазапрафесійная дзейнасць: літаратурная творчасць (паэт).

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь» (1995).

## Бібліяграфія 
* [Теоретические основы, правовые, этические и организационно-тактические проблемы агентурной работы органов внутренних дел : диссертация … доктора юридических наук : 00.00.00 : защищена 27.12.1991 : утверждена 00.00.0000 / Басецкий Иван Игнатьевич. — Москва, 1991.]
* Моя судьба : стихи и поэма / Иван Басецкий. — Минск, 2000.
* Старонка родная мая : вершы / Іван Басецкі. ― Мінск, 1995.

## Літаратура 
* Басецкі Іван Ігнатавіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1996. — Т. 2. — С. 340.
* Басецкий Иван Игнатьевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 213.
* Басецкий Иван Игнатьевич / Н. И. Забродский // Белорусская юридическая энциклопедия : в 4 т.. — Минск, 2007. — Т. 1. — С. 107.
* И. И. Басецкий — человек, ученый, поэт / А. Н. Тукало // Вопросы криминологии, криминалистики и судебной экспертизы. — Минск, 2020. — Вып. 1. — С. 179—185.

Катэгорыя:Выпускнікі Нацыянальнай акадэміі ўнутраных спраў Украіны
Цісканіна ў Сеуле

Цісканіна адбылася ў Сеуле (Паўднёвая Карэя) увечары 29 кастрычніка 2022 года на святкаванні Хэлоўіна. Паводле наяўных звестак, 151 чалавек загінуў.

Мерапрыемства было першым масавым святкаваннем пасля адмены абмежаванняў, звязаных з COVID-19. У раёне Ітхэвон знаходзяцца шматлікія кавярні, рэстараны, забаўляльныя ўстановы. У асноўным удзельнікі гулянняў былі не старэйшыя за 30 гадоў. Прыкладна ў 22:15 па мясцовым часе каля адной з устаноў сабраўся вялікі натоўп ахвотных пабачыць знакамітасць, якая меркавана там адпачывала. Гэта месца знаходзіцца на стромкім схіле, калі адзін чалавек упаў, іншыя людзі ў натоўпе па інэрцыі пачалі губляць раўнавагу і падаць адзін на аднаго.

Прэзідэнт Паўднёвай Карэі Юн Сок Ёль выступіў з заявай, у якой заклікаў чыноўнікаў забяспечыць аператыўную дапамогу пацярпелым і праверыць бяспеку святкаванняў.

Механізм утварэння цісканіны параўноўваюць з такім жа, як на Нямізе ў Мінску ў 1999 годзе.

Катэгорыя:Кастрычнік 2022 года
Катэгорыя:Падзеі 29 кастрычніка
Катэгорыя:2022 год у Паўднёвай Карэі
Катэгорыя:Катастрофы 2022 года
Катэгорыя:Сеул
Катэгорыя:Катастрофы ў Паўднёвай Карэі
Аляксандр Фёдаравіч Усачоў

**Аляксандр Фёдаравіч Усачоў** (1907—1949) — ваенны музыкант, маёр Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, заснавальнік і першы кіраўнік Ансамбля Чырвонаармейскай песні і танца Беларускай ваеннай акругі (цяпер — Акадэмічны ансамбль песні і танца Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь), заслужаны артыст Беларускай ССР (1942)

## Біяграфія 
Аляксандр Усачоў нарадзіўся ў 1907 у пасёлку Раменскага шклянога завода (цяпер — Маскоўская вобласць). У 1938 ён быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію.

З 9 студзеня 1939 года і да самай сваёй смерці Усачоў нязменна ўзначальваў Ансамбль песні і танца Беларускай ваеннай акругі, які размяшчаўся спачатку ў Смаленску, затым у Мінску. Унёс вялікі ўклад у фарміраванне Ансамбля. На чале яго удзельнічаў у польскім паходзе, выступаў у Заходняй Беларусі.

У гады Вялікай Айчыннай вайны Усачоў кіраваў Ансамблем песні і танца Заходняга фронту. Ён асабіста ствараў канцэртныя праграмы для выступу перад часткамі, у агульнай складанасці правёўшы больш за тысячу канцэртаў, асабіста быў аўтарам шэрагу песень. У жніўні 1943 года падчас выступу ў частках  Усачоў быў кантужаны, але застаўся ў страі. Разам з надыходзячымі савецкімі часткамі Ансамбль пад яго кіраваннем прайшоў праз Беларускую і Літоўскую ССР, канец вайны сустрэўшы ва Усходняй Прусіі.

Раптоўна памёр 22 лістапада 1949 года, пахаваны на Вайсковых могілках Мінска.

## Узнагароды 
Быў таксама ўзнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, Працоўнага Чырвонага Сцяга (1940), Чырвонай Зоркі і шэрагам медалёў.

## Літаратура 
* Академический ансамбль песни и танца Вооруженных сил Республики Беларусь : книга памяти / Александр Яровой. — Минск : Издатель А. Н. Вараксин, 2016. — С. 34, 42, 53-54.
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2003. — Т. 16. — С. 260.
* Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 330.
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. — Мінск, 1987. — Т. 5. — С. 368.
       

Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларускай ССР
Катэгорыя:Ваенныя музыканты
Катэгорыя:Удзельнікі польскага паходу РСЧА
2-я Беларуская партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (2-га складу)

**2-я Беларуская партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (2-га складу)** — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1943 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Бешанковіцкага, Талачынскага, Чашніцкага і Крупскага раёнаў. 27 чэрвеня 1944 года брыгада (394 партызаны, 5 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* 1-ы атрад;
* 2-і атрад;
* 3-і атрад;
* 4-ы атрад;
* 6-ы атрад.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* М. І. Дзьячкоў

### Начальнік штаба 
* Р. А. Махоткін

## Гісторыя 
Партызаны наносілі ўдары на шашэйных і грунтавых дарогах Бешанковічы — Лепель, Чашнікі — Бешанковічы, Чашнікі — Сянно, Коханава — Абольцы і іншых. У сакавіку 1944 года сумесна з 1-м атрадам брыгады М. П. Гудкова разграмілі нямецкі гарнізон у вёсцы Шэйка Крупскага раёна. У маі — чэрвені 1944 года ўдзельнічалі ў абароне Сенненска-Аршанскай партызанскай зоны і прарыве блакады; у час злучэння з часцямі Чырвонай Арміі рамантавалі дарогі, вылучылі праваднікоў у раён баявых дзеянняў, удзельнічалі ў ліквідацыі нямецкіх груп

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Алена Мікалаеўна Усціновіч

**Алена Мікалаеўна Усціновіч** (нар. 1920) — беларуская ўрач. Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1970).

## Біяграфія 
Працавала галоўным урачом у абласным дзіцячым санаторыі «Пухавічы».

У пачатку 1970-х гадоў прыняла ўдзел у стварэнні пакоя-музея, прысвечанага Янку Купалу і Якубу Коласу, як знака памяці пра дом творчасці пісьменнікаў «Пухавічы», дзе самыя розныя беларускія літаратары ў свой час адпачывалі і працавалі над сваімі творамі.

## Узнагароды 
* Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1970)
* Ганаровы грамадзянін г. Мар’іна Горка

Катэгорыя:Медыкі Беларусі
Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Постаці беларускай аховы здароўя
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Мар’інай Горкі
Тэракт у Магадыша (2022)

**Тэракт у Магадыша** — тэрарыстычны акт (выбух) каля будынку Міністэрства адукацыі Самалі ў цэнтры Магадыша 29 кастрычніка 2022 года. Былі падарваныя два аўтамабілі. Загінулі больш за 100 чалавек, пацярпелі больш за 300 чалавек.

Выбухі ў Магадыша адбыліся ў дзень, калі прэзідэнт Самалі, прэм’ер-міністр і іншыя высокапастаўленыя чыноўнікі абмяркоўвалі барацьбу з баевікамі «Аль-Шабаб». Другі выбух прагрымеў праз некалькі хвілін, калі машыны хуткай дапамогі прыбылі на месца першага выбуху. Другі выбух адбыўся ў ажыўлены абедзенны час каля рэстарана. Ад абодвух выбухаў выбіла шкло ў найбліжэйшых будынках The Somali Journalists Syndicate said that a television reporter was among those killed by the second explosion..

## Ахвяры 
Загінулі больш за 100 чалавек, пацярпелі больш за 300 чалавек. Сярод пацярпелых рэпарцёр «Голасу Амерыкі» у Самалі і фотакарэспандэнт агенцтва «Рэйтэр».

Авіякампаніі Катара, Турцыі і Эфіопіі адмянілі авіярэйсы ў Магадыша, баючыся новых тэрактаў. Хаця ні адна з груповак не ўзяла на сябе адказнасць за тэракт, прэзідэнт Самалі Хасан Шэйх Махмуд абвінаваціў у яго арганізацыі ісламісцкую тэрарыстычную арганізацыю «Аль-Шабаб».

Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў Самалі
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2022 года
Катэгорыя:Падзеі 29 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 2022 года
Катэгорыя:Аль-Шабаб
Катэгорыя:Магадыша
Катэгорыя:Гісторыя Самалі
Напалову тут

**«Напалову тут»** — шосты студыйны альбом рок-гурта «Akute», які выйшаў у 2022 годзе.
## Спіс песень
## Удзельнікі запіса
*Раман Жыгараў
*Стас Мытнік
## Крытыка
Музычны журналіст 34mag Лёша Горбаш дадаў альбом у сем найлепшых рэлізаў 2022 года. На думку аглядальніка, шосты альбом «Akute» аказаўся іх лепшай працай, *«ён уражвае гукам і захапляе лірыкай, чапляе на эмоцыі і пападае ў той самы беларускі нерв»*.

## Спасылкі
*«Напалову тут» на 

Катэгорыя:Альбомы Akute
Катэгорыя:Альбомы 2022 года
Захоп Меноркі франкістамі

**Захоп Меноркі франкістамі** — эпізод грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

## Перадгісторыя 
Падчас грамадзянскай вайны Балеарскія астравы былі захоплены нацыяналістамі — за выключэннем моцна ўмацаванага вострава Менорка. У самым пачатку вайны рэспубліканцы паспрабавалі выбіць нацыяналістаў з іншых астравоў, але тым на дапамогу прыйшла італьянская авіяцыя. У іх руках застаўся толькі востраў Менорка, на якім праціўнік і не спрабаваў высаджвацца.

Пасля таго, як у пачатку 1939 года нацыяналісты захапілі Каталонію, Менорка апынулася ў марской блакадзе.

## Ход падзей 
8 лютага 1939 года да вострава Менорка падышоў нейтральны карабель — брытанскі крэйсер «Дэваншыр», на борце якога знаходзіўся ўпаўнаважаны Франсіска Франка — Фернанда Сарторыус-і-Дыяс-дэ-Мендоса, граф дэ Сан-Луіс. Ён правёў сакрэтныя перамовы з камендантам Меноркі — капітанам Гансалесам дэ Убіетай. Дакладна не ўстаноўлена, хто з іх быў ініцыятарам перамоў.

9 лютага Гансалес дэ Убіета і Сан-Луіс падпісалі акт аб капітуляцыі Меноркі. Паводле радыёстанцыі крэйсера граф выклікаў з Маёркі войскі нацыяналістаў, якія акупавалі востраў. Крэйсер «Дэваншыр» узяў на борт Гансалеса дэ Убіету і яшчэ 450 жыхароў Меноркі, і вывез іх у Марсель. Астатнія рэспубліканскія войскі засталіся на востраве і здаліся нацыяналістам.

## Вынікі і наступствы 
Пасол Рэспубліканскай Іспаніі ў Лондане выказаў з нагоды таго, што адбылося, рашучы пратэст ураду Невіла Чэмберлена, і Вялікабрытанія спачатку ўсклала віну на «самавольныя дзеянні» камандзіра крэйсера, аднак некалькі пазней прызнала, што «Дэваншыр» дзейнічаў не толькі са згоды Лондана, але і па прамым загадзе Адміралцейства.

## Літаратура 
* *С. Ю. Данилов.* «Гражданская война в Испании» — Москва: «Вече», 2004. ISBN 5-9533-0225-8
* *Шталь А. В.* Малые войны 1920–1930-х годов. М: ACT; СПб. Terra Fantastica, 2003. 544 с.: ил. (Военно-историч библка). Тираж 5000 экз. Гражданская война и интервенция в Испании.

Катэгорыя:Гісторыя Балеарскіх астравоў
Катэгорыя:Менорка
Катэгорыя:Канфлікты 1939 года
Катэгорыя:Люты 1939 года
Катэгорыя:1939 год у Іспаніі
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Іспаніі
Могилёвские губернские ведомости

**Могилёвские губернские ведомости** — газета, афіцыйны орган Магілёўскага губернскага праўлення. Выдаваліся ў 1838—1917 гадах у Магілёве на рускай мове з рознай перыядычнасцю. Мела 2 часткі: афіцыйную (з 1838; мела агульны і мясцовыя аддзелы) і неафіцыйную (з 1893; у 1897—1903 гадах рэдагаваў Е. Р. Раманаў; у 1904—1905 гадах выходзіла як самастойная грамадская і літаратурная газета). Афіцыйная частка змяшчала ўказы, пастановы і распараджэнні цэнтральнай i мясцовай улад, аб’явы. Неафіцыйная асвятляла падзеі грамадскага і культурнага жыцця ў краіне і за мяжой, у Магілёве і іншых населеных пунктах губерні, друкавала літаратурныя творы, даследаванні і матэрыялы па гісторыі, краязнаўстве, статыстыцы, адукацыі, этнаграфіі, фальклоры, мовазнаўстве, сацыяльна-эканамічных пытаннях.

Некаторыя публікацыі газеты друкаваліся ў Магілёўскай губернскай друкарні асобнымі выданнямі (выйшла 25 кніг). У 1861 у № 54 у якасці дадатку замест неафіцыйнай часткі выйшла брашура «Бяседа старога вольніка з новымі пра іхняе дзела» А. Кісяля, упершыню надрукаваная на беларускай мове грамадзянскім шрыфтам.

У 1902—1905 гадах карэктаркай у газеце працавала Яўлалія Казановіч.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Газеты Магілёва на рускай мове
Катэгорыя:Магілёўская губерня
Катэгорыя:1838 год у Беларусі
Катэгорыя:Газеты Расійскай імперыі
Масавыя пахаванні ў Батайніцы

**Масавыя пахаванні ў Батайніцы** — брацкія магілы 744 забітых албанцаў, якія сталі ахвярамі этнічных чыстак, якія праводзіліся югаслаўскімі сіламі падчас Косаўскай вайны.

Масавыя пахаванні албанцаў у Батайніцы сталі першымі знойдзенымі ў Сербіі пасля заканчэння вайны разам з аналагічнымі ў возера Перучац, на мяжы Сербіі і Босніі і Герцагавіны, і на паліцэйскім палігоне ў мястэчку Пятрова Сяло.

Масавыя пахаванні размяшчаліся на паліцэйскім палігоне Спецыяльнай антытэрарыстычнай групы (SAJ) у прыгарадзе Бялграда Батайніца. Акрамя забойстваў косаўскіх албанцаў Спецыяльная антытэрарыстычная група таксама была ўцягнутая ва «ўтылізацыю трупаў» ахвяр.

## Перадгісторыя 
Цэнтр гуманітарнага права (HLC), няўрадавая арганізацыя, якая размяшчаецца ў Сербіі і Косава, апублікавала ў сваім даследаванні, што агульная колькасць забітых падчас вайны ў Косава (перыяд даследавання са студзеня 1998 года па 31 снежня 2000 года) ацэньваецца ў 13 517 чалавек, калі з гэтай колькасці ўсіх забітых ці зніклых без вестак мірных жыхароў было: 8661 косаўскіх албанцаў, 1797 сербаў, 447 цыган, баснійцаў і прадстаўнікоў іншых этнічных меншасцяў.

## Выяўленне масавых пахаванняў 
Цэнтр гуманітарнага права у дасье «Аперацыя па ўтойванні цел» паведаміла, што ў Батайніцы ў 2001 годзе знойдзены целы 744 асоб.

Целы ахвяр былі дастаўлены ў месцы пахавання аўтатранспартам з Косава і Мятохія, большая частка астанкаў папярэдне была спалена ў двух месцах: на алюмініевым камбінаце Мачкаціца ў горадзе Сурдуліца і горна-медзеплавільным камбінаце ў горадзе Бор.

## Эксгумацыя 
Пасля заканчэння вайны Спецыяльнае антытэрарыстычнае падраздзяленне абмежавала доступ да месцаў пахавання, матывуючы гэта неабходнасцю правядзення вучэбных стрэльбаў, чым перашкаджала рабоце судова-медыцынскай камісіі, якая спрабавала расследаваць масавыя забойствы. Праца праводзілася з чэрвеня 2001 па канец лістапада 2002 гадоў. Праца праводзілася з чэрвеня 2001 па канец лістапада 2002 года.

## Расследаванне 
У чэрвені 2001 года Міністэрства ўнутраных спраў Сербіі выпусціла 10-хвілінны фільм, які паказвае даставанне астанкаў ахвяр з пахаванняў, які стаў першым афіцыйным пацвярджэннем распраў над косаўскімі албанцамі. Таксама сербскія ўлады сцвярджалі, што Слабадан Мілошавіч аддаваў загады пазбавіцца ад доказаў, якія ў будучыні маглі служыць доказамі яго датычнасці да ваенных злачынстваў.

## У культуры 
* У 2001 годзе выйшаў дакументальны фільм рэжысёра Агнена Главоніча *«Depth Two»*, які прысвечаны масаваму пахаванню ў Батайніцы.
* У дакументаьным фільме *«The Unidentified»*, які быў зняты Balkan Investigative Reporting Network (BIRN), расказваецца пра забойства албанскіх мірных жыхароў сербамі ў Косаве ў 1999 годзе, парэшткі якіх былі спалены, некаторыя з іх знойдзены ў Батайніцы.

Катэгорыя:Сербскія ваенныя злачынствы ў Косаўскай вайне
Катэгорыя:Бялград
Катэгорыя:Месцы пакаранняў смерцю
Могилёвская жизнь

**Могилёвская жизнь** — грамадска-палітычная штодзённая газета, орган Магілёўскага губернскага земства. Выдавалася ў Магілёве з ліпеня па лістапад 1917 года.

Публікавала матэрыялы, якія адлюстроўвалі палітычнае жыццё Магілёва і іншых гарадоў і мястэчкаў губерні ў перыяд падрыхтоўкі і правядзення Кастрычніцкай рэвалюцыі, дзейнасць палітычных партый, нацыянальных груп, органаў самакіравання, звесткі пра стаўленне іх да важных палітычных падзей таго перыяду. Змешчаны паведамленні пра перамогу Кастрычніцкага ўзброенага паўстання ў Петраградзе, пра пасяджэнне  25 кастрычніка (7 лістапада) 1917 г. з выступленнямі У. І. Леніна, А. В. Луначарскага, Р. Я. Зіноўева, Л. Д. Троцкага. Падрабязна выкладзены матэрыялы пра , яго склад і ход працы, апублікаваны прамовы У. І. Леніна.

Пасля атрымання паведамлення пра перамогу Кастрычніцкага ўзброенага паўстання ў Петраградзе, нягледзячы на спробы афіцыйных улад горада замоўчаць гэту найважнейшую падзею, ужо раніцай 25 кастрычніка былі апублікаваны ўсе падрабязнасці. Асвятляла пасяджэнні палітычных і грамадскіх арганізацый горада, армейскага камітэта пры , выканкама Савета. Інфармавала пра з’езды Саветаў, вынікі выбараў ва  па Магілёўскай губерні.

Апошні вядомы нумар газеты ад 20 лістапада (3 снежня) 1917.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:1917 год у Магілёве
Катэгорыя:Газеты Магілёва на рускай мове
Сядзіба Зэляў

**Сядзіба Зэляў** — рэшткі сядзібы ў Люціне, Валожынскі раён, Мінская вобласць.

## Гісторыя 
Першым гаспадаром быў Врольд Зэль, які сябраваў з нашчадкамі В. І. Дуніна-Марцінкевіча. Пасля яго смерці, з 1934 года кіравала гаспадаркай дачка Зося Зэль, якая любіла ездзіць вярхом на кані, трымала вялікую ферму, мела млячарню. У 1939 годзе Зося ўзяла шлюб з польскім афіцэрам, цырымонія адбывалася ў тупальскай капліцы. Малады муж неўзабаве апынуўся на польска-германскай вайне. А ў 1940 годзе ў «Зэлішкі» савецкая ўлада канфіскавала ўсю маёмасць, а ўладальніца са старэнькай маці выехалі ў Польшчу.

У 1943 годзе партызаны з Налібоцкай пушчы спалілі будынак, баючыся, што ён стане надзейнай крэпасцю для ворагаў.

У чэрвені 2018 года рэштак сцен сядзібы ўжо не было.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Люціна (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Сядзібы Валожынскага раёна
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Катэгорыя:Згарэлыя будынкі і збудаванні
Герб Малдаўскай Дэмакратычнай Рэспублікі

**Герб Малдаўскай Дэмакраты́чнай Рэспу́блікі** — дзяржаўны сімвал рэспублікі, разам са сцягам і гімнам. Афіцыйна не зацверджаны.

## Апісанне 
Гербам Малдаўскай Дэмакратычнай Рэспублікі быў герб Бесарабскай губерні з выняткам чорна-жоўта-срэбнай аблямоўкі гербавых колераў Расійскай імперыі. Асноўны элемент герба — тарча, на якой выяўлена галава тура. Паміж рагамі якога пяціканцовая зорка, справа — ружа, злева — паўмесяц.

## Гісторыя 
20 кастрычніка (2 лістапада) 1917 года на З’ездзе малдаўскіх салдат у Кішынёве прынята рэзалюцыя з патрабаваннем да Усерасійскага Часовага Урада надаць Бесарабіі тэрытарыяльна-палітычную аўтаномію і абраны вярхоўны орган Бесарабіі — Рада краю (, ), якая пачала працу 21 лістапада (4 снежня) 1917 года. 27 сакавіка (9 красавіка) 1918 года на пасяджэнні Сфатул Цэрый за аб’яднанне Бесарабіі з Румыніяй прагаласавалі 86 са 150 дэпутатаў. Тэкст акта аб’яднання выпушчаны на асобных улётках з гербам. На сцягах рэспублікі, якія выкарыстоўваліся ў пачатку 1918 года, выяўлялі герб як сінюю тарчу з буйвалавай галавой, якая суправаджалася зоркай паміж рагамі, а па баках ружай і паўмесяцам.

Герб МДР афіцыйна не быў зацверджаны. У архіве Кішынёва ёсць дакумент пра падрыхтоўку закона пра дзяржаўны герб і сцяг. 29 студзеня 1918 года міністр шляхоў зносін Малдаўскай рэспублікі Мікалае Н. Босіе-Кадрану на пасяджэнні Савета міністраў зрабіў вусны даклад пра патрэбу распрацоўкі праекта закона пра нацыянальны сцяг і нацыянальны герб для яго прадстаўлення ў Савет краю. Было прапанавана Міністэрству на чале з М. М. Босіе-Кадрану падрыхтаваць склад камісію для прапрацоўкі гэтага пытання. Пасля галасавання 27 сакавіка пра далучэнне да Румыніі пытанне дзяржаўных сімвалаў адпала само сабой.

Пасля далучэння да Румыніі была створана правінцыя Бесарабія, пазней падзеленая на 9 жудзецаў, дзе малдаўскі герб не выкарыстоўваўся. Неафіцыйна герб МДР як сімвал Малдавіі выкарыстоўваўся, напрыклад, для эмблемы Малдаўскага аўтаклуба ў Ясах.

Герб Молдавской демократической республики.svg|Герб на аснове герба Бесарабскай губерні
Unification of Romania & Bessarabia.jpg|Улётка Сфатул Цэрый з тэкстам акта аб'яднання з Румыніяй
Coat of arms of Moldavian Democratic Republic.svg|Прамалёўка герба з дакументаў Сфатул Цэрый
Coat of arms of Moldavian Democratic Republic 1918.png|Герб Рэспублікі. 1918
Moldavian Automobile Club. Iasi. 1930.svg|Эмблема аўтаклуба ў Ясах. Пачатак 1930-х гадоў

## Гл. таксама 
* Герб Малдовы
* Герб Малдаўскага княства

Катэгорыя:Гербы Малдовы
Масавае забойства ў Шыразе (2022)

**Масавае забойства ў Шыразе** — узброены напад у раёне маўзалея Шах-Чэрах у іранскім горадзе Шыраз, які адбыўся 26 кастрычніка 2022 года. 

Па паведамленні інфармацыйнага агенцтва ІРНА, нападнікі заехалі ў храм на аўтамабілі Peugeot з боку 9-й вуліцы і адкрылі агонь па паломнікам, якія знаходзіліся там. У выніку гэтага здарэння 15 чалавек загінулі, яшчэ 45 атрымалі раненні. 

Судовая сістэма Ірана прызнала інцыдэнт тэрарыстычным. Адказнасць за атаку ўзяла на сябе «Ісламская дзяржава».

## Спасылкі 
* При стрельбе у мавзолея в иранском Ширазе пострадали как минимум 45 человек / Известия
* В иранском Ширазе 15 человек погибли при стрельбе у мавзолея Шах-Черах / РИА Новости
Катэгорыя:Падзеі 26 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 2022 года
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў Іране
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2022 годзе
Катэгорыя:Шыраз
Катэгорыя:Масавыя забойствы
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты ісламістаў
Катэгорыя:2022 год у Іране
Вікенцій Васілевіч Дрэнь

**Вікенцій Васілевіч Дрэнь** ( — ) — беларускі будаўнік. Заслужаны будаўнік БССР (1976). Ганаровы грамадзянін г. Мар’іна Горка (1973).

## Біяграфія 
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1941 годзе абараняў Маскву. З 1959 года да 1981 года працаваў старшынёй Пухавіцкай міжкалгаснай будаўнічай арганізацыі (пазней — Перасоўная механізаваная калона № 220).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Вялікай Айчыннай вайны I і II ступеняў, Кастрычніцкай рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, многімі медалямі. Ганаровы грамадзянін г. Мар’іна Горка. Заслужаны будаўнік Беларускай ССР.

## Зноскі 
Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Будаўнікі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Мар’інай Горкі
Уладзімір Уладзіміравіч Круглікаў

**Уладзімір Уладзіміравіч Круглікаў** (нар. , в. Яблычнае, Грамячынскі раён, Варонежская вобласць, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне аўтаматычнага і арганізацыйнага кіравання. Доктар тэхнічных навук (1978), прафесар (1980). Палкоўнік (у адстаўцы). Акадэмік Расійскай акадэміі ваенных навук (2011).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскае вышэйшае інжынернае радыётэхнічнае вучылішча проціпаветранай абароны (1956).
    
Працаваў у Мінскам вышэйшам інжынернам зенітнам ракетнам вучылішчы супрацьпаветранай абароны (1956—1992; у 1981—1992 — начальнік кафедры); Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (1992—1998, прафесар кафедры аўтаматычнага кіравання); Мінскім інстытуце кіравання (1998—2001, прафесар); Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь (2001—2019, галоўны навуковы супрацоўнік).

Навуковыя інтарэсы: адаптыўная сістэма навядзення зенітнай кіруемай ракеты на цэль; баявая эфектыўнасць зенітных ракетных сістэм і груповак супрацьпаветранай абароны; арганізацыйнае кіраванне. Кіраўнік навуковай школы «Аператыўнае майстэрства і тактыка». Больш за 100 аўтарскіх пасведчанняў на вынаходніцтвы.

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (2003), ордэн Чырвонай Зоркі (1986), 12 медалёў і інш.

## Бібліяграфія 
* Адаптивное управление зенитным ракетным оружием / В. В. Кругликов, С. В. Кругликов. — Минск, 2013.
* Основы менеджмента / Н. В. Суша, В. В. Кругликов. — Минск, 2016.
* Отражение первого глобального обезоруживающего удара современного агрессора / В. В. Кругликов, С. В. Кругликов, Р. В. Быков. — Минск, 2019.
    

## Літаратура 
* Кругликов Владимир Владимирович // Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники: история в биографиях ректоров, ученых, удостоенных почетных званий, лауреатов премий, профессоров, докторов наук : 40 лет (1964—2004). ― Минск, 2004. — С. 304—305.
 

Катэгорыя:Вучоныя Беларусі
Вядомыя асобы Славуты

[thumb|200px|[Герб Славуты]]
Вядомыя ўраджэнцы Славуты:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Генрык Жавускі]]
[thumb|175px|[Аляксандр Аляксеевіч Зінчанка|Аляксандр Зінчанка]]
[thumb|175px|[Мацей Рыбінскі]]
[thumb|175px|[Уладзіслаў Геранім Сангушка|Уладзіслаў Сангушка]]
[thumb|175px|[Мошэ Фельдэнкрайз]]

## Б 
* Уладзімір Васільевіч Барысенка (нар. 1961) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (2001), дацэнт (2004).

## Ж 
* Генрык Жавускі (1791—1866) — польскі пісьменнік, публіцыст, палітык і масон. Адзін з найбольш вядомых прадстаўнікоў кансерватыўнай думкі 30—50-х гадоў XIX стагоддзя ў Беларусі, Літве і Польшчы.

## З 
* Аляксандр Аляксеевіч Зінчанка (1957—2010) — украінскі палітычны дзеяч. Чалец СДПУ (а) (1996—2003).

## Р 
* Мацей Рыбінскі (1784—1874) — польскі генерал, апошні кіраўнік паўстання 1830—1831 гадоў. Вінаваціўся ў перамовах аб капітуляцыі з генералам Паскевічам.

## С 
* Уладзіслаў Геранім Сангушка (1803—1870) — прадстаўнік роду Сангушкаў, сын знакамітага генерала Яўстахія Сангушкі і Клемянціны з Чартарыйскіх.
* Васіль Барысавіч Смычок (нар. 1956) — вучоны ў галіне неўрапаталогіі, доктар медыцынскіх навук (1999), прафесар (2000).

## Ф 
* Мошэ Фельдэнкрайз (1906—1984) — інжынер, фізік, вынаходнік, спецыяліст па баявых мастацтвах.

Катэгорыя:Постаці Славуты
Ірына Валер’еўна Алісевіч

**Ірына Валер’еўна Алісевіч** (нар. , Мінск) — беларуская мастачка.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1986 годзе Мінскае мастацкае вучылішча, у 1991 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Удзельніца мастацкіх выставак з 1988 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1996 года. Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, кераміст. Асноўныя творы: чайна-кафейны сервіз «Кобальтавая зорка», чайны сервіз «Элада», камплект ваз «Райскі танец». Аформіла інтэр’ер у гасцініцы «Мальборк» у Польшчы (у сааўтарстве з І. Леантовічам).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-керамісты Беларусі
Круглікаў

**Круглікаў** — прозвішча.

## Выбітныя носьбіты 
* Мікіта Конанавіч Круглікаў (1914—1943) — Герой Савецкага Саюза (1944).
* Сяргей Уладзіміравіч Круглікаў (нар. 1967) — беларускі спецыяліст у галіне аўтаматызацыі кіравання складанымі сістэмамі.
* Уладзімір Уладзіміравіч Круглікаў (нар. 1933) — беларускі спецыяліст у галіне аўтаматычнага і арганізацыйнага кіравання.
Сцёрты рысунак дэ Кунінга

**Сцё́рты рысу́нак дэ Ку́нінга** () — ранні твор амерыканскага мастака Роберта Раўшэнберга. Гэтая канцэптуальная праца ёсць амаль чыстым аркушам паперы ў пазалочанай раме. Быў створаны ў 1953 годзе, калі Раўшэнберг сцёр рысунак, атрыманы ад абстрактнага экспрэсіяніста і амерыканскага мастака Вілема дэ Кунінга. Пазней сябар і калега па мастацтве Раўшэнберга Джаспер Джонс змясціў яго ў пазалочаную раму і дадаў подпіс, каб імітаваць стыль аправы Каралеўскай акадэміі і манаграмы эпохі Адраджэння. Тэкст подпісу наступны: «*Сцёрты рысунак дэ Кунінга, Роберт Раўшэнберг, 1953 г.*». З 1998 года твор месціцца ў калекцыі Музея сучаснага мастацтва Сан-Францыска (SFMOMA). SFMOMA апісвае твор як «*рысунак з слядамі нарысаванай выявы на паперы з этыкеткай і пазалочанай рамкай*». 

Некаторыя лічаць «Сцёрты рысунак дэ Кунінга» канцэптуальным творам неададаізму. Іншыя сцвярджаюць, што дзеянне сцірання адносіць яго да жывапісу дзеяння.

## Спасылкі 
* *Erased de Kooning Drawing*, San Francisco Museum of Modern Art
* 
* 

Катэгорыя:Творы 1953 года
Спіс музычных жанраў, кірункаў і стыляў

Гэта **спіс музычных жанраў, кірункаў і стыляў**. Музыку можна апісаць з пункту гледжання шмат якіх жанраў ды стыляў. Класіфікацыі часта адвольныя і могуць быць спрэчнымі, а цесна звязаныя формы часта супадаюць. Больш буйныя жанры і стылі складаюцца з больш канкрэтных падкатэгорый.

Існуе ўсяго чатыры музычныя напрамкі: народная музыка, духоўная музыка, акадэмічная музыка і папулярная музыка. Да кожнага напрамку належыць некаторая колькасць музычных жанраў, і ў кожнага жанру ёсць мноства паджанраў.

## Акадэмічная музыка 
* Андалузская класічная музыка
* Індыйская класічная музыка
* Карэйская прыдворная музыка
* Персідская традыцыйная музыка
* Заходняя класічная музыка
** Старажытная музыка
*** Музыка Сярэднявечча (500—1400)
**** Ars antiqua (1170—1310)
**** Ars nova (1310—1377)
**** Ars subtilior (1360—1420)
*** Музыка Адраджэння (1400—1600)
*** Музыка барока (1600—1750)
*** Галантная музыка (1720—1770)
*** Музыка перыяду класіцызму (1750—1820)
*** Музыка перыяду рамантызму (1780—1910)
** Акадэмічная музыка XX ды XXI стагоддзяў (1901—дагэтуль):
*** Музыка перыяду мадэрнізму (1890—1930)
*** Музыка перыяду імпрэсіянізму (1875 або 1890—1925)
*** Музыка перыяду неакласіцызму (1920—1950)
*** Музыка высокага мадэрнізму (1930—дагэтуль)
*** Музыка перыяду постмадэрнізму (1930—дагэтуль)
*** Эксперыментальная музыка (1950—дагэтуль)
*** Сучасная класічная музыка (1945 або 1975—дагэтуль)
*** Мінімалістычная музыка

## Авангардная ды эксперыментальная музыка 
* Небяспечная музыка
* Электраакустычная музыка
* Lo-Fi
* Канкрэтная музыка
* Нойз
* Маргінальная музыка
* Індастрыял
* Прагрэсіўная музыка

## Папулярная музыка 
### Блюз 
### Кантры 
### Поп-музыка 
Катэгорыя:Музычныя жанры
Катэгорыя:Спісы музычных жанраў
Коўтун

**Коўтун** — прозвішча.

## Выбітныя носьбіты 
* Аляксей Аляксандравіч Коўтун (нар. 1995) — украінскі футбаліст.
* Вадзім Анатолевіч Коўтун (нар. 1963) — беларускі спецыяліст у галіне парашковай металургіі і кампазіцыйных матэрыялаў.
* Валянціна Міхайлаўна Коўтун (1946—2011) — беларуская паэтэса, празаік, літаратуразнавец.
2-я Дрысенская партызанская брыгада

**2-я Дрысенская партызанская брыгада** — партызанская брыгада, створаная ў кастрычніку 1943 года на базе атрадаў імя Калініна і імя Кутузава, вылучаных 1-й Дрысенскай партызанскай брыгадай. У снежні 1943 года пасля баёў з карнікамі брыгада (245 партызан, 1-ы і 2-і Калінінскія атрады) выйшла ў савецкі тыл. У студзені 1944 года камандаванне брыгады з асабовым складам (92 партызаны) вярнулася ў раён баявых дзеянняў. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Дрысенскага і Расонскага раёнаў. 12 ліпеня 1944 года брыгада (230 партызан, 3 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
* 1-ы Калінінскі атрад (былы імя Калініна);
* 2-і Калінінскі атрад (былы імя Кутузава);
* 3-і Калінінскі атрад.

## Камандаванне 
### Камандзір 
* І. М. Кухарэнка

### Камісар 
* І. В. Хут

### Начальнік штаба 
* А. К. Касач

## Гісторыя 
Партызаны рабілі дыверсіі на чыгунцы Полацк — Даўгаўпілс, шашэйных і грунтавых дарогах Полацк — Даўгаўпілс, Асвея — Полацк, Клясціцы — Полацк, Расоны — Янкавічы, Боркавічы — Дрыса і іншых. У лістападзе — снежні 1943 года вялі баі з карнікамі, утрымлівалі абарону на рэкх Дрыса і Нішча каля вёсак Латышова, Залессе, Аляксееўцы, Пярэкі, Дзёрнавічы, Жукі. У лютым і ліпені 1944 года разграмілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Зяленаўшчына і Пярэкі Дрысенскага раёна. У красавіку 1944 года ў час карнай экспедыцыі брыгада прарвала блакаду каля возера Акунёвец у Расонскім раёне. У «рэйкавай вайне» на чыгуначным участку Баравуха — Свольна падарвалі больш за 700 рэек. У ліпені 1944 года разам з часцямі Чырвонай Арміі праследавалі нямецкія войскі ў раёне вёсак Смалоўка, Шахавіца, Рудня, Юзафова да ракі Свольна.

## Памяць 
У 1964 годзе каля вёскі Новы Строй (былая Верасна) Верхнядзвінскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Вадзім Анатолевіч Коўтун

**Вадзім Анатолевіч Коўтун** (нар. , Гомель) — беларускі спецыяліст у галіне парашковай металургіі і кампазіцыйных матэрыялаў. Доктар тэхнічных навук (2011), прафесар (2012).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (1985), Інстытут механікі металапалімерных сістэм (аспірантура, 1991).
    
Працаваў у Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту (1986—1989), Інстытуце механікі металапалімерных сістэм імя У. А. Белага НАН Беларусі (1989—2011, загадчык сектара, аддзела, лабараторыі), Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 2009, механіка-тэхналагічны факультэт, кафедра «Апрацоўка матэрыялаў ціскам», прафесар), Гомельскім філіяле Універсітэта грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь (з 2014, інжынерны факультэт, кафедра аператыўна-тактычнай дзейнасці і тэхнікі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: матэрыялазнаўства; парашковая металургія; кампазіцыйныя матэрыялы.

## Бібліяграфія 
* Формирование триботехнических покрытий на основе металлополимерных порошковых систем электроконтактным спеканием : диссертация … доктора технических наук : 05.16.06 ; 05.02.10 : защищена 17.12.2010 : утверждена 30.03.2011 / Ковтун Вадим Анатольевич. — Минск, 2011.
* Получение, свойства и безопасность композитов на основе порошковых металлов и наноструктур углерода / В. Н. Пасовец, В. А. Ковтун, Ю. М. Плескачевский. — Гомель, 2011.
* Триботехнические покрытия на основе порошковых меднографитовых систем / В. А. Ковтун, Ю. М. Плескачевский. — Гомель, 1998.

## Літаратура 
* Ковтун Вадим Анатольевич // Путь в науку. — Гомель, 2007. — Вып. 4 : Кандидаты наук вузов и НИИ Гомельщины. — С. 223.
 

Катэгорыя:Матэрыялазнаўцы СССР
Катэгорыя:Матэрыялазнаўцы Беларусі
Аляксандр Іванавіч Баброўнік

**Аляксандр Іванавіч Баброўнік** (нар. , в. Вуйвічы, Пінскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне механізацыі сельскагаспадарчай вытворчасці, эксплуатацыі, аднаўлення і рамонту сельскагаспадарчай тэхнікі. Доктар тэхнічных навук (1999), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1965), Цэнтральны навукова-даследчы інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі Нечарназёмнай зоны СССР (аспірантура).
    
Працаваў у Цэнтральным навукова-даследчым інстытуце механізацыі сельскай гаспадаркі Нечарназёмнай зоны СССР (1971—1978, навуковы супрацоўнік, інжынер), Мінскім трактарным заводзе (1994—2006, начальнік канструктарскага бюро навукова-тэхнічнага цэнтра), Беларускім дзяржаўным аграрным тэхнічным універсітэце (2007—2013, прафесар кафедры «Трактары і аўтамабілі», у 2008—2012 — загадчык кафедры), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (1979—1994 — дацэнт кафедры «Дэталі машын і пад’ёмна-транспартныя машыны і механізмы», загадчык лабараторыі прыводаў, сістэм машын і механізмаў, з 2013 — прафесар кафедры «Гідрапнеўмааўтаматыка і гідрапнеўмапрывад», у 2016—2020 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: даследаванне рэжымаў машынна-трактарных агрэгатаў.

## Бібліяграфія 
* Совершенствование процессов внесения удобрений на основе рациональных приводов машин : диссертация … доктора технических наук : 05.20.01 ; 05.20.03 : защищена 16.12.1997 : утверждена 10.02.1999 / Бобровник Александр Иванович. — Минск, 1997.
  

## Літаратура 
* 
* Бобровник Александр Иванович / В. Н. Кондратьев // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 2. — С. 411.
* Бобровник Александр Иванович / В. Н. Кондратьев // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2009. — Т. 1 : Брестская область : в 2 кн., кн. 1. — С. 111—112.
 

Катэгорыя:Машынабудаўнікі СССР
Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Аляксандр Аляксандравіч Алонцаў

**Аляксандр Аляксандравіч Алонцаў** (нар. , г. Брэст — 19 чэрвеня 2013) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 24 студзеня 1941 года ў г. Брэсце ў сям’і ваеннаслужачага. Бацька, Аляксандр Іванавіч Алонцаў, гераічна загінуў у чэрвені 1941 года пры абароне Брэсцкай крэпасці.

З 1950 года Аляксандр Алонцаў займаўся ў студыі выяўленчага мастацтва пад кіраўніцтвам Пятра Аляксеевіча Данеліі пры абласным Доме народнай творчасці. У 1958 годзе закончыў СШ № 6 г. Брэста.

## Памяць 
12 верасня 2014 года ў выставачнай зале Брэсцкага АГКЦ адкрылася мемарыяльная выстава «Аляксандр Алонцаў. Траекторыя творчасці». 31 ліпеня 2015 года ў Віцебскім мастацкім музеі была адкрыта выстава твораў А. А. Алонцава, — у горадзе, дзе ён вучыўся. У снежні 2015 года рашэннем Брэсцкага гарвыканкама Брэсцкай школе выяўленчых мастацтваў прысвоена імя А. А. Алонцава.

## Узнагароды 
Прызёр сямі рэспубліканскіх конкурсаў плакатаў. Узнагароджаны медалём БСМ «За заслугі ў выяўленчым мастацтве» (1991).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 24 студзеня 2016 г. — 75 гадоў з дня нараджэння Аляксандра Аляксандравіча Алонцава (1941—2013), мастака, аўтара прац у станковай графіцы, акварэлі, педагога

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Акварэлісты Беларусі
Педра Куатрэкасас

**Педра Куатрэкасас** (нар. ) — амерыканскі біяхімік і ад’юнкт-прафесар фармакалогіі і медыцыны Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Сан-Дыега. Нарадзіўся ў Мадрыдзе, Іспанія. Скончыў магістраскую ў Вашынгтонскім універсітэце ў Сент-Луісе ў 1958 годзе. Атрымаў ступень доктара медыцыны ў Медыцынскай школе Вашынгтонскага ўніверсітэта ў 1962 годзе.

Катэгорыя:Біяхімікі Іспаніі
Катэгорыя:Біяхімікі ЗША
Катэгорыя:Дактары медыцыны
Меір Вільчэк

**Меір Вільчэк** (нар. ) — ізраільскі біяхімік. Прафесар Інстытута навукі Вейцмана. Нарадзіўся ў Варшаве (Польшча), у сям’і равіна. Падчас Халакосту ўцёк з акупаваных немцамі тэрыторый на тэрыторыі, акупаваныя СССР, і быў перавезены ў Сібір, а яго бацька, які служыў равінам у Варшаве, быў забіты ў канцлагеры Флосенбюрг. Меір Вільчэк выжыў і эміграваў у Ізраіль у 1949 годзе разам з маці і сястрой. Вільчэк апублікаваў больш за 400 навуковых прац і кансультаваў розныя біятэхналагічныя кампаніі. Ён таксама быў у партыйным спісе Мафдала і Меймада ў Кнэсет.

Катэгорыя:Біяхімікі Ізраіля
Сатосі Кон

**Сатосі Кон** (, *Kon Satoshi*; нар.  — ) — стваральнік анімэ (японскіх мультфільмаў) і мангі. Найбольш вядомы дзякуючы сваім паўнаметражным работам «Ідэальны смутак» (1997), «Актрыса тысячагоддзя» (2001), «Такійскія хросныя» (2003) і «Папрыка» (2006). Ён памёр ад раку падстраўнікавай залозы 24 жніўня 2010 года.

## Біяграфія 
### Кар’ера 
Сатосі Кон нарадзіўся 12 кастрычніка 1963 года. Ён вучыўся ў сярэдняй школе Хакайда Кусіра Каро, дзе захацеў стаць мультыплікатарам.

Гэта памкненне рэалізавалася з публікацыяй яго дэбютнай мангі Toriko у 1984 годзе ў час вывучэння графічнага дызайну ў прыватным Мастацкім універсітэце Мусасіна ў Токіа. Работа прыцягнула ўвагу стваральніка культавага анімэ Akira Кацухіра Атамы, які наняў Кона за асістэнта.

Напачатку 1990-х Сатосі Кон працаваў аніматарам, сцэнарыстам, мастаком па вёрстцы і дызайнерам фону на праектах Кацухіра Атамы і Мамору Осіі. Кон дэбютаваў як рэжысёр з пятым эпізодам OVA «Неймаверных прыгод ДжоДжо» (1993—1994). Для яго ён напісаў таксама сцэнар і раскадроўку.

Гэта работа спадабалася прадзюсеру Масао Марыяме, які прапанаваў Сатосі Кону ў якасці рэжысёра ўзначаліць працу над адаптацыяй раману «Ідэальны смутак*»* Ёсікадзу Такеуці. Кон быў незадаволены першым сцэнарыем, заснаваным на арыгінале, і папрасіў унесці ў яго змены, на што атрымаў дазвол ад аўтара арыгінальнага рамана. Паўнаметражны анімацыйны фільм "Ідэальны смутак» выйшаў ў 1997 годзе. Прэм’ера адбылася на фестывалі Fantasia Festival у канадскім Манрэалі, дзе стужка атрымала ўзнагароду за лепшы азіяцкі фільм .

У 2002 годзе адбылася прэм’ера другога фільма Кона «Актрыса тысячагоддзя». У цэнтры фільма — актрыса на пенсіі, якая таямнічым чынам сыходзіць з поля зроку грамадскасці на піку сваёй кар’еры.

У 2003 годзе на экранах з’яўляецца трэці паўнаметражны фільм Сатосі Кона «Такійскія хросныя». У цэнтры фільма — трыа бяздомных у Токіа, якія напярэдадні Калядаў знаходзяць дзіця і адпраўляюцца на пошукі яго бацькоў. Фільм засяроджаны на тэмах бяздомнасці з камедыйным адценнем.

У 2004 годзе выходзіць серыял «Агент параноі», у якім Кон працягвае вывучаць тэму змешвання рэальнасці і ўяўлення.

У 2006 годзе выходзіць апошні паўнаметражны фільм Сатосі Кона «Папрыка». Яго сюжэт прысвечаны новай форме псіхатэрапіі, якая выкарыстоўвае аналіз сноў для лячэння псіхічных хворых.

### Смерць 
У маі 2010 года падчас працы над наступным фільмам Dreaming Machine у Сатосі Кона быў дыагнаставаны рак падстраўнікавай залозы ў тэрмінальнай стадыі. Рак хутка прагрэсаваў. 24 жніўня 2010 годзе Сатосі Кон памёр ва ўзросце 46 гадоў.

## Фільмаграфія 
### Рэжысёр 
* *Ідэальны смутак* — (яп. パーフェクトブルー, *Pāfekuto Burū*), *1997*
* *Актрыса тысячагоддзя* — (яп. (千年女優, *Sennen Joyū*), *2001*
* *Такійскія хросныя* — (яп. (東京ゴッドファーザーズ, *Tōkyō Goddofāzāzu*), *2003*
* *Агент параноі* — (яп. 妄想代理人, *Mōsō Dairinin*), *2004 (тэлесерыял)*
* *Папрыка* — (яп. パプリカ, *Papurika*), *2006*
Юрый Паўлавіч Альбіцкі

**Юрый Паўлавіч Альбі́цкі** (, г. Ягор’еўск, Маскоўская вобласць, РСФСР — ) — беларускі мастак кіно. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1990), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1982).

## Біяграфія 
Скончыў у 1953 годзе Разанскае мастацкае вучылішча, у 1959 годзе — Усесаюзны інстытут кінематаграфіі ў Маскве. Вучыўся ў Ф. Багародскага і Ю. Піменава. Працаваў на кінастудыі «Беларусьфільм» мастаком-пастаноўшчыкам, займаўся станковым жывапісам. Удзельнік мастацкіх выставак з 1959 года.

Член Саюза кінематаграфістаў Беларусі з 1963 года, член Беларускага саюза мастакоў з 1965 года.

## Творчасць 
Творы знаходзяцца ў фондах БСМ, Музеі гісторыі беларускага кіно. 

### Фільмаграфія 
Паставіў кінакарціны і тэлефільмы:

*  — Веснавыя навальніцы
*  — Наперадзе — круты паварот
*  — Дзень, калі спаўняецца 30 гадоў
*  — Лісты да жывых
*  — Пушчык едзе ў Прагу
*  — Іду шукаць
*  — Запомнім гэты дзень
*  — Мы з Вулканам
*  — Крушэнне імперыі
*  — Рудабельская рэспубліка
*  — Тыя, што ідуць за гарызонт
*  — Корцік
*  — Бронзавая птушка
*  — Воўчая зграя
*  — Усяго адна ноч
*  — У профіль і анфас
*  — Дажджы па ўсёй тэрыторыі
*  — Дзень вяртання
*  — Вазьму твой боль (Дзяржаўная прэмія БССР)
*  — Іван (тэлевізійны)
*  — Справа для сапраўдных мужчын
*  — Навучыся танчыць
*  — Двое на востраве слёз
*  — Загад
*  — Гамункулус
*  — Мёд асы
*  — Белае возера і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі