Фраза (музыка)

ў B,  II:12.]]

**Фраза** (грэч.  — фраза, выраз) — у  адзінка музычнага метра, якая мае ўласны выразны музычны сэнс, пабудаваная з ,  і , якія аб’ядноўваюцца ў мелодыі,  і буйнейшыя .

«Фраза — гэта істотная музычная думка, якая заканчваецца музычным знакам прыпынку, званым . Фразы ствараюцца ў музыцы праз узаемадзеянне мелодыі, гармоніі і рытму».

Такія тэрміны, як *sentence* («сказ») і *verse* («куплет»), былі запазычаны ў музычную тэрміналогію з лінгвістыкі. Хоць аналогія паміж музычнай і  часта праводзіцца, сам тэрмін «фраза» «з’яўляецца адным з найбольш неадназначных у музыцы… няма паслядоўнасці ва ўжыванні гэтых тэрмінаў і не можа быць… толькі ў мелодыях вельмі простага тыпу, асабліва ў некаторых танцах, гэтыя тэрміны можна ўжываць адносна паслядоўна».

Джон Д. Уайт вызначае фразу як «найменшую музычную адзінку, якая перадае больш-менш завершаную музычную думку. Фразы розняцца па працягласці і заканчваюцца ў пункце поўнага або частковага спачыну, які называецца *кадэнцыяй*». Эдвард Т. Коун аналізуе «тыповую музычную фразу» як такую, што складаецца з «пачатковай моцнай долі, перыяду руху і пункта прыходу, адзначанага кадэнцыйнай моцнай доляй».  вызначае фразу як «любыя сумежныя такты (уключаючы групу з аднаго, або нават часткі аднаго такта), якія маюць пэўную ступень *структурнай завершанасці*. Важнае не тое, як гэта запісана на старонцы, а пачуццё завершанасці, якое мы чуем у вышынях гукаў. Каб быць завершанай, такая група павінна мець нейкае заканчэнне… Фразы аддзяляюцца танальнымі функцыямі вышыняў. Іх не ствараюць фразіровачная ліга або легата… Фраза — гэта не толькі вышыні гукаў, але і іх рытмічнае вымярэнне, і, больш за тое, кожная фраза ў творы ўносіць уклад у агульную рытмічную арганізацыю твора».

## Працягласць і форма 
У традыцыйнай практыцы фразы часта маюць працягласць у чатыры такты і заканчваюцца больш-менш выразнай . Фраза можа завяршацца слабейшай або мацнейшай кадэнцыяй у залежнасці ад таго, з’яўляецца яна папярэдняй (*антэцэдэнт* або *пытанне*) ці наступнай (*кансеквент* або *адказ*) фразай — адпаведна першай або другой паловай перыяду.

Разам з тым абсалютны аб’ём фразы (сам тэрмін у такім сэнсе быў уведзены нямецкім тэарэтыкам ) гэткі ж спрэчны, як і ў мове, дзе існуюць нават аднаслоўныя фразы («Стоп!», «Прывет!»). Таму нельга правесці строгую мяжу паміж паняццямі «фраза», «матыў» або нават асобны гук (як выказванне ў адзін гук, адзін акорд або адзін шумавы гук).

З гледзішча гештальтпсіхалогіі тэрмін «фраза» ахоплівае любы музычны выраз, які ўспрымаецца як цэласны *гештальт*, аддзелены ад іншых, незалежна ад таго, колькі доляў, тонаў, акордаў або шумавых гукаў ён утрымлівае.

, K. 332, першая частка.]]

**Фразавая група** — «група з трох і больш фраз, звязаных паміж сабой без двухчастковага адчування перыяду», або «пара паслядоўных фраз, у якой першая з’яўляецца паўторам другой або ў якой па якой бы там ні было прычыне адсутнічаюць адносіны *антэцэдэнт-кансеквент* (папярэдняя — наступная фраза)».

**Фразавая рытміка** — рытмічны аспект пабудовы фраз і ўзаемаадносін паміж імі; яна «зусім не з’яўляецца чымсьці раз і назаўсёды зададзеным, але з’яўляецца самай істотнай жыццядзейнай сілай музыкі і здольная да бясконцай разнастайнасці. Адкрыццё фразавай рытмікі твора — ключ да яго разумення і да эфектыўнага выканання». Тэрмін быў папулярызаваны працай Уільяма Ротштэйна *Phrase Rhythm in Tonal Music* (Фразавая рытміка ў танальнай музыцы). Да прыёмаў фразавай рытмікі адносяць *overlap* (накладанне), *lead-in* (уступ), *extension* (працяг), *expansion* (падаўжэнне), *reinterpretation* (рэінтэрпрэтацыя) і *elision* (пропуск).

## Гл. таксама 
* 
* Страфа
* 
* 

## Зноскі 
**Крыніцы**
* 
* 
* 
* 
* 

## Далейшае чытанне 
* How to Understand Music: A Concise Course in Musical Intelligence and Taste (1881) by William Smythe Babcock Mathews
* What We Hear in Music: A Course of Study in Music History and Appreciation (c. 1921) by Anne Shaw Faulkner

Катэгорыя:Рытміка (музыка)
Катэгорыя:Музычная тэрміналогія