open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Батарэя

**Батарэ́я** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Міжлескага сельсавета. Размешчана за 22 км ад Бярозы, за 27 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
Паводле перапісу 1897 годзе пасёлак у Мацвеевіцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, жыхары ўваходзілі ў Стаўскае сельскае таварыства.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпеня—жніўні 1920 года ўстаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Палескага ваяводства Польшчы. 5 студзеня 1926 года са скасаванай Чарнякаўскай гміны далучана да Мацвеевіцкай гміны, якая перайменавана ў Міжлескую гміну, а 27 лютага 1932 года ліквідавана, вёска была далучана да Сігневіцкай гміны.

З 1939 года ў БССР, з 1940 года вёска ў Міжлескім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На фронце загінулі 6 воінаў-землякоў, акупанты загубілі 7 жыхароў вёскі. 31 сакавіка 1944 года каля вёскі загінуў камандзір партызанскага атрада імя Пажарскага А. І. Калупаеў у яго гонар атрад перайменаваны ў імя Калупаева, яго імем названа вуліца ў в. Спорава.

У кастрычніка 1949 года ў вёсцы арганізаваны калгас «Чырвоная Батарэя», які ў лютым 1950 года ўвайшоў у склад калгаса «Новы шлях». У 1970 годзе ў калгасе «Новы шлях».

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з асноўнай вуліцы, з няшчыльнай, пераважна аднабаковай забудовай, арыентаванай з усходу на захад, да якой з поўначы і поўдня далучаюцца 2 кароткія завулкі.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 1 двор, 6 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1940 — 101 двор, 228 жыхароў.
** 1970 — 320 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 50 двароў, 88 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міжлескі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Пасталова (Бярозаўскі раён)

**Пастало́ва** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малецкага сельсавета. Размешчана за 18 км ад Бярозы, за 17 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1563 годзе ў Кобрынскай эканоміі, у абшары двара Блудзенскага і войтаўства Малецкага, працаваў каралеўскі вадзяны млын. Паводле перапісу 1897 года ў Равяціцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, дзейнічаў хлебазапасны магазін.

### Найноўшы час 
У 1905 годзе — в. Пастолава. З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені 1920 устаноўлена савецкая ўлада. З 1921 года — у складзе Польшчы. У 1924 годзе вёска ў Равяціцкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства. З 1932 года ў Малецкай гміне.

З 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года вёска ў Малецкім сельсавеце Пружанскага раёна. У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На фронце ў Вялікую Айчынную вайну загінулі 15 воінаў-землякоў. З 14 красавіка 1960 года ў Бярозаўскім раёне. Паводле перапісу 1970 года ў саўгасе «Прагрэс».

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з двухбакова забудаванай вуліцы, арыентаванай з захаду на ўсход, якую ў заходняй частцы перасякае аўтадарога, ва ўсходняй да яе прымыкае завулак.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 56 двароў, 321 жыхар.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 321 жыхар.
** 1924 — 31 будынак, 136 жыхароў.
** 1970 — 222 жыхары.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 39 двароў, 75 жыхароў.

## Вядомыя асобы 
* Сцяпан Фёдаравіч Карповіч (нар. 1955) — беларускі архітэктар.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Малецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Касцюкі (Бярозаўскі раён)

**Касцюкі́** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Міжлескага сельсавета. Размешчана за 16,5 км ад Бярозы, за 22,5 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1864 годзе — вёска ў Мацвееўскай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. У 1886 годзе в. Касцюкі (Мацвеевічы), дзейнічала царква, піцейны дом.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года 1 з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 устаноўлена савецкая ўлада. З 1921 года — у складзе Польшчы. У 1924 годзе вёска ў Мацвеевіцкай гміне (з 1932 Міжлеская) Пружанскага павета Палескага ваяводства, 91 будынак.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Міжлескім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На фронце загінулі 22 воіны-землякі. У кастрычніка 1949 года ў вёсцы арганізаваны калгас імя Катоўскага, які ў лютым 1950 года ўвайшоў у склад калгаса «Чырвоны сцяг» (цэнтр — в. Міжлессе). У 1970 годзе ферма, клуб.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з 2 прамалінейных вуліц, арыентаваных з захаду на ўсход, іх пад прамым вуглом перасякаюць 2 больш кароткія вуліцы.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1886 — 23 двары, 288 жыхароў.
** 1897 — 59 двароў, 361 жыхар.
* **XX стагоддзе**:
** 1924 — 472 жыхары.
** 1940 — 99 двароў, 306 жыхароў.
** 1959 — 51 гаспадарка, 175 жыхароў.
** 1970 — 464 жыхары.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 87 двароў, 177 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міжлескі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Елянова

**Еляно́ва** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Міжлескага сельсавета. Размешчана за 14 км ад Бярозы, за 20 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1886 годзе в. Яленава (Галенава) у Мацвеевіцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, дзейнічалі школа і піцейны дом. Паводле перапісу 1897 года ў в. Яленава (Галенава) працавалі народнае вучылішча і хлебазапасны магазін.

У 1905 годзе ў Чарнякоўскай воласці. З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 на кароткі час ўстаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе в. Хеленова ў Мацвеевіцкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.

У 1926 годзе ў Міжлескай гміне, у 1932 годзе ў Сігневіцкай.
З 1939 года ў БССР, з 1940 года вёска ў Машковіцкім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі 21 жыхара вёскі, на фронце загінулі 14 воінаў-землякоў.

У кастрычніку 1949 годзе арганізаваны калгас «Шлях да камунізму», у лютым 1950 года ён увайшоў у калгас «Чырвоны сцяг» (з цэнтрам у в. Міжлессе), з 16 ліпеня 1954 года — у Міжлескім сельсавеце. У 1970 годзе дзейнічала ферма калгаса «Чырвоны сцяг».

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з дугападобнай, двухбакова забудаванай вуліцы, арыентаванай з захаду на ўсход, да якой прымыкаюць 3 завулкі.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1886 — 19 двароў, 250 жыхароў.
** 1897 — 60 двароў, 284 жыхары.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 376 жыхароў.
** 1924 — 58 будынкаў, 310 жыхароў.
** 1940 — 82 двары, 321 жыхар.
** 1959 — 36 гаспадарак, 120 жыхароў.
** 1970 — 309 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 34 двары, 48 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міжлескі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Кашалёва (Бярозаўскі раён)

**Кашалёва** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сігневіцкага сельсавета. Размешчана за 25 км ад Бярозы, за 22 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1890 годзе — фальварак у Чарнякоўскай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, які належаў Ігнацію Шэміёту, разам з фальваркам Горак у выкарыстанні памешчыка знаходзілася 2421 дзесяцін зямлі. Паводле перапісу 1897 года фальварак ва ўладанні Ганны Мікульскай.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 г — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 года ўстаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Чарнякоўскай гміны Палескага ваяводства Польшчы. З 1926 года ў Равяціцкай, з 1932 — у Сігневіцкай гміне.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Пешкаўскім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Пасля вызвалення вёскі 22 сакавіка 1945 года былі забіты ворагамі савецкай ўлады адзін з першых старшынь Боркаўскага с/с Я. А. Качаржынскі і савецкія актывісты — бацька і дачка М. Д. і Н. М. Строкі (у 1967 на іх магіле пастаўлены абеліск). З 16 ліпеня 1954 года ў Боркаўскім сельсавеце. У 1970 годзе ў калгасе «Боркі», пачатковая школа (зачынена ў 1993).

Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Боркаўскага сельсавета.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з крыху выгнутай, няшчыльна забудаванай вуліцы, арыентаванай з захаду на паўднёвы ўсход, да яе ў цэнтры з поўначы прымыкае завулак.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — З двары, 21 жыхар.
* **XX стагоддзе**:
** 1940 — 32 двары, 157 жыхароў.
** 1959 — 40 гаспадарак, 149 жыхароў.
** 1970 — 201 жыхар.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 35 двароў, 74 жыхары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сігневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Мацвеевічы

**Мацве́евічы** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Міжлескага сельсавета. Размешчана за 14 км ад Бярозы, за 20 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У канцы XIX ст. — **Вялікія Мацвеевічы** ў Мацвеевіцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. У 1890 годзе сяло, у якім царкве належала 41 дзес. зямлі, і маёнткі Вялікія і **Малыя Мацвеевічы** ва ўладанні Мар’і Казакевіч. Памешчыцы належала 2311 дзес. зямлі.

З 1915 года акупіраваны германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы (у ліпені—жніўні 1920 года ўстаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы. У 1924 годзе вёска — цэнтр Мацвеевіцкай гміны Пружанскага павета Палескага ваяводства, 22 будынкі, у в. Малыя Мацвеевічы 14 будынкаў. 5 студзеня 1926 года Мацвеевіцкая гміна перайменавана ў Міжлескую (цэнтр гміны перанесены ў Міжлессе).

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Міжлескім сельсавеце. Малыя Мацвеевічы знаходзіліся ў Машковіцкім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі.

З 1954 года в. Малыя Мацвеевічы ў Міжлескім сельсавеце. У кастрычніка 1949 года ў в. Вялікія Мацвеевічы быў арганізаваны калгас імя Будзённага, які ў лютым 1950 года ўвайшоў у склад калгаса «Чырвоны сцяг» (цэнтр — в. Міжлессе).

Рашэннем аблвыканкама ад 4 верасня 1972 года в. Малыя Мацвеевічы, якая фактычна злілася з в. Вялікія Мацвеевічы, выключана з рэестра.

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**:
** 1924 — у Вялікіх Мацвеевічах — 123 жыхары, у Малых Мацвеевічах — 90 жыхароў.
** 1939 — у Вялікіх Мацвеевічах — 22 двары, 147 жыхароў.
** 1940 — у Малых Мацвеевічах — 24 двары, 99 жыхароў.
** 1970 — у Вялікіх Мацвеевічах — 66 жыхароў, у Малых Мацвеевічах — 60 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 16 двароў, 22 жыхары.

## Славутасці 
* Свята-Крыжаўзвіжанская царква (1943)

## Вядомыя асобы 
* Ганна Мікалаеўна Бурава (нар. 1951) — беларускі палітык.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міжлескі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Міхалінак

**Міхалі́нак** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Міжлескага сельсавета. Размешчана ў калгасе «Новы шлях», за 24 км ад Бярозы, за 25 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1886 годзе — хутар у Мацвеевіцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, існаваў цагельны завод. У 1890 годзе — фальварк Міхалінок, адно з уладанняў Мар'і Казакевіч. У 1905 годзе ў Чарнякоўскай воласці фальварак Міхалін.

З 1915 года акупіраваны германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені 1920 устаноўлена савецкая ўлада. З 1921 года — ў складзе Польшчы, у 1924 годзе в. Міхалін у Мацвеевіцкай (з 1926 Міжлеская) гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.

У 1925 годзе партызаны спалілі Міхалінскі лесазавод фірмы «Агрумарыя». З 1932 года ў Сігневіцкай гміне.
З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Міжлескім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На фронце ў Вялікую Айчынную вайну загінулі 5 воінаў-землякоў.

У кастрычніку 1940 года ў вёсках Міхалінок і Чарнечына быў арганізаваны калгас імя Калініна, які ў лютым 1950 года ўвайшоў у склад калгаса «Новы шлях», у сваю чаргу ў 1987 годзе далучанага да калгаса «Чырвоны сцяг». Паводле перапісу 1959 года сяло, вёска і хутар.

У 1972 годзе вёска Чарнечына (98 жыхароў у 1970) злілася з вёскай Міхалін і была знята з уліку.

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 28 жыхароў.
** 1924 — 14 будынкаў, 90 жыхароў.
** 1940 — 35 двароў, 117 жыхароў.
** 1959 — у сяле — 15 гаспадарак, 64 жыхары, у вёсцы — 20 гаспадарак, 61 жыхар, на хутары — 18 гаспадарак, 63 жыхары.
** 1970 — 189 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 41 двор, 60 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міжлескі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Аніцавічы

**Ані́цавічы** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сялецкага сельсавета. Размешчана за 13,5 км ад Бярозы, за 8 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Назва 
У гэтым рэгіёне фіксавалася ружанскае прозвішча Анітовіч, было старое літоўскае Анітскі. Ёсць латышскія *Anitis, Anīts**,* літоўскі тапонім *Anitavà*.

## Гісторыя 
У 1864 годзе ў Сашыцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. У Аніцавіцкае сельскае таварыства ўваходзіла 96 сялян-уладальнікаў працаўнікоў, якія выкарыстоўвалі 200 дзес. зручнай і 5 дзес. нязручнай зямлі. У 1890 годзе таварыству належалі 453 дзес. сялянскай зямлі. Паводле перапісу 1897 годзе ў Сялецкай воласці, дзейнічаў хлебазапасны магазін.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 года на кароткі час была ўстаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, з 1924 года вёска ў Сялецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.
 
З 1939 года у БССР, з 1940 года вёска ў Блудзенскім сельсавеце, быў створаны мясцовы калгас. У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Ад рук акупантаў загінулі 16 жыхароў вёскі, з фронту не вярнуліся 9 воінаў-землякоў.

З 1964 года ў складзе Асавецкага (з 1977 Нарутавіцкі) с/с. Паводле перапісу 1970 годзе ў калгасе «Кастрычнік».

Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нарутавіцкага сельсавета.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з дугападобнай вуліцы з няшчыльнай двухбаковай забудовай, арыентаванай з захаду на ўсход.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 49 двароў, 297 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 221 жыхар.
** 1924 — 16 двароў, 78 жыхароў.
** 1939 — 47 двароў, 315 жыхароў.
** 1959 — 20 двароў, 81 жыхар.
** 1970 — 198 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 31 двор, 54 жыхары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сялецкі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Крываблоты

**Крывабло́ты** (, ) — былая вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Нарутавіцкага сельсавета. Ліквідавана ў 2008 годзе.

Размешчана за 16 км ад Бярозы, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1856 годзе вёска ў Пружанскім павеце Гродзенскай губерні, належала памешчыку Венядзікту Барэйці, 58 рэвізскіх душ. У 1864 годзе ў Сашыцкай воласці. У той час вёска падзялялася на 2 часткі, кожная з якіх мела асобную назву — **Крываблоцкія** і **Крываблокі**. У 1890 годзе ў Сялецкай воласці, вёска Крываблоты, альбо **Ваўчкі**, і аколіца Крываблоты. Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы Крываблоты 1-я дзейнічаў драўляны агульны магазін. Побач маёнтак Крываблоты 1-я ва ўладанні Данілы Друшыца, двор. У маёнтку Вялікія Крываблоты, які належаў Іпаліту Марціёні.

У 1905 годзе аднайменная вёска, аколіца, маёнтак. З 1915 года акупіраваны германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 устаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Сялецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства, 14 будынкаў.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Нарутавіцкім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі ў вёсцы 5 жыхароў. З 1954 года ў Блудзенскім сельсавеце. З 1964 года ў Асавецкім (з 1977 Нарутавіцкі) с/с. Паводле перапісу 1970 года — у калгасе «Кастрычнік».

Ліквідавана ў 2008 годзе.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з двухбакова забудаванай вуліцы, арыентаванай з поўначы на поўдзень, якую ў паўночнай частцы перасякае з захаду на паўночны ўсход другая вуліца (у заходняй частцы забудова аднабаковая, у кароткай усходняй — двухбаковая), заходняя і паўдёвая ўскраіны злучаны дарогай з асобнымі ўчасткамі забудовы.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — Крываблоты 1-я — 17 двароў, 129 жыхароў, у маёнтку — З двары, 21 жыхар.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 145 жыхароў, у аколіцы — 76 жыхароў, у маёнтку — 9 жыхароў.
** 1924 — 60 жыхароў.
** 1940 — 44 двары, 255 жыхароў.
** 1970 — 183 жыхары.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 83 двары, 239 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі
Міхнавічы (Бярозаўскі раён)

**Міхнаві́чы** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сялецкага сельсавета. Размешчана за 22 км ад Бярозы, за 17 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1864 годзе вёска ў Сашыцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. Паводле перапісу 1897 года ў Сялецкай воласці, пазначана пад назвай Міхневічы. Паводле перапісу 1897 года ў Сялецкай воласці, пазначана пад назвай Міхневічы, дзейнічалі царкоўна-прыходская школа, хлебазапасны магазін.

З 1925 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені 1920 года ўстаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Сялецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Нарутавіцкім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі ў вёсцы 8 жыхароў, на фронце загінулі 11 воінаў-землякоў.

З 1954 года ў Блудзенскім сельсавеце. З 1964 года ў Асавецкім сельсавеце (з 1977 Нарутавіцкі). Паводле перапісу 1970 года ў калгасе «Кастрычнік».

Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нарутавіцкага сельсавета.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з дугападобнай вуліцы, арыентаванай з паўночнага ўсходу на поўдзень. Да яе з усходняга боку прымыкаюць 2 завулкі.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 36 двароў, 266 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 297 жыхароў.
** 1924 — 16 будынкаў, 74 жыхары.
** 1940 — 44 двары, 257 жыхароў.
** 1959 — 24 гаспадаркі, 88 жыхароў.
** 1970 — 183 жыхары.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 25 двароў, 47 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сялецкі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Нарутавічы

**Нару́тавічы** (, ) — аграгарадок у Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сялецкага сельсавета.

## Геаграфія 
Знаходзіцца за 18 км на паўночны захад ад Бярозы, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

Побач паўднёвай ускраіны паселішча выток ракі Башты.

## Назва 
Ёсць літоўскія прозвішчы *Naruta, Narutis*, тапонімы  (),  ().

## Гісторыя 
У 1864 годзе ў Сашыцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. Паводле перапісу 1897 года ў Сялецкай воласці, дзейнічаў хлебазапасны магазін. Побач вёскі былі вёска Крываблоты 1-я і выселак Нарутавічы (Мільковічы), у якім быў піцейны дом. Другі выселак вёскі меў самастойную назву Сендзеўцы. Паблізу вёскі было паселішча Нарутавічы (Гулі), межавала з маёнткам Каты.

З 1915 года занята германскімі войскамі, у 1919 — ліпені 1920 — польскімі, у ліпені 1920 — бальшавіцкімі расійскімі, са жніўня 1920 года зноў польскімі.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Сялецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Нарутавіцкім сельсавеце. У сельсавеце ў той час дзейнічалі 4 школы, магазін.

У 1941—1944 гадах акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Пры абароне і вызваленні тэрыторыі сельсавета загінулі 2 чалавекі. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінула 44 жыхары Нарутавіцкага сельсавета.

У 1949 годзе ў навакольных вёсках арганізавана 6 малых калгасаў, якія потым аб’яднаны ў калгас «Ніва» з цэнтрам у Нарутавічах. 16 ліпеня 1954 года Нарутавіцкі сельсавет далучаны да Блудзенскага. Паводле перапісу 1959 года дзейнічаў калгас імя Суворава. З 1964 года ў Асавецкім сельсавеце, які 21 лістапада 1977 года перайменаваны ў Нарутавіцкі.

21 лістапада 1983 года далучана вёска Касілавічы. У 1980-я гады вёска — цэнтр калгаса «Кастрычнік».

У 2008 годзе да вёскі далучаны суседнія Крываблоты.

З 17 верасня 2013 года ў складзе Сялецкага сельсавета.

## Інфраструктура 
Дзейнічаюць сярэдняя школа, дзіцячы сад, Дом культуры, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, магазін.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 17 двароў, 119 жыхароў, у выселку Нарутавічы (Мільковічы) — 14 двароў, 87 жыхароў, у выселку Сендзеўцы — 37 двароў, 42 жыхары, у паселішчы Нарутавічы (Гулі) — 22 двары, 113 жыхароў.
* 1905 год — 389 жыхароў.
* 1924 год — 13 будынкаў, 74 жыхары.
* 1940 год — 67 двароў, 360 жыхароў.
* 1959 год — 13 гаспадарак, 39 жыхароў.
* 1970 год — 239 жыхароў.
* 1999 год — 204 двары, 550 жыхароў.
* 2005 год — 116 двароў, 324 жыхары.

## Вядомыя асобы 
* Аляксей Уладзіміравіч Меляшэвіч (1932—2007) — хірург, доктар медыцынскіх навук, прафесар.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
*  — С. 193.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сялецкі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Плехаўшчына

**Плехаўшчы́на** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сялецкага сельсавета. Размешчана за 14 км ад Бярозы, за 8 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1864 годзе ў Сашыцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. Паводле перапісу 1897 года ў Сялецкай воласці, дзейнічалі хлебазапасны магазін і піцейны дом.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы (у ліпені 1920 устаноўлена савецкая ўлада. З 1921 года — ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска (пад назвай **Плехаўшчызна**) у Сялецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў БССР, у 1940 годзе вёска спачатку ў Сялецкім, з 23 чэрвеня 1940 года ў Нарутавіцкім сельсавеце. У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі 10 жыхароў вёскі.

З 1954 года ў Блудзенскім сельсавеце. З 1964 года ў Асавецкім сельсавеце (21 лістапада 1977 сельсавет перайменаваны ў Нарутавіцкі). Паводле перапісу 1970 года — у калгасе «Кастрычнік».

Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нарутавіцкага сельсавета.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з крыху выгнутай вуліцы, арыентаванай з паўночнага ўсходу на поўдзень, паралельна якой (у цэнтральнай частцы, з заходняга боку) праходзіць яшчэ адна больш кароткая вуліца.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 101 двор, 662 жыхары.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 710 жыхароў.
** 1924 — 27 будынкаў, 123 жыхары.
** 1940 — 107 двароў, 556 жыхароў.
** 1959 — 12 гаспадарак, 43 жыхары.
** 1970 — 322 жыхары.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 68 двароў, 144 жыхары.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Васільевіч Здановіч (нар. 1956) — беларускі гісторык
* Аляксандр Мікалаевіч Зінчанка (нар. 1947) — беларускі палітык

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сялецкі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Жычын

**Жычы́н** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета. Размешчана за 16 км ад Бярозы, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Назва 
У гэтым рэгіёне фіксавалася кобрыньскае прозвішча Жычэўскі. З Быстрыцы было Жыч, ёсць літоўскае *Žіčius*.

## Гісторыя 
У 1890 годзе вёска ў Равяціцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, побач маёнтак, які належаў Івану Скорыну. Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы дзейнічалі хлебазапасны магазін, кузня, піцейны дом.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 на кароткі час устаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Равяціцкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства, 42 будынкі. У сярэдзіне 1920-х гг. у вёсцы была створана падпольная камсамольская арганізацыя.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Кабакоўскім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Ад рук акупантаў загінулі 7 жыхароў. З 14 красавіка 1964 года ў Блудзенскім сельсавеце (1 жніўня 1964 перайменаваны ў Першамайскі). Паводле перапісу 1970 года ў саўгасе «Бярозаўскі».

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з 4 вуліц, якія ўтвараюць выцягнуты прамавугольнік, арыентаваны з поўдня на паўднёвы ўсход.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 83 двары, 482 жыхары.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 614 жыхароў.
** 1924 — 298 жыхароў.
** 1940 — 112 двароў, 577 жыхароў.
** 1959 — 115 гаспадарак, 415 жыхароў.
** 1970 — 403 жыхары.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 85 двароў, 169 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Першамайскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Варажбіты

**Варажбіты́** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сялецкага сельсавета. Размешчана за 20 км ад Бярозы, 14,5 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1864 годзе ў Сашыцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. Паводле перапісу 1897 годзе ў Сялецкай воласці, дзейнічаў хлебазапасны магазін. Каля яе знаходзіўся аднайменны фальварак Зундэля Ляйбовіча.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені-жніўні 1920 была ўстаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, з 1924 года вёска ў Сялецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства, 40 будынкаў. У сярэдзіне 1920-х гг. была створана ячэйка КПЗБ, у 1932 годзе 16 яе членаў арыштаваны і напраўлены ў турму.

З 1939 года ў БССР, з 23 чэрвеня 1940 года ў Нарутавіцкім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Ад рук акупантаў загінулі 4 жыхары, з фронту не вярнуліся 14 воінаў-землякоў.

З 16 ліпеня 1954 года ў Блудзенскім сельсавеце. З 14 красавіка 1964 года ў Асавецкім сельсавеце (з 21 лістапада 1977 Нарутавіцкі).

У 2002 годзе ўваходзіла ў калгас «Кастрычнік». Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нарутавіцкага сельсавета.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з просталінейнай вуліцы з двухбаковай забудовай, выцягнутай з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, якую ва ўсходняй частцы перасякае аўтадарога Сялец—Пружаны.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1864 — 53 двары, 344 жыхары, у фальварку — 1 двор, 4 жыхары.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 267 жыхароў.
** 1924 — 172 жыхары.
** 1940 — 72 двары, 417 жыхароў.
** 1959 — 9 гаспадарак, 40 жыхароў (разам з хутарам Койты).
** 1970 — 205 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 29 двароў, 55 жыхароў.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Васіль Данілавіч Махновіч — Герой Сацыялістычнай Працы

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сялецкі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Бухалі

**Бухалі́** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малецкага сельсавета. Размешчана за 28 км ад Бярозы, за 22 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
Узгадваецца ў 1856 годзе як в. **Бухалы** ў Сашыцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. Памешчыкам Васілеўскім у вёсцы належалі 11 душ. Паводле перапісу 1897 года — вёска Сялецкай воласці, дзейнічаў хлебазапасны магазін. Каля вёскі знаходзіліся аднайменныя маёнткі ва ўладанні Адама Барысаўскага (1 двор, 6 жыхароў), Леакадзіі Барысаўскай (1 двор, 9 жыхароў), Антона Андронаўскага (1 двор, 11 жыхароў) і Уладзіміра Фядота (2 двары, 7 жыхароў).

У 1905 годзе — вёска, маёнтак, аколіца. З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і са жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 года на кароткі час была ўстаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Сялянскай гміны Палескага ваяводства Польшчы, з 5 лютага 1932 года ў Малесцкай гміне.

З 1939 года ў БССР, з 12 кастрычніка 1940 года вёска ў Малецкім сельсавеце Пружанскага раёна.

У 1941—1944 гадах акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. За гады вайны расстраляны 1 жыхар вёскі ў г. Бяроза. З 14 красавіка 1960 года ў Бярозаўскім раёне.

У 2002 годзе ўваходзіла ў саўгас імя 60-годдзя Кампартыі Беларусі.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 4 двары і 20 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 75 жыхароў, у маёнтку — 4 жыхары, у аколіцы — 10 жыхароў.
** 1970 — 27 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 2 двары, 3 жыхары.

## Вядомыя асобы 
* Аляксей Аляксандравіч Цабрук (1924—2005) — беларускі перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, Герой Сацыялістычнай Працы (1973).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Малецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Алёхнавічы (Бярозаўскі раён)

**Алёхнавічы** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малецкага сельсавета. Размешчана за 27 км ад Бярозы, за 19 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
Вядомы як Аляхновічы ў 1563 годзе ў Дабучынскай воласці Кобрынскай эканоміі, у абшары двара Блудзенскага і войтаўства Кабацкага. У 1716 годзе ў складзе войтаўства Блудзенскае Блудзенскага староства.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
Пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай з 1795 года ў складзе Расійскай імперыі, падаравана Кацярынай II нашчадкам генерала-фельдмаршала графа П. А. Румянцава-Задунайскага. У 1864 годзе ў Малецкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, 105 сялян-уладальнікаў, 113 працоўных уваходзілі ў Аляхновіцкае сельскае таварыства і апрацоўвалі 512 дзес. зямлі зручнай; у 1890 годзе таварыству належалі 549 дзес. зямлі. Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы дзейнічаў хлебазапасны магазін.

### Найноўшы час 
З 1915 года акупіравана нямецкімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 года на кароткі час устаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе ў Малевіцкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства, 31 будынак.
 
З 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года вёска ў Малецкім сельсавеце Пружанскага раёна.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Ад рук акупантаў загінулі 11 жыхароў вёскі, з фронту не вярнуліся 10 воінаў-землякоў.

З 14 красавіка 1960 года ў Бярозаўскім раёне. У 1970 годзе ў саўгасе «Малеч».

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з двухбакова забудаванай вуліцы, арыентаванай з захаду на ўсход.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 56 двароў, 336 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 366 жыхароў.
** 1924 — 154 жыхары.
** 1970 — 167 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 23 жыхары, 17 двароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Малецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Карпяшы

**Карпяшы́** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета. Размешчана за 14 км ад Бярозы, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
У 1563 годзе пад назвай Карпешчы ў Дабучынскай воласці Кобрынскай эканоміі, у абшары двара Блудзенскага і Блудзенскага войтаўства.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
Пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай з 1795 года ў складзе Расійскай імперыі. 3 сакавіка 1861 года сяляне вёскі, якая тады мела назву Карпешава, адмовіліся выконваць інвентарныя павіннасці і адмовіліся падпарадкоўвацца ўладзе, частка сялян была арыштавана і адпраўлена ў Пружанскую турму. У 1864 годзе — ў Блудзенскай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні, выкарыстоўвалі 188 дзес. зручнай зямлі. Паводле перапісу 1897 года ў Картузскабярозаўскай воласці.

### Найноўшыя час 
З 1915 года вёска акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 на кароткі час устаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Бяроза-Картузскай гміны Палескага ваяводства Польшчы. З 1932 года ў Малецкай гміне. У 1920-я г. дзейнічала ячэйка КПЗБ.

З 1939 года ў БССР, з 1940 года вёска ў Кабакоўскім с/с. У1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі 7 жыхароў вёскі, на фронце загінулі 5 воінаў-землякоў.

З 14 красавіка 1964 года ў Блудзенскім сельсавеце (1 жніўня 1964 перайменаваны ў Першамайскі). У 1970 годзе ў саўгасе «Бярозаўскі».

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з 2 паралельных вуліц, арыентаваных з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, злучаных 2 кароткімі вуліцамі (у паўночна-заходняй і цэнтральнай частках).

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 44 двары, 264 жыхары.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 299 жыхароў.
** 1940 — 63 двары, 348 жыхароў.
** 1959 — 67 гаспадарак, 265 жыхароў.
** 1970 — 248 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 54 двары, 114 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Першамайскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Нівішчы (Бярозаўскі раён)

**Ні́вішчы** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета. Размешчана за 12 км ад Бярозы, за 7,5 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
Вядомы ў сярэдзіне XIX ст., калі 3 сакавіка 1861 года сяляне вёскі адмовіліся выконваць інвентарныя павіннасці і аб'явілі аб непадпарадкаванні ўладзе, частка сялян была арыштавана і змешчана ў Пружанскую турму. У 1864 годзе — пад назвай Нівішча ў Блудзенскай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. У 1890 годзе ў Картузскабярозаўскай воласці, вёска і маёнтак Павішчы.

У 1897 годзе дзейнічаў хлебазапасны магазін. Маёнтак ва ўладанні Сцяпана Сямашкі, непадалёку б. карчма (З двары, 4 жыхары). У 1905 годзе ў Бярозаўскай воласці. З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы (у ліпені 1920 устаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Палескага ваяводства Польшчы. У вёсцы дзейнічала ячэйка КПЗБ.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Кабакоўскім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі 1 жыхара вёскі, на фронце загінулі 7 воінаў-землякоў.

З 14 красавіка 1964 года ў Блудзенскім сельсавеце (1 жніўня 1964 перайменаваны ў Першамайскі). Паводле перапісу 1970 года ў саўгасе «Бярозаўскі».

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 21 двор, 144 жыхары.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 170 жыхароў.
** 1940 — 44 двары, 211 жыхароў.
** 1959 — 44 гаспадаркі, 160 жыхароў.
** 1970 — 120 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 17 двароў, 24 жыхары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Першамайскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Вайцяшын

**Вайцяшы́н** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пескаўскага сельсавета. Размешчана за 17 км ад Бярозы, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Бронная Гара.

## Гісторыя 
Вядомы з XIX ст. ў Вайцяшынскім сельскім таварыстве. У 1867 годзе апрацоўвалася 338 дзес. зручнай і 18 дзес. нязручнай зямлі. У 1870 годзе ў Пескаўскай воласці Слонімскага павета Гродзенскай губерні. Паводле перапісу 1897 годзе вядомы пад назвай **Вайцяшына**, дзейнічала кузня.

З 1915 года акупіраваны германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Пескаўскай гміне Косаўскага павета Палескага ваяводства, 79 будынкаў.
 
З 1939 года ў БССР, з 1940 года вёска ў Пескаўскім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Паводле перапісу 1959 годзе 152 гаспадаркі, 637 жыхароў. У 1970 годзе ў саўгасе «Пескаўскі», ферма саўгаса.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з просталінейнай вуліцы з двухбаковай забудовай, арыентаванай з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, да якой з паўночнага ўсходу далучаецца кароткая вуліца, а з паўднёвага захаду кароткі завулак, які злучае вёску з чыгуначным паўстанкам Вайцяшын; у паўднёвай частцы завулак злучае Вайцяшын з кароткай паралельнай асноўнай вуліцай.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1867 — 98 душ.
** 1897 — 68 двароў, 343 жыхары.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 414 жыхароў.
** 1924 — 430 жыхароў.
** 1940 — 130 двароў, 622 жыхары.
** 1970 — 672 жыхары.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 124 двары, 243 жыхары.

## Славутасці 
Абеліск на брацкай магіле савецкіх воінаў, якія загінулі ў 1941 годзе ў баях з нямецка-фашысцкімі захопнікамі (1967).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Пескаўскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Вашчанка (Бярозаўскі раён)

**Вашча́нка** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета. Размешчана за 19,5 км ад Бярозы, 13 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
Вядома ў 1563 годзе ў абшары двара Блудзенскага і Малецкага войтаўства Дабучынскай воласці Кобрынскай эканоміі.

У канцы XIX ст. ў Малецкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы, дзейнічалі хлебазапасны магазін.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з лютага 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 на кароткі час устаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Малецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства, 13 будынкаў.
 
З 1939 года ў БССР, з 1940 года ў Кабакоўскім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Ад рук акупантаў загінулі 3 жыхары, з фронту не вярнуліся 5 воінаў-землякоў.

З 14 красавіка 1964 года ў Блудзенскім (з 1 жніўня 1964 Першамайскі) с/с.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з крыху выгнутай вуліцы з двухбаковай забудовай, выцягнутай з усходу на паўднёвы захад.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — 23 двары, 147 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 143 жыхары.
** 1924 — 52 жыхары.
** 1940 — 58 двароў, 241 жыхар.
** 1959 — 32 гаспадаркі, 140 жыхароў.
** 1970 — 137 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 17 двароў, 22 жыхары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Першамайскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Бронная Гара

**Бро́нная Гара́** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сакалоўскага сельсавета. Размешчана за 14 км на паўночны ўсход ад Бярозы, чыгуначная станцыя на лініі Брэст—Баранавічы.

## Гісторыя 
]]
Вядома ў XIX ст. У 1865 годзе тут быў адкрыты смолашкіпінарны завод. З 1915 года акупіраваны германскімі войскамі, з лютага 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года войскамі Польшчы.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе леснічоўка ў Лескаўскай гміне Косаўскага павета Палескага ваяводства. У 1930-я г. працаваў лесазавод.

З 1939 года ў БССР, з 1940 года ў Сакалоўскім сельсавеце. У 1940 годзе — леснічоўка, дзейнічала лесапілка.

У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У маі—лістападзе 1942 года ва ўрочышчы Бронная Гара гітлераўцы загубілі больш за 50 тысяч чалавек. У ліку ахвяр амаль усё насельніцтва Бярозы, грамадзяне некаторых еўрапейскіх краін, каля тысячы жыхароў самой Броннай Гары, знішчаныя як непажаданыя сведкі. Каб схаваць сляды сваіх злачынстваў, у сакавіку 1944 года нямецкія карнікі прыгналі 100 вязняў, якія 2 тыдні раскопвалі і палілі трупы, а потым самі былі расстраляны і спалены. У наваколлі дзейнічалі партызаны.

У 1945 годзе працавалі лесапілка, мэблевая арцель «Кастрычнік», з 1948 года кузня. Паводле перапісу 1959 годзе пасёлак і чыгуначная станцыя (1 будынак). Працавалі мэблевы ўчастак Бярозаўскага завода металаканструкцый, смолашкіпінарны завод (заснаваны ў 1865), лясніцтва, сярэдняя і муз. школы, 2 клубы, 2 бібліятэкі, дзіцячы сад і яслі, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, З магазіны. Многія жыхары працавалі ў калгасе «33-я гадавіна Кастрычніка».

У 1994 годзе пабудаваны і ўведзены ў эксплуатацыю завод «Гідрашклоізол» з вытворчай магутнасцю 400 тыс. м² і гідрашклаізолу штогод — першая ў Беларусі вытворчасць бітумнапалімерных, дахавых і гідраізаляцыйных матэрыялаў.

## Інфраструктура 
Працуюць сярэдняя школа, клуб, аддзяленне сувязі, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, 3 магазіны.

## Насельніцтва 
у]]
* **XX стагоддзе**:
** 1924 — 4 будынкаў 16 жыхароў
** 1940 — 30 двароў, 175 жыхароў
** 1970 — 247 двароў, 789 жыхароў
** 1959 — 173 гаспадаркі, 591 жыхар, на чыгуначнай станцыі — 2 гаспадаркі, 7 жыхароў
** 1999 — 1091 жыхар
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 178 двароў, 996 жыхароў
** 2009 — 773 жыхары

## Славутасці 
* [Бронная Гара (мемарыял)|Бронная Гара]] — месца масавага знішчэння нямецкімі акупацыйнымі ўладамі мірнага насельніцтва ў гады Другой сусветнай вайны.
* Абеліск, пастаўлены на ўшанаванне памяці ахвяр фашысцкага тэрору (1978, адноўлены ў 1994).
* Мемарыяльная дошка на будынку чыгуначнай станцыі, устаноўленая ў гонар аперацыі «Рэйкавая вайна», якую партызаны брыгад імя Свярдлова і Дзяржынскага правялі ў жніўні 1943 года.
* Свята-Уладзімірская царква

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сакалоўскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Рачыца (Бярозаўскі раён)

**Рачы́ца**, або **Рэчыца** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сакалоўскага сельсавета. Размешчана за 12 км ад Бярозы, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Бронная Гара.

## Гісторыя 
Згадваецца ў 1559 годзе ў «Рэвізіі пушчаў і пераходаў звярыных» Вялікага Княства Літоўскага каля Здзітаўскай пушчы як урочышча Рэчыцы, дзе «людзей дзве службы». У канцы XIX ст. у Пескаўскай воласці Слонімскага павета Гродзенскай губерні. Паводле перапісу 1897 года вёска межавала з сядзібай казённага ляснога аб'ездчыка. Пры вёсцы працавала карчма, побач былі 2 казённыя старажоўкі. Урочышча належала памешчыцы Буслоўскай, у ім меўся і дом з 2 жыхарамі.

З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Пескаўскай гміне Косаўскага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска Сакалоўскага сельсавета. У 1941—1944 гадах акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі 20 жыхароў вёскі, на фронце загінулі 13 воінаў-землякоў. Паводле перапісу ў 1970 годзе — у калгасе «33-я гадавіна Кастрычніка», дзейнічалі пачатковая школа, клуб.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з захаду паралельных вуліц, арыентаваных з паўночнага ўсходу на паўднёвы ўсход, злучаных у цэнтральнай і паўночнай частках 2 кароткімі вуліцамі, паўднёва-заходняя частка прымыкае ад чыгуначнай лініі Бронная Гара—Белаазёрск, частка забудовы пераходзіць за чыгунку.

## Насельніцтва 
* 1897 год — 67 двароў, 390 жыхароў; пры карчме — 2 двары, 8 жыхароў; у першай казённай старожцы — 2 двары, 5 жыхароў; у другой — З двары, 8 жыхароў.
* 1905 год — 461 жыхар; у адной лясной старожцы — 11, у другой — 4 жыхары; у рыбацкай старожцы — З жыхары.
* 1924 год — 84 будынкі, 431 жыхар.
* 1940 год — 138 двароў, 603 жыхары.
* 1959 год — 157 гаспадарак, 578 жыхароў.
* 1970 год — 645 жыхароў.
* 2005 год — 135 двароў, 313 жыхароў.
## Вядомыя асобы 
* Сяргей Іванавіч Амяльчук (нар. 1957) — беларускі паэт, пісьменнік і перакладчык.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сакалоўскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Пясчанка (Першамайскі сельсавет)

**Пясча́нка** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета. Размешчана за 18 км ад Бярозы, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1563 годзе ў Дабучынскай воласці Кобрынскай эканоміі, у абшары двара Блудзенскага і войтаўства Кабацкага.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
Пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай з 1795 года ў складзе Расійскай імперыі. У 1864 годзе ў Малецкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні.

### Найноўшы час 
У 1905 годзе вёска ў Бярозаўскай воласці. З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені 1920 устаноўлена савецкая ўлада.

З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Малецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.

З 1939 года ў БССР, з 1940 года вёска ў Кабакоўскім сельсавеце. У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі 5 жыхароў вёскі, на фронце загінулі 2 воіны землякі.

З 14 красавіка 1964 года ў Блудзенскім сельсавеце (перайменаваны ў Першамайскі 1 жніўня 1964). Паводле перапісу 1970 года — у саўгасе «Бярозаўскі».

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з дугападобнай, двухбакова забудаванай вуліцы, арыентаванай з поўначы на паўднёвы ўсход.

## Насельніцтва 
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 366 жыхароў.
** 1924 — 8 будынкаў, 65 жыхароў.
** 1940 — 41 двор, 416 жыхароў.
** 1959 — 34 гаспадаркі, 151 жыхар.
** 1970 — 140 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 13 двароў, 20 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Першамайскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Вінін

**Віні́н** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сігневіцкага сельсавета. Размешчана за 18 км ад Бярозы, за 16 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўночнага ўсходу на поўдзень, да якой у сярэдзіне з усходняга боку прымыкае завулак.

## Насельніцтва 
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 45 двароў, 64 жыхары.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сігневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Зарэчча (Сігневіцкі сельсавет)

**Зарэ́чча** (, ) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сігневіцкага сельсавета. Размешчана за 20 км ад Бярозы, за 17 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з крыху выгнутай двухбакова забудаванай вуліцы, арыентаванай з поўначы на поўдзень, ад якой у цэнтры з заходняга боку прымыкае завулак.

## Насельніцтва 
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 - 48 двароў, 86 жыхароў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сігневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Маравіль

**Мараві́ль** (, ) — аграгарадок у Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сігневіцкага сельсавета. Размешчана за 17 км ад Бярозы, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.

## Гісторыя 
У 1843 годзе вядома як фальварак у складзе маёнтка Сігневічы, належаў Рамуальду Нейгоф-Лею, які пабудаваў драўляны дом з мансардай (у савецкі час перабудаваны). Быў закладзены парк. У канцы XIX ст. пад назвай **Марвіль** у Равяціцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. У 1890 годзе памешчыку разам з іншымі пунктамі належалі 3582 дзес. зямлі.

На 1905 года — фальварак Моравіль, альбо Лубкі. З 1915 года акупіраваны германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. З 1921 года — у складзе Польшчы. На 1924 года фальварак у Равяціцкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства. З 1932 года ў Сігневіцкай гміне.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года маёнтак у Сігневіцкім сельсавеце.

У 1941—1944 гг. акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі.

У 1950 годзе тут была створана Сігневіцкая МТС (у 1957 пераўтворана ў машынна-меліярацыйную станцыю, з 1961 будаўніча-мантажнае ўпраўленне, з 1981 ПМК-54 трэста «Брэстводбуд»), Паводле перапісу 1959 года — пасёлак ММС.

## Планіроўка 
Планіровачна складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з поўначы на поўдзень, да якой прымыкаюць 2 кароткія завулкі з зах. боку, у паўночнай частцы яшчэ адна кароткая вуліца з усходняга боку.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1897 — у фальварку З двары, 36 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1905 — 38 жыхароў.
** 1924 — 1 будынак, 8 жыхароў.
** 1940 — 2 двары, 8 жыхароў.
** 1959 — 13 будынкаў, 30 гаспадарак, 127 жыхароў
** 1970 — 335 жыхароў.
* **XXI стагоддзе**:
** 2005 — 278 двароў, 765 жыхароў.

## Славутасці 
* Сядзіба Нейгофаў-Леяў (XIX ст.)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сігневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна