open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Конкард (Каліфорнія)

**Конкард** — самы буйны горад у акрузе Контра-Коста, штат Каліфорнія, ЗША, 46-ы па велічыні ва ўсёй Каліфорніі па дадзеных перапісу 2010 года. Агульная колькасць насельніцтва — 122 067 жыхароў. Заснаваны ў 1869 годзе як супольнасць Todos Santos Salvio Пачэка. Горад знаходзіцца за 50 км на паўночны ўсход ад Сан-Францыска.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Дэйв Брубек — амерыканскі музыкант
* Том Хэнкс — амерыканскі акцёр

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Конкард

**Конкард** — тапонім.
* Конкард (Каліфорнія)
* Конкард (Нью-Гэмпшыр)
Вяснін

**Вяснін** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Аляксандравіч Вяснін (1882—1950)  — архітэктар.
* Мікалай Дзмітрыевіч Вяснін (1922—1944) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Шымко

**Шымко** — прозвішча

## Вядомыя носьбіты 
* Сяргей Міхайлавіч Шымко — беларускі акцёр
* Тамара Іванаўна Шымко — беларуская спявачка
* Уладзімір Сцяпанавіч Шымко — савецкі ваенны і палітычны дзеяч
Халадовіч

**Халадовіч** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Наталля Уладзіміраўна Халадовіч — беларуская актрыса.
* Таццяна Уладзіміраўна Халадовіч — беларуская лёгкаатлетка.
Васільеўскі сельсавет (Полацкі раён)

**Васі́льеўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Полацкай вобласці. Цэнтр — Забор’е.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Васільеўскі (Васілёўскі) сельсавет** у складзе Дрэтунскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Васілева (Васілёва). З 3 ліпеня 1925 года ў складзе Краснапольскага раёна Полацкай акругі. 24 верасня 1926 года цэнтр сельсавет перанесены ў вёску Забор’е. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Полацкага раёна Полацкай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Полацкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці. 17 лістапада 1948 года скасаваны з-за разрушэнняў падчас Вялікай Айчыннай вайны, тэрыторыя далучана да Алёсаўскага сельсавета за выключэннем вёскі Прудзіны, якая была ўключана ў склад Домнікаўскага сельсавета.

## Населеныя пункты 
* 1 студзеня 1947 года — 11

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Полацкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дрэтунскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Краснапольскага раёна (Полацкая акруга)
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1948 годзе
Антон Трафімавіч Маслікаў

**Антон Трафімавіч Маслікаў** (нар. , Алтайскі край — , Бешанковіцкі раён) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Закончыў 7 класаў няпоўнай сярэдняй школы. У 1940 годзе пераехаў у Казахстан у горад Сяміпалацінск. З 1941 года працаваў на Сяміпалацінскам мясакамбінаце, затым на фабрыцы першай апрацоўкі воўны.

У 1943 годзе прызваны Калінінскім РВК Сяміпалацінскай вобласці ў рады Чырвонай Арміі.

Асабліва вызначыўся пры фарсіраванні ракі Заходняя Дзвіна. 25 чэрвеня 1944 года першым пераправіўся праз раку ў раёне вёскі Шарыпіна (Бешанковіцкі раён). Выявіў схаваныя немцамі лодкі і пад агнём праціўніка, разам з Мікалаем Вясніным, пераправіў іх на свой бераг, забяспечыўшы падраздзяленне перапраўнымі сродкамі. Удзельнічаў у баях за ўтрыманне плацдарма, у той жа дзень загінуў.

Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена пасмяротна 22 ліпеня 1944 года.
 
Пахаваны ў брацкай магіле вёскі Саннікі.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Патрык Дэведжан

**Патрык Дэведжан** (, ; 26 жніўня 1944, Фантэнбло — 29 сакавіка 2020) — французскі палітычны дзеяч армянскага паходжання.

Студэнтам Парыжскага ўніверсітэта II таксама ўваходзіў у склад ультраправага руху «Occident». Удзельнічаў у заснаванні партыі RPR у 1976 годзе. У 1983 годзе быў абраны мэрам горада Антані (у дэпартаменце О-дэ-Сен), пераабраны ў 1989, 1995 і 2001 гадах). У 1986 годзе абраны членам французскага парламента (пераабраны чатыры разы — 1988, 1993, 1997 і 2002 гадах). У 2002 годзе прызначаны на пасаду міністра па пытаннях мясцовага самакіравання, у 2004—2005 гадах — міністр прамысловасці Францыі. З’яўляўся бліжэйшым памочнікам Нікаля Сарказі, падтрымаў яго кандыдатуру на пасаду прэзідэнта Французскай Рэспублікі, пасля яго абрання быў прызначаны выканаўчым генеральным сакратаром кіруючай партыі UMP.

Цесна звязаны з армянскай суполкай, актыўны змагар за правы прадстаўнікоў армянскай дыяспары і прызнанне генацыду армян.

Памёр 29 сакавіка 2020 года ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19.

## Спасылкі 
* Блог Патрыка Дэведжана
* Афіцыйны сайт Патрыка Дэведжана

Катэгорыя:Палітыкі Францыі
Катэгорыя:Міністры Францыі
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Карлсбад (Каліфорнія)

**Карлсбад** () — прыбярэжны курортны горад, які займае сем міль берагавой лініі ўздоўж узбярэжжа Ціхага акіяна ў Паўднёвай Каліфорніі, ЗША. Знаходзіцца за 140 км (87 міль) на поўдзень ад Лос-Анджэлеса і за 56 км (35 міль) на поўнач ад Сан-Дыега.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Чавускі павет

**Ча́вускі павет** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на Беларусі ў 1777—1922 гг. Цэнтр — г. Чавусы. 

## Гісторыя 
Першапачаткова тэрыторыя павета ўваходзіла ў склад Магілёўскага намесніцтва Вялікага Княства Літоўскага, якое з 1566 года стала часткай Аршанскага павета Віцебскага ваяводства. З 1589 года ў Магілёўскай воласці. Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай з 1772 па 1777 тэрыторыя адносілася да Магілёўскай правінцыі Расійскай імперыі. У 1777 годзе быў утвораны Чавускі павет у складзе Магілёўскай губерні. У 1796 годзе Магілёўская губерня стала часткай Беларускай губерні, а ў 1801 годзе зноў была выдзелена ў самастойную адзінку.

У красавіку 1919 года павет быў уключаны ў Гомельскую губерню. У маі 1922 года павет быў скасаваны, а яго тэрыторыя была перададзеная ў Горацкі і Магілёўскі паветы. У цяперашні час адпавядае Чавускаму і Дрыбінскаму раёну Магілёўскай вобласці.

## Геаграфія 
Чавускі павет займаў сярэднюю частку Магілёўскай губерні. Плошча паверхні 2168 кв. вёрст. Плошча павета ўзгорыстая, мае скланенне на поўдзень. Глеба пераважна суглінкавая. Аброшваецца сістэмай ракі Проні, прытоку Сажа. Проня працякала ў павеце 60 вёрст і прымала ў сябе р. Басю з Поўна, Галубінай, Аўчосай і Касінкай, Раста з Дублянкай, Плясной і Рудзеяй. Сплаўных і суднаходных рэк няма. Азёр няма, балот няшмат.

## Насельніцтва 
Жыхароў у 1900 годзе налічвалася 90&nbsp;568 чал. (44&nbsp;969 мужскога і 45&nbsp;599 жаночага), З іх сяляне складалі 58%, мяшчане — 8%. Праваслаўных 83&nbsp;479 чалавек, рыма-каталікоў — 1&nbsp;937 чалавек, астатніх хрысціян — 673 чалавек, іудзеяў — 4&nbsp;479 чал. Населеных месцаў было 280, у тым ліку 1 горад і 5 мястэчак.

## Адміністрацыйны падзел 
### Воласці 
* Гладкаўская — с. Гладкава,
* Галянёўская — с. Галяні,
* Гарадзецкая — с. Гарадзецк,
* Горская — м. Горы,
* Дрыбінская — м. Дрыбіна,
* Радамльская — с. Радамля,
* Расненская — м. Расна,
* Чавуская — г. Чавусы,
* Чарняўская — с. Чэрнеўка
## Ураднікі павета 
* Чавускія павятовыя маршалкі
## Прамысловасць 
Фабрык і заводаў было 153, з 828 працоўнымі і вытворчасцю на 74&nbsp;302 р. У павеце была найбольшая колькасць млыноў — 110 і сукнавальняў — 17; па суме вытворчасці першае месца займалі 6 вінакурных заводаў (37&nbsp;232 р.).

## Гл. таксама 
* Чавускі раён

## Літаратура 
* Насевіч, В. Чавускі павет / Вячаслаў Насевіч //  С. 132.

## Спасылкі 
* Чаусский уезд. Список волостей, населённых пунктов
* Чавусы — горад святога Марціна (урывак з кнігі Я. А. Зубовіча) 

Катэгорыя:Паветы Магілёўскай губерні
Катэгорыя:Паветы Гомельскай губерні
Паул Гома

**Паул Гома** (; 2 кастрычніка 1935, , , Румынія — 25 сакавіка 2020, Парыж, Францыя) — румынскі .

## Біяграфія 
Паўль Гома нарадзіўся ў вёсцы , каля Агеева ў 1935 годзе. Пасля далучэння Бесарабіі да СССР яго бацька быў дэпартаваны. Гоман з маці ў 1944 годзе пераехалі ў Трансільванію.

У 1952 годзе за антыкамуністычныя погляды быў пазбаўлены права навучацца ў школе. У 1955 годзе, у выніку рознагалоссяў з прафесарамі і выкладчыкамі Інстытута літаратуры і літаратурнай крытыкі ,  і іншымі, абмяркоўваўся на пасяджэнні рэктарата Інстытута. У 1956 годзе пратэставаў супраць уводу савецкіх войскаў у Венгрыю, у знак пратэсту здаў білет члена Саюза рабочай моладзі.

У 1956 годзе быў арыштаваны і асуджаны спачатку на два гады, якія правёў у турмах  і . Пасля быў прымусова адпраўлены на пасяленне ў сяло Лэтешць (цяпер ), павета Яламіца, дзе знаходзіўся да 1964 года. Тым не менш, у 1965 годзе яго не прынялі на 3-і курс Інстытута літаратуры. Паулу Гоме давялося здаваць іспыты на філалагічны факультэт Бухарэсцкага ўніверсітэта.

У 1968 годзе ўступіў у РКП. У 1971 годзе ў ФРГ апублікаваў раман «Асціната», за што быў прапанаваны да выключэння з партыі. У сакавіку 1977 года, апублікаваў першую заметку ў «» (аб наступствах землятрусу). У 1977 годзе яму ўдалося адправіць на радыёстанцыю «Свабодная Еўропа» ліст пратэсту з нагоды парушэння правоў чалавека ў Румыніі.

20 лістапада 1977 года разам з сям’ёй ён быў пазбаўлены румынскага грамадзянства і высланы ў Францыю. Прыехаўшы ў Парыж, сям’я Гомы папрасіла палітычнага прытулку. Гома працягнуў барацьбу супраць камуністычнага рэжыму ў Румыніі. З 1977 года ён меў статус апатрыда.

25 красавіка 2013 года Гома атрымаў малдаўскае грамадзянства, а 28 чэрвеня — малдаўскі пашпарт і абвясціў аб планах пераезду ў Кішынёў.

У тым жа 2013 годзе Саюз пісьменнікаў Малдавіі вылучаў Гома на Нобелеўскую прэмію па літаратуры.

Гома вядомы таксама  і адмаўленнем Халакосту. У сваім эсэ «Чырвоны тыдзень 28 чэрвеня — 3 ліпеня, ці Бесарабія і яўрэі» Гома адкрыта адмаўляе і апраўдвае факт Халакосту, вызначаючы дзеянні саюзнай нацыскай Германіі рэжыму  як «справядлівая адплата, помста».

## Літаратура 
*  В наркотическом угаре юдофобии: по поводу эссе писателя Паула Гомы «Красная неделя 28 июня — 3 июля 1940, или Бессарабия и евреи». Кишинёв: Еврейский общинный культурный центр, 2004.

Катэгорыя:Члены Румынскай камуністычнай партыі
Катэгорыя:Адмаўляльнікі Халакоста
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Малдове
Булат Янбулатавіч Янтыміраў

**Булат Янбулатавіч Янтыміраў** (нар. , Цюменская вобласць — , Бешанковіцкі раён) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
У 1937—1940 гадах праходзіў тэрміновую службу ў шэрагах Чырвонай Арміі. Удзельнік савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гадах. Скончыў Цюменскае ваеннае пяхотнае вучылішча ў 1941 годзе. У баях Вялікай Айчыннай вайны з сакавіка 1942 года.

26 чэрвеня 1944 года ў баі за вёску Шарыпіна (Бешанковіцкі раён) быў смяротна паранены.

Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена пасмяротна 22 ліпеня 1944 года.
 
Пахаваны ў брацкай магіле вёскі Саннікі.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цюменскай вобласці
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Гарык Вяпшкоўскі

**Гарык Вяпшкоўскі** (,  — ) — беларускі , , , аператар, мантажор.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Брэсце 16 студзеня 1985 года. Скончыўшы Брэсцкі дзяржаўны музычны каледж імя Р. Шырмы па спецыяльнасці «Тэатральнае мастацтва. Акцёрскае мастацтва драматычнага тэатра і кіно», выступаў на сцэне мясцовага акадэмічнага тэатра драмы.

З 2005 года здымаўся ў серыялах і фільмах. Сярод яго прац — «Брэсцкая крэпасць» (2010), «Зваротны бок Месяца» (2012), «Старэйшая сястра» (2013), «Натура, якая сыходзіць» (2013), «Непадкупны» (2015), «Вакальна-крымінальны ансамбль» (2018) і інш.

У 2010 годзе акцёр з’явіўся на сцэне Рэспубліканскага тэатра беларускай драматургіі. У 2014 годзе зняў кароткаметражны фільм «Падарунак», а таксама выступіў у якасці аператара кароткаметражнага фільма «Выпрабаванне».

У 2018 годзе Г. Вяпшкоўскі прыйшоў у Беларускі дзяржаўны маладзёжны тэатр.

Раптоўна памёр у Брэсце, куды прыехаў да бацькоў, 31 сакавіка 2020 года.

## Фільмаграфія 
### Як акцёр 
* 2005 — Мужчины не плачут 2  — судмедэксперт
* 2010 — Брэсцкая крэпасць — радавы Сярогін
* 2012 —  — Пеця
* 2012 — Прыкмета на шчасце
* 2013 — Старэйшая сястра — Ржавы
* 2013 — Клянёмся абараняць
* 2013 — Натура, якая сыходзіць — Пецька
* 2015 — Непадкупны — рабочы фабрыкі
* 2018 — Вакальна-крымінальны ансамбль — Зотаў

### Як аператар 
* 2014 — Выпрабаванне

### Як рэжысёр 
* 2014 — Падарунак

Катэгорыя:Рэспубліканскі тэатр беларускай драматургіі
Лючыя Базэ

**Лючыя Базэ** (; 28 студзеня 1931, Мілан — 23 сакавіка 2020, Сеговія) — італьянская , якая стала папулярнай у перыяд італьянскага неарэалізму ў 1950-х гадах.

## Біяграфія 
У юнацтве Лучыя працавала ў адной з міланскіх пякарань, пакуль у 1947 годзе не стала пераможцай на конкурсе прыгажосці «».

Кінадэбют адбыўся ў 1950 годзе ў фільме  «». У тым жа годзе яна сыграла Паолу Малон у фільме Мікеланджэла Антаніоні «». У 1953 годзе Антаніоні зноў запрасіў Лючыю ўжо на ролю Клары Манні ў фільм «».

Яе кар’ера працягвала актыўна развівацца да 1956 года, пакуль Лючыя не выйшла замуж за іспанскага матадора  і праз чатыры гады пакінула кар’еру. Апошнім фільмам гэтага часу з удзелам Лючыі стаў «» (1960) Ж. Както.

Наступныя гады яна прысвяціла мужу і выхаванню дзяцей — , Паолы і Лючыі.

У кіно яна вярнулася ў канцы 1960-х гадоў, з’явіўшыся ў фільме Феліні «Сатырыкон», а затым у карціне  «» (1969). З тых часоў яна перыядычна з’яўляецца ў невялікіх ролях у фільмах , Жанны Маро, , , Педра Альмадовара, , ,  і інш.

У 2000 годзе Лючыя Базэ ажыццявіла мару свайго юнацтва — адкрыла першы ў свеце Музей анёлаў. У экспазіцыі музея, размешчанага ў мястэчку , Сеговія, прадстаўлена больш за восемдзесят прац сучасных мастакоў з розных краін з выявамі анёлаў, а таксама розныя скульптуры з анёламі.

Памерла 23 сакавіка 2020 года ў Сеговіі ад пнеўманіі, выкліканай каронавірусам COVID-19.

## Сям’я 
* Была ў шлюбе (1955—1967) з матадорам  (9 снежня 1926 — 8 мая 1996)
* Дзеці:
**  (нар. 3 красавіка 1956), іспанскі спявак, акцёр і рэжысёр
**  (нар. 5 лістапада 1960), іспанская актрыса
**  (нар. 1957), актрыса
* Унучка —  (1 кастрычніка 1975 — 23 студзеня 2017), мадэль, дызайнер, спявачка (салістка гурта *«The Cabriolets»*), актрыса, памерла ад раку малочных залоз.

## Выбраная фільмаграфія 
*  —  — *Паола*
* 1950 —  — *Лючыя Сільвестр*
* 1952 —  — *Сімона*
*  —  — *Клара Манні*
*  —  — *Марыя Хасэ дэ Кастра*
*  —  — *Клара*
* 1969 —  — *Глая*
* 1969 — «Сатырыкон» — *матрона*
*  —  — *Сільвія Форэст*
*  —  — *Наталі Гранжэ*
*  —  — *Эржэбет Батары*

## Узнагароды 
* Прэмія «Легенда Капры» (2004).
* Ордэн Грамадзянскіх заслугаў (Іспанія)

Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Хаменкаў

**Хаменкаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Леанід Сяргеевіч Хаменкаў (1913—1998) — заслужаны трэнер СССР.
* Мікалай Нічыпаравіч Хаменкаў (1923—1944) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Люсьен Сэв

**Люсьен Сэв** (; 9 снежня 1926 — 23 сакавіка 2020) — французскі філосаф-марксіст. Скончыў Вышэйшую нармальную школу. Адчуў уплыў работ французскага псіхолага і філосафа . Вывучаў праблемы чалавека і псіхалогіі асобы з пазіцый марксізму. У 1964—1994 гадах быў членам Цэнтральнага Камітэта Французскай камуністычнай партыі. Быў дырэктарам выдавецтва «Editions Sociales».

Памёр 23 сакавіка 2020 года ад наступстваў хваробы, выкліканай каранавірусам COVID-19.

## Сачыненні 
* Современная французская философия. Исторический очерк: от 1789 г. до наших дней. М., 1968. 391 с.
* Марксизм и теория личности. М., 1972.
* Structuralisme et dialectique, Paris: Messidor/Éditions Sociales, 1984
* Qu’est-ce que la personne humaine?: bioéthique et démocratie, Paris: Éditions La Dispute, 2006 (ISBN 9782843031328).
* Penser avec Marx aujourd’hui. II. L’homme?, Paris: Éditions La Dispute, 2008 (ISBN 9782843031694).
* Aliénation et émancipation, Paris: Éditions La Dispute, 2012 (ISBN 9782843032356).
* Penser avec Marx aujourd’hui. III. La philosophie ?, Paris, Éditions La Dispute, 2014 (ISBN 9782843032561).
* Pour une science de la biographie, suivi de «Formes historiques d’individualité», Paris, collection Les parallèles, Les éditions sociales, 2015, (ISBN 9782353670208).

## Літаратура 
* *Грецкий М. Н.* Марксистская философия в современной Франции. М., 1984.
* Elhammoumi, M. (2012). Lucien Sève: Dialectical materialist conception of psychology of personality. In Robert Rieber (Ed.), Encyclopedia of the history of psychological theories. London, Berlin, New York: Springer.

Катэгорыя:Тэарэтыкі марксізму
Катэгорыя:Псіхолагі Францыі
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Мікалай Нічыпаравіч Хаменкаў

**Мікалай Нічыпаравіч Хаменкаў** (нар. , Калужская вобласць — , Шумілінскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Адукацыя пачатковая. Працаваў у калгасе, затым вучням токара на заводзе ў Маскве.

У Чырвоную Армію прызваны ў чэрвені 1942 года і напраўлены на фронт.

22 чэрвеня 1944 года пры прарыве ўмацаванай абароны праціўніка каля вёскі Карташы (Шумілінскі раён) ён прыняў на сябе камандаванне ротай і павёў байцоў у атаку. Падчас бою загінуў.

Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена пасмяротна 24 сакавіка 1945 года.
 
Пахаваны на вайсковых могілках у Тропіне.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Калужскай вобласці
Катэгорыя:Чырвонаармейцы
Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Нікаля Альфансі

**Нікаля Альфансі** (13 красавіка 1936 — 16 сакавіка 2020) — французскі палітык, член сената Францыі, які прадстаўляў дэпартамент Паўднёвая Корсіка.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў , Корсіка . Быў членам радыкальнай партыі левых, па прафесіі быў юрыстам. Альфансі памёр 16 сакавіка 2020 года ад COVID-19.

## Узнагароды 
* Рыцар Ганаровага легіёна (2015 )

## Спасылкі 
* Старонка на сайце Сената

Катэгорыя:Постаці дэпартамента Паўднёвая Корсіка
Катэгорыя:Палітыкі Францыі
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Цяжкі востры рэспіраторны сіндром

**Цяжкі востры рэспіраторны сіндром** (**ЦВРС**), больш вядомы як **SARS**, **«пурпурная смерць»**, таксама ў СМІ — **атыповая пнеўманія** — рэспіраторнае віруснае захворванне, выкліканае каронавірусам SARS-CoV (), першы выпадак якога зарэгістраваны ў лістападзе 2002 года ў паўднёвым Кітаі. Захворванне характарызуецца віруснай пнеўманіяй, хутка прагрэсіруючай да дыхальнай недастатковасці.

Падчас ўспышкі атыповай пнеўманіі ў 2003 годзе каля 9% пацыентаў з пацверджаным дыягназам ЦВРС памерлі. Смяротнасць была нашмат вышэй у пацыентаў старэйшых за 50 гадоў, дасягаючы ўзроўню смяротнасці амаль 50 % для гэтай падгрупы пацыентаў.

## Гісторыя 
Першы выпадак ЦВРС быў зарэгістраваны ў лістападзе 2002 года ў паўднёвым Кітаі. Заражэнне на працягу 2 месяцаў распаўсюдзілася на суседнія Ганконг і В’етнам, а ў канцы лютага 2003 года i далей — на іншыя краіны і кантыненты. Выпадкі захворвання выяўляліся ў 29 краінах, усяго было адзначана 8098 выпадкаў, з якіх 774 скончыліся смяротным зыходам. Найбольшая колькасць выпадкаў была зафіксавана ў Кітаі, Ганконгу, на Тайвані, у Сінгапуры і Канадзе. Апошні выпадак захворвання ЦВРС быў зафіксаваны ў ліпені 2003 года на Тайвані.

## Прафілактыка 
З улікам вядомых шляхоў перадачы ЦВРС быў распрацаваны пералік абмежавальных мер для медыцынскіх і грамадскіх устаноў. Гэта прадугледжвае захаванне вызначаных абмежавальных мер у дачыненні да пацыентаў з падазрэннем на ЦВРС або пацверджаны дыягназ ЦВРС:
# стандартныя меры засцярогі (гігіена рук); 
# меры засцярогі пры непасрэдным кантакце (выкарыстанне халатаў, ахоўных акуляраў, пальчатак); 
# меры па абмежаванні паветрана-кропельнага распаўсюджвання інфекцыі (адмоўны ціск у пакоях, дзе знаходзяцца пацыенты, выкарыстанне аднаразовых рэспіратараў № 95).

## Гл. таксама 
* Вострая рэспіраторная інфекцыя

## Спасылкі 
Катэгорыя:Сіндромы паводле алфавіта
Катэгорыя:Інфекцыйныя захворванні
Катэгорыя:Захворванні лёгкіх
Брацкая магіла (Дабея)

**Брацкая магіла** — вайсковае пахаванне ў в. Дабея, Шумілінскі раён, Віцебская вобласць. З’яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю Шумілінскага раёна, занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь і ахоўваецца законам.

## Апісанне 
Брацкая магіла знаходзіцца на вясковых могілках. Пахаваны 282 чалавекі, з іх 270 вядомыя, 12 — невядомых савецкіх салдат і афіцэраў, якія аддалі свае жыцці за вызваленне раёна ад нямецкіх войск.

У брацкую магілу адразу пасля вайны былі перазахаваны астанкі воінаў з бліжэйшых вёсак Дабейскага сельсавета. У 1951 годзе на магіле быў устаноўлены абеліск з жалезабетону вышынёй 2 м, у 1987 годзе — надмагільныя пліты з імёнамі пахаваных воінаў.

У 2007 годзе ўстаноўлены новы абеліск з чорнага мармуру з мастацкім афармленнем, на якім зроблены надпіс: «В громе великого боя Уснули, исполнив приказ, Спите спокойно, спите, герои, Вечная память о Вас».
 

Катэгорыя:Брацкія магілы Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Дабея
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:З’явіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Хонг Лінг

**Хонг Лінг** ( ; 27 лістапада 1966 — 7 лютага 2020) — кітайскі генетык, прафесар і дактарант з 

## Кар’ера 
Ган атрымаў адукацыю ва  па спецыяльнасці біялогія, якую скончыў у ліпені 1987 года і атрымаў ступень бакалаўра. У снежні 1994 года скончыў Арызонскі ўніверсітэт са ступенню доктара біяхіміі. Пасля заканчэння школы ён пачаў кар'еру біяхіміка на кафедры малекулярнай і клетачнай біялогіі Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі.  З сакавіка 2007 года ён займаў пасаду прафесара малекулярнай біялогіі ў Школе навук і тэхналогій . Ён вывучаў асноўныя і рэдкія захворванні чалавека, выкарыстоўваючы ў якасці мадэльнага арганізму як людзей, так і дразафіл і мышэй..

Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Катэгорыя:Генетыкі
Катэгорыя:Біёлагі
Катэгорыя:Вучоныя Кітая
БТР-80

**БТР-80** — савецкі бронетранспарцёр, які знаходзіцца на ўзбраенні ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь, а таксама ў многіх краін постсавецкай прасторы.

Бронетранспарцёр быў прыняты на ўзбраенне ў 1980-х гадах. Распрацаваны быў у канструктарскім бюро Горкаўскага аўтамабільнага завода.

БТР-80 уяўляе сабой мадэрнізаваны варыянт свайго папярэдніка — бронетранспарцёра БТР-70. Кампаноўка машыны, канструкцыя корпуса, узбраенне, хадавая частка — сур’ёзных змен не зведалі. Аднак, змянілася вышыня БТР а таксама былі дададзеныя двухстворкавыя дзверы для пасадкі і высадкі дэсанту ў бартах корпуса і сем люкаў з шаравымі апорамі для стральбы з асабістай зброі.

## Літаратура 
* Отечественные колёсные бронетранспортёры БТР-60, БТР-70, БТР-80 : Журнал. — Москва: ЗАО "Редакция журнала «Моделист-конструктор», 2007. — В. Специальный выпуск. — № 1.

Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Катэгорыя:Бранятэхніка Беларусі
Асман Якубаў

**Асман Якубаў** (нар. , Узбекістан — , Шумілінскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Адукацыя пачатковая. З 1926 года жыў у сяле Тугуз-Булак, цяпер Кара-Суўйскага раёна Ашскай вобласці Рэспублікі Кыргызстан. Працаваў у калгасе, на будаўніцтве канала Атуз-Адыр.

У снежні 1941 года быў прызваны ў Чырвоную Армію. Са студзеня 1942 года на фронце.

Вызначыўля 22 чэрвеня 1944 года ў баі ў раёне сяла Арэхі (Шумілінскі раён) гвардыі яфрэйтар Якубаў пры правядзенні разведкі боем першым уварваўся ў траншэю праціўніка, знішчыў агнявую кропку (дзот). У тым жа баі загінуў у рукапашнай сутычцы з ворагам.

Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена пасмяротна 22 ліпеня 1944 года.
 
Пахаваны на вайсковых могілках у Тропіне.

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Сталінградскай бітвы
Бобрышча (Смаленская вобласць)

**Бобрышча** () — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Успенскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вяземскага раёна (Смаленская вобласць)
Дарога Н4679

— мясцовая аўтамабільная дарога агульнага карыстання Гомельскай вобласці Беларусі даўжынёй 3,52 км, якая злучае аграгар. Прысно з в. Аднаполле. У працягласць аўтамабільнай дарогі ўваходзяць пад’езды да могілак вёскі. Аднаполле. Аўтадарога мае асфальтавае пакрыццё.

На ўсім участку аўтамабільнай дарогі нясучая здольнасць дарожнага адзення складае 6 т на вось

## Параметры аўтадарогі 
* Даўжыня — 3,52 км.
* Шырыня —
* Дзве паласы
* Разліковая хуткасць —

## Маршрут 
Працягласць маршруту складае 12,4 км.

## Гл. таксама 
* Дарогі Беларусі

Катэгорыя:Мясцовыя аўтадарогі Беларусі
Катэгорыя:Дарогі Веткаўскага раёна
Аурлус Мабеле

**Аурлус Мабеле** (, імя пры нараджэнні&nbsp;— **Арэльен Міятсанама**, 26 кастрычніка 1953, Бразавіль, Рэспубліка Конга&nbsp;— 19 сакавіка 2020, Парыж, Францыя)&nbsp;— кангалезскі  і . Вядомы таксама як «кароль ». Бацька французскай рэп-выканаўцы .

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў раёне Пока-Пока горада Бразавіль пад імем *Арэльен Миятсанама*. У 1974 годзе сумесна з Жанам Баронам, Педра Вапечкада і  стварыў групу ***Les Ndimbola Lokole***.

У 1986 годзе дзеля развіцця кар’еры музыканта пераехаў у Еўропу, дзе разам з  і Мавам Кашарэлем стварыў групу *Loketo*.

### Смерць 
Памёр 19 сакавіка 2020 года ў Парыжы ад наступстваў, выкліканых каранавіруснай інфекцыяй COVID-19.

## Дыскаграфія 
Выбраная дыскаграфія:

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Артыстычныя псеўданімы
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Аднаполле (археалагічныя помнікі)

**Аднаполле** — археалагічны помнік: паселішчы каля вёскі Аднаполле (Веткаўскі раён, Гомельская вобласць). Датуецца I тысячагоддзем.

## Паселішча—1 
Знаходзіцца за 0,5 км на паўночны захад ад вёскі, ва ўрочышчы Старое Аднаполле. Датуецца I тысячагоддзем.

## Паселішча—2 
Знаходзіцца за 0,15 на поўнач ад вёскі. Займае пляцоўку на поплаве правага берага р. Сож. Датуецца I тысячагоддзем.

## Паселішча—3 
Знаходзіцца за 0,2 км на ўсход ад вёскі. Займае пляцоўку на поплаве правага берага р. Сож. Датуецца I тысячагоддзем.

## Паселішча—4 
Знаходзіцца за 0,7 км на паўднёвы ўсход ад вёскі. Займае мыс на тэрасы правага берага р. Сож, памерам 140х40 м, вышынёй да 5 м над поплавам.

## Паселішча—5 
Знаходзіцца за 1,2 км на ўсход ад вёскі. Займае схіл поплыва правага берага р. Сож, вышынёй 2 м.

## Літаратура 
* З гісторыі населенных пунктаў // Памяць: Веткаўскі раён: Гісторыка-дакументальная хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі: У 2 кн. / Уклад. У. Я. Райскі; Маст. Э. Э. Жакевіч. Кн. 2. — Мінск: БЕЛТА, 1998. — 461, [1] с.: іл. — С. 419. — ISBN 985-6302-07-2.

Катэгорыя:Аднаполле
Катэгорыя:Паселішчы Веткаўскага раёна
Лі Вэньлян

**Лі Вэньлян** ( 李文亮, піньінь : *Lǐ Wénliàng;* 12 кастрычніка 1986, Бейчжэнь — , Ухань) — кітайскі лекар, паводле некаторых звестак, першым паведаміў пра ўспышку каранавіруса COVID-19 і быў падвергнуты пераследу з боку ўладаў.

## Біяграфія 
Ён нарадзіўся 12 кастрычніка 1986 года ў акрузе Бейчжэнь (правінцыя Ляанін). У 2004 годзе ён паступіў у медыцынскую школу Уханьскага ўніверсітэта і там вучыўся на афтальмолага. На другі год навучання ён уступіў у Камуністычную партыю Кітая. У 2011 годзе скончыў ступень магістра і пачаў працаваць у афтальмалагічным цэнтры ўніверсітэта Сямень (правінцыя Фуцзянь). У 2014 годзе ён вярнуўся ва Ухань і атрымаў пасаду лекара ў гарадской цэнтральнай бальніцы.

Ён быў жанаты з Фу Сюэцзе, іх сыну 5 гадоў. Фу была цяжарная другі раз, калі памёр муж.

## Лі Веньлян і каранавірус 
Сцвярджаецца, што 30 снежня 2019 года Вэньлян упершыню паведаміў пра новы вірус, падобны на вірус SARS, у інтэрв’ю выпускнікам універсітэцкай школы Уханьскага ўніверсітэта ў чаце *WeChat*, пасля чаго яго выклікалі ў міліцыю і жорстка папярэджвалі аб недапушчальнасці распаўсюджвання чутак .

## Смерць 
Вярнуўшыся на працу, лекар працягваў прымаць пацыентаў, у тым ліку і інфікаваных. 10 студзеня ў Веньляна былі сімптомы віруснай інфекцыі. 12 студзеня ён быў шпіталізаваны, але з-за адсутнасці дыягнастычных даследаванняў на новы вірус яго дыягназ быў пацверджаны толькі 1 лютага. 5 лютага яго стан рэзка пагоршыўся, і на наступны дзень пачаліся паведамленні аб яго смерці, у якіх часам смерці называлася 7 гадзін раніцы. Выканаўчы дырэктар СААЗ Майк Раян выказаў спачуванні ў сувязі са смерцю Лі Веньляна, сказаўшы: «Мы ўсе павінны аддаць належнае працы, якую ён зрабіў». Цягам 6 лютага ў кітайскіх СМІ была апублікаваная супярэчлівая інфармацыя пра стан Лі Веньляна: сярод іншага паведамлялася, што спыненне сэрца адбылася 6 лютага ў 21.30, а пасля гэтага Вэньлян працягваў некаторы час знаходзіцца ў аддзяленні інтэнсіўнай тэрапіі, дзе лекары спрабавалі яго рэанімаваць. Паводле канчатковай інфармацыі, 7 лютага лекар памёр у 3 гадзіны ночы, да гэтага часу многія грамадскія асобы і карыстальнікі сацыяльных сетак ужо выказалі спачуванні.

Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Катэгорыя:Медыкі Кітая
Катэгорыя:Афтальмолагі
Пракоп Міхайлавіч Герасіменка

**Пракоп Міхайлавіч Герасіменка** (нар. , Крэмінскі раён, Украіна — , Шумілінскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Адукацыя няпоўная сярэдняя. Пасля школы працаваў на прадпрыемствах горада Лісічанск Луганскай вобласці.

У Чырвонай Арміі з 1939 года. У 1940 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. з чэрвеня 1941 года ў дзеючай арміі. Ваяваў на Паўночна-Заходнім і Калінінскім (з 20 кастрычніка 1943 года — 1-ы Прыбалтыйскі) франтах на пасадзе камандзіра ўзвода і камандзіра роты.

Перад пачаткам Віцебска-Аршанскай наступальнай аперацыі яго рота была нададзена 306-й стралковай дывізіі, якая павінна была прарываць доўгатэрміновую абарону праціўніка ў раёне вёскі Мядзведкі (зараз не існуе, Шумілінскі раён). У першы дзень аперацыі, 22 чэрвеня 1944 года, ён са сваёй ротай атакаваў пярэдні край праціўніка, у жорсткай барацьбе авалодаў першай траншэяй і, прасоўваючыся ў глыбіню абароны, захапіў выгадную вышыню. Доўгі час ўтрымліваў пазіцыі і загінуў разам з большасцю воінаў сваёй роты і двума камандзірамі ўзводаў.

Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена пасмяротна 22 ліпеня 1944 года.
 
Пахаваны на вайсковых могілках у Тропіне.
 

## Літаратура 
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры рот у Вялікай Айчыннай вайне
Лю Шусян

**Лю Шусян** ( , красавік 1958 — 13 лютага 2020) — кітайскі мастак-акварэліст і прафесар . Яго працы атрымалі мноства ўзнагарод і захоўваюцца ў зборах многіх мастацкіх музеяў. Ён таксама быў членам Кітайскай дэмакратычнай лігі.

## Біяграфія 
Лю Шусян нарадзіўся ў горадзе Ухань. У 1981 годзе ён скончыў  па кафедры выяўленчых мастацтваў і пачаў выкладанне па спецыяльнасці. Ён застаўся ва ўніверсітэце і займаў пасаду загадчыка кафедры выяўленчага мастацтва. У 2009 годзе ён стварыў кафедру акварэльнага жывапісу і займаў пасаду загадчыка кафедры. Ён быў першым чалавекам, які стварыў кафедру акварэльнага жывапісу ў кітайскім мастацкім каледжы. Тэхніка Лю, у прыватнасці яго пачуццё адценняў колеру, дасягнула такой жа глыбіні і разнастайнасці ў маштабе, што і ў многіх карцінах алеем. Па словах Фэн Фен, дырэктара мастацкага музея Ухані, карціны Лю маюць разумную кампазіцыю прасторы і формы, што робіць іх «поўнымі рухамі і пачуццём рытму»; для гэтага Лю «звярнуў вялікую ўвагу на нюансы і выказаў у сваіх творах, што ўсе рэчы на Зямлі валодаюць адчувальнасцю і ўласнай прыгажосцю». На пенсіі з 2018 года. У тым жа годзе ўніверсітэт Хубэя наняў Лю як выдатнага прафесара.

17 студзеня 2020 года Лю адправіўся ў Чжухай на выстаўку, і ў той час таксама паведамілі пра каранавірусную хваробу 2019. У 5 гадзін раніцы 13 лютага Лю Шусян памёр ад гэтай хваробы ў шпіталі Уханя ва ўзросце 62 гадоў. Яго дачка і зяць таксама былі шпіталізаваны з вірусам.

Катэгорыя:Мастакі Кітая
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Прыснянскі сельсавет

**Прысня́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Прысно.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Веткаўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Гомельскага раёна. З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Веткаўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Прыснянскага сельсавета 3 населеныя пункты. 28 сакавіка 2023 года да сельсавета далучана частка скасаванага Шарсцінскага сельсавета (3 населеныя пункты: аграгарадок Шарсцін, вёска Ягаднае і пасёлак Раманаў Лес).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (3 населеныя пункты) — 536 чалавек, з іх 91,6 % — беларусы, 5,4 % — рускія, 2,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года (3 населеныя пункты) — 489 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гомельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Брацкая магіла (Валатоўкі)

**Брацкая магіла** — вайсковае пахаванне ў в. Валатоўкі, Шумілінскі раён, Віцебская вобласць. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь і ахоўваецца законам.

## Апісанне 
Брацкая магіла знаходзіцца на вясковых могілках. Брацкія могілкі савецкіх воінаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Пахаваны 94 воіны. Сярод пахаваных — Герой Савецкага Саюза Аляксандр Сямёнавіч Расказаў.

Катэгорыя:Брацкія магілы Шумілінскага раёна
Катэгорыя:Валатоўкі (Шумілінскі раён)
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:З’явіліся ў 1941 годзе
Катэгорыя:1941 год у Беларусі
Бабосаўка

**Бабосаўка** () — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Новасельскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вяземскага раёна (Смаленская вобласць)
Старае Камягіна

**Старае Камягіна** () — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.

## Вядомыя асобы 
* Дзмітрый Яфрэмавіч Кудзінаў — капітан Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
* Дзмітрый Афанасьевіч Фёдатаў — святар Смаленскай і Вяземскі дыяцэзіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вяземскага раёна (Смаленская вобласць)
Новы (Смаленская вобласць)

**Новы** () — сяло ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Сцяпанікаўскага сельскага паселішча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вяземскага раёна (Смаленская вобласць)
Старэўскі сельсавет

**Старэ́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Старэва.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Слуцкага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Слуцкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Грэскага раёна. З 5 красавіка 1935 года ў Слуцкім раёне (з 21 чэрвеня 1935 года — Слуцкай акругі). Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Амговіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Грэскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Блакітны бурштын

**Блакітны Бурштын** () — бурштын з рэдкай блакітнай афарбоўкай. Часцей за ўсё ён сустракаецца ў бурштынавых шахтах каля Сант’яга, а таксама здабываецца ў Мексіцы, Нікарагуа і Дамініканскай Рэспубліцы. Малавядомы праз сваю рэдкасць, ён існуе з часу адкрыцця дамініканскага бурштыну. У некаторых гарадах Цэнтральнай Амерыкі, размешчаных у «бурштынавых» раёнах, былі створаны музеі сонечных камянёў. Самы вядомы з іх &nbsp; — мексіканскі музей інклюзаў «Схаваны камень», які мае калекцыю ў 10 000 асобнікаў.

## Уласцівасці 
Пры штучным асвятленні блакітны бурштын падобны на звычайны бурштын, але пад уздзеяннем сонечнага святла ён мае інтэнсіўнае флюарэсцэнтнае блакітнае ззянне. Пры ультрафіялетавым святле ён свеціцца ярка-малочна-блакітным колерам. Гэты эфект параўнальны з акіянам, які, хоць і празрысты, можа змяняць колер ад светла-сіняга да цёмна-сіняга і чорнага ў залежнасці ад глыбіні, масы, салёнасці і г. д.

Блакітны бурштын мае вельмі прыемны пах, які адрозніваецца ад звычайнага бурштыну пры рэзанні або паліроўцы.

Катэгорыя:Бурштын
Катэгорыя:Акамянеласці
Ігналінская АЭС

**Ігналінская АЭС** () — закрытая атамная электрастанцыя ў Літве.

Будаўніцтва АЭС пачалося ў 1975 годзе на будучым месцы горада Снечкус. 31 снежня 1983 года быў уведзены ў эксплутацию першы блок Ігналінскай АЭС. У 1986 годзе былі завершаны работы па будаўніцтве другога энергаблока, аднак з-за Чарнобыльскай катастрофы было вырашана ўвесці другі блок у эксплуатацыю ў 1987 годзе. Таксама ў 1986 годзе на 60 працэнтаў было завершана будаўніцтва трэцяга энергаблока. Аднак пасля выбуху на Чарнобыльскай АЭС Савет Міністраў Літоўскай ССР звярнуўся да Савета Міністраў СССР з просьбай закансерваваць будаўніцтва трэцяга энергаблока, у выніку чаго ў 1989 годзе будаўніцтва трэцяга блока было адменена.

Пасля здабыцця Літвой незалежнасці, урадам Літвы было падпісана Пагадненне аб гранце ядзернай бяспекі, якое прадугледжвала ўступленне Літвы ў Еўрапейскі Саюз і НАТА пры ўмове закрыцця Ігналінскай АЭС. У выніку, першы энергаблок быў выведзены з эксплуатацыі ў 2004 годзе, а другі энергаблок — у 2009 годзе.

У 2012 годзе ўрадамі Літвы, Латвіі і Эстоніі было прынята рашэнне аб будаўніцтве на месцы закрытай Ігналінскай АЭС новай атамнай электрастанцыі — Вісагінаскай АЭС. У 2016 годзе было паведамлена аб прыпыненні работ над праектам Вісагінскай АЭС.

Катэгорыя:Атамныя электрастанцыі
Катэгорыя:Энергетыка Літвы
Катэгорыя:Вісагінаскае самакіраванне
Джэні Паланка

**Джэні Альтаграсія Паланка дэ Леон** (18 студзеня 1958 — 24 сакавіка 2020) — дамініканскі мадэльер. Паланка, чыя прафесійная кар’ера налічвае больш за 37 гадоў, была вядома вытворчасцю жаночага адзення , ювелірных вырабаў, плеценых сумак і іншых аксесуараў і ўключэннем дамініканскіх і карыбскіх культурных элементаў ў сваі калекцыі. Яе працы дэманстраваліся па ўсім Карыбскім басейне, у Злучаных Штатах і Еўропе, уключаючы Багамскія астравы, Нью-Ёрк, Парыж, Пуэрта-Рыка і Тыдзень моды ў Маямі.

## Біяграфія 
Паланка нарадзілася ў Санта-Дамінга, Дамініканская Рэспубліка, 18 студзеня 1958 года. У дзяцінстве яна пачала вырабляць адзенне і касцюмы для сваіх лялек Барбі. Паланка пазней стала распрацоўваць вопратку для сябе падчас навучання ў каледжы. Яна атрымала навуковую ступень у дызайне інтэр’еру ў  ў Санта-Дамінга. Паланка вучылася ў школе дызайну Парсанса ў Нью-Ёрку, дзе вывучала метады мадэлявання, драпіроўкі і пашыву, якія былі б уключаны ў яе прафесійныя калекцыі. Акрамя таго, Паланка таксама займалася творчым мастацтвам, у тым ліку харэаграфіяй і жывапісам, хоць асноўная ўвага ў яе творчасці надавалася мода.

Прафесійная кар’ера Джэні Паланка ў галіне моды і творчага мастацтва працягвалася больш за 37 гадоў. Яна часта ўключала ў сваю працу элементы дызайну, распаўсюджаныя ў Дамініканскай Рэспубліцы і навакольным рэгіёне, у тым ліку дэталізацыю, вырабленую з каралаў, рогу, перламутру і , сіняга пекталіту, знойдзенага толькі ў Дамініканскай Рэспубліцы. Паланка таксама была вядомая тым, што выкарыстоўвала ў сваіх мадэлях фірмовыя колеры, асабліва бурштынавы і белы. Яна выкарыстоўвала , які здабываюць ў яе роднай краіне, для вырабу гузікаў і ўпрыгажэнняў. Яе апошняя вясновая калекцыя 2020 года мела як пастэльныя, так і яркія колеры, а таксама кветкавыя малюнкі .

Паланка валодала некалькімі буцікамі ў Дамініканскай Рэспубліцы. Яна таксама дапамагала мастакам і новым дызайнерам у сваёй краіне, адкрыўшы краму дэкаратыўна-прыкладной творчасці пад назвай «Project».

4 сакавіка 2020 г. Паланка вярнулася ў Дамініканскую Рэспубліку пасля паездкі ў Мадрыд. Яна адчула сімптомы каранавіруса праз пяць дзён пасля вяртання з Іспаніі, і неўзабаве была змешчана на карантын пасля атрымання станоўчага выніку тэсту на COVID-19 . Паланка была шпіталізавана ў бальніцу Санта-Дамінга 18 сакавіка 2020 года з-за цяжкасцяў з дыханнем.

Джэні Паланка памерла ад ускладненняў COVID-19 у бальніцы ў Санта-Дамінга 24 сакавіка 2020 года ва ўзросце 62 гадоў. Паланка стала першым грамадскім дзеячам, які памёр ад пандэміі ў Дамініканскай Рэспубліцы, а таксама шостай ахвярай COVID-19 у краіне. Аб яе смерці паведаміў міністр аховы здароўя Дамініканы Рафаэль Санчэс Кардэнас.

Катэгорыя:Дызайнеры
Катэгорыя:Постаці Дамініканскай Рэспублікі
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19
Катэгорыя:Мадэльеры
Расказаў

**Расказаў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Сямёнавіч Расказаў (1912—1944)  — Герой Савецкага Саюза (1945).
* Канстанцін Іванавіч Расказаў (1907—1943) — Герой Савецкага Саюза (1944).
Верхнятошчыцкі сельсавет

**Верхнято́шчыцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Верхняя Тошчыца.

## Гісторыя 
Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Краснабярэжскага і Ніжнятошчыцкага сельсаветаў. 30 мая 1958 года ў склад Дунайкоўскага сельсавета перададзена вёска Дзедава. 11 красавіка 1960 года ў склад сельсавета з Ямніцкага сельсавета перададзены вёскі Дзедава і Хамічы, якія ў 1986 годзе перададзены ў склад Дунайкоўскага сельсавета. 23 снежня 2009 года цэнтр перанесены ў вёску Ніжняя Тошчыца, сельсавет перайменаваны ў Ніжнятошчыцкі.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 917 чалавек, з іх 96,7 % — беларусы, 2,4 % — рускія, 0,4 % — украінцы.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2009 годзе
Вячаслаў Міхайлавіч Шырокаў

**Вячаслаў Міхайлавіч Шыро́каў** (; ,  — ) — вучоны ў галіне гідралогіі, доктар геаграфічных навук (1973), прафесар (1975).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Ульянаўск (зараз у Расіі). У 1956 годзе скончыў Казанскі ўніверсітэт і працаваў у горадзе Тальяці, дзе ўзначальваў лабараторыю па вывучэнню берагоў і ложа вадасховішчаў Камсамольскай навукова-даследчай гідраметэаралагічнай абсерваторыі. У 1964 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Формирование подводного рельефа Куйбышевского водохранилища» і пачаў працаваць старэйшым навуковым супрацоўнікам, загадчыкам лабараторыяй гідралогіі вадасховішчаў у Сібірскім навукова-даследчым інстытуце энергетыкі Міністэрства энергетыкі СССР. Адначасова выкладаў у Іркуцкім дзяржаўным універсітэце і іншых навучальных установах Сібіры.
У 1972 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Формирование берегов и ложа крупных водохранилищ Сибири».

З 1974 года В. М. Шырокаў у Мінску, займае пасаду загадчыка створаным пад яго кіраўніцтвам аддзелам эксплуатацыі вадасховішчаў Цэнтральнага навукова-даследчага інстытута комплекснага выкарыстання прыродных рэсурсаў. З 1977 года прафесар кафедры агульнага земляробства геаграфічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковая дзейнасць В. М. Шырокава звязана з вывучэннем водных рэсурсаў, іх пераўтварэння, выкарыстання і аховы. Аўтар больш за 200 навуковых прац, у тым ліку падручнікаў і манаграфій. Пад яго кіраўніцтвам абаронены 12 кандыдацкіх дысертацый.

Сярод апублікаванага:
* Водохозяйственный баланс бассейна Днепра. — Мн., 1980. (разам з А. М. Пянькоўскім і В. М. Плужнікавым);
* Основы географического прогнозирования, учебное пособие для студентов географических факультетов университетов — Минск: Вышэйшая школа, 1985. (разам з В. М. Трафімавым і В. С. Аношка);
* Конструктивная география рек: основы преобразования и природопользования / В. М. Широков. — Минск: Университетское, 1985. — 188, [1] с. : ил. — 945 экз.;
* Формирование малых водохранилищ гидроэлектростанций / В. М. Широков, П. С. Лопух. — Москва: Энергоатомиздат, 1986. — 142, [2] с.: рис., табл.;
* Формирование берегов малых водохранилищ лесной зоны: монография / В. М. Широков, П. С. Лопух, В. Е. Левкович. — СПб.: Гидрометеоиздат, 1992. — 161 с. — ISBN 5-286-00629-9

У 1976—1991 гадах В. М. Шырокаў быў членам секцыі вадасховішчаў Навуковага савета «Комплекснае выкарыстанне і ахова водных рэсурсаў» Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхніцы Савета Міністраў СССР. Таксама быў навуковым рэдактарам шэрагу выданняў выдавецтва «Навука», намеснікам адказнага рэдактара часопіса «Вестник Белорусского университета имени В. И. Ленина. Серия 2».

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Широков, Вячеслав Михайлович (1929—1994) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* *Лопух П. С., Иванов Д. Л., Власов Б. В.* Вячеслав михайлович Широков: К 85-летию со дня рождения // Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Казанскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Гідролагі
Катэгорыя:Выкладчыкі Іркуцкага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Географы Беларусі
Катэгорыя:Географы СССР
Мацюшына (Вяземскі раён)

**Мацюшына** () — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вяземскага раёна (Смаленская вобласць)
Міхаіл Кузьміч Дзямешка

**Міхаіл Кузьміч Дзямешка** (, в. Вялічкаўцы, Ушацкі раён — ) — заслужаны будаўнік БССР (1965). Герой Сацыялістычнай Працы (1971).

## Біяграфія 
Працаваў муляром, у 1951—1973 гадах брыгадзір муляроў, майстар трэста Полацксельбуд.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы
* Заслужаны будаўнік БССР
* Ордэн Леніна
* Ордэн працоўнага Чырвонага Сцяга

## Літаратура 
* Дзямешка Міхаіл Кузьміч // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Ушацкага раёна / рэдкал. Г. К. Кісялёў [і інш.]. — Мн., 2003. — С. 518.
* Жарчанка, В. Зорка Героя / В. Жарчанка // Сцяг камунізму (Полацк). — 1971. — 22 мая.
* Стодольник, И. Звездная весна / И. Стодольник // Сельское строительство Белоруссии. — 1971. — № 6. — С. 12 — 13.
 

Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі