open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Суд Гарадоцкага раёна

**Суд Гарадоцкага раёна** — раённы суд агульнай юрысдыкцыі.

Суд складаецца з суддзяў, у тым ліку старшыні суда, якія прызначаюцца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь па прадстаўленні Старшыні Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь. Суддзі прызначаюцца на пасаду тэрмінам на пяць гадоў і могуць быць прызначаны на новы тэрмін ці бестэрмінова. Верхні ўзрост знаходжання на дзяржаўнай службе суддзяў — 65 гадоў.

Вышэйстаячым судом з’яўляецца Віцебскі абласны суд.

## Старшыні суда 
* Таццяна Мiхайлаўна Родзiна.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Суды Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Гарадка
Катэгорыя:Гарадоцкі раён
Грушаўка (жылы раён)

**Грушаўка** — мікрараён у Маскоўскім раёне горада Мінска вакол перпендыкулярнага перасячэння вуліц Грушаўскай і Шчорса (вул. Разінская, Дзекабрыстаў, Лермантаўская, Рамізніцкая і інш.).

На паўднёвым захадзе ад Грушаўкі месціцца Пятроўшчына, на паўночным захадзе — Мядзведжына, на паўночным усходзе — Пляшчанка, на ўсходзе — прадмесце Добрыя Мыслі.

Галоўныя вуліцы: Шчорса, Чыгуначная, Грушаўская, праспекты Дзяржынскага і Жукава.

Большая частка Грушаўкі забудавана прыватным сектарам, маюцца элітныя шматпавярховыя новабудоўлі, актыўна ўзводзяцца новыя дамы.

Тут паміж вуліцамі Парашутная, Папаніна і Дзекабрыстаў знаходзіцца Грушаўскі сквер.

У цэнтры мікрараёна размяшчаецца аднайменная станцыя метро «Грушаўка» — па Маскоўскай лініі паміж «Інстытутам культуры» і «Міхалова».

У Грушаўцы па 1-м завулку Акрэсціна, на рагу вуліцы Кулібіна і завулка Талаша знаходзіцца комплекс месцаў зняволення «Акрэсціна», які стаў сімвалам катаванняў пасля пратэстаў у Беларусі 2020 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мінск
Катэгорыя:Жылыя раёны Мінска
Тазіт

**«Тазі́т»** — паэма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна. Засталася няскончанай і была апублікавана пасля смерці аўтара.

## Стварэнне і публікацыя 
Паэма стваралася ў 1829 годзе ў сувязі са знаходжаннем Пушкіна на Каўказскіх водах: там ён спыняўся па шляху ў Эрзерум і на зваротным шляху (з 14 жніўня па 8 верасня), прычым цікавіўся побытам горцаў з племені адыге і іх галіны абадзехаў (адзехаў у «Тазіце»). Той жа матэрыял Пушкін выкарыстоўваў у «Падарожжы ў Арзрум», з якім перагукаюцца асобныя эпізоды паэмы.

Асобныя главы «Тазіта» Пушкін напісаў у канцы 1829 — пачатку 1830 гадоў побач з іншымі творамі пра Каўказ. Пазней ён закінуў працу над паэмай. Яе тэкст быў складзены Васілём Жукоўскім пасля смерці Пушкіна з чарнавых накідаў, якія ў некаторых выпадаках супярэчылі адзін аднаму.

Упершыню паэма была апублікавана ў часопісе «Современник» у 1837 годзе (том VII) пад назвай «Галуб» (Жукоўскі няверна прачытаў імя бацькі галоўнага героя).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1825 года
Ежы Пецярбурскі

**Ежы Пецярбурскі** (; 20 красавіка 1895, Варшава — 7 кастрычніка 1979, там жа) — польскі кампазітар яўрэйскага паходжання, адзін з найбольш вядомых аўтараў танга ў міжваеннай Польшчы.

## Біяграфія 
Паходзіў са знакамітых яўрэйскіх музыкаў Меладыстаў з Варшавы, якія адыгралі важную ролю ў развіцці польскай клезмерскай, эстраднай і джазавай музыкі. 

Фартэпіяна пачаў асвойваць у чатырохгадовым узросце. Да 1915 года вучыўся ў Варшаўскай кансерваторыі. З 1920 года — у Вене. Стаў вядомы дзякуючы супрацоўніцтву з варшаўскімі кабарэ і тэатрамі.

У 1936 годзе быў узнагароджаны Залатым Крыжам Заслугі.

Падчас Другой сусветнай вайны знаходзіўся на тэрыторыі СССР, адкуль разам з Арміяй Андэрса трапіў на Блізкі Усход. У Каіры вёў радыёперадачы для польскіх жаўнераў. У 1947–1967 гадах жыў і працаваў у Паўднёвай Амерыцы. 

У 1967 годзе вярнуўся ў Польшчу.

Памёр у Варшаве, пахаваны на Паванзкоўскіх могілках (сектар B-5-21/22).

## Творчасць 
Аўтар музыкі да шэрагу кінафільмаў, знятых да Другой сусветнай вайны, а таксама папулярных мелодый, сярод якіх найбольш вядомыя:
* *To ostatnia niedziela* («Гэта апошняя нядзеля») — песня, якая стала адной з самых вядомых у краінах былога СССР пад назвай «Стомленае сонца»;
* *Błękitna chusteczka* («Блакітная хустачка») — яшчэ адна вядомая ў СССР песня гэтага кампазітара пад назвай «Сіняя хустачка».
* *Tango Milonga* (таксама вядома як *Oh, Donna Clara*) — міжнародны хіт, перакладзены на шматлікія мовы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кампазітары Польшчы
Катэгорыя:Яўрэі ў Польшчы
Сезон 2024/2025 ЖБК «Мінск»

У сезоне 2024/2025 жаночы баскетбольны клуб «Мінск» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2024/2025 ( **2 месца**),
* Кубак Беларусі 2024 ( **Фіналіст**).

## Склад каманды 
*  Анастасія Бабак
*  Яна Барысевіч
*  Ксенія Вабішчэвіч
*  Кацярына Грэк (пераведзена з моладзевай каманды падчас сезона)
*  Кацярына Ерамеева (пераведзена з моладзевай каманды падчас сезона)
*  Анастасія Казакова
*  Уладзіслава Кушнер
*  Дыяна Ліндэрава (пераведзена з моладзевай каманды падчас сезона)
*  Аліса Ліскова (пераведзена з моладзевай каманды падчас сезона)
*  Яна Макуца (пакінула каманду падчас сезона)
*  Лізавета Пішчако
*  Кацярына Рабава (пакінула каманду падчас сезона)
*  Кейра Робінсан (пакінула каманду падчас сезона)
*  Ульяна Скіба
*  Алена Цітавец
*  Аляксандра Якубовіч

## Трэнеры каманды 
*  Андрэй Ваўлеў (галоўны трэнер, да снежня 2024 года)
*  Вольга Падабед (галоўны трэнер, са снежня 2024 года)
*  Сяргей Светнік
*  Таццяна Цырулёва
*  Павел Крывеня

## Гл. таксама 
* Сезон 2023/2024 ЖБК «Мінск»
* Сезон 2025/2026 ЖБК «Мінск»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com

 2024/2025
Мінск
Катэгорыя:2024 год у Мінску
Катэгорыя:2025 год у Мінску
Граф Нулін

**«Граф Ну́лін»** — кароткая жартоўная паэма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна, напісаная ўсяго за дзве раніцы 13 і 14 снежня 1825 года падчас ссылкі ў Міхайлаўскім. «Бываюць дзіўныя збліжэнні…» — абраніў паэт, даведаўшыся, што акурат на гэты час прыпаў выступ дзекабрыстаў на Сенацкай плошчы.

## Публікацыя 
Паэма надрукавана цалкам у «Северных цветах» за 1828 год і часткова (першыя 30 радкоў) у «Московском вестнике» ад лютага 1827 года. Мікалай І, які выклікаўся быць асабістым цэнзарам паэта, перадаў праз Бенкендорфа, што прачытаў паэму з задавальненнем, аднак пры друку загадаў замяніць два занадта смелыя радкі («Порою с барином шалит» і «Коснуться хочет одеяла»), што і было выканана. У снежні 1828 года «Граф Нулін» быў апублікаваны пад адной вокладкай з паэмай Баратынскага «Баль» пад агульнай назвай «Две повести в стихах».

Пасля публікацыі паэмы М. Надзеждзін папракаў яе аўтара ў «амаральнасці» і ў легкаважнасці зместу твора. Журналістаў, якія прызвычаіліся да «высокага штылю» паэзіі, збянтэжыла ўвядзенне ў яе празаізмаў — элементаў «пагарджанай прозы» (фанетычных, лексічных і сінтаксічных). Пушкін адгукнуўся на крытыку эпіграмамі «Мальчишка Фебу гимн поднёс», «Притча» і «Надеясь на моё презренье».

## Адыход ад рамантызму 
Паводле характарыстыкі Д. С. Мірскага, «Граф Нулін» — «бліскучы і дасціпны анекдот у вершах», напісаны ў той жа іранічнай, рэалістычнай манеры, што і «Яўген Анегін».

У савецкім пушкіназнаўстве «Граф Нулін» трактаваўся як першы скончаны рэалістычны твор Пушкіна. Разам з тым аўтар высмейвае «фламандской школы пёстрый сор». Пры напісанні гэтага лёгкага гумарыстычнага вадэвільнага тэкста ён адышоў ад рамантызму, які панаваў у тыя гады. Аповед падначалены задачы адлюстраваць побыт паноў сярэдняй рукі на фоне тыповых сярэднярускіх дэкарацый.

Стыль гэтай паэмы — практычна размоўны, мова надзвычай простая, якая часам парадыйна рэпрэзентуе ўзвышаную рамантычную лексіку. У цэлым стылявую спецыфіку можна ахарактарызаваць у рамках традыцыйнага для творчасці Пушкіна сярэдзіны 1820-х гадоў прыёму плаўнага пераходу ад высокапаэтычнага рамантычнага дыскурсу, творча абыгранага паэтам, да лёгкага і нязмушанага жартаўліва-іранічнага тону. Часам такі наватарскі для рускай літаратуры стылявы пераход ажыццяўляецца плаўна і рытмічна, а часам — хутка і нечакана, што стварае непаўторны настрой паэмы.

Паводле заўвагі С. М. Бондзі, у «Графе Нуліне» жартаўлівая трансфармацыя мовы і наўмысная легкадумнасць сюжэту з'яўляюцца самамэтай і самакаштоўнасцю, што можа быць успрынята як гульня з чытачом, у якой апошні паўстае як статусна роўны паэту.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1825 года
Узровень тэхналагічнай гатоўнасці

**Узровень тэхналагічнай гатоўнасці** (анг. Technology Readiness Level) ці **шкала TRL** — гэта метад ацэнкі ступені гатоўнасці тэхналогіі да ўкаранення і камерцыялізацыі. Шкала TRL складаецца з дзевяці ўзроўняў, пачынаючы ад базавых навуковых даследаванняў (TRL 1) да поўнасцю функцыянуючай ў рэальных умовах тэхналогіі (TRL 9).

## Гісторыя 
Канцэпцыя TRL была распрацавана ў 1970-х гадах у НАСА для ацэнкі гатоўнасці тэхналогій у касмічных праграмах. Пазней шкала была адаптаваная іншымі арганізацыямі, уключаючы Міністэрства абароны ЗША, Еўрапейскае касмічнае агенцтва (ESA) і Еўрапейскую камісію. У 2013 годзе Міжнародная арганізацыя па стандартызацыі (ISO) зацвердзіла стандарт ISO 16290:2013, які вызначае крытэрыі ацэнкі ўзроўняў TRL.

## Апісанне ўзроўняў TRL 
Кожны ўзровень TRL прадстаўляе сабой стадыю развіцця тэхналогіі:

* **TRL 1**: Апісанне асноўных прынцыпаў.
* **TRL 2**: Фарміраванне канцэпцыі або бачання прымянення тэхналогіі.
* **TRL 3**: Эксперыментальнае пацверджанне канцэпцыі.
* **TRL 4**: Лабараторная праверка асобных кампанентаў або макета.
* **TRL 5**: Выпрабаванне кампанентаў ва ўмовах, набліжаных да рэальных.
* **TRL 6**: Дэманстрацыя прататыпа або сістэмы ва ўмовах, блізкіх да эксплуатацыйных.
* **TRL 7**: Дэманстрацыя прататыпа ў рэальных умовах эксплуатацыі.
* **TRL 8**: Завяршэнне распрацоўкі і тэставанне сістэмы праз выпрабаванні.
* **TRL 9**: Паспяховая эксплуатацыя тэхналогіі ў рэальных умовах.

## Выкарыстанне 
Шкала TRL выкарыстоўваецца для ацэнкі рызык пры ўкараненні новых тэхналогій, планавання даследаванняў і распрацовак, а таксама пры прыняцці рашэнняў аб фінансаванні праектаў (напрыклад, у праектах Horizon EU). Яна знаходзіць прымяненне ў розных галінах, уключаючы аэракасмічную, абаронную, энергетычную і інфармацыйныя тэхналогіі.
----

## Крытыка і абмежаванні 
Нягледзячы на шырокае распаўсюджванне, шкала TRL падвяргаецца крытыцы за недастатковую ўвагу да аспектаў інтэграцыі тэхналогій у сістэмы і да вытворчай гатоўнасці. У адказ на гэта былі распрацаваны дадатковыя шкалы, такія як узроўні гатоўнасці вытворчасці (Manufacturing Readiness Levels, MRL) і ўзроўні гатоўнасці сістэмы (System Readiness Levels, SRL), якія дапамагаюць больш поўна ацаніць узровень гатоўнасці тэхналогіі.

## Зноскі 
## Гл. таксама 
* Трансфер тэхналогій

Катэгорыя:Тэхналогіі
Катэгорыя:Інавацыі
Катэгорыя:Вынаходніцтва
Катэгорыя:Трансфер тэхналогій
Вячаслаў Віктаравіч Грышчанка

**Вячаслаў Віктаравіч Грышчанка** (, , Аршанскі раён, Віцебская вобласць, Беларуская ССР, СССР) — беларускі дзяржаўны службовец, палкоўнік міліцыі. Старшыня Браслаўскага раённага выканаўчага камітэта з 2021 года.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію па спецыяльнасці «правазнаўства» і Акадэмію Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «кіраванне органамі ўнутраных спраў». Пачынаў участковым інспектарам у Аршанскім РАУС.

З 2011 па 2018 гады ён кіраваў аддзелам унутраных спраў Браслаўскага райвыканкама. З кастрычніка 2018 года намеснік начальніка міліцыі грамадскай бяспекі ўпраўлення ўнутраных спраў Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта.

9 снежня 2021 года на пазачарговай сесіі раённага Савета дэпутатаў выбраны старшынёй Браслаўскага раённага выканаўчага камітэта.

Выбіраўся дэпутатам Браслаўскага раённага Савета дэпутатаў 27-га і 28-га скліканняў.

## Узнагароды 
* Медаль «За бездакорную службу» (I, II і III ступеняў)
* Медаль «За адзнаку ў ахове грамадскага парадку»
* «Чалавек года Віцебшчыны-2020»

## Літаратура 
* Для кого труд – радость, для того жизнь – счастье // Віцьбічы = Витьбичи. — 2021. — 18 февраля. — С. V. — (Приложение: «Вечерний Витебск»).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Старшыні Браслаўскага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Дэпутаты Браслаўскага раённага Савета дэпутатаў 27-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Браслаўскага раённага Савета дэпутатаў 28-га склікання
Андрэй Уладзіміравіч Партноў

**Андрэй Уладзіміравіч Партноў** (; , , Варашылаўградская вобласць, Украінская ССР, СССР — , Пасуэла-дэ-Аларкон, аўтаномная супольнасць Мадрыд, Іспанія) — украінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, дарадца прэзідэнта Украіны Віктара Януковіча ў 2011—2014 гадах, быў намеснікам кіраўніка адміністрацыі прэзідэнта і займаўся пытаннямі судаўладкавання, да гэтага, з 2005 года па 2010 год, быў галоўным юрыстам каманды Юліі Цімашэнка.

Народны дэпутат Украіны з 2006 па 2010 гады. Член Савета Нацыянальнага банка Украіны ў 2010—2014 гадах.

21 мая 2025 года быў застрэлены ў Іспаніі: атрымаў чатыры агнястрэльныя раненні ў грудзі і адно ў галаву.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны V склікання
Катэгорыя:Народныя дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны VI склікання
Катэгорыя:Члены УА «Бацькаўшчына»
Катэгорыя:Тэлевядучыя Украіны
Катэгорыя:Адвакаты Украіны
Браты разбойнікі

**«Браты́ разбо́йнікі»** — паэма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна, заснаваная, паводле слоў аўтара, на рэальных падзеях. Адносіцца да ліку так званых паўднёвых паэм Пушкіна, куды ўваходзяць таксама «Каўказскі палоннік», «Бахчысарайскі фантан» і «Цыганы».

## Асноўныя звесткі 
Твор з'яўляўся часткай задуманай Пушкіным паэмы «Разбойнікі», знішчанай пісьменнікам. 11 чэрвеня 1823 года ён пісаў А. А. Бястужаву: «*Разбойнікаў я спаліў — і так і трэба. Адзін урывак ацалеў у руках Мікалая Раеўскага…*».

Падчас свайго знаходжання ў Екацярынаславе Пушкін стаў сведкам апісаных у паэме ўцёкаў з-пад варты двух разбойнікаў, ці, магчыма, пра здарэнне паэту распавялі на абедзе ў віцэ-губернатара Шэміёта. Цэнтральныя эпізоды паэмы — жыццё разбойнічай банды, лёс двух братоў, турма, прага вызвалення і ўцёкі з турмы.

## Экранізацыя 
«Яскравым прыкладам парадаксальнай канкурэнцыі ў нямым кіно служыць чатырохразовы зварот да паэмы Пушкіна «Браты-разбойнікі». Першая экранізацыя з Іванам Мазжухіным у ролі аднаго з братоў пастаўлена Васілём Ганчаровым яшчэ ў 1911 годзе. І нават не трапіла ў пракат. Можа быць, з гэтай прычыны і захавалася да нашых дзён. Версія Уладзіміра Крыўцова выйшла 18 верасня 1912 года і хутка канула ў Лету».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1822 года
Трансфер тэхналогій

**Трансфер тэхналогій** —  працэс перадачы навуковых ведаў, тэхналогій, вынаходніцтваў і іншых вынікаў даследаванняў ад адной арганізацыі да іншай з мэтай іх практычнага прымянення, камерцыялізацыі або сацыяльнага выкарыстання. Гэты працэс з'яўляецца ключавым элементам інавацыйнай дзейнасці і спрыяе развіццю эканомікі, павышэнню канкурэнтаздольнасці і ўмацаванню сувязяў паміж навукай і вытворчасцю.

## Формы трансферу тэхналогій 
Асноўныя формы трансферу тэхналогій уключаюць:

* ліцэнзаванне аб'ектаў інтэлектуальнай уласнасці;
* прадастаўленне ноу-хау;
* сумесныя даследаванні і распрацоўкі;
* стварэнне сумесных прадпрыемстваў;
* перадачу тэхналагічнай дакументацыі;
* працаўладкаванне спецыялістаў з неабходнымі кампетэнцыямі

Трансфер можа ажыццяўляцца як унутры краіны, так і на міжнародным узроўні, уключаючы супрацоўніцтва паміж універсітэтамі, навукова-даследчымі інстытутамі, прадпрыемствамі і інвестарамі.
----

### Трансфер тэхналогій у Беларусі 
У Беларусі асноўнымі афіцыйнымі ўдзельнікамі працэсу трансферу тэхналогій з'яўляюцца:

* **Рэспубліканскі цэнтр трансферу тэхналогій (РЦТТ)** — створаны ў 2003 годзе пры падтрымцы Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях, Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі і інш. Цэнтр каардынуе дзейнасць сеткі трансферу тэхналогій, якая ўключае рэгіянальныя і галіновыя офісы, а таксама замежных партнёраў у 23 краінах
* **Універсітэты і навукова-даследчыя інстытуты** — актыўна ўдзельнічаюць у распрацоўцы і перадачы тэхналогій, у тым ліку праз стварэнне стартапаў і ліцэнзаванне вынікаў даследаванняў.
* **Парк высокіх тэхналогій (ПВТ)** — агрэгатар для ІТ-кампаній, які спрыяе развіццю інавацый і трансферу тэхналогій у сферы інфармацыйных тэхналогій.

Паводле справаздач Еўрапейскай камісіі у Беларусі існуе развітая інфраструктура трансферу тэхналогій у дзяржаўным сектары, аднак у прыватным сектар праявы вельмі слабыя. Сярод перашкод адзначаюцца нізкі ўзровень інвестыцый у НДІ, складанасць бюракратычных працэдур і абмежаваная даступнасць фінансавых інструментаў. То бок для павышэння эффектыўнасці трансферу тэхналогій у Беларусі патрабуецца развіцце супрацоўніцтва паміж навукай і бізнесам, спроашчэнне бюракратычных працэдур, павелічэнне фінансавання і падтрымка прадпрымальніцкіх ініцыятыў.

## Значэнне трансферу тэхналогій 
Эфектыўны трансфер тэхналогій спрыяе:

* павышэнню канкурэнтаздольнасці прадпрыемстваў;
* стварэнню новых працоўных месцаў;
* паляпшэнню якасці жыцця насельніцтва;
* развіццю інавацыйнай эканомікі.

## Гл. таксама 
* Узровень тэхналагічнай гатоўнасці

## Зноскі 
Катэгорыя:Тэхналогіі
Катэгорыя:Інавацыі
Катэгорыя:Тэхніка
Тоні Гілрой

**Энтані Джозеф «Тоні» Гілрой** (; нар. 11 верасня 1956, Манхэтэн, Нью-Ёрк, Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі кінарэжысёр і сцэнарыст. Вядомы працай над серыяй фільмаў пра Джэйсана Борна: сцэнарыст першага, другога, трэцяга і чацвёртага фільмаў франшызы; над чацвёртым фільмам таксама працаваў у якасці рэжысёра. Намінант на прэмію «Оскар» за рэжысуру і сцэнарый фільма «Майкл Клейтан» з Джорджам Клуні ў галоўнай ролі. Таксама напісаў сцэнарый і зняў фільм «Нічога асабістага» з Джуліяй Робертс і Клайвам Оўэнам. З’яўляецца стваральнікам тэлесерыяла «Андар» у сусвеце «Зорных войнаў».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Кінарэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Незалежны дух»
Язерскі (паэма)

**«Язе́рскі»** — незавершаная паэма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна.

## Гісторыя стварэння 
Праз год пасля падрыхтоўкі да друку канчатковага тэксту «Яўгена Анегіна», з канца 1832 года і цягам першых месяцаў 1833 года, Пушкін быў ахоплены задумай новага вялікага твора — другога рамана ў вершах, стылістычна блізкага да першага і пісанага таксама анегінскай страфой (у чарнавіках Пушкін прама назваў яго «новым раманам»), але з істотна іншым, падкрэслена дэкласіраваным героем — дробным чыноўнікам (са старажытнага баярскага роду), які дэманстратыўна палемічна ўводзіўся ім у паэзію.

Упершыню як асобны твор раман увайшоў у вялікі савецкі акадэмічны збор сачыненняў Пушкіна (у раздзел паэм) пад рэдактарскай назвай паводле прозвішча героя (у рукапісе назвы не мае).

Задума засталася неажыццёўленай: прыкладна к сярэдзіне 1833 года былі перабелены толькі пятнаццаць пачатковых строф, якія, па сутнасці, былі толькі ўводзінамі. У чарнавіках захаваліся невялікія накіды працягу, у якіх Пушкін даводзіць да ведама чытачоў, што яго герой-чыноўнік «быў сачыніцель» (друкаваў свае артыкулы ў часопісе «Соревнователь просвещения и благотворения», які выходзіў у Пецярбургу з 1818 па 1825 год) і «каханак»: быў закаханы «ў Мяшчанскай па суседстве ў адну ліфляндачку», якая «адна з матуляю сваёй // Жыла ў дамку, які дастаўся // Па спадчыне нядаўна ёй // Ад дзядзькі Франца».

Накід заканчваецца радкамі: « Дзядзька той — // Але з мяшчанскім радаводам // Я скончу — буду пакрысе // Пісаць любоўныя прыгоды, // Пакуль ізноў не занясе». Аднак паэт зусім спыніў працу над сваёй задумай, каб праз некалькі месяцаў зусім па-новаму вярнуцца да яе ў «Медным конніку», які з'яўляецца блізкім да «Язерскага» ў сюжэтных адносінах і мае ў сабе шэраг радкоў з яго.

Зусім незадоўга да смерці, у ліпені — пачатку верасня 1836 года, Пушкін перапрацаваў частку строф «Язерскага» ў самастойны твор — «Родословную моего героя», апублікаваную ім у 3-м томе «Современника» з падзагалоўкам «Отрывок из сатирической поэмы».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1833 года
Ігнат Ігнатавіч Панкевіч (паэт)

**Ігнат Ігнатавіч Панкевіч** (20 сакавіка 1920, в. Навасёлкі, Бешанковіцкі раён — пасля 1986) — беларускі паэт, аўтар тэксту «Песні пра Мінск», якая стала афіцыйным гімнам беларускай сталіцы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Навасёлкі Бачэйкаўскага сельсавета Бешанковіцкага раёна. Пасля заканчэння школы ў 1939 годзе паступіў у Віцебскі педагагічны інстытут імя С. М. Кірава. У тым жа годзе быў прызваны ў Чырвоную армію.

Падчас Другой сусветнай вайны служыў на Далёкім Усходзе ў складзе 2-й Чырвонасцяжнай арміі Далёкаўсходняга фронту, якая знаходзілася ў Благавешчанску на беразе Амура. У 1945 годзе стаў курсантам Саратаўскага ваенна-палітычнага вучылішча. Дэмабілізаваўся ў канцы 1946 года, пасля чаго вярнуўся ў Беларусь і працаваў інструктарам райкама КПБ у Бешанковічах. Завочна скончыў факультэт рускай мовы і літаратуры Мінскага педагагічнага інстытута. 

Сярод іншых песень — «Приходи ко мне» (музыка Р. Пукста), «На субботней волне», «Весенняя песня», «Песня о вечном огне», «Приходи, любимый», «Вижу я средь вас героев», «Человек по городу идёт», «Счастливый путь», «Здравствуй, лето!» (музыка М. Наско).

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1920 годзе
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бешанковіцкім раёне
Любанская вуліца (Мінск)

**Любанская вуліца** — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска ў мікрараёне Сярова. Названа ў гонар г. Любань або князей Любанскіх. Архітэктура вуліцы складаецца пераважна з некалькіх жылых дамоў, пабудаваных з другой паловы 1950-х па пачатак 1970-х гг.
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Любанская вуліца на АТО.ВУ
* Любанская вуліца  ў базе Рhotobuildings

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Мінск)
Анджэла (паэма)

**«А́нджэла»** — паэма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна, скончаная 27 кастрычніка 1833 года і надрукаваная ў альманаху «Новоселье» (ч. 2), які выйшаў у свет у красавіку 1834 года. Напісана шасцістопным ямбам з вольнай рыфмоўкай (у дыялогах пераважае парная рыфмоўка, так званы александрыйскі верш).

## Гісторыя стварэння 
Па патрабаванні міністра Уварава з паэмы было выключана некалькі радкоў. І ў другім выданні, нягледзячы на энергічныя пратэсты Пушкіна, месцы гэтыя не былі ўзноўлены. Паэма спалучае арыгінальны аповед у духу даўніх італьянскіх хронік на сюжэт драмы Шэкспіра «Мера за меру» з даволі блізкім перакладам сцэн гэтай драмы. Першапачаткова Пушкін збіраўся перакласці драму Шэкспіра памерам арыгінала (белым 5-стопным ямбам), захаваўся пачатак перакладу. Цэнтральная ідэя (якая займала Пушкіна ў тыя гады) — перавага духу міласэрнасці над літарай закону.

## Крытыка 
Крытыка сустрэла паэму адмоўна, бачачы ў ёй прыкметы падзення таленту Пушкіна. На гэты конт Пушкін казаў Нашчокіну: «Нашы крытыкі не звярнулі ўвагі на гэтую п'есу і думаюць, што гэта адно са слабых маіх сачыненняў, у той час як нічога лепш я не напісаў».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1833 года
Валынскі летапіс

**«Валынскі летапіс»** — адна з дзвюх частак Галіцка-Валынскага летапіснага зводу (разам з «Летапісцам Данілы Галіцкага»), складзеная ў 1290-х гадах. Падзеі ў летапісе падаюцца ў храналагічным парадку, аднак без пагадовай структуры. Летапіс мае рэгіянальны характар і вылучаецца стрыманай, лаканічнай формай апавядання. Асобныя эпізоды адрозніваюцца мастацкай выразнасцю і эмацыянальнасцю, што робіць гэты твор адметным у гісторыі ўсходнеславянскага летапісання. 

Асноўная ўвага ў творы надаецца дзейнасці князя Васілька Раманавіча. Валынскі летапіс у значна меншай ступені, у параўнанні з «Летапісцам Данілы Галіцкага», закранае ваенныя справы галоўнага героя, робячы ацкэнт на ягоных дыпламатычных здольнасцях. Можна таксама адзначыць, што Валынскі летапіс закранае значна меншую колькасць міжнародных праблем, адлюстроўваючы пераважна ўнутранае жыццё двара князя.

Летапіс мае даволі простую структуру. Помнік складаецца з трох частак, прысвечаных, адпаведна, княжанню Васілька Раманавіча, яго сына Уладзіміра і пляменніка Мсціслава Данілавіча. Украінскі навукоўца М. Грушэўскі адзначаў, што летапіс быў створаны з некалькіх аб'яднаных пазнейшымі рэдактарамі частак.

Тэкст Валынскага летапісу ацалеў не цалкам: адсутнічаюць пачатак і канец твора. 

## Зноскі 
## Гл. таксама 
* Галіцка-Валынскі летапіс

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Старажытнаруская літаратура XIII стагоддзя
Катэгорыя:Летапісы
Катэгорыя:Галіцка-Валынскае княства
Сезон 2024/2025 «Гарызонта» Мінск

У сезоне 2024/2025 жаночы баскетбольны клуб «Гарызонт» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2024/2025 ( **1 месца**),
* Кубак Беларусі 2024 ( **Уладальнік**).

## Склад каманды 
*  Аліса Баршчэўская
*  Анастасія Верамеенка
*  Марта Галавач
*  Вікторыя Гаспер
*  Тэйлар Джонс (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Яніна Інкіна (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Алёна Карасевіч
*  Доніка Косбі (пакінула каманду падчас сезона)
*  Яна Лябедзіч
*  Алёна Прахарчук
*  Юлія Рыцікава
*  Ганна Сіліч
*  Алеся Талькоўская
*  Вольга Трыгрыбцава
*  Антуанэта Уолкер (прыйшла ў каманду падчас сезона)
*  Кацярына Ялчык
*  Яна Яхнавец

## Трэнеры каманды 
*  Наталля Трафімава (галоўны трэнер)
*  Марына Крэс
*  Аляксей Пынцікаў
*  Віталь Радзюк

## Гл. таксама 
* Сезон 2023/2024 «Гарызонт Мінск»
* Сезон 2025/2026 «Гарызонта» Мінск

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com
* «ГОРИЗОНТ» – ПОБЕДИТЕЛИ XXXIII BETERA-ЧЕМПИОНАТА БЕЛАРУСИ СЕЗОНА 2024-2025
* ГОРИЗОНТ – ОБЛАДАТЕЛЬ XXVIII BETERA-КУБКА РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ

2024-2025
Гарызонт Мінск
Катэгорыя:2024 год у Мінску
Катэгорыя:2025 год у Мінску
Сінагога ў Бабруйску (вуліца Дзяржынскага)

**Сінагога** **на вуліцы Дзяржынскага ў Бабруйску** — адна з некалькіх дзясяткаў сінагог, якія дзейнічалі ў горадзе Бабруйску Магілёўскай вобласці Беларусі. Будынак захаваўся да нашага часу, у ім размяшчаецца дзіцяча-юнацкі цэнтр.

## Гісторыя 
Сінагога была ўзведзена ў канцы XIX – пачатку XX ст. У савецкі час выкарыстоўвалася не па прызначэнні. У ёй размясцілі турму Міністэрства дзяржбяспекі, а пазней — дзіцяча-юнацкі цэнтр падарожжаў і краязнаўства «Бабраня».

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сінагогі Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Бабруйска
Катэгорыя:Бабруйск
Георгій Хіравоск

**Георгій Хіравоск** (, ) — візантыйскі граматык IX ст., аўтар трактата «Пра вобразы» (), у якім сістэматызаваў 27 рытарычна-стылістычных фігур, заснаваных на класічных прынцыпах антычнай паэтыкі. Твор перакладзены на стараславянскую мову і ўключаны ў Ізборнік Святаслава 1073 г. Хіравоск быў важнай фігурай для візантыйскай граматычнай традыцыі, яго працы выкарыстоўваліся ў адукацыі на працягу стагоддзяў. 

## Звесткі пра жыццё 
Згодна з некалькімі крыніцамі, Георгій Хіравоск быў дыяканам і  пры Канстанцінопальскім патрыярхаце. Хартафілакс (χαρτοφύλαξ) быў адной з найважнейшых службовых асоб у Канстанцінопальскім патрыярхаце; першапачаткова ён узначальваў архіўныя і канцылярскія ведамствы, а да X стагоддзя стаў галоўным памочнікам і прадстаўніком патрыярха. Пры жыцці за яго імем замацаваўся ўстойлівы эпітэт «граматык», што звязваецца з ягонай літаратурнай дзейнасцю. Апроч таго, меў ганаровы тытул «οἰκουµενικὸς διδάσκαλος» (дасл. «*усяленскі настаўнік*»), звязаны з яго дзейнасцю ў якасці настаўніка Бібліі ў Патрыяршай школе пры Святой Сафіі. Там Георгій Хіравоск выкладаў граматыку і філалогію.

## Літаратурная спадчына 
Літаратурная спадчына Георгія Хіравоска ўключае каментары да граматычных прац Феадосія Александрыйскага (IV—V стст.), Апалонія Дыскола (II ст.), Герадыяна і Дыянісія Фракійскага. Таксама з'яўляецца аўтарам арфаграфічнага трактата, у якім на матэрыяле Бібліі тлумачацца правілы скланення і спражэння; аўтар каментароў да кнігі Псальмаў. Вядомыя таксама педагагічныя працы Хіравоска, прысвечаныя прасодыям і націскам. Аўтарству Хіравоска прыпісваецца трактат *Περὶ τρόπων* (*Пра вобразы*), які існуе ў двух рэдакцыях — кароткай і пашыранай. Кароткая рэдакцыя, верагодна, аўтэнтычная і датуецца IX—X стагоддзямі, у той час як пашыраная — плён працы граматыкаў XII—XIII стагоддзяў. На сачыненні Георгія Хіравоска спасылаліся многія візантыйскія граматыкі.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Тэксты Георгія Хіравоска 

Катэгорыя:Візантыйскія вучоныя
Катэгорыя:Філолагі IX стагоддзя
Катэгорыя:Антычная рыторыка
Катэгорыя:Аўтары IX стагоддзя
YCT529

**YCT529** — першы ў свеце негарманальны мужчынскі кантрацэптыў, распрацаваны кампаніяй YourChoice Therapeutics. Прэпарат дзейнічае як селектыўны антаганіст рэцэптара рэтыноевай кіслаты (RAR-α), удзельнічаючага ў перадачы сігнала вітаміна А ў мужчынскім арганізме і адказным за сперматагенэз. Блакіруючы RAR-α, YCT529 прыводзіць да часовага бясплоддзя. То бок YCT529 перашкаджае развіццю сперматазоідаў, не ўплываючы на ​​іншыя фізіялагічныя працэсы, якія рэгулююцца вітамінам А.YCT-529 уяўляе сабой значны зрух у параўнанні з большасцю папярэдніх стратэгій мужчынскай кантрацэпцыі, якія ў значнай ступені абапіраліся на гарманальнае падаўленне сперматагенэзу з дапамогай тэстастэрону або камбінацый гармонаў, якія былі звязаны з непрыемнымі пабочнымі эфектамі (змены настрою, эрэктыльная дысфункцыя, страта мышачнай масы і інш).
## Распрацоўка 
YCT529 быў распрацаваны хімікам-медыкам Гундай Георг (Gunda Georg)  з Універсітэта Мінесоты. Праект атрымаў фінансаванне ад Нацыянальныга інстытутаў здароўя ЗША. У 2022 годзе YourChoice Therapeutics атрымала інвестыцыі ў памеры 15 мільёнаў долараў для распрацоўкі негарманальных кантрацэптыўных сродкаў.

## Даклінічныя даследаванні 
У даклінічных выпрабаваннях з удзелам самцоў мышэй YCT529 прадэманстраваў 99% эфектыўнасць у прадухіленні цяжарнасці, бясплоддзе назіралася пасля 4 тыдняў выкарыстання . Кантрацэптыўны эфект быў цалкам зваротным, фертыльнасць аднаўлялася на працягу чатырох-шасці тыдняў пасля спынення прыёму прэпарата. Падчас гэтых даследаванняў не назіралася ніякіх істотных пабочных эфектаў. Аналагічныя вынікі былі зафіксаваны ў выпрабаваннях на прыматах, дзе колькасць сперматазоідаў значна знізілася ужо пасля двух тыдняў прыёму прэпарата, а нармальная фертыльнасць даволі хутка аднаўлялася пасля зупынення прыему прэпарата.

## Клінічныя выпрабаванні 
Клінічнае выпрабаванне фазы 1 пачалося ў снежні 2023 года ў Вялікабрытаніі кампаніяй Quotient Sciences. Мэтай даследавання была ацэнка бяспекі, пераноснасці, фармакакінетыкі і фармакадынамікі аднаразовых пераральных доз YCT529 у 16 ​​здаровых мужчын-добраахвотнікаў. Папярэднія вынікі паказалі, што прэпарат добра пераносіцца без сур'ёзных пабочных эфектаў. Пасля завяршэння выпрабаванняў фазы 1, не гледзячы на тое, што вынікі не апублікаваны, пачаліся выпрабаванні фазы 2. Яны праводзяцца ў Новай Зеландыі з удзелам мужчын-валанцёраў, якія чакаюць вазэктоміі або не жадаюць мець дзяцей.

## Зноскі 
Катэгорыя:Кантрацэпцыя
Катэгорыя:Нараджальнасць
Ганна Васілеўна Аўдзеенка

**Ганна Васілеўна Аўдзеенка** (, , Гомельская акруга, Беларуская ССР) — беларуская савецкая спявачка. Заслужаная артыстка Беларускай ССР (1966).

## Біяграфія 
У 1952—1982 гадах салістка (нізкі альт) Дзяржаўнага народнага хору Беларускай ССР.

## Творчасць 
Тонка адчувала і перадавала стылявыя асаблівасці палескіх народных песень. Выступала ў складзе вакальнага актэта, у дуэце з М. Адамейка.

## Літаратура 
* 
* 
* Таленты Хойнікаўшчыны: Ганна Васільеўна Аўдзеенка // {Крыніцы/Памяць/Хойніцкі раён}} — С. 344—345.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі СССР
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі
Вадзім (паэма)

**«Вадзі́м»** — няскончаная паэма Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна. Захавалася толькі першая песня.

## Гісторыя стварэння 
У аснову твора пакладзена легендарнае паданне пра наўгародца Вадзіма, які ўзняў паўстанне супраць Рурыка.

З канца XVIII стагоддзя вобраз Вадзіма як абаронцы палітычнай свабоды быў папулярны ў літаратуры, асабліва пасля трагедыі Я. Б. Княжніна «Вадим Новгородский». Да гэтай тэмы таксама звяртаўся У. Ф. Раеўскі, сябар Пушкіна.

## Публікацыя 
Спачатку быў надрукаваны толькі ўрывак паэмы ў альманаху «Памятник отечественных муз» на 1827 год без ведама Пушкіна. Затым Пушкін надрукаваў большы ўрывак з паэмы ў «Московском вестнике» № XVII 1827 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Паэмы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1822 года
Сінагога ў Бабруйску (вуліца Чангарская)

**Сінагога на вуліцы Чангарскай у Бабруйску** — адна з некалькіх дзясяткаў сінагог, якія дзейнічалі ў горадзе Бабруйску Магілёўскай вобласці Беларусі. Да нашага часу захаваліся толькі закансерваваныя рэшткі будынку, дзе зараз месціцца музей пад адкрытым небам. 

## Гісторыя 
Сінагога была ўзведзены ў пачатку XX стагоддзя (паводле некаторых крыніц — на пачатку XIX стагоддзя). Збудавана з чырвонай цэглы.

Дзейнічала да 1932 года, потым была зачынена савецкімі ўладамі. Пазней тут размяшчаліся млын, склад і гараж мотаклуба. У 1969 годзе ў будынку быў пажар. Да нашых дзён захаваліся асобныя сцены. Частка акон са стрэльчатымі аркамі засталася, але некаторыя з іх былі закладзены.

У сярэдзіне 2010-х гадоў пачаліся працы па стварэнні тут музея пад адкрытым небам, прысвечанага яўрэйскаму жыццю ў Бабруйску. Адкрыццё «Яўрэйскага дворыка» тут адбылося ў жніўні 2019 года. У чэрвені 2022 года тут з'явіўся помнік ахвярам халакосту і ў гонар абнаўлення яўрэйскіх абшчын Беларусі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Сінагогі Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Бабруйска
Катэгорыя:Бабруйск
Міклаш Рожа

**Міклаш Рожа** (, ; 18 красавіка 1907, Будапешт — 27 ліпеня 1995, Лос-Анджэлес) — венгерска-амерыканскі кампазітар, вядомы як акадэмічнымі творамі, так і кінамузыкай.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кінакампазітары ЗША
Вера Ільінічна Гаўрылюк

**Вера Ільінічна Гаўрылюк** (, , Беластоцкі павет, Гродзенская губерня, Расійская імперыя — ) — майстар мастацкага саломапляцення; ініцыятар адраджэння традыцый мастацкай саломкі на Беларусі. Маці Таісы Агафоненка.

Працавала на Брэсцкай фабрыцы сувеніраў (з 1964 года). Заснавала там промысел па вырабе мастацкіх і ўжытковых рэчаў з саломкі. Для масавай вытворчасці стварыла шэраг узораў-эталонаў утылітарна-дэкаратыўных вырабаў у спалучэнні з чаротам, ніткамі, дрэвам, скурай (сурвэткі, сумкі, куфэркі і інш.), а таксама дробнай саламянай пластыкі сувенірнага і мастацкага характару (фігуркі людзей, птушак, жывёл, жанравыя сцэнкі і іншае). 

## Літаратура 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Саломапляценне
Русалка (драма)

**«Руса́лка»** — няскончаная п'еса Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна, якую ён пачаў у 1829 годзе і пакінуў без назвы. Упершыню апублікавана Васілём Жукоўскім ужо пасля смерці паэта ў часопісе «Современник» у 1837 годзе

## Крытыка 
С. М. Бондзі адносіць драму «Русалка» да пушкінскіх «маленькіх трагедый», ён аргументуе гэта так: «…тая ж паглыбленасць псіхалогіі, гэтак жа ўзяты ў аснову „сусветны вобраз“ русалкі, на тых жа функцыях уведзены фантастычны элемент, тыя ж песні, якія перапыняюць дзеянне і эмацыйна ўзбагачаюць яго (у „Русалцы“ асабліва шмат песень!), тая ж вытанчаная пры ўсім лаканізме распрацоўка асобных момантаў (сцэна развітання князя з дачкой млынара, сустрэча са звар'яцелым млынаром), тыя ж, нарэшце, памеры „Маленькай трагедыі“ ў напісанай частцы амаль скончанай драмы…».

Міфалогію твора С. М. Бондзі называе «арганічнай сферай таго, што адбываецца. Яна дазваляе паказаць незаўважныя для простага вока, але вельмі трывалыя сувязі з'яў, дазваяле ўбачыць заканамернасці жыцця, на якія чалавек не можа ўплываць, але, прыняўшы якія, ён можа ўліцца ў стыхію і жыцця, і кахання. Ашчаднае і ўважлівае стаўленне да свету міфалогіі, які Пушкін добра ведаў, ствараюць у драме карціну дзіўнай праўдзівасці і гарманічнасці».

Н. Я. Бяркоўскі заўважае, што фантастычны свет у Пушкіна «узрывае не рэчаіснасць наогул, як гэта бывае ў фальклоры, але сацыяльную гістарычную абмежаванасць рэчаіснасці».

## Крыніцы 
Катэгорыя:П'есы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Творы 1829 года
Папраўчая калонія № 17 (Шклоў)

**Папраўчая ўстанова «Папраўчая калонія № 17»** (**ПК № 17**) — папраўчая ўстанова ўпраўлення Дэпартамента выканання пакаранняў Міністэрства ўнутраных спраў па Магілёўскай вобласці. Размешчана на ўскраіне Шклова, насупраць былой вёскі Маладзёжная, дзе жывуць сем’і яе супрацоўнікаў.

## Гісторыя 
4 лютага 1980 года загадам міністра ўнутраных спраў Беларускай ССР было абвешчана аб рашэнні стварэння папраўча-працоўнай калоніі агульнага рэжыму ў Шклове з прысваеннем ёй наймення УЖ 15/17. Да снежня 1980 года былі пабудаваны інтэрнат для спецкантынгенту, адміністрацыйны будынак, лазнева-пральны камбінат, будынак санчасткі, сталовая.

Да 1985 года колькасць спецкантынгенту вырасла да 1220 чалавек.

У 2003 годзе прэзідэнт А. Лукашэнка асабіста наведаў ПК-17 і жорстка запатрабаваў разабрацца з сытуацыяй, якая прывяла да закрыцьця камбіната будаўнічых матэрыялаў.

У ПК-17 існуе шматпрофільная вытворчасць: ёсць швейны, абутковы, дрэваапрацоўчы, мэталаапрацоўчы цэхі.

## Палітзняволеныя ў калоніі 
Першы палітзняволены з’явіўся ў ПК-17 у 2006 годзе. У Шклове тады адбываў пакаранне грамадскі актывіст Мікалай Астрэйка, асуджаны ў справе «Партнэрства». Яго абвінавацілі ў дзейнасці ад імя незарэгістраванай арганізацыі.

Пасля падзей Плошчы-2010 у Шклоў трапілі палітык Мікалай Статкевіч, грамадскія актывісты Зміцер Дашкевіч, Мікалай Дзядок, Алег Гнедчык, Аляксандр Класкоўскі, Уладзімір Лобан, Дзмітрый Новік, Арцём Пракапенка.

Па стане на красавік 2024 года ў калоніі адбывае пакаранне 101 палітзняволены. Сярод іх юрыст, праваабаронца «Вясны» Уладзімір Лабковіч, прафсаюзны лідар Аляксандр Ярашук, адвакаты Віталь Брагінец і Аляксандр Данілевіч, журналісты Яўген Меркіс і Дзмітрый Лукша, аператар Павел Падабед, мастак Генадзь Драздоў, стваральнік Symbal.by Павел Белавус, лекар-трансплантолаг Аляксей Аляксейчык, бубнач Аляксей Санчук, студэнт Арцём Баярскі, фігурант справы Аўтуховіча Павел Разановіч, анархіст Акіхіра Гаеўскі-Ханада, ІТ-бізнэсовец Багдан Каравец.

### Смерці 
Паводле сведчанняў былых зняволеных, стаўленне да асуджаных па палітычных артыкулах у калоніі вельмі жорсткае: збіццё, прымус спяваць гімн двойчы на дзень і іншае.

21 мая 2021 года ў калоніі загінуў палітзняволены Вітольд Ашурак. Абставіны яго смерці невядомыя да гэтага часу. Паводле афіцыйнай версіі, ён нібыта памёр ад спынення сэрца, але родныя палітвязня перакананыя ў гвалтоўным характары смерці, бо цела памерлага сям’і аддалі са шматлікімі пашкоджаннямі, з забінтаванай галавой і шыяй.

## Іншыя вядомыя вязні 
* Ягор Рыбакоў — экс-старшыня Белтэлерадыёкампаніі.
* Уладзіслаў Казакевіч — беларускі злачынец, які ў кастрычніку 2016 здзейсніў напад у ГЦ «Еўропа» ў Мінску.

## Начальнікі 
* Сяргей Уладзіміравіч Ермаліцкі (2010—2015)
* Аляксандр Уладзіміравіч Карніенка (2019—2024)
* в.а. Аляксей Маскалёў (з 2024)

## Крыніцы 
17
Катэгорыя:Шклоўскі раён
Катэгорыя:Арганізацыі Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:1980 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1980 годзе
Бібліятэка БДСГА

**Бібліятэка Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі** — бібліятэка вышэйшай навучальнай установы ў горадзе Горкі Магілёўскай вобласці Беларусі, размешчаная ў гістарычным будынку па адрасе вул. Паркавая, 1, заснаваная ў 1840 годзе.

## Гісторыя 
Бібліятэка з'явілася ў 1840 годзе адначасова з адкрыццём у Горках земляробчай школы, якая ў 1848 годзе стала земляробчым інстытутам. Па даце заснавання лічыцца другой сельскагаспадарчай бібліятэкай у Расійскай імперыі і першай на тэрыторыі Беларусі.

Дзякуючы намаганням калектыву бібліятэкі пад кіраўніцтвам Новікава, да 1966 года ейны фонд зноў склаў больш за 600 тысяч кніг, а ў 1973 годзе — болей за мільён.

У чэрвені 2010 года ў Беларусь з Германіі вярнулася 500 кніг і часопісаў, выдадзеных у канцы ХIХ — пачатку ХХ ст. на лацінскай, нямецкай, французскай, рускай, беларускай і ўкраінскай мовах. Частка з якіх належала бібліятэцы горацкай акадэміі і была вывезена падчас вайны. Гэтыя каштоўнасці вярнуў Батанічны сад і Батанічны музей Берлін-Далем Свабоднага ўніверсітэта Берліна.

## Сучасны стан 
Бібліятэка БДСГА лічыцца адной з найбуйнейшых бібліятэк ВНУ Беларусі з фондам у болей чым 1,2 млн асобнікаў. У працы выкарыстоўваецца сістэма аўтаматызацыі бібліятэк ІРБІС–64. Электронны каталог бібліятэкі даступны па адрасе: http://library.baa.by(https://library.baa.by), у ім болей за 100 тыс. запісаў. Інстытуцыйны рэпазіторый знаходзіцца па адрасе: elib.baa.by, у ім болей за 1 000 поўных тэкстаў. Бібліятэка валодае ўнікальным фондам рэдкі і каштоўных выданняў у аб'ёме 19 782 асобнікаў.

## Будынак 
Будынак бібліятэкі размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы ансамбля Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі. Перабудаваны са Свята-Мікалаеўскай царквы ў 1930-я гады ў стылі канструктывізму. Цяпер уяўляе сабой двухпавярховы мураваны будынак складанай у плане формы. Плоскія сцены фасадаў члянёныя высокімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі без ліштваў.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыя Горак
Катэгорыя:Славутасці Горак
Катэгорыя:Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія
Катэгорыя:Бібліятэкі паводле алфавіта
Сінагога ў Бабруйску (вуліца Сацыялістычная)

**Сінагога ў Бабруйску па вуліцы Сацыялістычная, 34** — адна з некалькіх дзясяткаў сінагог, якія дзейнічалі ў горадзе Бабруйску Магілёўскай вобласці Беларусі. Не дзейнічае, але будынак захаваўся да нашага часу.

## Гісторыя 
Сінагога была пабудавана ў 1901 годзе. Савецкія ўлады адабралі яе ў вернікаў. У будынку размясцілі гарадскі клуб фізічнай культуры і спорту. Зараз там працуе школа айкідо.

Гэта сінагога месціцца побач з дзейнай Бабруйскай сінагогай.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Сінагогі Беларусі
Катэгорыя:Бабруйск
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Бабруйска
Сінагога ў Шклове

**Каменная Шклоўская сінагога** — адзін з рэдкіх помнікаў яўрэйскай архітэктуры XVII стагоддзя, які захаваўся ў Беларусі. Знаходзіцца ў горадзе Шклове Магілёўскай вобласці па вуліцы Дзікуна, 99.

## Гісторыя 
Сінагога была пабудавана ў Шклове ў канцы XVII — пачатку XVIII стагоддзя. У гэты час Шклоў лічыўся значным цэнтрам хасідызму і іўдаізму ў Беларусі і Літве.

Каменная сінагога ў Шклове была месцам малітвы, адукацыі, грамадскага жыцця і абмеркавання важных пытанняў.

Унутраная прастора складалася з вялікай малітоўнай залы з высокай столяй, жаночай галерэі і дапаможных памяшканняў.

Нягледзячы на значныя страты ў савецкі перыяд і пасляваенны час, будынак захаваў ключавыя рысы свайго гістарычнага аблічча.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Храмы паводле алфавіта
Катэгорыя:Сінагогі Беларусі
Катэгорыя:Шклоў
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Шклова
Воранаўскі раённы выканаўчы камітэт

**Воранаўскі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Гродзенскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Воранаўскаму раённаму Савету дэпутатаў у пытаннях, аднесеных да ягонай кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры Воранава ў будынку на вул. Савецкая, 34.

## Структура 
* Упраўленне справамі
* Упраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне
* Упраўленне сельскай гаспадаркі і харчавання
* Аддзел эканомікі
* Аддзел адукацыі
* Аддзел жыллёва-камунальнай гаспадаркі, архітэктуры і будаўніцтва
* Аддзел запісу актаў грамадзянскага стану
* Сектар ідэалагічнай работы і па справах моладзі
* Сектар культуры
* Аддзел арганізацыйна-кадравай работы
* Юрыдычны аддзел
* Аддзел землеўпарадкавання

## Старшыні 
* З 1 кастрычніка 2024 года — Васіль Мікалаевіч Шлык.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Воранаўскага раёна
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Воранаўскі раён
Ашмянскі раённы выканаўчы камітэт

**Ашмянскі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Гродзенскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Ашмянскаму раённаму Савету дэпутатаў у пытаннях, аднесеных да ягонай кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры Ашмянаў у будынку на вул. Савецкая, 103.

## Структура 
* Упраўленне сельскай гаспадаркі і харчавання;
* Аддзел землеўпарадкавання;
* Фінансавы аддзел;
* Аддзел унутраных спраў;
* Аддзел арганізацыйна-кадравай працы;
* Упраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне;
* Аддзел ідэалагічнай працы і па справах моладзі;
* Упраўленне адукацыі;
* Сектар спорту і турызму;
* Сектар культуры;
* Аддзел эканомікі;
* Упраўленне архітэктуры, будаўніцтва і жыллёва-камунальнай гаспадаркі;
* Упраўленне справамі
* Аддзел ЗАГС;
* Аддзел па юрыдычнай працы, зваротах грамадзян і юрыдычных асоб.

## Старшыні 
* З 28 снежня 2019 года — Уладзіслаў Уладзіміравіч Гершгорын.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Ашмянскі раён
Зэльвенскі раённы выканаўчы камітэт

**Зэльвенскі раённы выканаўчы камітэт** — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Гродзенскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Зэльвенскаму раённаму Савету дэпутатаў у пытаннях, аднесеных да ягонай кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры Зэльвы ў будынку на вул. 17 Верасня, 29.

## Структура 
* Фінансавы аддзел
* Аддзел унутраных спраў
* Аддзел арганізацыйна-кадравай работы
* Аддзел па юрыдычнай працы і зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб
* Упраўленне сельскай гаспадаркі і харчавання
* Аддзел землеўпарадкавання
* Аддзел эканомікі
* Упраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне
* Аддзел ідэалагічнай работы і па справах моладзі
* Аддзел адукацыі
* Сектар спорту і турызму
* Сектар культуры
* Упраўленне архітэктуры, будаўніцтва і жыллёва-камунальнай гаспадаркі
* Аддзел ЗАГС

## Старшыні 
* З сакавіка 2018 года — Дзяніс Аляксандравіч Альшэўскі

## Зноскі 
## Спасылкі 
* .

Катэгорыя:Арганізацыі Зэльвенскага раёна
Катэгорыя:Раённыя выканаўчыя камітэты Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Зэльвенскі раён
Наталля Георгіеўна Аверына

**Наталля Георгіеўна Аверына** (, , Узбекская ССР, СССР) — беларускі савецкі біёлаг. Доктар біялагічных навук (1991).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна (1966).

З 1961 года працавала ў Інстытуце фотабіяогіі АН Беларускай ССР. У 1974 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Исследование действия кинетина на биосинтез протохлорофиллида». У 1990 годзе абараніла доктарскую дысертацыю на тэму «Мембранная локализация и физико-химическая регуляция биосинтеза предшественников хлорофилла».

## Творчасць 
Навуковыя працы былі прысвечаны малекулярнай біяфізіцы і біяхіміі фотасінтэтычных мембран, біягенезе фотасінтэтычнага апарату і яго рэгуляцыі.

## Творы 
* Биосинтез тетрапирролов в растениях / Н. Г. Аверина, Е. Б. Яронская. — Минск: Беларуская навука, 2012. — 412, [1] с., [6] л. цв. ил.: ил., табл.
* Содержание веществ растительного происхождения в торфе естественных и восстанавливаемых болотных экосистем Беларуси / Н. В. Козел, В. А. Ракович, Н. Г. Аверина // Природопользование: сборник научных трудов / Национальная академия наук Беларуси, Государственное научное учреждение «Институт природопользования». — 2017. — Выпуск 31. — С. 86—93.
* Биогенез пигментного аппарата фотосинтеза / []; Академия наук Белорусской ССР, Институт фотобиологии. — Минск : Наука и техника, 1988. — 318, [1] с., [1] л. портр.: ил., табл.

## Літаратура 
* 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Біяхімікі Беларусі
Катэгорыя:Біяфізікі Беларусі