Плошча Перамен

**Плошча Перамен**, таксама вядомая як **двор перамен** і **плошча ды-джэяў перамен** — неафіцыйная назва двара ў Мінску на скрыжаванні вуліц Чарвякова, Кахоўскай і Сморгаўскага тракта. Утварылася ў жніўні 2020 года, падчас пратэстаў пасля шостых прэзідэнцкіх выбараў. Асноўнай часткай двара з’яўляецца дзіцячая пляцоўка, абсталяваная на сродкі жыхароў суседніх дамоў.

У сярэдзіне жніўня 2020 года на сцяне вентыляцыйнай будкі ў цэнтры двара невядомыя стварылі партрэты гукааператараў з Мінскага дзяржаўнага палаца дзяцей і моладзі Кірыла Галанава і Уладзіслава Сакалоўскага, якія незапланавана ўключылі запіс песні Віктара Цоя «Перемен!» на афіцыйным мерапрыемстве 6 жніўня 2020 года ў Кіеўскім скверы. Мурал з выявай гукааператараў, пачынаючы з сярэдзіны жніўня 2020 года, шмат разоў замалёўвалі супрацоўнікі камунальных службаў, а жыхары навакольных дамоў адмывалі або стваралі наноў. Пэўны час у верасні 2020 года над будкай вісела шыльда з надпісам «Площадь Перемен».

З канца жніўня да пачатку лістапада 2020 года жыхары суседніх дамоў запрашалі музыкаў на вечаровыя канцэрты, самаадукоўваліся на лекцыях і ўпрыгожвалі прастору нацыянальнай сімволікай. Збіццё працягвалі двое іншых невядомых, а пасля панеслі Бандарэнку за рукі і ногі ў мікрааўтобус, які адразу з’ехаў. Праз некаторы час у  была выклікана хуткая дапамога, якая забрала Бандарэнку непрытомным. Уначы зноў быў апаганены мурал, постаці дыджэяў замаляваныя зялёнай фарбай з выявамі чырвоных зорак, але праз цяжкі стан выратаваць мужчыну не ўдалося, ён памёр увечары 12 лістапада.

## Знішчэнне мемарыяла 
У нядзелю 15 лістапада дзясяткі тысяч чалавек выйшлі на марш памяці замучанага Рамана Бандарэнкі, запланавы маршрут пралягаў ад станцыі метро «Пушкінская» да «плошчы Перамен». Сілавікі не далі сфармавацца калонам, але людзі масава падыходзілі да народнага мемарыяла. Для разгону пратэстоўцаў у раёне «плошчы Перамен» была сцягнута вялікая колькасць сілавікоў, ужыты святлошумавыя гранаты, вадамёты. Рэшту людзей вакол мемарыяла ўзялі ў атачэнне, частку з іх затрымалі. Сотні чалавек схаваліся ў кватэрах і падвалах дамоў вакол плошчы Перамен, унікаючы арышту. Сілавікі зладзілі аблавы, затрымлівалі тых, хто не быў прапісаны там, правяралі аўто, што выязджалі з падземнага гаража. Ачапленне двара трымалася прыблізна 16 гадзін. Мемарыял быў цалкам вынішчаны, кветкі вывезены на могілкі за горад. Журналісткі «Белсата» Кацярына Андрэева і Дар’я Чульцова, якія вялі стрым з месца падзеі, былі арыштаваныя, а ў лютым 2021 года прыгавораныя да 2 гадоў зняволення.

Каталіцкі біскуп Юрый Касабуцкі асудзіў разбурэнне мемарыяла і арышты:

Прэс-сакратар Беларускай праваслаўнай царквы айцец Сяргей Лепін выказаўся яшчэ больш рэзка, назваўшы барацьбу з мемарыялам «сатанінскім патаптаннем знічоў і абразкоў».

На нарадзе 17 лістапада 2020 г. Аляксандр Лукашэнка заявіў, што «могілкі і мемарыялы — гэта псіхалагічнае ўздзеянне на насельніцтва», ён таксама зачытаў выказванні Касабуцкага і Лепіна і запатрабаваў, каб праваахоўныя органы далі ім ацэнку. Ужо 18 лістапада Генеральная пракуратура Беларусі абвясціла абодвум іерархам афіцыйныя папярэджанні аб недапушчальнасці парушэння закона, заявіўшы, што іх выказванні «распальваюць нянавісць да прадстаўнікоў органаў дзяржаўнай улады, у тым ліку праваахоўных органаў».

У ноч на 8 мая 2021 г. невядомыя аднавілі мурал «Дыджэяў перамен», аднак на ранку таго ж дня ён быў зафарбаваны. У чэрвені 2021 г. стала вядома, што 14 мая быў затрыманы Васіль Логвінаў, якога разам з іншымі грамадзянамі следчыя органы абвінавацілі ў стварэнні малюнка «Дыджэяў перамен» 7 мая. Паводле следства, ён здзейсніў злачынства, прадугледжанае ч. 2 арт. 339 Крымінальнага кодэкса РБ (хуліганства). Праваабарончыя арганізацыі лічаць В. Логвінава палітычным зняволеным і ў заяве ад 11 чэрвеня 2021 г. запатрабавалі яго вызвалення.

## Вобраз у мастацтве 
На аснове падзей на «Плошчы Перамен» створана аднайменная фотакніга. Збор сродкаў на яе выпуск здзяйснялі на пляцоўцы Kickstarter. Прэзентацыя адбылася 18 жніўня 2022 года ў Варшаве.

## Гл. таксама 
* Справа Сцяпана Латыпава
* Справа «0 праміле»
* Справа журналістаў Белсата

Катэгорыя:Тапонімы
Катэгорыя:Вуліца Чарвякова (Мінск)
Катэгорыя:Кахоўская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Сморгаўскі тракт
Катэгорыя:Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)
Катэгорыя:2020 год у Мінску