Артур Саліван

**Сэр Артур Сеймур Саліван** (13 мая 1842 г.&nbsp;— 22 лістапада 1900 г.) — англійскі кампазітар. Найбольш вядомы сваімі 14 сумеснымі камічнымі операмі з драматургам У. С. Гілбертам. Сярод яго твораў 24 оперы, 11 буйных аркестравых твораў, дзесяць харавых твораў і араторый, два балеты, музыка да некалькіх п'ес, а таксама шматлікія царкоўныя творы, песні, фартэпіянныя і камерныя творы.

Сын ваеннага капельмайстра, Саліван напісаў свой першы гімн ва ўзросце васьмі гадоў, а пазней быў салістам у хоры хлопчыкаў Каралеўскай капэлы Вялікабрытаніі. У 1856 годзе, ва ўзросце 14 гадоў, ён атрымаў першую стыпендыю Мендэльсона ад Каралеўскай акадэміі музыкі, што дазволіла яму вучыцца ў акадэміі, а затым у Лейпцыгскай кансерваторыі ў Германіі. Яго дыпломны твор, музыка да п'есы Шэкспіра «*Бура»* (1861), быў сустрэты з вялікім поспехам на прэм'еры ў Лондане. Сярод яго ранніх буйных твораў былі балет *«Зачараваны Іль»* (1864), сімфонія, канцэрт для віяланчэлі (абодва 1866 года) і *ўверцюра да балю* (1870). Каб дапоўніць прыбытак ад канцэртных твораў, ён пісаў гімны, балады і іншыя лёгкія творы, а таксама працаваў арганістам у царкве і настаўнікам музыкі.

У 1866 годзе Саліван напісаў аднаактовую камічную оперу «*Кокс і Бокс»*, якая дагэтуль шырока выконваецца. Сваю першую сумесную з У. С. Гілбертам оперу «*Тэспіс»* ён напісаў разам  у 1871 годзе. Праз чатыры гады антрэпрэнёр Рычард Д'Ойлі Карт наняў Гілберта і Салівана для стварэння аднаактовага твора *«Суд прысяжных»* (1875). Яго касавы поспех прывёў да серыі з дванаццаці паўнафарматных камічных опер, пастаўленых гэтымі суаўтарамі. Пасля незвычайнага поспеху *«HMS Pinafore»* (1878) і *«Піратаў Пензанса»* (1879) Карт выкарыстаў прыбытак ад партнёрства на будаўніцтва тэатра «Савой» у 1881 годзе, і іх сумесныя творы сталі вядомыя як «Савойскія оперы» . Сярод найбольш вядомых з пазнейшых опер — *«Мікада»* (1885) і *«Гандольеры»* (1889). Гілберт разышоўся з Саліванам і Картам у 1890 годзе пасля сваркі з-за выдаткаў у «Савоі». Яны зноў аб'ядналіся ў 1890-х гадах для стварэння яшчэ дзвюх опер, але тыя не дасягнулі папулярнасці іх папярэдніх твораў.

Сярод рэдкіх сур'ёзных твораў Салівана ў 1880-х гадах былі дзве кантаты: *«Мучанік Антыёхіі»* (1880) і *«Залатая легенда»* (1886), яго самы папулярны харавы твор. Ён таксама пісаў музыку да пастановак некалькіх п'ес Шэкспіра ў Вест-Эндзе, а таксама займаў пасады дырыжора і акадэміка. Адзіная вялікая опера Салівана *«Айвенга»*, хоць і першапачаткова мела поспех у 1891 годзе, рэдка ставілася паздней. У апошняе дзесяцігоддзе свайго жыцця Саліван працягваў пісаць камічныя оперы з рознымі лібрэтыстамі і напісаў іншыя буйныя і другарадныя творы. Ён памёр ва ўзросце 58 гадоў. Ён лічыцца адным з лепшых кампазітараў Вялікабрытаніі. Яго стыль камічнай оперы паслужыў узорам для наступных пакаленняў кампазітараў музычнага тэатра, і яго музыка дагэтуль часта выконваецца, запісваецца і парадзіруецца.
 

 (1888), Нацыянальная партрэтная галерэя, Лондан]]

## Зноскі 
## Дадатковае чытанне 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
### Агульныя 
* Пашыраны спіс спасылак на працы і матэрыялы Салівана, архіў Гілберта і Салівана
* Таварыства сэра Артура Салівана
* Падрабязны артыкул пра Салівана 1879 года
* «Іншы бок Салівана», лекцыя Робіна Уілсана, 2008 г.

### Музыка 
* 

* Sullivan manuscript scores at The Morgan Library
*  ў праекце "Гутэнберг"

Катэгорыя:Выпускнікі Лейпцыгскай вышэйшай школы музыкі і тэатра
Катэгорыя:Кампазітары аперэт
Катэгорыя:Рыцары-бакалаўры
Катэгорыя:Памерлі ў 1900 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1842 годзе
Катэгорыя:Кампазітары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Кампазітары XIX стагоддзя