Ордэн «За заслугі перад Айчынай»

**Ордэн «За заслугі перад Айчынай»** — дзяржаўная ўзнагарода Расійскай Федэрацыі.

Прызначаны для ўзнагароджання грамадзян за асабліва выдатныя заслугі, звязаныя з умацаваннем расійскай дзяржаўнасці, сацыяльна-эканамічным развіццём краіны, навукова-даследчай дзейнасцю, развіццём культуры і мастацтва, выбітнымі спартыўнымі дасягненнямі, умацаваннем міру, дружбы і супрацоўніцтва паміж народамі, за значны ўклад ва ўмацаванне абараназдольнасці краіны.

Дэвіз ордэна *«Карысць, гонар і слава»* паўтарае дэвіз імператарскага ордэна Святога Уладзіміра.

Ордэн «За заслугі перад Айчынай» заснаваны 2 сакавіка 1994 года Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі № 442.

З 1994 года і да ўстановы ордэна святога апостала Андрэя Першазванага ў 1998 годзе (Указ Прэзідэнта РФ № 757 ад 1 ліпеня 1998 года) ордэн «За заслугі перад Айчынай» з’яўляўся вышэйшай дзяржаўнай узнагародай Расійскай Федэрацыі.

7 верасня 2010 года быў выдадзены Указ прэзідэнта РФ № 1099 «АБ мерах па ўдасканаленні дзяржаўнай узнагароднай сістэмы Расійскай Федэрацыі». У шырокі дакумент былі ўключаныя палажэнне аб дзяржаўных узнагародах краіны, парадак іх уручэння, захоўвання, атрымання ў спадчыну і ўстаноўлены парадак нашэння знакаў адрознення. У Статут і апісанне ордэна «За заслугі перад Айчынай» таксама былі ўнесены змяненні і дапаўненні.

## Рэгаліі ордэна 
## Статут ордэна 
 і Сяргей Лаўроў на ўзнагароджанні Ордэнам «За заслугі перад Айчынай»]]
 і ўзнагароджаны ордэнам ІІІ ступені — генеральны дырэктар Першага канала Канстанцін Эрнст, 21 лютага 2011 года]]
1. Ордэнам «За заслугі перад Айчынай» узнагароджваюцца грамадзяне за асабліва выбітныя заслугі, звязаныя з умацаваннем расійскай дзяржаўнасці, сацыяльна-эканамічным развіццём краіны, навукова-даследчай дзейнасцю, развіццём культуры і мастацтва, выбітнымі спартыўнымі дасягненнямі, умацаваннем міру, дружбы і супрацоўніцтва паміж народамі, за значны ўклад ва ўмацаванне абараназдольнасці краіны.

2. Ордэн «За заслугі перад Айчынай» мае чатыры ступені:

* ордэн «За заслугі перад Айчынай» I ступені;
* ордэн «За заслугі перад Айчынай» II ступені;
* ордэн «За заслугі перад Айчынай» III ступені;
* ордэн «За заслугі перад Айчынай» IV ступені.

Вышэйшай ступенню ордэна «За заслугі перад Айчынай» з’яўляецца I ступень.

3. Ордэн «За заслугі перад Айчынай» I і II ступені мае знак і зорку, III і IV ступені — толькі знак.

4. Узнагароджанне ордэнам «За заслугі перад Айчынай» ажыццяўляецца паслядоўна, ад ніжэйшай ступені да вышэйшай.

Асобы, якія прадстаўляюцца да ордэна «За заслугі перад Айчынай» IV ступені, як правіла, павінны быць узнагароджаны медалём ордэна «За заслугі перад Айчынай» I і II ступені.

За асабліва выбітныя заслугі перад дзяржавай ордэнам «За заслугі перад Айчынай» IV ступені без узнагароджання медалём ордэна «За заслугі перад Айчынай» I і II ступені могуць быць узнагароджаны асобы, нанараваныя звання Героя Расійскай Федэрацыі, Героя Працы Расійскай Федэрацыі, Героя Савецкага Саюза або Героя Сацыялістычнай Працы, а таксама асобы, якія ўзнагароджаны ордэнамі Святога Георгія, Аляксандра Неўскага, Суворава, Ушакова або якім прысвоена ганаровае званне Расійскай Федэрацыі катэгорыі «народны».

У выключных выпадках прэзідэнт Расійскай Федэрацыі можа прыняць рашэнне аб узнагароджанні ордэнам «За заслугі перад Айчынай» асобы, раней не ўзнагароджанай дзяржаўнай узнагародай Расійскай Федэрацыі.

5. Вайскоўцы за адрозненні ў баявых дзеяннях узнагароджваюцца ордэнам «За заслугі перад Айчынай» з мячамі.

51. Узнагароджанне ордэнам «За заслугі перад Айчынай» з мячамі можа быць здзейснена пасмяротна.

6. Узнагароджанне ордэнам «За заслугі перад Айчынай» I і II ступені адбываецца, як правіла, два разы на год і прымеркавана да святкавання Дня Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі (12 снежня) і Дня Расіі (12 чэрвеня).

7. Знак ордэна «За заслугі перад Айчынай» I ступені носіцца на плечавай стужцы, якая праходзіць праз правае плячо.

Зоркі ордэна «За заслугі перад Айчынай» I і II ступені носяцца на левым баку грудзей і размяшчаюцца ніжэй ордэнаў, якія носяць на калодках, і пры наяўнасці ва ўзнагароджанага зоркі ордэна Святога Георгія — пад ёй.

Пры наяўнасці ва ўзнагароджанага ордэна «За заслугі перад Айчынай» I і II ступені носіцца толькі зорка ордэна «За заслугі перад Айчынай» I ступені.

Знакі ордэна «За заслугі перад Айчынай» II і III ступені носяцца на шыйнай стужцы.

Знак ордэна «За заслугі перад Айчынай» IV ступені носіцца на калодцы на левым баку грудзей і размяшчаецца пасля знака ордэна Святога Георгія IV ступені.

Пры наяўнасці ва ўзнагароджанага некалькіх ступеняў ордэна «За заслугі перад Айчынай» носіцца толькі знак ордэна вышэйшай ступені, за выключэннем знакаў ордэна з мячамі.

Пры ўзнагароджанні ордэнам «За заслугі перад Айчынай» медалі дадзенага ордэна не носяцца, за выключэннем медаля ордэна «За заслугі перад Айчынай» з мячамі.

8. Для асаблівых выпадкаў і магчымага паўсядзённага нашэння прадугледжваецца нашэнне мініяцюрнай копіі знака ордэна «За заслугі перад Айчынай» IV ступені.

Пры нашэнні мініяцюрнай копіі знака ордэна «За заслугі перад Айчынай» IV ступені яна размяшчаецца пасля мініяцюрнай копіі знака ордэна Святога Георгія IV ступені.

9. Пры нашэнні на форменнай вопратцы стужкі ордэна «За заслугі перад Айчынай» на планцы яна размяшчаецца пасля стужкі ордэна Святога Георгія. Пры гэтым носіцца толькі стужка, якая адпавядае вышэйшай ступені гэтага ордэна, які ёсць ва ўзнагароджанага.

10. Пры нашэнні на цывільным касцюме стужкі ордэна «За заслугі перад Айчынай» у выглядзе разеткі яна размяшчаецца на левым баку грудзей. Пры гэтым носіцца толькі стужка, якая адпавядае вышэйшай ступені гэтага ордэна, які ёсць ва ўзнагароджанага.

## Статыстыка ўзнагароджанняў 
Па стане на снежань 2021 года здейснена ўзнагароджанняў:

* поўныя кавалеры — 74
* ордэнам I ступені —110
* ордэнам ІІ ступені — больш за 280
* ордэнам III ступені — больш за 670
* ордэнам ІV ступені — больш за 3000

## Кавалеры 
Першым кавалерам ордэна (II ступені) стаў Міхаіл Калашнікаў, першым кавалерам ордэна I ступені — Жак Шырак

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Гл. таксама 
* Сімвалы прэзідэнта Расіі


Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі