Узброеныя сутыкненні ў Тавушы (2020)

**Узброеныя сутыкненні ў Тавушы** паміж сілавікамі Арменіі і Азербайджана пачаліся 12 ліпеня 2020 года і працягваліся да канца месяца. Падзеі з’яўляюцца часткай шматгадовай пагранічнай спрэчкі і міжэтнічнага канфлікту ў Карабаху.

## Сутыкненні 
Першы інцыдэнт адбыўся каля 12 гадзін 12 ліпеня па мясцовым часе. У прэс-службе Мінабароны Азербайджана расказалі, што ваенныя Арменіі груба парушылі рэжым спынення агню, калі пачалі абстрэл. Прычым у ведамстве ўдакладнілі, што абстрэл вёўся з артылерыйскіх установак. У сваю чаргу ў Facebook Мінабароны Арменіі напісала, што ваенныя супрацьлеглага боку паспрабавалі захапіць пагранпункт, а да гэтага хацелі парушаць мяжу, праехаўшы на машыне.

Перастрэлкі працягваліся да наступнага дня. Па даных Арменіі, яны ішлі кожныя 15—25 хвілін з выкарыстаннем артылерыі рознага калібра, прычым баявыя дзеянні адбываліся ў небяспечнай блізкасці ад мірных вёсак, а зацішша наступіла толькі на дзве гадзіны з 03:30. Баку заяўляў, што армянскія ваенныя вялі агонь па мірным сялу Агдам Тавузскага раёна. Гэтую інфармацыю абвергла прэс-сакратар міністэрства абароны Арменіі Шушан Сцепанян, якая заявіла, што Армянскія УС падвергнулі абстрэлу інжынерную інфраструктуру і тэхнічныя сродкі арміі Азербайджана.

Раніцай азербайджанская артылерыя абстраляла базу праціўніка. Пазней абодва бакі абвінавацілі адзін аднаго ў абстрэлах мірных паселішчаў.

Баі працягваліся і 14 ліпеня. Армянскі бок паведамляў, што праціўнік выкарыстоўваў рэактыўныя сістэмы залпавага агню, танкі і дроны. Па паведамленні МА Арменіі позна ўвечары СПА Арменіі збілі два ўдарныя БПЛА Азербайджана, якія ўпалі на нейтральнай тэрыторыі. Ноч з 14 на 15 ліпеня прайшла адносна спакойна, артылерыя не ўжывалася.

Раніцай 15 ліпеня Міністэрства абароны Азербайджана заявіла, што адна даўгачасная агнявая кропка узброеных сіл Арменіі, што абстрэльвала пазіцыі азербайджанскіх падраздзяленняў і населеныя пункты ў напрамку Тавузскага раёна.

Днём Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла, што ў выніку карных мер, прадпрынятых у дачыненні да праціўніка, дакладным агнём азербайджанскіх падраздзяленняў быў знішчаны палявы пункт кіравання аднаго з падраздзяленняў узброеных сіл Арменіі. Знішчальнікі Су-30СМ ВПС Арменіі былі паднятыя ў паветра для патрулявання паветраных межаў Арменіі пасля з’яўлення турэцкіх беспілотнікаў на межах з Арменіяй.

У ноч з 15-га на 16-га , як паведамляў Ераван, армянскія ваенныя падчас жорсткага бою перашкодзілі азербайджанскай арміі ажыцявіць дыверсію на сваёй тэрыторыі.

16 ліпеня армянскі бок дазволіў азербайджанскаму камандаванню эвакуіраваць цела іх загінулых салдат з нейтральнай зоны на мяжы, паведаміла прэс-сакратар Мінабароны Шушан Сцепанян. Таксама былі апублікаваныя фота і відэа, на якіх, па паведамленнях армянскага боку, відаць, як азербайджанскія вайскоўцы забіраюць з тэрыторыі цела сваіх таварышаў па службе. Мяркуючы па матэрыялах, азербайджанскія ваенныя, як пісалі армянскія СМІ, вынеслі, як мінімум, 8 загінулых. Прадстаўнік Мінабароны Азербайджана абверг словы армянскага боку, заявіўшы, што на тэрыторыі Арменіі няма загінулых або параненых вайскоўцаў азербайджанскай арміі

Разам з тым, баі працягваліся. У той жа дзень МА Азербайджана паведамляла, што падчас бою іх байцы знішчылі 20 салдат, 1 дрон і сродак РЭБ варожага боку.

17 ліпеня армянскі бок заявіў, што ўначы азербайджанскія сілы парушылі рэжым спынення агню 120 раз, але агонь вёўся выключна са стралковай зброі, без ужывання цяжкага ўзбраення.

Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла, што падраздзяленні ўзброеных сіл Арменіі на працягу сутак парушылі рэжым спынення агню ў розных напрамках фронту 97 разоў. У прыватнасці, з тэрыторыі Чамбаракскага раёна Арменіі, падвергнуліся абстрэлу пазіцыі азербайджанскай арміі ў сёлах Агдам, Мунджуглу і на безыменных вышынях на тэрыторыі Тавузскага раёна, у вёсцы Заманлы і на безыменных вышынях на тэрыторыі Кедабекскага раёна.

Днём армянскі бок распаўсюдзіў фатаграфію ўдарнага БПЛА УС Азербайджана SkyStriker, вырабленага ў Ізраілі, які перахапілі армянскія УС з дапамогай сродкаў РЭБ, да нанясення ім удару.

Раніцай 18 ліпеня Армія абароны Нагорна-Карабахскай Рэспублікі апублікавала фатаграфію, якая паказвае, як паведаміла прэс-службы, збіты азербайджанская беспілотнік Orbiter-3, які пралятаў над тэрыторыяй непрызнанай НКР.

Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла, што падраздзяленні ўзброеных сіл Арменіі, выкарыстоўваючы буйнакаліберныя кулямёты і снайперскія вінтоўкі, на працягу сутак парушылі рэжым спынення агню ў розных напрамках фронту 53 разы. У прыватнасці, з пазіцый, размешчаных у вёсцы Масесгех Бердскага раёна і на безыменных вышынях на тэрыторыі Чамбаракскага раёна Арменіі, падвергнуліся абстрэлу пазіцыі азербайджанскай арміі ў сяле Агдам Тавузскага раёна, у вёсцы Геялі і на безыменных вышынях на тэрыторыі Кедабекскага раёна. Агнём у адказ праціўнік быў падаўлены, азербайджанскія падраздзяленні цалкам кантралююць аператыўнае становішча.

19 ліпеня міністэрства абароны Азербайджана выступіла з заявай, у якой паведамлялася, што «воінскія часці Узброеных сіл Арменіі парушалі рэжым спынення агню 70 разоў на працягу дня ў розных напрамках фронту, выкарыстоўваючы буйнакаліберныя кулямёты і снайперскія вінтоўкі».

21 ліпеня Баку выступіў з заявай, у якой паведамлялася, што «воінскія часці Узброеных сіл Арменіі парушалі рэжым спынення агню 60 разоў на працягу дня ў розных напрамках фронту, выкарыстоўваючы буйнакаліберныя кулямёты і снайперскія вінтоўкі». Начальнік прэс-службы міністэрства абароны палкоўнік Вагіф Даргяхлы паведаміў, што ворагі парушылі рэжым спынення агню і ў выніку прынятых прэвентыўных мер двое армянскіх ваеннаслужачых былі цяжка паранены.

Раніцай наступнага дня прэс-сакратар мінабароны Арменіі Шушан Сцепанян заявіў, што ўначы азербайджанскія сілы паспрабавалі захапіць пост, але былі адкінутыя агнём армянскіх сіл, нясучы значныя страты. Паведамляецца, што ў армянскага боку страт і параненых няма. Таксама было дададзена, што некаторыя азербайджанскія вайскоўцы засталіся адрэзаныя ад асноўнай часткі войскаў і апынуліся ў блакадзе. Кіраўнік прэс-службы Міністэрства абароны Азербайджана палкоўнік Вагіф Даргяхлы назваў гэтую заяву армянскага боку выдумкай і дэзінфармацыяй. Паводле яго слоў ніякай атакі ў тым напрамку з боку Азербайджана не было. Даргяхлы абверг таксама наяўнасць у азербайджанскага боку страт, заўважыўшы, пры гэтым, што з боку Арменіі назіралася паніка сярод армянскіх ваеннаслужачых, былі чутныя стрэлы са стралковай зброі на пазіцыях падраздзяленняў УС Арменіі. Даргяхлы заявіў, што мяркуючы па ўсім паміж армянскімі вайскоўцамі адбылася чарговая перастрэлка.

Увечары 22 ліпеня Міністэрства абароны Азербайджана заявіла аб знішчэнні армянскага тактычнага БПЛА «X-55» над вёскай Агдам і апублікавала фатаграфіі абломкаў.

На працягу 23—29 ліпеня зафіксаваныя парадку сотні парушэнняў рэжыму спынення агню з абодвух бакоў. Паведамлялася пра снайперскія атакі і выкарыстанні БПЛА.

30 і 31 ліпеня армянскі бок заяўляў аб шматразовых атаках азербайджанскіх сіл, у тым ліку і з ужываннем ЗРК «Аса».

## Пагрозы 
16 ліпеня прэс-сакратар мінабароны Азербайджана Вагіф Даргяхлы ў адказ на заявы армянскага боку аб магчымасці нанясення ўдару па Мінгечэвірскаму вадасховішчу, заявіў, што «армянскі бок не павінен забываць, што найноўшыя ракетныя сістэмы, якія знаходзяцца на ўзбраенні нашай арміі, дазваляюць з высокай дакладнасцю ўразіць АЭС Мецаморы, што можа прывесці да вялікай катастрофы для Арменіі». У адказ, прадстаўнік мінабароны Арменіі Арцрун Аванісян заявіў, што ўдар па АЭС можа прывесці да глабальнай катастрофы для ўсяго рэгіёну, уключаючы Азербайджан. Ён нагадаў, што з боку армянскіх узброеных сіл ці афіцыйных асобаў не было ніякіх заяў аб узяцці пад прыцэл грамадзянскіх аб’ектаў, альбо стратэгічна важных і не важных аб’ектаў. Паводле яго слоў, гэтай заявай азербайджанскага боку ўжо займаюцца спецыялісты: палітыкі і дыпламаты падымуць гэтае пытанне ў адпаведных міжнародных структурах. Пазней МЗС Арменіі апублікаваў заяву, дзе адзначаецца, што дзеянні, якімі пагражае МА Азербайджана, з’яўляюцца абуральным парушэннем міжнароднага гуманітарнага права, у прыватнасці, першага дадатковага пратакола Жэнеўскай канвенцыі.

## Рэакцыя 
Арганізацыя дагавора аб калектыўнай бяспецы (АДКБ) прызначыла экстраннае пасяджэнне ў сувязі з эскалацыяй канфлікту дзвюх краін.

Прэм’ер Арменіі Нікол Пашынян на пасяджэнні ўраду 13 ліпеня назваў тое, што адбылося «правакацыяй» і заявіў, што яна «не застанецца без адказу». У сваю чаргу прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў заявіў у той жа дзень, што распачатая днём раней перастрэлка на мяжы — «чарговая правакацыя армянскага боку» і адказнасць за яе нясе ваенна-палітычнае кіраўніцтва Арменіі падтрымалі Баку і асудзілі Арменію за абстрэлы на мяжы. У той жа час Ераван падтрымалі Гватэмала і Нагорна-Карабахская Рэспубліка. Афіцыйныя прадстаўнікі Расіі, ЗША, Украіны, Казахстана і Грузіі выказалі сваю занепакоенасць эскалацыяй канфлікту

Спецпрадстаўнік Еўрапейскага саюза на Паўднёвым Каўказе Тайва Клаар адзначыў, што Еўрасаюз занепакоены абвастрэннем сітуацыі на мяжы дзвюх дзяржаў і заклікае абодва бакі праявіць стрыманасць дзеля ўрэгулявання гэтага канфлікту.

## Гл. таксама 
* Карабахскі канфлікт
* Узброеныя сутыкненні ў Нагорным Карабаху (2016)
* Узброеныя сутыкненні ў Нагорным Карабаху (2020)

## Зноскі 
Катэгорыя:Падзеі 12 ліпеня
Катэгорыя:Падзеі 13 ліпеня
Катэгорыя:Ліпень 2020 года
Катэгорыя:Канфлікты 2020 года
Катэгорыя:Войны Азербайджана
Катэгорыя:Войны Арменіі
Катэгорыя:Памежныя канфлікты