Альберта Баё

**Альберта Баё Жыру** (; 27 сакавіка 1892 — 4 жніўня 1967) — іспана-кубінскі ваенны дзеяч, лётчык і пісьменнік. Удзельнік Рыфскай вайны, грамадзянскай вайны ў Іспаніі, Другой сусветнай і Кубінскай рэвалюцыі. Аўтар шэрагу прац па ваеннай справе і зборнікаў вершаў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся на Кубе ў сям’і артылерыста-іспанца і кубінкі. У яго было чатыры браты. Усе сталі вайскоўцамі. Пасля іспана-амерыканскай вайны сям’я пераехала ў Іспанію. Скончыў Інстытут Чэнэ ў Новым Арлеане. 

У 1912 годзе паступіў у ваенную акадэмію Таледа. На ваеннай службе з 1915 года. У наступным годзе скончыў Мадрыдскую ваенную авіяцыйную школу. 

Каля 1920 года заснаваў авіяцыйную акадэмію ў Карабанчэл-Альта. У чэрвені 1923 года ў Баё адбылася дуэль з капітанам Хаакінам Гансалесам Галарсай (апошні вядомы выпадак у гісторыі Іспаніі). Апанент быў сур’ёзна паранены, і Баё выключылі з армейскай авіяцыі.

У 1924 годзе ён вымушана ўступіў у Іспанскі легіён. У ходзе Рыфскай вайны камандаваў ротай. У 1925 годзе быў цяжка паранены ў пахвіну, год аднаўляўся. Пасля вярнуўся ў зону баявых дзеянняў. Пасля вайны, да 1934 года, жыў у Іспанскім Марока.

У час Другой рэспублікі вярнуўся ў авіяцыю. Адначасна ўступіў у Антыфашысцкі рэспубліканскі вайсковы саюз. Калі адбыўся ліпеньскі пут 1936 года, з якога пачалася грамадзянская вайна ў Іспаніі, Баё служым на ваенным аэрадроме Эль-Прат-дэ-Льёбрэгат. Ён застаўся верным рэспубліканскаму ўраду і кіраваў вызваленнем Івіцы і Фарментэры, а таксама высадкай на Маёрку. Апошняя аперацыя не была ўзгоднена з кіраўніцтвам, і афіцэра аддалі пад суд, але ён быў апраўданы. Пасля служыў у калоне Лопеса-Т’енды.

Пазначаны начальнікам штаба V армейскага корпуса. Далей служыў у ваенным міністэрстве. Пасля заканчэння вайны разам з сям’ёй збег у Францыю. Там трапіў у канцлагер, дзе страціў правае вока. Пасля вызвалення ваяваў у Другой сусветнай вайне ў французскай авіяцыіі. Узнагароджаны ордэнам Ганаровага легіёна.

Далей вярнуўся на радзіму, на Кубу. Першы час працаваў выкладчыкам матэматыкі і дырэктарам Матэматычнай акадэміі. У 1941 годзе пераехаў у Мексіку, дзе стаў прафесарам авіяцыйнай школы Гвадалахары. У 1943 годзе атрымаў мексіканскае грамадзянства.

З канца 1940-х гадоў удзельнічаў у розных рэвалюцыйных арганізацыях у краінах Цэнтральнай Амерыкі. Ён быў адным з ваенных інструктараў кубінскіх партызан Руху 26 ліпеня на чале з Фідэлем Кастра. У якасці саветніка пайшоў у партызаны, удзельнічаў у Кубінскай рэвалюцыі. Уступіў у Камуністычную партыю Іспаніі і Таварыства кубінска-іспанскай дружбы. Даслужыўся да звання генерала Рэвалюцыйных узброеных сіл Кубы.

## Кнігі 
### Збронікі вершаў 
**Cualquier cosilla*, España, 1911
**Mis cantos de aspirante*, España, 1911
**Cadetadas*, España, 1912
**Canciones del Alkázar*, España, 1914
**El tenorio laico*, España, 1938
**El tenorio cubano*, 1960
**Fidel te espera en la Sierra*, México, 1958
**Sangre en Cuba*, México, 1958
### Навелы 
**Juan de Juanes*, España, 1926
**Uncida al yugo*, España, 1926
### Ваенна-гістарычная тэматыка
**Dos años en Gomara*, España, 1928
**La guerra será de los guerrilleros*, España, 1937
**Mi desembarco en Mallorca*, México, 1944
**Tempestad en el Caribe*, México, 1950
**Cámara, México*, 1951
**El caballero de los tristes destinos* México, 1953
**Magallanes, el hombre más audaz de la tierra*, México, 1953
**150 preguntas a un guerrillero*, México, 1955
**Mis versos de rebeldía*, México, 1958
**Mi aporte a la revolución cubana*, 1960
**Versos revolucionarios*, 130 pp, 1960
**Mis versos*,  223 pp, 1965

## Творы 
## Літаратура 
* Aznar Soler, Manuel; García López, José Ramón (2016). Diccionario biobibliográfico de los escritores, editoriales y revistas del exilio republicano de 1939 4. Sevilla: Renacimiento. ISBN 978-84-16981-15-1.
* Alpert, Michael (2013). The Republican Army in the Spanish Civil War, 1936-1939 (en inglés). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9781139236836. OCLC 940070723.
* Goldston, Robert C.; Carrick, Donald (1970). The Cuban revolution (en inglés). Indianapolis, Indiana: Bobbs-Merrill Company. OCLC 253867519.
* Thomas, Hugh (1976). Historia de la Guerra Civil Española. Barcelona: Círculo de Lectores.

Катэгорыя:Пісьменнікі Кубы
Катэгорыя:Удзельнікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі (рэспубліканцы)
Катэгорыя:Французскія лётчыкі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Ваенныя лётчыкі
Катэгорыя:Пісьменнікі ІспанііКатэгорыя:Паэты Іспаніі