open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тры капліцы на старых могілках

**Тры капліцы на старых могілках** — капліцы на могілках у горадзе Рагачове Гомельскай вобласці, пабудаваныя ў канцы 19 — пачатку 20 стагоддзяў.

**Капліца ў неарускім стылі** пабудавана на мяжы 19 — 20 ст. Помнік архітэктуры неарускага стылю. Вырашана цэнтрычным чатырохгранным вежападобным збудаваннем, завершаным шатром з цыбулепадобнай галоўкай. Архітэктурны дэкор (прафіляваныя цягі, нішы, сухарыкі, гіркі) выкладзены лакальнай цэглай. Арачныя нішы, праёмы ўваходу і акон аздоблены какошнікамі. Унутры памяшканне перакрыта самкнутым скляпеннем.

**Капліца ў неакласічным стылі** пабудавана ў канцы 19 ст. з цэглы. Помнік архітэктуры неакласіцызму. Вырашана кубападобным аб’ёмам са зрэзанымі гранямі, накрытым шатровым дахам з макаўкай. Грані прарэзаны арачнымі ўваходнымі і бакавымі аконнымі праёмамі.

**Паўразбураная капліца ў неарускім стылі** пабудавана ў канцы 19 ст. з цэглы. Знаходзіцца ў паўзруйнаваным стане. Помнік архітэктуры неарускага стылю. Вырашана чатырохграннай вежападобнай пабудовай са зрэзанымі вугламі пад шатровым дахам (не захавалася). Да яго з усходняга боку далучана паўкруглая апсіда. Грані прарэзаны арачнымі ўваходным і 2 аконнымі праёмамі. Архітэктурны дэкор выкананы сродкамі мастацкай цаглянай муроўкі: прамавугольныя нішы, рэльефныя крыжы, зубчастыя фрызы.

Рагачоў. Могілкі. Капліца (01).jpg|Паўразбураная капліца ў неарускім стылі
Рагачоў. Могілкі. Капліца (02).jpg|Капліца ў неарускім стылі
Рагачоў. Могілкі. Капліца (04).jpg|Капліца ў неакласічным стылі

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Славутасці Рагачова
Катэгорыя:Капліцы Гомельскай вобласці
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Рагачоўскага раёна
Свята-Пакроўская царква (Радастава)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у аграгарадку Радастава Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на ўсходняй ускраіне вёскі.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1862 годзе з дрэва. Да 1990-х гадоў не дзейнічала.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Трохзубны храм падоўжна-восевай кампазіцыі. Да асноўнага кубападобнага аб'ёму прыбудаваны больш нізкія апсіда і прытвор, накрытыя двухсхільнымі дахамі. Праз кароткую трапезную да галоўнага фасада далучаецца трох'ярусная шатровая званіца (2 васьмерыкі на чацверыку). Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны арачнымі і ромбападобнымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах, раскрапаваны дпшчанымі лапаткамі. Тры ўваходы вылучаны 2-схільнымі ганкамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Драгічынскага раёна
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1862 год у Беларусі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Радастава
Свята-Пакроўская царква (Равяцічы)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у в. Равяцічы Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
]]
Пабудавана ў 1933 годзе з дрэва.

## Архітэктура 
Помнік народнага дойлідства. Будынак развітой падоўжна-восевай сіметрычнай кампазіцыі, складзенай з двух'яруснай (васьмярык на чацверыку) шатровай званіцы, прамавугольнага ў плане пад двухсхільным дахам аб'ёму малітоўнай залы, пяціграннай апсіды з бакавымі рызніцамі. Дах асноўнага зруба пераходзіць у пластычнае ўвагнута-пукатае пакрыццё апсіды, у завяршэнні якога шлемападобны купал на васьмігранным барабане. Цыбулепадобнай галоўкай завершаны шацёр званіцы. Звес даху падтрымліваецца выпускамі белек перакрыцця. Фасады гарызантальна ашаляваны і рытмічна расчлянёны аконнымі праёмамі з трохвугольнымі перамычкамі.

## Інтэр'ер 
У інтэр'еры апсіда вылучана драўляным іканастасам, расчлянёным канеліраванымі калонамі на 6 палёў, у цэнтральным з якіх разныя царскія вароты, аздобленыя раслінным арнаментам. Абразы 18 — 19 ст.: «Благавешчанне святой Анны», «Узнясення Гасподняе», «Меленне аб чашы», «Праабражэнне Хрыстова», «Цуд Георгія аб змеі» (1933), «Успенне Багародзіцы»; Евангелле (Кіеў, 1739).

## Зноскі 
## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Равяцічы (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1933 год у Беларусі
Свята-Ільінская царква (Радашковічы)

**Свята-Ільінская царква** — праваслаўны храм у г.п. Радашковічы Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
На вуліцы Савецкай. Пабудавана ў 1942 годзе з дрэва на месцы храма, узведзенага ў 1847 годзе.

## Архітэктура 
Вырашана ў традыцыях народнага дойлідства. Аб'ёмна-прасторавая кампазіцыя складаецца з 3 частак: двух'яруснай чацверыковай званіцы, прамавугольнай у плане малітоўнай залы пад двухскатным дахам і гранёнай апсіды. Шацёр званіцы завершаны макаўкай на васьміграннай шыйцы. Сцены вертыкальна ашаляваны і прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маладзечанскага раёна
Катэгорыя:Радашковічы
Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Свята-Успенская царква (Радзівонішкі)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Радзівонішкі Лідскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

## Гісторыя 
Радзівонішскую царкву прыхаджане пабудавалі ў 1869 годзе. Намоленае месца ў Радзівонішках існавала дагэтуль, але невялікая ўніяцкая каплічка ўжо не адпавядала інтарэсам праваслаўнай часткі хрысціян. Калі пабудавалі царкву, уніяцкую капліцу раскідалі.

Восенню 1960 года па ініцыятыве мясцовых прадстаўнікоў савецкай улады царкву разрабавалі. Іконы, святыя кнігі, іншыя царкоўныя рэчы мясцовыя людзі ў асноўным захавалі. Ікону  «Маці Божая» захаваў і вярнуў у царкву артыст Іван Кірчук.

Адбудоўваць храм пачалі ў 1991 годзе. У верасні 1998 года прыхаджане праз доўгі час сабраліся на першую службу.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры сінадальнага напрамку рэтраспектыўна-рускага стылю. Падоўжна-восевую кампазіцыю складаюць трох’ярусная званіца (васьмярык на 2 чацверыках) шатровая званіца з макаўкай, кароткая і нізкая трапезная, кубападобная малітоўная зала пад шатровым дахам, завершаным цыбулепадобнай галоўкай, пяцігранная апсіда. Фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі ў кілепадобных ліштвах, дэкарыраваны аркатурнымі фрызамі, вуглавымі руставанымі лапаткамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
* Лаўрэш Леанід. Прыход у Радзівонішках // Лідскі летапісец. 2019. №2(86). C. 41-53. // на pawet.net
* Парафіяне грэка-каталіцкай цэрквы у 1829 г. // на pawet.net

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лідскага раёна
Катэгорыя:Радзівонішкі
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1869 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Успення Багародзіцы
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Радчыцк)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у вёсцы Радчыцк Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.

## Гісторыя 
, 1912 г.]]
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1837—1841 гадах з цэглы па фундацыі пінскага павятовага харунжага (1814—1817) і пінскага павятовага маршалка (1823—1829) Аляксандра Скірмунта, бацькі Гелены Скірмунт. Аляксандр Скірмунт (1793—1845) пахаваны побач з храмам, магіла захавалася.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Адносіцца да тыпу крыжова-купальных храмаў. Вырашана цэнтрычным васьмігранным аб’ёмам, перакрытым драўляным гранёным паўсферычным купалам з цыбулепадобнай галоўкай у завяршэнні. Тарцы крылаў дэкарыраваны 4 порцікамі. Фасады прарэзаны стральчатымі аконнымі праёмамі (уплыў рэтраспектыўна-гатычнага стылю).

### Інтэр’ер 
Абраз «Маці Божая Адзігітрыя» (1760, перанесены з іканастаса царквы вёскі Рухча).

## Літаратура 
* 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Радчыцк
Катэгорыя:Скірмунты
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Столінскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:1841 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Пінскай і Лунінецкай епархіі
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Рабочая міліцыя (ВНР)

**«Рабочая міліцыя»** () — парамілітарная арганізацыя Венгерскай сацыялістычнай рабочай партыі у 1957—1989 гадах. Створана дзеля абароны сістэмы «рэальнага сацыялізму» ў ВНР. У сілавым супрацьстаянні не ўжывалася, выкарыстоўвалася для партыйнага кантролю над грамадствам і ў якасці дапаможнай структуры падтрымання парадку. Распушчана падчас дэмантажу рэжыму ВСРП.

Катэгорыя:Ваенізаваныя арганізацыі
Катэгорыя:Баявыя арганізацыі палітычных партый
Тэд Круз

**Рафаэль Эдвард «Тэд» Круз** (; , ) — амерыканскі палітык і адвакат, які займае пасаду сенатара ад штата Тэхас з 2013 года і намагаўся стаць кандыдатам у прэзідэнты ЗША ад Рэспубліканскай партыі на выбарах 2016 года.

Скончыў Прынстанскі ўніверсітэт у 1992 годзе і юрыдычную школу Гарвардскага ўніверсітэта ў 1995 годзе. З 1999 да 2003 года займаў розныя пасады палітычнага прызначэнца: дырэктара Упраўлення па планаванню палітыкі пры Федэральнай гандлёвай камісіі, ад'ютант-намеснік генеральнага пракурора ў Міністэрстве юстыцый ЗША, а таксама дарадцы Джорджа Буша па ўнутранай палітыцы падчас ягонай прэзідэнцкай кампаніі 2000 года.

З 2003 да 2008 года быў Генеральным салісітарам штата Тэхас, атрымаўшы прызначэнне Генеральнага пракурора Грэга Эбата. Быў першым лацінаамерыканцам у гісторыі штата Тэхас, які займаў гэтую пасаду, і знаходзіўся на ёй даўжэй за ўсіх. З 2004 да 2009 года быў ад'юнкт-прафесарам у школе права Тэхаскага ўніверсітэта ў Осціне, дзе выкладаў судовы працэс Вярхоўнага суда ЗША.

Намагаўся атрымаць месца ў Сенаце, вызваленае рэспубліканкай Кей Бэйлі Хатчысан і ў ліпені 2012 года перамог віцэ-губернатара Дэвіда Дзьюхарста падчас рэспубліканскіх праймерыз, а на ўсеагульных выбарах у лістападзе 2012 года перамог былога дзяржаўнага прадстаўніка Пола Сэдлера, атрымаўшы 56 % галасоў. Стаў першым іспанамоўным амерыканцам, які стаў сенатарам ад штата Тэхас і адным з трох сенатараў кубінскага паходжання. Узначальвае судовы падкамітэт сената па наглядзе, федэральных правах і дзейнасці агенцтваў, а таксама з'яўляецца старшынём камерцыйнага падкамітэта сената па справах космасу, навукі і канкурэнтаздольнасці. У лістападзе 2012 года быў прызначаны намеснікам старшыні Нацыянальнага рэспубліканскага сенатарскага камітэта.

У сакавіку 2015 года пачаў кампанію за вылучэнне на пасаду прэзідэнта ад Рэспубліканскай партыі на выбарах 2016 года. Падчас папярэдняй кампаніі яго падтрымка была самай моцнай сярод «жанчын, белых пратэстантаў-евангелістаў, людзей, старэйшых за 50 гадоў і тых, хто ідэнтыфікаваў сябе як кансерватараў», але не меў адназначнай падтрымкі сярод іншых фракцый, звязаных з партыяй, такіх як ліберальныя кансерватары і пакаленне Y.

У лютым 2016 года перамог на Кокусе ў Аёве, стаўшы першым лацінаамерыканцам, які калі-небудзь перамогаў на прэзідэнцкіх кокусах ці праймерыз. У рэшце рэшт застаўся галоўным прэтэндэнтам на перамогу ў праймерыз разам з Дональдам Трампам. 3 мая 2016 года спыніў сваю прэзідэнцкую кампанію пасля перамогі Трампа на рэспубліканскіх праймерыз у штаце Індыяна.

Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай партыі ЗША
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты ЗША (2016)
Катэгорыя:Сенатары ад штата Тэхас
Myrrhis odorata

**Myrrhis odorata** — травяністая шматгадовая расліна, якая належыць да сямейства Парасонавых. Гэта адзін з двух агульнапрынятых відаў у родзе Myrrhis.

## Этымалогія 
Назва роду *Myrrhis* паходзіць ад грэчаскага слова myrrhis [μυρρίς] — міра, араматычны алей з Азіі з характэрным пахам. Відавая лацінская назва *odorata* азначае *духмяны*.

## Апісанне 
*В*ысокая травяністая шматгадовая расліна вышынёй да 2 метраў, у залежнасці ад абставін. Лісце папарацепадобнае, 2—4-пёрыстае, дробнадысперснае, пёрыстае да 50 см даўжынёй, з бялявымі плямамі ў раёне цэнтральнай жылкі. Расліна мягкаваласістая і моцна пахне анісам пры расціранні. Кветкі крэмава-белыя, каля 2-4 мм у дыяметры, сабраныя ў буйныя парасонікі. Перыяд цвіцення цягнецца з мая па чэрвень . Плады выцягнутыя, 15—25 мм даўжынёй і 3—4 мм шырынёй.

## Распаўсюджанне і месцы пражывання 
Myrrhis odorata расце ў гарах Паўднёвай і Цэнтральнай Еўропы, ад Пірэнэяў да Каўказа. Яна была ўведзена і натуралізаваны ў іншым месцы ў пасяўных плошчаў, лясных палях, прыдарожных адхонаў, берагоў рэк і лугоў .

## Вырошчванне і выкарыстанне 
Ва ўрадлівай глебе добра расце з насення, і колькасць можа быць павялічана шляхам дзялення вясной і восенню

Яго лісце часам выкарыстоўваюцца ў якасці зеляніны і сырым, і вараным, яно мае даволі моцны смак, які нагадвае аніс. Карані і насенне таксама ядомыя. Акрамя таго, расліна мае гісторыю выкарыстання ў якасці лекавага сродку.

Як і блізкія яму аніс, фенхель і кмен, таксама можа быць выкарыстаны для араматызацыі аквавіты. У яго эфірных алеях пераважае анетол.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Парасонавыя
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1771 годзе
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Ракавічы)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — праваслаўны храм у в. Ракавічы Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
На паўднёвай ускраіне вёскі. Пабудавана ў 1910-я гг. з цэглы на месцы храма 1876 г. У стадыі будаўніцтва адлюстравана на фотаздымку Я. Балзункевіча пачатку 20 ст.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Пабудавана паводле канона чатырохчасткавай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі. Над прытворам узведзена васьмерыковая шатровая званіца з цыбулепадобнай галоўкай. Праз кароткую трапезную званіца далучаецца да кубападобнага аб’ёму малітоўнай залы пад чатырохсхільным пакрыццём, завершаным цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане.

Шануецца абраз «Маці Божая».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4
* *Лаўрэш Леанід*. Парафіяне царквы ў Ракавічах, 31 ліпеня 1829 г. // Лідскі Летапісец. 2021. № 3-4(95-96). — С. 36-41.
* *Лаўрэш Леанід*. Прыход у Ракавічах // Лідскі Летапісец. 2021. № 3-4(95-96). — С. 32-41.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Ракавічы (Шчучынскі раён)
Катэгорыя:Храмы Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі
Катэгорыя:1910-я ў Беларусі
Венгерская сацыялістычная рабочая партыя

**Венгерская сацыялістычная рабочая партыя** (, MSZMP) — кіруючая камуністычная партыя Венгрыі ў 1956—1989 гадах.

## Гісторыя 
Афіцыйна створана 1 лістапада 1956 года заміж распушчанай 30 кастрычніка па ініцыятыве прэм'ер-міністра Імрэ Надзя Венгерскай партыі працоўных.
Прэзідыум Цэнтральнага кіраўніцтва ВПТ сфармаваў Часовы выканкам з 7 чалавек на чале з Янашам Кадарам. Аднак у Часовым выканкаме пераважалі прыхільнікі Імрэ Надзя і пасля 4 лістапада 1956 года быў сфармаваны Часовы Цэнтральны камітэт ВСРП.

11 лістапада 1956 года Кадар правёў у Будапешце першае пасяджэнне Часовага Цэнтральнага камітэта ВСРП з 23 членаў і 11 кандыдатаў. Пасля гэтага пачаўся працэс пабудовы новай партыйнай структуры. Першы пленум Часовага ЦК прайшоў 2, 3 і 5 снежня 1956 года ў Будапешце.

ВСРП была рэарганізавана на базе ранейшых кадраў і структур ВПТ Я. Кадарам і групай актывістаў пры падтрымцы СССР. Кадар і яго прыхільнікі былі да вызначанага моманту саюзнікамі І. Надзя, лідара Венгерскага паўстання 1956 г., бо, як і ён, адмаўлялі сталінізм і іншыя крайнасці, уласцівыя зрынутаму рэжыму М. Ракашы — Э. Герэ, аднак, у адрозненне ад Надзя, былі прыхільнікамі захавання цесных сувязей са СССР (Надзь імкнуўся да выйсця Венгрыі з Варшаўскага блока і яе нейтралітэту) і ў той жа час — шырокай палітычнай амністыі па прынцыпе «хто не супраць нас, той з намі» (Надзь патураў расправам над былымі актывістамі рэжыму Ракашы).

ВСРП арыентавалася на ідэалогію марксізму-ленінізму, аднак, у адрозненне ад ранейшай ВПТ, распушчанай пасля Венгерскага паўстання 1956 г., адмовілася ад ідэалогіі сталінізму, дапушчала ў эканоміцы многія элементы прыватнай уласнасці на сродкі вытворчасці і прадпрымальніцтва.

7 кастрычніка 1989 года партыя была ператворана ў сацыял-дэмакратычную і атрымала назву Венгерская сацыялістычная партыя (ВСП). Праціўнікі ператварэнняў у партыі, што захавалі вернасць ідэалогіі марксізму-ленінізму, аказаліся на партыйным з'ездзе ў меншасці. Адлучыўшыся ад ВСП, 17 снежня 1989 года яны ўтварылі новую партыю пад ранейшай назвай ВСРП, а яе старшынём быў абраны Дзьюла Цюрмер. У пачатку 1990 года ВСРП па афіцыйнай колькасці была самай шматлікай партыяй Венгрыі, аднак не мела падтрымкі і пацярпела поўную паразу на першых свабодных парламенцкіх выбарах.

У 1993 годзе новая ВСРП была пераназвана ў Венгерскую рабочую партыю, якая пазней раскалолася на Венгерскую камуністычную рабочую партыю у кіраўніку з Цюрмерам і Венгерскую рабочую партыю.

## Гл. таксама 
* Рабочая міліцыя, ВНР

Катэгорыя:Камуністычныя партыі Венгрыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1956 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1989 годзе
Катэгорыя:Венгерская Народная Рэспубліка
Катэгорыя:Партыі аднапартыйных сістэм
Ёхан Рудальф Торбеке

**Ёхан Рудальф Торбеке** (, , Зволе — , Гаага) — нідэрландскі дзяржаўны дзеяч, вучоны, ліберал, адзін з самых вядомых галандскіх палітычных дзеячаў XIX стагоддзя.

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Нідэрландаў
Катэгорыя:Вучоныя Нідэрландаў
Катэгорыя:Дзеячы лібералізму
Oxyria

**Oxyria** — род шматгадовых травяністых раслін сямейства .

Расце ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы ў арктычнай зоне і ў альпійскім поясе, ля ручаёў і крыніц, на галечніках і камяністых схілах.

## Біялагічнае апісанне 
Мнагалетнік з паўзучым карэнішчам і прыкаранёвым пупышкападобным лісцем на доўгіх хвосціках.

Лісце кіслае на смак, багатае вітамінам С.

Кветкі абодваполыя, у мяцёлцы. Калякветнік 4-членны, тычынак 6.

Плод — крылаты арэшак.

## Віды 
Па інфармацыі базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 2 віды:

* 
* 

У Расіі ў тундры і гарах Сібіры, Далёкага Усходу, гарах Каўказа і Сярэдняй Азіі расце .

## Спасылкі 
* Расліна на сайце Энцыклапедыі дэкаратыўных садовых раслін

Катэгорыя:Драсёнавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Уільям Вірт

**Уільям Вірт** (;  — , Вашынгтон, акруга Калумбія, ЗША) — амерыканскі палітычны дзеяч, Генеральны пракурор ЗША.

Займаў пасаду Генеральнага пракурора ЗША з 13 лістапада 1817 па 4 сакавіка 1829 года. Быў кандыдатам на пост Прэзідэнта Злучаных Штатаў ад антымасонскай партыі на выбарах 1832 года.

Катэгорыя:Генеральныя пракуроры ЗША
Роджэр Бэкан

**Роджэр Бэкан** (; 1214 — 11 чэрвеня 1294) — англійскі філосаф, вучоны, выкладчык Оксфардскага ўніверсітэта, францысканец. У 1266 годзе па прапанове свайго сябра, Папы Рымскага Клімента IV, ён пачаў сваю «Вялікую Працу» (Opus maius) — канспект усіх сусветных ведаў. У 1268 ён даслаў сваю працу разам з «Малою Працаю» (Opus minus) і іншымі артыкуламі Папе.

Катэгорыя:Філосафы Англіі
Эміль Янінгс

**Эміль Янінгс** (, сапраўднае імя — Тэадор Фрыдрых Эміль Яненц; 23 ліпеня 1884, Роршах — 2 студзеня 1950, Зальцкаммергут) — нямецкі акцёр, прадзюсар. Першы лаўрэат прэміі «Оскар за лепшую мужчынскую ролю».

## Фільмаграфія 
* 1928: Патрыёт

## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры Германіі
Катэгорыя:Прадзюсары Германіі
Гарма

**Пік Га́рма** () — горная вяршыня на Паміры на тэрыторыі Таджыкістана.

Знаходзіцца на стыку хрыбтоў Дарвазскага і Акадэміі Навук. Вышыня 6895 м. Укрытая снегам і лёдам. На схілах піка Гарма бяруць пачатак ледавік Гарма, ледавік Рускага геаграфічнага таварыства і інш.

## Літаратура 
*  — С. 63.

## Спасылкі 
* *Джулий А.* Пик Гармо, 6595 м. Траверс // Mountain.RU

Катэгорыя:Горы Таджыкістана
Катэгорыя:Памір
Гарбацэвіч

**Гарбацэвіч** — беларускае прозвішча.

## Прозвішча 
* Аляксандр Канстанцінавіч Гарбацэвіч (нар. 1953) — беларускі фізік-тэарэтык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1991), доктар прыродазнаўства, прафесар.
* Антон Маркавіч Гарбацэвіч — Герой Сацыялістычнай Працы.
* Васіль Савіч Гарбацэвіч — беларускі драматург.
* Праскоўя Данілаўна Гарбацэвіч — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Складовае прозвішча 
* Пётр Аляксандравіч Гарбацэвіч-Клінцэвіч (1903—1938) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, навуковец.

## Гл. таксама 
* Гарбацэвічы
Hirundapus caudacutus

**Hirundapus caudacutus** — птушка сямейства свіргулёвых.

## Апісанне 
Буйны свіргуль. Цела даўжынёй 19—22 см. Маса 100—175 г. Крыло 19,8—22,0 см. Размах крылаў 48—55 см.
У адрозненне ад іншых свіргулёў, мае хвост без выемкі, прама абрэзаны, стрыжань кожнага рулявога пяра выступае на 3—5 мм вонкі ў выглядзе іголачкі. Лоб, горла і падхвосці ў дарослых птушак белага колеру. Крылы доўгія, серпападобныя. Афарбоўка крылаў чорная або цёмна-бурая з металічным бляскам і зялёным адлівам. На трэцярадных махавых пёрах падоўжаныя белыя плямы.

Спіна глініста-шэрая, светла-бурая. Валлё, грудзі і брушка чорна-бурыя. На нагах 3 пальцы накіраваныя наперад, а 1 — назад, цэўка не аперана.

Маладыя птушкі здалёк неадрозныя ад дарослых, але адрозніваюцца больш бляклым апярэннем са слабым адлівам і больш вузкай белай палоскай, якая аблямоўвае брушка.

## Пашырэнне 
Разарваны арэал. Адна частка арэала размяшчаецца ў Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі, іншая размяшчаецца на поўдні Далёкага Усходу і Сібіры — ад Паўночна-Усходняга Алтая да Сахаліна, на захад — да Томскай вобласці. На тэрыторыі Расіі вельмі рэдкі від, хоць месцамі звычайны. Палёт вельмі хуткі, імклівы. Лічыцца самай хуткай птушкай у фаўне Расіі, развівае хуткасць да 160 км/г. Крык не гучны, бразгатлівы, у адрозненне ад іншых відаў свіргулёў — маўклівыя. Адлятаюць у верасні, зімуюць у Аўстраліі.

Гняздуецца ў дуплах дрэў на рознай вышыні. Дупло можа быць глыбокім, дасягаючы некалькіх метраў. У кладцы 3-7 белых яек памерам 30-35 х 21-24 мм. Дарослыя птушкі не выносяць з гнёздаў шкарлупіну і памёт птушанят.

## Зноскі 
## Літаратура 
* *Второв П. П., Дроздов Н.* Определитель птиц фауны СССР. М., 1980.
* *Рябицев В. К.* Птицы Урала, Приуралья и Западной Сибири. М., 2001.
* *Бёме Р. Л., Кузнецов А. А.* Птицы лесов и гор СССР. М.: «Просвещение», 1981. 223 с., ил., 24 л. ил.

## Спасылкі 
* База данных «Позвоночные животные России»: иглохвостый стриж 

Катэгорыя:Птушкі Азіі
Катэгорыя:Свіргулепадобныя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1801 годзе
Антон Маркавіч Гарбацэвіч

**Антон Маркавіч Гарбацэвіч** (, в. Залессе,  — ) — работнік прамысловасці, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў 1912 годзе. Пачатковую адукацыю атрымаў у вясковага настаўніка. Батрачыў на заможнанага селяніна, быў сельскім пастушком.

З 1927 года працаваў на Ялізаўскім шклозаводзе, з 1930 года — на торфапрадпрыемстве «Татарка».

У 1936 годзе прызваны ў Чырвоную Армію. Скончыў палкавую школу, набыў ваенную спецыяльнасць сувязіста, атрымаў званне старшыны. З верасня 1939 годзе прымаў удзел у вызваленні Заходняй Беларусі, у савецка-фінляндскай і Вялікай Айчыннай войнах. Ваяваў на Паўночна-Заходнім фронце.

Пасля вайны працаваў на торфапрадпрыемстве «Татарка» Асіповіцкага раёна. У 1960-72 слесар механічнага цэха. Брыгада на чале з ім працавала паспяхова i творча, уносячы эфектыўныя змяненні ў канструкцыю машын па здабычы торфу.

За значныя поспехі ў выкананні сямігадовага плана па развіццю тарфяной прамысловасці 29 чэрвеня 1966 г. Указам Прэзідыўма Вярхоўнага Савета СССР яму прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

А. М. Гарбацэвіч памёр у 1981 годзе.

## Літаратура 
* Вызначыліся працай // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Асіповіцкага раёна / галоўны рэдактар У. І. Лемяшонак. — Мінск, 2002. — С. 610.
* Горбацевич Антон Маркович // Гордость и слава Могилевщины : в 2 ч. / под редакцией А. Т. Глаза. — Могилев, 2005 — Ч. 2. — С.118.

Катэгорыя:Сувязісты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Асіповіцкім раёне
Катэгорыя:Лейтэнанты СССР
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі польскага паходу РСЧА
Sorbus torminalis

**Sorbus torminalis** — від раслін з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Стройнае, прыгожае дрэва вышынёй да 25 метраў (звычайна бывае менш высокім — да 12 метраў) (=род *Aria* або падрод роду *Sorbus* ''*) пад назвай *Aria torminalis* Beck..

## Значэнне і прымяненне 
### У кулінарыі 
Плады ядомыя і на смак падобныя да фінікаў, хоць цяпер іх рэдка збіраюць для ежы. Яны звычайна занадта даўкія, каб есці, пакуль яны не пераспелі і падвергліся падмарожванню.

### Іншае 
*Sorbus torminalis* часта высаджваецца як дэкаратыўнае дрэва ў парках і садах.

Драўніна светлая з чырванаватым адценнем, льсніцца на зрэзе, цяжкая, цвёрдая, дробнаслойная, хутка высыхае і добра паліруецца. Яе цэняць у мэблевай прамысловасці і выкарыстоўваюць для вытворчасці музычных інструментаў і розных такарных вырабаў.

Было абрана  у Германіі ў 2011 і дрэвам года ў Аўстрыі ў 2012.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Wedig Kausch-Blecken von Schmeling: *Die Elsbeere*. Bovenden 1994, ISBN 3-88452-925-0
* Roper, P. (1993) The distribution of the Wild Service Tree Sorbus torminalis (L.) Crantz, in the British Isles, *'', 19, pp. 209–229.

Катэгорыя:Дэкаратыўныя дрэвы
Катэгорыя:Флора Азіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Рабіна
Багдасар Дпір

**Багдаса́р Дпір** (;  — ) — армянскі паэт, кампазітар, выдавец і філолаг XVII—XVIII стагоддзяў, які пісаў на грабары.

## Біяграфія 
Багдасар Дпір жыў і працаваў у цяжкія для Арменіі часы, у сувязі з чым лірыка яго прац традыцыйная па сваёй тэматыцы і агульным настроі, што панаваў тады сярод армян. Пісаў на грабары — найстарэйшай з вядомых пісьмовых форм літаратурнай армянскай мовы.
Даследчыкі творчасці Дпіра зважаюць на яго верш «Да мамоны», які па ўтрыманні арыгінальны для армянскай паэзіі той пары. Дпір задаўся мэтай разгадаць, у чым улада грошай, улада багацця. У вершы ён спрабаваў паказаць, як гэта ўлада моцная, як пагібельная, і піша ён пра мамону з пункту гледжання народнай маралі, што адмаўляе гэтай страшнай боскасці ва ўшанаваннях, якія шчодра аддаюць яму багацеі. Нягледзячы на тое, што яго вершы, таксама як і вершы яго вучня Петраса Капанцы, не заўсёды былі даступныя прастачыне, некаторыя з іх склаліся ў песні і спяваліся ў народзе, чаму шмат у чым спрыяла музычнасць яго вершаў і музыка да песень.

Катэгорыя:Паэты Арменіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Арменіі
Катэгорыя:Армянскамоўныя паэты
Катэгорыя:Кампазітары Арменіі
Катэгорыя:Выдаўцы Арменіі
Бяглец

**Бягле́ц** — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці, на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада Глыбокае, у басейне ракі Бярозаўка.

Плошча паверхні 0,07 км². Даўжыня 0,39 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 1,05 км.

Схілы катлавіны да 10 м, разараныя, на поўначы да 3 м, пад лугам. На паўднёвым усходзе забалочаная пойма. На паўднёвым усходзе ўпадае ручай з возера без назвы, на паўночным захадзе выцякае ручай у возера Кагальнае.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Глыбоцкага раёна
Цімафей Якаўлевіч Гарноў

{{Ваенны дзеяч
 |поўнае імя       = Цімафей Якаўлевіч Гарноў
 |арыгінал імя     = 
 |дата нараджэння  = 
 |месца нараджэння = 
 |дата смерці      = 
 |месца смерці     = 
 |партрэт          = 
 |подпіс           = 
 |мянушка          = 
 |псеўданім        = 
 |прыналежнасць    = , 
 |гады службы      = 1937—1939, 1941—1944
 |званне           = старшы сяржант
 |род войскаў      = артылерыя
 |камандаваў       = 
 |частка           = 
 |бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
 |узнагароды       = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
   
-
   
}
 |Commons        = 
 |Rodovid        =
 |сувязі         = 
 |у адстаўцы     = 
 |роспіс         = 
}}
**Цімафей Якаўлевіч Гарноў** (, в. Асіпова, Расійская імперыя  Віцебская вобласць, Беларусь — , ля паселішча , ва Усходняй Прусіі, Трэці рэйх; цяпер Калінінградская вобласць) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, старшы сяржант, камандзір гарматы 2-га дывізіёна 597-а артылерыйскага палка (159-я стралковая Віцебская Чырванасцяжная ордэна Суворава дывізія, 5-я армія, 3-і Беларускі фронт). Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Ц. Я. Гарноў нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1937—1939 гадах праходзіў службу ў Чырвонай Арміі, потым жыў і працаваў у горадзе Свабодны Амурскай вобласці.

У Чырвоную Армію быў прызваны Свабодненскім РВК у 1941 годзе. У час Вялікай Айчыннай вайны з сакавіка 1942 года на Паўночна-Заходнім, Заходнім, Калінінскім, 3-м Беларускім франтах.
* Імя Героя носіць рыбалоўны траўлер на Балтыцы.

## Літаратура 
*  — С. 64.
* 

## Спасылкі 
* 
* Мемориальный комплекс на братской могиле советских воинов

Катэгорыя:Артылерысты Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Віталь Міхайлавіч Калеснікаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Віталь Міхайлавіч Калеснікаў
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
| мянушка         = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1941—1964
|званне           = палкоўнік
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|частка           = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = { style="background: transparent"
 
}
{ style="background: transparent"
 
-
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}

**Віталь Міхайлавіч Калеснікаў** (1922—1964) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Віталь Калеснікаў нарадзіўся 15 жніўня 1922 года ў Рагачове (цяпер — Гомельская вобласць). Вучыўся ў Рагачоўскім педагагічным інстытуце. У лютым 1941 года Калеснікаў быў прызваны ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З чэрвеня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У 1942 годзе ён скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Да верасня 1943 года гвардыі малодшы лейтэнант Віталь Калеснікаў камандаваў узводам 221-га гвардзейскага стралковага палка   Цэнтральнага фронта. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

28 верасня 1943 года Калеснікаў адным з першых пераправіўся праз Дняпро ў раёне вёскі Вялле Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Падчас баёў на плацдарме на заходнім беразе ракі ён падняў сваіх байцоў у штыкавую атаку. У тых баях Калеснікаў асабіста знішчыў некалькі дзясяткаў салдатаў і афіцэраў ворага.

Пасля заканчэння вайны Калеснікаў працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1952 годзе ён скончыў Ваеннай акадэміі імя Фрунзэ, у 1961 годзе — . Раптоўна памер 25 студзеня 1964 года, пахаваны ў Рагачове.

Быў таксама ўзнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Аляксандра Неўскага, Айчыннай вайны 1-й ступені, Чырвонай Зоркі, шэрагам медалёў.

У гонар Калеснікава названая вуліца, школа і ўсталяваны абеліск у Рагачове.

## Літаратура 
* 
* 
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984. / стр. 244.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Афіцэры СССР
Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Гаранскае

**Гара́нскае** — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 14 км на паўднёвы ўсход ад горада Глыбокае, за 1 км на паўночны захад ад вёскі Іванаўшчына, у басейне ракі Шоша.

Плошча паверхні 0,016 км². Даўжыня 0,17 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Даўжыня берагавой лініі 0,45 км.

Размешчана сярод балота, парослага хвояй.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Шошы
Ледавік Рускага геаграфічнага таварыства

**Ледавік Рускага геаграфічнага таварыства** — ледавік у цэнтральнай частцы Паміра на тэрыторыі Таджыкістана.

Ледавік знаходзіцца ў басейне ракі Ванч (у яе вярхоўях). Утвараецца на схілах піка Гарма, на стыку хрыбтоў Дарвазскага і Акадэміі Навук, на вышынях 5000—6590 м. Даўжыня ледавіка 24,2 км, плошча паверхні каля 64,4 км².

Ледавік адкрыты ў 1882 годзе. Назву ледавіку даў 1928 годзе І. Р. Дарафееў.

## Літаратура 
*  — С. 160.

## Спасылкі 
* Словарь современных географических названий. — Екатеринбург: У-Фактория. Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. 2006.
* Ледник Русского Географического Общества (РГО) // Свободный туризм

Катэгорыя:Ледавікі Таджыкістана
Барысаўка (возера)

**Бары́саўка** — возера ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці, за 25 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, за 1,5 км на захад ад вёскі Кавалёва, у басейне ракі Мнюта.

Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,24 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Даўжыня берагавой лініі 0,52 км.

Размешчана сярод забалочанага хмызняку. Уздоўж паўночнага берага луг.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Шаркаўшчынскага раёна
Вярхі (возера)

**Вярхі́** — возера ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці, за 29 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, за 1 км на поўдзень ад вёскі Парэчча, у басейне ракі Мнюта.

Плошча паверхні 0,09 км². Даўжыня 0,47 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 1,28 км.

Схілы катлавіны вышынёй да 10 м, пад сельгасугоддзямі. Уздоўж урэзу вады хмызняк. Выцякае ручай у раку Мнюта.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Шаркаўшчынскага раёна
Катэгорыя:Басейн Мнюты
Валозева

**Вало́зева** — возера ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 23 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, каля вёскі Буды, у басейне ракі Дзісна.

Плошча паверхні 0,15 км². Даўжыня 0,56 км, найбольшая шырыня 0,38 км. Найбольшая глыбіня 5,5 м, сярэдняя — 2,9 м. Даўжыня берагавой лініі 1,59 км. Аб’ём вады ў возеры 0,44 млн м³. Плошча вадазбору 8,25 км².

На поўначы злучана канавай з возерам Яжгіня, на паўднёвым захадзе выцякае ручай у раку Дзісна.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Шаркаўшчынскага раёна
Васіль Фёдаравіч Каленнікаў

{{Ваенны дзеяч
|імя = Васіль Фёдаравіч Каленнікаў
|дата нараджэння = 10.01.1921
|месца нараджэння = вёска Насовічы, , Гомельская вобласць
|дата смерці = 02.09.2007
|месца смерці = 
|выява = 
|подпіс = 
|мянушка = 
|прыналежнасць = 
|гады службы = 1938—1960
|званне = 
|род войскаў = авіяцыя
|пасада = 
|частка = 
|бітвы = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды = { style="background=transparent"
 
}
{ style="background=transparent"
 
-
 
}
|сувязі = 
|у адстаўцы = 
}}

**Васіль Фёдаравіч Каленнікаў** (1921—2007) — падпалкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

## Біяграфія 
Васіль Каленнікаў нарадзіўся 10 студзеня 1921 года ў вёсцы Насовічы (цяпер — Добрушскі раён Гомельскай вобласці). Скончыў сем класаў школы. У 1938 годзе Каленікаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Скончыў Вольскую ваенную авіятэхнічную школу. З мая 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнічаў у Курскай бітве.

Да кастрычніка 1944 года, гвардыі капітан Васіль Каленнікаў быў насмеснікам камандзіра 78-га гвардзейскага штурмавога авіяпалка 2-й гвардзейскай штурмавой авіядывізіі  1-га Беларускага фронта. Да гэтага часа ён здзейсніў 130 баявых вылятаў, прычыніўшы ворагу вялікія страты ў баявой тэхніцы і жывой сіле.
 у Добрушы.|199x199пкс]]
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 23 студзеня 1945 года «за мужнасць і гераізм, паказаныя ў баях з нямецкімі захопнікамі» гвардыі капітан Васіль Каленнікаў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» за нумарам 5816.

Пасля заканчэння вайны Каленнікаў працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1955 годзе ён скончыў Ваенна-паветраную акадэмію. У 1960 годзе ў званні падпалкоўніка быў звольнены ў запас. Жыў у Астрахані, кіраваў Астраханскім аэраклубам, потым стаў выкладчыкам ваеннай справы ў Астраханскім кааператыўным тэхнікуме. Памер 2 верасня 2007 года, пахаваны ў Астрахані.

Быў таксама ўзнагароджаны двума ардэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Аляксандра Неўскага, двума ардэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, ордэнам Чырвонай Зоркі, шэрагам медалёў.

## Памяць 
* У Добрушы (Гомельская вобласць) на тэрыторыі Мемарыяльнага комплексу «Памяць» устаноўлены стэлы з імёнамі ўраджэнцаў раёна — Герояў Савецкага Саюза. На адной з стэл паказана імя В. Ф. Каленнікава.

## Літаратура 
* 
* Астраханцы — Герои Советского Союза. — Астрахань 2000.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. — Минск, 1984.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Астрахані
Клапоўнік

**Клапоўнік** (*Lepidium*) — род кветкавых раслін сямейства . Налічвае больш за 150 відаў.

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны, часам паўкусты вышынёй да 1 м з прамымі, голымі або апушанымі сцёбламі. Лісце суцэльнае або рассечанае. Кветкі дробныя, у кароткіх гронках Часам кветкі не маюць пялёсткаў. Плод — стручок. Некаторыя віды клапоўніку маюць непрыемны пах.

## Віды 
Паводле базы дадзеных *The Plant List*, род уключае 234 віды:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Выкарыстанне 
Лекавыя, меданосныя, агароднінныя і інсектыцыдныя расліны.

## Літаратура 
*  — С. 320.
*  — С. 27.

## Спасылкі 
* 
* Lepidium // The Plant List
*
Свята-Успенская царква (Рабунь)

**Свята-Успенская царква** — праваслаўны храм у в. Рабунь Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Месціцца на паўднёвай ускраіне вёскі, пры храме маецца асобная званіца.

**Афіцыйны адрас**: вул.Юбілейная, 3, в.Рабунь, Вілейскі раён, Мінская вобласць.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1862 г., на сродкі казны, на месцы былой уніяцкай драўлянай царквы. Асвячоная ў 1863 годзе ў гонар Успення Прасвятой Багародзіцы. Будоўля вялася з бутавага каменю і цэглы, у стыле разынкавай муроўкі. Першапачаткова дах царквы быў драўляны, пакрыты гонтай, з чатырох бакоў былі разныя люкарні. На пачатку ХХ стагоддзя паўстала патрэба павелічэння будынка: колькасць вернікаў павялічвалася, і маленькая царква не магла змясціць усіх ахвотных. Падчас Першай сусветнай вайны на цвінтары Рабунскай царквы былі пахаваны ў брацкай магіле салдаты, што загінулі ў баях каля вёскі. За савецкім часам, у 1960 годзе царкву зачынілі, частку начыння выкінулі, а астатнюю вывезлі ў суседні храм у вёску Касуту. Пасля закрыцця Рабунскі храм спачатку быў пераабсталяваны ў школьную спартзалу, а пасля – у склад. Каля самой царквы была ўладкована валейбольная пляцоўка, а бутавая агароджа і званіца былі разабраныя. У 1990-м годзе царква была вернута вернікам і адноўлена. Усе царкоўныя рэчы былі вернуты з Касуты ў Рабунь, у тым ліку і старажытны абраз Божай Маці канца ХVIІ стагоддзя.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Складаецца з прытвора, малітоўнай залы, пяціграннай апсіды. Чатырохсхільны дах асноўнага аб'ёму завершаны цыбулепадобнай галоўкай. На фоне бутавай муроўкі вылучаны атынкаваныя вуглавыя лапаткі, аркатурны фрыз, ліштвы арачных аконных і трапецападобнага ўваходнага праёмаў. Унутры ў малітоўную залу шырокімі арачнымі прасветамі адкрываюцца прытвор і апсіда.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* Свята-Успенская царква (Рабунь) на сайце Маладзечанскай епархіі
* 

Катэгорыя:Храмы Маладзечанскай епархіі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Вілейскага раёна
Мяляхавіцкі сельсавет

**Мяля́хавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Белагурна.

## Гісторыя 
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Казлоўшчынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Мяляхавічы. З 8 студзеня 1954 года ў Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Вішаўскага сельсавета. 30 жніўня 1957 года ў склад Дзераўноўскага сельсавета перададзена вёска Вішава. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Дзятлаўскага раёна. З 25 снежня 1962 года ў Слонімскім раёне. З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Дзятлаўскага раёна. 26 сакавіка 1966 года ў склад Раготнаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Горка, Даўгялавічы, Зарэчча і Студзераўшчына). 1 лістапада 1968 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Белагурна. У 1986 годзе скасаваны хутар Чорны Луг. 30 сакавіка 2021 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Дварэцкага сельсавета.

## Склад 
У Мяляхавіцкі сельсавет уваходзіла 13 населеных пунктаў:
* Агароднікі — вёска.
* Белагурна — аграгарадок.
* Белалозы — вёска.
* Выгада — хутар.
* Дукрава — вёска.
* Жыхі — вёска.
* Івязянка — вёска.
* Каменка — вёска.
* Мяляхавічы — вёска.
* Харашкі — вёска.
* Цецеравец — вёска.
* Чураі — вёска.
* Ягадная — вёска.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 571 чалавек, з іх 94,2 % — беларусы, 2,8 % — рускія, 2,6 % — палякі; паводле перапісу 2019 года — 380 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дзятлаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Казлоўшчынскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слонімскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2021 годзе
Мядзвёдкаўскае 1-е

**Мядзвёдкаўскае 1-е** — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 4 км на паўднёвы захад ад горада Глыбокае, каля вёскі Мядзвёдкі, у басейне ракі Аржаніца.

Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,14 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Даўжыня берагавой лініі 0,37 км.

Схілы катлавіны вышынёй 8—10 м (на захадзе да 3 м), часткова пад хмызняком, на поўначы пад агародамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 
* Морфаметрычныя параметры азёр Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Азёры Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Азёры Глыбоцкага раёна
Герыт Схімелпенінк

**Герыт Схімелпенінк** (; 25 лютага 1794, Амстэрдам — 4 кастрычніка 1863, Арнем) — нідэрландскі палітычны дзеяч, першы старшыня савета міністраў () Нідэрландаў. Займаў гэтую пасаду з сакавіка па май 1848 года.

Катэгорыя:Палітыкі Нідэрландаў
Philharmonia Hungarica

**Philharmonia Hungarica** — сімфанічны аркестр, які працаваў у 1956—2001 гадах і складаўся з венгерскіх музыкантаў, якія не пажадалі застацца ў Венгрыі пасля таго, як Венгерскае паўстанне 1956 года было падаўлена савецкімі войскамі. Спачатку быў заснаваны ў Бадэне пад Венай, потым знаходзіўся ў германскім горадзе Шарль. Першы канцэрт адбыўся 28 мая 1957 года.

Першым кіраўніком аркестра быў Золтан Рожняі (1956—1961), на чале з якім аркестр з вялікім поспехам гастраляваў у 1959 г. у ЗША. Вялікую падтрымку аркестру на ранняй стадыі яго гісторыі аказваў Антал Дораці, былы яго ганаровым прэзідэнтам; пасля смерці Дораці ў 1988 г. гэты пост заняў Іегуда Менухін.

У 1961—1967 гг. на чале аркестра стаяў Мільціадэс Карыдыс. Потым на працягу многіх гадоў аркестрам кіраваў Алаіс Шпрынгер. Чаргуючыся з Анталам Дораці, Шпрынгер у 1970-я гады ўжыццявіў з Philharmonia Hungarica унікальны праект: поўны запіс усіх 104 сімфоній Іозефа Гайдна.

У апошнія гады існаванні аркестра яго ўзначальвалі Юстус Франц, а потым Роберт Бахман.

На ўсім працягу існаванні аркестра ён, па зразумелых палітычных прычынах, атрымваў значную фінансавую і арганізацыйную падтрымку ад урада ФРГ. Пасля таго, як камуністычны рэжым у Венгрыі спыніў сваё існаванне, гэта падтрымка паступова стала з’язджаць. У сілу падзення цікавасці да аркестра ў 2001 годзе ён быў распушчаны; развітальны канцэрт адбыўся ў Дзюсельдорфе 22 красавіка: паслухаць Дзявятую сімфонію Брукнера сабраліся каля 150 слухачоў (пры ёмістасці залы 2000 чалавек).

## Спасылкі 
* Архіўная копія афіцыйнага сайта
* Артыкул у часопісе «Time» пра ўзнікненні аркестра  

Катэгорыя:Аркестры Германіі
Катэгорыя:Аркестры Венгрыі
Катэгорыя:Музычныя калектывы паводле алфавіта
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1956 годзе
Іван Аляксандравіч Сяроў

**Іва́н Алякса́ндравіч Сяро́ў** ( года, Валагодская губерня — , Маскоўская вобласць) — дзеяч савецкіх спецслужбаў, першы старшыня Камітэта дзяржаўнай бяспекі пры Савеце Міністраў СССР у 1954—1958 гады, начальнік Галоўнага разведвальнага ўпраўлення Генштаба ў 1958—1963 гадах, генерал арміі (8 жніўня 1955, зніжаны да генерал-маёра 12 красавіка 1963 Герой Савецкага Саюза (29.05.1945, пазбаўлены звання 12.03.1963). Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 1-га, 2-га, 5-га скліканняў.

## Літаратура 
* Петров Н. В. Первый председатель КГБ Иван Серов. — М.: Материк, 2005. — ISBN 5-85646-129-0.
* 
* Johanna Granville. The First Domino: International Decision Making During the Hungarian Crisis of 1956. — Texas A & M University Press, 2004. — ISBN 1-58544-298-4.
* 

## Спасылкі 
* Серов И. А.
* Биография 
* Биография
* Тайные дневники первого председателя КГБ: «Сталин остался недоволен»

Катэгорыя:Выпускнікі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Старшыні КДБ СССР
Катэгорыя:Удзельнікі падаўлення Венгерскага паўстання 1956 года
Алькантара (рыцарскі ордэн)

**Алькантара** — адзін з найстарэйшых духоўных рыцарскіх ордэнаў Іспаніі.

Ордэн Алькантара заснавалі браты дон Суэра і дон Гомес Фернандэс Бар'ентас у 1156 годзе як ваеннае таварыства для абароны супраць маўраў новапабудаванай пагранічнай крэпасці Сан-Хуліан-дэ-Пераль (Перэйра).

Папа Рымскі Аляксандр III 29 снежня 1177 года ўзвёў гэта таварыства ў духоўны рыцарскі ордэн і надаў яму статут Бенедыкта Нурсійскага. Ад караля кастыльскага Фердынанда II ён атрымаў шматлікія льготы, а Папа Цэлесцін III дараваў яму ў 1197 годзе шмат прывілеяў, падпарадкаваў непасрэдна папскаму прастолу і ўсклаў на яго абавязак абараняць хрысціянскую веру і весці вечную вайну з маўрамі.

Альфонса IX у 1218 годзе падарыў ордэну горад Алкантару, ад імя якога ордэн стаў з таго часу называцца і куды ён перанёс сваё месцазнаходжанне. Ён распаўсюдзіўся па ўсёй Іспаніі і ўзбагаціўся, але з прычыны ўнутраных нязгод страціў сілу і ўплыў, пакуль зноў не ўзняўся ў 1479 годзе, у праўленне гросмайстра дон Хуана дэ Суньігі.

Пры Фердынандзе V у 1494 годзе сан гросмайстра быў злучаны з санам іспанскага караля. У 1540 годзе рыцары ордэна былі вызваленыя ад зароку цноты і атрымалі дазвол уступаць у шлюб, а затым далі чатыры зарокі: беднасці, шлюбнай цноты, паслушэнства і абароны вучэння аб бязгрэшным зачацці Марыі.

Да заняцця Іспаніі французамі ў 1808 годзе ордэн валодаў 37 графствамі з 53 гарадамі і вёскамі, з якіх пасля Рэстаўрацыі яму была вернута толькі невялікая частка. Лібералы некалькі разоў скасоўвалі яго, а пры Ізабеле II і Амадэю ён існаваў толькі ў выглядзе ордэна ваенных заслуг.

У час Рэспублікі ў 1873 годзе ордэн Алькантара быў яшчэ раз скасаваны, але зноў адноўлены ў 1875 годзе Альфонсам XII. Ордэнскі знак, які складаецца з 1441 года з зялёнага мальтыйскага крыжа, канцы якога злучаныя залатымі лініямі, носіцца на зялёнай стужцы на шыі, а затканы шоўкам — на фраку і белай мантыі. На гербе ордэна намалявана грушавае дрэва (па-ісп. *peral*) з двума рысамі.

## Кавалеры 
* Луіс дэ Авіла і Суньіга (1500—1564) — іспанскі дыпламат, военачальнік і гісторык.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Іспаніі
Катэгорыя:Каталіцкія ваенныя ордэны
Катэгорыя:Рыцарскія ордэны