open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рамуальд Нейгоф-Лей

**Рамуальд Нейгоф-Лей** (;  — пасля 1883) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду нямецкага паходжання герба ўласнага. Сын Юзафа і Караліны з Барэйшаў.

У 1845—1848 гадах маршалак шляхты Пружанскага павета. Губернскі сакратар.

Валодаў бацькоўскімі маёнткамі Машковічы і Вінін. 2 красавіка 1843 года набыў у Юзэфы з Прозараў, жонкі генерала  маёнтак Сігневічы. У 1890 г. уладанні Рамуальда, уключаючы фальваркі Машковічы, Марывіль, Маліннік, Пад'яблынь і Папялёва, складалі 3582 дзесяціны, мужа ўнучкі Вікторыі з Ельскіх. Таксама валодаў Суймамі на Валыні.

## Сям’я 
У першым шлюбе (каля 1840) з Міхалінай Бурчак-Абрамовіч (каля 1820 — пасля 1850), дачкой Паўла, харунжага скіўскага і Алены Куманоўскай, маршалкоўны крамянецкай. Ад яе меў сына Рамана.

У другім шлюбе (1859) з сястрой папярэдняй жонкі Антанінай з Красіцкіх (каля 1830 — пасля 1865), дачкой Рафала з Гэленаўкі і яго другой жонкі Алены Куманоўскай, маршалкоўны крамянецкай. У шлюбе дзеці:
* Філамена, у шлюбе з Эразмам Севярынам Кашоўскім;
* Рамуальд;
* Томаш;
* Марыя, у шлюбе з Юзафам Ельскім. Мела дачку Вікторыю, якая выйшла замуж за Рэйнгальда Нейгоф-Лея.

Катэгорыя:Губернскія сакратары
Катэгорыя:Нейгоф-Леі
Універсітэт архітэктуры і ўрбанізму імя Іона Мінку

**Універсітэт архітэктуры і ўрбанізму імя Іона Мінку** () — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Бухарэст. Названы ў гонар архітэктара і грамадска-палітычнага дзеяча Іона Мінку.

## Структура
* Факультэт архітэктуры
* Факультэт архітэктуры інтэр'еру
* Факультэт урбаністыкі і ландшафтнага дызайну

## Спасылкі 
Катэгорыя:Універсітэты Румыніі
Катэгорыя:Бухарэст
Марк Максімавіч Мокін

**Марк Мокін** (нар. , ) — беларускі футбаліст, нападнік расійскага клуба «Балтыка-БФУ» з Калінінграда.

## Клубная кар’ера 
Выступаў за юнацкія каманды магілёўскага «Дняпра», а ў красавіку 2022 года падпісаў першы прафесійны кантракт з клубам. 7 мая 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы супраць жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ» (0:1), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў з’яўляцца на полі, пераважна выходзячы на замену. 4 ліпеня 2022 года адзначыўся сваім першым голам у Вышэйшай лізе, паразіўшы браму «Мінска» (выніковы лік 2:4), тым самым стаў трэцім наймаладзейшым аўтарам гола ў беларускім чэмпіянаце.

У снежні 2022 года падоўжыў кантракт з магілёўскім клубам. Па выніках сезона 2023 дапамог камандзе вярнуцца ў Вышэйшую лігу.

У студзені 2024 года пакінуў «Дняпро» і перайшоў у расійскі клуб «Балтыка-БФУ».

## Міжнародная кар’ера 
У кастрычніку 2021 года і кастрычніку 2022 года выступаў за юнацкую зборную Беларусі да 17 гадоў у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы, а ў сакавіку 2023 года — у элітным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Балтыка Калінінград
Інцыдэнт з пасадкай Boeing 737 у Кіеве

**Інцыдэнт з пасадкай Boeing 737 у Кіеве** — авіяцыйны інцыдэнт, які адбыўся 21 кастрычніка 2016 года ва Украіне. Авіялайнер Boeing 737-8ZM беларускай авіякампаніі «Белавія» выконваў рэгулярны міжнародны пасажырскі рэйс В2-840 па маршруце Кіеў—Мінск, але неўзабаве пасля ўзлёту па патрабаванні СБУ быў вымушаны вярнуцца ў аэрапорт вылету. Пасля прызямлення быў затрыманы, а пасля адпушчаны журналіст і блогер Армен Марцірасян. Прадстаўнікі авіякампаніі «Белавія» сцвярджалі, што ўкраінскі дыспетчар апавясціў аб узняцці, у выпадку непадпарадкавання, знішчальнікаў на перахоп, падаўшы аўдыёзапісы перамоваў з пілотамі. Украінскі бок, у сваю чаргу, адмаўляў абвінавачванні.

## Палёт 
21 кастрычніка 2016 года самалёт Boeing 737-8ZM авіякампаніі «Белавія», са 136 пасажырамі і 6 членамі экіпажа на борце, які выконваў рэйс В2-840 па маршруце Кіеў—Мінск, вылецеў з міжнароднага аэрапорта Жуляны.

За 50 кіламетраў да ўваходу ў паветраную прастору Беларусі камандзіру экіпажа рэйса 840 паступіла ўказанне ад дыспетчара кіравання паветранага руху раённага цэнтра «Кіеў», якое ўваходзіць у дзяржаўнае прадпрыемства абслугоўвання паветранага руху «Украерорух», аб неадкладным вяртанні ў аэрапорт вылету без тлумачэння якіх-небудзь прычын. Па словах прадстаўнікоў авіякампаніі, а пазней камандзіра авіялайнера Шышко, у выпадку непадпарадкавання прыгразілі падняць знішчальнікі. Прадстаўнік СБУ Ткачук абверг інфармацыю пра пагрозу падняць знішчальнікі для вяртання ў аэрапорт беларускага самалёта. Пасля быў апублікаваны запіс перамоваў экіпажа лайнера і ўкраінскага дыспетчара, у якой апошні папярэджвае пілота, што за невыкананне загаду на вяртанне будзе паднята баявая авіяцыя на перахоп. Пазней прэс-сакратар СБУ Гітлянская назвала пагрозы падняць знішчальнікі супраць рэйса «Белавія» «выдумкамі дыспетчара».

Пасля прызямлення быў зняты з борта грамадзянін Арменіі Армен Марцірасян. Лайнер паляцеў у Мінск без яго. Праз некаторы час затрыманы быў адпушчаны і адправіўся ў беларускую сталіцу іншым рэйсам. З ягоных слоў, шукалі «нейкі назапашвальнік інфармацыі, нічога не знайшлі і адпусцілі». Прэзідэнт Украіны Парашэнка ў тэлефоннай размове з Лукашэнкам папрасіў прабачэння за інцыдэнт з самалётам «Белавія» і праінфармаваў, што вінаватыя пакараны. У СБУ і «Украерорухе» абверглі словы аб пакаранні вінаватых у інцыдэнце.

Інцыдэнт не атрымаў шырокай агалоскі ў заходняй прэсе. Пасля інцыдэнту з пасадкай Boeing 737-800 авіякампаніі Ryanair у Мінску і высадкі з борта самалёта беларускага блогера, аднаго са стваральнікаў Telegram-канала Nexta Рамана Пратасевіча, а таксама журналісткі Соф’і Сапегі і наступных абвінавачванняў з боку Захаду ў дзяржтэрарызме, накладання санкцый, забароны палётаў кампаніі «Белавія» над Еўропай, розныя прадстаўнікі дзяржструктур Беларусі і Расіі абвінавацілі міжнародныя арганізацыі і заходнія краіны ў падвойных стандартах.

## Гл. таксама 
* Інцыдэнт з рэйсам Ryanair 4978

## Зноскі 
## Спасылкі 
; На рускай мове
* 
* 
* 
;На англійскай мове
* 
* 
Катэгорыя:Кастрычнік 2016 года
Катэгорыя:Падзеі 21 кастрычніка
Катэгорыя:Беларуска-ўкраінскія адносіны
Р-14

**Р-14** (індэкс ГРАУ — **8К65**,  па класіфікацыі НАТА — **SS-5 Skean**) — савецкая балістычная ракета сярэдняй далёкасці, распрацаваная АКБ-586 пад пачаткам канструктара М. К. Янгеля. На ўзбраенні РВСП СССР знаходзілася ў перыяд з 1961 па 1987 гады.

## Гісторыя 
2 ліпеня 1958 года АКБ М. К. Янгеля атрымала ўрадавае заданне на праектаванне ракеты з далёкасцю палёту 3600 км і больш высокімі чым у Р-12 эксплуатацыйнымі характарыстыкамі. Непасрэдным вытворчасцю і выпускам займаліся заводы 586 і 1001. 6 ліпеня 1960 года на палігоне Капусцін Яр адбыўся першы выпрабавальны пуск новай ракеты, якая атрымала абазначэнне 8К65. Ужо 24 красавіка 1961 года яна была прынята на ўзбраенне РВСП. У снежні 1987 года, пасля падпісання савецка-амерыканскага дагавора аб ліквідацыі ракет сярэдняй і меншай далёкасці, запасы Р-14 былі ліквідаваны.

## Характарыстыкі 
### Ракета 
* Далёкасць стральбы з лёгкім блокам, км: 4500
* Далёкасць стральбы з цяжкім блокам, км (ГЧ): 3200—3700
* Дакладнасць стральбы, км: 1,25—1,9 (лімітавае адхіленне — 5.0)
* Тып ГЧ: тэрмаядзерная з лёгкім і цяжкім баявымі блокамі
* Магутнасць зарада лёгкага блока галаўной часткі, Мт: 1,0 
* Магутнасць зарада цяжкага блока галаўнога часткі, Мт: 2,0—2,3
* Вага лёгкага блока галаўной часткі, кг: 1300—1500
* Вага цяжкага блока галаўной часткі, кг: 2155
* Поўная даўжыня ракеты, м: 24,0 (24,3—24,4)
* Даўжыня ракеты без галаўнога часткі, м: 21,6
* Максімальны дыяметр корпуса, м: 2,4
* Стартавая вага, т: 86,3—87
* Вага паліва, т: 79,2
### Рухавік
* Рухавік: Чатырохкамерны ЖРД РД-216 (8Д514) з ТНА (складаецца з двух двухкамерных блокаў 8Д513, кожны з ТНА)
* Цяга на зямлі, мс: 151
* Цяга ў пустаце, тс: 171
* Удзельны імпульс на зямлі, Нс/кг: 2857
* Удзельны імпульс у вакууме, Нс/кг: 2857
* Час працы, с: 131—170
* Ціск у камеры згарання, кгс: 75 см³
* Маса, кг: 1350
* Працягласць працы, с: 130

## Спасылкі 
* Ракетный комплекс средней дальности Р-14 с ракетой 8К65 (Р-14У/8К65У) // ИС «Ракетная техника».
Катэгорыя:Зброя СССР
Катэгорыя:Балістычныя ракеты
Максім Аляксандравіч Бурко

**Максім Бурко** (нар. , Барысаў) — беларускі футбаліст, паўабаронца салігорскага «Шахцёра».

## Клубная кар’ера 
У 2021 годзе пачаў выступаць за дубль сталічнага «Энергетыка-БДУ». У студзені 2022 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр», аднак на правах арэнды застаўся ў «Энергетыку-БДУ». У сезоне 2022 стаў прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 29 мая 2022 года, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча супраць мазырскай «Славіі» (5:0). У далейшым працягваў гуляць пераважна за дубль.

У студзені 2023 года па заканчэнні арэнды пакінуў сталічны клуб. Неўзабаве быў пераведзены ў петрыкаўскі «Шахцёр».

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Энергетык-БДУ
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Петрыкаў
Spacewar!

**«Spacewar!»** — адна з першых вядомых лічбавых камп’ютарных гульняў. Створана  пры ўдзеле Марціна Грэца і Уэйна Вітэнена, якія аб’ядналіся ў нефармальную творчую групу пад назвай «Hingham Institute». Гэтая група ў 1961 годзе задумала распрацаваць гульню на платформе  DEC PDP-1 у Масачусецкім тэхналагічным інстытуце (МТІ). Пасля таго, як знаёмы Расела  атрымаў некалькі  ад кампаніі «Digital Equipment Corporation» (DEC) па разліку траекторыі палёту касмічнага апарата, Расел заняўся праграмаваннем гульні, а да лютага 1962 года ў яго была гатовая першая версія «Spacewar!», і на гэта сышло прыкладна 200  працы.

У «Spacewar!» удзельнічаюць двое гульцоў, кожны з якіх кіруе сваім касмічным караблём. Яны манеўруюць у бязважкасці побач з  зоркі. У пачатку на борце кожнага ёсць некаторы запас паліва для манеўравання і некаторы лік тарпед. Сімуляцыя гульнявога свету грунтуецца на ньютанаўскай фізіцы — калі гулец не прадпрымае якіх-небудзь дзеянняў, то караблі рухаюцца па інерцыі. Калі карабель сутыкаецца з зоркай, іншым караблём ці ў яго патрапіць тарпеда, то ён гіне. Гулец можа ў любы час выкарыстоўваць функцыю пераходу ў  для *«скачка»* ў выпадковае месца на экране, але такі пераход можа знішчыць карабель, і з кожным выкарыстаннем імавернасць страты карабля павялічваецца. Першапачаткова гульня кіравалася перамыкачамі на самім PDP-1, але пасля Боб Сандэрс прыдумаў і стварыў ранні геймпад, што зрабіла кіраванне зручнейшым і палепшыла гульнявы працэс.

«Spacewar!» — адна з самых важных і ўплывовых гульняў у ранняй гісторыі камп’ютарных гульняў. Яна стала папулярнай у 1960-х гадах настолькі, што была ўсталявана практычна на ўсіх камп’ютарах PDP-1. «Spacewar!»  на іншыя камп’ютарныя платформы, а пасля была адноўлена на больш сучасных мовах праграмавання для эмулятараў камп’ютара PDP-1. Гульня непасрэдна натхніла многіх на стварэнне іншых , прыкладамі сярод якіх з’яўляюцца першыя камерцыйныя гульні для аркадных аўтаматаў «Galaxy Game» і «Computer Space», якія з’явіліся ў 1971 годзе. Апроч гэтых, быў аказаны ўплыў на пазнейшыя, напрыклад на «» 1979 года. У 2007 годзе «Spacewar!» увайшла ў дзясятку найважнейшых камп’ютарных гульняў усіх часоў, якія паклалі пачатак стварэнню  ў Бібліятэцы Кангрэса ЗША.

## Заўвагі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарных гульняў
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні з двухмернай графікай
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя камп’ютарныя гульні
Катэгорыя:Космас у культуры і мастацтве
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні 1962 года
Катэгорыя:Шматкарыстальніцкія камп’ютарныя гульні
Марыя Сяргееўна Суроўшчыкава-Петыпа

**Марыя Сяргееўна Суро́ўшчыкава** (,  — , ) — руская балерына. На працягу паўтара дзясятка гадоў, у 1854—1869, была жонкай балетмайстра Марыуса Петыпа; іх дзеці: балерына Марыя Петыпа (1857—1930) і Іван (1859 — ?).

## Біяграфія 
Пасля заканчэння Пецярбургскага тэатральнага вучылішча ў 1854—1869 гадах была ў складзе пецярбургскай балетнай трупы. Неўзабаве выйшла замуж за танцора трупы М. І. Петыпа, з якім разам выступала. У 1861—1862 гадах гастралявала з ім у Берліне, Парыжы, Рызе. У 1861 і 1862 гадах Марыя Суроўшчыкава-Петыпа танцавала ў тэатры парыжскай Оперы, у 1863 годзе — у Берліне.

Пражыўшы разам 15 гадоў, муж і жонка вымушаны былі раз’ехацца. Петыпа ўспамінаў у мемуарах: «У хатнім жыцці нядоўга маглі мы ўжыцца з ёй у міры і згодзе. Адрозненне характараў, а можа быць, і ілжывае самалюбства абодвух хутка зрабілі сумеснае жыццё немагчымым»

На пецярбургскай сцэне Петыпа-Суроўшчыкова супернічала з іншай танцоркай : гэтыя дзве цудоўныя балерыны падзялілі балетную публіку Пецярбурга на два варагуючыя лагеры: адны сімпатызавалі Мураўёвай, іншыя былі зачараваныя Суроўшчыкавай, пра што падрабязна распавядаецца ў балетных хроніках.

Памерла ў 1882 годзе ад вострай воспы ў Пяцігорску, Расія.

## Творчасць 
Будучы таленавітай танцоркай-мімісткай, Суроўшчыкава-Петыпа тонка адчувала прыгажосць позы, выразнасць жэсту, умела перадаць змест танцавальнага дзеяння.

Марыус Петыпа паставіў для яе кароткія балеты «Шлюб у часы рэгенцтва» (1858, графіня Мацільда), «» (1860, Блакітная вяргіня), «» (1865, Альма) і інш.

Сярод іншых яе партый: Аспічыя («»), Фларыда («»), Марта і Маргарыта («Фаўст»), Катарына («») — усё на музыку Ц. Пуні.

Выконвала стылізаваныя народныя танцы, а таксама псеўдарускія скокі «Мужычок», асуджаныя М. А. Някрасавым у вершы «Балет».

## Літаратура 
* Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович. — М.: Советская энциклопедия, 1981. — 623 стр. с илл.
* Красовская В. Русский балетный театр второй пол. XIX века, Л.-М., 1963.

Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта
Катэгорыя:Артысты балета Расійскай імперыі
Катэгорыя:Артысты балета XIX стагоддзя
Катэгорыя:Артысты балета Марыінскага тэатра
Жан Каломб

**Жан Каломб** (фр. Jean Colombe; 1430/1435, Бурж - 1493, там жа) - французскі мастак-мініяцюрыст, які працягнуў услед за братамі Лімбургамі працу над Цудоўным часасловам герцага Берыйскага.

Сын Філіпа Каломба і яго жонкі Гіемет; нарадзіўся паміж 1430 і 1435 гадамі. Магчыма, быў братам скульптара Мішэля Каломба. У 1463 годзе вучыўся ў майстэрні каліграфа Клемана Цібо. З 1467 г. працаваў самастойна. У Буржы пабудаваў для сваёй сям'і дом. Быў жанаты з нейкай Калет. Вядома, што ў Жана Каломба былі сын Філібер і ўнук Франсуа, таксама майстры кніжнай мініяцюры. Памёр у Буржы ў 1493 годзе.

Да 1470 Жан Каломб ужо быў вядомым майстрам. Ён выконваў замовы прадстаўнікоў сямействаў Лаваль, Гравіль, ім апякавалася Шарлота Савойская, жонка Людовіка XI. Галоўныя працы Каломба: Часаслоў Луі дэ Лаваля (цяпер у Нацыянальнай бібліятэцы Францыі, Парыж), «Гісторыя Рыма» для адмірала Луі Маля ле Гравіля (Romuleon, там жа) і серыя ілюстрацый для «Цудоўнага часаслова» герцага Берыйскага, выкананая па замове Карла I Савойскага. Герцаг Савойскі адзначаў талент, арыгінальнасць і ўмеласць "свайго любімага майстра Жана Каломба".

У 1474 годзе выканаў таксама мініяцюры для гістарычнага твора Себасцьена Мамро «Паходы французаў у Утрэмер».

З 1486 года Каломб служыў пры двары герцага ў якасці даверанай асобы і мініяцюрыста. Мастак жыў у Буржы, але згодна з дакументам, датаваным 3 чэрвеня 1486 года, наведаў Турын.
Уладзіслаў Урсу

**Уладзіслаў Урсу** (; нар. ) — малдаўскі спартсмен, гулец у настольны тэніс.

## Спартыўная кар’ера 
З 2021 года выступае за «Гвязду» з Быдгашчы.

## Дасягненні 
У 2021 годзе заваяваў бронзавы медаль на чэмпіянаце Еўропы U-21.

**Польская суперліга**
*  **Сярэбраны прызёр** (1): 2022

 

Катэгорыя:Ігракі ў настольны тэніс Малдовы
Катэгорыя:Гвязда Быдгашч
Гіліс ван Канінкслоа

**Гіліс ван Канінкслоа** (нідэрл. Gillis van Coninxloo; —) — пейзажыст нідэрландскай школы.

Нарадзіўся ў Антверпене ў 1544 годзе. Вучань Пітэра Коўке Малодшага і Леангарда Круса, удасканаліўся ў школе Гіліса Мостарта ў Антверпене.

Пабываў у Францыі, пасля таго як скончыў навучанне. Стаў членам Антвэрпэнскай гільдыі Сьвятога Лукі ў 1570 годзе і працаваў у Антвэрпэне да 1585 году. Потым ён пераехаў у Амстэрдам, дзе і памёр у 1607 годзе.

У яго было шмат вучняў, уключаючы Пітэра Брэйгеля Малодшага, Гаверта Гаверца ван Арнема, Вілема ван дэн Бундэля, Гіліса ван Канінкслао III, Ёнаса ван Мерла, Херкюлеса Сегерса і Жака ван дэр Віена.
Філіпс Конінк

**Філіпс Конінк** (нідэрл. Philips Koninck, ,  — , там жа) — нідэрландскі жывапісец, вучань Рэмбранта.

Быў сынам ювеліра Арта Конікса. Філіпс быў жанаты двойчы; у 1641 годзе з Карнеліяй, сястрой Абрагама Фурнерыуса, якая жыла ў Ратэрдаме, і ў 1657 годзе з Маргарэт Ван Рэйн з Амстэрдама. Пачаў вывучаць жывапіс пад кіраўніцтвам свайго брата Якаба ў Ратэрдаме. Пасля свайго другога шлюбу ён пераехаў у Амстэрдам. Па словах галандскага пісьменніка-мастацтвазнаўцы Арнольда Хоўбракена, Конінк скончыў навучанне ў студыі Рэмбранта.

Яго спецыяльнасцю быў пейзаж, але часам, у выглядзе выключэння, ён браўся таксама за партрэты і жанравыя карціны. Асабліва любіў маляваць панарамныя віды плоскіх мясцовасцей, у духу свайго вялікага настаўніка. Вернасць натуры, майстэрства малюнка, цеплыня і яснасць каларыту, дбайнасць выканання — такія добрыя якасці гэтых пейзажаў, узоры якіх можна бачыць у Ратэрдамскім, Гаагскім, Амстэрдамскім, Брусельскім, Берлінскім і некаторых іншых музеях.

З больш рэдкіх пейзажных твораў гэтага мастака можна паказаць на яго ўласны партрэт, у галерэі Уфіцы, у Фларэнцыі, «Вясёлых маракоў», у шверынскай галерэі, і на «Швею» — у Эрмітажы.
Конрад фон Зост

**Конрад фон Зост** (; 1370,  — пасля 1422, ) — вестфальскі мастак, прадстаўнік так званага «мяккага стылю» позняй готыкі. Адыграў вырашальную ролю ў распаўсюджванні ў Паўночнай Германіі прынцыпаў інтэрнацыянальнай готыкі. Яго творчасць аказала ўплыў на развіццё нямецкага жывапісу XV стагоддзя.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Баранок

**Баранок** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Генадзевіч Баранок — беларускі футбаліст
* Мікіта Андрэевіч Баранок — беларускі футбаліст
* Міхаіл Сцяпанавіч Баранок — Герой сацыялістычнай Працы
1962 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**1962** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
## Мерапрыемствы і падзеі 
## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
* красавік — «Spacewar!» (платформа PDP-1)

## Спасылкі
Катэгорыя:1962
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
Мікіта Андрэевіч Баранок

**Мікіта Баранок** (нар. , Віцебск) — беларускі футбаліст, абаронца расійскага клуба «Акрон» з Тальяці і моладзевай зборнай Беларусі.

Сын беларускага футбаліста і трэнера Андрэя Баранка.

## Клубная кар’ера 
Займаўся футболам у Акадэміі АБФФ, а летам 2021 года далучыўся да «Віцебска», дзе стаў выступаць за дубль. У пачатку 2022 года стаў з’яўляцца ў асноўнай камандзе. 13 мая 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, калі адгуляў усе 90 хвілін у матчы з «Гомелем» (1:1) і адзначыўся голам. Неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе каманды.

У студзені 2023 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр», падпісаўшы трохгадовы кантракт. З верасня 2023 года стаў рэгулярна выхадзіць у стартавым складзе.

У ліпені 2024 года падпісаў кантракт з дэбютантам расійскай Прэм’ер-лігі «Акронам».

## Міжнародная кар’ера 
У верасні 2022 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.

16 лістапада 2022 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў у стартавым складзе ў таварыскім матчы супраць Ірана (3:0) і быў заменены ў другім тайме; у гэтым матчы адзначыўся голам.

## Дасягненні 
* Уладальнік Суперкубка Беларусі: 2023

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Віцебск
Катэгорыя:Ігракі ФК Шахцёр Салігорск
Катэгорыя:Ігракі ФК Акрон Тальяці
Канстант (мастак)

**Канстант**, *Антон Нівенхейс* (нідэрл. Constant Anton Nieuwenhuijs / Nieuwenhuys / Nieuwenhuis; ,  — , Утрэхт) — галандскі мастак-экспрэсіяніст, паэт, сацыяльны ўтапіст, візіянер, музыкант.

Нарадзіўся ў Амстэрдаме і быў старэйшым на год свайго брата Яна (таксама пасля мастака).

Захапляўся музыкай з дзяцінства, ведаў нотную грамату, спяваў у царкоўным хоры. Авалодаў ігрой на гітары і скрыпцы, але выконваў толькі імправізацыйную музыку, а ва ўзросце 45 гадоў авалодаў ігрой на цымбалах.

Пасля года наведванняў Скульптурных класаў у Амстэрдаме Канстант паступіў у Дзяржаўную Акадэмію мастацтваў (Rijksakademie voor Beeldende Kunst); вучыўся з 1939 па 1941 год.

Член-заснавальнік групы «CoBrA».

Катэгорыя:Мастакі Нідэрландаў
Журава Магіла

**Жу́рава Магі́ла** — урочышча ў Ігуменскім павеце, у Цітвянскай воласці, пры гасцінцы паміж вёскамі Русаковічы і фальваркам Крысцінполь.

Урочышча апісаў у канцы XIX стагоддзя краязнавец Аляксандр Ельскі, у наш час урочышча з такой назвай не фіксуецца.

Паводле Ельскага, гэта даволі значны насып, на якім расце вялізная сасна. Народнае паданне, запісанае Ельскім, кажа, што калісьці ў суседняй вёсцы Азярычын быў памор быдла, і паводле забабонаў мясцовы азярыцкі жыхар, нейкі Жур, прывёз падлу на мяжу Русаковічаў,  хацеў яе там закапаць, каб выратаваць сваю вёску і перавесці памор на суседзяў. Жыхары Русаковічаў былі папярэджаныя пра гэта, чакалі яго, і калі Жур прыйшоў, закапалі яго жыўцом разам з канём і прывезеным быдлам, а над той магілай зрабілі насып.

Сучасны краязнавец Максім Ляшко мяркуе, што гэтае ўрочышча месціцца на могілках вёскі Вераб’ёўка, ці суседніх пагорках.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Азярычына
Катэгорыя:Легенды
Катэгорыя:Узгоркі Беларусі
Катэгорыя:Русаковічы (Пухавіцкі раён)
Мацьё Керэку

**Мацьё Керэку** (; , Куарфа, Французская Дагамея — , Катану, Бенін) — бенінскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, двойчы займаў пасаду прэзідэнта краіны, брыгадны генерал.

Катэгорыя:Прэзідэнты Беніна
Джон Констэбл

**Джон Констэбл** (; , Іст-Бергхоўлт, Сафалк — , ) — англійскі мастак-рамантык. Найбольшую вядомасць яму прынеслі пейзажы, у прыватнасці з відамі наваколляў Сафалка, адкуль мастак быў родам.

Катэгорыя:Мастакі Англіі
Патрыс Талон

**Патрыс Гіём Атаназ Талон** (; нар. , Віда) — бенінскі бізнесмен, прэзідэнт Беніна з 6 красавіка 2016 года.

## Біяграфія 
Талон паходзіць з народнасці фон і нарадзіўся ў горадзе Віда (Бенін). Ён атрымаў ступень бакалаўра ў Дакары, Сенегал.

Вядомы як «кароль бавоўны» з-за свайго ўдзелу ў баваўнянай прамысловасці, быў прыхільнікам прэзідэнта Яі Боні, фінансаваў яго выбарчыя кампаніі ў 2006 і 2011 гадах. За гэта яму дазволілі выкупіць у 2008 годзе баваўняную вытворчасць у дзяржаўнай сельгаскарпарацыі Санапра. У 2011 годзе, за два месяцы да выбараў, Талон атрымаў кантроль над портам Катану (гадавы даход порта супастаўны з бюджэтам усяго Беніна).

Аднак пасля выбараў 2011 года быў абвінавачаны ва ўдзеле ў змове з мэтай забіць Яі Боні і бег у Францыю ў 2012 годзе. Пасля ён быў памілаваны ў 2014 годзе.

Жанаты, мае дваіх дзяцей.

Катэгорыя:Прэзідэнты Беніна
Каломб

**Каломб** — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Жан Каломб — французскі мастак-мініяцюрыст
* Мішэль Каломб — французскі скульптар
## Тапонім 
* Каломб (О-дэ-Сен)
Nimatron

**«Nimatron»** ― камп’ютарная гульнявая электронна-рэлейная машына для гульні ў нім. Дадзеная прылада распрацавана амерыканскім фізікам Эдвардам Конданам узімку 1939/1940 гады і ўпершыню прадэманстравана на  ў 1940 годдзе. Апарат быў сабраны Эдвардам Конданам і яго асістэнтамі Джэральдам Тоўні () і Уілардам Дэрам (). 26 красавіка 1940 года была пададзена заяўка, на якую 24 верасня таго ж года на прыладу быў выдадзены патэнт.

«Nimatron» уяўляе сабой лічбавы камп’ютар, які складаецца з чатырох слупкоў па сямі лямпаў, якія кіруюцца пасродкам рэле. Гулец, робячы ход, можа пагасіць адну ці больш лямпаў у адным з шэрагаў; далей надыходзіць такі ж ход камп’ютара. Той, хто выключае апошнюю лямпу, выйграе.

«Nimatron» з’яўляецца першым камп’ютарам, які прызначаўся для забаў, і прэтэндэнтам на статус першай камп’ютарнай гульні. Таксама лічыцца, што ў ім было рэалізавана першае ў гісторыі наўмыснае запаволенне працы камп’ютара. Разам з тым уплыў «Nimatron» на далейшае развіццё электронных гульняў і лічбавых камп’ютараў лічыцца малаважным.

## Заўвагі 
Катэгорыя:Гісторыя камп’ютарных гульняў
Канчалоўскі

**Канчалоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Сяргеевіч Канчалоўскі — савецкі, расійскі і амерыканскі акцёр, кінарэжысёр
* Дзмітрый Пятровіч Канчалоўскі — гісторык і прававед, калабарацыяніст
* Пётр Пятровіч Канчалоўскі — савецкі жывапісец
1971 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**1971** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.

## Мерапрыемствы і падзеі 
## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
* лістапад — «Galaxy Game» (платформа PDP-11)
* лістапад — «Computer Space» (платформа — аркадны аўтамат).
* 3 снежня — «The Oregon Trail» (платформа HP 2100)
*«Star Trek» (платформа «Sigma 7»)

## Спасылкі
Катэгорыя:1971
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
Пётр Пятровіч Канчалоўскі

**Пётр Пятровіч Канчалоўскі** (; 9 [21] лютага 1876,  — , , СССР) — рускі і савецкі жывапісец. Акадэмік АМ СССР (1947), народны мастак РСФСР (1946), лаўрэат Сталінскай прэміі I ступені (1943).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 (21) лютага 1876 года ў Славянску (Ізюмскі павет Харкаўскай губерні). Вучыўся ў Харкаўскай малявальнай школе М. Д. Раеўскай-Івановай (1885), у вячэрніх класах СМПУ ў В. Д. Суханава (1889), у акадэміі Жуліяна ў Парыжы ў Ж. Ж. Бенжамен-Канстана і Ж. П. Ларана (1896—1898) і ў Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў (1898—1907) у Г. Р. Залемана, В. Я. Савінскага, П. В. Кавалеўскага. У 1904 годзе зноў быў у Еўропе; наведаў Францыю, Іспанію, Германію, Вялікабрытанію, Італію (куды прыязджаў перыядычна ў 1907—1914).

Адзін з заснавальнікаў аб’яднання «Бубновы валет», яго старшыня (1911), быў членам мастацкіх аб’яднанняў: «Саюз моладзі» (1911) і «Свет мастацтва» (1911—1922, з перапынкамі).

У час Першай сусветнай вайны, у 1914—1917 гадах знаходзіўся на ваеннай службе. У 1918—1921 гадах выкладаў у ГСММ, якія былі пераўтвораны ва ВХУТЭМАС, затым ва ВХУТЭІН у Маскве, дзе ён быў прафесарам у 1926—1929 гадах. Быў членам аб’яднання «Быццё» (1921—1930).

Жыў у Маскве. У 1932 годзе набыў у А. І. Траяноўскай сядзібу Бугры (цяпер вядомую як «дача Канчалоўскага»), якая пазней увайшла ў межы горада Обнінска.
Фаціх Акін

**Фаціх Акін** (, ; нар. , ) — нямецкі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар турэцкага паходжання.

## Выбраная фільмаграфія 
* «'**» (2004)
* «**'» (2007)
* «'**» (2009)
* «**'» (2017)

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Фаціх Акін на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Кінарэжысёры Германіі
Катэгорыя:Сцэнарысты Германіі
Катэгорыя:Прадзюсары Германіі
Катэгорыя:Акцёры Германіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Кінарэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Сцэнарысты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Прадзюсары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Гітэга

**Гітэга** () — сталіца Бурундзі (з 16 студзеня 2019 года), адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. У горадзе ёсць архідыяцэзія і аэрапорт.

## Гісторыя 
Горад быў заснаваны немцамі ў 1912 годзе і змяніў Усумбуру ў якасці сталіцы Каралеўства Бурундзі і рэзідэнцыі мвамі (караля). У эпоху бельгійскага панавання Кітэга з’яўлялася адміністрацыйным цэнтрам рэзідэнцтва Урундзі. 10 лістапада 1959 года булай рымскага папы Яна XXIII была створана архідыяцэзія Гітэгі (лац.: Archidioecesis Kitegaensis).

З 1 ліпеня 1962 года сталіцай незалежнага Бурундзі на амаль 57 гадоў стала Бужумбура, пры гэтым Гітэга заставалася рэзідэнцыяй мвамі да ліквідацыі манархіі ў 1966 годзе. 5 верасня 1990 года горад наведаў папа Ян Павел II у рамках свайго тура па афрыканскіх краінах.

У 2007 годзе прэзідэнт Бурундзі П’ер Нкурунзіза абвясціў аб тым, што Гітэга ў будучыні стане сталіцай краіны. 24 снежня 2018 года П’ер Нкурунзіза заявіў, што пасля ўхвалення парламентам сталіца будзе перанесена з Бужумбуры ў Гітэгу. Парламент 16 студзеня 2019 года ўхваліў гэтае рашэнне шляхам галасавання ў абедзвюх палатах, пры гэтым за Бужумбурай быў замацаваны статус эканамічнай сталіцы.

Катэгорыя:Гарады Бурундзі
Катэгорыя:Сталіцы Афрыкі
Коплі

**Коплі**:

## Прозвішча 
* Годфры Коплі — багаты англійскі землеўладальнік, калекцыянер мастацкіх твораў, палітык
* Джон Сінглтан Коплі — амерыканскі і англійскі мастак
## Тапонім 
* Коплі (мікрараён)
* Могілкі Коплі
* Коплі (паўвостраў)
* Коплі (Раэ)
Эварыст Ндаішыміе

**Эварыст Ндаішыміе** (; нар. каля 17 чэрвеня 1968, Гіхета, Гітэга) — дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч, дзеючы прэзідэнт Бурундзі з 18 чэрвеня 2020 года. Прадстаўнік супольнасці хуту.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1968 годзе ў камуне Гіхета. Вучыўся на юрыдычным факультэце ва ўніверсітэце Бурундзі ў Бужумбуры. Пасля штурму летам 1995 года кампуса ўніверсітэта вайскоўцамі-тутсі далучыўся да НСАД—САД. Паступова вылучыўся на камандныя пазіцыі ў баявых фармаваннях паўстанцаў; яго непасрэдным камандзірам быў Нкурунзіза.

Кантраляваў праграму інкарпарацыі баевікоў НСАД—САД у рэгулярнае бурундыйскае войска, згодна з заключанымі з урадам дамоўленасцямі. У званні брыгаднага генерала арміі, заняў найважнейшыя пасады начальніка кадравага ўпраўлення і аддзела матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння. У 2006—2007 быў міністрам унутраных спраў і грамадскай бяспекі, пасля чаго заняў пасаду кіраўніка ваеннага кабінета (дарадцы) пры прэзідэнце. У 2009 годзе Ндаішыміе стаў кіраўніком нацыянальнага Алімпійскага камітэта Бурундзі.

26 студзеня 2020 года на з’ездзе НСАД—САД быў вылучаны кандыдатам у прэзідэнты Бурундзі. Атрымаў перамогу на агульных выбарах, якія прайшлі 20 мая 2020 года, атрымаўшы 68,72 % галасоў выбаршчыкаў (пры яўцы 87,7 %). Уступіў на пасаду прэзідэнта крыху раней за належнае — 18 чэрвеня 2020 года.

Катэгорыя:Прэзідэнты Бурундзі
Мікіта Уладзіміравіч Красноў

**Мікіта Красноў** (нар. , ) — беларускі футбаліст, паўабаронца магілёўскага «Дняпра» і моладзевай зборнай Беларусі.

Старэйшы брат Мікіты, Яўген Красноў, таксама футбаліст.

## Клубная кар’ера 
Выступаў за юнацкія каманды магілёўскага «Дняпра», а ў лютым 2020 года падпісаў кантракт з адроджаным клубам, які заявіўся ў Другую лігу. Па выніках сезона 2020, дзе пераважна выхадзіў на замену, дапамог камандзе выйсці ў Першую лігу. У 2021 годзе выступаў за фарм-клуб «Дняпро-Юні» ў Другой лізе, з 14 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды.

Да сезона 2022 стаў рыхтавацца з асноўнай камандай «Дняпра», якая пазней атрымала месца ў Вышэйшай лізе. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 15 мая 2022 года ў матчы супраць «Слуцка» (2:2), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У ліпені 2022 года падоўжыў кантракт з клубам да 2025 года.

## Міжнародная кар’ера 
22 сакавіка 2024 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Еўропы 2025 супраць Грэцыі (1:0).

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро-2 Магілёў
Ляпешка

**Ляпешка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Барыс Міхайлавіч Ляпешка (нар. 1955) — гісторык, філосаф, сацыёлаг.
* Ганна Яўгенаўна Ляпешка — беларуская лёгкаатлетка.
* Генадзь Уладзіміравіч Ляпешка (1965) — начальнік Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь.
* Мікалай Мікалаевіч Ляпешка (1952) — беларускі дыпламат.
* Надзея Міхайлаўна Ляпешка (нар. 1989) — беларуская спартсменка (веславанне на байдарках).
Агата Карын

**Агата Карын** (; ) — японскі мастак.

З’яўляецца адным з найбуйнейшых мастакоў сярэднявечнай Японіі, заснавальнікам мастацкага стылю Рымпа (школа Рын, гэта значыць школа Карына). Многія з яго работ уключаны ў лік Нацыянальных скарбаў Японіі (*какуха*). 

## Біяграфія 
Агата Карын нарадзіўся ў Кіёта ў сям’і багатага купца; сямейства было ўцягнута ў сферу мастацтва. Сямейны бізнес (гандаль тканінамі) пад назвай *Карыганэ-я*, абслугоўваў багатых арыстакратак горада. Бацька мастака, Агата Сокэн (1621—1687), займаўся каліграфіяй і быў патронам мясцовага тэатра Но. Малодшы брат, Агата Кэндзан, стаў вядомым мастаком і керамістам; браты часта рабілі сумесныя працы.

Ён здолеў распрацаваць свой асаблівы мастацка-дэкаратыўны стыль, які лёгка вядомы дзякуючы невялікім, стылізаваным формам малюнка і рэалістычнаму адлюстраванню сюжэту.

Навучаўся жывапісу ў Ямамота Сокэна са школы Кано, Кано Цунэнобу і (1636—1713) Суміёсі Гукэя (1631—1705), але найбольшы ўплыў на яго творчасць аказалі Хон'амі Коэцу і Таварая Сотацу.

Пасля смерці бацькі ў 1687 годзе браты атрымалі вялікую спадчыну. Агата Карын пачаў весці актыўнае грамадскае жыццё і хутка выдаткаваў грошы; на працягу некалькіх гадоў з-за набраных ім даўгоў мастак адчуваў фінансавыя цяжкасці.

Вядомасць прыйшла да мастака ў познія гады. У 1701 годзе Агата Карын атрымаў ганаровае званне *хокё (мост Дхармы)*. У 1704 годзе ён перабраўся ў Эдо. Там ён стварыў многія са сваіх шэдэўраў, у прыватнасці, шырму «Касачы». У гэты час ён таксама заняўся вывучэннем творчасці Сэсю (1420—1506) і Сэсона Сюкэя (каля 1504 — каля 1589). Гэтыя мастакі аказалі ў той час уплыў на яго працы.

KORIN-Irises-L.jpg|
KORIN-Irises-R.jpg|

У 1709 годзе Агата Карын вярнуўся ў Кіёта, дзе ён пабудаваў дом, у якім адкрыў майстэрню, і пражыў у ім пакінутыя гады жыцця. Адным з апошніх яго шэдэўраў стала шырма «Красаванне чырвонай і белай слівы». Пры працах па лаку майстар часта выкарыстоўваў таксама перламутр і срэбра.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Японіі
1952 год у гісторыі камп’ютарных гульняў

**1952** год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.

## Мерапрыемствы і падзеі 
## Узнагароды 
## Выпускі гульняў 
* OXO (платформа EDSAC)

## Спасылкі
Катэгорыя:1952
Катэгорыя:Гады ў камп’ютарных гульнях
Computer Space

**«Computer Space»** — камп’ютарная гульня ў жанры касмічнай стралялкі для аркадных аўтаматаў, выпушчаная кампаніяй «Nutting Associates» у 1971 году. Яе аўтарамі былі  і Тэд Дабні.

«Computer Space» уяўляла сабой свайго роду развіццё ідэй гульні Стыва Расэла «Spacewar!», якая выйшла некалькі раней: два гульца кіравалі невялікімі касмічнымі караблямі, а мэтай было збіць карабель суперніка. Той, хто за 99 секунд збіваў ворага большую колькасць разоў, станавіўся пераможцам. Гульня была складаная з пункту гледжання кіравання, паколькі патрабавала задзейнічання дзвюх клавіш кручэння, а таксама клавіш для паскарэння, стрэлу і гіперскачку.

Ален Бушнэл выступіў з ідэяй стварэння «Computer Space» праз некалькі гадоў пасля свайго знаёмства са «Spacewar!». Сваю ідэю творчай перапрацоўкі гульні Расэла, якая ўжо лічылася да таго часу класічнай, ён у 1971 годзе прадставіў Білу Натынгу, заснавальніку «Nutting Associates». Натынг, які меў досвед у вытворчасці аркадных аўтаматаў, вырашыў выпусціць гульнявыя аўтаматы з гульнёй і ўвесці яе ў камерцыйнае абарачэнне. Аркадныя машыны з «Computer Space» вылучаліся сваёй яркай металічнай фактурай і 13-цалевым экранам.

Нягледзячы на інавацыйнасць праекту «Computer Space» для свайго часу, для сваіх стваральнікаў ён стаў фінансавым правалам. Гэта было звязана з тым, што большасць машын з гульнёй былі прададзены ў бары, наведвальнікі якіх не маглі справіцца са складанай сістэмай кіравання. Аднак ключавым момантам для развіцця электронных гульняў было тое, што «Computer Space» стала першай відэагульнёй з гукам і першай гульнёй для аркадных машын, прызначанай для камерцыйнага выкарыстання. Яна хутка стала часткай масавай культуры, з’явіўшыся, у прыватнасці, у сюжэтах некалькіх фільмаў.
## Заўвагі 
## Спасылкі
Ака (АТРК)

.]]
**Ака** (**АТР-23**, індэкс ГРАУ — **9K714**, па класіфікацыі НАТА — **SS-23 Spider**, () — савецкі аператыўна-тактычны ракетны комплекс распрацоўкі Каломенскага КБ машынабудавання пад кіраўніцтвам Сяргея Паўлавіча Непабядзімага. Непасрэднай вытворчасцю займаўся Воткінскі машынабудаўнічы завод.

## Гісторыя 
Распрацоўка пачалася ў сярэдзіне 1970-х гадоў. АТР-23 прызначаўся для замены ракетнага комплексу Р-11. Выпрабаванні пачаліся ў 1976 годзе на палігоне Капусцін Яр. У 1980 годзе ракета была прынята на ўзбраенне. У 1989 годзе комплекс быў зняты з узбраення і больш за 200 ракет і 102 пускавыя ўстаноўкі АТР-23 былі знішчаны ў адпаведнасці з савецка-амерыканскім дагаворам па РСМД, пад які ў агульным гэты комплекс не трапляў ні па якіх характарыстыках. Ліквідацыя комплексаў, якія знаходзіліся ў сацыялістычных дзяржавах Усходняй Еўропы, была завершана ў 2002 годзе.

## Склад 
У склад комплексу ўваходзяць:
* ракета 9М714;
* пускавая ўстаноўка (ПУ) 9П71
* транспартна-зараджальная машына ТЗМ 9Т230;
* транспартная машына 9Т240 ;
* кантрольна-праверачная машына 9В69;
* дапаможнае абсталяванне.

## Характарыстыкі 
### Ракета 9М714К/9М714В 
* Колькасць прыступак, шт: 1
* Максімальны дыяметр, м: 0.970
* Даўжыня, м: 7.516/7.315
* Стартавая вага ракеты, кг: 4630/4400
* Максімальная далёкасць стральбы, км: 400/300
* Мінімальная далёкасць стральбы, км: 50
* Максімальная вышыня траекторыі, км: 120
* Дакладнасць стральбы, км: 0.35
* Вага баявой часткі, кг: 715/375
### Пускавая ўстаноўка 9П71/транспартна-зараджальная машына 9Т230 
* Колавая формула: 8x8
* Поўная маса, кг: 29100/29985
* Даўжыня, м: 11.760/11.800
* Шырыня, м: 3.130/3.000
* Вышыня, м: 3.000
* Хуткасць на сушы, км/г: 65
* Хуткасць на плаву, км/г: 8—10
* Запас ходу, км: 700
* Магутнасць рухавіка УТД-25, к. с: 400

## Эксплуатанты 
Галоўным эксплуатантам з’яўляліся савецкія РВСП. Пасля распаду СССР 18 такіх установак засталося ў Германіі (ад ГДР), яшчэ 18 — Балгарыі, каля 10-ці — Славакіі (ад Чэхаславакіі), 4 — Румыніі.

## Спасылкі 
* Оперативно-тактический ракетный комплекс 9К714 «Ока». Информационная система «Ракетная техника».
* Оперативно тактический ракетный комплекс «Ока» 9К714 SS-23 «Spider», «Ока-У». сайт "Капустин Яр. История, техника, люди".
Катэгорыя:Балістычныя ракеты
Катэгорыя:Зброя СССР
Нацыянальная канфедэрацыя працы

**Нацыянальная канфедэрацыя працы (НКП) ** () — канфедэрацыя анарха-сіндыкалісцкіх прафсаюзаў у Іспаніі. Гістарычна НКП звязана з Федэрацыяй анархістаў Іберыі.

Нацыянальная канфедэрацыя працы была заснавана ў Барселоне ў 1910 годзе шляхам зліцця некалькіх аб'яднанняў працоўных. Да 1914 года арганізацыя была ў падполлі. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прафсаюзы Іспаніі
Катэгорыя:Арганізацыі грамадзянскай вайны ў Іспаніі
1-я Грамадзянская вуліца (Гомель)

**1-я Грамадзянская вуліца** — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок. Праходзіць ад 1-га завулка Крупскай да чыгуначнай каляіны паблізу гаражна-будаўнічага спажывецкага кааператыву №1 Чыгуначнага раёна (вуліца Малайчука). Складаецца з індывідуальнай забудовы пераважна сядзібнага тыпу.

Сфармавалася ў 1950-я гг. на адным з калгасных палёў. У краязнаўчай літаратуры згадваецца імя першага яе пасяленца — Максім Яўцехавіч Голубеў — ранейшага жыхара суседняга пасёлка Чырвоны Кастрычнік. Пачаткова вуліца называлася ў гонар савецкага лётчыка В. П. Чкалава. З 1957 г. ў сувязі з уніфікацыяй вулічных назваў пасля ўваходжання Прудка ў гарадскія межы Гомеля атрымала назву Грамадзянская. З 2013 г. — 1-я Грамадзянская.

## Галерэя 

Файл:Вуліца 1-я Грамадзянская, Гомель, 2022 год (2).jpg|alt=
Файл:Вуліца 1-я Грамадзянская, Гомель, 2022 год (3).jpg|alt=

Катэгорыя:Вуліцы Гомеля
Навасёлкаўскі сельсавет (Бялыніцкі раён)

**Навасё́лкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Навасёлкі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Навасёлкаўскі 1-шы (Навасельскі 1-шы) сельсавет** у складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Навасёлкі 1-я. 21 жніўня 1925 года перайменаваны ў Навасёлкаўскі (Навасельскі) сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Магілёўскім раёне БССР. З 5 красавіка 1935 года ў складзе Бялыніцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Галоўчынскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Магілёўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Копа дзі Маркавальда

**Копа дзі Маркавальда** (; каля 1225,  — каля 1276, ) — жывапісец і мазаічыст італьянскага протарэнесансу сіенскай маляўнічай школы.

Копа дзі Маркавальда з’яўляецца адной з цэнтральных фігур у мастацкім працэсе другой паловы XIII стагоддзя, які быў вельмі важны для станаўлення Сіенскай школы жывапісу. Лёс гэтага мастака вельмі цікавы. Архіўныя дакументы паведамляюць, што ў 1260 годзе ён прыняў удзел у бітве пры Мантаперці на баку фларэнтыйскіх прыхільнікаў Папы — гвельфаў. У той бітве фларэнтыйцы пацярпелі паражэнне ад сіенскіх гібелінаў, і Копа дзі Маркавальда трапіў у сіенскі палон. У палоне ён прабыў нядоўга. Копа быў здольным мастаком, і сваю свабоду выкупіў тым, што ў 1261 годзе напісаў выяву Мадонны для сіенскай царквы Сервітэ (так званая «Мадонна дэль Бардонэ»). Пакуль Копа знаходзіўся ў палоне, папа рымскі Аляксандр IV у адплату за паражэнне адлучыў Сіену ад царквы. Галоўнай заступніцай свайго горада сіенцы лічылі Мадонну, і ў піку папству, дзеля зацвярджэння ідэі, што ўлада нябесная вышэй за ўладу папскую, пачалі маляваць Мадонну ў выглядзе царыцы-ўладаркі Сіены.
Карнель (мастак)

**Карнель**, поўнае імя *Гільём Карнеліс ван Беверло* (нідэрл. Corneille, Guillaume Cornelis van Beverloo, ,  — , ) — нідэрландскі жывапісец, графік, скульптар, фатограф.

Нарадзіўся ў Льежы (Бельгія) у сям’і нідэрландскіх рабочых. Скончыў школу выяўленчага мастацтва ў Амстэрдаме. Пачаў выстаўляцца ў 1946 годзе. Адзін з заснавальнікаў руху REFLEX і групы CoBrA. Мастацкая манера Карнеля ў гэты перыяд склалася пад глыбокім уздзеяннем Міро і Клее. У 1949 годзе адкрыў для сябе мастацтва Паўночнай Афрыкі, якое пачаў калекцыянаваць. З сярэдзіны 1950-х заняўся керамікай. З 1951 года жыў у Парыжы. У 1960-я гады пачаў схіляцца ад абстракцыянізму да фігуратыўнага мастацтва. У 1970-я гады заняўся фатаграфіяй. У 1990-я пачаў займацца шматколернай драўлянай скульптурай.
Павел Дзмітрыевіч Корын

**Павел Дмітрыевіч Корын** (; , с. Палех, Вязнікаўскі павет, Уладзімірская губерня — , Масква) — расійскі, савецкі мастак-жывапісец, манументаліст, майстар партрэта, рэстаўратар, педагог. Народны мастак СССР (1962). Лаўрэат Ленінскай (1963) і Сталінскай прэміі другой ступені (1952).

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Расіі
Ваўкавыскія павятовыя спраўнікі

Спіс спраўнікаў Ваўкавыскага павета.

## Літаратура 
* Сяргей Токць. Спісы маршалкаў шляхты Гарадзенскай губерні ў XIX ст. (паводле Люцыяна Шчукі). // Герольд Litherland.- № 3-4 (3) — Горадня, 2001
* Tamara Bairašauskaitė. Lietuvos bajoru̧ savivalda XIX a. pirmojoje pusėje. — Vilnius — 2003 — ISBN 9986-780-55-1
Ловіс Корынт

**Ловіс Корынт** (, народж. Франц Генрых Луіс Корынт (; , Тапіау, правінцыя Прусія — , Зандворт) — нямецкі мастак. Разам з Максам Ліберманам, Лесерам Уры і Максам Слефогтам адносіцца да найбольш вядомых прадстаўнікоў нямецкага імпрэсіянізму, хоць яго апошнія працы часта лічацца сінтэзам імпрэсіянізму і экспрэсіянізму.

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Фрага (Уэска)

**Фрага** () — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Уэска, у складзе аўтаномнай супольнасці Арагон. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Баха-Сінка. Плошча — 435 км². Насельніцтва —  чалавек (на 2010 год). За 105 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.

Катэгорыя:Гарады Арагона
Катэгорыя:Муніцыпалітэты правінцыі Уэска
Фрага

**Фрага**:
## Тапонім 
### Іспанія 
* Фрага (Уэска)
### Украіна 
* Фрага (Рагатынскі раён)
Зыгмунт Ксаверый Грабоўскі

**Зыгмунт Ксаверый Грабоўскі** (; ? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Грабоўскіх герба «Окша». Нарадзіўся ў сям’і Тамаша Мар’яна і Ганны з Ружыцкіх.

Шамбялян, крайчы вялікі літоўскі ў 1784—1793 гадах, пасол на Чатырохгадовы сойм з 1790 года. Удзельнічаў у дысідэнцкім руху. У час праўлення Таргавіцкай канфедэрацыі у 1792—1793 гадах член Пастаяннай Рады (інфармаваў пра яе дзейнасць эмігрантаў-патрыётаў).

## Сям’я 
20 мая 1780 года ў Мінску Мазавецкім ажаніўся з Марыянай Пелагіяй з Патоцкіх, дачкой Юзафа і Пелагіі. Ад яе дзеці:
* Пелагія (1787—1848), у шлюбе з Міхалам Гжэгажам Грабоўскім (1758—1822);
* Аляксандр (каля 1790—1812) быў генералам расійскай арміі, загінуў у 1812 годзе ў ;
* Ксаверый (каля 1790 — ?) быў камергерам, маршалкам шляхты Ваўкавыскага павета. У шлюбе з Кацярынай Мелін.

## Літаратура 
* 

Зыгмунт Ксаверый
Катэгорыя:Каралеўскія шамбяляны
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойма 1788—1792
Кулакоўскі сельсавет

**Кулако́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Клёўка.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Кулакоўка. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бялыніцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Клёўка. 11 красавіка 1960 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Машчаніцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Якаб Карнеліс ван Остсанен

**Якаб Карнеліс ван Остсанен** (да 1470—1533) — паўночнанідэрландскі мастак.

Пра жыццё Якаба Карнеліса ван Остсанена вядома няшмат. Гісторыкі ў асноўным абапіраюцца на яго біяграфічны нарыс, напісаны Карэлам ван Мандэрам, архіў Амстэрдама і архіў абацтва Эгманд, бенедыкцінскага кляштара, які замаўляў яго працы. Прозвішча паказвае, што ён паходзіў з Остзана, Паўночная Галандыя,. Яго сям’я валодала землямі ў гэтай мясцовасці. Карнеліс Байс I, таксама вядомы як Майстар Алкмара, быў яго братам, як і Карнеліс Байс II. Яго сыны Карнеліс Якабз і Дзірк Якабз сталі партрэтыстамі, як і яго ўнукі Карнеліс Антоніс і Якаб Дзіркш.

Паколькі даты нараджэння або хрышчэння страчаныя, даты нараджэння даецца прыблізная з іншых архіўных сведчанняў, такіх як даты смерці іншых членаў сям’і. Свой першы дом Якаб Карнеліс купіў у Амстэрдаме ў 1500 годзе, на вуліцы Калверстраат. Праз дваццаць гадоў купіў суседні дом.
Карнеліс Карнеліс ван Харлем

**Карнеліс Карнеліс ван Харлем** (нідэрл. Cornelis Cornelissen, Cornelis Cornelisz), (1562,  — , ) — галандскі жывапісец, малявальшчык і архітэктар. Нараўне з Карэлам ван Мандэрам і Хендрыкам Гольцыусам адзін з вядучых мастакоў нідэрландскага маньерызму харлемскай школы, часцей званы Карнелісам Харлемскім (нідэрл. Cornelis van Haarlem).

## Біяграфія 
Карнеліс нарадзіўся ў Харлеме ў сям'і Карнеліса Томаса. Яго бацькі ў 1568 годзе ўцяклі з горада, калі іспанскае войска аблажыла горад у 1573 годзе падчас Васьмідзесяцігадовай вайны семнаццаці нідэрландскіх правінцый за незалежнасць ад Іспаніі (1568—1648). Шасцігадовага хлопчыка аддалі на выхаванне жывапісцу Пітэру Пітэрсу Старэйшаму. Затым, у 1579—1580 гадах, Карнеліс быў у Францыі, спрабаваў прайсці навучанне ў Руане, выпрабаваў уплыў мастакоў французскага Рэнесансу школы Фантэнбло, але вымушаны быў з'ехаць і, паводле «Кнігі пра мастакоў» К. ван Мандэра, у 1581 годзе паступіў у навучанне у майстэрню Жыля Куанье ў Антверпене.

У 1583 годзе Карнеліс вярнуўся ў Харлем, дзе ён заставаўся да канца свайго жыцця. Ён стаў паважаным членам абшчыны і ў тым жа годзе атрымаў сваю першую афіцыйную замову ад горада на групавы партрэт «Банкет Харлемскай грамадзянскай гвардыі». Ён стаў гарадскім мастаком Харлема і атрымліваў шматлікія афіцыйныя замовы. Як партрэтыст Карнеліс ван Харлем аказаў вялікі ўплыў на творчасць Франса Халса. Каля 1600 года ён ажаніўся з Марытген Дэйман, дачкой мэра Харлема. У 1605 годзе атрымаў у спадчыну трэць стану свайго багатага цесця. Памёр Карнеліс ван Харлем у родным горадзе ў 1638 годзе, ва ўзросце 76 гадоў.
Хронікі маладога Індыяны Джонса

**«Хронікі маладога Індыяны Джонса»** () ― тэлесерыял, які ўяўляе сабой перадгісторыю да вядомай  фільмаў пра легендарнага археолага і шукальніка прыгод.

## Зноскі 
## Спасылкі
Катэгорыя:Драматычныя тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 1992 года
Катэгорыя:Гістарычныя тэлесерыялы ЗША
Карнель дэ Ліён

**Карнель дэ Ліён**, таксама **Карнель з Гаагі** (фр. Corneille de Lyon, Corneille de La Haye — Карнель дэ ла Э; каля 1500,  — , ) — нідэрландскі (па іншых азначэннях — фламандскі) жывапісец-партрэтыст, большую частку жыцця які працаваў у Францыі, адзін з самых таленавітых і плённых майстроў эпохі Адраджэння.

## Біяграфія 
Звесткі аб біяграфіі мастака вельмі бедныя. Першая згадка пра яго адносіцца да 1534 года, і ў гэты час ён ужо знаходзіўся ў Ліёне. Вядома, уласна кажучы, толькі яго імя Карнель: дэ Ліён — гэта мянушка па месцы жыхарства, дадзенае яму ў XIX ст. біёграфам Анры Бушо.

Стаў прыдворным мастаком караля Генрыха II і Кацярыны Медычы. У 1551 годзе ён згадваецца як мажордам караля. У майстэрні Карнеля працавалі яго сын і дачка.