Борг (біялогія)

**Борг** — гэта «гіганцкі экстрахрамасомны элемент са здольнасцю ўзмацнення анаэробнага акіслення метану», апісаны Басам Аль-Шайебам і Джыл Бэнфілд. Боргі — гэта доўгія паслядоўнасці ДНК, якія існуюць побач з асноўнай храмасомай у архей *Methanoperedens* у асяроддзі з недахопам кіслароду, такім як глыбокая гразь. Боргі былі знойдзены прафесарам Джыл Бэнфілд і яе камандай у глебе балот, ваданоснага пласта, рэчышча ракі і закінутай ртутнай шахты ў штатах Каліфорнія і Каларада.

Боргі лічацца новай формай «гіганцкіх лінейных плазмід» або гіганцкіх вірусаў, а не невядомых элементаў ДНК.    Яны сустракаюцца разам з відам архей, які, верагодна, прымае іх і мае шмат агульных генаў. Асноўная храмасома археі толькі ў тры разы большая, і іх здольнасць да анаэробнага акіслення метану, а таксама да іншых біялагічных функцый, такіх як выпрацоўка бялкоў, можа быць павялічана з дапамогай боргаў.

## Асаблівасці 
Яны былі выяўлены 8 сакавіка 2020 года Джыл Бэнфілд і яе калегамі. Структура геномаў боргаў захоўваецца і адрозніваецца ад плазмід і храмасом *Methanoperedens*, а таксама іншых геномаў архей*.* Боргі не валодаюць прыкметнымі белкамі, звязанымі з плазмідамі або вірусамі, локусамі рРНК, орыджынамі рэплікацыі або жыццёва важнымі генамі, якія звычайна сустракаюцца ў мініхрамасомах, таксама вядомых як мегаплазміды, архей. Выяўлена, што даўжыня геномаў боргаў складае ад 0,66 да 0,92 мегабаз, што перавышае даўжыню геному вядомых у цяперашні час вірусаў архей. Замест гэтага памер геномаў боргаў характэрны для эўкарыёт-спецыфічных двухланцуговых ДНК-вірусаў з тыпу *Nucleocytoviricota*, таксама вядомых як нуклеацытаплазматычныя вірусы вялікай ДНК (NCLDV), якія могуць перавышаць 2,5 Мбаз. Тандэмныя паслядоўнасці прамых паўтораў пераважаюць ва ўсім геноме Боргаў, а доўгія інвертаваныя паўторы знаходзяцца на канцах генома. Гэта адрозніваецца ад мегаплазмід некаторых бактэрый, якія нясуць прамежкавыя паўторы і звычайна не адказваюць за кадаванне неабходных генаў.

## Функцыі (спіс генаў) 
Ніжэй прыведзены некаторыя з вядомых генаў, якія кадуюцца геномамі боргаў:

Звярніце ўвагу, што не кожны геном борга змяшчае такія ж самыя гены.

* Мабільныя або пераносныя сістэмы абароны
* Анаэробнае акісленне метану (AOM)
* Сістэма CRISPR-Cas тыпу III-A (без магчымасці для збору спэйсераў і ў першую чаргу накіравана на РНК)
* RPL11 — рыбасомны бялок L11
* Гліказілтрансфераза
* Маніпуляцыі з ДНК і РНК
* Транспартныя гены
* Энергетычны абмен
* Бялкі клетачнай паверхні
** ПЭГА
** S-слой
* Бялкі, звязаныя з мембранай (невядомыя функцыі, якія, магчыма, уплываюць на ўласцівасці мембраны гаспадара)
* Фіксацыя азоту (аперон *nifHDK*)
* Сінтэз полігідраксіалканату (назапашванне вугляроду) — магчыма, выкарыстоўваецца пры недахопе рэсурсаў
* Бялкі ўстойлівасці да тэлуру
* FtsZ (гамолаг табуліну)
* Гены цыклу ТКК
** цытратсінтаза
** аканітаза
* *cfbB* і *cfbC*
* Каэнзім F420: L-глутаматлігаза — *cofE*
* Электронныя біфуркацыйныя комплексы
** D-лактатдэгідрагеназа
* Сінтэз тетрагідраметаноптэрына
* Бялкі ферэдаксіну
* 5,6,7,8-тэтрагідраметаноптэрын гідраліаза (Fae) — удзельнічае ў дэтаксікацыі фармальдэгіду
* Дэгідрагеназа аксіду вугляроду (CODH)
* Пластацыянін
* Купрэдаксіны
* Мультыгемавыя цытахромы (MHC)

## Крыніцы 
Катэгорыя:ДНК
Катэгорыя:Мікрабіялогія