open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хараброўскі камень

**Хараброўскі вялікі камень** — валун у Беларусі. Размешчаны за 2,5 км на поўдзень ад вёскі Барсукі Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці, за 4,5 км на поўдзень ад новага моста праз Заходнюю Дзвіну, насупраць былой вёскі Хараброва.

## Апісанне 
Гэты волат, расколаты на некалькі глыбаў, выглядае эфектна. У нізкую ваду ён агаляецца амаль цалкам, а ў нармальную або высокую ўяўляе з сябе востраў ці тырчыць адной або дзвюма галовамі з вады. Густая расліннасць улетку робіць складанымі апошнія 100 м падыхода да камяня ад вёскі Барсукі, сцежак да яго па назіранням 2020 г. не маецца.

## Легенда 
Выказвалася меркаванне, што некалі камень быў «барысавым», а пасля разбураны выбухам. Як сведчылі старажылы, камень пацярпеў пры будаўніцтве «сталінскіх» дотаў. На будоўлю патрабавалася шмат камення, за яго плацілі грошы. Каменне з палёў хутка прыбралі, таму больш прадпрымальныя людзі палезлі ў раку. А тут адразу 200 тон матэрыялу. Аднак выбух толькі раскалоў аграмадзіну на вялізныя кавалкі ды засеяў дно возера рознавялікімі аскепкамі чорнага колеру.

## Літаратура 
* Вялікі камень Хараброўскі // Пуцявінамі роднага краю: прырода і гісторыя Верхнядзвіншчыны / А. Бубала. — Наваполацк : А. У. Маладзечкін, 2017. — С. 64.
* На поўначы зямлі беларускай // Дзвінская праўда (Верхнядзвінск). — 2009. — 4 жн. — С. 3.
* Пакульневіч, Я. На поўначы зямлі беларускай / Я. Пакульневіч // Народная газета. — 2009. — 22 ліп. — С. 14.

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Барсукі (Шайтараўскі сельсавет)
Катэгорыя:Геалогія Верхнядзвінскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Верхнядзвінскага раёна
Яўген Львовіч Неміроўскі

**Яўген Львовіч Неміроўскі** (;  — ) — расійскі кнігазнаўца. Доктар гістарычных навук (1972).

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў 1925 годзе каля Адэсы. У 1969 абараніў доктарскую дысертацыю пра пачатак славянскага кнігадруку і гісторыю польскага Адраджэння. У 1973 годзе стаў загадчыкам аддзела рэдкіх кніг Ленінскай бібліятэкі ў Маскве, у 1982 — галоўным навуковым супрацоўнікам Расійскай кніжнай палаты.

Жыў у Маскве, памёр у 2020 годзе.

## Навукова-даследчыцкая дзейнасць 
Распачаў працу над зводным каталогам і апісаннем старадрукаваных выданняў кірылічнага і глагалічнага шрыфтоў, пісаў працы і манаграфіі пра славянскі кнігадрук, тэорыю і гісторыю сусветнага кнігадруку, пра Швайпольта Фіёля, Івана Фёдарава, Францыска Скарыну. Аўтар дзясяткаў манаграфій пра кніжнасць Сярэднявечча і Рэнесансу. Сярод іх і фундаментальная 600-старонкавая праца «Францыск Скарына: жыццё і дзейнасць беларускага асветніка» (Мінск, 1990).

## Узнагароды і прэміі 
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (1994, у аўтарскім калектыве) — *за цыкл прац «Скарына і беларуская культура»*.

Катэгорыя:Дактары гістарычных навук
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Катэгорыя:Кнігазнаўцы
Катэгорыя:Гісторыкі Расіі
Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Кузьмічы (Ершыцкі раён)

**Кузьмічы** () — сяло ў Ершыцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кузьміцкага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны сяло была пад нямецкай акупацыяй з 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ершыцкага раёна
Кірпічнага Завода (Ершыцкі раён)

**Кірпічнага Завода** () — пасёлак у Ершыцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кузьміцкага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак быў пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалены ў верасні 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ершыцкага раёна
Васіль Міхайлаў

**Васіль Міхайлаў** — беларускі казачнік канца XIX стагоддзя з в. Бердзябякі Ельнінскага павета Смаленскай губерні. Адзін з інфарматараў У. М. Дабравольскага. Рэпертуар Міхайлава складалі чарадзейныя, сацыяльна-бытавыя, навелістычныя казкі, анекдоты, замовы. Асабліва цікавыя казкі Міхайлава «Аб Іване Гадзімавічы, Аляксеі Гадзімавічы, Стаўры Гадзімавічы» і «Казка пра Івана Іванавіча, купецкага сына», з якой кантамінуецца некалькі сюжэтаў. Валодаў багатай палітрай мастацкага слова, выкарыстоўваў прыказкі і прымаўкі.

## Літаратура 
* Добровольский В. Н. Смоленский этнографический сборник. Ч. 1. СПб., 1891.
* 

Катэгорыя:Казачнікі
Катэгорыя:Постаці Пачынкаўскага раёна (Смаленская вобласць)
Нацыянальны ўніверсітэт фізічнага выхавання і спорту Украіны

**Нацыянальны ўніверсітэт фізічнага выхавання і спорту Украіны** — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова спартыўнага профілю, якая мае статус нацыянальнага ўніверсітэта і знаходзіцца ў Кіеве.

## Гісторыя 
* 1930—1944 — Дзяржаўны інстытут фізічнай культуры Украіны;
* 1944—1993 — Кіеўскі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры;
* 1993—1998 — Украінскі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнага выхавання і спорту;
* з 1998 — Нацыянальны ўніверсітэт фізічнага выхавання і спорту Украіны.

## Структура 
* Трэнерскі факультэт;
* Факультэт спорту і менеджменту;
* Факультэт здароўя, фізічнага выхавання і турызму;
* Факультэт завочнага навучання;
* Вучэбна-навуковы аімпійскі інстытут;
* Навукова-даследчы інстытут.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта 

Катэгорыя:Універсітэты Кіева
Катэгорыя:Нацыянальныя вышэйшыя навучальныя ўстановы Украіны
Катэгорыя:1930 год ва Украіне
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы фізічнай культуры і спорту
Катэгорыя:Спорт у Кіеве
Ігналінскі раён

**Ігналінскі раён** () — адміністрацыйная адзінка на паўночным усходзе Літвы, у складзе Уцянскага павета. Раён адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштайція. Ігналінскі раён з’яўляецца адным з самых малазаселеных у Літве.

## Паселішчы 
У Ігналінскім раёне знаходзяцца наступныя населеныя пункты:
* 2 гарады — Дукштас і Ігналіна;
* 3 мястэчкі — Міелагенай, Рымшэ і Цвярачус.

## Колькасць насельніцтва 
* Ігналіна — 6591 чал;
* Дзіджасаліс — 1744 чал;
* Відзішкес — 1084 чал;
* Дукштас — 1070 чал;
* Казіцішкіс — 383 чал;
* Стрыгайлішкіс — 334 чал;
* Наўясіс Даўгелішкіс — 313 чал;
* Канукай — 307 чал;
* Міелагенай — 286 чал;
* Рымшэ — 274 чал.

## Сянюніі 
Ігналінскі раён складаецца з 12 сянюній:

* Відзішкескае (па-літоўску: *Vidiškių seniūnija*)
* Дзіджасаліская (па-літоўску: *Didžiasalio seniūnija*)
* Дукштаская (па-літоўску: *Dūkšto seniūnija*)
* Ігналінская (па-літоўску: *Ignalinos seniūnija*)
* Ігналінская гарадская (па-літоўску: *Ignalinos miesto seniūnija*)
* Казіцішкіская (па-літоўску: *Kazitiškio seniūnija*)
* Лінкмяніская (па-літоўску: *Linkmenų seniūnija*)
* Міелагенайская (па-літоўску: *Mielagėnų seniūnija*)
* Наўясісдаўгелішкіская (па-літоўску: *Naujojo Daugėliškio seniūnija*)
* Рымшэўская (па-літоўску: *Rimšės seniūnija*)
* Цвярачуская (па-літоўску: *Tverečiaus seniūnija*)
* Цэйкінейская (па-літоўску: *Ceikinių seniūnija*)

## Вядомыя асобы 
Станіслаў Нікадзімавіч Булак-Балаховіч (1883; в. Мейшты — 1940) — вайсковы дзеяч

## Спасылкі 

Катэгорыя:Аўкштайція
Нацыянальны ўніверсітэт абароны Украіны

**Нацыянальны ўніверсітэт абароны Украіны** — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ваеннага профілю, якая мае статус нацыянальнага ўніверсітэта і знаходзіцца ў Кіеве.

## Гісторыя 
* 1914—1917 — Мікалаеўскае артылерыйскае і Другое Кіеўскае ваеннае пяхотнае вучылішча;
* 1917—1919 — Кіеўскі дзяржаўны ўкраінскі універсітэт;
* 1919—1920 — Першыя артылерыйскія курсы для падрыхтоўкі каманднага складу для ўкраінскай Савецкай Чырвонай Арміі.
* 1918—1951 — Кіеўскае ваеннае пяхотнае вучылішча імя рабочых Чырвонага Замаскварэчча;
* 1920—1935 — Чацвёртыя Кіеўскія артылерыйскія курсы;
* 1935—1937 — Першая Кіеўская артылерыйская школа;
* 1937—1958 — Першае Кіеўскае артылерыйскае вучылішча (з 1941 года — імя С. М. Кірава);
* 1946 — Кіеўскае артылерыйскае падрыхтоўчае вучылішча;
* 1958—1974 — Кіеўскае вышэйшае артылерыйскае інжынернае ордэна Леніна Чырванасцяжнае вучылішча імя С. М. Кірава СПА сухапутных войск СССР;
* 1974—1977 — філіял СПА Сухапутных войскаў Ваеннай артылерыйскай Акадэміі імя М. І. Калініна;
* 1977—1986 — Ваенная акадэмія ваеннай супрацьпаветранай абароны імя Маршала Савецкага Саюза А. М. Васілеўскага;
* 1986—1992 — Ваенная акадэмія супрацьпаветранай абароны Сухапутных войскаў імя Маршала Савецкага Саюза А. М. Васілеўскага;
* 1992—1999 — Украінская ваенна-медыцынская акадэмія і Кіеўскі інстытут сухапутных войскаў;
* 1992—1999 — Акадэмія ўзброеных сіл Украіны;
* 1999—2008 — Нацыянальная акадэмія абароны Украіны;
* 2008—2013 — Нацыянальны ўніверсітэт абароны Украіны;
* 2013—2023— Нацыянальны ўніверсітэт абароны Украіны імя Івана Чарняхоўскага;
* з 16 чэрвеня 2023 года — зноў Нацыянальны ўніверсітэт абароны Украіны.

## Структура 
### Інстытуты 
* Інстытут дзяржаўнага ваеннага кіравання;
* Камандна-штабны інстытут прымянення войска;
* Інстытут авіяцыі і супрацьпаветранай абароны;
* Інстытут забеспячэння войска і інфармацыйных тэхналогій;
* Гуманітарны інстытут;
* Вучэбна-навуковы інстытут фізічнай культуры і спартыўна-аздароўчых тэхналогій.

### Цэнтры 
* Навукова-метадычны цэнтр арганізацыі адукацыйнай дзейнасці;
* Навукова-метадычны цэнтр арганізацыі навуковай і навукова-тэхнічнай дзейнасці;
* Вучэбна-навуковы цэнтр падрыхтоўкі афіцэраў для шматнацыянальных штабоў;
* Вучэбна-навуковы цэнтр замежных моў;
* Цэнтр імітацыйнага мадэлявання;
* Навуковы цэнтр дыстанцыйнага навучання;
* Цэнтр ваенна-стратэгічных даследаванняў;
* Навукова-даследчы цэнтр ваеннай гісторыі;
* Навуковы цэнтр праблем прадухілення карупцыі ў сферы бяспекі і абароны;
* Вучэбна-навуковы цэнтр стратэгічных камунікацый у сферы забеспячэння нацыянальнай бяспекі і абароны;
* Цэнтр перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі;
* Вучэбна-навуковы цэнтр абароннага менеджменту.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта 

Катэгорыя:Універсітэты Кіева
Катэгорыя:Нацыянальныя вышэйшыя навучальныя ўстановы Украіны
Катэгорыя:1914 год ва Украіне
Катэгорыя:Ваенныя навучальныя ўстановы
Уладзімір Георгіевіч Кастрыёта-Скандэрбек

**Уладзімір Георгіевіч Кастрыёта-Скандэрбек** (1820 — ) — -аматар, князь.

## Біяграфія 
Служыў у лейб-гвардыі, у канцы 1840-х гг. выйшаў у адстаўку. У канцы 1840—1850-х гг. трымаў квартэт у сваім маёнтку Гарадзец на Магілёўшчыне з прыгонных сялян, прафесійна падрыхтаваных нямецкім скрыпачом Бекерам, і вядомы музычны салон у сталіцы, сябраваў з М. І. Глінкам і А. С. Даргамыжскім, як кампазітар знаходзіўся пад уплывам апошняга.

Аўтар рамансаў, у тым ліку на вершы Лермантава («Чаркеская песня», «І сумна, і нудна» і інш.), і сачыненняў для камернага ансамбля, у тым ліку трох струнных квартэтаў, другі з якіх атрымаў у 1861 годзе другую прэмію на конкурсе Рускага музычнага таварыства, — паводле меркавання Л. М. Раабена, гэта ўзнагарода квартэту Кастрыёта-Скандэрбека, стылістычна пярэстаму і няроўнаму, стала «апошнім прыкладам творчага спаборніцтва аматарскага і прафесійнага мастацтва», паколькі праца кампазітараў-дылетантаў, важная для рускай музыкі першай паловы XIX стагоддзя, у гэты перыяд імкліва страчвала сваё значэнне.

Акрамя таго, Кастрыёта-Скандэрбеку належаць транскрыпцыі для фартэпіяннага квінтэта сімфоній, уверцюр і санаты «Хамерклавір» Людвіга ван Бетховена. «Матэрыялы да біяграфіі А. С. Даргамыжскага», напісаныя Кастрыёта-Скандэрбекам у суаўтарстве з У. В. Стасавым, публікаваліся ў 1875 годзе ў часопісе «Руская даўніна», апублікаваны і лісты Даргамыжскага да яго.

Пахаваны на Машэкаўскіх могілках у Магілёве.

## Літаратура 
* *Синявская Л. П.* Струнный квартет в русской музыке: 1790—1860 годы. На исторических путях отечественной инструментально-симфонической культуры. — Екатеринбург, 2004.

## Спасылкі 
* Біяграфія ў Музычным слоўніку Г. Рымана
* 
* 

Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Расійскай імперыі
Юрый Барысавіч Мартаў

**Юрый Барысавіч Ма́ртаў** (, Рослаўль, Смаленская вобласць, РСФСР — ) — беларускі вучоны ў галіне хірургіі. Доктар медыцынскіх навук (1987), прафесар (1988).

## Біяграфія 
Сын беларускага хірурга Ганны Фларыянаўны Катовіч і начальніка Віцебскага гарадскога аддзялення Дзяржбанка Барыса Канстанцінавіча Мартава. Скончыў Віцебскі медыцынскі інстытут у 1967 годзе, працаваў у ім, у 1989—2000 гадах загадчык кафедры агульнай хірургіі. У 2002—2007 гадах намеснік галоўнага ўрача Віцебскай гарадской бальніцы хуткай дапамогі.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: праблемы органазберагальных аперацый на страўніку пры язвавай хваробе, аперацый на грудным аддзеле стрававода пры яго апёках і пухлінах; кардыёхірургічныя ўмяшанні пры парушэннях рытму сэрца. Навуковыя працы па хірургіі органаў брушной і грудной поласцей.

## У шлюбе 
У шлюбе з Таццянай Уладзіміраўнай Емяльянавай, урачом-інфекцыяністам, меў сына Уладзіміра, урача, і дачку Ірыну (у замужжы Падалінская), фізіятэрапеўта. Унук — Юрый Сяргеевіч Падалінскі — таксама ўрач.

## Творы 
* Язвенная болезнь глазами хирурга. — Витебск, 1995 (у сааўтарстве);
* Распространенный перитонит. — М., 1998 (у сааўтарстве).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Хірургі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы лячэбнага факультэта ВДМУ
Верхнядзвінская цэнтральная раённая бальніца

**УАЗ «Верхнядзвінская раённая цэнтральная бальніца»** — комплекс лячэбна-прафілактычных устаноў Верхнядзвінскага раёна. Будынак ЦРБ знаходзіцца ў вёсцы Яніна.
 
Установа аховы здароўя «Верхнядзвінская цэнтральная раённая бальніца» аказвае дапамогу грамадзянам Рэспублікі Беларусь, якія пражываюць на тэрыторыі Верхнядзвінскага раёна, за кошт дзяржаўных бюджэтных сродкаў. УАЗ «Верхнядзвінская ЦРБ» у сваёй дзейнасці падпарадкоўваецца Верхнядзвінскаму раённаму выканаўчаму камітэту і ўпраўленню аховы здароўя Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта, які ажыццяўляе каардынацыю і рэгуляванне дзейнасці ўпраўлення.

## У склад Верхнядзвінскай ЦРБ уваходзяць 
* Верхнядзвінская цэнтральная раённая бальніца;
* Асвейская раённая бальніца;
* Бігосаўская ўчастковая бальніца;
* Боркавіцкая ўчастковая бальніца;
* Валынецкая бальніца сястрынскага догляду;
* Каханавіцкая ўрачэбная амбулаторыя ўрача агульнай практыкі;
* Шайтараўская ўрачэбная амбулаторыя ўрача агульнай практыкі;
* Фельчарска-акушэрскія пункты: Галубаўскі, Жоўнінскі, Першамайскі, Сар’янскі, Белькаўшчынскі, Вусцянскі, Відоцкі, Дуброўскі, Сенькаўскі, Стралкоўскі, Ігналінскі, Дзёрнавіцкі, Нураўскі, Росіцкі, Марозаўскі, Юзефаўскі, Жыгулеўскі, Прудзінкаўскі.

## Літаратура 
* Бегунова, Е. Лечить комфортом: в Верхнедвинской райбольнице торжественно открыли обновленное хирургическое отделение / Е. Бегунова // Рэспубліка. — 2013. — 27 верас. — С. 1, 11.
* Пригожий, М. Операционная с «иголочки». Почему Верхнедвинская больница признана одной из лучших в республике? / М. Пригожий // Віцебскі рабочы. — 2008. — 31 ліп. — С. 2.
* Шадура, Р. С. Адказныя за жыццё / Р. С. Шадура; запісала Я. Пакульневіч // Дзвінская праўда (Верхнядзвінск). — 2002. — 14 чэрв. — С. 2.

## Спасылкі 
* Сайт Верхнядзвінскай цэнтральнай раённай бальніцы 

Катэгорыя:Яніна (Верхнядзвінскі раён)
Катэгорыя:Верхнядзвінскі раён
Катэгорыя:Бальніцы Беларусі
Міжнародны ўніверсітэт фінансаў

**Міжнародны ўніверсітэт фінансаў** — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова фінансава-эканамічнага профілю, якая мае статус універсітэта і знаходзіцца ў Кіеве.

Заснавальнікамі ўніверсітэта з’яўляюцца Нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт Украіны «Кіеўскі політэхнічны інстытут імя Ігара Сікорскага», Еўрапейскі інстытут тэхналогій у Парыжы, Асацыяцыя ўкраінскіх банкаў і АБ «Банкірскі дом».

## Гісторыя 
* 1993 — заснаваны Універсітэт кіравання бізнесам і банкамі;
* 1994 — навучальная ўстанова атрымала назву «Міжнародны ўніверсітэт фінансаў»;
* 1996 — створаны Вучэбна-метадычны комплекс у складзе Нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта Украіны «Кіеўскі політэхнічны інстытут» і Міжнароднага ўніверсітэта фінансаў;
* 2010 — адбылося далучэнне да Міжнароднага ўніверсітэта фінансаў Кіеўскага бізнес-інстытута пры НТУУ «КПІ».
* 2011 — навучальная ўстанова акрэдытавана па чацвёртым — вышэйшым узроўні акрэдытацыі;
* 2014 — універсітэт заняў другое месца сярод 76 прыватных вышэйшых навучальных устаноў Украіны па выніках нацыянальнай сістэмы рэйтынгавага ацэньвання вышэйшых навучальных устаноў Міністэрства адукацыі і навукі Украіны.

## Структура 
### Кафедры 
* Кафедра фінансаў і крэдыту;
* Кафедра менеджменту і інавацый;
* Кафедра эканомікі і прадпрымальніцтва;
* Кафедра агульнанавуковых дысцыплін.

### Аддзелы 
* Аддзел кадраў і справаводства;
* Вучэбна-арганізацыйны аддзел;
* Вучэбна-метадычны аддзел;
* Студэнцкі аддзел кадраў;
* Бухгалтэрыя;
* Аддзел тэхнічнага забеспячэння і інфармацыйных тэхналогій;
* Матэрыяльна-тэхнічны аддзел;
* Аддзел па рабоце з замежнымі студэнтамі;
* Цэнтр моўнай падрыхтоўкі;
* Навуковая бібліятэка;
* Аддзел аспірантуры;
* Служба развіцця кар’еры;
* Акадэмічны сертыфікацыйны цэнтр SAP.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Кіева
Катэгорыя:1993 год ва Украіне
Катэгорыя:Эканамічныя ўніверсітэты
Сеткаваты гельмінтаспарыёз

**Сеткаваты гельмінтаспарыёз** — грыбковае захворванне, якое выклікаецца грыбам  (сін. , ).

## Апісанне і эпідэміялогія 
Пашыраны на ячмені, у асобныя гады пашкоджвае 68-70 % раслін. Праяўляецца ў фазе ўсходаў, найбольшага развіцця дасягае ў перыяд цвіцення і налівання зерня. На лісці з’яўляюцца бурыя плямы з бледна-жоўтай аблямоўкай, падоўжнымі і папярочнымі палоскамі, якія ўтвараюць сеткаваты малюнак. Зліцця плям і расшчаплення лісця не адбываецца, што адрознівае сеткаваты гельмінтаспарыёз ад паласатага. На плямах цёмна-шэры налёт канідый грыба.

## Меры барацьбы 
Правільныя севазвароты (нельга сеяць збожжавыя па збожжавых), збор насення з найменш пашкоджаных участкаў, ачыстка і пратручванне насення, лушчэнне і глыбокае зяблевае ворыва пасля ўборкі ўраджаю, прасторавая ізаляцыя ад леташніх пасеваў і іншае.

## Літаратура 
* *Буга С. Ф.* . — С. 30.
* *Войтова Л. Р.* Гельминтоспориозы хлебных злаков в условиях Белоруссии. — Сборник научных трудов Белорусской сельскохозяйственной академии, 1971, т. 76

Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін
Катэгорыя:Захворванні ячменю
Катэгорыя:Ячмень
Радзевіч

**Радзевіч** — беларускае прозвішча; утворана ад імя Радзівон.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандар Міхайлавіч Радзевіч (нар. 1957) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр прамысловасці Рэспублікі Беларусь (2009—2011).
* Казімір Іванавіч Радзевіч (1917—1989) — Герой Сацыялістычнай Працы (1971).
* Марыя Радзевіч (1863—1944) — польская пісьменніца
* Міхаіл Васілевіч Радзевіч (1838—1919) — беларускі і расійскі публіцыст, літаратурны і тэатральны крытык, педагог, этнограф.
Дабраносічы

**Дабраносічы** () — вёска ў Ершыцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кузьміцкага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Ершыцкага раёна
Валынецкі краязнаўчы музей імя І. Д. Чэрскага

**Валынецкі краязнаўчы музей імя І. Д. Чэрскага** — беларускі гісторыка-краязнаўчы дзяржаўны музей у аграгарадку Валынцы.

## Гісторыя 
Музей заснаваны ў 1989 годзе, дзейнічаў на базе музея Новасвальнянскай васьмігадовай школы. Пасля закрыцця школы музей быў перанесены ў в. Валынцы, і ў 1992 годзе атрымаў статус дзяржаўнага.

Уся яго гісторыя музея звязана з дзейнасцю настаўніка, члена Беларускага геаграфічнага таварыства Барыса Шымука. Музей захоўвае багаты ілюстраваны матэрыял аб жыцці і навуковых адкрыццях выдатнага земляка, вучонага і даследчыка І. Д. Чэрскага.

Копіі дакументаў, фатаграфіі, карціны, цудоўныя макеты, работы К. Палынскага, мінералагічныя калекцыі, навуковыя кнігі ХІХ стагоддзя і іншыя экспанаты — усё гэта стварае галоўную экспазіцыю музея.

Музей мае наступныя экспазіцыі: агульная геалогія, жыццё і навуковая дзейнасць І. Д. Чэрскага, археалогія раёна, прырода раёна, гісторыя в. Валынцы і раёна, вайна 1812 года, этнаграфія.

Сёння музей знаходзіцца ў памяшканні сельскага Дома культуры. Музей займаецца навукова-асветніцкай дзейнасцю, зборам і захаваннем гістарычнай спадчыны края, падтрымлівае сувязі з разнастайнымі грамадскімі аб’яднаннямі Беларусі і замежжа.

## Літаратура 
* Арлова, Л. «Ноч музеяў» у Валынцах / Л. Арлова // Дзвінская праўда (Верхнядзвінск). — 2009. — 26 мая. — С. 5.
* Валынецкі музей І. Д. Чэрскага // Памяць: Верхнядзвінскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі : у 2 кн. / рэдкал.: У. С. Богаў [і інш.]; уклад. А. Ф. Бубала; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Паліграфафармленне, 2000. — Кн. 2. — С. 322—323.
* Віхроў, А. Музей у Валынцах / А. Віхроў // Віцебскі рабочы. — 1992. — 31 кастр. — С. 3.
* Зубрыцкі, Э. Выпрабаванне лёсам / Э. Зубрыцкі // Краязнаўчая газета. — 2007. — № 23 (чэрвень). — С. 6.
* Кутузава, В. Памяць захоўваем і прымнажаем / В. Кутузава // Дзвiнская праўда (Верхнядзвiнск). — 2005. — 10 чэрв. — С. 2.
* Шпакоўская, Г. Свята ў Валынцах / Г. Шпакоўская // Народнае слова. — 1995. — 1 чэрв. — С. 4.
 
Катэгорыя:Музеі Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Краязнаўчыя музеі Беларусі
Катэгорыя:Гістарычныя музеі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1989 годзе
Катэгорыя:1989 год у Беларусі
Катэгорыя:Валынцы (Верхнядзвінскі раён)
Катэгорыя:Славутасці Верхнядзвінскага раёна
Ypsolopha asperella

**Ypsolopha asperella** — від молі з сямейства .

## Апісанне 
Размах крылаў складае 20-21&nbsp;мм.

## Арэал і экалогія 
Сустракаецца ў Паўночнай і Цэнтральнай Еўропе, Сібіры, Карэі, Кітаі, Малой Азіі і на Блізкім Усходзе Азіі.

Лічынкі сілкуюцца на відах , , ,  і .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Молі
Юньган

**Гроты Юньган** () — комплекс з 252 рукатворных пячор і ніш са статуямі, аб’ект Сусветнай спадчыны ў Кітаі. Будыйскі пячорны храмавы комплекс знаходзіцца на схілах гор Учжаушань, за 16 км ад сучаснага горада Датун (правінцыя Шаньсі).

## Апісанне 
На працягу 1 км з усходу на захад выяўлены 53 вялікія і больш за 1000 малых пячор і ніш, у якіх размяшчалася каля 51000 скульптур і барэльефаў (ад 2 см да 17 м).

## Гісторыя 
Юньган знаходзіўся паблізу г. Пінчэн (сучасны Датун), з 398 года сталіцы дзяржавы Паўночная Вэй (386—534). Асноўнае будаўніцтва вялося з 460 па 524 гады. Аб’ёмная скульптура часта спалучалася з фонавым роспісам.

Моцна пацярпеў ад войн і грабежніцкіх «раскопак».

## Спасылкі 
Большая российская энциклопедия  

Катэгорыя:Будыйскія храмы і манастыры Кітая
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Кітаі
Катэгорыя:Шэньсі
Мануэль дэ Фалья

**Мануэль дэ Фа́лья** (;  — ) — іспанскі кампазітар і піяніст; адзін з вядучых дзеячаў нацыянальнага адраджэння (Рэнасім’ента).

## Біяграфічныя звесткі 
Вучань Ф. Педрэля (кампазіцыя), Х. Трага (фартэпіяна). У 1907—1914 гадах жыў у Парыжы, зблізіўся з імпрэсіяністамі. У 1940 годзе эмігрыраваў у Аргенціну.

## Творчасць 
Творчасць Мануэля дэ Фальі абагульніла рэгіянальныя асаблівасці нацыянальнага фальклору, традыцыі іспанскай музыкі эпохі Рэнесансу і барока і стала вяршыняй іспанскай сучаснай музыкі. Найбольш вядомыя творы: опера «Кароткае жыццё» (паст. 1913), лялечная опера «Балаганчык маэстра Педра» (паст. 1923), балеты «Любоў-чараўніца» (паст. 1915) і «Трохвуголка» (паст. 1919), сюіта для фпартэпіяна з аркестрам «Ночы ў садах Іспаніі» (1915), 7 народных іспанскіх песень.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кампазітары Іспаніі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыканты Іспаніі
Яўген Аляксандравіч Фёдараў

**Яўген Аляксандравіч Фёдараў** (нар. , Відзы, Ковенская губерня— , Ленінград) — пісьменнік.

## Біяграфія 
Дзяцінства прайшло па-за межамі Беларусі — на Паўднёвым Урале, што абумовіла тэмы яго творчасці. Атрымаў пачатковую адукацыю ў школе і ў ваенна-тапаграфічным вучылішчы, якое скончыў у 1918 годзе.

Удзельнік Грамадзянскай вайны, ваяваў на Заходніх і Усходніх франтах. У 1922—1932 гадах займаў значныя пасады ў народнай гаспадарцы — кіраваў землеўпарадкаваннем у Сталінградзе, Віцебску, быў дырэктарам зямельных трэстаў у Горкім, Растове-на-Доне, Ленінградзе. Адначасова займаўся літаратурнай працай, у розныя гады супрацоўнічаў з газетамі «Деревенская коммуна» (Ленінград), «Витебские известия», друкаваўся ў розных выданнях з 1916 года.

У 1931 годзе скончыў экстэрнам Маскоўскі інстытут землеўпарадкавання. У даваенны перыяд некалькі гадоў працаваў старэйшым навуковым супрацоўнікам АН СССР, стаў прафесійным пісьменнікам, увайшоў у Саюз сялянскіх пісьменнікаў, з 1937 года ўвайшоў у Саюз савецкіх пісьменнікаў.

3 самага пачатку Вялікай Айчыннай вайны добраахвотнікам пайшоў на фронт. Ваяваў на паўночна-заходнім кірунку, быў у партызанскіх злучэннях, удзельнічаў у прарыве блакады Ленінграда.

## Творчасць 
Асноўныя тэмы твораў — гісторыя Урала і Сібіры, Грамадзянская вайна — трылогія «Каменный пояс», «Ермак» і інш.

## Узнагароды 
* Ордэн Айчыннай вайны II ступені
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга

## Літаратура 
* Таленавіты пісьменнік // Віцебскі рабочы. — 1957. — 20 студз. — С. 3.
* Фёдараў Яўген Аляксандравіч // Імёны. Асобы. Лёсы: ураджэнцы Віцебшчыны ў далёкім і блізкім замежжы / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Мінск : Літаратура і мастацтва, 2012. — С. 290—291.
* Фёдараў Яўген Аляксандравіч // Нашы землякі ў далёкім і блізкім замежжы : біяграфічны даведнік / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Віцебск : Віцебская абласная друкарня, 2007. — С. 171—172.
* Фёдараў Яўген Аляксандравіч // Памяць: Браслаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: К. В. Велічковіч [і інш.]; уклад. К. С. Шыдлоўскі; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Паліграфафармленне, 1998. — С. 595.

Катэгорыя:Аўтары гістарычных раманаў
Катэгорыя:Пісьменнікі-сацрэалісты
Катэгорыя:Выпускнікі Дзяржаўнага ўніверсітэта па землеўпарадкаванні
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Казімір Іванавіч Радзевіч

**Казімір Іванавіч Радзевіч** (, в. Маляўкі, Мінская губерня — , Браслаў) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Біяграфія 
Працоўную дзейнасць пачаў у 1934 годзе слесарам Мінскага вагонарамонтнага завода імя Мяснікова.

З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны быў мабілізаваны на працоўны фронт, эвакуіраваны ў горад Куйбышаў, дзе працаваў на заводзе.

Пасля вызвалення Беларусі вярнуўся ў Мінск і працягваў працаваць на вагонарамонтным заводзе.

У 1953 годзе ў складзе «трыццацітысячнікаў» быў накіраваны ў Заходнюю Беларусь для арганізацыі сельскай гаспадаркі. Разам з сям’ёй пераехаў у в. Бяльмонты Браслаўскага раёна і працаваў слесарам Браслаўскай машынна-трактарнай станцыі. У 1961—1977 гадах — слесар-механік у раённым аб’яднанні «Сельгастэхніка».

За паспяховае выкананне заданняў 8-й пяцігодкі і дасягненне высокіх тэхніка-эканамічных паказчыкаў Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 8 красавіка 1971 года К. І. Радзевічу прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1971—1975 гадах.

З 1977 года — на пенсіі. Памёр у 1989 годзе. Пахаваны ў вёсцы Ахрэмаўцы Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы (1971)
* Ордэн Леніна (8 красавіка 1971)
* Ордэн «Знак Пашаны» (23 чэрвеня 1966)

## Літаратура 
* *Башлаков, М.* Его величество рабочий / Е. Башлаков // Знаменосцы трудовой славы / сост.: Г. С. Гужва [и др]; рец. Б. В. Стрельцов. — Минск : Беларусь, 1984. — С. 268—271.
* Радевич Казимир Иванович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн, 2011. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 2. — С. 392.
* Радевич Казимир Иванович // Слава и гордость земли Витебской : биографический справочник / сост. М. Н. Пригожий; редкол.: М. П. Кузьмич [и др.]. — Витебск : Витебская областная типография, 2009. — С. 295.
* Радевич Казимир Иванович // Твои герои, Беларусь! Герои Социалистического Труда : биографический справочник / сост.: И. Н. Кулан, В. И. Козак, Е. Е. Соколов; под общ. ред. А. Н. Новикова. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2014. — С. 188.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінскім раёне
Ochsenheimeria vacculella

**Ochsenheimeria vacculella** — від молі з сямейства . Ён сустракаецца ў большай частцы Еўропы, за выключэннем Ірландыі, Нарвегіі, Партугаліі, Італіі, і на большай частцы Балканскага паўвострава. Гэты від быў выпадкова завезены ў Злучаныя Штаты.

Размах крылаў складае 11-14 мм. Лёт імага ў ліпені і жніўні.

Лічынкі сілкуюцца , , , , , , відамі , , відамі ,  і . Першая стадыя развіцця лічынкі мінуе лісце свайго расліны-гаспадара. Пазнейшая стадыя робіць адтуліны ў сцеблах. Акукліванне адбываецца сярод лісця або ў расколінах. Лічынкі маюць белаватае цела. Яны могуць быць знойдзены з красавіка да мая.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Молі
Piniphila bifasciana

**Piniphila bifasciana** — від молі з сямейства ліставёртак. Сустракаецца ў Еўропе.

Размах крылаў складае 12-16&nbsp;мм. Лёт імага з чэрвеня па ліпень у залежнасці ад месцазнаходжання.

Лічынкі сілкуюцца на  і .

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Ліставёрткі
Yponomeuta irrorella

**Yponomeuta irrorella** — від молі з сямейства . Сустракаецца на большай частцы Еўропы, за выключэннем Ірландыі, Нарвегіі, Бельгіі, на Пірынейскім паўвостраве, у Эстоніі і заходняй і паўднёвай частках Балканскага паўвострава.

Размах крылаў складае 19—25&nbsp;мм. Лёт імага з ліпеня па жнівень.

Лічынкі сілкуюцца на , ствараючы шаўковае павуцінне. Іншыя гарнастайныя молі, якія выкарыстоўваюць гэту расліна ў якасці гаспадара, — гэта  і .

Катэгорыя:Гарнастаевыя молі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1796 годзе
Phiaris micana

**Phiaris micana** — від молі з сямейства ліставёртак. Сустракаецца ў Еўропе.

Размах крылаў складае 13-18&nbsp;мм. Лёт імага з мая да ліпеня.

Лічынкі сілкуюцца на розных імхах і травяністых раслінах.

* waarneming.nl (in Dutch)
* Lepidoptera of Belgium
* Olethreutes olivana at UKmoths

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Ліставёрткі
Ізраіль Якаўлевіч Вейцэр

**Ізраіль Якаўлевіч Вейцэр** (нар. , Друя, Дзісенскі павет, Віленская губерня — ) — грамадскі і палітычны дзеяч, народны камісар унутранага гандлю СССР (1934—1937).

## Біяграфія 
Вейцэр Ізраіль Якаўлевіч нарадзіўся ў 1889 годзе ў мястэчку Друя ў яўрэйскай сям’і.

Першапачатковую адукацыю атрымаў у рэальным вучылішчы. Навучаўся ў Казанскім універсітэце і Пецярбургскім політэхнічным інстытуце. Ва УКП(б) уступіў у 1916 годзе. Пасля кастрычніцкіх падзей 1917 года накіраваны на адказныя дзяржаўныя пасады — старшыні губернскага выканкама ў г. Вятка, пазней — першага сакратара Тульскага губкама партыі.

У 1934 годзе ўзначаліў наркамат унутранага гандлю.

Рэпрэсіраваны ў чэрвені 1937 года. Загінуў у турме.

## Літаратура 
* Вейцэр Ізраіль Якаўлевіч // Імёны. Асобы. Лёсы: ураджэнцы Віцебшчыны ў далёкім і блізкім замежжы / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Мінск : Літаратура і мастацтва, 2012. — С. 59.
* Вейцэр Ізраіль Якаўлевіч // Нашы землякі ў далёкім і блізкім замежжы : біяграфічны даведнік / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Віцебск : Віцебская абласная друкарня, 2007. — С. 36.
* Вейцэр Ізраіль Якаўлевіч // Памяць: Браслаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: К. В. Велічковіч [і інш.]; уклад. К. С. Шыдлоўскі; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Паліграфафармленне, 1998. — С. 597.

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы СССР
Катэгорыя:Расстраляныя і пахаваныя на палігоне «Камунарка»
Катэгорыя:Народныя камісары СССР
Phalonidia manniana

**Phalonidia manniana** — від молі з сямейства ліставёртак. Сустракаецца на большай частцы Еўропы.

## Апісанне 
Размах крылаў складае 10-13&nbsp;мм. Лёт імага з чэрвеня па жнівень у залежнасці ад месцазнаходжання.

Лічынкі сілкуюцца на , , , , відах родаў ,  і .

## Спасылкі 
* Lepidoptera of Belgium
* UK Moths

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Ліставёрткі
Еўдакія Арцёмаўна Кухарава

**Еўдакія Арцёмаўна Кухарава** (2 жніўня (15 жніўня) 1912 года, вёска Васілевічы, Васілевіцкая воласць, Рэчыцкі павет, Мінская губерня, цяпер Рэчыцкі раён Гомельскай вобласці, Беларусь — 17 ліпеня 1996) — работнік сельскай гаспадаркі, звеннявая калгаса імя Сталіна Васілевіцкага раёна Палескай вобласці Беларускай ССР. Герой Сацыялістычнай Працы (1948).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў вёсцы Васілевічы ў сям’і селяніна. Беларуска.

Пасля заканчэння сельскай школы да пачатку Вялікай Айчыннай вайны працавала ў паляводчай брыгадзе мясцовага калгаса.

Пасля вызвалення ў снежні 1943 года Васілевіцкага раёна Палескай вобласці ад акупацыі працягнула працаваць у родным калгасе, неўзабаве ўзначаліла паляводчае звяно па вырошчванню збожжавых культур.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 10 сакавіка 1948 года за атрыманне ў 1947 годзе высокага ўраджаю жыта звеннявая Еўдакія Арцёмаўна Кухарава ўдастоена звання Герой Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».

Член КПСС з 1951 года.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР, абіралася дэпутатам XIX з’езда УКП(б)/КПСС (1952) і дэпутатам Палескага абласнога Савета дэпутатаў працоўных.

З 1957 года — загадчыца свінтаварнай фермай, у 1960—1965 гадах — рабочая саўгаса «Васілевічы» Рэчыцкага раёна.

Жыла ў горадзе Васілевічы Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Памерла 17 ліпеня 1996 года. Пахаваная на могілках горада Васілевічы.

## Узнагароды 
* Герой Сацыялістычнай Працы (1948)
* ордэн Леніна
* медалі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання
Orthotaenia undulana

**Orthotaenia undulana** — від молі з сямейства ліставёртак. Сустракаецца ў Палеарктычнай эказоне.

## Апісанне 
Размах крылаў складае 15-20&nbsp;мм. Лёт імага з мая да сярэдзіны жніўня.

Лічынкі сілкуюцца на , відах ,  і .

## Спасылкі 
* waarneming.nl (in Dutch) 
* Lepidoptera of Belgium
* *Orthotaenia undulana* at UKMoths

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Ліставёрткі
Notocelia trimaculana

**Notocelia trimaculana** - від молі з сямейства ліставёртак. Сустракаецца ў Палеарктычнай эказоне.

## Апісанне 
Размах крылаў складае 15-18&nbsp;мм. Лёт імага з чэрвеня па ліпень у залежнасці ад месцазнаходжання.

Лічынкі сілкуюцца на ,  і .

## Спасылкі 
* Microplepidoptera.nl (in Dutch)
* Lepidoptera of Belgium
* UK Moths

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Ліставёрткі
Ігар Еўдакімавіч Карасцялёў

**Ігар Еўдакімавіч Карасцялёў** (нар. , Мінск) — беларускі архітэктар і рэлігійны дзеяч.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і афіцэра Савецкай арміі. Ахрышчаны ў драўлянай чыгуначнай царкве Казанскага абраза Маці Божай, якая знаходзілася на плошчы Мяснікова. У 1950-я бацька служыў у Белпалку, які быў пераведзены ў Вільнюс для барацьбы з ляснымі братамі. У пачатку 1960-х гадоў Белполк быў пераведзены назад у Мінск.

Пасля восьмага класа паступіў на архітэктурнае аддзяленне Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума.

З 1988 па 1992 год вучыўся ў Маскоўскай духоўнай семінарыі.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): пансіянат у в. Дудзінка Барысаўскага раёна (1977), Панявежыскі (1983), Камень-Кашырскі (1985) і Карастышыўскі (1979) льнозаводы, ПТВ у Таліне (1983), Панявежысе (1986), 226-кватэрны жылы дом з убудаванымі цэнтральнымі чыгуначнымі касамі, кветкавай крамай па вул. Чкалава, 9 к2 у Мінску (1978), рэканструкцыя школы ў в. Сосны Мінскага раёна (1977), рэканструкцыя швейных фабрык у Полацку (1987), імя Валадарскага ў Магілёве (1986), Магілёўская доследна-эксперыментальная абутковая фабрыка (1986).

## Узнагароды 
Лаўрэат дзяржаўнай прэміі «За духоўнае адраджэнне» (1996), узнагароджаны ордэнамі і медалямі беларускага, расійскага і ўкраінскага казацтва, нагруднымі знакамі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь II ступені.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Святары Беларускай праваслаўнай царквы
Валерый Генадзевіч Котаў

**Валерый Генадзевіч Котаў** (, Рыбінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1965 годзе. Працаваў у Белдзяржпраекце, БелНДІдзіпрасельбудзе, з 1978 года — галоўны архітэктар праектаў у Белкааппраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Удзельнічаў у распрацоўцы тыпавых праектаў жылых і грамадскіх будынкаў, прывязак, рэканструкцый і індывідуальных праектаў грамадзянскіх будынкаў у гарадах і сёлах Беларусі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Ліставёртка непаваротлівая

**Ліставёртка непаваротлівая** (*Eulia ministrana*) — від молі з сямейства . Сустракаецца ў Палеарктычнай і Неарктычнай эказонах.

Размах крылаў складае 18—24&nbsp;мм. Лёт імага з мая па чэрвень. Адно пакаленне ў год.

Лічынкі сілкуюцца на розных хмызняках і дрэвах.

## Спасылкі 
* *Eulia ministrana* (Linnaeus, 1758) — фота на сайце «Бабочки и жуки Московской области»
* *Eulia ministrana* (Linnaeus, 1758) // Moth Photographers Group at the Mississippi Entomological Museum at the Mississippi State University 
* UKmoths
* Lepidoptera of Belgium

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Ліставёрткі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Злата Іонаўна Ліліна

**Злата Іонаўна Ліліна** (, Друя, Дрысенскі павет, Віцебская губерня — , Ленінград) — рэвалюцыянерка, дзеяч міжнароднага жаночага руху, педагог.

## Біяграфія 
Нарадзілася 15 студзеня 1882 года ў Друі. Дзіцячыя гады прайшлі ў Друі.

Першапачатковую адукацыю атрымала ў Рызе ў гімназіі. З 1900 года пачала займацца рэвалюцыйнай дзейнасцю; у далейшым працавала настаўніцай, была слухачкай медыцынскіх курсаў у Швейцарыі, знаходзілася на партыйнай рабоце ў Віцебску, Елізаветградзе, Пецярбургу. У 1906—1917 гадах у эміграцыі разам з мужам Р. Я. Зіноўевым (Радомльскім) яна прымае актыўны ўдзел у дзейнасці арганізацыі бальшавікоў, вядзе антываенную прапаганду, займаецца праблемамі міжнароднага жаночага руху, пазней уваходзіць у рэдкалегію жаночага часопіса «Работница». Удзельніца Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года ў Петраградзе.

Пасля рэвалюцыі 1917 года набывае шырокую вядомасць як арганізатар педагагічнай работы. Прапанавала новыя канцэпцыі савецкай школы, выдала шэраг навуковых прац, у тым ліку і мастацкія творы для дзяцей.

3 1920 года — загадчык Петраградскага губернскага аддзела народнай асветы, член Петраградскага губкама РКП(б) і губвыканкама, выкладчык педагагічнага інстытута імя А. I. Герцэна.

Да апошніх дзён жыцця займалася праблемамі савецкай педагогікі.

Памерла 28 мая 1929 года ў Ленінградзе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Карніловіч, Э. Ліліна Злата Іонаўна / Э. Карніловіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі : у 6 т. / рэдкал.: Б. І. Сачанка [і інш.]; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 1997. — Т. 4 : Кадэты-Ляшчэня. — С. 368.
* Ліліна Злата Іонаўна // Браслаўская звязда. — 2006. — 25 лют. — С. 3.
* Ліліна Злата Іонаўна // Імёны. Асобы. Лёсы: ураджэнцы Віцебшчыны ў далёкім і блізкім замежжы / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Мінск : Літаратура і мастацтва, 2012. — С. 177.
* Ліліна Злата Іонаўна // Нашы землякі ў далёкім і блізкім замежжы : біяграфічны даведнік / М. П. Кузьміч, М. І. Сцепаненка. — Віцебск : Віцебская абласная друкарня, 2007. — С. 104.
* Ліліна Злата Іонаўна // Памяць: Браслаўскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: К. В. Велічковіч [і інш.]; уклад. К. С. Шыдлоўскі; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Паліграфафармленне, 1998. — С. 595.

Катэгорыя:Бальшавікі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расіі
Катэгорыя:Памерлі ад раку лёгкага
Катэгорыя:Палітычныя псеўданімы
Нінэль Сяргееўна Краўкова

**Нінэль Сяргееўна Краўкова** (, г. Чэрыкаў, Магілёўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. Працавала архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў, брыгады ў Мінскпраекце, з 1979 года — кіраўнік сектара, брыгады, галоўны спецыяліст аддзела Дзяржэкспертызы ў Белдзяржпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
]]
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): жылыя дамы па вул. Сурганава (1963), у мікрараёне Зялёны Луг-4 (1965—1968), Палац мастацтваў (1970), комплекс інтэрнатаў (1971—1978) у Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Леў Сямёнавіч Краўчыня

**Леў Сямёнавіч Краўчыня** (, Свярдлоўск — ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі архітэктурна-будаўнічы інстытут у 1955 годзе. З 1950 па 1960 г. працаваў у праектных арганізацыях Барнаула, Ленінграда, Ангарска, Жданава. З 1970 г. — кіраўнік групы архітэктараў у Мінскпраекце, галоўны архітэктар праектаў у БелНДІПгорадабудаўніцтва, з 1976 года — галоўны мастак-канструктар праектаў у Беларускім філіяле УНДІТЭ.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1973 года, член Беларускага саюза дызайнераў. Пражываў у Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы ў Расіі і Украіне: дзіцячыя дашкольныя ўстановы ў Ангарску і Байкальску, чыгуначны вакзал і тры мікрараёны ў жылым раёне Паўднёвы захад у Жданаве.

Адзін з аўтараў жылых дамоў у Наваполацку (1974—1977), забудовы мікрараёна Масюкоўшчына-1 у Мінску (1971). Як дызайнер выканаў працы па эстэтычнай арганізацыі вытворчага асяроддзя прадпрыемстваў энергетыкі: ЦЭЦ-3 у Мінску (1977), Бярозаўская ДРЭС у Белаазёрску (1978), Лукомская ДРЭС у Чашніцкім раёне (1980) — усё ў аўтарскім калектыве.

## Узнагароды 
Узнагароджаны залаты і бронзавымі медалямі ВДНГ СССР.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Члены Беларускага саюза дызайнераў
Канстанцін Сцяпанавіч Кракасевіч

**Канстанцін Сцяпанавіч Кракасевіч** (, Мінск — , Мінск) — беларускі тэхнік-архітэктар.

## Біяграфія 
Працаваў у Белдзяржпраекце, з 1970 па 1974 г. — у БелНДІПгорадабудаўніцтва. Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года.

## Творчасць 
Браў удзел у распрацоўцы і афармленні генпланаў, ПДП жылых раёнаў і мікрараёнаў Мінска, Барысава, Оршы, Бабруйска, Баранавічаў, Маладзечна.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары  Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Барысава
Катэгорыя:Архітэктары Оршы
Катэгорыя:Архітэктары Бабруйска
Катэгорыя:Архітэктары Баранавічаў
Катэгорыя:Архітэктары Маладзечна
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Павел Паўлавіч Кракалёў

**Павел Паўлавіч Кракалёў** (, г. Порхаў, Пскоўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1955 годзе Харкаўскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1961 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у Новасібірскім філіяле Дзіпраавіяпрама, з 1966 года — галоўны архітэктар праектаў, кіраўнік майстэрні Мінскпраекта.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1965 года. Член КПСС з 1976 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
]]

а па вуліцы Берсана]]
Асноўныя працы: будынак НДІ меліярацыі і воднай гаспадаркі (1974), новыя карпусы будынка ЦК КПБ (1975—1984), вытворчая база будуправы «Саюзмантажлегмаш» (1976) у Мінску, праект аднаўлення і рэканструкцыі сядзібы І. Я. Рэпіна — Здраўнёва Віцебскай вобласці (1983); у аўтарскім калектыве: будынак Мінскпраекта (1975), комплекс будынкаў Дома мод і Белбыттэхпраекта (1981), 9-павярховыя жылыя дамы па праспект Ракасоўскага і вуліцы Пляханава (1973—1982), будынак партархіва (1986).

## Узнагароды 
1—2-я прэміі на міжрэспубліканскім конкурсе за праект помніка беларускім і літоўскім партызанам (1970).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Мікалай Пятровіч Кошалеў

**Мікалай Пятровіч Кошалеў** (, г.п. Карасі, Парабельскі раён, Томская вобласць) — беларускі і расійскі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1967 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў галоўным архітэктарам г. Шушанскае, кіраўніком групы архітэктараў у Абаканскім філіяле Краснаярскграмадзянпраекта, з 1976 года — галоўны архітэктар Мазыра.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Член КПСС з 1981 года. Пражывае ў г. Гомель.

## Творчасць 
Асноўныя працы: ПДП жылога раёна ў Абакане (1970, у аўтарскім калектыве), цэнтра Чарнагорска (1972), Цэнтральнага жылога раёна г. Каргаску Томскай вобласці (1975), рэканструкцыя мікрараёна ў г. Абаза (1970), мікрараёна № 2 у цэнтральнай частцы Мазыра (1974).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Мазыра
Катэгорыя:Архітэктары Мазыра
Ларыса Аляксееўна Краснабай

**Ларыса Аляксееўна Краснабай** (, Пружаны, Брэсцкая вобласць — , ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1971 годзе. З 1971 года — архітэктар, старшы архітэктар у Мінскграмадзянпраекце. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывала ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): ПДП цэнтра Барысава і жылой зоны, якая прылягае да вул. Гагарына (1976), тэхнічныя праекты мікрараёнаў № 2 (1976), 5 (1979), 3 (1982) па вул. Гагарына і мікрараёна па вул. Нармандыя-Нёман (1978) у Барысаве, праект парку ў Салігорску (1980).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Epinotia tedella

**Epinotia tedella** - від молі з сямейства ліставёртак. Сустракаецца ў Еўропе.

## Апісанне 
Размах крылаў складае 10-13&nbsp;мм. Імага ляцяць у адным пакаленні з красавіка па чэрвень. У цёплыя гады можа быць другое пакаленне ў жніўні.

Лічынкі ў асноўным сілкуюцца на .

## Спасылкі 
* waarneming.nl (in Dutch)
* Lepidoptera of Belgium
* *Epinotia tedella* at UKmoths

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Ліставёрткі
Беларуская хрысціянска-дэмакратычная партыя

**Беларуская хрысціянска-дэмакратычная партыя (БХДП)** — беларуская партыя хрысціянска-дэмакратычнага кірунку.

Створана ў выніку расколу Беларускай хрысціянска-дэмакратычнай злучнасці. Канферэнцыя БХДП прайшла ў Мінску ў 1994 годзе, зарэгістраваная 21 сакавіка 1995 года. Старшынёй партыі быў выбраны гісторык, філосаф Мікалай Крукоўскі, ягонымі намеснікамі сталі намеснік старшыні БНФ Юрый Хадыка, пісьменнік Язэп Янушкевіч, актывістка жаночага руху Людміла Пеціна. БХДП стварыла рэгіянальныя аддзяленні ў большасці вялікіх гарадоў Беларусі, шэраг сябраў БХДП былі выбраныя дэпутатамі мясцовых саветаў (напрыклад, Хрыстафор Жэляпаў і Міхась Шлык у Віцебску).

Не прайшла перарэгістрацыю ў 1999 годзе і была ліквідаваная.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі
Катэгорыя:Хрысціянска-дэмакратычныя партыі
Катэгорыя:1994 год у Беларусі
Ігар Яўгенавіч Крывіцкі

**Ігар Яўгенавіч Крывіцкі** (, с. Гарадзішча, Магілёўская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1951 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1959 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў у Ваенпраекце, Белпрампраекце, з 1959 года — архітэктар Заводскага раёна Мінска, з 1970 года — намеснік старшыні Заводскага райсавета народных дэпутатаў, з 1973 года — намеснік галоўнага інжынера ў БелНДІдзіпрасельбудзе, з 1980 г. — дырэктар Белдзіпрагандлю. 

Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Член КПСС з 1967 года. Пражывае ў г. Мінск.

## Творчасць 
Асноўныя працы: адміністрацыйны будынак у Віцебску (1953), жылы дом на плошчы Я. Коласа (1957, з С. Б. Баткоўскім, Н. Э. Шпігельманам), ПДП прамысловых раёнаў Дражня, Паўднёвы, па вул. Маладзёжнай, на поўдзень ад аўтазавода (1965—1970) у Мінску. 

## Узнагароды 
Узнагароджаны сярэбраным медалём ВДНГ СССР (1979) за арганізацыю праектавання і аўтарскага нагляду будаўніцтва жылога пасёлка жывёлагадоўчага комплексу «Мір» Брэсцкай вобласці.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Рэўміра Іванаўна Крываносава

**Рэўміра Іванаўна Крываносава** (, саўгас «Савецкая Сібір», Купінскі раён, Новасібірская вобласць) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1964 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працавала ў Цеплаэнергапраекце (Горкі), Брэстграмадзянпраекце, Мінскграмадзянпраекце, з 1982 года — кіраўнік групы архітэктараў у Белжылпраекце.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: прафтэхвучылішчы ў Вілейцы (1979), Жодзіне (1979, у аўтарскім калектыве), жылы дом па вул. Р. Люксембург у Мінску (1981), школа ў в. Любань Вілейскага раёна (1975).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Вілейкі
Катэгорыя:Архітэктары Жодзіна
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Уладзімір Крывашэеў

**Уладзімір Крывашэеў**:
* Уладзімір Васілевіч Крывашэеў (нар. 1944) — беларускі архітэктар.
* Уладзімір Іванавіч Крывашэеў (1912—1979) — савецкі дзяржаўны дзеяч.
* Уладзімір Мікалаевіч Крывашэеў (нар. 1941) — беларускі архітэктар.
* Уладзімір Філіповіч Крывашэеў (1947—2018) — расійскі гісторык, член-карэспандэнт РАА.