Мікалай Іванавіч Гусеў

**Мікалай Іванавіч Гу́сеў** (, Вязнікаўскі павет, Уладзімірская губерня, Расійская імперыя — ) — беларускі жывапісец, графік і педагог. Аўтар сцяга БССР узору 1951 года, мадыфікацыя якога цяпер ёсць афіцыйным сцягам Беларусі. У кнізе Аляксандра Басава і Івана Куркова аўтар сцяга праз памылку перакладу названы *Міхаілам Гусевым*.

Пачатак Другой сусветнай вайны заспеў Гусева з іншымі мастакамі ў вёсцы каля Пухавічаў, дзе сем’і адпачывалі, а яны пісалі пейзажы. Некаторыя спрабавалі пайсці на ўсход, але ўсе вярнуліся, і, чыё мінскае жытло было зруйнавана, заставаліся ў вёсцы. Сядзіба Гусева на Бібліятэчнай вуліцы ацалела і ён з сям’ёй вярнуўся ў Мінск. Падчас акупацыі (1941—1944) жыў у Мінску з амаль паралізаванай жонкай Тамарай і дзвюма малымі дочкамі, супрацоўнічаў з нямецкай акупацыйнай адміністрацыяй. Работы было шмат, пісаў Гусеў хутка, трапна, пунктуальна і гэта падабалася заказчыкам. Аднак, заступніцтва мусіць дапамагло, прынамсі пра адбыванне пакарання няма пэўных звестак і гэта вымагае дадатковай праверкі. Адразу па вызваленні горада Мікалай Гусеў актыўна выконваў ужо савецкія заказы.

У 1948—1950 гадах вучыўся ў вячэрнім універсітэце марксізму-ленінізму пры Мінскім гаркаме КПБ. З канца 1940-х да 1965 года выкладаў у Беларускім політэхнічным інстытуце, з 1954 года — дацэнт, з 1963 года — загадчык кафедры рысунка, акварэлі і скульптуры.

Адна з дачок Гусева — першая жонка мастацтвазнаўца і журналіста Уладзіміра Бойкі.

Пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.

## Творчасць 
Працаваў у стылі сацыялістычнага рэалізму, спецыялізаваўся на тэматычных карцінах і партрэтах.

Сярод твораў Мікалая Гусева даваеннага часу тэматычная карціна «У ліцейнай майстэрні» (1929), графічныя партрэты Максіма Горкага (1934), Ізі Харыка (1930-я) і іншых, плакаты.

Падчас акупацыі, у 1942—1944 гадах кіраваў абнаўленнем роспісу Петра-Паўлаўскага сабора. З гэтага перыяду, апроч прыватных заказаў, вядомы партрэты Адольфа Гітлера (1943), Радаслава Астроўскага (1944).

У пасляваенны час аўтар партрэтаў Андрэя Бембеля, Аляксея Глебава, Янкі Купалы (усе канец 1940-х гадоў), Петруся Броўкі, Рыгора Шырмы (абодва 1960 год), Пятра Глебкі, Ніны Глебка і іншых, тэматычных карцін «Будуемся!» (1947), «Янка Купала і Ян Райніс» (1959) і інш., шаржаў. Аўтар выявы сцяга БССР узору 1951 года.

Упершыню экспанаваў свае творы яшчэ студэнтам тэхнікума ў 1925 годзе на Першай Усебеларускай выстаўцы. Браў удзел ва Усесаюзнай мастацкай выстаўцы (1950) у Маскве. Член Саюза мастакоў СССР.

Творчыя дакументы: акадэмічныя рысункі, эцюды да гравюр і карцін; фотаздымкі твораў; лісты Мікалаю Гусеву ад В. К. Дзежыца, К. М. Касмачова, І. Немагая і інш.; дакументы да біяграфіі Мікалая Гусева: аўтабіяграфія, асабістыя дакументы, дакументы службовай дзейнасці; фотаздымкі, асобныя і групавыя; дакументы жонкі, Т. С. Гусевай, заўховаюцца ў БДАМЛіМ (BY БГАМЛИ ф. 170, 50 адз. зах.).

Сучаснае беларускае мастацтва (1929). М. Гусеў. Ліцейная майстэрня.jpg|Ліцейная майстэрня (1928)
Файл:М. І. Гусеў. Плакат, выпушчаны да выбараў у Вярхоўныя Саветы БССР і СССР ад заходніх абласцей Беларусі.jpg|Плакат да выбараў у ВС БССР і СССР ад заходніх абласцей Беларусі (1940)
Miensk, Vysoki Rynak-Kojdanaŭskaja. Менск, Высокі Рынак-Койданаўская (M. Husieŭ, 1940).jpg|Таварыш Калінін праважае чырвонаармейцаў на Заходні фронт (1940)
Николай Гусев (автор КЗ-флага БССР). Портрет Адольфа Гитлера, 1943 год.jpg|Партрэт Адольфа Гітлера (1943)
Файл:М. Гусеў. Адольф Гітлер. 1943.jpg|alt=Партэрт А. Гітлера на трыбуне першамайскіх святаў 1943 года ў гарадскім парку Мінска.|Партрэт Адольфа Гітлера на трыбуне першамайскіх свят 1943 года ў гарадскім парку Мінска.
Ніна Глебка.jpg|Ніна Глебка (1940)
М. Гусеў. Пятро Глебка.jpg|Пятро Глебка (1940-я)
М. Гусеў. Аляксей Глебаў. 1940-я.jpg|Аляксей Глебаў (1940-я)
Файл:М. Гусеў. Янка Купала. 1949.jpg|Янка Купала (1949)
Файл:Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic (1951–1991).svg|Сцяг Беларускай ССР (1951)
Файл:М. Гусеў. Якуб Колас. 1957.jpg|Якуб Колас (1957)
Файл:М. Гусеў. Пятрусь Броўка.jpg|Пятрусь Броўка (1960) 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага Народнага мастацкага вучылішча