open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1953 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

**1953** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Беларускі дзяржаўны тэатральны інстытут ператвораны ў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут, дзе адкрываецца мастацкі факультэт з кафедрамі графікі, выяўленчага мастацтва, скульптуры

## З’явіліся 
* Лепельскі раённы краязнаўчы музей
* Слуцкі краязнаўчы музей — змешчаны ў будынку, які з’яўляецца помнікам архітэктуры класіцызму
* Мінскі паштамт — помнік архітэктуры, пабудаваны ў 1949—1953

Выява:350707Slucak063.jpg|Слуцкі краязнаўчы музей 
|Мінскі паштамт

## Нарадзіліся 
* Леанід Богдан, беларускі скульптар са Слоніма (пам. 2017)
* Валянціна Іванькова, беларускі мастак-кераміст
* 25 лютага — Васіль Касцючэнка, беларускі мастак-жывапісец
* 7 сакавіка — Уладзімір Кожух, беларускі мастак
* 17 сакавіка — Уладзімір Лукашык (пам. 25.10.2023), беларускі мастак — графік
* 30 красавіка — Вольга Дзёмкіна, беларускі мастак у галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
* 26 ліпеня — Галіна Крываблоцкая, беларускі мастак
* 8 жніўня — Уладзімір Пракапцоў, беларускі мастак, генеральны дырэктар Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь (1998–2023). Кандыдат мастацтвазнаўства (1984)
* 21 верасня — Віктар Альшэўскі, беларускі мастак
* 25 кастрычніка — Людміла Жыжэнка, беларускі мастак
* 6 лістапада — Аляксандр Карпан, беларускі мастак, педагог
* 22 лістапада — Леанід Гоманаў, беларускі мастак у галіне жывапісу, кніжнай графікі, плаката
* 2 снежня — Мікола Рыжы, беларускі мастак, ілюстратар
* 2 снежня — Аляксандр Фінскі, беларускі скульптар. Дацэнт кафедры скульптуры Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь (2011)

## Памерлі 
* Ігнат Урублеўскі (нар. 1858),  беларускі жывапісец, графік, майстар прыкладнога мастацтва
* Дзмітрый Полазаў (нар. 1875), рускі і беларускі культурны дзеяч, мастак

## Галерэя твораў 

Выява:Vladimir Kudrevich. Evening in the Lake Palik.jpg|Уладзімір Кудрэвіч. Вечар на возеры Палік. 
Выява:
Выява:
Выява:

Катэгорыя:1953 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
Вялікая Румынія

часоў найбольшага пашырэння яго межаў]]
[міні|300px|Адміністрацыйная карта [Каралеўства Румынія|Румынскага каралеўства ў 1930 годзе]]

**Вялікая Румынія** () — ідэя максімальнага пашырэння межаў Румыніі. Рэалізавалася падчас існавання Каралеўства Румынія, калі пасля аб'яднання Румыніі і абвяшчэння яе незалежнасці падчас узброеных канфліктаў і войнаў мяжы дзяржавы былі максімальна пашыраны.

## Гісторыя 
Падчас Другой Балканскай вайны ў склад Румыніі ўвайшла Паўднёвая Дабруджа, затым, пасля распаду Расійскай імперыі, у Бесарабіі была абвешчана Малдаўская Дэмакратычная Рэспубліка, якая аб'ядналася з Румыніяй. Пасля распаду Аўстра-Венгрыі падчас Чэхаславацка-венгерскай вайны Трансільванія і Букавіна таксама аб'ядналася з ёй. Перыяд паміж 1918 і 1940 гадамі быў часам найбольшага пашырэння межаў дзяржавы. Пасля бесарабска-букавінскага паходу РСЧА, тэрытарыяльных саступак Венгрыі і Балгарыі тэрыторыя Румыніі значна паменшылася. Гэта пацягнула за сабой змену рэжыму на прагерманскі.

## Апагей 
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны Румынія зноў пачала пашырацца. Гітлер дазволіў Румыніі анексаваць Бесарабію і Заднястроўе, дзе ў яе складзе ўтварылася Трансністрыя. У нацыяналістычнай румынскай літаратуры, якая выдавалася ў той час, пісалася, што за Днястром жывуць абруселыя румыны, а ўся тэрыторыя ад Прут да Паўднёвага Буга гістарычна цесна звязана з Румыніяй і павінна належаць ёй. Ужо падчас германскага наступу ўглыб Савецкага Саюза ў румынскай прэсе пісалася пра магчымую перадачу Румыніі тэрыторый да Дняпра. У газеце «Курэнтул» быў выдадзены матэрыял, у якім пісалася пра неабходнасць пашырыць тэрыторыю дзяржавы да Уральскіх гор і такім чынам забяспечыць стварэнне «Румынскай імперыі да варотаў Азіі».

 24 жніўня 1944 года перад дэсантам у Жэбрыяны — Вылкавэ. Для эканоміі паперы дакументы часам пісаліся на афіцыйных бланках Трансністрыі. Гэта бланк дакумента на атрыманне фінансавых сродкаў для рэпатрыянтаў з Румыніі, якія перасяляліся ва Украіну.]]

## Паражэнне 
Аднак ідэя не была рэалізавана ў сувязі з контрнаступленнем савецкіх войскаў. Пасля паражэння Румыніі ў Другой сусветнай вайне было зноў афіцыйна замацавана аддзяленне ад Румыніі Бесарабіі і Паўночнай Букавіны, у той час як адрынутая ад Венгрыі Паўночная Трансільванія была Румыніі вернутая. У наш час, пасля распаду СССР і падзення рэжыму Чаўшэску ў Румыніі, спроб рэалізаваць ідэю Вялікай Румыніі ў межах 1918—1940 гг. афіцыйна не прадпрымалася, аднак ідэя стварэння аб'яднанай дзяржавы Румыніі і Малдовы (у яе міжнародна прызнаных межах) карыстаецца папулярнасцю.

## Гл. таксама 
* Рух за аб'яднанне Румыніі і Малдовы
* Вялікая Румынія, партыя

## Спасылкі 
Катэгорыя:Палітычная гісторыя
Катэгорыя:Палітыка Румыніі
Катэгорыя:Гісторыя Румыніі
Румынія
Катэгорыя:Панрумынізм
1918 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

[міні|180 пкс|Паштоўка БНР з словамі [Францішак Багушэвіч|Ф. Багушэвіча.]]
**1918** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Заснаваны Віцебскі абласны краязнаўчы музей
* Ліпень — жнівень: у Мінску працавала «Беларуская выстаўка імя Ф. Скарыны», арганізаваная Урадам БНР. Былі паказаны экспанаты па этнаграфіі і народным мастацтве, паясы, фотаздымкі, кнігі.
* 1 верасня у Мінску ў памяшканні «Остбанка» адкрыта выстаўка мастацтва Мінскага краю.
* 12 верасня Марк Шагал прызначаны на пасаду Віцебскага губернскага ўпаўнаважанага па справах мастацтваў.
* 7 лістапада галоўныя вуліцы і плошчы Віцебска ўпрыгожаны манументальнымі роспісамі і пано да свята 1-й гадавіны рэвалюцыі, зробленымі мастакамі М. Шагалам, Н. Альтманам, А. Экстэр, Д. Штэрэнбергам.

## З’явіліся 
* Народная мастацкая школа (з 1920 года Віцебскія дзяржаўна-мастацкія майстэрні, з 1921 Мастацка-практычны інстытут, з 1923 Віцебскі мастацкі тэхнікум, ў 1939—1941 мастацкае вучылішча).

## Нарадзіліся 
* 16 лютага — Іван Пушкоў (пам. 1986), беларускі мастак-жывапісец.
* 15 жніўня — Уладзімір Кульваноўскі (пам. 2003), беларускі тэатральны мастак, жывапісец, графік.
* 5 верасня — Пётр Явіч (пам. 2008), беларускі жывапісец.
* 7 кастрычніка — Ізраіль Басаў (пам. 1994), беларускі жывапісец і графік.
* 23 красавіка — Алеся Паслядовіч (пам. 1988), беларускі графік.

## Памерлі 
* 20 мая — Карусь Каганец (нар. 1868), беларускі паэт, драматург, мовазнавец, мастак, скульптар, грамадскі дзеяч

## Галерэя твораў 

Выява:Self-portrait by Chaim Soutine, Russian active in France, c. 1918, oil on canvas - Princeton University Art Museum - DSC06996.jpg|Хаім Суцін, аўтапартрэт
Выява:Jankieĺ Kruhier 1918 Portrait of a Girl NAM RB.jpg|Якаў Кругер «Партрэт дзяўчыны». Каляровая папера, пастэль. НММ РБ
Выява:
Выява:

## Галерэя фота 

Выява:Mahiloŭ, Dniapro. Магілёў, Дняпро (J. Krum, 1918).jpg|Магілёў, Днепр. Tygodnik Ilustrowany. R. 59, nr. 31/32. 10 sierpnia 1918 r.

Катэгорыя:1918 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
1912 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

[міні|[Спаса-Праабражэнская царква, Полацк|Спаскі манастыр у Полацку. Фотаздымак С. Пракудзіна-Горскага, 1912.]]
**1912** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
## З’явіліся 
міні|Дом Эмануіла Абрампольскага
[міні|злева|120 пкс|[Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года (Віцебск)|Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года, Віцебск]]
* Дом Абрампольскага — колішні даходны дом у стылі мадэрн у Мінску, размешчаны на пл. Незалежнасці па адрасе вул. Савецкая, 17. Першы праект беларускага архітэктара Станіслава Гайдукевіча пасля заканчэння Імператарскай акадэміі мастацтваў
* Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года, Віцебск
* Будынак Руска-Азіяцкага банка, Гомель — помнік грамадзянскай архітэктуры неакласіцызму ў Гомелі
* Дзяржаўны музей выяўленчых мастацтваў імя А. С. Пушкіна
* Касцёл Божага Цела, Іказнь 
* Івянецкая сінагога
* Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, Краснае — помнік архітэктуры неаготыкі

## Нарадзіліся 
* 12 сакавіка — Пётр Герасімовіч, беларускі мастак-графік і мастацтвазнавец, аўтар манаграфій пра мастакоў Я. А. Зайцава (М. 1958) і А. М. Тычыну (Мн. 1961)
* 18 жніўня — Давыд Генін (пам. 1971), савецкі мастак-пейзажыст родам з Віцебску
* 10 верасня — Акім Курачкін, беларускі савецкі скульптар, аўтар помнікаў воінам Савецкай Арміі і партызанам у Слоніме (1956), Паставах (1965), Полацку (1967), Вілейцы, вёсках Грозаў Капыльскага раёна, Міхалова Бабруйскага раёна (1967), Маслакі Горацкага раёна (1983), помніка А. Ф. Мяснікову ў Магілёве (1961)
* 10 кастрычніка — Хаім Ліўшыц (пам. 1994), беларускі савецкі мастак-жывапісец, педагог, член Союза мастакоў з 1946, дацэнт кафедры жывапісу БДТМІ (1968—1979)
* 14 снежня — Уладзімір Кароль, беларускі і савецкі архітэктар. Народны архітэктар СССР (1970). Скончыў Беларускім мастацкім тэхнікуме ў Віцебску і Ленінградскую акадэмію мастацтваў

## Галерэя твораў 

Выява:Le somnambule” ("Лунатик") Марка Шагала 1.jpg|Марк Шагал «Лунацік»
Выява:1912. Отблески вечерней зари.jpg|Станіслаў Жукоўскі «Водбліскі вячэрняй зары»
Выява:Мартовский вечер. 1904.jpg|Станіслаў Жукоўскі «Сакавіцкі вечар»
Выява:Zhukovsky-Joyful May 1912.jpg|Станіслаў Жукоўскі «Радасны май» 
Выява:Осень. Дорога.jpg|Станіслаў Жукоўскі «Восень. Шлях»
Выява:Былое. Комната старого дома. 1912.jpg|Станіслаў Жукоўскі «Мінуўшчына. Пакой старой хаты»

Катэгорыя:1912 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
1954 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

**1954** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Выстаўка твораў мастака, заслужанага дзеяча мастацтваў БССР У. Кудрэвіча, Мінск
* Адбыліся персанальныя выстаўкі твораў А. Гугеля, А. Мазалёва, У. Хрусталёва (Мінск)

## З’явіліся 
* Манумент Перамогі, Мінск
* Палац культуры прафсаюзаў
* Столінскі краязнаўчы музей

## Нарадзіліся 
* 26 студзеня — Уладзімір Жбанаў (пам. 2012), беларускі скульптар
* 21 сакавіка —  Міхаіл Інькоў, беларускі скульптар і архітэктар, дыпломны твор — помнік Сафіі Слуцкай
* 10 красавіка — Генадзь Матусевіч, беларускі скульптар і мастак
* 23 красавіка — Уладзімір Акулаў (пам. 2026), беларускі мастак–авангардыст і графік.
* 6 мая — Алег Аблажэй, беларускі мастак
* 30 мая — Фелікс Янушкевіч, беларускі жывапісец
* 15 мая — Наталля Чорнагалова, сучасны беларускі жывапісец-неаэкспрэсіяніст
* 18 жніўня — Аляксандр Ксёндзаў, беларускі мастак-жывапісец, графік, прафесар БДАМ
* 2 снежня — Андрэй Смаляк, беларускі мастак, член Саюза мастакоў Рэспублікі Беларусь, Ганаровы акадэмік Еўрапейскай акадэміі мастацтваў

## Памерлі 
* 19 мая — Уладзімір Хрусталёў (нар. 1896), беларускі жывапісец, педагог
* 15 жніўня — Язэп Драздовіч (нар. 1888), беларускі мастак, скульптар, этнограф, археолаг, педагог. Адзін з заснавальнікаў беларускага нацыянальнага гістарычнага жывапісу
* 5 снежня — Саламон Юдовін (нар. 1892), расійска-яўрэйскі і савецкі графік, мастак, этнограф, паходзіў з беларускіх яўрэяў, прадстаўнік «Яўрэйскага рэнесансу» («Яўрэйскага адраджэння») і мадэрну

## Галерэя твораў 

Выява:
Выява:
Выява:
Выява:

Катэгорыя:1954 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
Ордэн Каштоўнай кароны

, у іншым перакладзе **Ордэн Свяшчэннай кароны** — японскі жаночы ордэн.

Заснаваны 4 студзеня 1888 года імператарам Мэйдзі. Імператарскі ўказ № 1 абвяшчае, што ордэн прызначаны для ўзнагароджання «высакародных дам, якія аказалі выключныя паслугі дзяржаве». У вышэйшых ступенях з’яўляецца прыдворным ордэнам, якім, узнагароджваюцца толькі члены імператарскіх ці каралеўскіх сем’яў, а таксама прадстаўнікі вышэйшай арыстакратыі. Ніжэйшыя ступені ордэна да 1945 года выкарыстоўваліся як узнагароды за заслугі для нетытулаваных твараў. Ордэны першай ступені ўручаюцца імператарскім прынцэсам (дочкам імператара) ва ўзросце 15 гадоў. Імператрыцы ці кронпрынцэсы атрымліваюць іх пасле заручын, а жонкі іншых прынцаў — пры шлюбе.

## Апісанне 
У цэнтры знака ордэна на паверхні, якая пакрыта блакітнай эмаллю і мае форму медальёна, намаляваны залаты галаўны ўбор імператрыц. Над ім намалявана «птушка Хоа». Медальён акружаны авальным кольцам, падвойным шэрагам жамчужын і апраўлены галінамі зялёнага бамбука на чырвонай эмалевай паверхні і з чатырох бакоў — гронкамі бела-ружовых кветак сакуры і лісцем. Ордэн мае падвескі ў форме старажытных фамільных гербаў прыдворных дам. Рэверс ордэна — гладкі.

## Ступені 
Першапачаткова меў 5 ступеняў, але ў 1896 годзе былі дададзены яшчэ тры ступені.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ордэны Японіі
1956 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

[міні|[Барыс Уладзіміравіч Аракчэеў|Барыс Аракчэеў. «Бэз ля калодзежа», 1956]]
**1956** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* III з'езд мастакоў БССР
* персанальныя выстаўкі твораў Л. М. Лейтмана, Б. Звінагродскага

## Узнагароды 
* Барыс Звінагродскі атрымаў ганаровае званне Заслужаннага дзеяча мастацтваў Беларускай ССР

## З’явіліся 
* Помнік У. І. Леніну, Віцебск

## Нарадзіліся 
* 4 студзеня — Канстанцін Шаранговіч (пам. 2014), беларускі мастак
* 7 красавіка — Уладзімір Базан (пам. 1997), дзеяч беларускага адраджэнскага руху, мастак творчай суполкі «Пагоня», калекцыянер, выдавец і палітык
* 20 красавіка — Уладзімір Ісачанка,  беларускі мастак
* 13 сакавіка — Рыгор Таболіч, беларускі мастак
* 30 верасня — Барыс Семілетаў, беларускі мастак-жывапісец
* 19 лістапада — Сяргей Бандарэнка, беларускі скульптар

## Памерлі 
* 14 ліпеня — Аскар Мешчанінаў (нар. 1884),  беларускі, расійскі, французскі і амерыканскі скульптар, прадстаўнік Парыжскай школы
* 28 снежня — Іван Пуні (нар. 1894), руска-французскі мастак-авангардыст. У 1919 годзе выкладаў у Віцебскім мастацкім вучылішчы

## Галерэя твораў 

Выява:
Выява:
Выява:
Выява:

Катэгорыя:1956 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
Хларапрэн

**Хларапрэн** (хлорбутадыен, 2-хлор-1,3-бутадыен) СН2=ССl-СН=СН2 — манамер, сыравіна для атрымання хларапрэнавых каўчукоў. Бясколерная вадкасць з рэзкім пахам, тэмпература плаўлення — −130 °C, тэмпература кіпення +59,4 °C, шчыльнасць 958 кг/м³ (20 °C). Не раствараецца ў вадзе, змешваецца з большасцю арганічных растваральнікаў. Атрымліваюць гідрахрараваннем вінілацэтылену. Таксічны; ГДК у паветры 0,002 мг/м³.

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дыены
Хлараты

thumb|right|200px|**хларат** аніён
thumb|right|200px|структурная формула хларат-аніёну
**Хлараты** — хларнаватай кіслоты HClO, крышталічныя, большасць раствараецца ў вадзе і некаторых арганічных растваральніках. Раскладаюцца пры награванні або ў прысутнасці каталізатараў з выдзяленнем кіслароду. Аскісляльнікі; з рэчывамі, якія лёгка акісляюцца, утвараюць выбуховыя сумесі. Найбольш вядомы: берталетава соль, хлараты натрыю і магнію. Выкарыстоўваюцца як акісляльнікі, гербіцыды. Таксічныя.

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
*
Паўночная Дабруджа

. Перадача яе Балгарыі паводле Краёўскіх пагадненняў у 1940 годзе]]
**Паўночная Дабруджа** () — вобласць на паўднёвым усходзе сучаснай рэспублікі Румынія.

## Геаграфія 
Уяўляе сабой паўночную частку гісторыка-геаграфічнага рэгіёна Дабруджа. Плошча — 15,500 км², насельніцтва складае каля аднаго мільёна чалавек. Паўночная Дабруджа ўключае паветы (жудзецы) Канстанца і Тулча. Галоўныя гарады — Канстанца, Тулча, Меджыдзія (Medgidia) і Мангалія (Mangalia). Балгарская частка ўключае Добрыцкую і часткі абласцей Сілістранскай і Варненскай абласцей. Галоўныя гарады — Добрыч і Сілістра.

## Гісторыя 
У пачатку XX стагоддзя Дабруджа, у тым ліку Паўночная, мела вельмі пярэсты нацыянальны склад. Паўночная Дабруджа размешчана паміж ніжнім Дунаем і Чорным морам і ўключае дэльту Дуная і румынскае ўзбярэжжа Чорнага мора (балгарская частка Дабруджы ўключае самую паўночную частку балгарскага ўзбярэжжа Чорнага мора). На гербе Румыніі Дабруджа прадстаўлена ў выглядзе дэльфіна. У наш час Румыніі належыць Паўночная Дабруджа, доўгія памежныя спрэчкі з Балгарыяй завяршыліся ў 1947 г., абмен тытульнымі нацыянальнымі меншасцямі адбыўся ў 1940 г.

## Перапісы насельніцтва 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Дабруджа
Катэгорыя:Геаграфія Румыніі
1955 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

**1955** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* персанальная выстаўка твораў Андрэя Бембеля (Мінск)
* Андрэй Бембель атрымаў ганаровае званне Народнага мастака БССР
* Валяр'яна Жолтак атрымала ордэн «Знак пашаны»

## З’явіліся 
* 5 лістапада — Столінскі краязнаўчы музей
* Ашмянскі краязнаўчы музей імя Ф. К. Багушэвіча
* Манумент Перамогі, Мінск. Архітэктары Г. У. Заборскі, У. А. Кароль, скульптары Заір Азгур, Андрэй Бембель, Аляксей Глебаў, Сяргей Селіханаў.
* Помнік Сяргею Грыцаўцу на скрыжаванні праспекта Незалежнасці і вуліцы Леніна ў Мінску. Скульптар Заір Азгур

## Нарадзіліся 
* Леанід Афрэмаў, беларускі мастак
* 11 студзеня — Аляксандр Ісачоў (пам. 1987), беларускі мастак
* 10 лютага — Анатоль Гармаза, беларускі мастак
* 17 лютага — Уладзімір Вішнеўскі, беларускі мастак-графік, кніжны ілюстратар, жывапісец, скульптар, педагог
* 19 красавіка — Валерый Сідоркін (пам. 2019), беларускі мастак – жывапісец, сябра Беларускага саюза мастакоў з 1985
* 25 красавіка — Віктар Мікіта, беларускі мастак-графік
* 6 мая — Саша Варламаў, беларускі мастак-мадэльер, дызайнер, мастацтвазнаўца
* 25 ліпеня — Генадзь Асташонак (пам. 2012), беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, майстар мастацкай апрацоўкі металу
* 15 лістапада — Сяргей Войчанка (пам. 2004), беларускі мастак – графік, жывапісец, скульптар, дызайнер
* 13 снежня — Лявон Валасюк, беларускі паэт, мастак

## Памерлі 
* 12 лістапада — Аляксандр Раманоўскі (нар. 1915),  беларускі і аўстралійскі мастак

## Галерэя твораў 

Выява:Валентин Волков Минск 3 июля 1944 года.jpg|Валянцін Волкаў.  «Мінск 3 ліпеня 1944 года»
Выява:
Выява:
Выява:

Катэгорыя:1955 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
Ходарава

Назву **Хо́дарава** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Віцебская вобласць:
** Ходарава — вёска ў Віцебскім раёне

* Магілёўская вобласць:
** Ходараў (Ходарава) — вёска ў Слаўгарадскім раёне
Раду I

**Раду I** (; каля 1330—1383) — ваявода Валахіі з дынастыі Басарабаў (у 1377—1383), другі сын валашскага ваяводы Нікалае I Александру.

## Біяграфія 
У 1377 г. пад ціскам Венгрыі і валашскай баярскай апазіцыі кіраўнік Валахіі Уладзіслаў I Влайку вымушаны быў саступіць валашскі прастол свайму малодшаму брату Раду I. Раду I Завяршыў вайну з Венгрыяй. У 1383 г. пасля смерці Раду валашскі прастол заняў яго старэйшы сын Дан I.

## Літаратура 
* Иоан-Аурел Поп, Иоан Болован «История Румынии», издательство «ВЕСЬ МИР», Москва, 2005 г.

Катэгорыя:Гаспадары валашскія
Катэгорыя:Басарабы
Хларнавацістая кіслата

**Хларнавацістая кіслата** (HClO) — слабая аднаасноўная кіслата.

Няўстойлівая, існуе толькі ў водных растворах, якія пры захоўванні раскладаюцца з выдзяленнем малекул кіслароду. Моцны акісляльнік. Солі хлпрнавацістай кіслаты — гіпахларыты.

Атрымліваюць растварэннем хлору ці аксіду хлору (Cl2O) у вадзе. Выкарыстоўваюць як дэзінфекцыйны і адбельвальны сродак, для абясшкоджвання сцёкавых вод.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Неарганічныя кіслародзмяшчальныя кіслоты
Катэгорыя:Злучэнні хлору
Тулча

**Ту́лча** (, турэцкія назвы — *Hora-Tepé* і *Tolçu*) — горад у Румыніі, у гістарычнай вобласці Дабруджа, адміністрацыйны цэнтр жудзеца Тулча.

З'яўляецца духоўна-адміністрацыйным цэнтрам Тульчынскай епархіі Рускай праваслаўнай стараверскай царквы ў Румыніі.

## Гісторыя 
Паселішча на месцы Тулчы было заснавана грэкамі ў VII стагоддзі да н.э. Яно называлася Эгісас (), і згадвалася ў дакументах Дыядора. Авідзій спасылаўся на яго ў працы «Ex Ponto»; ён прытрымліваўся меркавання, што назва ўзнікла ад імя заснавальніка — дака Карпіуса Аегісуса (Carpyus Aegyssus).

У I стагоддзі горад быў заваяваны Рымскай рэспублікай, і стаў базай для рымскага флоту, які абараняе паўночна-ўсходнюю мяжу імперыі. Для ўмацавання горада былі ўзведзены высокія сцены з вежамі, руіны якіх захаваліся да нашага часу.

Пасля гэтага горад знаходзіўся у падпарадкаванні Візантыйскай імперыі на працягу III—VI стагоддзяў і быў уключаны ў фему Малая Скіфія (), з 679 па XIV стагоддзе - Балгарыі, у X—XIII стагоддзяў, быў таксама часткай мясцовых дзяржаўных утварэнняў. Пасля 1390 года знаходзіўся пад уладай ваяводы Мірчы Старога.

У 1416 годзе Тулча была заваявана Асманскай імперыяй і разам з астатняй Дабруджай адышла да Румыніі ў 1878 годзе. Тулча была невялікім суднабудаўнічым пасёлкам і толькі ў 1860 годзе атрымала статус горада, стаўшы сталіцай правінцыі.

З 1916 па 1918 год падчас Першай сусветнай вайны горад быў акупаваны сіламі Цэнтральных дзяржаў, у маі 1918 года паводле ўмоў Бухарэсцкага мірнага дагавора над Паўночнай Дабруджай, куды ўваходзіла і Тулча быў усталяваны кандамініум дзяржаў Чацвярнога саюза, які дзейнічаў да лістапада таго ж года, калі пасля паражэння краін германскага блока дагавор быў адменены.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу 2011 года, насельніцтва Тулчы складае 66,6 тысяч жыхароў, 92,07 % з якіх з'яўляюцца румынамі па нацыянальнасці. З іншых нацыянальнасцей найбольш прадстаўлены рускія ліпаване (2,9 % ад усяго насельніцтва) і туркі (1,43 %).

## Насельніцтва 
## Славутасці 
* Крэпасць Aegyssus (VIII ст. да н.э.).
* «Манумент», на тэрыторыі парку Помніка Незалежнасці. Помнік Незалежнасці быў пабудаваны ў гонар перамогі рускіх і румынскіх каралеўскіх салдатаў у руска-турэцкай вайне 1877—1878 гг., якая зацвердзіла румынскую дзяржаўнасць.
* Гісторыка-археалагічны музей

## Гарады-пабрацімы 
*  Ольбарг, Данія
*  Равіга, Італія
*  Шумен, Балгарыя
*  Іліён, Грэцыя
*  Бішапстаўн, Ірландыя
*  Пушкін, Расія

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Гарады Румыніі
Хлопін

**Хлопін** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віталь Рыгоравіч Хлопін — савецкі радыехімік.
* Мікалай Рыгоравіч Хлопін — савецкі гістолаг.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Мікалай Рыгоравіч Хлопін

**Мікалай Рыгоравіч Хлопін** (,  — , ) — савецкі вучоны-гістолаг, акадэмік Акадэміі медыцынскіх навук СССР (1945). Сын навукоўца-гігіеніста  (1863—1929). Генерал-маёр медыцынскай службы.

## Біяграфія 
У 1921 годзе скончыў Ваенна-медыцынскую акадэмію, у 1922 годзе — універсітэт ў Петраградзе. З 1921 года быў выкладчыкам, а ў 1936—1955 гадах — начальнікам кафедры гісталогіі і эмбрыялогіі Ваенна-медыцынскай акадэміі. У 1928—1938 гадах быў супрацоўнікам Анкалагічнага інстытута ў Ленінградзе. У 1932—1954 гг. працаваў у інстытуце эксперыментальнай медыцыны. З 1955 года быў загадчыкам Лабараторыяй эксперыментальнай марфалогіі ў інстытуце анкалогіі АМН СССР у Ленінградзе.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гістолагі СССР
Катэгорыя:Акадэмікі АМН СССР
Катэгорыя:Генерал-маёры СССР
Нікалае I Александру

**Нікалае I Александру** (; пам. 16 лістапада 1364) — другі ваявода Валахіі з дынастыі Басарабаў (1351/1352-1364), сын і пераемнік першага валашскага ваяводы Басараба I Заснавальніка. Да таго, як атрымаў бацькоўскую спадчыну, быў удзельным ваяводай Алтэніі з 1342 г.

## Біяграфія 
Нікалае Александру яшчэ з 1343 г. быў суправіцелем свайго бацькі. У 1351/1352 г. пасля смерці Басараба Заснавальніка Нікалае Александру стаў другім кіраўніком Валашскага княства. Нікалае Александру ўсталяваў саюзніцкія адносіны з Візантыйскай імперыяй, Сербскім і Балгарскім царствамі. Нікалае Александру пасля працяглай вайны з Венгрыяй прынёс фармальную васальную прысягу на вернасць венгерскай кароне, фактычна застаючыся цалкам незалежным кіраўніком.

У часы кіравання Нікалае Александру Мунцянская (Валашская) праваслаўная царква ў маі 1359 г. перайшла ў падпарадкаванне Канстанцінопальскаму патрыярхату. Нікалае Александру атрымаў ад патрыярха статус аўтакрата, а ў Валахіі было заснавана архіепіскапства.

## Сям’я 
Нікалае Александру быў тройчы жанаты. Ад першага шлюбу з Марыяй Лакфю меў трох сыноў і дачку:
* Уладзіслаў I Влайку (кіраваў у 1364—1377),
* Раду I (кіраваў у 1377—1383),
* Ваіслаў (пам. 1366),
* Лізавета.

Другі раз ажаніўся з каталічкай Кларай з Дубака, ад шлюбу з якой меў дзвюх дочак: Ганну, якая стала жонкай відзінскага цара Івана Сраціміра, і Анку, якая выйшла замуж за сербскага цара Стэфана Ураша V. У трэці раз ажаніўся з Маргіт Дабкай, ад шлюбу з якой дзяцей не меў.

## Літаратура 
* Иоан-Аурел Поп, Иоан Болован «История Румынии», издательство «ВЕСЬ МИР», Москва, 2005 г.
* Казаку, Матей *Дракула* / Пер. с фр. В. И. Удовиченко. — М.: Этерна, 2011. — 320 с. ISBN 978-5-480-00195-7

Катэгорыя:Гаспадары валашскія
Катэгорыя:Басарабы
1958 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

. Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь.]]
**1958** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* IV з'езд мастакоў БССР
* Усебеларуская мастацкая выстаўка, Мінск
* Выстаўка твораў Я. Я.Красоўскага, прысвечаная 50-годдзю з дня нараджэння і 30-годдзю творчай дзейнасці (Мінск)
* Адбыліся персанальныя выставы В. Волкава, Я. Зайцава, А. Шыбнева (Мінск)

## З’явіліся 
* Помнік Кастусю Каліноўскаму, Свіслач
* Валянцін Дзежыц — «На Віцебскай прыстані»

## Нарадзіліся 
* Аляксандр Касцючэнка, беларускі мастак-пастаноўшчык, сцэнограф, галоўны мастак Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатру оперы і балета Рэспублікі Беларусь
* 1 студзеня — Рыгор Сітніца, беларускі графік, паэт. Лаўрэат літаратурнай прэміі «Залаты апостраф» (2006)
* 5 студзеня — Ігар Бархаткоў, беларускі жывапісец-рэаліст са знакамітай мастацкай дынастыі, лаўрэат Прэміі Прэзідэнта Беларусі «За духоўнае адраджэнне», калекцыянер твораў сацрэалізму
* 22 студзеня — Уладзімір Сцяпан, беларускі празаік, паэт, кінасцэнарыст, мастак, журналіст
* 7 сакавіка — Эдуард Мацюшонак, сучасны беларускі мастак
* 8 красавіка — Сяргей Чарановіч, беларускі графік
* 20 чэрвеня — Леанід Уладзіміравіч Гоманаў, беларускі мастак, педагог. Бацька спявачкі Ганны Гоманавай
* 19 верасня — Ігар Цішын, беларускі мастак
* 29 верасня — Адам Глобус, беларускі пісьменнік, мастак, выдавец
* 22 кастрычніка — Аляксандр Кузьміч Касцючэнка, беларускі мастак-жывапісец
* 14 лістапада — Уладзімір Качан, беларускі жывапісец-манументаліст
* Уладзімір Парфянок, беларускі фатограф.

## Галерэя твораў 

Выява:

Катэгорыя:1958 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
Басараб I Заснавальнік

**Басараб I Заснавальнік** (), таксама **Басараб I Вялікі** () — ваявода (князь) Мунтэніі з 1310/1319, Алтэніі і ўсёй Валахіі з 1330 па 1352 год. Першы кіраўнік Валахіі, пра якога маюцца дакладныя гістарычныя звесткі. Каля 1324 года Басараб прызнаў сябе васалам венгерскага караля Карла Роберта, затым пачаў вайну з Венгрыяй і 12 лістапада 1330 года перамог венгерскую армію ў бітве пры Пасадзе. Гэта падзея адзначыла канец венгерскага валадарства і з’яўленне першай незалежнай румынскай дзяржавы. Басараб стаў заснавальнікам дынастыі Басарабаў, першай дынастыі Валахіі. У далейшым ад гэтага імя ўтварылася назва Бесарабія.

## Паходжанне 
Басараб быў сынам нейкага Такамерыя (Ціхаміра? Тахцеміра?), пра якога нічога толкам не вядома. Некаторыя гісторыкі выказваюць здагадку, што Такамерый быў спадчыннікам Бербата, які згадваецца ў грамаце венгерскага караля Ласла IV як пераемнік Літавоя, ваяводы ў Арджэшы і Алтэніі.

З-за таго, што імя Басараба цюркскага паходжання, мяркуецца, ад яе нарадзіліся:
* Тэадора, жонка балгарскага цара Іаана-Аляксандра (памерла 17 лютага 1371 года)
* Нікалае I Александру (памёр у лістападзе 1364 года)

## Літаратура 
* *Казаку, Матей* Дракула / Пер. с фр. В. И. Удовиченко. — М.: Этерна, 2011. — 320 с. ISBN 5-480-00195-7, ISBN 978-5-480-00195-2
* Georgescu, Vlad *(Author)* — Calinescu, Matei *(Editor)* — Bley-Vroman, Alexandra *(Translator)*: *The Romanians — A History*; Ohio State University Press, 1991, Columbus; ISBN 0-8142-0511-9
* Klepper, Nicolae: *Romania: An Illustrated History*; Hippocrene Books, 2005, New York; ISBN 0-7818-0935-5
* Sălăgean, Tudor: *Romanian Society in the Early Middle Ages (9th-10th Centuries)*; *in:* Ioan-Aurel Pop — Ioan Bolovan *(Editors)*: *History of Romania: Compendium*; Romanian Cultural Institute (Center for Transylvanian Studies), 2006, Cluj-Napoca; ISBN 978-973-7784-12-4
* Treptow, Kurt W. — Popa, Marcel: *Historical Dictionary of Romania* (entries *‘Basarab I’*, *‘Posada, Battle of (9-12 November 1330)’*, and *‘Wallachia (Ţara Românească)’*); The Scarecrow Press, Inc., 1996, Lanham (Maryland, USA) & Folkestone (UK); ISBN 0-8108-3179-1
* Vásáry, István: *Cumans and Tatars: Oriental Military in the Pre-Ottoman Balkans, 1185—1365*; Cambridge University Press, 2005, Cambridge; ISBN 0-521-83756-1

## Спасылкі 
Катэгорыя:Басарабы
Катэгорыя:Гаспадары валашскія
Віталь Рыгоравіч Хлопін

**Віталь Рыгоравіч Хлопін** (,  — , ) — савецкі радыехімік, адзін з заснавальнікаў савецкай радыяхіміі і радыевай прамысловасці; атрымаў першыя расійскія прэпараты радыю (1921); адзін з заснавальнікаў радыевага інстытута, заснавальнік школы савецкіх радыехімікаў; сапраўдны член АН СССР (1939), Герой Сацыялістычнай Працы (1949). Сын навукоўца-гігіеніста  (1863—1929).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Постаці савецкай радыяхіміі
Катэгорыя:Героі Сацыялістычнай Працы
1961 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

**1961** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* веснавая выстаўка твораў мастакоў, Дзяржаўны мастацкі музей БССР, Мінск
* 10-я абласная мастацкая выстаўка, Гродна. Аўтар прадмовы да каталога — Т. В. Бубнова
* Рэспубліканская мастацкая выстаўка «20 год гераічнай абароны Брэсцкай крэпасці», Брэст
* выстаўка твораў мастака Валянціна Ціхановіча, прысвечаная 30-годдзю творчай дзейнасці, Дзяржаўны мастацкі музей БССР, Мінск

## З’явіліся 
* Крычаўскі раённы краязнаўчы музей

## Нарадзіліся 
* 20 лютага — Ігар Сямека, беларускі мастак
* 10 ліпеня — Міхаіл Цыбульскі, беларускі мастацтвазнавец, жывапісец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1989)
* 10 чэрвеня — Ігар Голубеў (пам. 2024), беларускі скульптар, сябра Беларускага саюза мастакоў з 1996.
* 13 ліпеня — Аляксандр Грышкевіч, беларускі мастак-жывапісец
* 3 жніўня — Галіна Шапялевіч, беларускі мастак

## Памерлі 
* 4 лютага — Павел Гаўрыленка (нар. 1902), беларускі мастак

## Галерэя твораў 

Выява:Міхаіл Блішч. Саўгас "Аколіца".jpg|Міхаіл Блішч «Саўгас «Аколіца»
Выява:
Выява:

Катэгорыя:1961 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
1959 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

.]]
**1959** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Усебеларуская мастацкая выстаўка
* Выстаўка твораў заслужанага дзеяча мастацтваў БССР Я. А. Зайцава, прысвечаная 50-годдзю з дня нараджэння і 25-годдзю творчай дзейнасці, Мінск
* Дні румынскай культуры ў Беларусі

## З’явіліся 
* Помнік піянеру-герою Марату Казею, Мінск. Скульптар Сяргей Селіханаў. 
* Помнік Ф. Э. Дзяржынскаму, Мінск
* Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа

## Нарадзіліся 
* 10 студзеня — Васіль Баранаў — беларускі мастак, сябра Беларускага саюза мастакоў з 1988.
* 18 красавіка — Валерый Магучы, беларускі скульптар, член Беларускага Саюза мастакоў (1995)
* 5 жніўня — Мікола Крукаў (пам. 2024) — беларускі мастак-манументаліст
* 13 жніўня — Яўген Колчаў, беларускі скульптар і фатограф
* 25 лістапада — Ігар Рымашэўскі, беларускі мастак, працуе ў галіне ДПМ
* Дзмітрый Герасімовіч, беларускі дызайнер, мастак кнігі, графік

## Памерлі 
## Галерэя жывапісу 

Выява:Групповой портрет деятелей белорусского театра Г.П. Глебова, О.П. Марикса, В.И. Владомирского. 1959 г.jpg|Валянцін Волкаў. Групавы партрэт дзеячаў беларускага тэатру Г. П. Глебова, А. П. Марыкса, У. І. Уладамірскага. Палатно, алей. НММ.
Выява:Міхаіл Блішч. Слуцкія ткачыхі.jpg|Міхаіл Блішч «Слуцкія ткачыхі»
Выява:Жень-шень. 1959.jpg|Павел Гаўрыленка «Жэньшэнь»

## Галерэя графікі 

## Галерэя скульптуры 

Выява:Мінск. Помнік Дзяржынскаму.JPG|Помнік Ф. Э. Дзяржынскаму, Мінск

Катэгорыя:1959 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
1960 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

**1960** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Рэспубліканская мастацкая выстаўка, Дзяржаўны мастацкі музей БССР, Мінск
* Выстаўка экслібрыса (XIX–XX вв.), Дзяржаўны мастацкі музей БССР. Паказаны кніжныя знакі, створаныя М. Дабужынскім,  А. Краўчанка, В. Матэ, Я Лансерэ, У. Фаворскім, А. Грубэ, П. Гуткоўскім, Г. Змудзінскім, Я. Мініным, С. Юдовіным і інш.

## З’явіліся 
* Валянцін Дзежыц — «Сакавік»

## Нарадзіліся 
* 13 лютага — Юрый Хілько, беларускі мастак, педагог
* 25 лютага — Сяргей Грыневіч, беларускі мастак-жывапісец
* 25 красавіка — Людміла Шчамялёва, беларускі мастак, дачка Леаніда Шчамялёва
* 11 жніўня — Алег Кастагрыз, беларускі жывапісец, графік
* 15 жніўня — Ігар Варашкевіч, беларускі рок-музыкант, мастак
* 20 верасня — Барыс Бокша, беларускі графік

## Памерлі 
## Галерэя твораў 

Выява:На рыштаваннях.JPG|міні|240 пкс|Павел Гаўрыленка «На рыштаваннях». 
File:Міхась Лісоўскі. Партрэт настаўніцы.jpg|thumb||Міхаіл Лісоўскі «Партрэт настаўніцы».

Катэгорыя:1960 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
Сухараўскія могілкі

**Сухараўскія могілкі** — абмежавана дзеючыя могілкі ў Мінску. Знаходзяцца ля вул. Янкоўскага на захадзе горада. Плошча 1,9986 га. Першае пахаванне з указаннем даты адносіцца да 1876 г. Пахавана больш за 2,5 тыс. чал.

Тэрыторыя могілак, як і мікрараён «Сухарава», знаходзіцца на тэрыторыі комплекса курганоў XI—XII стст., якія таксама былі месцам пахавання. Ёсць звесткі аб праблемах з вывазам смецця з могілак па прычыне дрэнных дарог, а таксама з тым, што час ад часу моладзь праводзіць на могілках пікнікі і засмечвае магілы.

На могілках можна знайсці і пахаванні канца ХІХ ст., і магілы за 2014—2015 гг. Большая частка магіл адносна добра дагледжаны. У адрозненне ад іншых былых вясковых могілак Мінска, часцей сустракаюцца дзіцячыя магілы, а пахаванні канца ХІХ ст. — першай паловы ХХ ст. раскіданы сярод больш позніх і сучасных пахаванняў пераважна ў цэнтральнай частцы могілак, а не сканцэнтраваны ў адным месцы.

## Спасылкі 
* Сухараўскія могілкі на сайце «Некропалі Беларусі» 
* Сухараўскія могілкі на Wikimapia
* Сухараўскія могілкі на схеме сайта MoiKorni.com
* Сухараўскія могілкі на фотаздымках
* Крыжы на курганах: таямніцы Сухараўскіх могілак  // Минск старый и новый

Катэгорыя:Могілкі Мінска
Катэгорыя:Вуліца Янкоўскага (Мінск)
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2013

**Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2013** — 77-ы чэмпіянат свету, які праходзіў у Швецыі і Фінляндыі з 3 па 19 мая на Глобэн-Арэне ў Стакгольме і Хартвал-Арэне ў Хельсінкі.

## Выбар месца правядзення
Першапачаткова правядзенне чэмпіянату ў дзвюх краінах не планаваўся. Прэтэндэнтамі на правядзенне чэмпіянату былі таксама Беларусь (у Мінску і Бабруйску), Венгрыя (у Будапешце), Латвія (у Рызе) і Чэхія (у Празе і Астраве). Таксама аб намеры ўдзельнічаць у барацьбе за права правядзення чэмпіянату ў Санкт-Пецярбургу заяўляла Расія, але ў выніковы спіс пасля першага тура адбору заяўка не патрапіла.

Рашэнне было прынята 21 верасня на паўгадавым кангрэсе Міжнароднай федэрацыі хакея ІІХФ, які праходзіў у Ванкуверы з 20 па 22 верасня 2007 года.

## Арэны 

## Службовыя асобы
### Суддзі
## Удзельнікі 
;Еўропа
*  Аўстрыя^
*  Беларусь*
*  Германія*
*  Данія*
*  Латвія*
*  Нарвегія*
*  Расія*
*  Славакія*

*  Славенія^
*  Фінляндыя*
*  Францыя*
*  Чэхія°
*  Швейцарыя*
*  Швецыя*

;Паўночная Амерыка
*  ЗША*
*  Канада*

: * = Аўтаматычна кваліфікаваліся заняўшы першыя 14 месцаў на Чэмпіянаце свету 2014*
: * = Кваліфікаваліся пасля выйгрышу Дывізіёна I*
: * = Зборная-гаспадыня*
### Склады каманд 
Склад кожнай каманды на Чэмпіянаце свету па хакеі ў 2013 годзе складаецца з не менш як 15 хакеістаў (форварды і абаронцы) і 2 брамнікаў, і не больш за 20 хакеістаў і 3 брамнікаў.

## Папярэдні этап 
### Група H (Хельсінкі) 
### Група S (Стакгольм) 
## Плэй-оф 
### Чвэрцьфіналы 
### Паўфіналы 
### Матч за 3-е месца 
### Фінал 
## Чэмпіён 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэмпіянаты свету па хакеі з шайбай
Катэгорыя:2013 год у хакеі
Катэгорыя:Май 2013 года
Катэгорыя:2013 год у Фінляндыі
Катэгорыя:2013 год у Швецыі
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Фінляндыі
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Швецыі
1962 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

**1962** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Трэцяя беларуская выстаўка мастацкай фатаграфіі «Сямігодка ў дзеянні», Мінск
* выстаўка твораў мастака Барыса Малкіна, Мінск
* Рэспубліканская мастацкая выстаўка, прысвечаная XXII з’езду КПСС і XXV з’езду КП Беларусі, Палац мастацтва, Мінск

## З’явіліся 
* Рагачоўскі музей народнай славы

## Нарадзіліся 
* 2 студзеня — Аляксандр Шыбнёў, беларускі мастак са знакамітай дынастыі Шыбнёвых
* 11 студзеня — Юрый Дарашкевіч, беларускі жывапісец
* 11 студзеня — Таццяна Козік, беларускі мастак
* 9 сакавіка — Гэнік Лойка, беларускі скульптар-педагог, аўтар памятнай дошкі ў гонар Ларысы Геніюш у Праге
* 14 мая — Андрэй Крылоў, беларускі мастак-жывапісец, сын мастака Валянціна Крылова
* 20 лістапада — Міхаіл Баразна, беларускі мастацтвазнавец, мастацкі крытык, фотамастак. Кандыдат мастацтвазнаўства (1998), дацэнт
* 27 жніўня — Раман Заслонаў, беларускі мастак-жывапісец 
* 16 снежня — Валяр'ян Янушкевіч, беларускі скульптар

## Памерлі 
* 13 кастрычніка — Павел Гуткоўскі (нар. 1893), беларускі графік, брат Мікалая Гуткоўскага

## Галерэя твораў 

Выява:Міхаіл Блішч. Каўказ. Дарога на Красную Паляну.jpg|Міхаіл Блішч «Каўказ. Дарога на Красную Паляну»
Выява:
Выява:

## Крыніцы 
Катэгорыя:1962 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
1963 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

**1963** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
[міні|360 пкс|[Барыс Уладзіміравіч Аракчэеў|Барыс Аракчэеў. «Позняя восень», 1963, палатно, алей, 71 x 188 см]]
## Падзеі 
* выстаўка твораў Мікалая Тарасікава, прысвечаная 35-годдзю творчай дзейнасці, Мінск
* выстаўка твораў Яўгена Ціхановіча, прысвечаная 50-годдзю з дня нараджэння і 30-годдзю творчай дзейнасці, Палац мастацтва, Мінск
* выстаўка твораў Абрама Кроля, прысвечаная 50-годдзю з дня нараджэння і 30-годдзю творчай дзейнасці, Палац мастацтва, Мінск

## Галерэя твораў 

Выява:Міхаіл Блішч. Капры Салігорска.jpg|Міхаіл Блішч «Капры Салігорска»
Выява:
Выява:
|Хаім Ліўшыц «Янка Купала і Кузьма Чорны ў 1942 годзе»

Катэгорыя:1963 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
Казялец (значэнні)

Назву **Казялец** маюць:
* Казялец — род кветкавых раслін.

## Тапонім 
* Казялец — рака ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі
* Казялец — былы хутар у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі
* Казэлэць ці Казялец — пасёлак гарадскога тыпу ў Чарнігаўскай вобласці Украіны

## Іншае 
* Казялец — бард, персанаж сусвету Ведзьмака.
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2015

**Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2015** — 79-ы чэмпіянат свету, які праходзіў у Чэхіі з 1 па 17 мая на O2 Арэне ў Празе і ČEZ Арэне ў Остраве.

## Выбар месца правядзення
Сваё жаданне прыняць **чэмпіянат свету 2015** года, выказалі Чэхія і Украіна.

У сакавіку 2009 года Чэхія зняла сваю кандыдатуру, спаслаўшыся на эканамічны крызіс, магчымы пераход на еўра ў 2014 годзе, а таксама меншы даход з-за правядзення чэмпіянату ў адзін год з зімовымі Алімпійскімі гульнямі ў Сочы і падала заяўку на правядзенне чэмпіянату ў 2015 годзе.

## Арэны 

## Службовыя асобы
### Суддзі
IIХФ былі абраны 16 суддзяў і 16 лінейных суддзяў працаваць на Чэмпіянаце свету па хакеі ў 2015 годзе.

## Удзельнікі 
;Еўропа
*  Аўстрыя^
*  Беларусь*
*  Германія*
*  Данія*
*  Латвія*
*  Нарвегія*
*  Расія*
*  Славакія*

*  Славенія^
*  Фінляндыя*
*  Францыя*
*  Чэхія°
*  Швейцарыя*
*  Швецыя*

;Паўночная Амерыка
*  ЗША*
*  Канада*

: * = Аўтаматычна кваліфікаваліся заняўшы першыя 14 месцаў на Чэмпіянаце свету 2014*
: * = Кваліфікаваліся пасля выйгрышу Дывізіёна I*
: * = Зборная-гаспадыня*
### Склады каманд 
Склад кожнай каманды на Чэмпіянаце свету па хакеі ў 2015 годзе складаецца з не менш як 15 хакеістаў (форварды і абаронцы) і 2 брамнікаў, і не больш за 20 хакеістаў і 3 брамнікаў.

## Папярэдні этап 
### Група А (Прага) 
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### Група B (Острава) 
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Плэй-оф 
### Чвэрцьфіналы 
----

----

----

----

### Паўфіналы 
----

----

### Матч за 3-е месца 
### Фінал 
## Выніковае становішча каманд
## Чэмпіён 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Чэмпіянаты свету па хакеі з шайбай
Катэгорыя:2015 год у Чэхіі
Катэгорыя:2015 год у Празе
Катэгорыя:2015 год у хакеі
хакей
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Чэхіі
Катэгорыя:Острава
Віктар Андрэевіч Дарвішаў

**Віктар Андрэевіч Дарвішаў** (, г. Прылукі, Украіна — ) — расійскі і беларускі рэжысёр.

## Біяграфія 
Працаваў у тэатрах Расіі. У 1933-1938 гадах мастацкі кіраўнік Беларускага дзяржаўнага тэатра-2. 

Імкнуўся спалучаць у творчасці тэатра тагачасную савецкую драматургію з беларускай нацыянальнай драматургіяй і рускай класікай. 

Сярод пастановак: «Чалавек вырашае» Д. Курдзіна, «Байцы» Б. Рамашова (абедзве 1934), «» А. Астроўскага, «»  (абедзве 1936), «Банкір» А. Карнейчука, «Вайна вайне» і «У пушчах Палесся» Я. Коласа (усе 1937). Выступаў у перыядычным друку з артыкуламі, прысвечанымі тэатру.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Тэатральныя рэжысёры Расіі
1965 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

**1965** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Рэспубліканская мастацкая выстаўка «Мастацтва — дзецям», Палац мастацтва, Мінск
* выстаўка твораў мастака І. В. Карасёва, Мінск
* Рэспубліканская мастацкая выстаўка «На варце міру», Дзяржаўны мастацкі музей БССР, Мінск

## З’явіліся 
* Гудзевіцкі дзяржаўны літаратурна-краязнаўчы музей
* Музей Обальскага камсамольскага падполля

## Нарадзіліся 
* Святлана Баранкоўская, беларускі мастак
* 17 чэрвеня — Аляксандр Сільвановіч, беларускі мастак-манументаліст
* 6 жніўня — Алесь Пушкін (пам. 11.7.2023), беларускі мастак, аўтар шматлікіх перформансаў
* 5 верасня — Артур Клінаў, беларускі мастак, акцыяніст, дызайнер, фатограф, літаратар, сцэнарыст, галоўны рэдактар часопіса «pARTisan» (2002)
* 5 верасня — Лада Шчасная, беларускі мастак
* 11 кастрычніка — Ігар Духан, беларускі мастацтвазнаўца, тэарэтык і гісторык мастацтва, архітэктуры і дызайну
* 28 снежня — Юрый Якавенка, беларускі мастак-графік, ілюстратар

## Памерлі 
* 14 лютага — Мікалай Гусеў, беларускі жывапісец, графік і педагог

## Галерэя твораў 

Выява:1965. Півоні, макі і рамонкі.jpg|Мікола Тарасікаў «Півоні, макі і рамонкі»
Выява:
Выява:
Выява:

Катэгорыя:1965 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь
Казялец (персанаж)

**Казялец** () — адзін з галоўных герояў серыі раманаў Анджэя Сапкоўскага. Казялец — творчы псеўданім, сапраўднае імя — **Юліян&nbsp;Альфрэд&nbsp;Панкрац, віконт дэ Летэнгоф** (*Julian Alfred Pankratz, wicehrabia de Lettenhove*). У свеце «Ведзьмара», шырока вядомы бард і трубадур, стваральнік вялікай колькасці вершаў, балад, песняў. Аўтар кнігі «Паўстагоддзя паэзіі».

Сустракаецца ў апавяданнях «Мяжа мажлівасці», «Вечны агонь», «Троху самаахвярнасці», «Меншае зло», «Край зямлі», «Апошняе жаданне», «Штосьці скончыцца, штосьці пачнецца», а таксама ва ўсіх раманах сагі пра Ведзьмака.

## Біяграфія 
Сябар галоўнага героя Геральта, перажыў разам з ім шмат прыгодаў, ўвесь час трапляючы ў нейкія недарэчныя сітуацыі. Навучыўся пісаць у прыватнай школе ва ўзросце васьмі гадоў, вершы і мелодыі пачаў складаць у дванаццаць (з-за кахання). Іграў пры дварах каралёў Недаміра, Візіміра, Вензлава. Вымушаны ўжываць псеўданім, бо зманіў жонку князя Раймунда, князёўну Ганну Генрыету і ўцякаў ад яго гневу. Чатыры гады вывучаў «сем вольных навукаў» у Оксенфурцкім універсітэце, атрымаў дыплом. Таксама выкладаў там на кафедры Трубадурства і паэзіі. Атрымаў славу п'яніцы і гулякі. Некаторы час жыў у Веспулі, кабеты з Навіграда, пакуль яна не выкрыла яго нявернасці. Час ад часу шпіёніць для Сігізмунда Дыйкстры, кіраўніка тайных службаў караля Візіміра Рэданскага.

## Выгляд і характар 
Узрост — каля 40 гадоў. Як кажа пра яго Дыйкстра: «Мае гадоў каля сарака, выглядае на трыццаць, уяўляе, што яму дваццаць, а робіць так, быццам бы яму дзесяць». Казялец з'яўляецца маладым прывабным мужчынам, якога з-за прыгажосці час ад часу блытаюць з эльфам. У яго адзенні пераважае салатавы, яркі колер. Носіць капялюш з пяром чаплі. Цераз плячо перакінута лютня, падарунак эльфаў. Казялец занадта ўпэўнены ў сваім таленце, непаўторнасці і прыгажосці. Часта кажа тое, чаго не трэба было б казаць, з-за чаго ў яго з Геральтам пачынаюцца непрыемнасці. Ёсць своеасаблівай супрацьлегласцю вобразу Геральта.

## Творчасць 
Казялец — аўтар шматлікіх балад і вершаў, але ў кнігах яны згадваюцца толькі ўрыўкамі. Найбольш вядомыя творы Казяльца: «Зоркі над гасцінцам», «Час княжання», «Пра каралеву Мар'ен і чорнага крумкача», «Пра вясёлую млынарку», «Вечны агонь» або «Зіма», «Паўстагоддзя паэзіі», балады пра «ільвёнка» з Цынтры. Больш-менш вядомыя чытачам становяцца толькі ўрыўкі з мемуар «Паўстагоддзя паэзіі» (), якія Казялец пачаў пісаць пасля дэзертырства Геральта з рывійскай арміі. Відавочна, гэтыя мемуары — адзін з нешматлікіх помнікаў літаратуры паўночнікаў, што перажылі ледавіковы перыяд.

Катэгорыя:Персанажы Ведзьмака
Катэгорыя:Выдуманыя мужчыны
Катэгорыя:Выдуманыя паэты
Катэгорыя:Літаратурныя персанажы
1964 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва

**1964** год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.

## Падзеі 
* Выстаўка твораў М. Жытніцкага, Мінск
* Выстаўка твораў мастака Х. М. Ліўшыца, Мінск.
* У крыптах касцёла Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Гродна знойдзена вялікая колькасць ікон і выяў, у тым ліку і партрэты заснавальнікаў кляштара — Крыштафа Весялоўскага з жонкай Аляксандрай, а таксама іх дачкі Грызельды Сапегі. Партрэты былі вывезены ў 1966 годзе 8-й экспедыцыяй Дзяржаўнага мастацкага музея пад кіраўніцтвам Алены Аладавай на рэстаўрацыю ў Эрмітаж, пасля заканчэння якой увайшлі ў  экспазіцыю Нацыянальнага мастацкага музея ў Мінску.

Выява:Kryštap Viesiałoŭski. Крыштап Весялоўскі.jpg|Крыштаф Весялоўскі. Невядомы мастак, 1636
Выява:Alaksandra Viesiałoŭskaja (Sabieskaja). Аляксандра Весялоўская (Сабеская).jpg|Аляксандра з Сабескіх. Невядомы мастак, XVII ст.
Выява:Gryzelda Sapieha (Vadynskaja). Грызэльда Сапега (Вадынская) (1630-45).jpg|Грызельда Сапега

## З’явіліся 
* Краязнаўчы музей Бабініцкай СШ

## Нарадзіліся 
* 19 лютага — Сяргей Рымашэўскі, беларускі мастак-жывапісец
* 16 сакавіка — Міхаіл Анемпадыстаў, беларускі мастак, дызайнер, паэт, культуролаг, мастацтвазнаўца
* Міхаіл Шыкаў —  беларускі дызайнер, мастак, архітэктар, педагог

## Памерлі 
* 7 красавіка — Гаўрыла Віер (нар. 1890), беларускі мастак, жывапісец
* 26 верасня — Сендэр Палеес (нар. 1898), беларускі мастацтвазнаўца, гісторык і публіцыст
* 8 лістапада — Валянцін Волкаў (нар. 1881), беларускі жывапісец, народны мастак Беларусі (1955), прафесар (1957). Аўтар малюнка герба БССР

## Галерэя твораў 

Выява:Davidovich Isaak Aronovich Cover of Belarusian Post 2001.jpg|Мастацкая капэрта Белпошты 2001 года з рэпрадукцыяй карціны І. А. Давідовіча і Я. М. Ціхановіча «Свята Перамогі. 1964»
Выява:
Выява:
Выява:

Катэгорыя:1964 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя беларускага выяўленчага мастацтва паводле гадоў
Беларусь