open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Святая крыніца (Гомель)

**Святая крыніца** (у народн. ужытк. яшчэ — **Крынічка**; у правасл. трад. — **Святая крыніца Казанскай іконы Божай Маці**) — крыніца ў Чыгуначным раёне г. Гомеля. Б’е з-пад схілу карэннага берага р. Сож на ўсходняй ускраіне Старога Аэрадрома ў нізіне за дамамі №97 і №98 сектара індывідуальнай забудовы па вуліцы Падгорнай. Упадае ў балацянку (рэштка даўняга Бурага балота), спалучанай з возерам Бабрыха і сістэмай абводных каналаў. Са Старога Аэрадрома ў раён крыніцы вядзе спуск з вуліц Юбілейнай і Падгорнай, з Мельнікава Лугу – насыпная грунтавая дарожка. Крыніца забрана ў бетонныя кольцы, над ёй збудавана каплічка, поруч знаходзіцца купальня, стаіць праваслаўны крыж. Прылеглая мясціна зазнае паступовае добраўпарадкаванне. Крыніцай з 1993 г. апякуецца Ціхвінскі жаночы манастыр.

## З гісторыі 
Наяўнасць крыніц у азначанай мясцовасці дакументальна фіксуецца сама мала з першай паловы XIX ст. На карце наваколляў Гомеля 1838 года прыблізна ў тым жа пункце, дзе цяпер б’е Святая крыніца, ёсць пазнака *«Колодезь»*. Ваенна-статыстычны агляд 1848 года, рэкамендуючы размяшчэнне ў раёне Гомеля войскаў на манеўры, адзначаў, што для забеспячэння вадой левага фланга адной з дывізій (рэкамендаваная дыслакацыя — карэнны бераг у бок вёскі Прудок) варта выкарыстоўваць магчымасці прылеглай рачной даліны — капаць там калодзежы, бо *«къ этому весьма много способствуетъ изобиліе находящихся здѣсь родниковъ»**.*

Паданне пра ўзнікненне крыніцы на месцы колішняга мужчынскага манастара, што рэтранслюецца ў сучаснай царкоўнай традыцыі. Станам на 1916 год адзіным манастыром, прыпісаным да Гомеля, быў жаночы Чонска-Макар’еўскі манастыр, закрыты савецкай уладай у 1928 годзе. Альбо ў народнай памяці адбіліся адгалоскі звестак пра зусім даўні час, верыфікацыя якіх пакуль не ўяўляецца магчымай, альбо згаданае паданне мае штучны характар.

Тая ж царкоўная традыцыя выводзіць першыя спробы шанавання крыніцы з міжваеннага часу, калі да Вялікай Айчыннай вайны яе наведвалі вернікі. У пасляваенны час як перыяд узмацнення атэізму гэтую мясціну, нібыта, забылі, а ў 1970-я гады на просьбу жыхароў крыніца была пачышчана і абсталявана бетоннымі кольцамі. Праваслаўная царква вызнала яе святой у пачатку 1990-х гадоў, прынагодзіўшы да Казанскай іконы Божай маці. Па звестках пачатку XXI ст. яна асабліва ўшаноўвалася на святы «Казанская», «Крашчэнне», «Макавей».

## Галерэя 

Файл:Каплічка, Святая крыніца, Гомель, 2016 год.jpg|Каплічка
Файл:Крыж, Святая крыніца, Гомель, 2016 год.jpg|Крыж
Файл:Купальня, Святая крыніца, Гомель, 2016 год.jpg|Купальня
Файл:Купальня (2), Святая крыніца, Гомель, 2016 год.jpg|Унутры купальні

Файл:Капліца, Святая крыніца, Гомель, 2022 год.jpg|Каплічка
Файл:Крыж, Святая крыніца, Гомель, 2022 год.jpg|Крыж каля крыніцы
Файл:Купальня, Святая крыніца, Гомель, 2022 год.jpg|Купальня
Файл:Абраз, Святая крыніца, Гомель, 2022 год.jpg|Аздабленне ў каплічцы
Файл:Юбілейная, Падгорная, Святая крыніца, Гомель, 2022 год.jpg|Падыходы са Старога Аэрадрома і Мельнікава Лугу.

## Літаратура 
* Родник Казанской иконы Божьей Матери // Родники Беларуси.

Катэгорыя:Крыніцы Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Гомеля
Аляксандр Мікалаевіч Івулін

**Аляксандр Мікалаевіч Івулін** (нар. , г. Орша, Беларусь) — беларускі спартыўны журналіст, блогер, футбаліст і былы палітычны зняволены.

## Біяграфія 
Маці працавала выхавацелькай у дзіцячым садку, бацька ў маладосці быў мараком, ёсць старэйшы брат.
, 6 чэрвеня 2021)]]
Выпускнік аршанскай ДЮСШАР-2. Выступаў за каманду «Орша-2» у чэмпіянаце Віцебскай вобласці. Скончыў Аршанскі каледж на тэхніка-праграміста. Пасля каледжа паступіў у Інстытут журналістыкі БДУ, дзе выступаў за каманду ВНУ з 2012 па 2017 год, быў капітанам. У Мінску займаўся ў школе МТЗ-РІПА, але траўма перашкодзіла стаць прафесійным футбалістам. Гуляў за аматарскую каманду «Лібертас» у чэмпіянаце АЛФ.

Рабіў рэпартажы на Goals.by і інтэрнэт-партале «Трыбуна» (блог «Аршанскі вакзал»). Таксама аўтар відэаблога «ЧаснОк».

У 2021 годзе падпісаў прафесійны кантракт з мінскімі «Крумкачамі». Заробак Івуліна ў «Крумкачах» складаў 230 беларускіх рублёў. Упершыню дэбютаваў 3 красавіка ў таварыскім матчы супраць магілёўскага «Дняпра»: на 88 хвіліне замяніў Вадзіма Фастаўца.

## Палітычны пераслед 
Быў арыштаваны 15 лістапада 2020 года ў Мінску, калі праходзіў марш памяці Рамана Бандарэнкі. Пасля сутачнага ўтрымання ў ізалятары, дзе ён захварэў на COVID-19, быў выпушчаны.

3 чэрвеня 2021 года быў затрыманы разам з аператарам «ЧаснАка» Яраславам Пісарэнкам у кватэры. 4 чэрвеня быў асуджаны да 30 сутак арышту нібыта за бела-чырвона-белы сцяг на акне кватэры (Пісарэнка атрымаў 15 сутак) паводле ч. 3 арт. 24.23 КаАП судом Фрунзенскага раёна Мінска (суддзя — Юлія Блізнюк), нягледзячы на тое, што, паводле Івуліна, ніякага сцяга вывешана не было.

Пасля 30 сутак арышту ён на волю не выйшаў, і стала вядома, што Івуліна перавялі ў СІЗА № 1, а сам журналіст абвінавачваецца ў здзяйсненні крымінальнага злачынства паводле арт. 342 КК (Групавыя дзеянні, якія груба парушаюць грамадскі парадак). 5 ліпеня 2021 года сумеснай заявай васьмі арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларуская асацыяцыя журналістаў, Прававая ініцыятыва, Івулін быў прызнаны палітычным зняволеным.

У студзені 2022 года Івуліна асудзілі на два гады калоніі. У лютым 2023 года ён выйшаў на волю і з’ехаў з Беларусі.

## Спасылкі 
* Старонка Аляксандра Івуліна на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»
* Канал «ЧаснОк» на YouTube

Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Блогеры Беларусі
Катэгорыя:Журналісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Ігракі ФК Крумкачы Мінск
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»
Катэгорыя:Палітвязні Беларусі
Дубоўскі (значэнні)

**Дубоўскі** — прозвішча і тапонім.

## Асобы 
* Кірыл Ігаравіч Дубоўскі (нар. 1983) — беларускі пісьменнік.
* Мікола Дубоўскі (нар. 1933) — беларускі пісьменнік, празаік.

## Тапонімы 
* Дубоўскі — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці
* Дубоўскі каскад азёр
Чалавек на ўсе часы

«**Чалавек на ўсе часы**» () — брытанская гістарычная драма, знятая Фрэдам Цынеманам у 1966 годзе паводле аднайменнай п’есы Роберта Болта. Распавядае пра святога Томаса Мора, які, будучы ў XVI стагоддзі лорд-канцлерам Англіі, адмовіўся ўхваліць развод караля Генрыха VIII, не пабаяўся аддаць жыццё за свае рэлігійныя перакананні.

Карціна заваявала дзве прэміі Маскоўскага кінафестывалю (1967), шэсць прэмій «Оскар» (1967), сем прэмій BAFTA (1968) і мноства іншых узнагарод.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 1966 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1966 года
Катэгорыя:Фільмы-біяграфіі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы пра хрысціянства
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на лацінскай мове
Катэгорыя:Фільмы на іспанскай мове
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшы фільм — драма
1-ы пяхотны рэгімент вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага

**1-ы пяхотны рэгімент вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага** — пяхотнае падраздзяленне войска Вялікага Княства Літоўскага перыяду Рэчы Паспалітай.

З’яўлялася тактычнай адзінкай, якая складалася з некалькіх аддзелаў пяхоты, што адпавядала пазнейшаму пяхотнаму палку.

З 1717 названы: «палком інфантэрыі вялікага гетмана Вялікага Княства Літоўскага», каля 1766 «пяхотным рэгіментам вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага», у 1776 «1-ым грэнадзёрскім палком» і ў тым жа годзе «1-ым пяхотным рэгіментам вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага».

У 1790—1792 гадах полк камплектаваўся рэкрутамі з Слонімскага, Лідскага і Слуцкага паветаў.

Места кватэравання: Барысаў (1777), Слонім (1783—1792), Вількамір (снежань 1792).

### Шэфы 
Вялікія гетманы літоўскія:
* князь Міхал Сервацы Вішнявецкі 1735, пам. 1744
* князь Міхал Казімір Радзівіл «Рыбанька», пам. 1762
* князь Міхал Юзаф Масальскі, пам. 1768
* князь Міхал Казімір Агінскі (1768—1793),
* Сымон Марцін Касакоўскі (1793)

### Палкоўнікі 
* Сокал, генерал (1717)
* князь Радзівіл, палкоўнік, мечнік ВКЛ (1754—1759)
* Ржэвускі, генерал-лейтэнант, харунжы літоўскі (1762)
* Аскерка, палкоўнік (1766)
* Юзаф Пац (18 верасня 1776)
* Ігнацій Рымінскі (22 ліпеня 1783)
* Мараўскі (1790)

### Бітвы і сутычкі 
Удзельнічаў у вайне Расіі з Рэччу Паспалітай 1792 года, што тычылася абароны наступстваў Канстытуцыі 3 мая 1791 года, у тым ліку ў бітвах пад Мірам (11 чэрвеня 1792), Салатамі (29 ліпеня 1794), абароне Вільні (11 жніўня).

## Абмундзіраванне 
Салдаты пасля рэформы 1786 года насілі строй мадэлі 1789 года. Курткі гранатовыя, рабат кармазіновы. Прыборны метал жоўты. На літых латунных гузіках лічба 1 . У батальёне стральцоў пешых курткі зялёныя, рабат кармазіновы. Палкавыя сцягі не захаваліся.

## Літаратура 
* Gembarzewski B. Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831. Warszawa 1925.
* М. Грыгор’еў. Войска ВКЛ ад Сасаў да Касцюшкі (1765—1794). — Менск, 1994
* Jan Czop. Barwa wojska Rzeczypispolitej obojganarodow w 18 wieku. Libra, 2009.

Катэгорыя:Літоўскія пяхотныя рэгіменты
Катэгорыя:Гісторыя Барысава
Катэгорыя:Гісторыя Слоніма
Катэгорыя:Гісторыя Укмярге
Яноўскі сельсавет (Асіповіцкі раён)

**Яно́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Яноўка.

Утвораны 24 верасня 1926 года як **Яноўскі нацыянальны польскі сельсавет** у складзе Свіслацкага раёна Бабруйскай акругі БССР з часткі скасаванага Велікакаменіцкага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Свіслацкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Асіповіцкага раёна БССР. 3 верасня 1937 года рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Каменічы, сельсавет перайменаваны ў Каменіцкі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Асіповіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Свіслацкага раёна (Бабруйская акруга)
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя польскія сельсаветы БССР
Халуйскі сельсавет

**Халу́йскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свіслацкага раёна Бабруйскай акругі. Цэнтр — вёска Халуі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Свіслацкага раёна Бабруйскай акругі БССР. 24 верасня 1926 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Яноўскага нацыянальнага польскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Свіслацкага раёна (Бабруйская акруга)
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1926 годзе
Рэчкаўскі сельсавет (Веткаўскі раён)

**Рэ́чкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Рэчкі.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Утонька-Хутарскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Веткаўскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Свяцілавіцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Рудня-Шлягінскага і Ухоўскага сельсаветаў. З 17 снежня 1956 года ў складзе Веткаўскага раёна, з 25 снежня 1962 года — Гомельскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — адноўленага Веткаўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Рэчкаўскага сельсавета 9 населеных пунктаў. 28 студзеня 1991 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Хізоўскага сельсавета. 27 жніўня 1991 года Рэчкаўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Свяцілавіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Свяцілавіцкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Гомельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1991 годзе
Пагарэльскі сельсавет

Назву **Пагарэ́льскі сельсавет** маюць:

* Пагарэльскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці
* Пагарэльскі сельсавет — варыянт назвы Пагарэлецкага сельсавета Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці
Яноўскі сельсавет

Назву **Яно́ўскі сельсавет** маюць:

* Яноўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці
* Яноўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці
* Яноўскі сельсавет — назва Высакоўскага сельсавета Клімавіцкага раёна Магілёўскай вобласці ў 1960—1965 гадах
* Яноўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці

## Гл. таксама 
Янаўскі сельсавет
Магільнае (значэнні)

Назву **Магі́льнае** маюць:

* Магільнае — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці
* Магільнае — назва вёскі Мірнае Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці да 1964 года
Княжыца (значэнні)

Назву **Кня́жыца** маюць:

* Княжыца — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці
* Княжыца (станцыя)
* Княжыца — назва вёскі Слабажанка Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці да 1964 года
Валянцін Мікалаевіч Ціхановіч

**Валянцін Мікалаевіч Ціхановіч** (, Вільнюс, Літва — ) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Брат мастака Яўгена Ціхановіча. Вучыўся ў 1930—1933 гадах у Віцебскім мастацкім тэхнікуме ў Я. Мініна і Ф. Фогта. Удзельнік мастацкіх выставак з 1934 года. Член Беларускага саюза мастакоў з 1945 года.

## Творчасць 
Працаваў у кніжнай і станковай графіцы, сатырычным малюнку і экслібрысе. Асноўныя творы: ілюстрацыі да кніг «Беларускія народныя казкі», «Рыбы нашых рэк», «Звяры нашых лясоў», «Казка пра смелага вожыка» А. Якімовіча, «Нашы птушкі» А. Гурло, «Мурашка-Палашка» З. Бядулі, «Вада і вуда» А. Вялюгіна, «Казка пра цара Зубра» В. Віткі, «Родны край» В. Вольскага, «Конь і Леў» М. Танка, «Экзамен» Р. Барадуліна; графічныя лісты «Вячэрні канцэрт», «У пушчы», «У чаратах», «На ўскраіне», «Рэха далёкага стрэлу», «Хтосьці ідзе». Супрацоўнічаў з часопісамі «Вожык», «Крокодил», «Огонёк». Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах БСМ.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 115. Valentin Tikhonovich (Soviet/Belarusian, 1909-1978) 

Катэгорыя:Экслібрысісты Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Катэгорыя:Сатырыкі Беларусі
Караль Курпінскі

**Караль Казiмеж Курпі́нскі** (, , , Польшча — ) — польскі кампазітар, дырыжор, музыкальны тэарэтык. Прадстаўнік позняга класіцызму і сябра Варшаўскага таварыства сяброў навукі (). Аўтар музыкі да патрыятычнай песні «La Varsovienne» (1831) на словы Казіміра Дэлавінь.

## Біяграфія 
Музыцы вучыўся ў бацькі — арганіста Марціна Курпінскага.

З 1810 года 2-і дырыжор «Tэатра Нарадовы», у 1824—1840 гадах 1-ы дырыжор і дырэктар «Тэатра Велькі» ў Варшаве.

У 1835—1840 гадах кіраваў першай польскай Школай музычнага і драматычнага мастацтва.

Адыграў значную ролю ў стварэнні нацыянальнай оперы.

## Асноўныя творы 
thumb | left | * Памятная дошка ў касцёле ў Влашакавіцах *
Аўтар больш як 25 опер (усе пастаўлены ў Варшаве), у т.л. «Шарлатан, або Уваскрэсенне з мёртвых», «Ядвіга, каралева Польшчы» (абедзве ў 1814), «Новыя кракавякі» (1816), «Замак на Чарштыне, або Баямір і Ванда» (1819), аперэт, балетаў, мес, кантат, аркестравых і камерна-інструментальных твораў, аркестравых і фартэпіянных паланэзаў, песень; музычных падручнікаў і артыкулаў па музычнай этнаграфіі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кампазітары Польшчы
Катэгорыя:Оперныя кампазітары Польшчы
Катэгорыя:Кампазітары паводле алфавіта
Засценак Дуброва (значэнні)

Назву **Засце́нак Дубро́ва** маюць:

* Засценак Дуброва — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці
* Засценак Дуброва — назва вёскі Перадавая Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці да 1964 года
Напад на цягнік каля станцыі Слаўнае

**Напад на цягнік каля станцыі Слаўнае** — акцыя беларускіх партызанаў на чале з атаманам Юркам Монічам з «Зялёнага дубу».

## Перадумовы 
У красавіку 1921 года, адразу пасля падпісання перамір’я з Польшчай, па Маскоўска-Брэсцкай чыгунцы быў адноўлены рух цягнікоў з Масквы ў Еўропу. Міжнародны кур’ерскі цягнік «Парыж — Вена — Варшава — Масква» хадзіў штодзень.

## Хада акцыі 
10 кастрычніка 1923 года атрад монічаўцаў прыкладна за 2 кіламетры ад станцыі Слаўнае (на перагоне Крупкі — Бобр) спыніў цягнік «Берлін — Масква», у якім ехалі ангельскія, французскія ды італьянскія дыпламаты, а таксама савецкія чыноўнікі. Цягнік быў спынены з-за таго, што рэйкі былі разабраныя партызанамі.

Атаман Юрка Моніч, увайшошы ў міжнародны вагон, ветліва звярнуўшыся да прысутных, папрасіў паказаць дакументы. Па правяранні дакументаў усіх пасажыраў вывелі з цягніка. Сярод іх выявілася 60 камуністаў з партыйнымі білетамі. Камуністы былі адлучаныя ад астатніх пасажыраў. Моніч загадаў адлупцаваць іх па 50 разоў шомпаламі на вачах дыпламатаў. Замежнікам жа было прапанавана ахвяраваць у скарб паўстанцаў. Ніхто забіты не быў.

Здабыча з цягніка была багатая: золата, валюта, дарагое адзенне, замежная водка, цыгарэты. Таксама партызаны здабылі 13 слоікаў какаіну, якія атаман раздаў сваім салдатам. Сваю частку Моніч аддаў на карысць «Зялёнага дубу». Гэтаксама паўстанцы захапілі два вагоны мукі, якія ішлі ў Маскву. Яны былі далучаныя да складу ў Барысаве. Усю муку раздалі тутэйшым сялянам.

## Рэакцыя 
У савецких дакументах гэты выпадак апісваўся наступным чынам:*Цягнік № 1/2 Парыж — Масква на 582-й вярсце каля станцыі Бобр наляцеў на рэйкавае пашкоджанне. Абыйшлося без чалавечых ахвяр. Цягнік быў абкружаны людзьмі з вінтоўкамі, рэвальверамі і гранатамі, якія пачалі рабаваць пасажыраў...*У адказ усе кіраўнікі сілавых аддзелаў Барысаўскага павета былі знятыя са сваіх пасад і аддадзеныя пад суд з фармулёўкай «*не справіліся з ліквідацыяй бандытызму*». З Масквы быў кінуты спецаддзел ГПУ на чале з Юрыем Мартынавым з мэтай знішчэння Моніча і ягоных паплечнікаў. Да канца года большасць паплечнікаў Моніча была арыштаваная, агулам да крымінальнай адказнасці прыцягнута 75 чалавек, 22 з якіх у лютым 1924 былі прыгавораныя да найвышэйшай меры пакарання. Сярод іх была і грамадзянская жонка Моніча Соф’я Рыбак (сапр. Хяўроння Наўроцкая).

Таксама пра гэтую акцыю шырока пісалі па-за межамі СССР. У савецкай прэсе пра гэта пісалася сціпла, а партызаны называліся белагвардзейцамі.

## Гл. таксама 
* Напад на цягнік каля Лунінца

## Спасылкі 
* 
* 
* Дакументальны фільм «Белорусский Робин Гуд (Атаман Юрка Монич)»

Катэгорыя:Гісторыя Талачынскага раёна
Катэгорыя:Падзеі 10 кастрычніка
Катэгорыя:Кастрычнік 1923 года
Катэгорыя:Падзеі 1923 года
Катэгорыя:1923 год у Беларусі
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты, здзейсненыя ў Беларусі
Катэгорыя:Беларускі антысавецкі супраціў
Повязь

**«Повязь»** — зборнік апавяданняў і навел беларускіх сучасных аўтараў. Выпуск выдання ажыццёўлены па заказе і пры фінансавай падтрымцы Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь укладальнікамі І. В. Саверчанка і Г. В. Марчук тыражом  экземпляраў.
## Змест
У кнізе змешчаны апавяданні і навелы сучасных беларускіх пісьменнікаў. Майстры мастацкага слова глыбока пранікаюць у розныя сацыяльныя сферы, адлюстроўваюць духоўны свет чалавека, спасцігаюць найважнейшыя законы развіцця грамадства. У зборнік увайшлі розныя паводле зместу апавяданні і навелы — дакументальныя, сацыяльныя, прыгодніцкія, гістарычныя, дэтэктыўныя, пейзажныя, лірычныя, філасофскія, трагічныя, сатырычныя, гумарыстычныя, містычныя, алегарычныя, фантастычныя, міфалагічныя і побытавыя.

## Спасылкі
*«Повязь. Зборнік»
*«Повязь» 
*«Повязь» 
*«Повязь»

Катэгорыя:Кнігі 2015 года
Катэгорыя:Зборнікі
Катэгорыя:Выданні Беларусі
Беларускія ўзброеныя фарміраванні ў 1917—1923 гадах

Узброеныя фарміраванні з перавагай беларускага кантынгенту, створаныя ў 1917—1923 гадах.

## Аўтаномныя фарміраванні 
### Цэнтральнай беларускай вайсковай рады 
* 1-ы Мінскі беларускі полк (24.11.1917 — снежань 1917), планаваўся як першая часць беларускага корпуса на Заходнім фронце
* Беларускі ўланскі полк, або Беларускі конны полк (1917—1918)
* 1-ы Смаленскі беларускі полк
* Віцебскі беларускі полк
* Лунінецкі беларускі полк — фарміраванне ў Лунінцы аднойчы згадваецца ва ўспамінах Канстанціна Езавітава, апроч месца дыслакацыі пра яго нічога не вядома.

### Вялікай беларускай рады 
* 1-ы Мінскі беларускі полк (20.2.1918—?)
* беларускі эскадрон Нямкевіча (20.2.1918—?)
* беларускі эскадрон Мядзведзева (20.2.1918—?)
* Мінская беларуская міліцыя (20.2.1918-—?)

### Вайсковых гурткоў і рад, у складзе былой РІА 
* Беларуская пяхотная дывізія на Румынскім фронце (пачатак лютага 1918—?) — беларускае вайсковае злучэнне створанае на аснове беларусізаванага 4-га армейскага корпуса і далучаных да яго іншых беларусізаваных часцей Румынскага фронту. Гл. таксама: Беларуская вайсковая камісія па арганізацыі беларускіх вайсковых часцей на Румынскім фронце.

## Беларускай Народнай Рэспублікі 
### Уласнага камандавання 
* 1-ы беларускі полк (лістапад 1918, з 23.11.1918, паводле пагаднення БНР з Літвой, перайшоў пад камандаванне літоўскага Генштаба)
* Асобны атрад войск БНР у Балтыі (канец 1919 — пачатак 1920) пад камандаваннем Станіслава Булак-Балаховіча
* 1-я Слуцкая стралковая брыгада (17.11.1919 — студзень 1920)
** Слуцкі полк
** Грозаўскі полк

* Беластоцкі асобны батальён (?—студзень 1921?)

### Пад камандаваннем літоўскага Генштаба 
* 1-ы беларускі полк (з 23.11.1918, паводле пагаднення БНР з Літвой, перайшоў пад камандаванне літоўскага Генштаба), расфарміраваны палякамі, частка асабовага складу звернута на фарміраванне Беларускага асобнага батальёна
* 2-гі беларускі полк (фарміраванне спынена)
* Беларускі гарнізон камендатуры Гродна (красавік 1919—?)
* Беларускі асобны батальён
* Беларускі гусарскі эскадрон
* 1-я беларуская асобная рота
* 2-я беларуская асобная рота

### Пад камандаваннем Антанты 
* Беларуская дывізія — пачала фарміравацца ў лютым 1919 года ў Адэсе пад камандаваннем Антанты, пасля эвакуацыі французаў з Адэсы ў красавіку 1919 года, перайшла на бок бальшавікоў і працягвала фарміравацца ўжо як брыгада ў складзе 3-й арміі РСЧА

## У складзе арміі бальшавікоў 
* Беларуская нацыянальна-чырвоная гвардыя (або Беларуская нацыянальная народна-сацыялістычная гвардыя) — планаванае ў 1918 годзе ЦБВР беларускае вайсковае злучэнне ў складзе Чырвонай Арміі
* 1-я беларуская брыгада — створана ў лютым 1919 года як беларуская дывізія пад камандаваннем Антанты, пасля эвакуацыі французаў з Адэсы ў красавіку 1919 года, перайшла на бок бальшавікоў і працягвала фарміравацца ўжо як брыгада ў складзе 3-й арміі РСЧА

## У складзе ўзброеных сіл Польшчы 
* Беларускі батальён пры польскім генштабе

## Гл. таксама 
* Узброеныя сілы Вялікага Княства Літоўскага
* Літоўскі асобны корпус (1817—1829/1831) у Рускай імператарскай арміі

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Узброеныя сілы Беларусі
Лянцкарона

**Лянцкарона** () — вёска ў Польшчы, уваходзіць у склад Вадавіцкага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вясковай гміны Лянцкарона. Распаложаная паміж гарадамі Вадавіцы і Мысляніцы.

## Гісторыя 
Лянцкарона атрымала гарадскія правы ў 1366 годзе, але страціла іх у 1934 годзе і на сённяшні дзень мае толькі статус вёскі. Яна вядомая ў Польшчы ўнікальнымі драўлянымі будынкамі XIX стагоддзя, якія з’яўляюцца выдатным прыкладам галіцкай гарадской архітэктуры.

## Спасылкі
Кніга прарока Баруха

**Кніга прарока Баруха** () — другакананічная кніга Старога Запавету. Не прызнаецца іўдзеямі і пратэстантамі і лічыцца імі апокрыфам. У Вульгаце — адзінае цэлае з лістом Ераміі, які быў напісаны за 100 гадоў да гэтае кнігі і не мае да яе ніякага сэнсавага дачынення.

## Аўтар і час напісання 
Барух, сын Нерыі, быў спадарожнікам і сакратаром прарока Ераміі. Ягонай задачай было запісаць усе словы Ераміі і перадаць іх людзям. Такім чынам, калі цар Ёакім знішчыў скрутак з прароцтвамі Ераміі, Барух перапісаў тое, што Бог даў Ераміі раней, і дадаў словы «таго ж значэння». Хоць Барух і не быў прарокам, ён меў вялікі аўтарытэт у іўдаізме як той, хто выконваў важнае служэнне ў перадачы прароцкага паслання. Барух быў дастаўлены ў Егіпет разам з Ераміяй. Яўрэйская традыцыя кажа, што пазней ён пераехаў у Вавілон.

Асобныя часткі Кнігі Баруха з’яўляліся ў розныя часы як асобныя цэлыя. Такім чынам, «малітва аб пакаянні» ўзнікла ў часы Макавеяў, песня хвалы мудрасці — блізу 200 г. да н.э., а трэцяя частка — верагодна, ў сярэдзіне І ст. да н.э., неўзабаве пасля ўзяцця Іерусаліма Пампеем (63 г. да н.э.) і наступнага перыяду дэпартацыі. Менавіта ў тыя цяжкія часы рэдактар і складальнік імкнуўся ўсяліць у землякоў новую надзею. Адчай і роспач, паводле ягоных слоў, не могуць паўплываць на тых, хто ведае, што можа разлічваць на Госпада, Бога Запавету. З іншага боку, ён кажа, што бяда, якая напаткала людзей, з’яўляецца вынікам непадпарадкавання Божаму закону. З-за таго, што Барух, сакратар Ераміі, знаходзіўся ў аналагічнай гістарычнай сітуацыі, і з-за таго, што некаторыя матэрыялы, змешчаныя ў Кнізе, маглі паходзіць ад яго, гэты твор у цэлым існуе пад гэтай назвай.

## Раздзелы кнігі 
Кніга названая імем Баруха і складаецца з трох асноўных частак:
* Першая частка — раздз. 1:1—3:8. Кніга пачынаецца з гістарычнага ўступу, ў якім аўтар апісвае ссыльных у Вавілоне (шэраг гістарычных недакладнасцей дзівіць), а затым дае доўгую малітву, якую ён загадвае прачытаць у Іерусаліме. Малітва складаецца з прызнання грахоў і просьбы аб памілаванні.
* Другая частка — раздз. 3:9—4:4 — гэта хвала мудрасці. У песні гаворыцца, што Ізраіль валодае сапраўднай мудрасцю — Божым Законам, выкананне якога дае жыццё.
* Трэцяя частка — раздз. 4:5—5:9 — утрымлівае журботны плач аб бядзе, якая напаткала Іерусалім, заклік да навяртання і абяцанне аднавіць. Да гэтых трох частак, якія ахопліваюць пяць раздзелаў, у Вульгаце дадаецца шосты раздзел: «Копія ліста, адпраўленага Ераміяй тым, каго цар Вавілонскі павінен быў узяць у палон у Вавілон» — Ліст Ераміі.

## Спасылкі 
* Кніга Баруха ў рускім сінадальным перакладзе
* Кніга Баруха ў перакладзе Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь

Катэгорыя:Другакананічныя кнігі
*
Катэгорыя:Кнігі Старога Запавету
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Ліст Ераміі

**Ліст Ераміі** () — другакананічная кніга Старога Запавету. Не прызнаецца іўдзеямі і пратэстантамі і лічыцца імі апокрыфам. У Вульгаце — адзінае цэлае з Кнігай прарока Баруха, якая была напісана праз 100 гадоў пасля гэтага ліста і не мае да яго ніякага сэнсавага дачынення.

## Аўтар і час напісання 
Згодна з тэкстам ліста, ягоны аўтар — прарок Ерамія. Кніга прарока Ераміі ўжо ўтрымлівае словы ліста, які Ерамія адправіў «з Іерусаліма» тым, хто знаходзіцца ў палоне, у Вавілон. Ліст Ераміі пазіцыянуецца як аналагічная перапіска: «Копія ліста, адпраўленага Ераміяй тым, каго цар Вавілонскі павінен быў вывезці ў палон у Вавілон, каб сказаць ім, што Бог загадаў яму». Ліст быў напісаны не раней за 540 г. да н.э..

## Змест 
Тэкст ліста можна падзяліць на чатыры часткі:
* Прычына з’яўлення ліста на імя ссыльных у Вавілоне (1-ы верш)
* Куміры — праца чалавечых рук (2-6 вершы)
* Асноўная частка — разважанні пра нікчэмнасць ідалаў і бескарыснасць службы ідалам (7-71 вершы)
* Выснова: «Такім чынам, больш годным з’яўляецца праведнік, які не мае ідалаў, таму што ён пазбегне ганьбы» (72-і верш)

У кнізе іранічна апісваецца стварэнне ідалаў, іх набажэнствы, клопат пра ідалаў, святароў, якім усё гэта выгадна. Такім чынам, аўтар ліста перасцерагае яўрэяў дыяспары ў Вавілоне і не адварочваецца ад сапраўднага Бога да культу бліскучых на выгляд бажаствоў Вавілона. Пры гэтым выкарыстоўвае саркастычную палеміку супраць вавілонскіх ідалаў, якія не маюць уплыву і сілы. Аўтар заклікае не баяцца іх і ні ў якім разе не даваць ім веры. Усе яны «падобныя на пудзіла на бахчы, якое ні ад чаго не абараняе, таксама іх багі — драўляныя, пакрытыя золатам і срэбрам». У выніку аўтар прыходзіць да высновы, што годныя людзі не будуць займацца такім марным заняткам. Такім чынам, аўтар ліста не толькі перасцерагае яўрэяў ад ідалапаклонства, як гэта зрабіў прарок Ісая, але і ўмацоўвае яўрэяў у іх веры у адзіным Богу.

Ліст Ераміі надзвычай актуальны ва ўсе эпохі, калі людзі звяртаюцца да ідалапаклонства, засяроджваючы ўсю сваю энергію і ўвагу выключна на матэрыяльным дабрабыце і камфорце. Ствараючы сабе ідалаў, людзі забываюць пра сапраўднае прызначэнне чалавека на зямлі — пакланяцца Богу і рабіць ад яго імя дабро для іншых.

## Спасылкі 
* Ліст Ераміі ў рускім сінадальным перакладзе
* «Копія пісьма, якое паслаў Ярэмія тым, якія як нявольнікі мелі быць ведзены царам Бабілонскім у Бабілонію, каб паведаміць ім, што Бог яму даручыў» // Кніга Баруха // *Уладзіслаў Чарняўскі.* Біблія. Кнігі Святога Пісання Старога і Новага Запаветаў. — Мінск: Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь, 2012. — 1127 с. — 4 000 экз. — ISBN 978-985-6183-14-6. — С. 809—810.

Катэгорыя:Другакананічныя кнігі
Катэгорыя:Ерамія
Катэгорыя:Кнігі Старога Запавету
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Беларускі Віцебскі полк

**Віцебскі беларускі полк**, або **Беларускі полк у Віцебску** — аўтаномнае беларускае ўзброенае фарміраванне, створана ў Віцебску ў 1918 годзе.

## Гісторыя 
Сфарміраваўся на аснове дыслакаванай у Віцебску пешай Віленскай дружыны (нейкая з 363-й, 364-й, 378-й і 385-й). Камандаваў дружынай паручнік Лапа, які ў пачатку 1918 года самавольна абвясціў мабілізацыю ў яе беларусаў. Перайменаванае ў **беларускі полк** падраздзяленне было добра ўзброена вінтоўкамі і кулямётамі, пакінутымі дэмабілізаванымі сібірскімі палкамі былой Рускай імператарскай арміі.

Пасля навіны пра разгон у ноч з 31 студзеня на 1 лютага 1918 года (па новым стылі) бальшавікамі ЦБВР у Мінску полк удзельнічаў у сутычцы з чырвонагвардзейцамі мясцовага ЧК на плошчы перад Мікалаеўскім саборам у Віцебску, разагнаў іх па вуліцах, на кароткі час улада ў горадзе перайшла ад Савета дэпутатаў да БВР. БВР планавала паслаць з Віцебска ў Менск дапамогу разагнанай ЦБВР. Аднак неўзабаве полк быў раззброены Чырвоным Варшаўскім дывізіёнам (Рэвалюцыйным дывізіёнам цяжкай артылерыі імя 1 студзеня), часцю чырвонай гвардыі польскіх бальшавікоў, улада ў Віцебску зноў перайшла да Савета дэпутатаў.

## Літаратура 
* *Езавітаў К.* Беларуская Вайсковая Цэнтральная Рада // Крывіч № 1(7), 1924.
* 

Катэгорыя:З’явіліся ў 1918 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1918 годзе
Катэгорыя:1918 год у Віцебску
Катэгорыя:Вайсковыя арганізацыі беларускай гісторыі
Катэгорыя:Узброеныя сілы падчас Грамадзянскай вайны ў Расіі
Юзаф Эльснер

**Юзаф Ксаверы Э́льснер** (, , г. Гродкаў, Польшча — ) — польскі кампазітар, дырыжор, педагог. Паслядоўнік традыцый венскай класічнай школы, прадстаўнік ранняга польскага рамантызму.

## Біяграфія 
Быў пеўчым у касцёле ў Вроцлаве, дзе атрымаў музычную адукацыю.

З 1792 года — дырыжор аркестра Нямецкага опернага тэатра ў Львове, з 1799 года — дырэктар «Tэатра Нарадовага» ў Варшаве.

У 1823 годзе кампазітар быў узнагароджаны ордэнам Святога Станіслава.

У 1824—1831 гадах — прафесар Варшаўскага ўніверсітэта, адначасова з 1826 года — кіраўнік Галоўнай музычнай школы.

Заснавальнік Кансерваторыі музыкі і дэкламацыі ў 1821 годзе ў Варшаве.

Упершыню ў гісторыі польскай оперы ў тэмах сваіх твораў выкарыстаў нацыянальны музычны фальклор: оперы «Ведзьмы з Лысай гары, ці Лешак Белы» (паст. 1809), «Кароль Лакетэк, ці Віслічанкі» (паст. 1818).

Сярод іншых твораў: культавая музыка, 3 араторыі, 55 кантат, 3 месы для салістаў, хору і аркестра, 5 сімфоній, камерна-інструментальныя ансамблі, творы для фартэпіяна, хары (каля 100 xаралаў), музыка для драматычнага тэатра і інш.

Аўтар тэарэтычных прац. Рэдактар і выдавец зборнікаў польскіх народных песень, інструментальных твораў.

Сярод знакамітых вучняў — Ф.Шапэн і Ігнацы Фелікс Дабжынскі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Кампазітары Польшчы
Катэгорыя:Оперныя кампазітары Польшчы
Катэгорыя:Кампазітары паводле алфавіта
Катэгорыя:Музычныя педагогі Польшчы
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Святога Станіслава (Польшча)
Універсітэт Яна Амоса Каменскага ў Празе

**Універсітэт Яна Амоса Каменскага ў Празе** () — чэшская недзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Празе.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт Яна Амоса Каменскага — гэта першая недзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ў Чэхіі, якая атрымала статус універсітэта. Установа была створана як Вышэйшая школа Яна Амоса Каменскага ў 2001 годзе на базе былой Чэхаславацкай сацыялістычнай акадэміі (1965—1990) і Чэхаславацкага таварыства распаўсюджвання палітычных і навуковых ведаў (1952—1965).

## Структура 
* Кафедра андрагогікі
* Кафедра замежных моў
* Кафедра эканомікі
* Кафедра медыяў
* Кафедра міжнародных адносін і дыпламатыі
* Кафедра права
* Кафедра спецыяльнай педагогікі

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Чэхіі
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Прагі
Экслібрыс

]]
**Экслі́брыс** (ад  — *з кніг*) — кніжны знак, ярлык, які наклейваецца на ўнутраны бок вокладкі або пераплёту (форзац) кнігі і паказвае яе ўладальніка. Мастацкія экслібрысы выконваюць пераважна ў тэхніках лінагравюры, афорта, цынкаграфіі, літаграфіі і ксілаграфіі. Вылучаюць некалькі тыпаў мастацкіх экслібрысаў:
* гербавыя (характэрныя галоўным чынам для XVI—XVIII стст.) узнаўляюць герб уладальніка;
* вензелевыя адлюстроўваюць арнаментальна ці каліграфічна распрацаваныя ініцыялы;
* сюжэтныя (найбольш пашыраны ў XX ст.) уключаюць архітэктурныя і пейзажныя матывы, эмблемы, якія ў вобразнай форме прадстаўляюць прафесію, густы, склад бібліятэкі ўладальніка, а таксама выявы саміх асоб пісьменнікаў, мастакоў і інш.

. 1901]]
Экслібрысы з’явіліся з узнікненнем кнігадрукавання. Да XIX ст. былі пашыраны **суперэкслібрысы** — адбіткі на пераплёце або на карашку кнігі. Сярод майстроў экслібрыса  — О. Бёрдслі, Ф. Бушэ, А. Дзюрэр, М. Клінгер, Л. Кранах, Ф. Мазерэль, А. Матыс, У. Хогарт, Г. Гольбейн Малодшы. У Расіі экслібрысы з’явіліся ў пачатку XVIII ст. Сярод рускіх майстроў экслібрыса — А. Бенуа, Я. Лансерэ, У. Фаворскі.

## Беларусь 
 працы Я. Мініна. 1926]]

На Беларусі прататыпам экслібрыса быў друкарскі знак з выявай сонца і месяца ў кнігах Ф. Скарыны. Шырока вядомы экслібрысы ў XVII—XVIII стст. у бібліятэках беларускіх магнатаў — Сапегаў, Радзівілаў і інш.

Экслібрыс пашырыўся ў 1920-я гг.: творы З. Гарбаўца, А. Грубэ, П. Гуткоўскага, Г. Змудзінскага, Я. Мініна, А. Тычыны, С. Юдовіна. Уклад у мастацтва сучаснага экслібрыса зрабілі У. і М. Басалыгі, А. Кашкурэвіч, Я. Красоўскі, Я. Кулік, М. Купава, Г. Паплаўскі, У. Савіч, М. Селяшчук, В. Славук, Г. Ціхановіч і інш.

## Літаратура 
* 
* Минаев Е., Фортинский С. Экслибрис. М., 1970;
* Тычына А., Шматаў В. Беларускі кніжны знак. Мн., 1975;
* Ивенский С. Г. Книжный знак: История, теория, практика худож. развития. М., 1980.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кнігі
Катэгорыя:Графіка
Катэгорыя:Папяровае мастацтва
Джын Уайлдэр

**Джэром Зільберман** (, вядомы як **Джын Уайлдэр** (; ) — амерыканскі акцёр, комік, рэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар, пісьменнік, уладальнік прэміі «Эмі» (2003).

## Фільмаграфія 
### Акцёр 
## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Кінарэжысёры ЗША
Катэгорыя:Кінапрадзюсары ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Катэгорыя:Комікі ЗША
Пражскі метрапольны ўніверсітэт

**Пражскі метрапольны ўніверсітэт** () — чэшская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Празе.

## Агульная характарыстыка 
Установа была заснавана ў 2001 годзе і з’яўляецца адной з першых прыватных чэшскіх вышэйшых навучальных устаноў пасля 1989 года. 13 снежня 2007 года яна набыла статус універсітэта і змяніла сваю назву з Вышэйшай школы дзяржаўнага кіравання і міжнародных адносін на Пражскі метрапольны ўніверсітэт.

Універсітэт прапануе навучальныя праграмы бакалаўрскага, магістраскага і доктарскага ўзроўняў як на чэшскай, так і на англійскай мовах. Галоўная сядзіба ўніверсітэта знаходзіцца ў Празе, іншыя ўніверсітэцкія цэнтры таксама знаходзяцца ў Пльзені, Ліберцы і Градцу-Кралавым.

## Структура 
* Кафедра азіяцкіх навук
* Кафедра турызму
* Кафедра замежных моў
* Кафедра медыяў
* Кафедра міжнароднага гандлю
* Кафедра міжнародных адносін і еўрапейскіх даследаванняў
* Кафедра паліталогіі і англамоўных навук
* Кафедра правазнаўчых дысцыплін і дзяржаўнага кіравання
* Інстытут фінансавага менеджменту

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Чэхіі
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Прагі
Беларускі корпус (Заходні фронт)

**Беларускі корпус** — планаванае нацыянальнае вайсковае злучэнне, якое Цэнтральная беларуская вайсковая рада збіраліся сфарміраваць на Заходнім фронце ў 1917 годзе.

## Гісторыя 
Дэлегацыя ЦБВР атрымала ў канцы кастрычніка — пачатку лістапада 1917 года атрымала дазвол галоўнакамандуючага генерала Духоніна на фарміраванне нацыянальных беларускіх часцей. Паводле дазволу фарміраванне мусіла здзяйсняцца праз беларусізацыю дзейных часцей былой Рускай імператарскай арміі на Заходнім фронце. Кіраўніком аддзела вайсковых фарміраванняў ЦБВР генералам Кіпрыянам Кандратовічам было спланавана фарміраванне палка, а потым і корпуса, і план быў зацверджаны Стаўкай.

Аднак, фарміраванне 1-га Мінскага беларускага палка пачалося толькі 24.11.1917 года — ужо пасля кастрычніцкага перавароту бальшавікоў і адхілення імі генерала Духоніна, а 9.12.1917 года гэты полк расфарміраваны бальшавікамі. Такім чынам, да фарміравання нацыянальнага беларускага корпуса на Заходнім фронце так і не дайшло.

## Літаратура 
* Жаўнеры БНР / Алег Латышонак. — 3-е выд., перапрацаванае. — Смаленск: Інбелкульт, 2014. — 373 с.
* *Езавітаў К.* Беларуская Вайсковая Цэнтральная Рада // Крывіч № 1(7), 1924.

Катэгорыя:Вайсковыя арганізацыі беларускай гісторыі
Золатаздабыўная шахта ў Злоты Сток

**Золатаздабыўная шахта ў Злоты Сток** — музейная ўстанова ў гарадку Злоты Сток, якая расказвае пра гісторыю золатаздабычы. Гэта найстарэйшы цэнтр горназдабыўной і металургічнай прамысловасці ў Польшчы. Апошняя мясцовая шахта закрыта ў 1960-х гадах.

## Гісторыя 
Сярэднявечнае паселішча на месцы, дзе цяпер размяшчаецца Залаты Сток, было створанае ў сувязі са здабычай золата ў гэтым рэгіёне. Аднак найстарэйшыя горныя работы праводзіліся тут ужо за дзве тысячы гадоў да н.э. З гэтага часу па сённяшні дзень удалося выкапаць больш за 300 км тунэляў, калідораў, штольняў і горных ствалоў, якія размяшчаюцца на дваццаць адным паверсе.

Першы запіс аб горных работах, якія тут праводзіліся, датуецца 1273 годам. Цягам часу мясцовыя шахты сталі лічыцца найбольш эфектыўнымі ў Сілезіі.

Найбольшы росквіт здабычы золата ў Залатым Стоку адбыўся на пачатку XVI стагоддзя.

У 1507 годзе ў Залатым Стоку было адкрыта прадпрыемства па вырабу манет. Гэта прывяло да павелічэння рангу гораду і канкрэтнай фінансавай карысці. У гарадок пачалі інвеставаць еўрапейскія горна-металургічныя кампаніі. У той час на амаль 200 мясцовых шахтах дабывалі каля 8 % ад агульнай здабычы золата ў Еўропе.

У 1612 годзе ў залатастоцкіх шахтах упершыню ў свеце для разбівання горных парод выкарыстаны чорны порах.

Не менш пераломным для гарадка і яго гісторыі аказалася пасяленне ў ім аптэкара і алхіміка Ганса Шафэнбэрга, які распрацаваў спосаб атрымання мыш’яку з руды. Залаты Сток больш чым на 100 гадоў стаў галоўным сусветным пастаўшчыком мыш’яку.

Аднак недальнабачная палітыка здабычы прывяла да ліквідацыі запасаў руды і банкруцтва шахтаў. Шахты пачалі нанава працаваць толькі пасля адкрыцця больш таннага метаду атрымання чыстага золата. Гэты метад у Залатым Стоку выкарыстаў Вільгельм Гутлер, які ў 1883 годзе выкупіў усе мясцовыя шахты. Ягоныя спадкаемцы былі іх уласнікамі ажно да 1945 году. Тады польскія ўлады перасялілі сюды на працу гарнякоў з Горнай Сілезіі.

У 1948 годзе былі распачатыя новыя пашукова-здабыўныя працы. У 1962 годзе па нявысветленых прычынах горназдабыўная і металургічная дзейнасць у Залатым Стоку была спынена рашэннем цэнтральных уладаў Польшчы. На працягу 700 гадоў эксплуатацыі мясцовых радовішчаў былі здабытыя 10-16 тон чыстага золата.

## Музей 
Заняпад шахтаў працягваўся 35 гадоў. Нарэшце мясцовыя ўлады вырашылі рэстаўрыраваць некаторыя тунэлі і адкрыць іх для турыстаў. Пасля 5 гадоў працы ў 1996 годзе была адкрытая Падземная Турыстычная Траса «Шахта Золата».

Удалося рэстаўраваць некалькі ствалоў, у тым ліку «Ствол Гертруда», «Ствол Чорны Дольны», «Ствол Ахрова» і «Ствол Чорная Гара» з адзіным у Польшчы падземным вадаспадам вышынёй 8 метраў.

Цяпер у Залатым Стоку турыстаў чакаюць шматлікія атракцыёны. У мясцовым музеі можна пазнаёміцца з гісторыяй здабычы золата ў Польшчы і Еўропе. Можна адправіцца на прагулку падземнымі тунэлямі, пазнаёміцца з мясцовымі легендамі, праплыць лодкай па залітых вадой падземных калідорах, наведаць сярэднявечнае гарняцкае паселішча, а таксама самому паспрабаваць шчасця і пашукаць золата.

 

Катэгорыя:Злоты Сток
Катэгорыя:Музеі Ніжнесілезскага ваяводства
Гарулёў

**Гарулёў** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Мікалай Аляксандравіч Гарулёў (1919—1980) — беларускі паэт, празаік, перакладчык, кінасцэнарыст і драматург. Заслужаны работнік культуры БССР.
* Юрый Гарулёў (1944—2021) — беларускі аператар, рэжысёр і сцэнарыст.
Дзмітрый Мікалаевіч Красільнікаў

**Дзмітрый Мікалаевіч Красільнікаў** (; , в. , Татарстан — 1951) — беларускі і татарскі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1903 годзе ў в. Сярэднія Пінячы Казанскай губерні ў сям’і татараў-крашанаў.

У 1922 г. вучыўся ў Пермскіх мастацкіх майстэрнях, у 1923—1926 гг. у Казанскіх архітэктурна-мастацкіх майстэрнях. Д. Красільнікаў пакінуў прыкметны след у мастацкай культуры Татарстана як адзін з першых нацыянальных мастакоў кнігі, аўтар часопіснага і газетнага малюнка, майстар рэалістычнай ілюстрацыі. У 1923—1928 гг. супрацоўнічаў з татарскімі перыядычнымі выданнямі (алоўкавыя партрэты, пейзажныя замалёўкі, сатырычная графіка): часопісамі «Кызыл яшляр», «Чаян», «Безнен юл», газетамі «Кызыл Татарстан», «Эшче» і іншымі. Ілюстраваў і афармляў кнігі Таткнігавыдата (). Друкаваў працы пад манаграмай «ДНК».

## Літаратура 
## Спасылкі 
* Красильников Дмитрий Николаевич

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Татарстане
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары Беларусі
Катэгорыя:Мастакі-карыкатурысты Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі Татарстана
Ключ 61

**Ключ 61** 心 (піньінь xīn) — іерагліфічны ключ са значэннем «сэрца» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 34 ключоў, якія складаюцца з чатырох рыс. У слоўніку Кансі налічваецца 1 115 іерогліфаў з 49,030 з гэтым ключом.

Старажытны знак адлюстроўваў чалавечае сэрца. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «сэрца», «душа», «розум».

## Варыянты формы 

Файл:心-oracle.svg|Гадальныя косткі Цзягувэнь 
Файл:心-bronze.svg|Бронзавыя надпісы Цзіньвэнь 
Файл:心-seal.svg|Малая пячатка Чжуаншу
Файл:心-bigseal.svg|Вялікая пячатка Чжуаншу

## Прыклады іерогліфаў 
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў. 

## Літаратура 
* *Fazzioli, Edoardo.* Chinese calligraphy : from pictograph to ideogram : the history of 214 essential Chinese/Japanese characters (англ.). — New York: Abbeville Press (англ.), 1987. — .
* *Lunde, Ken.* Appendix J: Japanese Character Sets // CJKV Information Processing: Chinese, Japanese, Korean & Vietnamese Computing (англ.). — 2-е выд. — Sebastopol, Calif.: O’Reilly Media, 2009. — .

## Спасылкі 
* Слоўнік Кансі анлайн (кіт.)
* Слоўнік іерогліфаў з індэксам іерагліфічных ключоў (англ.)

Катэгорыя:Іерагліфічныя ключы
Дрэйк

**Дрэйк** — прозвішча.

## Вяломыя носьбіты 
* Фрэнк Дональд Дрэйк, амерыканскі астраном
* Фрэнсіс Дрэйк
Рыа-Бермеха

**Рыа-Бермеха** () — рака ў Балівіі і Аргенціне. Адна з вялікіх рэк цэнтральнай частцы амерыканскага кантынента, правы прыток Парагвая. Даўжыня — каля 1600 км, плошча вадазборнага басейна — каля 133 000 км². Сярэдні расход вады 340 м³/сек.

Вытокі ракі размешчаны ў Балівіі, на ўсходніх схілах Цэнтральных Андаў.

Катэгорыя:Рэкі Балівіі
Катэгорыя:Рэкі Аргенціны
Катэгорыя:Басейн Ла-Платы
Асвячэнне храма (карная аперацыя)

**Аперацыя «Асвячэнне храма»** () — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад у Другой сусветнай вайне супраць партызан і насельніцтва ў Калінкавіцкім, Васілевіцкім і Хойніцкім раёнах (трохвугольнік Васілевічы — Калінкавічы — Хойнікі) 20—21 кастрычніка 1943 года. З’яўлялася працягам аперацыі «Барбара».

## Сілы карнікаў 
Праводзілася сіламі, вылучанымі для аперацыі 46-м армейскім корпусам, у тым ліку 242-м, 587-м ахоўнымі батальёнамі, 1-м батальёнам 612-га ахоўнага палка, асобнымі падраздзяленнямі 930-га ахоўнага палка.

## Ход аперацыі 
3 партызанскія атрады, у тым ліку 4-ы атрад імя Фрунзе 99-й Калінкавіцкай партызанскай брыгады, былі блакіраваны карнікамі ва ўрочышчы Новая Зямля. На працягу сутак баі ішлі каля вёсак Хобнае (Васілевіцкі раён), Вужынец (Калінкавіцкі раён) і Старч (Хойніцкі раён). Партызаны вырваліся з блакады, захаваўшы сваю баяздольнасць.

22 кастрычніка 1943 года на базе 4-га партызанскага атрада імя Фрунзе была створана 2-я Калінкавіцкая партызанская брыгада імя М. В. Фрунзэ. У раёне аперацыі карнікі расстралялі больш за 70 чалавек, спалілі вёскі Старч (знішчылі 9 чалавек), Вужынец (25 чалавек), Хобнае (39 чалавек) і іншыя.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Партызанскі рух падчас Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Бітвы Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Кастрычнік 1943 года
Карумба

**Карумба** (порт. Corumbá) — муніцыпалітэт у Бразіліі, уваходзіць у штат Мату-Гросу-ду-Сул. Складовая частка мезарэгіёна Пантанайс-Сул-Мату-Грасенсіс. Знаходзіцца ў складзе буйной гарадской агламерацыі. Уваходзіць у эканоміка-статыстычны мікрарэгіён Байшы-Пантанал. Насельніцтва — 96 343 чалавека на 2007 год. Займае плошчу 64 960,863 км². Шчыльнасць насельніцтва — 1,48 чал./км². Горад заснаваны 21 верасня 1778 года.

Катэгорыя:Муніцыпалітэты штата Мату-Гросу-ду-Сул
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1778 годзе
Кансепсьён

**Кансепсьён**:
* Кансепсьён (горад, Парагвай)
* Кансепсьён (дэпартамент, Парагвай)
* Кансепсьён (горад, Чылі)
* Кансепсьён (правінцыя, Чылі)
* Кансепсьён (Карыентэс)
Кансепсьён (горад, Парагвай)

**Кансепсьён** (ісп. Concepción) — горад у Парагваі. Горад Кансепсьён размешчаны ў цэнтральнай частцы Парагвая, на рацэ Парагвай. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам дэпартамента Кансепсьён. Насельніцтва горада — 49 тысяч чалавек (на 2006 год). Заснаваны 25 мая 1787 года.

Катэгорыя:Гарады Парагвая
Кансепсьён (Карыентэс)

**Кансепсьён** (ісп. Concepción) — горад на паўночным усходзе Аргенціны, у правінцыі Карыентэс. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнага дэпартамента. Адзін з найстарэйшых гарадоў правінцыі. Афіцыйная назва Кансепсьён-дэль-Ягуарэтэ-Кора. Размешчаны за 183 км ад сталіцы правінцыі г. Карыентэс і за 700 км на поўнач ад сталіцы краіны Буэнас-Айрэса.

Насельніцтва ў 2010 годзе складае 4 022 чалавека.

Катэгорыя:Гарады Аргенціны
Малкаванесцераўскі сельсавет

**Малкаване́сцераўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Несцераўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Акшынкаўскага (Акшынскага, Якшынскага) сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Свяцілавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе