open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Царква Сан-Франчэска дэла Вінья

**Сан-Франчэска дэла Вінья** () — царква ў Венецыі ў раёне Кастэла.

Назва царквы паходзіць ад вінаградніка, на месцы якога была пабудавана царква. У XIII стагоддзі тут стаяла невялікая царква.

У 1534 годзе, пад кіраўніцтвам Сансавіна, пачалося будаўніцтва новай, францысканскай царквы. А ў 1562—1572 гадах у царквы з’явіўся фасад са статуямі Святога Паўла і Майсея працы Андрэа Паладыя.
thumb|left|200px|«Мадонна з немаўлём», Антоніа Неграпонтэ
thumb|Царква Санта-Франчэска дэла Вінья на карціне Каналета.

У царкве захоўваюцца карціны:

* Паала Веранезэ, «Святое сямейства са святымі»
* Антоніа Неграпонтэ, «Мадонна з дзіцем»
* Джавані Беліні, «Мадонна з немаўлём і святымі»

## Гл. таксама 
* Спіс цэркваў Венецыі

## Літаратура 
* G. Ranzato, *Memorie del convento e chiesa di S. Francesco della Vigna in Venezia*, Venezia 1898.
* P. La Cute, *Le vicende delle biblioteche veneziane dopo la soppressione napoleonica*, in «Rivista di Venezia», Ottobre 1929, 1-45.
* C. Albasini, *La biblioteca di san Francesco della Vigna in Venezia*, in «Le Venezie francescane», 19 (1952), 4, 177—181.
* L. D’Elia, *Il catalogo dei libri stampati della Biblioteca di San Francesco della Vigna di Venezia*, Cod. Marc. It. X 216—218, cart. sec. XVIII (6903, 6904, 6905), Venezia 1990.
* M. Bortoli, *Edizioni cinquecentine stampate in Italia esistenti nella Biblioteca del Convento di San Francesco della Vigna in Venezia*, [Venezia?] 1999.
* M. Molin Pradel, *Due manoscritti greci conservati nel convento di S. Francesco della Vigna a Venezia*, in «Νέα Ρώμη. Rivista di ricerche bizantinistiche», 1 (2004), 255—265.
* Marcello Brusegan, *Le chiese di Venezia*, ; Ed. Newton
* S. Onda, *La chiesa di San Francesco della Vigna, Parrocchia San Francesco della Vigna*, Guida artistica, Venezia 2003
* S. Onda, *La chiesa di San Francesco della Vigna e il convento dei Frati Minori*, (Storia, Arte, Architettura), Ed. Venezia 2008

## Спасылкі 
Катэгорыя:Храмы Венецыі
Катэгорыя:З’явіліся ў XVI стагоддзі
Кордаўскі халіфат

**Ко́рдаўскі халіфат** (да 929 года — эмірат) — сярэднявечная ісламская дзяржава на тэрыторыі сучасных Іспаніі і Партугаліі (929—1031). Заснавана нашчадкам Амеядаў Абд ар-Рахманам I, які ў 756 годзе прыняў тытул эміра. У 929 годзе Абд ар-Рахман III (ан-Насір лідзінілах Абу Мутарыф Абд ар-Рахман ібн Мухамад ібн Абдалах) прыняў тытул халіфа. Сталіцай халіфата была Кордава. Пасля 1031 года халіфат раскалоўся на шэраг эміратаў, значным з якіх быў Гранадскі эмірат, дзе мусульманскае валадарства доўжылася аж да 1492 года.

## Гісторыя 
Пасля смерці эміра Абдалаха ў Кордаве, яго пераемнікам стаў двадцацітрохгадовы ўнук Абдулаха Абд ар-Рахман III. Новы эмір атрымлівае краіну, якая раздзіраецца шматлікімі ўнутранымі канфліктамі. А тым часам у Кордаве выйшлі з падпарадкавання Сарагоса, Таледа, Бадахос, а таксама амаль увесь усход і большая частка паўднёвага раёна эмірата. Знешнасцю Абд ар-Рахман III вельмі адрозніваўся ад арабаў — у яго сінія вочы, светлая скура і бялявыя рудаватыя валасы, якія ён фарбуе ў чорны колер, каб не бянтэжыць падданых. Эмір Абд ар-Рахман арганізоўвае вялікую армію для заваявання Істыдзіі і Салабрэкі, хоць і не атакуе Бабастра, ізноў заняты хрысціянамі.

## Халіфы Кордавы (929—1031) 
* Абд ар-Рахман III (ан-Насір лідзінілах Абу Мутарыф Абд ар-Рахман ібн Мухамад ібн Абдалах)
нар.891, (912—961), у 929 прыняў тытул халіфа
* аль-Хакам II (ал-Мустансір білах Абу-л-Газі Хакам ібн Абд ар-Рахман) нар.914, (961—976)
* Хішам II (ал-Муаяд білах Абу-л-Валід Хішам ібн Хакам) нар.965, (976—1009, 1010—1013)
* Мухамад II (ал-Махдзі Абу-л-Валід Мухамад ібн Хішам) (1009 і 1010)
* Сулейман (ал-Мустаін Абу Айуб Сулайман ібн Хакам) (1009—1010 і 1013—1016)
* Алі ан-Насір (1016—1018)
* Абд ар-Рахман IV (ал-Муртада Абд ар-Рахман ібн Мухамад) (1018)
* аль-Касім аль-Мамун (1018—1021 і 1022—1023)
* Ях'я аль-Муталі (1021—1022 і 1025—1027)
* Абд ар-Рахман V (ал-Мустазхір Абу Мутарыф Абд ар-Рахман ібн Хішам) (1023—1024)
* Мухамад III (ал-Мустакфі Мухамад ібн Абд ар-Рахман) (1024—1025)
* Хішам III (ал-Мутад Абу Бакр Хішам ібн Абд ар-Рахман) нар.975, (1027—1031)

## Гл. таксама 
* Тайфа — сістэма феадальнай раздробненасці позняга Кордаўскага халіфата

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Кордовский халифат на сайте «Руниверс»
* 

Катэгорыя:Гісторыя ісламу
Катэгорыя:Гісторыя Іспаніі
Катэгорыя:Халіфат
Лютэранская царква (Неапаль)

**Лютэранская царква Неапаля** (італ. La chiesa Luterana di Napoli) — царкоўны будынак, які належыць лютэранскай абшчыне, якая ўваходзіць у Евангелісцка-Лютэранскую Царкву Італіі. Знаходзіцца па адрасе горад Неапаль, вуліца Карла Паэрыа (Carlo Poerio), дом 5.

## Гісторыя 
Лютэранская абшчына пачала фарміравацца ў Неапалі ў XVIII стагоддзі з немцаў і швейцарцаў, які пастаянна жылі ў горадзе. Сярод іх найбольшую актыўнасць у арганізацыі кангрэгацыі праявіў швейцарскі банкір Мерыкофр. Аднак дазвол на будаўніцтва будынка быў атрыманы толькі пасля аб'яднання Італіі дзякуючы дапамозе Джузэпэ Гарыбальдзі. Новая царква была пабудавана ў стылі неаготыкі па праекце швейцарскага архітэктара Маукэ. Будаўніцтва вялося з 1862 па 1865 г.

## Інтэр'ер 
Унутры будынка знаходзіцца купель, падораная графам Бернсторфам ў 1854 годзе.

## Спасылкі 
* Старонка абшчыны на сайце ЕЛЦІ (італ.)
* Афіцыйны сайт лютэранскай абшчыны Неапаля (італ.) 

Катэгорыя:Лютэранскія храмы Італіі
Катэгорыя:Храмы Неапаля
Ка’ д’Ора

'''Ка' д’Ора**, або **палацца Санта-Сафія''' () — палац у Венецыі, на Гранд-канале ў раёне Канарэджа. Другая назва палаца — «Залаты дом», бо пры першапачатковым аздабленні было выкарыстана сусальнае золата. Таксама пры аздабленні выкарыстоўваўся вермільён і ультрамарын. Палац лічыцца ўзорам венецыянскай готыкі.
 
Будынак у гатычным стылі быў пабудаваны ў XV стагоддзі, паміж 1425 і 1440 гадамі, па праекце архітэктараў Джавані Бона і яго сына Барталамеа Бона па замове патрыцыя Марына Кантарыні. Раней на гэтым месцы стаяў палац у візантыйскім стылі palazzo Zeno, атрыманы Марына Кантарыні з пасагам жонкі — Sora Zeno. Стары палац быў знесены, аднак яго фрагменты былі захаваны ў фасадзе Ка' д’Ора.
 
Палац змяніў мноства ўладальнікаў і неаднаразова перабудоўваўся. У 1894 палац быў набыты баронам Джорджыа Франкеці. Барон правёў рэканструкцыю будынка па захаваных чарцяжах і карцінам вярнуўшы яму па меры магчымасцяў гістарычнае аблічча. Акрамя таго ён заснаваў багатую калекцыю жывапісу. Пасля яго смерці будынак разам са зборам жывапісу перайшоў ва ўласнасць дзяржавы.
 
Лічыцца самым элегантным з палацаў, пабудаваных у венецыянскім стылі.

З 1927 года і па сённяшні дзень у палацы размяшчаецца галерэя Франкеці.

## Галерэя 
* Goy, Richard J. (1992). The House of Gold. Cambridge.

## Гл. таксама 
* Спіс палацаў Венецыі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастацкія музеі Італіі
Катэгорыя:Музеі Венецыі
Катэгорыя:Палацы Венецыі
Катэгорыя:З’явіліся ў XV стагоддзі
Катэгорыя:Збудаванні Італіі ў гатычным стылі
Санта-К’яра

thumb|Унутраны дворык
'''Санта-К'яра''' (, Царква святой Клары з Асізі) — рэлігійны комплекс у Неапалі, які ўключае ў сябе манастыр, грабніцы і археалагічны музей.

Манастыр быў пабудаваны ў 1310-1340 гадах каралём Робертам Мудрым у якасці пахавальні каралёў анжуйскай дынастыі.

Першапачаткова манастыр будаваўся ў традыцыйным правансальска-гатычным стылі, але ў XVII-XVIII стагоддзях быў перабудаваны ў стылі барока. Падчас Другой сусветнай вайны будынак быў практычна цалкам знішчаны бамбаваннямі. Пасля рэстаўрацыі ў 1953 годзе царква вярнула сваё першапачатковае аблічча.

Асобна ад будынка размешчана званіца. Яе будаўніцтва было пачата ў 1328 годзе, а завершана толькі ў эпоху Рэнесансу. Крытая галерэя, калоны і лаўкі клуатра царквы ўпрыгожаны маёлікай, якая паказвае карціны з жыцця Неапаля — карнавалы, марскія падарожжы, паляванне.

## Пахаванні 
* Кароль Роберт Мудры.
* Члены каралеўскага дома Неапалітанскіх Бурбонаў, у тым ліку каралі Фердынанд I, Францыск I, Фердынанд II.
* Блажэнная Марыя Крысціна Савойская, першая жонка Фердынанда II.
* Салва д'Аквіста - нацыянальны герой Італіі.

## Літаратура 
* AA.VV., *Il Monastero di Santa Chiara*, Electa-Napoli, 1995.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Неапаля
Катэгорыя:Славутасці Неапаля
Джавані Санці

**Джавані Санці** (; 1435 — 1 жніўня 1494) — італьянскі жывапісец і дэкаратар, бацька Рафаэля Санці. Джавані Санці нарадзіўся ў муніцыпалітэце Урбіна. Некаторы час быў даволі паспяховым прадпрымальнікам, пасля вучыўся маляванню ў П’ера дэла Франчэска. Таксама ёсць здагадка, што Джавані быў асістэнтам і сябрам у іншага вядомага мастака Мелоцы дзі Форлі. Пазней Джавані стаў прыдворным мастаком у герцага Урбіна Федэрыга да Мантэфельтра і чымсьці накшталт міністра асветы яго спадчынніка Гвідабальда. Ім былі створаны некалькі алтарных карцін, якія захоўваюцца ў цяперашні час у Берлінскім музеі, нацыянальнай галерэі Лондана, музеі выяўленчых мастацтваў Будапешта, і іншых музеях.

## Літаратура 
* Giovanni Santi, 1999, Electa (Milano), ISBN 88-435-6825-6
* Antonio Forcellino: Raffael. Siedler Verlag 2008, ISBN 978-3886808816

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Італіі
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Таццяна Уладзіміраўна Дзягілева

**Таццяна (Таня) Уладзіміраўна Дзягілева** (, ) — беларуская супермадэль.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Віцебску ў 1991 годзе ў сям'і бацькі-украінца і польска-беларускай маці, Кацярыны Бладоўскай. Мае двух братоў: Міхаіл (нар. 1988) і Аляксандр (нар. 1995).

У 2010 годзе Часопіс Esquire, які стварыў сексуальны атлас планеты Зямля, назваў Таню Дзягілеву самай сексуальнай ураджэнкай Беларусі.

## Паказы мод 
Пасля першага ўдалага сезону (вясна 2006 года), працуе на паказах Chanel, Christian Dior, Hermès, Alexander McQueen, Jean Paul Gaultier, Missoni, Versace, Prada, Donna Karan, Calvin Klein. З'явілася на вокладцы расійскай версіі часопіса Vogue, на сённяшні дзень рэкламавала Hugo Boss, Michael Kors, Christian Dior, Lanvin, Yves Saint Laurent і Jean Paul Gaultier.

## Спасылкі 
* 
* Tanya Dyagileva: FashionModelDirectory.com 
* Tanya Dziahileva: Models.com 
* 

Катэгорыя:Топ-мадэлі
Катэгорыя:Фотамадэлі Беларусі
Еўзель Гаўрылавіч Гінцбург

**Еўзель Гаўрылавіч Гінцбург** (**Восіп Гаўрылавіч Гінцбург**; , Віцебск — , ) — расійскі філантроп, фінансіст, барон. Заснавальнік баронскага роду Гінцбургаў.

## Біяграфія 
Сын равіна. Атрымаў традыцыйнае яўрэйскае выхаванне. Займаўся віннымі водкупамі ў Бесарабскай, Кіеўскай і Валынскай губернях. Падчас Крымскай вайны трымаў вінны водкуп у абложаным Севастопалі. У 1859 заснаваў у Санкт-Пецярбургу адзін з найбуйнейшых у Расіі банкаў, які зрабіў значны ўнёсак у развіццё крэдытнага фінансавання ў Расіі. Субсідаваў будаўніцтва чыгунак, здабычу золата на Урале, Алтаі і ў Забайкаллі.

На яго ініцыятыву царскі ўрад дазволіў пабудаваць першую сінагогу ў Пецярбургу (Вялікую Харальную Сінагогу), яўрэйскую абшчыну якой ён узначальваў. У 1863 заснаваў Таварыства для распаўсюджвання асветы паміж яўрэямі ў Расіі і амаль цалкам яго субсідаваў.

2 жніўня 1874, услед за сваім сынам Гарацыем, атрымаў ад вялікага герцага Гесэн-Дармштацкага баронскі тытул; 19 красавіка 1875 года Аляксандр II дазволіў карыстанне гэтым тытулам у Расіі.

## Спасылкі 
* Артыкул у Энцыклапедыі *Брытаніка*
* Кіеўскія Ротшыльды (старонкі гісторыі)

Катэгорыя:Банкіры Расійскай імперыі
Катэгорыя:Мецэнаты Расійскай імперыі
Мікалай Мікалаевіч Яроменка (старэйшы)

**Мікалай Мікалаевіч Яроменка (старэйшы)** (, Новасібірск — , Мінск) — савецкі і беларускі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст СССР (1989).

Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання (1997—2000).

Бацька вядомага акцёра Мікалая Яроменкі (малодшага). Муж Галіны Арловай.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 17 чэрвеня 1926 (па іншых дадзеных, 20 чэрвеня 1923) у Новасібірску. Бацькі родам з Віцебскай вобласці. Пасля заканчэння рамеснага вучылішча працаваў токарам.

Скончыў курсы малодшых лейтэнантаў у Новасібірску (1942). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 18 гадоў пайшоў на фронт, паранены трапіў у акружэнне, апынуўся ў палоне. Здолеў выжыць у фашысцкім канцлагеры, з якога некалькі разоў спрабаваў уцячы. Затым ваяваў у складзе падпольнай групы Супраціву.

Пасля заканчэння ў 1948 годзе Тэатральнай студыі ў Мінску быў акцёрам БелАДТ імя Я. Коласа ў Віцебску (1948—1959). З 1959 года акцёр БелАДТ імя Я. Купалы.

Здымацца ў кіно пачаў у 1960 годзе.

З 10 студзеня 1997 года па 30 чэрвеня 2000 года — член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання (па прэзідэнцкай квоце). З’яўляўся намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па сацыяльных пытаннях.

Памёр 30 чэрвеня 2000. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.

## Узнагароды 
* Народны артыст Беларускай ССР (1967)
* Народны артыст СССР (1989)
* Дзяржаўная прэмія Беларускай ССР
* Медаль Францыска Скарыны (1996)

Катэгорыя:Ваеннапалонныя СССР
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР
Катэгорыя:Пахаваныя на Усходніх могілках Мінска
Катэгорыя:Народныя артысты Беларускай ССР
Катэгорыя:Постаці Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы
Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Макс Тэйлер

**Макс Тэйлер** (, 30 студзеня 1899, Прэторыя, Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка — 11 жніўня 1972, Нью-Хейвен, штат Канектыкут, ЗША) — амерыканскі вірусолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1951 годзе за даследаванні віруса жоўтай ліхаманкі і стварэнне двух спецыфічных вакцын для імунізацыі чалавека супраць гэтай хваробы.

## Біяграфія 
У 1917—1918 годзе вывучаў медыцыну ў Кейптаўнскім універсітэце, у 1922 годзе ўдасканальваўся ў Лондане. З 1951 года кіраўнік лабараторый аддзела медыцыны і аховы здароўя Ракфелераўскага фонду (Нью-Ёрк) і адначасова (з 1964 года) прафесар медыцынскай школы Ельскага ўніверсітэта.

## Асноўныя працы 
Асноўныя працы па вывучэнні этыялогіі амёбнай дызентэрыі, лептаспірозаў, японскага энцэфаліту, малпавага энцэфаламіеліта і інш.

## Творы 
* Studies on action of yellow fever virus in mice, «Annals of tropical medicine and parasitology», 1930, № 24;
* Yellow fever protection test in mice by intracerebral injection, "Annals of tropical medicine and hygiene ", 1933, № 27.

## Літаратура 
* Theiler, Max: A Dictionary of Scientists. Oxford University Press, 1999.

## Спасылкі 
* Інфармацыя з сайта Нобелеўскага камітэта 

Катэгорыя:Вірусолагі ЗША
Катэгорыя:Паразітолагі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Выкладчыкі Ельскага ўніверсітэта
Палацца Кавалі-Франкеці

**Палацца Кавалі-Франкеці** () — палац у Венецыі, у раёне Сан-Марка, на Гранд-канале, побач з мостам Акадэміі.

Быў пабудаваны ў XV стагоддзі архітэктарамі К. Бойта, Дж. Манеці. Палац быў рэканструяваны, фактычна цалкам перабудаваны, у 1871-1882 з захаваннем формаў позняй готыкі.

## Гл. таксама 
* Спіс палацаў Венецыі

## Літаратура 
* Gianjacopo Fontana. *Venezia monumentale - I Palazzi*. Venezia, Filippi, 1967.
* Giandomenico Romanelli. *Tra gotico e neogotico: Palazzo Cavalli Franchetti a San Vidal*. Venezia, Albrizzi, 1990. ISBN 978-88-7837-004-3
* Umberto Franzoi, Mark Smith. *Canal Grande*. Venezia, Arsenale, 1993. ISBN 978-88-7743-131-8. 
* Raffaella Russo. *Palazzi di Venezia*. Venezia, Arsenale, 1998. ISBN 978-88-7743-185-7. 
* *Venezia e provincia*. Milano, Touring Editore, 2004. ISBN 88-365-2918-6. 
* Marcello Brusegan. *La grande guida dei monumenti di Venezia*. Roma, Newton&Compton, 2005. ISBN 978-88-541-0475-2. 
* ''Guida d'Italia – Venezia*. 3a ed. Milano, Touring Editore, 2007. ISBN 978-88-365-4347-2.
* Elsa e Wanda Eleodori. *Il Canal Grande. Palazzi e Famiglie''. Venezia, Corbo e Fiore, 2007. ISBN 978-88-7086-057-4.

## Спасылкі 
Каваллі-Франкеці
Катэгорыя:З’явіліся ў XV стагоддзі
Катэгорыя:Збудаванні Італіі ў гатычным стылі
Кейптаўнскі ўніверсітэт

**Кейптаўнскі ўніверсітэт** (таксама *Універсітэт Кейптаўна*; англ. University of Cape Town - UCT, афрыкаанс Universiteit van Kaapstad) — адна з вядучых вышэйшых навучальных устаноў у Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі, знаходзіцца ў Кейптаўне.

## Гісторыя 
1 кастрычніка 1829 быў заснаваны Паўднёваафрыканскі каледж, які лічыцца непасрэдным папярэднікам універсітэта. У сучасным выглядзе ўніверсітэт утварыўся ў 1874 годзе пасля вылучэння яго са складу каледжа. У сярэдзіне XX стагоддзя ўніверсітэт быў адным з цэнтраў ліберальнай апазіцыі сістэме апартэіду. Канцлерам (фармальным кіраўніком універсітэта) з 1999 года з'яўляецца Грас Машэл, жонка Нельсана Мандэлы.

## Структура 
У цяперашні час ва ўніверсітэце дзейнічае 6 факультэтаў:

* Гуманітарны факультэт;
* Прыродазнаўчы факультэт;
* Інжынерны факультэт;
* Камерцыйны факультэт;
* Факультэт навук пра здароўе;
* Юрыдычны факультэт.

## Выбітныя выпускнікі 
* Алан Кормак
* Джон Максвел Кутзее
* Макс Тэйлер
* Генры Маркрам
## Крыніцы 
Катэгорыя:Кейптаўн
Катэгорыя:Універсітэты ПАР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1829 годзе
Скуола Сан-Марка

**Скуола Сан-Марка** () — заснавана ў 1260 годзе і належыць да адной з шасці венецыянскіх вялікіх скуол. Размешчана ў на плошчы Санці-Джавані э Паала ў Венецыі, Італія.

У Скуола Сан-Марка размяшчаліся бальніца, прытулак і навучальныя памяшкання. Пасля пажару 1485 быў пабудаваны сучасны будынак па праекце архітэктараў Туліа Ламбарда і М. Кадусі.

Фасад будынка ўяўляе сабой добра захаваны ўзор архітэктуры эпохі Адраджэння. Статуі выкананы Барталамеа Бонам і Туліа Ламбарда. Размешчаная на першым паверсе Зала Капітула мае драўляную столь XVI стагоддзя і алтар, выкананы ў стылі Сансавіна. У прыёмнай зале майстры П'етра і Б'яджа Фаэнца ўпрыгожылі столь блакітам і золатам. У гэтай жа зале размешчана Медыцынская бібліятэка.

На верхнім паверсе першапачаткова знаходзіліся цыклы «Гісторый Святога Марка», напісаныя Карпача, Беліні і Тынтарэта, якія затым былі часткова перамешчаныя ў Галерэю Акадэміі.

## Літаратура 
* Marcello Brusegan. *La grande guida dei monumenti di Venezia*. Roma, Newton & Compton, 2005. ISBN 88-541-0475-2. 
* ''Guida d'Italia – Venezia*. 3a ed. Milano, Touring Editore, 2007. ISBN 978-88-365-4347-2.
* Terisio Pignatti (a cura di). *Le scuole di Venezia*. Milano, Electa, 1981.
* AA.VV. a cura di Nelli-Elena Vanzan Marchini. *La scuola grande di San Marco - I saperi e l'arte*. Edizioni Canova - Treviso, 2011.
* Giovanna Nepi Sciré. *Gallerie dell'Accademia - I teleri della Sala dell' Albergo nella scuola di San Marco''. Electa, 1994

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Венецыі
Аляксандр Ільіч Гінцбург

{{Кінематаграфіст
| Імя              = Аляксандр Ільіч Гінцбург
| Арыгінал імя   = 
| Фота             =
| Шырыня           = 160 px
| Подпіс          = 
| Імя пры нараджэнні = 
| Дата нараджэння    = 
| Месца нараджэння   = 
| Дата смерці      = 
| Месца смерці     = 
| Грамадзянства      = 
| Прафесія        = 
| Гады актыўнасці  = 
| Кірунак      = 
| Узнагароды          = 
{ style="background:transparent"
 Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1955), 
}
| imdb_id          = 0320177
| Сайт             = 
}}
**Алякса́ндр Ільі́ч Гі́нцбург** (, , Гомельская вобласць — , ) — беларускі і савецкі  і .

## Біяграфія 
Спецыяльную і вышэйшую адукацыю атрымаў у Ленінградзе (Ленінградскі фотакінатэхнікум, 1927 год; вышэйшае тэхнічнае, 1934 год).

З 1927 года працаваў аператарам на Ленфільме. Падчас вайны працаваў на ЦОКС (Ташкент). Затым — Кінастудыя імя М. Горкага (1943 год, тады «Союздетфильм»).

У 1950-х гадах працаваў на студыі «Беларусьфільм». Паставіў па ўласных сцэнарыях фільмы «Аднойчы ноччу» (1962, з Э. Файкоў), «Гіпербалоід інжынера Гарына» (1966, сцэнарый сумесна c І. Маневічам).

## Узнагароды і дасягненні 
* Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1955).
* Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1969).
* Ордэн «Палярная зорка» (1942, МНР, за аператарскую працу ў фільме «Яго клічуць Сухэ-Батар»).

## Фільмаграфія 
* 1929 — Хворыя нервы
* 1929 — Трэцяя маладосць
* 1930 — Транспарт агню
* 1930 — Змова мёртвых
* 1931 — Сын краіны
* 1932 — Сустрэчны
* 1935 — Сяляне
* 1935 — Жаніцьба Жана Кнукэ
* 1938 — Камсамольск
* 1940 — Шэсцьдзесят дзён
* 1940 — Член урада
* 1941 — Валерый Чкалаў
* 1942 — Яго клічуць Сухэ-Батар
* 1943 — Два байца
* 1945 — Гэта было ў Данбасе
* 1949 — У іх ёсць Радзіма
* 1949 — Канстанцін Заслонаў
* 1953 — Пяюць жаўрукі
* 1954 — Хто смяецца апошнім?
* 1965 — Гіпербалоід інжынера Гарына — рэжысёр і сцэнарыст

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 5. — 576 с. 10 000 экз. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5)

## Спасылкі 
* Гінцбург Аляксандр Ільіч 
* Аляксандр Гінцбург на сайце Кино-Театр.ru
* Энцыклапедыя айчыннага кіно — Гінцбург Аляксандр Ільіч 

Катэгорыя:Рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў РСФСР
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларускай ССР
Ладжэта

**Ладжэта** () — будынак, размешчаны на плошчы Сан-Марка ў Венецыі. Знаходзіцца побач са званіцай.

Ладжэта была пабудавана з 1537 па 1540 выбітным архітэктарам Якапа Сансавіна. Будынак быў выкананы з мармуру ў форме трыумфальнай аркі. Ладжэта была пабудавана на месцы старой стайні.

Першапачаткова ладжэта прызначалася для сустрэчы вяльможаў, аднак ужо ў 1559 годзе яна стала каравульным памяшканнем для аховы Палаца дожаў. А ў XVIII стагоддзі яе пачалі выкарыстоўваць як штаб-кватэру гарадской латарэі.

Пасля абвалу званіцы ў 1902 годзе, ладжэта была адноўлена і багата ўпрыгожана барэльефамі і бронзавымі статуямі працы Якапа Сансавіна — Мір, Палада, Меркурый і Апалон.

## Літаратура 
* Giulio Lorenzetti, Venezia e il suo estuario, Trieste, Edizioni Lint, 1963, pp.146 e 147. ISBN 88-86179-24-3

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Венецыі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1540 годзе
Скуола Сан-Рока

**Скуола Сан-Рока** () — заснавана ў 1549 брацтвам Сан-Рока і належыць да адной з шасці венецыянскіх вялікіх скуол.

Братэрства Сан-Рока (Св. Роха) было зарэгістравана Саветам Дзесяці ў 1481 годзе для аказання дабрачыннай дапамогі хворым. Да 1515 Братэрства налічвала больш за 500 членаў і для яго спатрэбіўся вялікі будынак. Будаўніцтва будынка пачалося ў 1515 па праекце Барталамеа Бона. Яго змяніў Сантэ Ламбарда. Скончана архітэктарам Антоніа Абондзі (вядомым як Скарпаньіна) ў 1549 годзе, дабудавалі другі паверх і парадны ўваход. Скуола размешчана на аднайменнай плошчы, каля царквы Сан-Рока і захавала рысы працы абодвух дойлідаў. Першы паверх з вокнамі-біфорэ характэрны для Бона, другі, са здвоенымі вокнамі, - для Скарпаньіна. Будаўніцтва вялося ў асноўным на ахвяраванні венецыянцаў, якія верылі ў заступніцтва Святога Роха ад заразных хвароб. Мошчы Святога Роха знаходзяцца ў царкве Сан-Рока, якая стаіць насупраць скуолы. На сённяшні дзень Братэрства Сан-Рока існуе і працягвае займацца дабрачыннасцю.

У 1564 годзе быў аб'яўлены конкурс на роспіс з удзелам Паала Веранезэ, Андрэа Ск'явонэ, Сальвіяці, Тынтарэта і Цукары. Тынтарэта абышоў канкурэнтаў, прадставіўшы замест накіда гатовую карціну «Святы Рох ў славе». Гэтая карціна цяпер знаходзіцца на столі ў зале Альберга (Sala de'll Albergo). Пасля гэтага на працягу 23 гадоў Тынтарэта распісваў скуолу Сан-Рока. Генры Джэймс пісаў: "Наўрад ці мы знойдзем у іншым месцы чатыры сцяны, у якія ўкладзены столькі геніяльнасці. Паветра гэтых палотнаў такое дыхтоўнае, што цяжка дыхаць".

Скуола складаецца з ніжняга і верхняга паверхаў і залы Альберга.

## Галерэя 

Image:Jacopo Tintoretto - Glorification of St Roch.jpg|Св. Рох у славе
Image:Jacopo Tintoretto 021.jpg|Распяцце
Image:Jacopo Tintoretto 034.jpg|Дабравешчанне

## Зноскі 
## Літаратура 
* Giulio Lorenzetti; Venezia e il suo estuario; EDIZIONI LINT TRIESTE; ristampa del 1974 con presentazione di Nereo Vianello
* Astrid Zenkert, *Tintoretto in der Scuola di San Rocco. Ensemble und Wirkung*, Tubinga, Ernst Wasmuth Verlag, 2003. ISBN 3-8030-1918-4
* Heiner Wittmann, *Sartre und die Kunst. Die Porträtstudien von Tintoretto bis Flaubert*, Tubinga, Gunter Narr Verlag, 1996. ISBN 3-8233-5167-2.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Венецыі
Мост каралевы Маргарыты

**Мост каралевы Маргарыты** () — мост у Рыме, які злучае плошчу Свабоды ў раёне Праці і набярэжную Арнольда Брэшыянскага ў раёне Кампа-Марцыа.

Мост быў пабудаваны ў 1886—1891 гг. пад кіраўніцтвам архітэктара Анжэла Вескавалі, які праектаваў таксама мост Умберта I, і названы ў гонар Маргарыты Савойскай, першай каралевы аб'яднанай Італіі. Закладка падмурка абыйшлася ў 1 547 000 лір, а ўзвядзенне моста — у 1,224 млн лір. Мост звязаў раён Праці з П'яцца дэль Попала і стаў першай пераправай праз Тыбр, пабудаванай пасля перапынку ў будаўніцтве, які доўжыўся некалькі стагоддзяў. Мост каралевы Маргарыты складаецца з трох арак і дасягае 103 м у даўжыню і каля 21 м у шырыню.

thumb|left|250px|Цэнтральная арка моста

## Спасылкі 
* Артыкул пра мост каралевы Маргарыты 

Катэгорыя:Масты Рыма
Катэгорыя:З’явіліся ў 1891 годзе
Скуола Карміні

**Скуола Карміні** () — палац у Венецыі, які служыў рэзідэнцыяй аднайменнай скуоле, заснаванай у 1663 манаскім ордэнам кармелітаў.

## Гісторыя 
Будынак пабудаваны па праекце Бальдасарэ Лангена. У 1740 годзе Джамбатыста Цьепола атрымаў замову на роспіс столі на другім паверсе скуолы. Фрэска «Св. Сімон Сток, які атрымлівае наплечнік ордэна кармелітаў ад Дзевы Марыі і Немаўляці» лічыцца адным з шэдэўраў Цьепола. На фрэсцы намаляваная Мадонна з тварам жанчыны з нізкага класа, у бліскучай белай вопратцы і цёмна-сінім покрывам, дабраслаўляючы Сімона Стока. Побач анёл дае Сімону Стоку наплечнік. Сімон Сток пакрыты белай накідкай. Кармеліты шанавалі святога Сімона за тое, што ён адрадзіў ордэн пасля яго забароны ў Святой зямлі ў XIII стагоддзі.

## Галерэя 

Giovanni Battista Piazzetta - Judith and Holofernes - WGA17428.jpg
Scuola Grande dei Carmini (Venice) - Sala capitolare - Madonna del carmelo che dà lo scapolare a san Simone Stock - Giambattista Tiepolo.jpg
Giovanni Battista Tiepolo - Fortitude and Justice - WGA22300.jpg
Giovanni Battista Tiepolo - Prudence, Sincerity, and Temperance - WGA22301.jpg

## Літаратура 
* ''Guida d'Italia - Venezia'', Touring Club Italiano 1987, p.&nbsp;451.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Венецыі
Данатэла Версачэ

**Данатэла Версачэ** (; нар. 2 мая 1956 года, Рэджа-дзі-Калабрыя, Калабрыя, Італія) — італьянскі мадэльер, ключавая фігура моднага дома Versace, а таксама галоўны дызайнер. Яна мае 20 % усіх акцый фондавай біржы Versace. Яе брат Санта Версачэ мае 30 %. Дачка Данатэла Алегра Версачэ атрымала ў спадчыну 50 % кампаніі, пасля смерці Джані Версачэ, брата Данатэлы і заснавальніка дома Версачэ.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт дому моды Versace
* 

Катэгорыя:Мадэльеры Італіі
Versace

**Gianni Versace S.p.A.** (скарочана **Versace**, вымаўляецца Версачэ) — італьянская кампанія, вытворца моднага адзення і іншых прадметаў раскошы. Кампанія была ўтворана ў 1978 годзе мадэльерам Джані Версачэ, пасля смерці заснавальніка ў 1997 годзе кампанію ўзначаліла яго сястра Данатэла. Эмблемай кампаніі служыць медуза Ранданіні.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Дамы высокай моды
Катэгорыя:Вытворцы адзення і абутку
Катэгорыя:Вытворцы касметыкі і парфумерыі
Катэгорыя:Кампаніі Мілана
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1978 годзе
Славіца Джукіч-Дэянавіч

**Сла́віца Джу́кіч-Дэя́навіч** ( ; нар.  ў горадзе Рача, Сербія) — сербскі палітычны дзеяч, старшыня Скупшчыны, в. а. Прэзідэнта Сербіі.

## Біяграфія 
У 1976 годзе скончыла медыцынскі факультэт у Бялградзе па спецыяльнасці «нейрапсіхіятрыя», у 1986 годзе атрымала доктарскую ступень.

Членам Сацыялістычнай партыі Сербіі з’яўляецца з моманту яе заснавання ў 1990 годзе.

З кастрычніка 2000 года па студзень 2001 г. займала пасаду міністра па справах сям’і ў так званым пераходным ўрадзе Сербіі, неаднаразова абіралася дэпутатам парламента Саюзнай Югаславіі і Рэспублікі Сербіі.

5 красавіка 2012 г стала часова выконваючай абавязкі кіраўніка дзяржавы пасля адстаўкі Борыса Тадзіча.

## Спасылкі 
* Афіцыйная біяграфія 

Катэгорыя:Члены Сацыялістычнай партыі Сербіі
Джына Паліні

**Джына Паліні** (; , Раверэта, правінцыя Трэнта — , Мілан) — італьянскі архітэктар. Бацька піяніста Маўрыцыа Паліні.

Скончыў Міланскі політэхнічны інстытут (1927), з 1929 года працаваў у сааўтарстве з Луіджы Фіджыні. Сярод спраектаваных імі сумесна будынкаў — будынак карпарацыі Алівеці ў Іўрэа (1955—1957), цэрквы «Мадонна для бедных» (Madonna dei Poveri) (1952—1956) і Святых Яна і Паўла (1966—1967) у Мілане, іншыя грамадскія будынкі ў розных гарадах Італіі.

У 1959—1969 гадах Паліні быў прафесарам архітэктуры ў Мілане, у 1969—1978 — у Палерма.

Paolo Monti - Servizio fotografico - BEIC 6365926.jpg|Figini & Pollini, царква "Мадонна для бедных", Мілан (1952-1954). Фота Паола Монці, 1960.
Olivetti_Building_Ivrea.jpg|Figini & Pollini, галоўны офіс карпарацыі Алівеці
Paolo Monti - Servizio fotografico - BEIC 6347016.jpg|Figini & Pollini, галоўны офіс Алівеці ў Іўрэа. Чытальная зала. Фота Паола Монці, 1960.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Alè F., Bertelli G., Guidari S., *Figini e Pollini e Milano*, in «Domus», n.695, giugno 1988, IV
* Blasi C., *Figini e Pollini*, Edizioni di Comunità, Milano, 1963
* Gregotti V., Marzari G. (a cura di), *Luigi Figini — Gino Pollini, Opera Completa*, Electa, Milano, 1996
* Laitempergher F., *Ricordo di Gino Pollini*, ne «i Quaderni de Il Punto», n.3, Centro culturale Il Punto, Bolzano, 1991
* Savi V., *Figini e Pollini. Architetture 1927—1989*, Electa, Milano, 1990

Катэгорыя:Архітэктары Італіі
Туліа Ламбарда

[thumb|right|200px|Барэльефы стасідый базілікі [Сабор Санта-Марыя Гларыёза дэі Фрары|Фрары працы братоў Ламбарда]]

**Туліа Ламбарда** ці Ломбардзі (; , Венецыя — , там жа) — італьянскі скульптар эпохі Адраджэння. Сын скульптара і архітэктара П’етра Ламбарда, разам з братам Антоніа Ламбарда ўдзельнічаў у стварэнні большасці яго скульптурных твораў.

Самастойныя працы:
* Скончыў пачатае Джорджыа Спавента будаўніцтва царквы Сан-Сальвадор у Венецыі (1509—1532)
* Рэльефы для фасада Скуолы Грандэ дзі Сан-Марка ў Венецыі
* Рэльеф галоўнага алтара царквы Сан-Джавані Крызастома ў Венецыі
* мармуровыя рэльефы «Святы Антоній адкрывае грабніцу скупога» і «Святы Антоній вылечвае ў юнака зламаную нагу» ў капэле Святога Антонія ў Падуі (1500—1502)
* помнік сенатару П'етра Бернарда ў базілікі Фрары ў Венецыі (1524)
* Галоўны алтар, помнік Джакопа Пезара і барэльефы стасідый у базілікі Фрары ў Венецыі (сумесна з братам Антоніа Ламбарда)
* пахавальная статуя Гвідарэла Гвідарэлі ў Грамадскай Пінакатэцы ў Равене (1525)

## Літаратура 
* *John T. Paoletti, Gary M. Radke*. Art in Renaissance Italy. — 3. — Laurence King Publishing, 2005. — 576 с — ISBN 1856694399. Стр. 473
* *Manfredo Tafuri, Jessica Levine*. Venice and the Renaissance. — MIT Press, 1995. — 310 с — ISBN 0262700549.

Катэгорыя:Скульптары Італіі
Лютэранская царква (Фларэнцыя)

**Лютэранская царква Фларэнцыі** () — царкоўны будынак, які належыць лютэранскай абшчыне, якая ўваходзіць у Евангелісцка-Лютэранскую Царкву Італіі. Знаходзіцца на вуліцы Longarno Torrigiani.

## Гісторыя 
Абшчына была арганізавана ў 1899 годзе з дзвюх груп вернікаў — швейцарцаў-рэфарматараў і немцаў-лютэран. Царкоўны будынак быў пабудаваны ў 1901 годзе па праекце архітэктара Рыкарда Мацанці. Падзел захоўваецца і па цяперашні час — у будынку ў першую і трэцюю нядзелю праводзіцца лютэранская служба, у другую і чацвёртую — рэфармацкая.

## Апісанне 
Аднанефная царква без вежы. Фасад будынка выкананы з чырвонай цэглы і дэкараваны белым каменем, з якога зроблена акно ў выглядзе ружы.

## Спасылкі 
* Старонка лютэранскай абшчыны Фларэнцыі на сайце ЕЛЦІ
* Старонка царквы на сайце Фларэнцыя-анлайн (італ.)

Катэгорыя:Лютэранскія храмы Італіі
Катэгорыя:Храмы Фларэнцыі
Катэгорыя:Збудаванні ў неараманскім стылі
Чацвёртая папраўка да Канстытуцыі ЗША

**Чацвёртая папраўка** да Канстытуцыі ЗША з'яўляецца часткай Білю аб правах. Ратыфікавана ўсімі штатамі  15 снежня 1795 г. разам з яшчэ дзевяццю папраўкамі ў асноўны закон Злучаных Штатаў. Гэта папраўка абараняе асобу чалавека і яго маемасць ад несправядлівых судовых рашэнняў.

## Тэкст папраўкі 
Права народа на гарантыі недатыкальнасці асобы, жылля, дакументаў і маёмасці ад беспадстаўных вобыскаў і канфіскацый не павінна парушацца, і ніякія распарадженні такога роду не павінны выдавацца, інакш як пры дастатковых да таго заснаваннях, пацверджаных прысягай або заявай, і з падрабязным апісаннем месца, падлеглага вобыску, і асоб, падлеглых арышту  ці прадметаў, падлеглых канфіскацыі.

## Спасылкі 
*Папраўкі да Канстытуцыі ЗША 
* А. Берастоўскі і інш. Гісторыя ЗША ў дакументах: Пераклады на беларускую Мн., 2014
* Андрэй Берастоўскі. Гісторыя ЗША ў апавяданнях і дакументах. Мінск: выдавец А.М. Вараксін, 2019 - 176 с. 

Катэгорыя:Асабістая прастора
4
Катэгорыя:Правы чалавека ў ЗША
Галерэя Спада

**Галерэя Спада** — мастацкая галерэя ў рымскім палацца Спада, пабудаваным у сярэдзіне XVI стагоддзя архітэктарам Барталамеа Бароніа для кардынала Джакама Кападзіфера. Будынак дэкарыраваны на фасадзе і ў лоджыях выдатнымі гіпсам працы Джуліа Мацоні.

## Гісторыя 
Набыты ў 1632 годзе кардыналам Бернардзіна Спада, будынак быў пашыраны і адрэстаўраваны. У ходзе работ было пабудавана крыло XVII стагоддзя і адкрыта знакамітая Перспектыўная Галерэя Бараміні (1652—1653): пры дапамозе аптычных прыёмаў прастора ў 8 метраў ўяўляецца даўжынёй у 35 метраў. Перспектыва ўздзейнічала на наведвальніка і прымушала паверыць у зман пачуццяў і ілюзорнасць зямных формаў.

Галерэя, размешчаная на бельэтажы, дэманструе мастацкія перавагі кардынала.

Галерэя, адкрытая ў 1951 годзе пасля карпатлівай працы па ўзнаўленні калекцыі, рассеянай падчас Другой сусветнай вайны, займае 4 вялікія залы, распісаныя фрэскамі, якія ўключаюць у сябе таксама прадметы побыту, антычную і сучасную мэблю. Арганізацыя збору добра перадае характэрны выгляд прыватных калекцый XVII стагоддзя, дзе карціны расстаўленыя ўздоўж сцен паслядоўнымі шэрагамі. Калекцыя ўключае важныя творы жывапісу XVII стагоддзя такіх майстроў, як Рэні, Гверчына, Карачы, Даменікіна, Салімена, Прэці і Артемізіа Джэнтылескі; акрамя таго, каштоўныя працы паўночнай школы (Бамбоча і Валянцін) і Тыцыян. Сярод прадметаў вылучаюцца вылучаюцца дзве выдатныя жырандолі са шкла Мурана і глобусы галандскага картографа Гульельма Бло. У Зале сходаў (Salone delle Adunanze) — каласальная статуя, як мяркуецца, Пампея.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музеі Рыма
Катэгорыя:Палацы Рыма
Пятая папраўка да Канстытуцыі ЗША

Адна з 10 паправак да Канстытуцыі Злучаных Штатаў, прынятых як "Біль аб правах". Ратыфікавана 15 снежня 1795 г. Забараняе судовае пакаранне ў выпадку недаказанасці віны і прымушэнне даваць паказанні супраць самога сябе.

## Тэкст папраўкі 
Ніводная асоба  не павінна прыцягвацца да адказнасці за злачынства, якое караецца смерцю, або за іншае ганебнае злачынства, інакш як у прысутнасці суду прысяжных ці згодна прыгавору суду прысяжных, выключэнне складаюць судовыя працэсы ў арміі, флоце або ў народным апаўчэнні, падчас вайны ці іншай надзвычайнай сітуацыі, якая пагражае грамадскай бяспецы; аніводная асоба  не павінна  за адно і тое ж правапарушэнне двойчы падпадаць пагрозе пазбаўлення жыцця ці цялеснага пакарання. Ніхто не павінен прымушацца даваць паказанні і сведчанні супраць самога сябе; не павінен пазбаўляцца жыцці, свабоды або маёмасці без належнай прававой працэдуры; прыватная маёмасць не павінна канфіскоўвацца для грамадскіх патрэбаў без справядлівай узнагароды.

## Спасылкі 
*Папраўкі да Канстытуцыі ЗША
* А. Берастоўскі і інш. Гісторыя ЗША ў дакументах: Пераклады на беларускую Мн., 2014
* Андрэй Берастоўскі. Гісторыя ЗША ў апавяданнях і дакументах. Мінск: выдавец А.М. Вараксін, 2019 - 176 с. 

5
Катэгорыя:Судовая сістэма ЗША
Катэгорыя:Правы чалавека ў ЗША
Іспанская лесвіца

**Іспанскія прыступкі** — грандыёзная барочная лесвіца ў Рыме. Складаецца з 138 прыступак, якія вядуць з Іспанскай плошчы (*Piazza di Spagna*) да размешчанай на вяршыні ўзгорка Пінча царквы Трыніта-дэі-Монці. Афіцыйная назва лесвіцы, Scalinata di Trinita dei Monti (г.зн. лесвіца да Трыніта-дэі-Монці), не мае нічога агульнага з Іспаніяй, але ў народзе прыжылася назва менавіта «Іспанская лесвіца».

Заступнікамі царквы Трыніта дэі Монці былі каралі Францыі, а на Іспанскай плошчы знаходзілася прадстаўніцтва іх блізкіх сваякоў, каралёў Іспаніі. Французскі дыпламат Эцьен Геф’е палічыў, што неабходна звязаць гэтыя два пункты лесвіцай, і ў сваім завяшчанні пакінуў 20 тысяч скуда на выкананне гэтага каласальнага праекта.

Пачуўшы пра завяшчанне Геф’е, у справу ўмяшаўся кардынал Мазарыні, які запатрабаваў паставіць на вяршыні лесвіцы конную статую караля Людовіка XIV. Рымскі Папа абразіўся гэтай прапановай, і праект Іспанскай лесвіцы быў пакладзены пад сукно да самай смерці французскага караля ў 1714 г.

У 1717 г. нарэшце быў праведзены конкурс, які выйграў малавядомы архітэктар Франчэска дэ Санкціс. Будаўнічыя працы працягваліся з 1723 па 1725 гг. Ад статуі караля над Вечным горадам адмовіліся, а ў скульптурным убранні лесвіцы геральдычныя лілеі Бурбонаў тактоўна сумясцілі з сімваламі папскай улады (арол і карона).

Каля падножжа Іспанскай лесвіцы размешчана аднайменная плошча з фантанам у выглядзе лодачкі «Баркача» (, 1627—29, арх. Берніні-бацька). Будынак справа ад лесвіцы характэрны тым, што ў ім памёр англійскі паэт Джон Кітс.

## Галерэя 

Image:Rom Spanish Steps BW 1.JPG|Іспанскія прыступкі
Image:François Marius Granet - La Trinité-des-Monts et la Villa Médicis, à Rome.jpg|М. Гранэ, 1808, царква Тройцы
Image:Spanische-Treppe.jpg|Старое фота
Image:TrinitàMontiFacciata-SteO153.JPG|Фасад царквы
Image:Trinità dei Monti (Rome) - esterno.jpg|Падчас набажэнства
Image:Spagna Spanische Treppe Rom.jpg|

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Рыма
Катэгорыя:Збудаванні Італіі ў стылі барока
Катэгорыя:Лесвіцы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1725 годзе
Катэгорыя:1725 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Італіі
Шостая папраўка да Канстытуцыі ЗША

200px|thumb|Арыгінал дакумента
Адна з 10 паправак да Канстытуцыі Злучаных Штатаў, якія складаюць "Біль аб правах". Ратыфікавана 15 снежня 1795 г. Шостая папраўка пашырае ролю суду прысяжных у судовай справе.

## Тэкст папраўкі 
Пры ўсіх крымінальных ганеннях абвінавачваны мае права на неадкладны і публічны разгляд справы непрадузятым судом прысяжных таго штату і акругі, у якім злачынства здзейснена; прычым тэрыторыя такой акругі павінна быць вызначана законам загадзя; пры гэтым абвінавачваны мае права на інфармаванне пра існасць і падставы абвінавачвання, на вочную стаўку з сведкамі, якія паказваюць супраць яго, на абавязковы ўдзел сведкаў, якія могуць даваць паказанні ў яго абарону, і на дапамогу адваката для сваёй абароны.

## Спасылкі 
* Папраўкі да Канстытуцыі ЗША 
* А. Берастоўскі і інш. Гісторыя ЗША ў дакументах: Пераклады на беларускую Мн., 2014
* Андрэй Берастоўскі. Гісторыя ЗША ў апавяданнях і дакументах. Мінск: выдавец А. М. Вараксін, 2019—176 с. 
* Kilman, Johnny and George Costello (Eds). (2000). *Канстытуцыя ЗША: Аналіз і інтэрпрэтацыя.*  
* CRS Annotated Constitution: Sixth Amendment
* Chin, Gabriel and Scott Wells. (1998). *Can A Reasonable Doubt have an Unreasonable Price? Limitations on Attorneys Fees in Criminal Cases, 41 Boston College Law Review 1.*

6
Катэгорыя:Крымінальна-працэсуальнае права
Катэгорыя:Правы чалавека ў ЗША
Сёмая папраўка да Канстытуцыі ЗША

Адна з 10 паправак да Канстытуцыі Злучаных Штатаў, якія складаюць «Біль аб правах». Ратыфікавана 15 снежня 1795 года. Семая папраўка разам з шостай пашырае ролю суда прысяжных у судовай справе.

## Тэкст папраўкі 
Па ўсіх ісках, заснаваных на агульным праве, у якіх кошт аспрэчванага іску перавышае дваццаць долараў, захоўваецца права на суд прысяжных, і ніводзін факт, разгледжаны судом прысяжных, не можа быць перагледжаны якім-небудзь судом Злучаных Штатаў, інакш як у адпаведнасці з нормамі агульнага права.

## Спасылкі 
* Папраўкі да Канстытуцыі ЗША
* А. Берастоўскі і інш. Гісторыя ЗША ў дакументах: Пераклады на беларускую Мн., 2014
* Андрэй Берастоўскі. Гісторыя ЗША ў апавяданнях і дакументах. Мінск: выдавец А. М. Вараксін, 2019—176 с. 

7
Катэгорыя:Правы чалавека ў ЗША
Катэгорыя:Судовая сістэма ЗША
Восьмая папраўка да Канстытуцыі ЗША

200px|thumb|Арыгінал дакумента
Адна з 10 паправак да Канстытуцыі Злучаных Штатаў, якія складаюць "Біль аб правах". Ратыфікавана 15 снежня 1795 г. Разам з іншымі 9-ю папраўкамі абараняе асноўныя правы і свабоды асобы.

## Тэкст папраўкі 
Празмерныя заклады не павінны патрабавацца, празмерныя штрафы не павінны накладацца, і жорсткія і незвычайныя пакаранні не павінны прызначацца.

## Спасылкі 
* Папраўкі да Канстытуцыі ЗША
* А. Берастоўскі і інш. Гісторыя ЗША ў дакументах: Пераклады на беларускую Мн., 2014
* Андрэй Берастоўскі. Гісторыя ЗША ў апавяданнях і дакументах. Мінск: выдавец А.М. Вараксін, 2019 - 176 с. 

Катэгорыя:Папраўкі да Канстытуцыі ЗША
Катэгорыя:Правы чалавека ў ЗША
Мост Канстытуцыі

**Мост Канстытуцыі** () — мост праз Гранд-канал у Венецыі. Злучае станцыю Санта-Лючыя з П'яцале Рома. Пабудаваны паводле праекта іспанскага архітэктара Сант’яга Калатравы ў 2008. Адкрыты ў ноч 11 верасня 2008 у гонар 60-годдзя Канстытуцыі Італіі. Да адкрыцця насіў назву **Чацвёрты мост праз Гранд-Канал** (*Quarto Ponte sul Canal Grande*). Турысты і мясцовыя жыхары часам называюць яго **мостам Калатравы** (*Ponte di Calatrava*).

У 1999 гарадскі Муніцыпалітэт зацвердзіў план пабудовы новага моста праз Гранд-канал. Калатрава, абраны архітэктарам, прапанаваў праект аркавага моста з радыусам крывізны 180 м. Аснова выкананая з жалезабетонных бэлек, прыступкі на ўсходах зробленыя з традыцыйнага для Венецыі істрыйскага каменю і загартаванага шкла. Парапеты таксама шкляныя, канчаюцца бронзавымі поручнямі з утоеным асвятленнем. Агульная даўжыня моста — 79,7 м, шырыня вагаецца ад 9,4 да 17,7 м, вышыня над вадой у найвышэйшым пункце — 7,04 м. Пасля пабудовы моста ён быў усталяваны з дапамогай баржы ў ліпені 2007 года.

Яшчэ ў стадыі праектавання мост неаднаразова крытыкаваўся. Крытыкі ўказвалі на яго непатрэбнасць (непадалёк ад моста Скальцы), мадэрнісцка-мінімалісцкі стыль (у адрозненне ад сярэднявечных будынкаў Венецыі) і цяжкасці для інвалідаў (звыш праекта плануецца ўсталяваць спецыяльную ліфтавую сістэму). Таму адкрыццё моста прайшло без афіцыйнай цырымоніі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Славутасці Венецыі
Канстытуцыі
Адзінаццатая папраўка да Канстытуцыі ЗША

**Адзінаццатая папраўка да Канстытуцыі ЗША** была ратыфікавана 7 лютага 1795 г. Размяжоўвае судовыя паўнамоцтвы федэральных інстанцый і судовых устаноў узроўню асобных штатаў. Прыняцце гэтай папраўкі звязана з барацьбой штатаў за самастойнасць ад федэральнага цэнтра.

## Тэкст папраўкі 
Судовая ўлада Злучаных Штатаў не павінна распаўсюджвацца на якое-небудзь пазоўнае выкананне, заснаванае на агульным праве ці праве справядлівасці, якое ўзбуджана або вядзецца супраць аднаго са штатаў грамадзянамі іншага штата, або грамадзянамі ці падданымі якой-небудзь замежнай дзяржавы.

## Спасылкі 
* Папраўкі да Канстытуцыі ЗША
* А. Берастоўскі і інш. Гісторыя ЗША ў дакументах: Пераклады на беларускую Мн., 2014
* Андрэй Берастоўскі. Гісторыя ЗША ў апавяданнях і дакументах. Мінск: выдавец А. М. Вараксін, 2019. 176 с. 

Катэгорыя:Папраўкі да Канстытуцыі ЗША
Катэгорыя:Правы чалавека ў ЗША
Дванаццатая папраўка да Канстытуцыі ЗША

**Дванаццатая папраўка да Канстытуцыі ЗША** адрэгулявала існуючую сістэму выбару ўрада ЗША. Да нашых дзён жыхары Злучаных Штатаў галасуюць з дапамогай выбаршчыкаў. Тагачаснае права голасу не распаўсюджвалася на жаншчын і нявольнікаў.

## Тэкст папраўкі 
Выбаршчыкі збіраюцца па сваіх штатах і галасуюць па бюлетэнях за Прэзідэнта  і Віцэ-прэзідэнта, якія не павінны быць жыхарамі аднога з імі штату; выбаршчыкі  ў сваіх бюлетэнях вызначаюць асобу, за якую  яны галасуюць як за Прэзідэнта, і ў асобных бюлетэнях асобу таго, за каго  яны галасуюць як за Віцэ-прэзідэнта, і  яны ж састаўляюць асобныя спісы ўсіх асоб, за якіх галасавалі як за Прэзідэнта, і ўсіх асоб, за якіх галасавалі як за Віцэ-прэзідэнта, з указаннем лічбы галасоў, паданых за кожную з іх; гэтыя спісы выбаршчыкі падпісваюць, сведчаць і накіроўваюць у апячатаным выглядзе ў месца знаходжання ўрада Злучаных Штатаў на імя Старшыні Сената; Старшыня Сената пры Сенаце і Палаце прадстаўнікоў распячатвае ўсе засведчаныя спісы, і пасля гэтага робіцца падлік галасоў; асоба, якая атрымала найбольшую  лічбу галасоў, паданых за яго як за Прэзідэнта, становіцца Прэзідэнтам калі шуканая лічба складае большасць галасоў усіх прызначаных выбаршчыкаў; калі ж аніводная асоба не атрымвае такой большасці галасоў, тады з ліку асоб па спісе кандыдатаў у Прэзідэнты, атрымаўшых найбольшую лічбу галасоў, але не больш  чым з трох, Палата прадстаўнікоў неадкладна выбірае Прэзідэнта тайным галасаваннем.  Галасаванне праводзіцца па штатах, і прадстаўніцтва ад кожнага штата мае адзін голас; у гэтым выпадку кворум складаюць члены Палаты прадстаўнікоў ад дзвюх трацін штатаў, і для абрання Прэзідэнта трэба большасць галасоў усіх штатаў. Калі палата прадстаўнікоў  не абярэ Прэзідэнта да чацвёртага дня наступнага сакавіка,  Віцэ-прэзідэнт будзе выконваць абавязкі Прэзідэнта, як і ў выпадку смерці, ці іншай канстытуцыйнай няздольнасці Прэзідэнта.  Асоба, якая атрымала найбольшую лічбу галасоў, паданых за яго як за  Віцэ-прэзідэнта, становіцца Віцэ-прэзідэнтам калі  лічба складае большасць галасоў усіх прызначаных выбаршчыкаў, а калі ніводная асоба не атрымае большасці галасоў, тады з двух кандыдатаў па спісе, што атрымалі найбольшую  лічбу галасоў. Сенат абірае Віцэ-прэзідэнта; у гэтым выпадку кворум складаюць дзве траціны ўсіх сенатараў і для абрання Віцэ-прэзідэнта патрэбна большасць галасоў усіх сенатараў.  Але ніводная асоба, не падлеглае паводле канстытуцыйных патрабаванняў абранню на пасаду Прэзідэнта, не павінна быць абрана на пасаду Віцэ-прэзідэнта Злучаных Штатаў.

## Спасылкі 
* Папраўкі да Канстытуцыі ЗША
* А. Берастоўскі і інш. Гісторыя ЗША ў дакументах: Пераклады на беларускую Мн., 2014
* Андрэй Берастоўскі. Гісторыя ЗША ў апавяданнях і дакументах. Мінск: выдавец А.М. Вараксін, 2019 - 176 с. 

Катэгорыя:Папраўкі да Канстытуцыі ЗША
Катэгорыя:Правы чалавека ў ЗША
Палацца дэі Камерлінгі

**Палацца дэі Камерлінгі** () — палац у Венецыі, на Гранд-канале ў раёне Сан-Пола. Размяшчаецца побач з мостам Рыяльта.

Быў пабудаваны ў 1525—1528 гадах па распараджэнні дожа Андрэа Грыці, як дом гарадскіх скарбнікаў (), адкуль і атрымаў сваю назву. Пазней стаў дзяржаўнай турмой.

## Гл. таксама 
* Спіс палацаў Венецыі
, 1977.]]

## Літаратура 
* M. Brusegan. *La grande guida dei monumenti di Venezia* — Newton & Compton Ed., Roma 2005; ISBN 88-541-0475-2.
* E. e W. Eleodori. *Il Canal Grande. Palazzi e Famiglie* — Corbo e Fiore Editori, II ed., Venezia 2007; ISBN 88-7086-057-4.
* *Guida d’Italia — Venezia*. 3a ed. Milano, Touring Editore, 2007. ISBN 978-88-365-4347-2.
* Giuseppe Tassini. *Curiosità Veneziane*. Venezia, Filippi Ed., 2001.

## Спасылкі 
Камерлінгі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1528 годзе
Палацца Кантарыні дэль Бавола

**Палацца Кантарыні дэль Бавола** () — палац у Венецыі, у раёне Сан-Марка.

## Гісторыя 
Палац быў пабудаваны ў 1499 годзе для П’етра Кантарыні. Галоўная асаблівасць палаца — ажурная вітая лесвіца (архітэктар Джавані Кандзі). Лесвіца вядзе на аркаду, з якой адкрываецца чароўны панарамны від на гарадскія дахі. У наш час лесвіца аднаўляецца і зачынена для наведвання.
Палац размешчаны ў мала наведвальным завулку каля Кампа Манін, недалёка ад моста Рыяльта.

## Гл. таксама 
* Спіс палацаў Венецыі

## Літаратура 
* Marcello Brusegan. *La grande guida dei monumenti di Venezia*. Roma, Newton & Compton, 2005. ISBN 88-541-0475-2.
* *Guida d’Italia — Venezia*. 3a ed. Milano, Touring Editore, 2007. ISBN 978-88-365-4347-2.
* Giuseppe Tassini. *Curiosità Veneziane*. Venezia, Filippi Ed., 2001.
* Iliazd, *L’art de voir de Guillaume Tempel*, Imprimerie Union, Paris, 1964.

## Спасылкі 
Кантарыні дэль Бавола
Катэгорыя:З’явіліся ў 1499 годзе