open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гомельскія рысі (жаночы баскетбольны клуб)

**Гомельскія рысі** — беларускі жаночы баскетбольны клуб з горада Гомель. Каманда трэніруецца на базе ДУ «Гомельскі абласны клуб па гульнявых відах спорту» і СШ № 60.

## Назвы 
* Гомель (1992—1994)
* БелДУТ (1994—1999)
* БелДУТ-Ведрыца (1999—2001)
* Гомельская вобласць (2001—2002)
* БелДУТ (2006—2007)
* Гомельскія рысі (2007—2008)
* БелДУТ (2008—2010)
* Сож-ГДУ (2010—2014)
* ГАЦАР-Сож-ГДУ (2014—2015)
* Гомель-Сож (2015—2018)
* Гомельскія рысі (2018—2019)
* Гомельскі абласны клуб (2019—2020)
* Гомельскія рысі (з 2020)

## Дасягненні 
**Кубак Беларусі па баскетболе сярод жанчын**
*  **Сярэбраны прызёр (1)**: 1999.
*  **Бронзавы прызёр (2)**: 2010, 2017.

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Віктар Арлоў (1992—2002)
* Анатоль Рагазенка (2006—2015)
* Сяргей Куляшоў (2015—2019)
* Анатоль Рагазенка (з 2019)

## Вядомыя баскетбалісткі 
### Ветэраны каманды 
*  Алена Гарэлікава-Дрэваль (2006—2025)
*  Вольга Кузьмянкова-Капылова (1997—2000, 2009—2011, 2012—2014, 2021—2024)
*  Марына Ракаўская-Мінкевіч (2006—2022)

### Баскетбалісткі зборнай Беларусі 
*  Анастасія Верамеенка (2000—2001)
*  Вольга Зюзькова (2010—2011)
*  Алеся Лаловіч (2016—2018)
*  Алена Леўчанка (1996—2000)
*  Наталля Марчанка (1996—1997)

### Легіянеры 
*  Валянціна Папова (2009—2010)
*  Наталля Жыракава (2010—2011)
*  Алена Легастаева (2010—2011)
*  Яўгенія Стэльмах (2010—2011)
*  Любоў Алёшкіна (2011)
*  Ганна Кірыенка (2012—2013)
*  Анастасія Калацільшчыкава (2012—2013)
*  Таццяна Лысенка (2012)
*  Алена Сташчук (2013)
*  Ніка Карэнная (2019—2020)
*  Ганна Нужная (2021—2022)

## Фарм-клубы 
## Спасылкі 
* Профіль клуба на belarus.russiabasket.ru
* Профіль клуба на eurobasket.com
Ксэракс Беларускі

**«Ксэ́ракс Белару́скі»** — літаратурны альманах, які выдаваўся ў 1990—1996 гадах у Полацку на беларускай мове. Выйшла 6 нумароў. Выдаўцом часопіса быў Алесь Аркуш, рэдактарам — Вінцэсь Мудроў. У выданні ўпершыню быў надрукаваны артыкул Уладзіміра Арлова «“Совершенно секретно” або Адзін у трох іпастасях».

## Змест 
Першы нумар альманаха быў надрукаваны ў Вільні пры дапамозе Алеся Гуркова. У першым нумары, які распаўсюджваўся праз моладзевыя нацыянальныя суполкі, апублікаваны міні-п’еса абсурду Сяржука Сокалава-Воюша «Раніца рэспублікі», апавяданне Вінцэся Мудрова «Час камара», артыкул Уладзіміра Арлова пра Лаўрэнція Абецэдарскага «“Совершенно секретно” або Адзін у трох іпастасях (нататкі няўдзячнага вучня)», вершы Алеся Аркуша, Валянціны Аксак, Лявона Баршчэўскага, тэксты гурта «Мясцовы час». Другі нумар выйшаў у 1991 годзе ў Наваполацкай друкарні, у якім акрамя полацкіх пісьменнікаў апублікавалі свае творы Алег Мінкін і Юрась Шаўцоў. У трэцім нумары альманаха, на вокладцы якога пазначаны знак капірайта выдавецкай суполкі «Полацкае ляда», апублікаваны артыкулы, прысвечаныя новай хвалі беларускіх літаратараў і праблеме рэформы арганізацыі беларускага літаратурнага працэсу. У 1993 годзе часопіс стаў выданнем Таварыства Вольных Літаратараў, чый знак з’явіўся на вокладцы чацвёртага нумара. У 1994 годзе з’явіўся пяты нумар. У 1996 годзе выйшаў шосты нумар альманаха, асаблівасцю якога былі добрае паліграфічнае выкананне і павялічаны аб’ём.

## Літаратура 
* 
* «Ксэракс беларускі» // Дэмакратычная апазыцыя Беларусі: 1956—1991. Пэрсанажы і кантэкст. — Менск: Архіў Найноўшае Гісторыі, 1999. — ISBN 985-6374-08-1.
* «Ксэракс Беларускі» // Пазацэнзурны пэрыядычны друк Беларусі (1971—1990). Каталёг / Укладальнікі Юрась Лаўрык, Ларыса Андросік. — Менск: БГАКЦ, 1998. — С. 86—87. — 172 с. — ISBN 985-6012-58-9.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускі самвыдат
Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Акадэмія паліцыі імя Штэфана чал Марэ

**Акадэмія паліцыі імя Штэфана чал Марэ** () — малдоўская дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў горадзе Кішынёў. Названа ў гонар Штэфана чал Марэ (Стэфана III Вялікага) - малдаўскага гаспадара ў 1457-1504 гадах.

У цяперашні час акадэмія аб'ядноўвае ў сабе два факультэта: юрыдычны факультэт і факультэт грамадзянскай бяспекі і грамадскага парадку, які прапануе як дзённыя, так і дыстанцыйныя праграмы навучання.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з румынскай мовай навучання
Аляксей Філіпчанка

**Аляксей Філіпчанка** ( — , Наваполацк) — беларускі юрыст, праваабаронца.

## Біяграфічныя звесткі 
Пачаў прафесійную кар’еру ў раённай пракуратуры ў 1978 годзе, хутка стаў абласным следчым у асабліва важных справах. Спецыялізаваўся «пярэваратнях»: пракурорах, суддзях, міліцыянтах. Удзельнік спецыяльнай групы пракуратуры СССР, што ў другой палове 1980-х займалася справай віцебскага маньяка Міхасевіча.

З прыходам да ўлады ў Беларусі А. Лукашэнкі не раз публічна заяўляў, што, як некалі за савецкім часам, праваахоўныя органы выйшлі з-пад кантролю грамадства. Як праваабаронца дапамагаў адстойваць інтарэсы свабодным прафсаюзам і іншым грамадскім структурам. Браўся за складаныя справы простых людзей. Так, паводле адной з пастаноў у жанчыны-пенсіянеркі забралі пакой у кватэры; А. Філіпчанка дабіваўся адмены гэтай пастановы два гады. Вычарпаўшы ўсе сродкі змагання праваабаронца пісьмова паведаміў, што, калі судовыя чыноўнікі не скасуюць рашэння, ён публічна спаліць сябе. Улады нічога не зрабілі. 8 ліпеня 1998 года Аляксей Філіпчанка здзейсніў самаспаленне. Яшчэ дваццаць тры дні жыў у рэанімацыі, амаль увесь час застаючыся ў прытомнасці.

Пахаваны на наваполацкіх могілках Вітаржжа. «Хартыя-97» пасмяротна прысудзіла яму сваю першую прэмію за праваабарончую дзейнасць.

## Літаратура 
* *Арлоў У.* Імёны Свабоды. (Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе.) / Уладзімер Арлоў. — 4-е выд., дап. — Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2020. — 826 с.: іл. ISBN 978-0-929849-83-6

Катэгорыя:Праваабаронцы Беларусі
Катэгорыя:Самаспаленні ў знак пратэсту
Катэгорыя:Юрысты Беларусі
Клясінскі сельсавет

**Кля́сінскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Клясін.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Краснапольскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Краснапольскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гніліцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Краснапольскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Тросніцкі сельсавет

**Тро́сніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Тросніца.

16 ліпеня 1954 года цэнтр Салоніцкага сельсавета перанесены ў вёску Тросніца, сельсавет перайменаваны ў Тросніцкі. У 1957 годзе ў склад сельсавета з Палатоўскага сельсавета перададзены вёскі Арлова і Спаскае. 20 мая 1960 года ў склад сельсавета перададзены 14 населеных пунктаў (Баранава, Баяноўшчына, Баравуха-2, Баравуха-3, Дразды, Дом інвалідаў, Захарнічы, Пагіршчына, Пазнякова, пасёлак Полацкага лясгаса, Скавародзіна, Спас-Слабада, Чарняшчына і Янкава) скасаванага Захарніцкага сельсавета і 6 населеных пунктаў (Гірсіна, Глушонкі, Жыхары, Замхі, Шумацёнкі і Юравічы) Палатоўскага сельсавета, у склад Палатоўскага сельсавета пералічаны 2 населеныя пункты (Арлова і Спаскае), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Сякераўшчына, а сельсавет перайменаваны ў Грамоўскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С.Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Полацкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Касцёл Святога Ігнацыя Лаёлы (Віцебск)

**Касцёл Святога Ігнацыя Лаёлы** — мураваны каталіцкі храм у горадзе Віцебску. Касцёл названы ў гонар святога Ігнацыя Лаёлы — заснавальніка ордэна айцоў-езуітаў. Знаходзіцца на скрыжаванні вуліцы Генерала Іваноўскага і Баграмяна.

## Гісторыя 
Парафія існуе з 2008 года, з 2015 года знаходзілася ў арандаваным памяшканні.

У Пальмавую нядзелю, 5 красавіка 2020 года, біскуп Алег Буткевіч наведаў парафію Святога Уладзіслава ў мікрараёне Білева ў Віцебску і асвяціў падмуркі касцёла Святога Ігнацыя Лаёлы.

У ноч перад афіцыйным днём завяршэння будаўнічых работ з 29 на 30 ліпеня 2021 года адбыўся факт крадзяжу на будоўлі касцёла.

9 ліпеня 2022 года біскуп Буткевіч здзейсніць пасвячэнне касцёла.

## Архітэктура 
Архітэктурныя формы касцёла маюць сучасны стыль, што гарманічна ўпісвацца ў навакольнае асяроддзе мікрараёна-навабуда.

Малітоўная частка плошчай 274 квадратныя метры разлічана на 230 чалавек, адміністратыўны блок прадугледжвае размяшчэнне класаў і залаў для заняткаў. Памеры ўсяго аб’екта — 40,6 на 22,25 метраў.

## Пробашчы парафіі 
* кс. Андрэй Кулік
* кс. Адам Дынак
* кс. Віктар Місевіч
* а. Віктар Жук

## Спасылкі 
* 
* Біскуп Алег Буткевіч асвяціў падмуркі новага касцёла ў Віцебску

Катэгорыя:Касцёлы Віцебска
Катэгорыя:Касцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2020 годзе
Катэгорыя:2020 год у Віцебску
Дзмітрый Мікалаевіч Паляшчук

**Дзмітрый Мікалаевіч Паляшчук** (нар. , Мінск) — беларускі баскетбаліст, форвард.

## Кар’ера 
Першым клубам у прафесійнай кар’еры быў сталічны РДВАР, у якім форвард выступаў з 2002-га па 2004-ы. У 2004 годзе з’ехаў у Аўстрыю, дзе далучыўся да «Аркадыі» і гуляў там на працягу шасці гадоў. Потым форвард пабываў у «Гродна-93», расійскім «Алтайбаскеце» і ўкраінскім «Палітэхніку». Сезон 2015/16 пачынаў у складзе «Цмокі-Мінск», аднак пакінуў каманду і перашоў у сталічнае БДЭУ.

Дзмітрый Паляшчук упершыню быў выкліканы ў склад моладзевай зборнай Беларусі ў 17 гадоў, а ў 2005-м дэбютаваў у асноўнай мужчынскай нацыянальнай камандзе. У двух матчах прэ-кваліфікацыі на чэмпіянат свету-2019 наш новы форвард набірае 7.5 ачка і 8 падбораў ў сярэднім за 15 хвілін.

З 2017 года гуляе за «Цмокі-Мінск».

Катэгорыя:Баскетбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Цмокі-Мінск»
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі РДВАР
Катэгорыя:Ігракі «Гродна-93»
Катэгорыя:Ігракі «Галічыны» Львоў (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі «Каспія» Актау (баскетбол)
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па баскетболе U-20
Энергія Гомель

**Энергія** — беларускі валейбольны клуб з горада Гомель.

## Гісторыя 
Клуб створаны ў 2018 годзе.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе**
*  **Срэбраны прызёр (1)** 2023/2024
*  **Бронзавы прызёр (5)** 2018/2019, 2019/2020, 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023

**Кубак Беларусі па валейболе**
*  **Фіналіст (2)** 2023, 2024
*  **Бронзавы прызёр (3)** 2018, 2019, 2021

**Суперкубак Беларусі па валейболе**
*  **Пераможца (1)** 2024

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
*  Дзмітрый Ліхарад (2018—2020)
*  Раман Аплевіч (з 2020)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт БК «ЭНЕРГІЯ» 
* апісанне валеболны клуб «Энергія» на http://bvf.by/
* Energia Gomel 
* Спустя четыре года в Гомель вернулся муж­ской професси­ональный волейбол

Катэгорыя:Энергія Гомель
Барысаў-БДУФК

**Барысаў-БДУФК** — беларускі валейбольны клуб з горада Барысаў.

## Гісторыя 
Каманда была створана летам 2010 года па ініцыятыве старшыні Мінскага аблвыканкама, кіраўніка Беларускай федэрацыі валейбола Борыса Батуры.

## Назвы 
* БДУ-БАТЭ (2010—2012)
* БАТЭ-БДУ (2012—2016)
* БАТЭ-БДУФК (2016—2019)
* Барысаў-БДУФК (з 2019)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе**

*  **Сярэбраны прызёр (2)** 2014/2015, 2015/2016
*  **Бронзавы прызёр (2)** 2016/2017, 2017/2018

**Кубак Беларусі па валейболе**
*  **Сярэбраны прызёр (3)** 2012, 2016, 2024
*  **Бронзавы прызёр (2)** 2015, 2017

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Аляксандр Герасімаў (2010—2011)
* Аляксандр Віркоўскі (2011—2014)
* Сяргей Часнавіцкі (2014—2016)
* Руслан Селяўка ( 2016)
* Ігар Загорцаў (2016—2017)
* Дзмітрый Ліхарад (2017—2018)
* Руслан Селяўка (2018—2024)
* Алег Хмялеўскі (2024)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт БК «Барысаў-БДУФК» 
* апісанне валеболны клуб «Барысаў-БДУФК» на http://bvf.by/
* «Борисов-БГУФК»
* Borisov-BGUFK 
* БАТЭ-БГУ

Катэгорыя:Барысаў-БДУФК
Кубак Беларусі па валейболе

**Кубак Беларусі па валейболе** — штогадовы турнір па валейболе.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Пераможцы і прызёры Кубка РБ і Суперкубка РБ. Мужчыны
Беларуская федэрацыя валейбола

**Беларуская федэрацыя валейбола** — рэспубліканская грамадскае арганізацыя, якая займаецца правядзеннем валейбольнага першынства і падрыхтоўкай зборных Беларусі па валейболе. Створана 25 лютага 1992 года. З 1992 года ў складзе ЕКВ (Еўрапейскай канфедэрацыі валейбола) і ФІВБ (Міжнароднай федэрацыі валейбола).

## Старшыні БФВ 
* Анатоль Пушко (1992—1999)
* Барыс Батура (1999—2014)
* Валянцін Шаеў (2014—2017)
* Аляксандр Пясецкі (2017—2018)
* Эдуард Адамавіч Венскі (2018—2021)
* Уладзімір Аляксандравіч Вашчанка (2021 —ц.ч.)

## Спасылкі 
*  Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Валейбол у Беларусі
Катэгорыя:Валейбольныя арганізацыі
Катэгорыя:Спартыўныя арганізацыі Беларусі
Эдуард Адамавіч Венскі

**Эдуард Адамавіч Венскі** (нар. ) — беларускі валейбаліст, старшыня Беларускай федэрацыі валейбола (2018—2021).

## Біяграфія 
Кар’ера іграка пачыналася ў гродзенскім «Камунальніку», пасля ён чатырнаццаць сезонаў правёў у чэмпіянаце Фінляндыі, выступаючы за клуб «ВяЛеПа», быў прызнаны лепшым іграком фінскага чэмпіянату. У сезоне 2017/2018 вярнуўся ў Беларусь і дапамог салігорскаму «Шахцёру» выйграць другі чэмпіёнскі тытул запар. Пасля заканчэння кар’еры ў 2018 годзе заняў пасаду старшыні Беларускай федэрацыі валейбола.

## Спасылкі 
* Eduard Venski 

Катэгорыя:Валейбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі «Шахцёра» Салігорск (валейбол)
Катэгорыя:Ігракі «Камунальніка» Гродна
Катэгорыя:Валейбольныя трэнеры Беларусі
Вядомыя асобы Вілейкі

[thumb|200px|[Герб Вілейкі]]
Вядомыя ўраджэнцы Вілейкі:

__NOTOC__
[thumb|175px|[Эва Астроўская]]
[thumb|175px|[Флягонт Ігнатавіч Валынец|Флягонт Валынец]]
[thumb|175px|[Язэп Гаўрылік]]
[thumb|175px|[Мікіта Сяргеевіч Крыўцоў|Мікіта Крыўцоў]]
[thumb|175px|[Аляксандр Мікітавіч Уласаў|Аляксандр Уласаў]]

## А 
* Віталь Алексяёнак (нар. 1991) — беларускі дырыжор.
* Эва Астроўская (1938—2012) — пісьменніца, журналістка.)

## В 
* Флягонт Ігнатавіч Валынец (1879—1937) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст, педагог.
* Генадзь Мікалаевіч Варанцоў (нар. 1948) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр юстыцыі Рэспублікі Беларусь (1997—2001).

## Г 
* Язэп Гаўрылік (1893—1937) — дзеяч беларускага руху ў Заходняй Беларусі

## Д 
* Ганна Давыскіба (нар. 2000) — беларуская валейбалістка.

## Ж 
* Рыгор Сцяпанавіч Жаўняркевіч (нар. 1970) — беларускі гісторык, архівіст.

## К 
* Уладзімір Міхайлавіч Котаў (нар. 1955) — беларускі матэматык.
* Мікалай Фаміч Красінскі (1891—1938) — беларускі тэатральны дзеяч, удзельнік хрысціянскага руху.
* Юрый Васілевіч Крылоў (1951—2019) — беларускі спецыяліст у галіне анкалогіі, паталагічнай анатоміі.
* Мікіта Сяргеевіч Крыўцоў (1992—2020) — беларускі футбольны фанат, загінулы ўдзельнік акцый пратэсту.

## Л 
* Іван Літвіновіч (нар. 2001) — беларускі скакун на батуце.

## М 
* Аляксандр Манцэвіч (нар. 1958) — беларускі журналіст, выдавец.
* Наталля Пятроўна Машэрава (нар. 1945) — беларуская палітычны дзеяч, дачка Пятра Машэрава.
* Віктар Паўлавіч Міхайлаў (1949—2001) — беларускі фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1989), прафесар (1994).

## П 
* Валерый Сямёнавіч Пазднякоў (нар. 1963) — беларускі археолаг, гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1991).

## Р 
* Іосіф Вітольдавіч Раманоўскі (нар. 1941) — біяарганік, педагог.

## С 
* Мікіта Віталевіч Супрановіч (нар. 2001) — беларускі футбаліст, абаронца.

## У 
* Аляксандр Мікітавіч Уласаў (1874—1941) — беларускі грамадска-палітычны і культурны дзеяч, выдавец, публіцыст.

## Ч 
* Аляксей Чубат (нар. 1979) — беларускі паэт, пісьменнік, эканаміст, спецыяліст у галіне PR.
* Мікалай Мікалаевіч Чур (нар. 1948) — беларускі ўрач-хірург. Доктар медыцынскіх навук (1999), прафесар (2007). Галоўны хірург Мінскай вобласці (1983—1993).

## Ш 
* Алесь Шут (1952—2019) — беларускі ўрач, палітык і грамадскі дзеяч, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.

## S 
* SP Kava (нар. 1989) — прадстаўнік хвалі беларускага рэпу.
Солтыс

**Солтыс** або **шульц** (ад  праз )&nbsp;— у сярэднявечнай Еўропе стараста вёскі. Працаю солтыса было кіраваць і збіраць падаткі.

Катэгорыя:Мясцовае самакіраванне
Металург Жлобін (валейбольны клуб)

**Металург Жлобін** — былы беларускі валейбольны клуб з горада Жлобін.

## Гісторыя 
Клуб створаны ў 1993 годзе.

## Назва 
* Крок (1993—2001)
* Металург (2001—2013)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (2)**: 2007/2008, 2008/2009
*  **Сярэбраны прызёр (1)** 2009/2010
*  **Бронзавы прызёр (3)** 2005/2006, 2010/2011, 2011/2012

**Кубак Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (2)**: 2007, 2008
*  **Сярэбраны прызёр (1)** 2009
*  **Бронзавы прызёр (2)** 2010, 2011

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Барыс Васільевіч Варшавер
* Ігар Загорцаў (2007—2009)
* Віталь Осіпаў (2009—2010)
* Ігар Загорцаў (2011—2012)
* Алег Абраменка (2012—2013)

## Спасылкі 
* Краткая история команды «Металлург»

Катэгорыя:Металург Жлобін (валейбольны клуб)
Сцягі Азербайджана

Гэта спіс сцягоў, якія выкарыстоўваюцца ў Азербайджана.

## Сучасныя сцягі 
## Муніцыпальныя сцягі 
*
Завозерскі сельсавет

**Заво́зерскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Завозер’е.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Семянецкі сельсавет** у складзе Полацкага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Семянец. У 1928 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Завозер’е. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Полацкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Ветрынскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Семянец. З 20 верасня 1944 года сельсавет у складзе Ветрынскага раёна Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Завозер’е, сельсавет перайменаваны ў Завозерскі. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Полацкага раёна. 20 мая 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Тураўлянскага сельсавета (14 населеных пунктаў: Альшаніца, Будзішча, Гарадзішча 1-е, Гарадзішча 2-е, Загацце, Капцы, Карпінічы, Навіны, Паўлаўскае, Піскуны, Пуканаўка 1-я, Пуканаўка 2-я, Ткачова і Туроўля). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 22 населеныя пункты. 10 кастрычніка 2013 года Завозерскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Гомельскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 756 чалавек, з іх 86,0 % — беларусы, 10,6 % — рускія, 1,6 % — украінцы.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 20 населеных пунктаў: аграгарадок Завозер’е, вёскі Абалонне, Бецкае, Гарадзішча, Казімірова, Калпінка, Карпінічы, Лучна, Міжлессе, Мяжно 1, Мяжно 2, Мяжно 3, Пуканаўка 1, Пуканаўка 2, Пушна, Семянец, Ткачова, Туроўля, Шалкова і Шастова.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Полацкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ветрынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Шахцёр Салігорск (валейбольны клуб)

**Шахцёр Салігорск** — беларускі валейбольны клуб з горада Салігорск.

## Гісторыя 
Клуб створаны ў 1999 годзе.

## Назва 
* Планіруючы мяч (1999-2006)
* Шахтаспецбуд (2006-2016)
* Шахцёр (з 2016)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (9)**: 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020, 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025.
*  **Сярэбраны прызёр (3)** 2005/2006, 2012/2013, 2013/2014
*  **Бронзавы прызёр (4)** 2003/2004, 2004/2005, 2014/2015, 2015/2016

**Кубак Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (8)** 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025.
*  **Сярэбраны прызёр (1)** 2017
*  **Бронзавы прызёр (3)** 2012, 2013, 2016

**Суперкубак Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (4)** 2018, 2019, 2022, 2023
*  **Сярэбраны прызёр (3)** 2017, 2021, 2024

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
*  Аляксандр Пазнякоў (1999—2012)
*  Віталь Осіпаў (2008—2009)
*  Аляксандр Пазнякоў (2009—2012)
*  Віктар Сідзельнікаў (2012—2013)
*  Аляксандр Пазнякоў (2013—2014)
*  Ігар Загорцаў (2014)
*  Іван Дубіна (2015)
*  Віктар Бекша (з 2015)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт БК «Шахцёр Салігорск» 
* Апісанне валеболны клуб «Шахцёр Салігорск» на http://bvf.by/
* Главная " ВК Шахтёр
Вялікадолецкі сельсавет

**Вялікадо́лецкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ушацкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Вялікія Дольцы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ушацкага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Ушацкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Лепельскага раёна. 18 сакавіка 1963 года да сельсавета далучана частка скасаванага Весніцкага сельсавета (17 населеных пунктаў: Адворыца, Афераўшчына, Бабовішча, Башоўка, Весніцк, Глінішча, Дубінец, Заляддзе, Зарубаўшчына, Капцы, Касары, Лясіны, Мазуліна, Рагазіна, Садкі, Стараселле і Чырвоная Горка). 17 ліпеня 1964 года ў склад сельсавета з Заазерскага сельсавета перададзена вёска Вострава. З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Ушацкага раёна. 12 верасня 1966 года ў склад сельсавета ўключаны 10 населеных пунктаў (Антунова, Ветча, Казімірова, Лагі, Малыя Дольцы, Мацюшы, Мірны, Новая Жызнь, Пуцілкавічы і Храмёнкі), якія былі перададзены ў склад Ушацкага раёна пад час яго аднаўлення 30 ліпеня 1966 года. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Вялікадолецкага сельсавета 44 населеныя пункты. 30 студзеня 1976 года скасавана вёска Барок, вясной 1976 года — вёска Малы Весніцк, 29 снежня 2009 года — вёскі Есяновікі і Зарубаўшчына.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1459 чалавек, з іх 97,5 % — беларусы, 1,9 % — рускія, 0,3 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 924 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лепельскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Суперкубак Беларусі па валейболе

**Суперкубак Беларусі па валейболе** — штогадовы турнір па валейболе, складаецца з аднаго матча паміж пераможцам чэмпіянату Беларусі і ўладальнікам Кубка Беларусі папярэдняга сезона. Упершыню разыграны ў 2017 годзе.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Пераможцы і прызёры Кубка РБ і Суперкубка РБ. Мужчыны

Катэгорыя:Суперкубак Беларусі па валейболе
Чэмпіянат Беларусі па валейболе

**Вышэйшая ліга Беларусі** — найвышэйшая нацыянальная прафесійная ліга. Першы розыгрыш адбыўся ў сезоне 1992/1993 года, які выйграла мінскае СКА.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
* Пераможцы і прызёры Чэмпіяната РБ. Мужчыны
* ВЫСШАЯ ЛИГА МУЖЧИНЫ
Кніга данін Казіміра

**Кніга данін Казіміра** — найстарэйшая кніга Метрыкі Вялікага Княства Літоўскага.

Захавалася ў спісах канца XVI — пачатку XVII ст. у складзе 3-й кнігі запісаў (паводле сучаснай нумарацыі). Адрозніваецца ад іншых кніг Метрыкі тым, што змяшчае ў асноўным не поўныя тэксты дакументаў, выданых Канцылярыяй ад імя гаспадара, а толькі «запісы» (рэгесты) — кароткае іх апісанне з асноўнымі звесткамі.

Створана пасля 1475 года, складальнікі спрабавалі ўпарадкаваць запісы і абралі для гэтага геаграфічны прынцып. Невядома чаму, але прынамсі ў захаваных спісах канца 16 — пачатку 17 ст., прынцып не вытрыманы для ўсіх запісаў, побач геаграфічных груп частка запісаў змешчана ў адвольным парадку. Таксама ўнутры геаграфічных груп запісы храналагічна не ўпарадкаваны, а адны і тыя асобы атрымлівалі наданні ў розныя гады, што ўскладняе датаванне.

Часта запісы згрупаваны, а дата з месцам выдання (эсхатакол) ёсць толькі для апошняга запісу ў групе. На думку літоўскага даследчыка Эўгеніюса Савішчэваса, магчыма, зыходныя дакументы мелі аднолькавыя эсхатаколы і складальнікі Кнігі данін адкінулі іх пры запісе, каб не паўтарацца. Аднак, ёсць групы запісаў, выданых відавочна розным часам, але з адным эсхатаколам для апошняга ў групе, што яўна супярэчыць меркаванню Савішчэваса.

Такім чынам, пэўна датаваць запісаныя дакументы цяжка, для некаторых, паводле ўскосных прыкмет (імёны пісараў, ураднікаў, датычных складанню дакумента, іцінерарый гаспадара, параўнанне з іншымі дакументамі і іншага), можна вызначыць часавыя межы, але не заўсёды прыкметы ёсць і ў такім разе датаваць дакумент немагчыма. Так, сустракаецца датаванне 1440—1492 гадамі, то-бок агульным часам валадарства караля і вялікага князя Казіміра, або карацейшымі, але ўсё адно значнымі прамежкамі часу, напрыклад, 1440—1458 гадамі, то-бок да смерці Яна Гаштольда.

Упершыню апублікавана Мітрафанам Доўнар-Запольскім ў 1897 годзе, потым двойчы перавыдавалася — у 1910 годзе ў складзе «» і ў 1998 годзе ў літоўскім выданні 3-й кнігі запісаў. Не раз вывучалася і вывучаецца гісторыкамі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Метрыка Вялікага Княства Літоўскага
Ян Загорскі

**Ян Загорскі** (; у 1821 г. меў 61 год) — ваенны і дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія 
Прадстаўнік шляхецкага роду Загорскіх. Сын Антонія. 

На вайсковай службе з 1771 года. Ротмістр браслаўскі, дэпутат Галоўнага трыбунала ВКЛ. Служыў у войску Княства Варшаўскага пад час напалеонаўскіх войнаў 1805—1815 гадоў. У 1819 г. — адстаўны палкоўнік Войска Польскага.

У 1818 г. ўступіў у масонскую ложу «Сябры чалавецтва» ў Гродне.

## Сям’я 
У шлюбе з Ф. з Крышалоўскіх (Крышлоўскіх), якая мела фальварак Русацін у Навагрудскім павеце.
Меў сына Юстына, прызнанага ў дваранстве 19.(30).01.1799.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Ротмістры
Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі напалеонаўскіх і рэвалюцыйных войнаў
Сталіца Мінск (валейбольны клуб)

**Сталіца** (да 2024 — **Будаўнік**) — беларускі валейбольны клуб з горада Мінск.

## Гісторыя 
Клуб быў створаны ў 2005 годзе пад назвай «МАПІД» на базе супрацоўнікаў будаўнічай арганізацыі. Пасля перамогі ў Першай Лізе ў першы год сваіх выступаў каманда перашла ў Вышэйшую лігу ўжо пад імем «Будаўнік», а яе дубль, пакінуўшы за сабой назву «МАПІД» і застаўся рэзервовай камандай для выхавання новага пакалення валейбалістаў.

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (7)** 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013, 2013/2014, 2014/2015, 2015/2016
*  **Сярэбраны прызёр (7)** 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020, 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023
*  **Бронзавы прызёр (2)** 2008/2009, 2023/2024

**Кубак Беларусі па валейболе**
*  **Уладальнік (8)** 2009, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017
*  **Фіналіст (5)** 2011, 2018, 2019, 2020, 2022

**Суперкубак Беларусі па валейболе**
*  **Уладальнік (2)** 2017, 2021
*  **Фіналіст (5)** 2018, 2019, 2020, 2022, 2023

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
*  Аляксандр Сінгаеўскі (2006—2011)
*  Мілан Жарковіч (2011—2012)
*  Аляксандр Сінгаеўскі (2012—2021)
*  Алег Мікановіч (2021—2024)
*  Алег Міхнюк (з 2024)
*  Алег Мікановіч (2024—2025)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ВК «Будаўнік Мінск» 
* Апісанне валеболны клуб "Будаўнік " на http://bvf.by/
* Stroitel Mińsk
Руднянскі сельсавет (Полацкі раён)

**Рудня́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Рудня.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ветрынскага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Ветрынскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Полацкага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года — у складзе адноўленага Ветрынскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ліцвінаўскага сельсавета.

7 чэрвеня 1968 года цэнтр Фарынаўскага сельсавета Полацкага раёна Віцебскай вобласці БССР перанесены ў вёску Рудня, сельсавет перайменаваны ў Руднянскі. 3 ліпеня 1970 года ў склад Вароніцкага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Белы Двор, Грыцкаўшчына, Заполле, Заскаркі, Касарова, Кунцэвічы, Лагані, Мар’янполле і Усомля), а ў склад сельсавета з Астроўшчынскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Бяздзедавічы, Забалоцце, Паметнікі, Ражаншчына і Сенькава). 19 студзеня 1973 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Ветрынскага пассавета перададзены 9 населеных пунктаў (Бадзінава, Вераб’і, Воранаўшчына, Двор Воранаўшчына, Дубраўка, Жарнасекі, Залессе, Качанава і Малашова), наўзамен у адміністрацыйнае падпарадкаванне Ветрынскага пассавета перададзена вёска Гарчакі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Руднянскага сельсавета 41 населены пункт. 16 кастрычніка 1989 года цэнтр Руднянскага сельсавета перанесены ў вёску Фарынава, сельсавет перайменаваны ў Фарынаўскі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Полацкага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ветрынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1968 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1989 годзе
Канскі кінафестываль 1958

**11-ы Канскі кінафестываль** праходзіў з 2 па 18 мая 1958 года ў горадзе Каны, Францыя. Галоўную ўзнагароду — Залатую пальмавую галіну — атрымаў фільм «» рэжысёра Міхаіла Калатозава.

## Лаўрэаты 
## Зноскі 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1958 года
Катэгорыя:Май 1958 года
Катэгорыя:1958 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Канскі кінафестываль 1955

**8-ы Канскі кінафестываль** праходзіў з 26 красавіка па 10 мая 1955 года ў горадзе Каны, Францыя. Галоўную ўзнагароду — Залатую пальмавую галіну — атрымаў фільм «» рэжысёра Дэлберта Мана.

## Лаўрэаты 
## Зноскі 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1955 года
Катэгорыя:Красавік 1955 года
Катэгорыя:Май 1955 года
Катэгорыя:1955 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Канскі кінафестываль 1952

**5-ы Канскі кінафестываль** праходзіў з 23 красавіка па 10 мая 1952 года ў горадзе Каны, Францыя. Галоўную ўзнагароду — Гран-пры міжнароднага кінафестывалю — атрымалі два фільмы: «» рэжысёра Орсана Уэлса і «» рэжысёра .

## Лаўрэаты 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1952 года
Катэгорыя:Красавік 1952 года
Катэгорыя:Май 1952 года
Катэгорыя:1952 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Канскі кінафестываль 1951

**4-ы Канскі кінафестываль** праходзіў з 3 па 20 красавіка 1951 года ў горадзе Каны, Францыя. Галоўную ўзнагароду — Гран-пры міжнароднага кінафестывалю — атрымалі два фільмы: «» рэжысёра  і «» рэжысёра Віторыа дэ Сіка.

## Лаўрэаты 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1951 года
Катэгорыя:Красавік 1951 года
Катэгорыя:1951 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Канскі кінафестываль 1949

**3-і Канскі кінафестываль** праходзіў з 2 па 17 верасня 1949 года ў горадзе Каны, Францыя. Галоўную ўзнагароду — Гран-пры міжнароднага кінафестывалю — атрымаў фільм «Трэці чалавек» рэжысёра Кэрала Рыда.

## Лаўрэаты 
## Зноскі 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1949 года
Катэгорыя:Верасень 1949 года
Катэгорыя:1949 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Канскі кінафестываль 1954

**7-ы Канскі кінафестываль** праходзіў з 25 сакавіка па 9 красавіка 1954 года ў горадзе Каны, Францыя. Галоўную ўзнагароду — Гран-пры міжнароднага кінафестывалю — атрымаў фільм «» рэжысёра .

## Лаўрэаты 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1954 года
Катэгорыя:Сакавік 1954 года
Катэгорыя:Красавік 1954 года
Катэгорыя:1954 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Канскі кінафестываль 1953

**6-ы Канскі кінафестываль** праходзіў з 15 па 29 красавіка 1953 года ў горадзе Каны, Францыя. Галоўную ўзнагароду — Гран-пры міжнароднага кінафестывалю — атрымаў фільм «» рэжысёра Анры-Жоржа Клузо.

## Лаўрэаты 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1953 года
Катэгорыя:Красавік 1953 года
Катэгорыя:1953 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Заходні Буг Брэст

**Заходні Буг** — беларускі валейбольны клуб з горада Брэст.

## Гісторыя 
Клуб створаны ў 1991 годзе, першы зарэгістраваны мужчынскі валейбольны клуб у Беларусі. Першы зарэгістраваны жаночы валейбольны клуб — «Прыбужжа Брэст».

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе**
*  **Сярэбраны прызёр (2)** 1998/1999, 2001/2002
*  **Бронзавы прызёр (4)** 1993, 1993/1994, 1997/1998, 2006/2007

**Кубак Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (1)**: 1991
*  **Сярэбраны прызёр (3)** 2008, 2014, 2015
*  **Бронзавы прызёр (3)** 2001, 2006, 2009

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Аляксандр Герасімаў (2002—2003)
* Віктар Дубіцкі (2006—2007)
* Міхал Каваленка (2007—2009)
* Анатоль Паняшын (2010—2012)
* Валерый Лычоў (2012—2016)
* Пётр Хілько (2017—2018)
* Аляксандр Віркоўскі (2018—2023)
* Пётр Хілько (2023-2025)
*Аляксандр Вiркоyскi (з 2025-

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Краткая история команды «Заходні Буг»
* Афіцыйны сайт БК «Заходні Буг»
* Западный Буг*
Марка-ВДТУ

**Марка-ВДТУ** — беларускі валейбольны клуб з горада Віцебск.

## Назвы 
* Кіравец (1991—1992)
* Спадарожнік (1992—1997)
* Дынама-1 (1997—1999)
* Марка-Дынама-1 (1999—2006)
* Марка (2006—2015)
* Марка-ВДТУ (з 2015)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (3)** 1993, 1993/1994, 1994/1995
*  **Сярэбраны прызёр (4)** 1992, 1995/1996, 1996/1997, 1999/2000
*  **Бронзавы прызёр (2)** 1998/1999, 2000/2001

**Кубак Беларусі па валейболе**
*  **Уладальнік (4)** 1992, 1993, 1995, 1998
*  **Сярэбраны прызёр (1)** 2021
*  **Бронзавы прызёр (2)** 2020, 2022

## Статыстыка выступленняў 
### «Спадарожнік» у еўракубках 
## Трэнеры 
* Міхаіл Рамановіч
* Міхаіл Хоняк (2011—2013)
* Сяргей Фурман (2014—2015)
* Міхаіл Хоняк (2017—2020, 2024)
* Дзяніс Мацвееў (2020—2022)
* Міхаіл Хоняк (2024)

## Спасылкі 
* Краткая история команды «Марка-ВДТУ»
* Афіцыйны сайт БК «Марка-ВДТУ»
* Marko-VSTU

Катэгорыя:Марка-ВДТУ
Слабадскі сельсавет (Пухавіцкі раён, 1924—1925)

**Слабадскі́ сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Слабада.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. 18 снежня 1925 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Пухавіцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1925 годзе
Канскі кінафестываль 1956

**9-ы Канскі кінафестываль** праходзіў з 23 красавіка па 10 мая 1956 года ў горадзе Каны, Францыя. Галоўную ўзнагароду — Залатую пальмавую галіну — атрымаў фільм «Свет маўчання» рэжысёраў Жака-Іва Кусто і Луі Маля.

## Лаўрэаты 
## Зноскі 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1956 года
Катэгорыя:Красавік 1956 года
Катэгорыя:Май 1956 года
Катэгорыя:1956 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Весніцкі сельсавет

**Ве́сніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Капцы.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ушацкага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Весніцк. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Ушацкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Маладолецкага сельсавета. 14 красавіка 1962 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Капцы. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Лепельскага раёна. 18 сакавіка 1963 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Пышнянскага сельсавета (10 населеных пунктаў: Антунова, Ветча, Казімірова, Лагі, Малыя Дольцы, Мацюшы, Мірны, Новая Жызнь, Пуцілкавічы і Храмёнкі) і Вялікадолецкага (17 населеных пунктаў: Адворыца, Афераўшчына, Бабовішча, Башоўка, Весніцк, Глінішча, Дубінец, Заляддзе, Зарубаўшчына, Капцы, Касары, Лясіны, Мазуліна, Рагазіна, Садкі, Стараселле і Чырвоная Горка) сельсаветаў.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 27 населеных пунктаў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лепельскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ушацкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1963 годзе
Бірнікская культура

**Бі́рнікская культура** () — археалагічная культура продкаў інуітаў на Алясцы (ЗША) і ў Чукоцкай аўтаномнай акрузе (Расія). Існавала ў прамежку паміж 600 г. і 1300 г. З'яўляецца пераходнай ад Старажытнай берангаморскай культуры да культуры Туле.

## Даследаванне 
Бірнікская культура была вылучана амерыканскім археолагам Уілбертам Картэрам у 1950-х гг. у выніку раскопак у месцы Бірнік (Пігнік) каля мыса Прынца Уэльскага. На думку вучоных, яна ахоплівала ўзбярэжжа паўночнага захаду Аляскі, усходу і паўночнага ўсходу Чукоткі, у тым ліку астравы Святога Лаўрэнція і Урангеля. Найхутчэй, першасным раёнам узнікнення была Чукотка, і толькі потым культура распаўсюдзілася на Аляску. Генетычныя даследаванні 2014 г. рэшткаў прадстаўнікоў Бірнікскай культуры з азіяцкай часткі паказалі, што яны былі прамымі продкамі сучасных інуітаў.

## Асаблівасці 
Бірнікская культура вылучаецца асаблівасцямі апрацоўкі каменю, гарпуннымі навершамі са шпорамі і бакавымі лёзамі, сланцавымі лёзамі, трохкутнымі санкамі і лукамі з кітовага вуса, складанымі відэльцамі для мяса, створанымі як для элегантнасці, так і практычнасці.

Носьбіты Бірнікскай культуры жылі ў невялікіх раззасяроджаных абшчынах, карысталіся паўзямлянкавымі жытламі з драўлянага або касцянога каракаса, абкладзенага дзёрнам, ужывалі мяса цюленяў, дзікіх птушак, карыбу, кітоў. Цюленім і кітовым тлушчом абагравалі і асвятлялі жытлы. Бірнікцы былі выдатнымі мастакамі. Яны гравіравалі касцяныя прылады, выразалі гузікі, падвескі і зашпількі ў форме галоў жывёл.

## Спасылкі 
* Birnirk Culture - Museum - Museum of the North
* Birnirk Birnirk National Historic Landmark (U.S. National Park Service)
* E. S. Sukhorukova, The Question of a Unified Birnirk-Punuk Artistic Tradition in the Eskimo Art of Chukotka
* Genetic Contribution of the Alaskan North Slope Birnirk

Катэгорыя:Археалагічныя культуры Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Азіі
Катэгорыя:Эскімосы
Катэгорыя:Археалогія ў ЗША
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Расіі
Атлатль

thumb|Выкарыстанне атлатля
**Атла́тль** (ад науатль: *atlatl*) — прыстасаванне для кідання дзіды, адзін з найстаражытнейшых відаў зброі. 

Атлатль уяўляе сабою злёгку выгнуты кавалак дрэва або косці памерам ад 13 см да 61 см у даўжыню і ад 2 см да 7 см у шырыню. На заднім канцы мацуецца крук, да якога прыладжваецца дрэўка дзіды.

Найстаражытнейшы касцяны атлатль быў знойдзены археолагамі ў Дардоні. Ён быў выраблены прадстаўнікамі Салютрэйскай культуры каля 17 500 гадоў таму. У пячоры Мас-Дазіль () на поўдні Францыі выяўлены атлатль з узростам 15 300 гадоў, па-мастацку выразаны з аленяй косці ў выглядзе казы. Атлатлі таксама выраблялі людзі на іншых кантынентах. Адной з архаічных форм, якая дайшла да нашага часу, з'яўляецца аўстралійская *вумера*. Аднак у Еўропе атлатль быў забыты да перыяду сярэднявечча, так што канкістадоры, якія трапілі ў Мексіку ў XVI ст., былі непрыемна здзіўлены наяўнасцю ў ацтэкаў прылады, што дазваляла вытыкаць браню. 

У нашы дні існуе Сусветная асацыяцыя атлатля. Яе чальцы займаюцца як вырабам і выкарыстаннем, так і даследаваннем прыстасаванняў для кідання дзіды.

## Спасылкі 
* The Atlatl: 17,000 Year Old Hunting Technology
* World Atlatl Association
* The Aztecs and the atlatl - Mexicolore
* The Aztecs and the atlatl

Катэгорыя:Кідальная зброя паводле алфавіта
Катэгорыя:Кідальная зброя
Катэгорыя:Археалагічныя артэфакты паводле тыпу
Чэмпіянат Беларусі па валейболе 2020/2021

**Чэмпіянат Беларусі па валейболе 2020/2021** — 30-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па валейболе.

## Турнірная табліца 
## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Найлепшыя гульцы 
Найлепшыя гульцы па амплуа па выніку матчаў стадыі плэй-оф:
* Найлепшы гулец — Уладзіслаў Бабкевіч
* Найлепшы пас — Дзмітрый Ваш
* Найлепшы лібера — Максім Будзюхін
* Найлепшы блок — Максім Шкрэдаў

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя валейбола
* Прозвучал финальный аккорд в мужском чемпионате
* КУБОК БЕЛАРУСИ. СОХРАНИЛИ 

2021
Катэгорыя:2020 год у валейболе
Катэгорыя:2021 год у валейболе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2020 годзе
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2021 годзе
Канскі кінафестываль 1947

**2-і Канскі кінафестываль** праходзіў з 12 па 25 верасня 1947 года ў горадзе Каны, Францыя.

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1947 года
Катэгорыя:Верасень 1947 года
Катэгорыя:1947 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Канскі кінафестываль 1946

**1-ы Канскі кінафестываль** праходзіў з 20 верасня па 5 кастрычніка 1946 года ў горадзе Каны, Францыя.

## Лаўрэаты 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Канскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 1946 года
Катэгорыя:Верасень 1946 года
Катэгорыя:Кастрычнік 1946 года
Катэгорыя:1946 год у Францыі
Катэгорыя:Падзеі ў Канах
Легіён Абухава

**Легіён Абухава** — беларускі валейбольны клуб з аграгарадка Абухава.

## Гісторыя 
Каманда гуляла спачатку ў раённай першасці, потым — у абласным. У 2007 годзе заявілася ў першую лігу, а ў 2012 годзе — праз пераходны турнір прабілася ў эліту.

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Аляксей Гедрайць

## Спасылкі 
* Команды «Легіён Абухава»
* Legion Obuhovo
* Легион*

Катэгорыя:Легіён Абухава
Камунальнік Магілёў

**Камунальнік-Магілёў** — беларускі валейбольны клуб з горада Магілёў.

## Гісторыя 
У 1960-1980-я гады была мужчынская каманда «Строммашына» (трэнер — Ілья Ісакавіч Свідлер і Віктар Фёдаравіч Дубіцкі). Напачатку 1990 гадоў быў зарэгістраваны клуб «Прамень». У 1997 годзе змяніў назву на «Тэхнапрыбор».

## Назвы 
* Прамень (да 1997)
* Тэхнапрыбор (1997—2003)
* Тэхнапрыбор-Бела (2004—2007)
* Металург-Бела (2008—2010)
* Магілёўскія львы (2011—2013)
* Прамень (2013—2014)
* МВК (2014—2017)
* ВК Магілёў (2017—2018)
* Камунальнік Магілёў (з 2018)

## Дасягненні 
**Чэмпіянат Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (2)**: 2005/2006, 2006/2007
*  **Сярэбраны прызёр (2)** 2007/2008, 2008/2009
*  **Бронзавы прызёр (1)** 2002/2003

**Кубак Беларусі па валейболе**
*  **Чэмпіён (2)** 2005, 2006

## Статыстыка выступленняў 
## Трэнеры 
* Уладзімір Аладзьеў (1990—1997)
* Алег Уладзіміравіч Бульбянкоў , Віктар Васільевіч Іваннікаў, Уладзімір Іванавіч Маштапа (1997—2000)
* Іван Аляксандравіч Шыряеў (2000—2001)
* Анатоль Паняшын (2001—2007)
* Руслан Рубан (2007—2008)
* Руслан Рубан, Віктар Сідзельнікаў (2008—2009)
* Павел Варанкоў (2009—2010)
* Уладзімір Маштапа (2010—2012)
* Дзмітрый Купава (2012—2015)
* Аляксандр Лявонаў
* Дзмітрый Купава (2017—2018)
* Аляксандр Пазнякоў (2018—2019)
* Сяргей Троцкі (2019—2020)
* Аляксандр Котаў (2020—2023)
* Дзмітры Кот (2023)
* Максім Гайшун (2024-2025)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт БК «Камунальнік Магілёў» 
* апісанне валеболны клуб «Камунальнік Магілёў» на http://bvf.by/
* Kommunalnik Mogilev
* МВК
* История мужского клуба «Прамень»
Адольф Андэрсан

**Карл Эрнст Адольф Андэрсан** (; 6 ліпеня 1818, Брэслаў (цяпер Уроцлаў) — 13 сакавіка 1879, там жа) — нямецкі шахматыст, вядучы шахматыст Еўропы 1850-х і 1860-х гадоў, майстар камбінацыйных гульняў, настаўнік, прафесар матэматыкі, доктар навук.

Андэрсан не быў папулярны ў шахматных колах да 1851 года, калі ён нечакана заняў першае месца ў Лондане на Першым міжнародным турніры, які паклаў пачатак сучаснай шахматнай эры. Дзякуючы поспеху ён быў прызнаны наймацнейшым шахматыстам свайго часу, але ў 1858 годзе ён прайграў ключавы матч з Полам Морфі ў Парыжы, што значна пахіснула яго шахматны аўтарытэт. Але пасля таго, як Морфі сышоў са сцэны, Андэрсен вярнуў сабе рэпутацыю наймацнейшага шахматыста свету, выйграўшы турнір у Лондане (1862). У 1866 годзе ён прайграў няпросты матч Стэйніцу з лікам 6:8 (без уліку нічыёй), фактычна перадаўшы яму неафіцыйны тытул чэмпіёна свету.

Партыі Андэрсена з Кізерыцкім (Лондан, 1851) і Дзюфрэнем (Берлін, 1852) увайшлі ў гісторыю пад эпітэтамі «бесмяротны» і «вечназялёны» — столькі сучаснікаў былі ашаломлены камбінацыйнымі здольнасцямі Андэрсана.

Насуперак неаднаразовым выказванням у падручніках па шахматах і нават у «Курсе лекцый па шахматах» пятага чэмпіёна свету Макса Эйве аб адсутнасці ў Андэрсена пазіцыйнай гульні, шахматны гісторык Якаў Нойштадт адзначыў, што «пазіцыйныя грахі Андэрсена моцна перабольшаныя і прыпадаюць на ранні перыяд яго працы». Прыкладам пазіцыйнага разумення можа служыць партыя з Луі Паўлсэнам у Вене (1873).

## Біяграфія 
Адольф Андэрсан нарадзіўся ў беднай сям’і. Калі яму было 9 гадоў, бацька навучыў яго гуляць у шахматы . Андэрсэн згадаў, што лепш за ўсё вывучаў гульню па кнізе Ўільяма Льюіса «50 гульняў паміж Лабурдонам і Макдонэлам» (1835) . Ён чытаў кнігі Філідора, Альгаера і  . Падчас вучобы ў гімназіі Святой Лізаветы ў сваім родным горадзе Брэславе, Андэрсен маляваў у падручніках шахматныя дыяграмы і на ўроках гуляў па перапісцы са сваімі сябрамі, што не перашкаджала яму паспяхова скончыць сярэднюю школу. Потым ён вучыўся ў Уроцлаўскім універсітэце, дзе здаваў дзяржаўныя экзамены. Ступень атрымаў у Берліне, дзе сустрэўся з моцнымі шахматамі.

Андэрсан стаў настаўнікам нямецкай мовы і матэматыкі ў Фрыдрых-гімназіі ў родным горадзе, а пазней пераехаў у горад Слупск (Памеранія), дзе ён быў хатнім настаўнікам у сям’і. Часам ён ездзіў у сталіцу Прусіі, гуляў у шахматы ў кафэ Гойзлера з шахматыстамі . Ужо тады прадстаўнік сузор’я  прадказаў, што Андэрсан пераможа ўсіх вядомых майстроў.

За перыяд да 1848 г. захавалася больш звестак пра партыі, у якіх Андэрсан прайграў, чым пра партыі, у якіх ён перамог. Яго супернікі звычайна захоўвалі сваю перамогу, сам жа Андэрсан партыі не запісваў.

## Стыль і тэорыя 
Андерсан увайшоў у гісторыю шахмат як галоўны прадстаўнік камбінацыйнай школы. Яго называлі і называюць шахматным рамантыкам.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Памерлі ад інфаркту міякарда
Катэгорыя:Шахматысты Германіі
Катэгорыя:Выпускнікі Уроцлаўскага ўніверсітэта