Роскільскі сабор

**Сабор у Роскіле** — галоўны сабор Даніі, пахавальня дацкіх каралёў. Яркі ўзор цаглянай готыкі. Унесены ў 1995 годзе ЮНЕСКА ў спіс сусветнай спадчыны.

## Гісторыя 
Ужо напачатку эпохі Сярэднявечча сабор быў адной з найбольш вядомых цэркваў Даніі і служыў кафедральным саборам дыяцэзіі вострава Зеландыя, а з 1923 года — Роскільскай дыяцэзіі.

Сучаснаму сабору папярэднічалі прынамсі дзве царквы. Першая з іх, пабудаваная Харальдам Сінязубым, была драўлянай, аднак у XI стагоддзі яна была паслядоўна заменена адной ці двума каменнымі з траверціну. Каля 1080 года царква ўяўляла сабой трохнефную базіліку, пабудаваную біскупам Свенам Нурдманам.

У 1170 годзе біскуп Абсалон пачаў будаўніцтва цаглянай царквы ў раманскім стылі з доўгім і шырокім папярочным нефам, аднак пазней біскуп Петэрам Сунесанам змяніў канструкцыю сабора ў стылі французскай готыкі. Сучасная царква была скончана ў 1280 годзе, але з тых часоў кожнае стагоддзе ўносіла змены ў яе выгляд і ўнутранае ўбранне.

Да Рэфармацыі, распачатай у Даніі ў 1536 годзе, сабор быў каталіцкім, і меў апроч галоўнага алтара некалькі іншых, у тым ліку і ў прыбудаваных капэлах.

Пасля Рэфармацыі бакавыя алтары былі прыбраны. З гэтага часу ўсе дацкія каралі і амаль усе дацкія каралевы былі пахаваны ў саборы і прыбудаваных да яго каралеўскіх капэлах. У саборы маецца і некалькі пахаванняў, якія адносяцца да перыяду Сярэднявечча. Найбольш ушанаваным з іх з'яўляецца саркафаг каралевы Маргрэты Дацкай. Усяго ў саборы знаходзіцца 39 пахаванняў. Па волі апошняга караля Фрыдэрыка IX і яго жонкі Інгрыд для іх быў пабудаваны маўзалей за сценамі сабора.

## Каралі і каралевы, пахаваныя ў мемарыяльным комплексе сабора 
# Харальд Сінязубы каля 950 — каля 985 (*D1*) (грабніца пустая)
# Свен II Эстрыдсен 1047—1074 (*D3*)
# Маргрэта I 1375—1412 (*С2*)
# Крыстафер, герцаг Лоланскі пам. 1363 (*D5*)
# Крысціян I 1448—1481 і Даратэя Брандэнбургская *(D2)*
# Крысціян III 1534—1559 *(E3)* і Даратэя Саксен-Лаўэнбургская
# Фрэдэрык II 1559—1588 *(E4)* і Сафія Мекленбург-Гюстраўская
# Крысціян IV 1588—1648 *(M1)* і Ганна Кацярына Брандэнбургская *(M2)*
# Фрэдэрык III 1648—1670 *(M4)* і Сафія Амалія Браўншвайг-Люнебургская *(M5)*
# Крысціян V 1670—1699 (*D6*) і Шарлота Амалія Гесэн-Касельская (*D7*)
# Фрэдэрык IV 1699—1730 *(D8)* і Луіза Мекленбург-Гюстраўская *(D9)* і Ганна Сафія Рэвентлаў
# Крысціян VI 1730—1746 *(F1)* і Сафія Магдалена Брандэнбург-Кульмбахская *(F2)*
# Фрэдэрык V 1746—1766 *(F3)* Луіза Вялікабрытанская *(F4)* і Юліяна-Марыя Браўншвайг-Вольфенбютэльская *(F5)*
# Крысціян VII 1766—1808 *(F6)*
# Фрэдэрык VI 1808—1839 *(F7)* і Марыя Гесэн-Касельская *(F8*)
# Крысціян VIII 1839—1848 *(F9)* і Караліна Амалія Аўгустэнбургская *(F10)*
# Фрэдэрык VII 1848—1863 *(F11)* і Луіза Расмусен *(F12)*
# Крысціян IX 1863—1906 і Луіза Гесэн-Касельская *(P1)*
# Фрэдэрык VIII 1906—1912 і Луіза Шведская *(P2)*
# Крысціян X 1912—1947 і Александрына Мекленбург-Шверынская *(P3)*
# Фрэдэрык IX 1947—1972 і Інгрыд Шведская *(S1)*

Выява:Roskilde Dom05.jpg|Роскіле. Капэла Крысціяна IV
Выява:Саркофаг_Маргрете_I.jpg |Роскіле. Саркафаг Маргрэты I
Выява:Гробница_герцога_Кристофера,_рядом_-Фридриха_IV,_на_заднем_фоне_-Христиана V.jpg|Роскіле. Грабніца герцага Крыстафера (брата Маргрэты I), побач - Фрыдэрыка IV, на заднім плане - Крысціяна V.
Выява:Роскильде.Дом.Капелла Фредерика V.jpg|Роскіле. Капэла Фрыдэрыка V

## Літаратура 
* Henning Dehn-Nielsen, *Kings and Queens of Denemark, Rosenborg Castle*. Copenhagen 2007. ISBN 978-87-89542-71-3
* Roskilde Domkirkes Salgfond und Anette Kruse. *Der Dom von Roskilde*. 2005. ISBN 87-980270-7.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лютэранскія храмы Даніі
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Даніі
Катэгорыя:Саборы Даніі
Катэгорыя:1280 год у Еўропе
Катэгорыя:XIII стагоддзе ў Даніі