Нясвіжская друкарня (XVI стагоддзе)

**Нясвіжская друкарня** — друкарня ў Нясвіжы, якая дзейнічала ў XVI стагоддзі. Адыграла важную ролю ў развіцці беларускай кніжнасці і распаўсюджванні ідэй Рэфармацыі.

## Гісторыя 
Першая друкарня ў Нясвіжы належала нясвіжскаму аканому, выпускніку Вітэнбергскага ўніверсітэта Мацею Кавячынскаму (каля 1520—1572 гг.). Праз яго і нясвіжскага прапаведніка Лаўрэна Крышкоўскага намаганні ў 1562 г. арганізавана кнігадрукаванне. Друкарня заснаваная пры безумоўнай пратэкцыі гаспадара Нясвіжа, пратэстанта, заснавальніка Берасцейскай друкарні Мікалая Радзівіла Чорнага.

Ідэйным кіраўніком у першыя гады яе існавання быў клецкі прапаведнік Сымон Будны. Гэта была першая на тэрыторыі Беларусі друкарня, якая выкарыстоўвала кірылаўскія шрыфты. Імя друкара кірылічных выданняў не вядома. », выдадзенага ў Нясвіжы ў 1562 годзе. ]]
Першай нясвіжскай друкаванай кнігай, выдадзенай у 1562 годзе, быў кірылічны *«Катихисис то ест наука стародавная христианъская от светого писма для простых людей языка руского, в пытаниах и отказех събрана»* (першая у Беларусі кніга на беларускай мове.

Цалкам магчыма, што пратэстанты адмовіліся ад друкавання сваіх твораў на кірыліцы не столькі з-за адсутнасці падрыхтаваных друкароў і прапаведнікаў, колькі з-за прычын тактычных — каб не весці «вайну на два франты». Яны засяродзіліся на антыкаталіцкай прапагандзе, што зручней было рабіць на лацінскай і польскай мовах. Гэта паклала пачатак традыцыі супрацоўніцтва праваслаўных і пратэстантаў у ВКЛ.

Перыяд найбольшай выдавецкай актыўнасці першай Нясвіжскай друкарні прыпадае на 1563—1564 гг. — восем назваў. У 1563 г. выйшаў, у прыватнасці, *«Катэхізіс»* Сымона Буднага на польскай мове, у наступным, 1564-м, — *«Гутаркі святога Юстына філосафа і пакутніка з іўдзеем Трыфанам»* у перакладзе таго ж С. Буднага. Як і Берасцейская друкарня, Нясвіжская выпусціла ў 1564 годзе тры кнігі Паўла з Бжэзін: *«Адрозненні ў веры Станкаравых вучняў»*, *«Кароткае апісанне падзей, якія адбыліся ў 1563 г. у Кракаве і Пінчове»* і *«Супраць артыкулаў новай веры, што выказаў Сарніцкі ў Варшаве»*. ў перакладзе Сымона Буднага. 1570—1572 гг. ]]Потым быў перапынак да 1568 года, калі перавыдалі Новы Запавет у перакладзе С. Буднага, два выданні выйшлі ў 1570 г. — Апокрыфы і Новы Запавет. У 1572 г. пачалося друкаванне новага перакладу Старога Запавету. У прадмове Сымон Будны пісаў пра мову свайго перакладу: *«Знойдзеш тут словы велікапольскія, знойдзеш кракаўскія, мазавецкія, падляшскія, сандамірскія, а за малым і рускія. Бо глупства мовай адной краіны грэбаваць, а словы другой узносіць пад нябёсы»*.

Аднак на той час гаспадаром Нясвіжа ўжо стаў Мікалай Радзівіл Сіротка, які вызнаваў каталіцызм. Ён актыўна перашкаджаў дзейнасці пратэстантаў; існуе паданне, што Сіротка выкупляў паасобнікі выданняў Брэсцкай друкарні і паліў іх у двары Нясвіжскага замка. Сымону Буднаму працаваць у такіх умовах было немагчыма. Тады друкарню выкупіў магнат-пратэстант Ян Кішка — яна была перанесена ў Лоск, дзе і закончана друкаванне Старога Запавету. Паводле іншых крыніц, «Біблія» была дадрукавана ў 1572 годзе ў Заслаўі ці ў маёнтку Кавячынскіх ва Уздзе.

## Мастацкія асаблівасці 
Большасць кніг Нясвіжскай друкарні мела простае афармленне без ілюстрацый. Выкарыстоўваліся наборны арнамент, разнастайныя шрыфты і ініцыялы з дэкаратыўна-раслінным фонам. У мастацкім аздабленні кірылічных кніг выразна прасочваюцца сувязі з традыцыямі Францыска Скарыны.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Шматаў В. Ф. Беларуская кніжная гравюра XVI—XVIII стст. Мн., 1984. С. 170—175.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Друкарні Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Гісторыя Нясвіжа
Катэгорыя:XVI стагоддзе ў Беларусі