open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Уладзімір Васільевіч Гусеў

**Уладзімір Васільевіч Гусеў** (1923—1943) — лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Уладзімір Гусеў нарадзіўся 22 верасня 1923 года ў станіцы Астроўская (цяпер — Данілаўскі раён Валгаградскай вобласці) у сялянскай сям'і. Атрымаў сярэднюю адукацыю. Да арміі жыў і працаваў у г Хадыжэнске Краснадарскага краю.

У 1939 годзе Гусеў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. 

Са жніўня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У 1942 годзе ён скончыў Вінніцкае ваеннае пяхотнае вучылішча. Да кастрычніка 1943 года лейтэнант Уладзімір Гусеў камандаваў ротай 188-га стралковага палка 106-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

15 кастрычніка 1943 года рота Гусева, нягледзячы на варожы агонь, паспяхова пераправілася праз Дняпро ў раёне пасёлка Лоеў Гомельскай вобласці Беларускай ССР і, выбіўшы ворага з занятых рубяжоў, знішчыла некалькі яго агнявых кропак. Замацаваўшыся на захопленым плацдарме, рота адбіла тры нямецкія контратакі. 18 кастрычніка 1943 года ў ходзе адбівання чарговай нямецкай контратакі Гусеў атрымаў смяротнае раненне і памёр. Пахаваны ў вёсцы Казярогі Лоеўскага раёна.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года лейтэнант Уладзімір Гусеў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна, Аляксандра Неўскага, Чырвонай Зоркі.

## Памяць 
* Імя Героя высечана залатымі літарамі ў зале Славы Цэнтральнага музея Вялікай Айчыннай вайны ў Парку Перамогі горада Масквы
* На магіле ўстаноўлены надмагільны помнік
* У гонар Гусева ў Краснадары названы вуліца і школа № 6, у горадзе Хадыженск — школа №15, усталяваны абеліск.
* У Апшэронске на Алеі Славы усталяваны Памятны знак.

## Літаратура 
* 
* *Бондаренко А. С., Бородин А. М. (руководитель группы), Логинов И. М., Мерилова Л. Н., Науменко Т. Н., Новиков Л. Н., Смирнов П. Н.* Владимир Васильевич Гусев // Герои-Волгоградцы / Литературная обработка В. И. Ефимова, В. И. Псурцева, В. Р. Слобожанина, В. С. Смагоринского; вступление А. С. Чуянов.—Волгоград: Нижне-Волжское книжное издательство, 1967. — С. 122. — 471 с. 25 000 экз.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Міхась Кожыч (СЗНБ)

**Міхась Кожыч** (1915) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябар падпольнай арганізацыі Саюз змагання за незалежнасць Беларусі (1946—1949).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1915 г. у в. Апеча Стаўбцоўскага павета. Падчас нямецкай акупацыі ў Другую сусветную вайну працаваў выкладчыкам Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі. Пасля вайны жыў у Гродне, быў спяваком у хоры Рыгора Шырмы. 

Улетку 1946 года Міхась Кожыч прысутнічаў на ўстаноўчым сходзе арганізацыі Саюз змагання за незалежнасць Беларусі. Арганізацыя мела ў выпадку вайны выступіць у абарону беларускага народа і незалежнасці Беларусі, праграма прадугледжвала ў тым ліку роспуск калгасаў, перадачу зямлі ва ўласнасць сялянам, але забараняла прымяняць гвалт у дачыненні да савецкай адміністрацыі (за выключэннем яго прымянення ў мэтах самааховы) тым, хто знаходзіўся на легальным становішчы. Кожны кіраўнік павінен быў стварыць сваю суполку з 5 чалавек. Прысутныя на першым сходзе ўвайшлі ў суполку Міхася Кожыча, а кіраўнік арганізацыі Іван Раманчук зноў сышоў у лясы.

У 1947 г. Міхась Кожыч адчуў за сабой зацікаўленасць саветскіх спецслужбаў, перайшоў на нелегальнае становішча, з’ехаў з Гродна і далучыўся да атраду Івана Раманчука. Праз некаторы час выйшаў з лесу і быў арыштаваны. Пасля жудасных катаванняў у Баранавіцкай турме спрабаваў скончыць жыццё самагубствам, але не вытрымаў і расказаў пра вядомых яму сяброў арганізацыі. Суд над арганізацыяй адбыўся 15—17 чэрвеня ў Мінску. Ваенным трыбуналам войскаў МУС Беларускай Ваеннай Акругі за «здраду Радзіме, ускосны тэрор і антысавецкую прапаганду» 18 сяброў СЗНБ былі прагавораны да розных тэрмінаў зняволення. Міхась Кожыч атрымаў 25 гадоў лагераў.

На момант 1999 г. жыў у г. Савецк Калінінградскай вобласці Расійскай Федэрацыі.

## Літаратура 
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3
* Кісель У. Сваю маладосьць мы прысьвяцілі незалежнасьці Беларусі // Пагоня. 1998, 17 сакавіка.

## Гл. таксама 
* Саюз змагання за незалежнасць Беларусі

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Члены Саюза змагання за незалежнасць Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Стаўбцоўскім раёне
Аляксандра Рыгораўна Белафостава

**Аляксандра Рыгораўна Белафостава** (каля  — ?) — павітуха. Шмат гадоў займала пасаду павівальнай бабкі магілёўскай губернскай урачэбнай управы.

## Біяграфія 
Пасля заканчэння Маскоўскага павівальнага інстытута са снежня 1838 года да прынамсі 1871 года працавала павівальнай бабкай урачэбнай управы Магілёўскай губерні.

Катэгорыя:Акушэры Беларусі
Катэгорыя:Медыкі Расіі
Катэгорыя:Акушэры Расійскай імперыі
Міхась Кожыч (СВБ)

**Міхась Кожыч** ( — ) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, адзін з кіраўнікоў падпольнага Саюзу вызвалення Беларусі ў Навагрудку ў 1946 г. Мянушка «Дубовы». 

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 снежня 1924 г. у в. Паўберг Навагрудскага павета, Польшча. Падчас нямецкай акупацыі ў Другую сусветную вайну скончыў курсы для настаўнікаў у Навагрудку. Працаваў настаўнікам у роднай вёсцы Паўберг, пакуль у 1944 г. савецкія партызаны не спалілі школу. Пасля працаваў у паліклініцы ў Навагрудку, але летам таго ж года быў прызваны ў Чырвоную Армію. Ваяваў на Вісленскім плацдарме, фарсіраваў Одэр, быў цяжка паранены.

У 1946 г. уступіў у Саюз вызвалення беларусі, створаны па ініцыятыве Генадзя Казака, сябра Беларускай незалежніцкай партыі. Міхась Кожыч стаў адным з кіраўнікоў арганізацыі, узначальваў Арганізацыйны аддзел. Арганізацыю выдалі правакатары, і пад канец мая 1947 г. савецкія спецслужбы арыштавалі ў Баранавіцкім раёне 18 сяброў арганізацыі, сам Міхась Кожыч быў арыштаваны 30 мая. 30 жніўня 1947 г. ваенны суд прысудзіў дзеячаў арганізацыі на тэрмін ад 8 да 25 гадоў лагераў. Міхась Кожыч атрымаў 10 гадоў лагераў.

Пасля вызвалення працаваў будаўніком. Разам з сям’ёй вярнуўся з Казахстана ў Беларусь у 1960-х, жыў у Навагрудку.

У апошнія гады цяжка хварэў, быў прыкаваны да ложка. Памёр 23 кастрычніка 2013 г. Ён быў апошнім жыючым сябрам Саюза вызвалення Беларусі. Не быў реабілітаваны.

## Літаратура 
* Сяргей Ёрш, Саюз Вызваленьня Беларусі 1946—1947 гг., Слонім — Мінск 2005
* Антысавецкія рухі ў Беларусі. 1944—1956. Даведнік, — Мінск, 1999. ISBN 985-6374-07-3
* Клыкоўская Ц. Жыццё за імгненні: да 50-годдзя Саюзу Вызвалення Беларусі // Беларуская маладзёжная. 1996, № 2 (69), студзень.

## Гл. таксама 
* Саюз вызвалення Беларусі (1946—1947)

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Члены Саюза вызвалення Беларусі
Катэгорыя:Члены Беларускай незалежніцкай партыі
Верхняпрыпяцкая нізіна

**Верхняпрыпяцкая нізіна** () — заходняя частка Палескай нізіны ў межах Валынскай і Ровенскай абласцей Украіны, на паўднёвым захадзе Брэсцкай вобласці Беларусі.

Выцягнута з захаду на ўсход. Мяжуе з Брэсцкай нізінай на паўночным захадзе і поўначы, раўнінай Загароддзе на поўначы і Лунінецкай нізінай на ўсходзе, Маларыцкай раўнінай на паўднёвым захадзе, з поўдня абмежавана Валынскай градой.

## Геалогія 
Нізіна прымеркавана да Дзівінскай тэктанічнай ступені і паўднёва-заходняга схіла Палескай седлавіны. Фундамент (абсалютныя адзнакі ад −300 да −700 м) перакрыты тоўшчай адкладаў (магутнасць да 750 м) сярэдняга рыфея, венда, мела, палеаген-неагена і чацвярцічнымі (магутнасць 20-50 м, месцамі да 90 м).

## Рэльеф 
Тэрыторыя ўяўляе сабою флювіягляцыяльную нізінную раўніну. Вышыні ад 128 м да 170 м. Паверхня пераважна плоская, слаба паніжаецца з поўдня на поўнач і ўсход. Асноўныя элементы рэльефу — пойма і дзве надпоймавыя тэрасы Прыпяці. Пашыраны дробнаградава-бугрысты эолавы рэльеф з адноснымі перавышэннямі 5-10 м і больш. Характэрны балотныя нізіны, шмат разлеглых затарфаваных лагчын (даўжыня да 10 км, шырыня 1-2 км, глыбіня ўрэза да 5 м) паўночна-ўсходняга і субшыротнага напрамкаў.

## Гідраграфія 
Густая рачная сетка ўтворана далінамі дробных прытокаў Прыпяці і Мухаўца, рэчышчы якіх часта каналізаваныя. Шматлікія азёры (Турскае возера, Нобель, Люб’язь і інш.) праточныя з нізкімі забалочанымі берагамі, косамі і берагавымі валамі з перавеяных пяскоў. Да паніжаных, часта забалочаных участкаў лагчын прымеркаваны карставыя азёры з аваль­най лейкападобнай катлавінай.

У пойме ракі Прыпяць на тэрыторыі Украіны створана . Антрапагенізацыя ландшафтаў у выглядзе асушальна-меліярацыйных работ прыводзіць да значных пераўтварэнняў: скарачаюцца і знікаюць дробныя азёры, змяняюцца рэчышчы, актывізуецца эолавая дзейнасць.

## Глебы і расліннасць 
Глебы дзярнова-падзолістыя, часта забалочаныя, тарфяна-балотныя.

Верхняпрыпяцкая нізіна характарызуецца значнай забалочанасцю (да 30—40 %) і лясістасцю (30—35 %; пераважна бары), пышыраны лугі. Ворныя землі складаюць 12—25 %.

## Літаратура 
* *Коротун І. М.* Верхньоприп’ятська низовина // Географічна енциклопедія України : у 3 т. / редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. — К. : «Українська радянська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1989. Т. 1. 
* *Нечипоренко Л. А.* Верхнеприпятская низина // Природа Беларуси. Энциклопедия. В 3 томах. Том 1. Земля и недра / Редкол. Т. В. Белова и др. — Минск: Беларуская энцыклапедыя, 2010. — 464 с. — ISBN 978-985-11-0472-3 

Катэгорыя:Нізіны Беларусі
Катэгорыя:Нізіны Украіны
Катэгорыя:Рэльеф Брэсцкай вобласці
Катэгорыя:Геаграфія Валынскай вобласці
Катэгорыя:Геаграфія Ровенскай вобласці
Сакалоўскі сельсавет

Назву **Сакало́ўскі сельсавет** маюць:

* Сакалоўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці
* Сакалоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці
Сакалоўскі сельсавет (Жабінкаўскі раён)

**Сакало́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Сакалова.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Сакскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жабінкаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Баян Яркеевіч Даўлетаў

**Баян Яркеевічч Даўлетаў** (; 8 сакавіка 1924 — 21 кастрычніка 1943) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір узвода 1281-га стралковага палка 60-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту, лейтэнант. Герой Савецкага Саюза (1943, пасмяротна).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 8 сакавіка 1924 года ў вёсцы Татарскі Азібей, цяпер Актанышскага раёна Татарстана, у сям'і селяніна. Татарын.

Скончыў сем класаў няпоўнай сярэдняй школы. Працаваў у калгасе.

У 1942 годзе прызваны ў шэрагі Чырвонай Арміі. Скончыў ваеннае вучылішча. У баях Вялікай Айчыннай вайны з мая 1943 года. Ваяваў на Цэнтральным фронце. Удзельнік Курскай бітвы.

Камандзір Узвода 1281-га стралковага палка камсамолец лейтэнант Баян Даўлетаў першым з узводам фарсіраваў Дняпро. 17 кастрычніка 1943 года вёў жорсткі бой за вёску Бывалькі Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці, знішчыў кулямёты праціўніка, што садзейнічала паспяховаму наступленню батальёна.

21 кастрычніка 1943 года Баян Яркеевіч Даўлетаў загінуў у баі. Пахаваны ў вёсцы Бывалькі.

## Узнагароды 
* Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года за мужнасць і гераізм, праяўленыя пры фарсіраванні Дняпра і ўтрыманні плацдарма на яго правым беразе, лейтэнанту Баяну Яркеевічу Даўлетаву пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
* Узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Памяць 
* Імем Героя названа вуліца ў с. Актаныш Актанышскага раёна Рэспублікі Татарстан.
* Таксама яго імя насіла піянерская дружына Татарска-Суксінскай сярэдняй школы Актанышскага раёна.

## Спасылкі 
* Наши земляки — Герои Великой Отечественной войны .

Катэгорыя:Камандзіры ўзводаў у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Трышынскія могілкі

**Трышынскія могілкі** — могілкі ў Брэсце, размешчаныя па Маскоўскай вуліцы. Узніклі да 1900 года. Плошча складае 5,7 га.

Пастаўлены абеліскі на брацкай магіле савецкіх воінаў, што загінулі ў барацьбе супраць ворагаў Савецкай улады, на магіле 24 жыхароў Брэста, якія загінулі ў першы дзень Вялікай Айчыннай вайны, і на магіле савецкіх грамадзян, расстраляных нямецка-фашысцкімі акупантамі ў 1941—1944 гадах.
. Іх рэшткі былі знойдзены ў час будаўнічых работ на вул. Куйбышава]]

80-гадовы плюшч звычайны на Трышынскіх могілках — батанічны помнік прыроды мясцовага значэння.

## Вядомыя асобы, пахаваныя на могілках 
*  (1891—1932) — падпалкоўнік Арміі Украінскай Народнай Рэспублікі.
]]
*  (1897—1935) — сотнік Арміі УНР, грамадскі дзеяч.
* Аляксандр Пятровіч Гельмерсен (1797—1852) — генерал-лейтэнант, дырэктар Аляксандраўскага Брэсцкага кадэцкага корпуса.
* Андрэй Андрэевіч Гартанг (1800—1874) — расійскі военачальнік, генерал-лейтэнант.
* Мікола Засім (1908—1957) — беларускі савецкі паэт.
*  (1872—?) — барон, дзяржаўны дзеяч перыяду ўкраінскага вызваленчага руху.
* Аляксей Барысавіч Рубцоў (1923—1963) — беларускі крытык, літаратуразнаўца.
* Уладзімір Васільевіч Старчакоў (1911—1968) — беларускі і ўкраінскі мастак.
* Аляксей Пятровіч Старажэнка (1805—1874) — украінскі пісьменнік.
* Адам Трыпус (1895—1965) — беларускі афіцэр і настаўнік, дзеяч Беларускай Народнай Рэспублікі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* История Тришинского кладбища и концепция по его охране, консервации и благоустройству
* 

Катэгорыя:Маскоўская вуліца (Брэст)
Катэгорыя:Могілкі Брэста
Абдулсалім Дзехканбаеў

**Абдусалім Дзехканбаеў** (1906-1943) — чырвонаармеец Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Абдусалім Дзехканбаеў нарадзіўся 26 кастрычніка 1906 года ў кішлаку Ашыркузі (цяпер — Учкупрынскі раён Ферганскай вобласці Узбекістана) у сялянскай сям'і. Атрымаў няпоўную сярэднюю адукацыю, пасля чаго працаваў старшынёй калгаса. У 1943 годзе Дзехканбаеў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны, быў стралком 467-га стралковага палка 81-й стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

1 кастрычніка Дзехканбаеў у складзе дэсантнай групы, нягледзячы на масіраваны варожы агонь, пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Глушэц Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняў актыўны ўдзел у захопе і ўтрыманні плацдарма на яго заходнім беразе. Група адбіла 10 контратак праціўніка. У тых баях Дзехканбаеў асабіста знішчыў больш за ўзвод нямецкіх салдатаў і афіцэраў. 8 кастрычніка 1943 года ён загінуў у баі. Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Дзяражычы Лоеўскага раёна.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» чырвонаармеец Абдусалім Дхехканбаеў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

На радзіме Дзехканбаева адкрыты яго дом-музей, устаноўлены яго бюст. Таксама помнік яму ўсталяваны на тэрыторыі школы, у якой ён вучыўся.

## Літаратура 
* 
* Герои Советского Союза — узбекистанцы. Ташкент, 1984.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Мікалай Мікалаевіч Яромушкін

**Мікалай Мікалаевіч Яромушкін** (1925-1943) — чырвонаармеец Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Мікалай Яромушкін нарадзіўся 15 снежня 1925 года ў вёсцы Наватроіцк (цяпер — Салтонскі раён Алтайскага краю). Атрымаў няпоўную сярэднюю адукацыю, пасля чаго працаваў у калгасе. У студзені 1943 года Яромушкін быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Са жніўня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны, быў стралком 218-га гвардзейскага стралковага палка 77-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

У ноч з 26 на 27 верасня 1943 года Яромушкін у складзе сваёй роты пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Неданчычы Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украінскай ССР і захапіў плацдарм на яго заходнім беразе. У далейшым ён прыняў актыўны ўдзел у адбіцці некалькіх дзясяткаў варожых контратак, асабіста знішчыўшы 6 салдатаў і афіцэраў праціўніка. 21 кастрычніка 1943 года Яромушкін загінуў у баі каля вёскі Новая Лутава Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Пахаваны на вайсковых могілках у вёсцы Дзяражычы.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года гвардыі чырвонаармеец Мікалай Яромушкін пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

Помнік Яромушкіну ўсталяваны ў вёсцы Сузоп Салтонскага раёна.

## Літаратура 
* 
* Боевая слава Алтая. 3 е изд., испр. и доп. Барнаул, 1978. / стр.76.
* Кузнецов И. И., Джога И. М. Золотые Звезды Алтая. Барнаул, 1982. / стр.70-71.
* Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск,1984. / стр.162-163.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Свіслацкая настаўніцкая семінарыя

**Сві́слацкая настаўніцкая семінарыя** — навучальная ўстанова для падрыхтоўкі школьных настаўнікаў, якая дзейнічала ў Свіслачы з 1876 да 1921 года. Заснаваная на месцы чатырохкласнай прагімназіі. У час Першай сустветнай вайны, з 1915 года, семінарыя дзейнічала ў эвакуацыі ў Мядыні ў Калужскай губерні.

У семінарыі выкладаліся Закон Божы, асновы педагогікі, руская і царкоўнаславянская мовы, арыфметыка, асновы геаметрыі, фізіка, чарчэнне, каморніцтва, геаграфія, гісторыя, музыка, чыстапісанне, рамёствы і інш. Тэрмін навучання складаў 3 гады, з 1907 года — 4 гады. Семінарыя мела падрыхтоўчы клас, узорнае пачатковае вучылішча. У 1912/1913 навучальным годзе было 140 навучэнцаў.

У 1877—1882 гадах у семінарыі настаўнічаў этнограф Мікалай Нікіфароўскі.

## Гл. таксама 
* Свіслацкая беларуская настаўніцкая семінарыя

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Колішнія навучальныя ўстановы Беларусі
Катэгорыя:Свіслацкая настаўніцкая семінарыя
Катэгорыя:Свіслач (горад)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1876 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1921 годзе
Катэгорыя:1876 год у Беларусі
Катэгорыя:Настаўніцкія семінарыі
Кірыл Ігаравіч Гусеў

**Кірыл Гусеў** (нар. ) — беларускі футбаліст, нападнік.

## Клубная кар’ера 
З 2017 года, пасля выхаду магілёўскага «Дняпра» ў Вышэйшую лігу, пачаў гуляць за дубліруючы склад клуба. У жніўні 2017 года разам з іншымі маладымі ігракамі падпісаў паўнавартасны трохгадовы кантракт з магіляўчанамі.

У канцы 2018 года стаў прыцягвацца і да асноўнага складу. Дэбютаваў у асноўнай камандзе магіляўчан 2 снежня 2018 года, выйшаўшы на замену ў другім тайме ў матчы апошняга тура супраць «Іслачы» (2:3).

У сакавіку 2019 года, пасля таго як стала вядома пра аб’яднанне «Дняпра» з мінскім «Промнем», стаў іграком аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро», і стаў там гуляць за дубль. У жніўні 2019 года праходзіў прагляд у «Лідзе», аднак у выніку вярнуўся ў «Дняпро». У пачатку 2020 года далучыўся да каманды «Дняпра» ў Другой лізе, дапамог клубу перамагчы ў турніры, пасля чаго гуляў за магілёўскую каманду ў Першай лізе.

У ліпені 2021 года быў аддадзены ў арэнду «Слоніму-2017». Замацаваўся ў стартавым складзе слонімскай каманды. Па вяртанні з арэнды ў студзені 2022 года падоўжыў кантракт з «Дняпром». У сезоне 2022 гуляў за «Дняпро» ў Вышэйшай лізе, рэгулярна з’яўляўся на полі, нярэдка ў стартавым складзе.

У снежні 2022 года падоўжыў пагадненне з магілёўскім клубам. У першай палове 2023 года пераважна выхадзіў на замену. У ліпені 2023 года быў арандаваны «Оршай». У снежні 2023 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў Магілёў, а ў студзені 2024 года пакінуў «Дняпро».

## Дасягненні 
*  Пераможца Другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2020

## Статыстыка выступленняў 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі ФК Дняпро Магілёў
Катэгорыя:Ігракі ФК Слонім-2017
Катэгорыя:Ігракі ФК Орша
2017 год у гісторыі астраноміі

**2017** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 17 жніўня — упершыню зарэгістраваны гравітацыйна-хвалевы ўсплёск, які адбыўся ў выніку зліцця дзвюх нейтронных зорак — **GW170817**.
* 15 верасня — аўтаматычная міжпланетная станцыя «**Касіні**» завяршыла сваю 20-гадовую місію, згарэўшы ў атмасферы Сатурна.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 16 студзеня — **Юджын Сернан**, амерыканскі астранаўт, адзінаццаты чалавек, які пабываў на Месяцы (нар. 1934).
* 22 кастрычніка — **Пол Джозеф Уайц**, амерыканскі астранаўт (нар. 1932).
* 6 лістапада — **Рычард Фрэнсіс Гордан**, амерыканскі астранаўт, адзін з , якія ўдзельнічалі ў палётах да Месяца (нар. 1929).
* 21 снежня — **Брус Мак-Кандлес**, амерыканскі астранаўт (нар. 1937).

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Сонцастаянні і раўнадзенствы: 2001-2100 на сайце *astropixels.com*
* Сонцастаянні і раўнадзенствы: 2010-2019 на сайце *greenwichmeantime.com*


Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны каледж

**Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны каледж** — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Бабруйску. Размешчаны па адрасе вул. Гагарына, 2

## Гісторыя 
У сярэдзіне 1960-х гадоў ў Бабруйску пачалося будаўніцтва аднаго з найбуйнейшых у Еўропе шыннага камбіната. Для новай вытворчасці былі неабходны высокакваліфікаваныя кадры, якія маглі б паспяхова працаваць, прадуктыўна выкарыстоўваць сучасную на той час тэхніку, якой абсталёўваліся цэхі завода.

У адпаведнасці з Пастановай Савета Міністраў БССР ад 4 сакавіка 1966 года № 123 быў створаны **Бабруйскі тэхнікум гумавай прамысловасці**. Першымі спецыяльнасцямі, па якіх пачалася падрыхтоўка спецыялістаў, былі: «Аналітычная хімія», «Тэхналогія гумы», «Абсталяванне заводаў перапрацоўкі пластмас і гумы». На працягу наступных 5 гадоў былі адкрыты: «Тэхналогія вырабаў з пластмас», «Апрацоўка металаў рэзаннем», «Электраабсталяванне прамысловых прадпрыемстваў і ўстановак», «Электрахімічныя пакрыцці».
У 1967 годзе ў тэхнікуме адкрылася вячэрняе аддзяленне.

Загадам Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР ад 18 лістапада 1974 года № 537 Бабруйскі тэхнікум гумавай прамысловасці перайменаваны ў **Бабруйскі механіка-тэхналагічны тэхнікум**. Загадам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 28 мая 2001 года № 263 тэхнікум перайменаваны ва ўстанову адукацыі «**Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны тэхнікум**». Рашэннем Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта ад 18 чэрвеня 2001 года № 13-5 зарэгістравана ўстанова адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны тэхнікум».

Загадам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 5 сакавіка 2010 № 133 установа адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны тэхнікум» перайменаваны ў дзяржаўную ўстанову адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны каледж».

## Дырэктары 
* 1966—1998 — Васіль Рыгоравіч Шахмуць
* да 2014 — Алег Сяргеевіч Кед
* 2014 — ? — Валерый Мікалаевіч Аўшаў
* ? — Андрэй Мікалаевіч Болатаў

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Каледжы Бабруйска
Катэгорыя:Вуліца Гагарына (Бабруйск)
Катэгорыя:1966 год у Бабруйску
Паўры

**Паўры** () — горад у індыйскім штаце Утаракханд, адміністрацыйны цэнтр рэгіёна Гархвал. Насельніцтва (2011 г.) — 25 440 чал.

Паўры стаў адміністрацыйным цэнтрам Гархвала ў 1840 г. Як асобная муніцыпальная адзінка вылучыўся ў 1998 г. Аснова эканомікі — сельская гаспадарка і турызм. Горад вядомы сваімі горнымі краявідамі, ідуісцкімі храмамі і святамі. 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Гарады Утаракханда
1935 год у гісторыі астраноміі

**1935** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 5 студзеня — частковае сонечнае зацьменне стала апошнім у серыі зацьменняў 111 сараса.
* 10—19 ліпеня — V Генеральная асамблея Міжнароднага астранамічнага саюза ў Парыжы.

## Астранамічныя з’явы 
1935 год — адзіны год XX стагоддзя, у які адбылося ажно 5 сонечных зацьменняў.

## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
* 3 ліпеня — **Харысан Хейган Шміт**, амерыканскі астранаўт, дванаццаты чалавек, які пабываў на Месяцы.

## Памерлі 
## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
2016 год у гісторыі астраноміі

**2016** год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.

## Падзеі 
* 30 верасня: Еўрапейскае касмічнае агенцтва правяло кіраванае сутыкненне касмічнага апарата «Разета» з каметай Чурумава — Герасіменка.

## Астранамічныя з’явы 
## Адкрытыя астранамічныя аб’екты 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 4 лютага: **Эдгар Мітчэл**, амерыканскі астранаўт, шосты чалавек, які пабываў на Месяцы (нар. 1930).
* 15 кастрычніка: **Клім Чурумаў**, савецкі і ўкраінскі астраном і дзіцячы пісьменнік (нар. 1937).
* 8 снежня: **Джон Глен**, амерыканскі астранаўт (нар. 1921).
* 23 снежня: **Пірс Джон Селерс**, англа-амерыканскі навуковец, астранаўт НАСА (нар. 1955).

## Зноскі 

Катэгорыя:Гады ў астраноміі
Васіль Адамавіч Шкурко

**Васіль Адамавіч Шкурко́** ( — ) — вучоны ў галіне юрыспрудэнцыі, кандыдат юрыдычных навук (1953), прафесар (1979).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Буркі Рэчыцкага павета Мінскай губерні (сучасны аграгарадок у Брагінскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі). У 1937 годзе скончыў педагагічнае вучылішча ў Рэчыцы. Працаваў настаўнікам, дырэктарам школы і вучыўся завочна на гісторыка-філалагічным факультэце Гомельскага педагагічнага інстытута. У лістападзе 1939 года быў прызваны на службу ў Чырвоную Армію. У час Вялікай Айчыннай вайны на фронце, старшы сяржант, памочнік камандзіра ўзвода 28-га карпуснога артылерыйскага палка. У 1950 годзе скончыў юрыдычны факультэт Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта, у 1953 годзе — аспірантуру пры ім і абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Борьба со служебной безответственностью по советскому уголовному праву». Са снежня 1953 па ліпень 1958 года працаваў у Іркуцкім універсітэце старшым выкладчыкам, дацэнтам, загадчыкам кафедрай крымінальнага права і працэса. У 1958—1962 гадах старшы навуковы супрацоўнік Аддзела прававых навук Акадэміі навук БССР. З верасня 1962 года В. А. Шкурко ў Беларускім дзяржаўным універсітэце — дацэнт кафедры крымінальнага права і працэса, у 1965—1972 гадах дэкан юрыдычнага факультэта.

## Навуковая дзейнасць 
В. А. Шкурко належаць працы па пытаннях крыміналогіі, крымінальнага права, арганізацыі барацьбы са злачыннасцю. Аўтар больш за 60 навуковых прац, у тым ліку 7 манаграфій, 12 падручнікаў і навучальных дапаможнікаў, вядучы аўтар навукова-практычных каментарыяў да Крымінальнага кодэксу Беларускай ССР (1979, 1989).

Сярод апублікаванага:
* Уголовное право БССР. Т. 1. Часть общая. — Мн. 1978;
* Совершенствование уголовно-правовых мер борьбы с преступностью. — Минск: Изд-во БГУ, 1980 (у сааўтарстве);
* Охота, рыболовство и закон. — Минск: «Беларусь», 1982;
* Исправительно-трудовое право БССР. — Минск: «Университетское», 1987 (у сааўтарстве);
* Браконьерство и борьба с ним. — Минск, «Университетское», 1986;
* Преступления совершаемые в строительстве // Юридический справочник строителя. — Минск «Беларусь», 1990.

Падрыхтаваў трох кандыдатаў навук.

## Узнагароды 
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені
* Медаль «За адвагу» і іншыя медалі
* Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* *Беляева Л. В.* Шкурко Василий Адамович  // Юрыдычны факультэт БДУ
* Шкурко Василий Адамович // Знаменитые люди Гомельщины 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брагінскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі юрыдычнага факультэта Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дэканы юрыдычнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Правазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Правазнаўцы СССР
Каркіла

**Каркіла** (, ) — прамысловы горад Фінляндыі, размешчаны за 60 км ад Хельсінкі. Уваходзіць у склад правінцыі Усіма. 9000 жыхароў (2007).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Фінляндыі
Шкурко

**Шкурко** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Валянцін Мікалаевіч Шкурко (нар. 1932) — беларускі філосаф, педагог. Кандыдат філасофскіх навук (1966), прафесар (1990).
* Васіль Адамавіч Шкурко (1919—1998) — вучоны ў галіне юрыспрудэнцыі, кандыдат юрыдычных навук.
* Уладзімір Мікалаевіч Шкурко (1934—2000) — беларускі ўрач і арганізатар аховы здароўя.
* Яраслаў Мікалаевіч Шкурко (нар. у 1991) — беларускі футбаліст.
Сцяброўскі сельсавет

**Сцябро́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Сцяброва.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Сакскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жабінкаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Аляксей Пятровіч Еўдакімаў

**Аляксей Пятровіч Еўдакімаў** (1925—1943) — малодшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Аляксей Еўдакімаў нарадзіўся 8 лютага 1925 года ў вёсцы Труняеўка (цяпер — Клінскі раён Маскоўскай вобласці) у сям’і селяніна. У 1943 годзе Еўдакімаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную армію. З таго ж года — у баях Вялікай Айчыннай вайны, ваяваў на Цэнтральным фронце, камандаваў кулямётным разлікам 467-га стралковага палка 81-й стралковай дывізіі 61-й арміі. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

1 кастрычніка 1943 года ў раёне горада Любеч Еўдакімаў у складзе групы пераправіўся праз Дняпро, уварваўся ў нямецкую траншэю на заходнім беразе, знішчыўшы 11 салдатаў і афіцэраў праціўніка. 2 кастрычніка ён прыняў удзел у адбіцці 6 контратак праціўніка, знішчыўшы каля ўзвода варожай пяхоты. 6 кастрычніка Еўдакімаў загінуў у баі за вёску Глушэц Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Пахаваны ў вёсцы Дзяражычы таго ж раёна.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года «за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» малодшы сяржант Аляксей Еўдакімаў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнам Леніна.

У гонар Еўдакімава названая вуліца ў Цверы.

## Літаратура 
* 
* Герои огненных лет: очерки о москвичах — Героях Советского Союза / Институт истории СССР АН СССР, Институт военной истории Министерства обороны СССР; ред-кол.: А. М. Синицын (отв. ред.) и др. — Книга 5. — М.: Московский рабочий, 1982. — 664 с.
* Навечно в сердце народном / редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 3-е изд., доп. и испр. — Мн.: Белорусская советская энциклопедия, 1984. — С. 159. — 607 с.

Катэгорыя:Пехацінцы Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскоўскай вобласці
Фрол Андрэевіч Ермакоў

{{Ваенны дзеяч
|прыналежнасць = 
|гады службы   = 1937—1943
|званне        = 
|род войскаў   = стралковыя войскі
|камандаваў    = 
|часць         = 
|бітвы         = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды    = {
 
}
{
 
}
}}
**Фрол Андрэевіч Ермакоў** (15 жніўня 1915, вёска Жукава, Калужская губерня — 20 кастрычніка 1943 г., вёска Бывалькі, Гомельская вобласць) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір роты 1281-га стралковага палка (60-я стралковая дывізія, 18-ы стралковы корпус, 65-я армія, Цэнтральны фронт), лейтэнант. Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 жніўня 1915 года ў вёсцы Жукава (цяпер — Ульянаўскага раёна Калужскай вобласці; па іншых дадзеных — у вёсцы Несцераўка Новасергіеўскага раёна Арэнбургскай вобласці) у сям’і селяніна. Рускі.

Атрымаў пачатковую адукацыю. Працаваў на торфараспрацоўцы, затым на цагляным заводзе ў горадзе Струніна Уладзімірскай вобласці.

У Чырвонай арміі з 1937 года. У 1938 годзе скончыў палкавую школу, у 1941 г. — курсы ўдасканалення каманднага складу. Малодшым лейтэнантам праходзіў службу ў запасным стралковым палку.

У дзеючую армію накіраваны ў маі 1942 года. Ваяваў на Бранскім, Паўднёва-Заходнім і Цэнтральным франтах. Удзельнічаў у баях у раёне Бялёва (Тульская вобласць), Арла і Севска (Бранская вобласць), Курскай бітве. У пачатку 1943 года лейтэнант Ермакоў быў прызначаны камандзірам 1-й роты 1-га стралковага батальёна 1281-га стралковага палка 60-й стралковай дывізіі. Член ВКП(б)/КПСС з 1943 года.

Асабліва вызначыўся ў баях за Дняпро. Камандзір роты лейтэнант Ермакоў у ноч на 18 кастрычніка 1943 года адным з першых у дывізіі пераадолеў са сваім падраздзяленнем Дняпро і, нягледзячы на ўпартае супраціўленне праціўніка, накіраваўся наперад, захапіў паўночную ўскраіну вёскі Бывалькі і замацаваўся на занятым рубяжы. На працягу 19 і 20 кастрычніка рота адбіла тры контратакі ворага і ўтрымала пазіцыі да падыходу асноўных сіл, нанёсшы суперніку істотныя страты.

20 кастрычніка 1943 года пры адбіцці варожай атакі колькасцю каля батальёна лейтэнант Ермакоў загінуў.

Пахаваны ў брацкай магіле у вёсцы Бывалькі Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці).

## Памяць 
* У горадзе Струнино і ў вёсцы Бывалькі яго імем названыя вуліцы.
* Імя Героя насіла піянерская дружына школы вёскі Бывалькі.

## Узнагароды 
* Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года за мужнасць, адвагу і гераізм, праяўленыя ў барацьбе з нямецка-фашысцкімі захопнікамі, лейтэнанту Ермакову Фролу Андрэевічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
* Узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Літаратура 
* 
* Поленков К. А. Калужане — Герои Советского Союза / К. А. Поленков, Н. А. Хромиенков. — Калуга: Книжное издательство, 1963. — 402 с.

## Спасылкі 
* 
* Ермаков Фрол Андреевич.

Катэгорыя:Камандзіры рот у Вялікай Айчыннай вайне
Катэгорыя:Пахаваныя ў Лоеўскім раёне
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Калужскай вобласці
Зубрэвіцкі сельсавет

**Зубрэ́віцкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Зубрэвічы.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Дубраўскі сельсавет** у складзе Копыскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Дубраўка. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Копыскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Аршанскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Дубраўскага сельсавета 11 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана частка скасаванага Першамайскага сельсавета ў межах камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Ударнік» (9 населеных пунктаў: Балотавічы, Барэйшава, Вярхоўе, Дзятлава, Лісуны, Мацнава, Мезенава, Тумінічы і Хадулы), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Зубрэвічы, сельсавет перайменаваны ў Зубрэвіцкі.

## Насельніцтва 
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета — 1305 чалавек, з іх 86,6 % — беларусы, 11,6 % — рускія, 1,4 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 964 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Копыскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Межаўскі сельсавет

**Ме́жаўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Межава.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Аршанскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Аршанскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 9 верасня 1946 года сельсавет у складзе Арэхаўскага раёна, з 17 снежня 1956 года — у складзе Аршанскага раёна. 16 верасня 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Шапкаўскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Івашкава, Калатоўкі, Пісаршчына, Шапкі, Юрцава, пасёлак Юрцава і раз’езд Юрцава). У 1972 годзе ў склад Малотынскага сельсавета перададзены 10 населеных пунктаў (вёскі Глінішча, Грабянёва, Гразіна, Зарэчча, Кашына, Лагі, Мальжонкава, Слабодка, Чаркасова і Шэмберава), у склад сельсавета з Высокаўскага сельсавета пералічаны 3 населеныя пункты (вёскі Абухава, Барсукі і Селякта). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Межаўскага сельсавета 17 населеных пунктаў. 15 мая 1981 года ў склад сельсавета з Малотынскага сельсавета вернуты 6 населеных пунктаў (вёскі Зарэчча, Кашына, Мальжонкава, Слабодка, Чаркасова і Шэмберава). 21 верасня 1987 года ў склад Высокаўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Абухава, Барсукі, Івашкава, Калатоўкі, Пісаршчына і Селякта). 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Запольскага сельсавета (12 населеных пунктаў: вёскі Азярок, Баякоўшчына, Глінішча, Гразіна, Заполле, Зоськава, Ізмайлава, Лагі, Малотынь, Рубашына, Смаляны і Ферма), 11 населеных пунктаў скасаванага Стайкаўскага сельсавета ў межах сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Світанак-Орша» (вёскі Аланцьева, Дубніцы, Каменка, Канавалава, Лужкі, станцыя Лужкі, Ляснічыя, Монькава, Свістуны, Стайкі і Стапурэва) і вёскі Івашкава, Калатоўкі Высокаўскага сельсавета. 10 кастрычніка 2013 года ў склад сельсавета былі перададзеныя населеныя пункты Слабада і Чарняўскія ліквідаванага Клюкаўскага сельсавета. 15 снежня 2016 года скасаваны станцыі Лужкі і Смаляны.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3057 чалавек, з іх 94,7 % — беларусы, 3,7 % — рускія, 0,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 2313 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Арэхаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Турскае возера

**Турскае возера** () — поймавае возера ў Ратнаўскім раёне Валынскай вобласці, каля с. Тур, у забалочанай пойме р. Прыпяць.

Даўжыня 5,35 км, шырыня да 3,15 км, плошча каля 13 км², сярэдняя глыбіня 1,2 м. Даўжыня берегавой лініі 17,2 км.

Катлавіна мае форму няправільнага авала. Берагі нізкія, забалочаныя, расчлянёныя затокамі.

Жыўленне мяшанае. Узімку замярзае.

Вада буравата-карычневага колеру, з балотным прысмакам. Празрыстасць 0,3—0,4 м, сярэдняя мінералізацыя 0,41 г/л.

Дно роўнае, укрыта пераважна тарфяністымі муламі, у паўднёва-ўсходняй частцы — пясчанымі адкладамі; ёсць невялікія астравы.

У вадаёме водзяцца плотка, лінь, лешч, гусцяра, карась, шчупак, акунь і іншыя рыбы. Рыбныя гаспадаркі. 

Турскае возера — водапрыёмнік асушальна-арашальнай сістэмы.

## Літаратура 
*Карпенко Н. І.* Турське озеро // Географічна енциклопедія України: В 3-х т. / Редкол.: О. Маринич (відп. ред.) та ін. — К.: «Українська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1989—1993. Т. 3: П—Я. — 480 с. ISBN 5-88500-020-4

Катэгорыя:Азёры Валынскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Прыпяці
Джон Ірвін

**Джон Ірвін** (; нар. ) — брытанскі . Пачынаў кар’еру як рэжысёр дакументальных і тэлевізійных фільмаў, сярод якіх адаптацыя рамана Джона Ле Карэ «*Шпіён, выйдзі вон!*» (1979). У 1980-х пачаў здымаць фільмы ў Галівудзе.

## Зноскі
Смальянскі сельсавет

**Смалья́нскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Смальяны.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Смальянскі сельсавет** у складзе Коханаўскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Смальяны. 24 верасня 1926 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Смальянскага местачковага Савета.

27 верасня 1938 года ўтвораны зноў як **Смалянскі сельсавет** у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці БССР у сувязі з ліквідацыяй Смальянскага местачковага Савета. З 9 верасня 1946 года сельсавет у складзе адноўленага Коханаўскага раёна. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Шыбецкага сельсавета. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Аршанскага раёна, з 25 снежня 1962 года — у складзе Талачынскага раёна, з 12 лютага 1965 года — у складзе Аршанскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Смалянскага сельсавета 27 населеных пунктаў. 18 красавіка 2000 года вёска Смаляны перайменавана ў Смальяны, а сельсавет — у Смальянскі. 24 верасня 2011 года вёска Агранамічная была ўключаная ў склад Смальянаў.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1886 чалавек, з іх 93,7 % — беларусы, 4,5 % — рускія, 0,8 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1544 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Коханаўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1938 годзе
Станіслаў Гумкоўскі

**Станіслаў Гумкоўскі** (; 14 лістапада 1741, Мазовія — 20 красавіка 1799, Полацк) — езуіцкі місіянер.

Уступіў у Таварыства Ісуса 22 жніўня 1760 г. у Нясвіжы. Вывучаў філасофію і матэматыку ў Нясвіжскім езуіцкім калегіуме (1764—1767). Выкладаў рыторыку, паэтыку і гісторыю ў Слуцку (1767—1768). Прайшоў курс архітэктуры (1768—1769), а потым тэалогіі ў Полацкім езуіцкім калегіуме (1770—1774). У 1773 г. высвечаны ў Полацку на ксяндза; 1776—1777 і 1782—1783), вандроўны місіянер (1784—1795), памочнік магістра навіцыяту (1795—1799).

## Літаратура 
* Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564—1995 / oprac. L. Grzebień. — Kraków : Wyd-wo WAM, 1996. — 882 s.

Катэгорыя:Езуіты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Нясвіжскага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выпускнікі Полацкага езуіцкага калегіума
Леа Пул

**Леа Пул** C.M. (; нар. ) — канадскі  швейцарскага паходжання. З’яўляецца аўтарам двух дзясяткаў кінастужак, дзве з якіх — «*Анна Трыстэр*» (1986) і «*Вызвалі мяне*» (1999) — удзельнічалі ў асноўным конкурсе Берлінскага кінафестывалю.  

## Зноскі 
Катэгорыя:ЛГБТ і кінематограф
Асака валасістаплодная

**Асака валасістаплодная** (*Carex lasiocarpa*) — від травяністых раслін сямейства асаковых.

## Апісанне 
Шэра-зялёная расліна вышынёй 70—140 см, утварае рыхлыя дзернавіны. Сцяблы няяснатрохгранныя, каля асновы з чырвона-бурымі, глянцаватымі расшчэпленымі похвамі. Лісце доўгае, вузкае, жалабатае. Колас з 3—5 каласкоў і прыкветнага шчацінкападобнага ліста. Верхнія каласкі тычынкавыя, вузкія, ніжнія — песцікавыя, цыліндрычныя, сядзячыя. Лускавінкі каласкоў цёмна-бурыя, шырокаланцэтныя. Рыльцаў 3. Мяшочкі яйцападобныя, з густым буравата-шэрым апушэннем, з жылкамі.

## Пашырэнне 
Расце на пераходных сфагнавых, радзей на нізінных асакова-гіпнавых балотах; дамінант раслінных згуртаванняў. На Беларусі трапляецца часта. Цвіце ў маі-чэрвені.

## Выкарыстанне 
Вядома як валакністая расліна.

## Літаратура 
* *Іванкіна В. М.* Асака // 

Катэгорыя:Асаковыя
Катэгорыя:Травы
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1784 годзе
Сяхновіцкі сельсавет

**Сяхно́віцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікія Сяхновічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Мацеевіцкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жабінкаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Васіль Міхайлавіч Васкабойнікаў

**Васіль Міхайлавіч Васкабо́йнікаў** ( — ) — вучоны ў галіне ветэрынарыі, доктар ветэрынарных навук (1967), прафесар (1968).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Лэбэдын, Сумская акруга, Украінская ССР (зараз горад у  Украіны). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1948 годзе скончыў Харкаўскі зоаветэрынарны інстытут і навучаўся ў аспірантуры пры ім. У 1951 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У сакавіку — верасні 1955 г. дацэнт курса аператыўнай хірургіі ў Смаленскім зоаветэрынарным інстытуце. З верасня 1955 г. у Віцебскім ветэрынарным інстытуце, са снежня 1963 па чэрвень 1973 г. на пасадзе прарэктара па навуковай рабоце. У 1966 годзе абараніў дысертацыю на званне доктара ветэрынарных навук, у 1968 годзе зацверджаны ў навуковым званні прафесара. У 1971—1991 гг. загадчык кафедры акушэрства, гінекалогіі і біятэхналогіі размнажэння жывёл імя Я. Р. Губарэвіча.

Памёр В. М. Васкабойнікаў 5 мая 1997 г. Пахаваны ў Віцебску.

## Навуковая і грамадская дзейнасць 
В. М. Васкабойнікаву належаць навуковыя працы па барацьбе з ялавасцю і бясплоднасцю кароў, укараненню ў жывёлагадоўлі штучнага асемянення. Займаўся распрацоўкай метадаў дыягностыкі і лячэння гінекалагічных захворванняў сельскагаспадарчых жывёл, даследаваннямі фізіялогіі і паталогіі родаў. Аўтар 132 навуковых прац і 2 манаграфій.

Сярод апублікаванага:
* Материалы по изучению физиологии и патологии сократительной способности матки, как обоснование к применению рациональных методов лечения коров при некоторых гинекологических заболеваниях: автореферат диссертации на … доктора ветеринарных наук / В. М. Воскобойников. — Витебск, 1966.
* Борьба с яловостью коров — Мн., 1976. (разам з К. Д. Валюшкіным і А. С. Церашэнкавым)
* Маститы коров. — Мн., 1981.

Вучоны з’яўляўся членам Віцебскага абласнога таварыства «Веды». За актыўны ўдзел у ВДНГ СССР атрымаў 4 сярэбраныя і 2 бронзавыя медалі, граматы і дыпломы. Супрацоўнічаў з вучонымі Балгарыі і Чэхаславакіі.

## Літаратура 
*  — С. 31.

## Спасылкі 
* Кафедра акушерства, гинекологии и биотехнологии размножения животных имени Я. Г. Губаревича  // Афіцыйны сайт УА «Віцебская ордэна «Знак Пашаны» дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны»

Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны
Катэгорыя:Ветэрынары СССР
Катэгорыя:Ветэрынары Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Антоній Абрамсперг

**Антоній Абрамсперг** (, ; 16 лістапада 1743, Славенія – 29 мая 1809, Полацк) – святар і педагог.

Уступіў у Таварыства Ісуса 8 жніўня 1772 г. у Ломжы. Прафесар нямецкай і французскай моў у Полацкім езуіцкім калегіуме (1776–1777). Выкладаў матэматыку, нямецкую і французскую мовы ў Мсціславе (1783), Віцебску (1784–1785), Дынабургу (1785–1786).

Прафесар архітэктуры ў Мсціславе (1787–1790), мовы ў Магілёве (1791–1792) і Дынабургу (1792–1796). Працуючы з 1796 па 1809 гг..

## Літаратура 
* Блинова, Т. Б. Иезуиты в Беларуси. Роль иезуитов в организации образования и просвещения / Т. Б. Блинова. — Гродно : ГрГУ, 2002. — 427 с.
* Инглот, М. Общество Иисуса в Российской Империи (1772—1820 гг.) и его роль в повсеместном восстановлении Ордена во всем мире / М. Инглот; пер. А. Н. Коваля. — М. : Институт философии, теологии и истории св. Фомы, 2004. — 632 с.
* Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564—1995 / oprac. L. Grzebień. — Kraków : Wyd-wo WAM, 1996. — 882 s.

Катэгорыя:Езуіты Беларусі