open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рознічны гандаль

]]
**Раздробны гандаль** або **рытэйл** (ад  — «рознічны, у розніцу») — продаж тавараў (паслуг) невялікай колькасцю, паштучна. Ажыццяўляецца праз прадпрыемствы рознічнага гандлю. Аб’ектам рознічнага гандлю з’яўляецца пакупнік, які набывае тавар, прызначаны для асабістага, сямейнага, хатняга ці іншага выкарыстання, не звязанага з прадпрымальніцкай дзейнасцю. Суб’ектам рознічнага гандлю з’яўляецца прадавец.

## Асаблівасці 
Зыходзячы з таго, што рэалізацыя ў розніцу вядзецца праз прадпрыемствы рознічнага гандлю, якія патрабуюць ўтрымання гандлёвых плошчаў, шырокага штата работнікаў, вялікай колькасці тавараў у наяўнасці ў зале і на складзе, кошт прадукцыі ўзрастае. Для пакрыцця выдаткаў і атрымання прыбытку ўжываецца гандлёвая нацэнка (маржа). Велічыня гандлёвай нацэнкі рэгулюецца агульным станам рынку або дзяржаўным рэгуляваннем цэн (на некаторыя катэгорыі тавараў і паслуг). На тавары (паслугі), якія не ўваходзяць у катэгорыю рэгуляваных дзяржавай, нацэнка ў сярэднім можа складаць ад 30 % да 200 % і больш.

Часцей за ўсё для пацвярджэння факта пакупкі на прадпрыемствах рознічнага гандлю выкарыстоўваюць касавы апарат (за выключэннем выпадкаў, калі выкарыстанне касавага апарата не ўяўляецца магчымым або пры продажы праз гандлёвы аўтамат), які друкуе 2 чэка. Адзін пры гэтым выдаецца пакупніку, а другі захоўваецца ў прадаўца.

Касавыя чэкі павінны змяшчаць:

— назву прадпрыемства, якое ажыццяўляе гандаль

— кошт тавараў (паслуг)

— суму падатку на дабаўленую вартасць з указаннем стаўкі падатку

— дату і час продажы

Акрамя таго, касавы чэк можа змяшчаць пералік набытых тавараў. Калі пераліку пакупкі ў чэку няма, то да яго можа прыкладацца накладная і/або рахунак-фактура з канкрэтызацыяй набытых тавараў.

## Гісторыя 
Гісторыя рознічнага гандлю сыходзіць у далёкае мінулае. З часоў зараджэння матэрыяльных адносін людзі абменьваліся таварамі і паслугамі. Першай формай рознічнага гандлю была гандаль на рынкавых плошчах.

У Расіі ў дарэвалюцыйны перыяд рознічны гандаль была развіта добра. Маюцца звесткі аб тым, што, напрыклад, у Чэлябінску ў 1913 годзе прадаваліся ангельскія ровары мадэляў 1912 года. Існавалі тры гільдыі купцоў: абарот купца 3 гільдыі не перавышаў 5 тыс. рублёў у год, абарот купца 2 гільдыі не перавышаў 100 тыс. рублёў у год, купец 1 гільдыі (самай багатай) гандляваў у год не менш, чым на 100 тыс. рублёў.

## У СССР 
## У Беларусі 
## У Расійскай Федэрацыі 
У Расійскай Федэрацыі адносіны паміж прадаўцом і пакупніком у сістэме рознічнага гандлю рэгулююцца Законам аб абароне правоў спажыўцоў.

Федэральны закон «Аб асновах дзяржаўнага рэгулявання гандлёвай дзейнасці ў Расійскай Федэрацыі»  ўводзіць наступнае вызначэнне рознічнага гандлю:

Рознічны рынак Расіі па аб’ёме ў 2011 годзе займае 8-е месца ў свеце (на яго долю прыпадае каля 2 % сусветнага рынку).

## Гл. таксама 
* Вулічны гандаль

## Літаратура 
*
Канстанцін Тарасевіч

**Канстанцін Тарасевіч** (нар. 6 ліпеня 1935 г. у Гурнаўшчыне, Навагрудскі раён) — беларускі інжынер і грамадскі дзеяч, польскага паходжання.

У 1963 г. скончыў факультэт цеплатэхнікі інжынерна-будаўнічага інстытута ў Маскве, пасля чаго працаваў у Міністэрстве мантажных і спецыяльных будаўнічых работ у БССР паслядоўна як інжынер, начальнік аддзела, галоўны выканаўчы дырэктар і віцэ-старшыня вытворча-мантажнага аб’яднання.

## Грамадская дзейнасць 
З 1991 г. ён пачаў удзельнічаць у польскім нацыянальным руху Беларусі. У 1993—1995 гг. К. Тарасевіч разам з Э. Ахрэмам ўзначальваў партыю «Польскае дэмакратычнае аб’яднанне». У 1996—1998 гг. Канстанцін Тарасевіч стаяў на чале мінскага гарадскога аддзялення Саюза палякаў на Беларусі. У 2000 г. ён стаў намеснікам старшыні гэтага Саюза. У 2005 г. уваходзіў у кіраўніцтва Саюза палякаў, прызнанага беларускімі уладамі, але непрызнанага ўрадам Польшчы.

## Спасылкі 
* Tadeusz Gawin Polskie odrodzenie na Białorusi 1988—2005  Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica Białystok 2010
* «Polak w świecie. Leksykon Polonii i Polaków za granicą», Polska Agencja Informacyjna, Warszawa 2001, s. 318
* Leszek Ratajczyk, Z życia Polaków na Białorusi. Mamy własna partię, Magazyn Polski, nr 1/2 (7/8), 1994, s. 21

Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Саюз палякаў на Беларусі
Чэслаў Бянькоўскі

**Чэ́слаў Бянько́ўскі** (, таксама вядомы як *Вячаслаў Вікенцьевіч Бянькоўскі*; 24 мая 1937 — 1 красавіка 2018, Мінск) — беларускі навуковец і грамадскі дзеяч польскага паходжання, кіраўнік і адзін з заснавальнікаў Вышэйшай школы гуманітарных навук у Мінску, дацэнт БДУ, доктар, старшыня Польскага навуковага таварыства. Рэктар польска-амерыканскага ўніверсітэта WSB-NLU.

Акрамя працы на факультэце гісторыі Беларускага дзяржаўнага універсітэта з 1990-х гг. Ч. Бянькоўскі актыўна ўдзельнічаў у польскім нацыянальным руху Беларусі. Узначальваў мінскае аддзяленне Саюза палякаў на Беларусі У 1993 г. уваходзіў у кіраўніцтва партыі «Польскае дэмакратычнае аб’яднанне».

Разам з гісторыкам Зыгмунтам Барадыным ён удзельнічаў у стварэнні ў 1992 г. Польскага народнага універсітэта ў Мінску. А ў 2001 г. ён быў дырэктарам Польскай вышэйшай гуманітарнай школы ў Мінску. Узначальваў Польскае навуковае таварыства.

## Спасылкі 
* Agnieszka Grędzik-Radziak. Oświata i szkolnictwo polskie na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej i współczesnej Białorusi 1939—2001 — Toruń: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2007. — 441 с.

Катэгорыя:Вучоныя Беларусі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Саюз палякаў на Беларусі
Польскае навуковае таварыства

**Польскае навуковае таварыства** (польск. *Polskie Towarzystwo Naukowe*) - грамадскае аб'яднанне беларускіх навукоўцаў польскага паходжання, якое заяўляе сваёй мэтай "падтрымку навуковай і творчай дзейнасці членаў, садзейнічанне ўмацаванню сяброўства, узаемаразумення і супрацоўніцтва паміж навукоўцамі, творчымі работнікамі і ўсімі зацікаўленымі ў развіцці асветнай дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь і Рэспубліцы Польшча". Юрыдычны адрас: вул.Караля, 3-13, 220004, г.Мінск. Старшыня: Чэслаў Бенькоўскі.

Катэгорыя:Саюз палякаў на Беларусі
Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі
Паштовае аддзяленне

)]]
**Паштовае аддзяленне**, або **аддзяленне паштовай сувязі** — аб’ект паштовай сувязі, які ажыццяўляе прыёмку, сартаванне, адпраўку, апрацоўку і дастаўку пошты.

## Гісторыя 
Паштовае аддзяленне ў мястэчку Санкеры () у Дамфрысшыры (Шатландыя) працуе без перапынку з 1712 года і з’яўляецца найстарэйшым у свеце. У тым годзе была заснавана конная паштовая служба для абмену карэспандэнцыяй паміж Англіяй і Шатландыяй, і размешчаны паблізу англа-шатландскай мяжы замак Санкер, якім валодала ўплывовае сямейства Крайтанаў, стаў зручным перавалачным пунктам. У займаным цяпер поштай будынку ў тыя часы знаходзілася паштовая станцыя для прыпынку паштовых карэт, змены коней і прыёмкі пошты.

Другое месца займае адкрытае ў 1720 годзе паштовае аддзяленне ў Стакгольме (Швецыя). На трэцім месцы па ўзросце знаходзіцца паштовае аддзяленне ў Сант’яга (Чылі), якое пачало працаваць у 1772 годзе.

## Сучаснасць 

Файл:Postal office in Russian village.JPG|Аддзяленне Пошты Расіі ў вёсцы Свапушча Цвярской вобласці
Файл:Pochtarossii-arbat.jpg|Аддзяленне Пошты Расіі на Арбаце ў Маскве

## У літаратуры 
Паштовае аддзяленне як месца дзеяння сустракаецца ў творах літаратуры, напрыклад:
* у кароткіх апавяданнях Антона Паўлавіча Чэхава «У паштовым аддзяленні» (1883) і «Мая размова з паштмайстрам» (1886);
* у рамане Чарльза Букоўскі «Паштовае аддзяленне» (, 1971).

## Гл. таксама 
* Паштамт
* Паштовая станцыя
* Руская пошта за мяжой

## Літаратура 
## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Пошта
Балгары ў Балгарыі

**Балгары** з'яўляюцца асноўнай этнічнай групай у Балгарыі, па дадзеных перапісу насельніцтва ў 2011 годзе яны налічвалі 5 664 624 чалавек, або 76,9 % насельніцтва.

## Колькасць і доля 
### Перапісы насельніцтва 
Колькасць і доля балгараў па дадзеных перапісу насельніцтва за гэтыя гады:

Колькасць і доля балгараў па дадзеных перапісу насельніцтва за гэтыя гады, па вобласці:

## Крыніцы 
Катэгорыя:Народы Балгарыі
Балгарыі
Ветв

**Ветв** — возера ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Бярэзіна (прыток Дняпра), прыкладна за 29 км у напрамку на паўночны захад ад горада Рэчыца, прыкладна за 1,8 км на паўночны ўсход ад пасёлка Гагалі.

Плошча паверхні возера 0,2 км². Даўжыня каля 1,69 км, найбольшая шырыня каля 0,16 км. Катлавіна возера старычнага тыпу, размешчаная на левабярэжнай пойме ракі Бярэзіна. У паўночнай частцы пратокай злучаецца з возерам Крынкі.

## Літаратура 
*  — С. 445.
* Ліст карты N-36-121. Выданне 1989 г. Стан мясцовасці на 1985 г.

## Спасылкі 
* Морфометрические параметры озёр Гомельской области 
* *Иванов-Смоленский В. Г.* Все озёра Беларуси. Популярная иллюстрированная энциклопедия. Т. 2.

Катэгорыя:Азёры Рэчыцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Бярэзіны
Наскальныя малюнкі Міжземнаморскага ўзбярэжжа Іспаніі

**Наскальныя малюнкі Міжземнаморскага ўзбярэжжа Іспаніі** (таксама **Леванцінскае мастацтва**) — група з больш чым 700 месцаў на ўсходнім узбярэжжы Іспаніі, якія змяшчаюць узоры наскальнага мастацтва, што ўзыходзіць, магчыма, да палеалітычнага або, што больш верагодна, мегалітычнага перыядаў каменнага веку.

Малюнкі ўяўляюць сабой невялікія схематычныя фігуры людзей і жывёл; выяў раслін практычна не сустракаецца, але зрэдку прысутнічаюць выявы грыбоў. Дадзеная група з'яўляецца самым вялікім месцам канцэнтрацыі дагістарычных наскальных малюнкаў на тэрыторыі Еўропы. Хоць вялікая частка гэтых малюнкаў размешчана недалёка ад узбярэжжа, іх таксама знаходзяць у аўтаномных супольнасцях Арагон і Кастылія — Ла-Манча.

У 1998 годзе гэтыя наскальныя малюнкі былі ўключаны ў Спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Іспаніі
Катэгорыя:Петрогліфы Еўропы
Кноскі палац

**Кноскі палац** - вялікі археалагічны аб'ект на рэштках старажытнагрэчаскага горада Кноса. 

## Апісанне 
Палац уладароў Кноса («Стары палац», пасля 2000 да н.э., зруйнаваны каля 1700 да н.э.; «Новы палац», 17—15 ст. да н.э.) — шматпавярховае збудаванне з параднымі, жылымі і гаспадарчымі памяшканнямі. Некалькі соцень памяшканняў раскінуліся на плошчы каля 24 тыс. м². Залы і пакоі Кноскага палаца, знаходзячыся на розных узроўнях, злучаныя лесвіцамі і пераходамі, асветленыя і зацемненыя, стваралі ўражанне рухомасці, зменлівасці, не ўласцівай архітэктуры Старажытнага Усходу.

Цэнтральную частку палаца займаў прамавугольны ў плане брукаваны двор памерам 60 × 28 м, на захад ад яго — парадныя залы і гаспадарчыя памяшканні, на ўсход — жылыя пакоі (шмат'ярусныя, размяшчаліся паводле складанага асіметрычнага сотападобнага плана, з сістэмай каналізацый, калонамі т. зв. крыцкага ордара).

Меліся памяшканні рознага прызначэння: у заходняй частцы — царскія апартаменты, свяцілішча, кладовыя; ва ўсходняй — пакоі царыцы, тронная зала. За імі знаходзіліся гімнастычная зала, адкрытая пляцоўка для тэатральных прадстаўленняў і рэлігійных цырымоній. Палац быў рознапавярховы, таму асвятленне памяшканняў ажыццяўлялася праз светлавыя калодзежы. Сцены складзены з каменных пліт, умацаваных на драўляным каркасе, атынкаваныя. Перакрыцці другога паверха падтрымлівалі драўляныя калоны, якія звужаліся ў аснове.

Сцены найбольш важных, прадстаўнічых памяшканняў былі распісаны па тынкоўцы сюжэтнымі матывамі і арнаментам. Іх чорныя, белыя, блакітныя, зялёныя і чырвоныя колеры надавалі роспісам святочны, урачысты выгляд. У сцэнах з выявамі людзей, звяроў, птушак, раслін знайшлі адлюстраванне розныя сюжэты, напрыклад святкаванні, спартыўныя спаборніцтвы, забавы з быкамі, марскія матывы.

Захаваліся фрагменты размалёўкі (бытавыя і рытуальныя сцэны, выявы жывёл і раслін, XVI—XV ст. да н.э.), размаляваныя керамічныя пасудзіны, статуэткі, пячаткі.

## У культуры 
Палац апісаны ў грэчаскіх міфах як таямнічы лабірынт, жыллё цара Мінаса і пачвары Мінатаўра.

Катэгорыя:Славутасці Крыта
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Грэцыі
Скарб з Фахада

**Скарб з Фахада** — збор з залатых і сярэбраных прадметаў, якія знайшлі ў крэпасці замка ў парафіі  (), і ў цяперашні час захоўваецца ў .

## Гісторыя 
У 1932 годзе быў знойдзены гаршчок, які утрымліваў чатыры шыйныя грыўні з золата і бранзалет разам з трыццацю пяццю манетамі са сплаву золата і срэбра.

Катэгорыя:Скарбы Іспаніі
Катэгорыя:Скарбы
Рунічны камень

]]
**Рунічны камень** — валун з выразаным на ім рунічным надпісам. 

Хоць найбольшая колькасць рунічных камянёў пакінулі пасля сабе вікінгі IX—XI стагоддзяў, найбольш старажытныя рунічныя камяні датуюцца IV стагоддзем, найбольш познія — XIX. Большасць рунічных камянёў знаходзяцца ў Скандынавіі, астатнія рассеяны па месцах, якія наведваліся скандынавамі ў эпоху вікінгаў (у тым ліку па Дняпры аж да вострава Беразань).

На рунічныя камяні часта наносіліся выявы, але іх не варта блытаць з чыста карціннымі камянямі, дзе былі толькі выявы.

## Прыклады 
* Рокскі руніцкі камень
* Кенсінгтонскі рунічны камень
* Рунные камяні ў Елінгу
* Інгваравы камяні

## Славянскія аналагі 
* Барысавы камяні
Катэгорыя:Рунічныя камяні
Кіравальныя выкапні

**Кіравальныя выкапні** (у геалогіі) — рэшткі выкапнёвых жывёл і раслін у асадачных горных пародах, якія маюць абмежаванае вертыкальнае і значнае гарызантальнае пашырэнне, уласцівыя пэўнаму геалагічнаму перыяду.

Яны шырока выкарыстоўваюцца ў стратыграфічных даследаваннях. Пры наяўнасці ў доследнай пародзе (разрэзе) кіравальных выкапняў становіцца магчымым вызначыць яе адносны геалагічны ўзрост. Кіравальным можа быць від, род, сямейства жывёл і раслін або іх комплекс. Сярод іх на тэрыторыі Беларусі, напрыклад, вылучаны акрытархі (верхні палеазой, кембрый), брахіяподы (ардовік, сілур, карбон, перм, трыяс), канадонты (дэвон), споры (дэвон, карбон), споры і пылок (антрапаген), плады і насенне раслін (антрапаген).

Дадзены метад, пры ўсёй сваёй прастаце, мае ўразлівасці:
* нярэдка розныя групы арганізмаў маюць падобную будову, не будучы сучаснікамі;
* пароды, якія сфармаваліся ў адзін і той жа час, але з рознымі мясцовымі кліматычнымі ўмовамі, могуць утрымліваць розныя наборы закамянеласцяў.
Такім чынам, метад кіравальных выкапняў служыць для вызначэння ўзросту парод у асноўным у комплексе з іншымі метадамі (напрыклад, радыёізатопным датаваннем).

## Літаратура 
* 
* *Руттен М.* Происхождение жизни (естественным путём). — М.: «Мир», 1973. — С. 39.

## Спасылкі 
* Навука аб закамянеласцях абвяргае скамянелую догму

Катэгорыя:Геалогія
Катэгорыя:Акамянеласці
Катэгорыя:Метады датавання
Джэймс Доналд Кэмеран

**Джэймс Доналд Кэмеран** (; 14 мая 1833, штат Пэнсыльванія — 30 жніўня 1918, графства Ланкастэр, штат Пенсільванія) — амерыканскі палітычны дзеяч, член Рэспубліканскай партыі. Ваенны міністр ЗША (1876—1877), затым прадстаўляў штат Пенсільванія ў Сенаце ЗША ў 1877—1897 гады. Быў старшынёй Рэспубліканскага нацыянальнага камітэта ў 1879—1880 гадах.

Катэгорыя:Сенатары ад штата Пенсільванія
Вожа

**Вожа** — тапонім:

* Во́жа — рака ў Беларусі, у Смалявіцкім і Чэрвеньскім раёнах Мінскай вобласці, прыток ракі Волма
* Вожа — рака ў Разанскай вобласці Расіі, прыток Акі
Палёўка рыжая

**Палёўка рыжая**, **палёўка лясная** (*Myodes glareolus*) — від грызуноў сямейства хамяковых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 8—13 см. Поўсць на спіне ржава-карычневая, бакі буравата-шэрыя, брушка белаватае. Вушы сярэдяіх памераў.

## Пашырэнне 
Пашырана ў Еўразіі (Еўропа, у Заходняй Сібіры, на ўсход да Алтая і гор Сярэдняй Азіі) і Паўночнай Амерыцы. На Беларусі трапляецца па ўсёй тэрыторыі, жыве ў лясах, хмызняках, пасевах сельскагаспадарчых культур, зімой у садах, пад сціртамі саломы, сена.

## Асаблівасці біялогіі 
Корміцца зялёнымі часткамі і насеннем раслін. Шкодзіць лесу і сельгаскультурам. Пераносіць узбуджальнікаў інфекцыйных хвароб.

Размнажэнне у маі — кастрычніку. За год дае да 4 прыплодаў па 5—6 (зрэдку да 9) дзіцянят у кожным.

Норы рые рэдка, гнёзды ў кучах ламачча, гнілых пнях і іншых прыродных укрыццях.

## Літаратура 
* *Цераховіч В.* Палёўка рыжая // 

Катэгорыя:Палёўкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1780 годзе
Палёўка-эканомка

**Палёўка-эканомка** (*Microtus oeconomus*) — від грызуноў сямейства хамяковых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 9—12 см, хваста 3—5 см. Поўсць на спіне бурая, з рыжаватым адценнем, на брушку брудна белая.

## Пашырэнне 
Пашырана ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы. Жывёе ў тундры, лясной зоне і лесастэпе. Дасягае поўначы Украіны, Паўднёвага Урала, Паўночнага Казахстана. На Беларусі трапляецца па ўсёй тэрыторыі ў алешпіках, па балотах, у поймах рэк і іншых увільготненых і паніжаных мясцінах, зімой каля жылля чалавека.

## Асаблівасці біялогіі 
Корміцца зялёнымі часткамі травяністых раслін, іх насеннем, каранямі, карой і парасткамі маладых дрэў.

Жыве ў норах. За лета 2—4 прыплоды па 6—7 (зрэдку да 12) дзіцянят у кожным.

Пераносіць узбуджальнікаў тулярэміі і лептаспірозу.

## Літаратура 
* *Раждзественская А.* Палёўка-эканомка // 

Катэгорыя:Палёўкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1776 годзе
Вожа (прыток Волмы)

**Во́жа, канал Ільінка** — рака ў Смалявіцкім і Чэрвеньскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Волма (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 14 км (16, з іх 3 км на тэрыторыі Чэрвеньскага раёна). Плошча вадазбору 68 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,98 м/км. Пачынаецца каля вёскі Ільінка Чэрвеньскага раёна, упадае ў Волму каля вёскі Адынь. Рэчышча Вожы каналізаванае на ўсім працягу.

Каля ракі вёскі Грыва, Старына, аграгарадок Драчкава.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-80. Выданне 1985 г. Стан мясцовасці на 1983 г.
* Ліст карты N-35-81. Выданне 1981 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области. Описание истоков рек Минской области. 

Катэгорыя:Рэкі Смалявіцкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Басейн Бярэзіны
Патрыяршы сабор у Піцундзе

**Патрыяршы сабор у Піцундзе ў гонар Апостала Андрэя Першазванага** — сабор, пабудаваны ў Піцундзе (Піцыунт) у пачатку X стагоддзя ў часы праўлення грузінскага цара Баграта III з дынастыі Баграціёнаў, які з'яўляўся пляменнікам апошняга абхазскага цара .

## Гісторыя сабора 
Піцундскі сабор быў кафедрай абхазскіх каталікосаў. Тут адбываліся выбары каталікосаў-патрыярхаў Абхазіі, пасвячэнне епіскапаў.

У XI — XV стагоддзях сабор неаднаразова абнаўляўся. У XVII стагоддзі, пад пагрозай нападу з боку туркаў, кафедра каталікоса Абхазіі пераносіцца ў Гелаці (Грузія), сабор быў закінуты.

У другой палове XIX стагоддзя сабор быў зноў адбудаваны і асвечаны ў гонар Успення Багародзіцы.

Пытанне аб пераносе з будынка сабора аргана, усталяванага ў 1975 годзе нямецкімі майстрамі, быў узняты ў ў 2009 годзе. 29 ліпеня 2014 года в. а. прэзідэнта Абхазіі  падпісаў распараджэнне, у якім даручыў міністэрству культуры сумесна з дзяржкіраваннем па ахове гісторыі культурнай спадчыны адшукаць магчымасць пераносу органа з Піцундскага сабора ў іншае месца.

## Архітэктурныя асаблівасці 
Сабор адносіцца да тыпу крыжовакупальных, трохнефных і трохапсідных храмаў. Узведзены з каменя і цэглы. У размеркаванні гэтых матэрыялаў назіраецца пэўны парадак. Сцены храма ад цокаля складзеныя выключна каменнымі блокамі, затым мур набывае змяшаны характар: шэрагі каменя перамяжоўваюцца з цаглянымі праслойкамі. Чым вышэй, тым каменныя праслойкі танчэй, а цагляныя — таўшчэй. Верхняя частка сцен, барабан і ляжачы на ім купал, унутраныя апоры-слупы складзеныя цалкам з цэглы рознага памеру. На цэнтральнай алтарнай апсідзе звонку паміж вокнамі выкладзеныя тоўстай цэглай крыжы. Гладкія сцены пакрытыя тынкоўкай, у ранейшыя часы упрыгожанай фрэскамі, ад якіх захаваліся толькі пояс медальёнаў у алтары.
Унутры сабора, у заходняй яго частцы знаходзіцца пахавальня, у якой знаходзяцца дзве магілы, прызначаныя апосталам Андрэю Першазванаму і Сымону Кананіту, аб чым сведчаць фрэскавыя выявы двух апосталаў унутры пахавальні.

## Спасылкі 
* *Патрыяршы сабор: фатаграфіі* 
* *Архіепіскап Павел Лебедзеў († 1892 г.).* Слова пры асвячэнні Піцундскага Успенскага Сабора ў Абхазіі, 3 (16) Верасня 1885 года (Казань, 1889). На сайце *Слова пастыра*
* Арган Піцундскага храма ў Абхазіі.  Афіцыйны сайт. 

Катэгорыя:Канцэртныя залы
Катэгорыя:Славутасці Абхазіі
Катэгорыя:Піцунда
Катэгорыя:Храмы Абхазскай праваслаўнай царквы паводле алфавіта
Верхняя Сванеція

**Верхняя Сванеція** () — высакагорная даліна, якая знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Галоўнага Каўказскага хрыбта, у паўночна-заходняй частцы Грузіі, аб'ект са спісу Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. З захаду раён аддзелены хрыбтом Хурум. З поўдня Верхнюю Сванецію ад Ніжняй аддзяляе Сванецкі хрыбет, які цягнецца на 85 км. З усходу і поўначы даліну ахінае Галоўны Каўказскі хрыбет.
Уся тэрыторыя размешчана ў басейне ракі Інгуры і займае плошчу каля 3154 км².

Мясцовыя дамы служылі і жыллём, і крэпасцямі, здольнымі абараніць ад уварвання захопнікаў. Тут знаходзіцца самы высокі населены пункт у Еўропе — сяло Ушгулі (каля 2500 м над узроўнем мора). Гэтае маляўнічае месца не страціла сваёй спрадвечнасці і ў нашы дні. Баявыя вежы вышынёй 10-20 м кожная — след былых войнаў і крэўнай варожасці, былі пабудаваны ў часы праўлення царыцы Грузіі Тамары (XII-XIII стст.). У гісторыі вядомыя выпадкі, калі ў такіх вежах цэлыя сем’і адседжваліся на працягу гадоў, выратоўваючыся ад крэўнай помсты.

З XIX стагоддзя Верхняя Сванеція стала аб’ектам вялікай цікавасці з боку паэтаў, вучоных, мастакоў, археолагаў і вандроўнікаў з усяго свету. У гэты час мясцовасць атрымлівае такія вобразныя назвы як “Зямля Тысячы Вежаў і Леднікоў”, “Казначэйства Нацыянальнай Культуры”, “Жывая Навуковая Лабараторыя”. 

## Літаратура 
* Тысяча чудес света. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2007. — 336 с.

Катэгорыя:ЮНЕСКА
Катэгорыя:Геаграфія Грузіі
Вількаўшчына

**Ві́лькаўшчына** (часам **Ві́лкаўшчына**) — колішняя вёска, з 1959 года ў складзе Мінска.

## Гісторыя 
Узнікла ў пачатку XX стагоддзя. З 1924 года ў Навадворскім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна, з 1931 года ў адміністрацыйным падпарадкаванні Менскага гарсавета, з 1934 года ў Менскім раёне. У канцы 1940-х гадоў складалася з некалькіх двароў. Верагодна, некаторыя жыхары вёскі працавалі на цагельным заводзе № 4, які месціўся паблізу (цяпер на яго месцы завод «Керамін»). У 1959 годзе ўключаная ў межы горада Мінска, Заводскі раён.

Пасля далучэння да горада адна з вясковых вуліц атрымала назву Вілкоўшчына, другая была названа ў гонар Марата Казея. У 1970-я — 1980-я гады вёска аказалася заціснутай паміж чыгункай Мінск-Асіповічы, «Керамінам» і новай прамысловай зонай вуліцы Сцебянёва, не мела нават асобнага пад’езду ад іншых гарадскіх дарог. У пачатку 2000-х быў пабудаваны новы цэх завода «Керамін», вакол якога склалася зона забароненая для пражывання, таму вёска была знесена. У 2006 годзе ў вёсцы заставаўся адзін дом па вуліцы Вілкоўшчына, 7, уладальнік якога адмаўляўся перасяляцца ў гарадскую кватэру. Апошні дом быў знесены ў 2007 годзе.

Рашэннем Мінскага гарадскога савета дэпутатаў ад 13 верасня 2016 года скверу ў межах вуліц Іосіфа Гашкевіча, Уладзіслава Сыракомлі, Янкі Лучыны прысвоенае найменне «сквер Вілкаўшчына».

File:Мінск. Колішняя вёска Вількаўшчына (03).jpg|
File:Мінск. Колішняя вёска Вількаўшчына (02).jpg|

## Зноскі 
## Літаратура 
*
*
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Мінска
Палачкападобныя вадамеркі

**Палачкападобныя вадамеркі** (*Hydrometridae*) — сямейства насякомых атрада паўцвердакрылых.

## Апісанне 
Цела (даўжыня 7,5—13 мм) палачкападобнае (адсюль назва), тонкае, рыжаватае, пакрыта знізу кароткімі аксаміцістымі валаскамі, не намакае ў вадзе. Галава прадаўгаватая, з патаўшчэннем. Вочы пасярод галавы. Ротавыя органы колюча-сысучыя, хабаток 3-членікавы. Вусікі ніткападобныя, 4-членікавыя, даўжэйшыя за галаву. Ногі доўгія, тонкія, прыблізна ўсе аднолькавай даўжыні, бегальныя ўкрыты валаскамі, што дае магчьшасць насякомым перамяшчацда па плеўцы паверхневага нацяжэпня вады. Лапкі 3-членікавыя. Маюць добра развітыя крылы, але лётаюць рэдка.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Еўразіі. У сусветнай фаўне больш за 100 відаў. На Беларусі на паверхпі вады, на лісці водных раслін і па берагах непраточных або слабапраточных вадаёмаў трапляюцца , .

## Асаблівасці біялогіі 
Драпежнікі, кормяцца гемалімфай шэрагу насякомых і іншых водных беспазваночных.

Яйцы алкладваюць усё лета на водныя расліны. Развіццё з няпоўным ператварэннем. Лічынкі нагадваюць дарослых насякомых, але меншыя, не маюпь крылаў, лапкі ў іх 1-членікавыя. Цыкл развіцця каля 40 сутак. Зімуюць дарослыя на сушы (пад карой дрэў, у імху).

## Літаратура 
* *Пісаненка А.* Палачкападобныя вадамеркі // 

Катэгорыя:Клаповыя
Палёўка земляная

**Палёўка земляная**, **палёўка падземная** (*Microtus subterraneus*)  — від грызуноў сямейства хамяковых.

## Апісанне 
Даўжыня цела да 10, хваста да 3,8 см. Па колеру поўсці падобная да палеўкі звычайнай з больш яркім бурым адценнем.

## Пашырэнне 
Пашырана ў Еўропе, Малой Азіі, на Каўказе. Сустракаецца на Украіне, у Варонежскай, Курскай, Цвярской, Валагодскай абласцях Расіі. На Беларусі зрэдку трапляецца ў Белавежскай пушчы, на поўдні Палесся. Жыве ў зарасніках кустоў, на ўскрайках шыракалістых лясоў, на палях.

## Асаблівасці біялогіі 
Корміцца жалудамі, каранямі, насеннем травяністых раслін. Робіць запасы корму на зіму ў норах.

Жыве ў норах. Штогод 3—4 прыплоды, па 3—4 дзіцяняці ў кожным.

## Літаратура 
* Палёўка земляная // 

Катэгорыя:Палёўкі
Палёўка цёмная

**Палёўка цёмная**, **палёўка пашавая** (*Microtus agrestis*) — від грызуноў сямейства хамяковых.

## Апісанне 
Даўжыня цела 8—12,8, хваста 2—4 см. Поўсць на спіне шэра-бурая з карычняватым адценнем, брушка светла-шэрае з палевым адценнем. 

## Пашырэнне 
Пашырана ў Еўразіі. Жыве ў лясной зоне і лесастэпе да Паўночнай Украіны, Варонежскай вобласці Расіі, Паўднёвага Урала, Алтая, Лены. На Беларусі ў невялікай колькасці трапляецца па ўсёй тэрыторыі ў алешніках, на балотах, у поймах рэк і іншых увільготненых і паніжаных мясцінах.

## Асаблівасці біялогіі 
Корм раслінны.

Штогод 3—4 прыплоды па 3—6 дзіцянят у кожным.

## Літаратура 
* Палёўка цёмная // 

Катэгорыя:Палёўкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1761 годзе
Б’ярні Бенедыктсан (1970)

**Б’ярні Бенедыктсан** (, нар. , , Ісландыя) — ісландскі палітычны дзеяч. Прэм’ер-міністр з 9 красавіка 2024 года ад Партыі незалежнасці. У студзені-лістападзе 2017 года таксама займаў пасаду прэм’ер-міністра.

## Кар’ера 
Атрымаў адукацыю на юрыдычным факультэце Ісландскага ўніверсітэта. Пазней стажыраваўся ў Германіі і ЗША. Да прыходу ў палітыку працаваў адвакатам. Дэпутат Альтынга з 2003 года. У сакавіку 2009 года ўзначаліў кансерватыўную Партыю незалежнасці. Пад яго кіраўніцтвам партыя выйграла выбары ў парламент, якія адбыліся 27 красавіка 2013 года. Пры фарміраванні новага кабінета атрымаў партфель міністра фінансаў і эканомікі.

### На чале ўрада 
З 11 студзеня 2017 года з’яўляўся прэм’ер-міністрам Ісландыі. Адным з першых яго рашэнняў у першы ж дзень быў адкласці ўступленне Ісландыі ў Еўрасаюз.

## Асабістае жыццё 
Жанаты. Мае чатырох дзяцей. Хобі: футбол і рыбалка. Былы прэм’ер-міністрам Ісландыі Б’ярні Бенедыктсан даводзіцца яму стрыечным дзедам.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка Бенедыктсана

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Ісландыі
Катэгорыя:Міністры фінансаў Ісландыі
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Рок-каранацыя 2009

**Рок-каранацыя 2009** адбылася 4 сакавіка 2010 года ў мінскім клубе «Реактор». Вядучым цырымоніі былі музыкант Алег Хаменка і Іна Кашырына.

## Правядзенне 
Кожны з пераможцаў у намінацыях пасля абвяшчэння выконваў музычны сэт.

## Намінанты і лаўрэаты 
Пераможцы ў намінацыях надрукаваны **цёмным** і . У дужках пазначаны ганаровыя госці, якія абвяшчалі пераможцаў у намінацыях.

### Вызначаны журы 
### Вызначаны наведвальнікамі інтэрнет-партала TUT.BY 
### Вызначаны аргкамітэтам 
## Цікавыя факты 
* Уладальнікі Галоўнай рок-кароны пасля абвяшчэння перамогі напоўнілі на сцэне атрыманную хрустальную карону шампанскім, пасля чаго кожны ўдзельнік гурта адпіў з яе
* Удзельнікі гурта, які атрымаў рок-карону за ўнёсак у развіццё беларускага рока, жартаўліва выйшлі на сцэну ў грыме старых
* Упершыню адбылося ўручэнне рок-кароны ў новай намінацыі «Рэп-праект году»

## Гл. таксама 
* Спіс уладальнікаў Галоўнай «Рок-кароны»

## Спасылкі 
* 
* Відэа з цырымоніі (YouTube)

Катэгорыя:Рок-каранацыя
Катэгорыя:Музычныя прэміі 2010 года
Катэгорыя:2010 год у Мінску
Катэгорыя:Падзеі 4 сакавіка
Катэгорыя:Сакавік 2010 года
Oecophoridae

**Oecophoridae** — сямейства молепадобных матылькоў, якое ўключае ў сябе больш чым 7000 відаў.

## Апісанне 
Матылькі невялікія, з размахам крылаў 8-20 мм, радзей да 30 мм. Крылы адносна шырокія, афарбоўка разнастайная ад яркай са складаным малюнкам да сціплай, аднатоннай. У нешматлікіх відаў самкі з рэдукаванымі крыламі Максілярныя шчупікі вельмі маленькія, непрыкметныя. Ніжнягубныя шчупікі звычайна добра развітыя, 3-членікавыя, дугападобна выгнутыя ўверх, радзей прамыя. Пярэднія крылы з 13 жылкамі, рэдка з 12. Заднія крылы з 10 жылкамі, акрамя роду *Endrosis*, віды якога маюць 9 жылак.

Матылі лётаюць у прыцемках і ноччу, і толькі нешматлікія віды актыўныя днём. Большасць прадстаўнікоў сямейства сустракаюцца ў лясах, асабліва шыракалістых, прадстаўнікі шэрагу падсямействаў аддаюць перавагу стэпам і паўпустыням. Як правіла, у год развіваецца толькі 1 пакаленне.

Вусені вядуць схаваны спосаб жыцця, харчуючыся адмерлай драўнінай і лубам пад карой старых дрэў, лішайнікамі або расліннымі рэшткамі ў лясной падсцілцы. Прадстаўнікі шэрагу падсямействаў харчуюцца зялёным лісцем драўняна-кустовых і травяністых раслін.

## Падсямействы 
Падсямемейства *Depressariinae*, якое разглядалася раней раней у складзе *Oecophoridae*, нядаўна выдзелена ў асобнае сямейства.
* *Autostichinae*
* *Hypertrophinae*
* *Oecophorinae*
* *Stathmopodinae*
* *Stenomatinae*
* *Xyloryctinae*

## Літаратура 
* N. P. Kristensen: *Lepidoptera, Moths and Butterflies, 1: Evolution, Systematics, and Biogeography. Handbuch der Zoologie 4 (35)* S. 405, — Walter de Gruyter. Berlin, New York 2003, ISBN 3-11-015704-7.

Катэгорыя:Молі
Катэгорыя:Сямействы насякомых
Катэгорыя:Матылі
Вілкаўшчына (сквер)

**Ві́лкаўшчына** (, ) — сквер у Ленінскім раёне Мінска. Размешчаны ў жылым раёне Лошыца. Тэрыторыя абмежавана вуліцамі Іосіфа Гашкевіча, Уладзіслава Сыракомлі, Янкі Лучыны

Назва скверу прысвоена рашэннем Мінскага гарадскога савета дэпутатаў ад 13 верасня 2016 года, па назве знесенай у 2000-я гады вёскі Вілкаўшчына.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Скверы Мінска
Катэгорыя:Ленінскі раён (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Іосіфа Гашкевіча (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Уладзіслава Сыракомлі (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Янкі Лучыны (Мінск)
Кастусь Калеснікаў

**Кастусь Калеснікаў** (Kastuś Kaleśnikau, нарадзіўся 15 верасня 1971 года) — беларускі рок-музыка, удзельнік гуртоў IQ48 і žygimont VAZA. Скончыў Інстытут фізкультуры (цяпер БДУФК). Майстар спорту па фехтаванні. Працаваў настаўнікам фізкультуры ў школе, потым — у медычнай вучэльні. Жанаты, мае аднаго дзіцёнка. З 1996 па кастрычнік 1998 быў у складзе гурта Hasta La Fillsta. У складзе Hasta La Fillsta стаў лаўрэатам фестываля альтэрнатыўнай музыкі «Уступи дорогу», які праводзіўся фондам Джорджа Сораса. Удзельнічаў у запісу альбомаў IQ48 «Вар’яты» (2005), «Героі!» (2008). У 2002 годзе прыйшоў у гурт «žygimont VAZA», з якім яшчэ ў 1993 годзе запісаў песню «Klatva» для першага альбома «Šyba 48». У складзе гурта «žygimont VAZA» скончыў запіс альбома «Kajin» (2004) і «Distortion» (2007). Ад 2008 года таксама быў у складзе гурта The Silicon. Увесну 2009 года сышоў з гурта IQ48 і пераехаў у Польшчу.

Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі БДУФК
Катэгорыя:Гітарысты Беларусі
Сяргей Канановіч

**Сяргей Канановіч** (нар. 29 лютага 1972, Мінск, Беларусь) — беларускі музыка, гітарыст.

Музыкай пачаў займацца з школьных часоў, аднак музычнай адукацыі не мае. Скончыў геаграфічны факультэт БДУ (1995), але па спецыяльнасці «Географ» ніколі не працаваў, бо вырашыў звязаць жыццё з музыкай.

## Музычная кар’ера 
Першы гурт — Jar Jabber (1994). У складзе гурта Hasta La Fillsta скарыў фестываль «Басовішча» (1997). Браў удзел у некалькіх беларускіх гуртах — быў гітарыстам праектаў «Крамбамбуля» (2001—2010) і Zet, бас-гітарыстам гурта Pomidor/OFF. Граў таксама з гуртамі Палац, žygimont VAZA, Змітром Вайцюшкевічам, N.R.M..

З усіх музычных кірункаў сам аддае перавагу стонэру і гранджу.

Катэгорыя:Гітарысты Беларусі
Дражня (Мінск)

**Дра́жня** — колішняя вёска на левым беразе ракі Слоўці (Дражні), з 1959 года ў складзе Мінска.

## Гісторыя 
У XIX ст. карчма ў Дражні належала Яну Эдварду Ваньковічу. У 1858 годзе фальварак, уласнасць К. Хшчановіч.  У 1917 годзе ў Сенніцкай воласці Мінскага павета; 18 двароў, 102 жыхары. За 1—2 км ад Дражні месцілася карчма Дражня Ваньковіча, урочышча Дражня Бабкевіча, урочышча Дражня Хітраво і хутар Дражня. У 1930-я гады ўсе хутары аб’яднаныя ў вёску Дражню. З 1934 года ўваходзіла ў Менскі раён, Сляпянскі сельсавет. У 1959 годзе ўключана ў межы Мінска, у склад Заводскага, з 1977 года Партызанскага раёна.

Былыя вясковыя вуліцы атрымалі назву вуліца Дражня, 1-ы, 2-і, 3-і Дражненскі завулак. У канцы 1980-х — пачатку 1990-х вёскі збольшага знесеная, на яе месцы пабудаваны жылы мікрараён Дражня на рагу вуліц Ваўпшасава і Солтыса. Апошнія вясковыя дамы па вуліцы Дражня за тралейбусным дэпо № 5 знесеныя ў 2010-я гады.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, якія ўвайшлі ў склад Мінска
Радольфа Ланчані

**Радольфа Амадэа Ланчані**, *Ланчыяні* — італьянскі інжынер, археолаг, вядомы даследаваннямі тапаграфіі і помнікаў Рыма.

## Біяграфія 
Ланчані вучыўся на інжынера ў Папскім універсітэце ў Рыме. Пасля заканчэння вучобы ён прыняў удзел у раскопках гавані Траяна ў Остыі, апісанне раскопак было апублікавана ў *Monumenti ed Annali* Інстытута археалагічных паведамленняў. З тых тых часоў Ланчані захапіўся археалагічнымі даследаваннямі антычных збудаванняў.

У 1872 годзе ён стаў сакратаром *Commissione Archaeologica Communale* — муніцыпальнай археалагічнай камісіі ў Рыме, ў 1879 годзе прафесарам па рымскай тапаграфіі ва ўніверсітэце Рыма. Пазней Ланчані стаў ганаровым прафесарам універсітэтаў Вюрцбург, Оксфард, Глазга, Гарвард, Абердзіна.

Ланчані займаўся археалагічнымі раскопкамі ў Рыме, а таксама збіраў нататкі, замалёўкі, вытрымкі з крыніц эпохі Адраджэння. Гэтыя дадзеныя былі апублікаваныя ў 4 тамах «Storia degli Scavi di Roma e le Notizie intorno alle Collezioni Romane di Antichità» у 1902-1912 гадах.

Ланчані таксама прадухіліў будаўніцтва грамадскага парку на тэрыторыі тэрм Каракалы ў Рыме.

## Спіс работ Ланчані 
* Forma Urbis Romae.
* «I Commentarii di Frontino sulle acque sugli acquedotti». 1880.
* «Rome in the light of recent excavations»
* «Pagan and Christian Rome». 1893-1901.
* The Destruction of Ancient Rome. A Sketch of the History of the Monuments. 1899.
* The Golden Days of the Renaissance in Rome, from the Pontificate of Julius II to that of Paul III. A. Constable, 1906.
* Wanderings in the Roman Campagna. 1909.
* The Roman Forum. A Photographic Description of its Monuments. 1910.
* Wanderings through Ancient Roman Churches. 1924.
* Ancient and Modern Rome. 1925.

## Літаратура 
* Dictionary of Art Historians/Lanciani. 

Катэгорыя:Археолагі Італіі
Нацыянальны банк Грузіі

**Нацыянальны банк Грузіі** () — цэнтральны банк Грузіі, асаблівы цэнтральны орган дзяржаўнага кіравання, юрыдычны статус, задачы, функцыі, паўнамоцтвы і прынцыпы арганізацыі якога вызначаюцца Канстытуцыяй Грузіі.

## Гісторыя 
Нацыянальны банк Грузіі быў заснаваны ў 1919 годзе, а ў 1991 годзе пасля распаду СССР ён пачаў працаваць як незалежная ўстанова. Згодна пастановы Вярхоўнага Савета Грузіі быў створаны Нацыянальны банк Грузіі.

Афіцыйна незалежны нацбанк быў заснаваны ў жніўні 1991 года на падставе прынятага Закона «Аб Нацыянальным банку Грузінскай Рэспублікі». У той самы час быў прыняты і Закон «Ад грашова-крэдытным рэгуляванні ў Рэспубліцы Грузія», які вызначыў асноўныя кірункі дзейнасці Цэнтральнага банка краіны ў манэтарнай палітыцы.

Цяперашні статус Нацбанка вызначаецца Канстытуцыяй Грузіі. Згодна 95-га артыкула Канстытуцыі, Нацбанк незалежны ў сваёй дзейнасці. Правы і абавязкі Нацбанка, яго дзейнасць і гарантыі незалежнасці вызначаюцца Законам «Аб Нацыянальным банку», прынятым Парламентам Грузіі 23 чэрвеня 1995 года.

## Гл. таксама 
* Лары

Катэгорыя:Цэнтральныя банкі
Джавані Марэлі

**Джавані Марэлі**, сапраўднае імя **Нікалаас Шэфлер** (, Верона — , Мілан) — італьянскі палітык і гісторык мастацтва.

## Біяграфія 
Джавані Марэлі атрымаў адукацыю ў Мюнхенскім універсітэце. Быў дэпутатам і сенатарам. Менавіта яму прыпісваецца залажэнне асноў параўнальнага аналізу.

## Асноўныя працы 
Шматлікія яго артыкулы па мастацкай крытыцы з'явіліся ў «Zeitschrift für bildende Kunst» за 1874—1876 гады пад псеўданімам Iwan Lermolieff. Пад тым жа псеўданімам ён выдаў «Die Werke italienischer in den Meister Galerien von München, Dresden u. Berlin» (Лейпцыг, 1880).

Галоўная яго праца — «Kunstkritische Studien über italienische Malerei» (1890—1893), тычыцца галерэй Баргезэ і Дорыя Памфілі ў Рыме, а таксама мюнхенскай, дрэздэнскай і берлінскай галерэй. Яго багатая карцінная галерэя (апісана Фрыцам, Бергама, 1892 год)  астаўлена ім у спадчыну роднаму гораду — Бергама, Акадэміі Карара.

У 1895 годзе ў Мілане Джавані Марэлі ўсталяваны помнік.

## Літаратура 
Катэгорыя:Палітыкі Італіі
Катэгорыя:Гісторыкі мастацтва
Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Італіі
Караткавусыя двухкрылыя

*Гэты артыкул пра падатрад двухкрылых. Пра падатрад прамакрылых глядзіце адпаведны артыкул*

**Караткавусыя**, або **мухі** (*Brachycera*) — падатрад двухкрылых насякомых, характэрнай рысай для якога з’яўляюцца скарочаныя вусікі.

## Сістэматыка 
Велізарны падатрад, які складаецца з прыкладна 120 сямействаў. Віды падатраду могуць адрознівацца па паводзінах, некаторыя драпежнікі, некаторыя дэтрытафагі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* The Tree of Life Web Project: Brachycera
Слава Корань

**Слава Корань**, поўнае імя **Вячаслаў Корань** () — беларускі рок-музыкант.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Пскове ў сям’і настаўніцы і лекара. Скончыў школу № 30 у Мінску, потым факультэт аўтаматыкі і вылічальнай тэхнікі Мінскага радыётэхнічнага інстытуту (РТІ) па спецыяльнасці «Аўтаматызаваныя сістэмы кіравання».

Вучыўся граць на фартэпіяна ў музычнай школе №1 у Мінску (1962—1969), але зразумеў, што фартэпіяна яму не даспадобы і пераключыўся на гітару.

Працуе музычным дырэктарам Еўрапейскага радыё для Беларусі.

Жанаты, мае сына.

## Творчасць 
У 1968 годзе пачаў граць у школьнай групе, працягнуў музычныя эксперыменты ў РТІ. У 1981 годзе заснаваў гурт Ліфт, які выступаў у мінскім кафэ «Мерыдыян» пад «дахам» арганізацыі «Арыентыр». У той час у Мінску было толькі тры кавярні, дзе гралі жывыя групы: «Мерыдыян», «Сузор’е» і кавярня Беларускага політэхнічнага інстытуту.

У 1982 годзе стаў гітарыстам групы «Студия 7» — гурта Беларускага тэатральна-мастацкага інстытуту, які ў 1984 годзе стаў называцца «Бонда».

Сышоў з «Бонды» ў 1988 годзе разам з Сяргеем Краўчанкам і Валерам Цініцкім і з імі, а таксама Феліксам Аксёнцавым, Кірылам Шэвандо і Андрэем Патрэем стварыў гурт ULIS, у якім грае дагэтуль.

У 1993 годзе адбыўся раскол гурта, падчас якога з ULIS сышлі ўсе музыкі, апроч Славы Кораня, які ўзяў на сябе функцыі вакаліста і аўтара тэкстаў, што даволі неадназначна ўспрыняла наваколле. ULIS набраў новы склад, які неаднаразова мяняўся.

## Ацэнкі 
Падчас імпрэзы з гуртом «Hasta La Fillsta» на «СТБ» у 2010 годзе яго вакалістка і музычная журналістка Вольга Самусік назвала Кораня *«найвялікшым рок-музыкам Беларусі»*.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Блог Славы Кораня
* СЛАВА КОРАНЬ АДЗНАЧАЕ 60-ГОДЗЬДЗЕ! (ВІДЭА) / Тузін гітоў

Катэгорыя:Гітарысты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі БДУІР
Катэгорыя:Рок-музыканты Беларусі
Тэргіт

**Тэргіт** — спінная склератызаваная частка сегментарнага колца членістаногіх. Ступень развіцця тэргітаў і будова ў розных групах членістаногіх розныя. Напрыклад, тэргіты сегментаў цела Diplopoda пакрываюць не толькі спінны бок, але загінаюцца на бакавую і нават на брушную паверхню, утвараючы амаль поўнае кальцо, а тэргіты грудных сегментаў стракоз (Odonata) настолькі малыя, што практычна не прыкметныя паміж асновамі крылаў. Тэргіты грудных сегментаў крылатых насякомых гуляюць важную ролю ў палёце (праз іх на аснаванні крылаў перадаецца высілак ад крылавых цягліц непрамога дзеяння) і маюць вельмі складаную будову, яны падзеленыя на некалькі больш ці менш адасобленых аддзелаў, кожны з якіх мае асаблівае найменне.

Склератызаваныя ўтварэнні брушнай паверхні членістаногіх называюцца стэрнітамі, а бакавых — плейрыт.

Катэгорыя:Анатомія членістаногіх
Уладзімір Якаўлевіч Пузыня

**Уладзімір Якаўлевіч Пузыня** (26 лютага 1940, Суцін, Любанскі раён, Мінская вобласць — 18 верасня 2012, Мінск) — беларускі музыкант, майстар-рэстаўратар нацыянальных музычных інструментаў, . Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1994).

## Біяграфія 
У 1964 годзе скончыў Мінскае музычнае вучылішча імя М. Глінкі, Мінскі інстытут культуры (1989). У 1965—1978 артыст Дзяржаўнага народнага аркестра Беларусі імя Жыновіча. Адначасова з 1972 працаваў у Мінскім абласным, у рэспубліканскіх навукова-метадычных цэнтрах народнай творчасці і культурна-асветніцкай работы.

З 1979 педагог-ілюстратар сярэдняй спецыяльнай музычнай школы пры Беларускай кансерваторыі, старшы метадыст па фальклоры пры Мінскім абласным метадычным цэнтры. 3 1982 майстар, у 1983—1988 загадчык вучэбнай майстэрні па рэстаўрацыі, рамонце і вырабе народных музычных інструментаў Мінскага інстытуту культуры.

Стваральнік музея беларускіх музычных старажытных інструментаў «Беларуская хатка». Вырабляў беларускія народныя музычныя інструменты: аэрафоны сапранавыя, альтавыя, басовыя дудкі; жалейкі, дуды, трубы і інш.; хардафоны — колавая ліра, басэтля і інш.

Выступаў з ігрой на беларускіх музычных інструментах у канцэртных праграмах, фэстах народнай творчасці і інш.

На пахаванні Уладзіміра Пузыні гучала беларуская дуда. 

## Творчасць 
* 1993 — «Лірнік» (зборнік)

## Спасылкі 
* Вянок памяці: Уладзімер Пузыня Радыё Свабода

Катэгорыя:Музыканты Беларусі
Катэгорыя:Дудары Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў
Катэгорыя:Майстры музычных інструментаў
1940 год у гісторыі музыкі

**1940** год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.

## Падзеі 
## Альбомы 
## Узнагароды 
## Гурты 
### Створаны 
### Распаліся 
## Нарадзіліся 
* 26 лютага — Уладзімір Якаўлевіч Пузыня, беларускі музыка, рэстаўратар і педагог
## Памерлі 
*
Катэгорыя:Гады ў музыцы
Плейрыты

**Плейрыты** (ад  — рабро, бок) — парныя бакавыя склерыты сегментарнага кольца членістаногіх. Умацаваныя плейральными швамі. Згодна з субкаксальнай тэорыяй паходжання плейрытаў, яны развіваюцца за кошт асноўнага членіка нагі (субкоксы), якая ўваходзіць у склад сценкі цела ў выглядзе асобных склерытаў. Паміж плейрытамі і тэргітамі сярэдня- і заднягрудзей у насякомых мацуюцца крылы, а пад імі на ўсіх грудных сегментах — ногі.

Катэгорыя:Анатомія членістаногіх
Сяргей Георгіевіч Скрыпнічэнка

**Сяргей «Скрыпа» Скрыпнічэнка** (нарадзіўся 27 мая 1971) — лідар гурта žygimont VAZA.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і знакамітага мастака Георгія Скрыпнічэнкі (1940—2015) і рэжысёра і выкладчыцы сцэнічнае мовы БДУК Наталлі Скрыпнічэнкі (1949—1994). Вучыўся у мінскай музычнай школе № 8 (клас фартэпіяна). Вучыўся ў Мірскім мастацка-рэстаўрацыйным вучылішчы, Беларускай Акадэміі мастацтваў, Віленскім педагагічным універсітэце. Жыве ў Мінску. Ад 1998 года жанаты з вядомай мастачкай Юліяй Галавіной (у грамадзянскім шлюбе — ад 1992 года). У маі 2008 года ў іх нарадзіўся сын Дамінік Скрыпнічэнка.

## Музычная творчасць 
Заснавальнік, гітарыст і вакаліст гурта žygimont VAZA. Пісаў музыку і тэксты. Стварыў некалькі альбомаў пад тытулам «Skrypa MX». Ад 2009 году цалкам завяршыў дзейнасць žygimont VAZA і распачаў новы праект The Blue Devils.

## Дызайнерская справа 
Праз шмат год працаваў і працягвае супрацу з шэрагам міжнародных рэкламных агенцтваў на пасадах дызайнера і арт-дырэктара. Разам з жонкай заснаваў дызайнерскі лэйбл «*Tank Press*». Мае шматлікія дызайнерскія ўзнагароды. Прымаў удзел у афармленні альбомаў беларускіх музычных гуртоў (Тарпач, IQ48 ды іншых).

Катэгорыя:Гітарысты Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай акадэміі мастацтваў
Нацыянальная вышэйшая школа прыгожых мастацтваў

**Нацыянальная вышэйшая школа прыгожых мастацтваў** () — мастацкая школа, таксама вядомая пад назвай *Les Beaux-Arts de Paris*, заснаваная ў Парыжы прама насупраць Луўра ў 1671 годзе па ініцыятыве Кальбера. Падчас Рэвалюцыі была пашырана за кошт Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры, заснаванай у 1648 годзе па хадайніцтве Лебрэна. Лічылася цытадэллю французскага класіцызму.

## Выпускнікі 
Да заснавання ў 1868 годзе канкуруючай прыватнай акадэміі Жуліяна школа прыгожых мастацтваў была асноўным цэнтрам мастацкай адукацыі ў Францыі. Сярод яе выпускнікоў — Морыц Даніэль Опенгайм, Буланжэ, Бушэ, Фраганар, Давід, Энгр, Жэрыко, Дэлакруа, Дэга, Манэ, Рэнуар, Сёра, Х'юбер Панскарм, Поль Жазеф Шэнавар, Эміль Мюнье, Арыстыд Круазі, Уільям Стот, Хасэ Хуліа дэ Соза Пінту і многія іншыя выдатныя мастакі.

Да студэнцкіх пратэстаў 1968 года школа прыгожых мастацтваў рыхтавала таксама і архітэктараў. Сярод выпускнікоў — Шарль Гарнье, які стварыў у сярэдзіне XIX стагоддзя эклектычны гібрыд розных гістарычных стыляў, які атрымаў па імі школы назву «боз-ар»; Марсель Лодс, адным з першых выкарыстаў у масавым жыллёвым будаўніцтве металічны і жалезабетонны каркас, запоўнены зборнымі бетоннымі плітамі, адзіную модульную сістэму, патокавую арганізацыю прац; Жуль Пелешэ, які пабудаваў будынак Музея Боўза.

## Будынак школы 
Сучасны будынак школы пабудаваны ў 1830-я гады на левым беразе Сены ў квартале Сен-Жэрмен-дэ-Прэ пад кіраўніцтвам Фелікса Дзюбана. У двор школы вядзе брама, ўпрыгожаная бюстамі Пусэна і Пюжэ.

Ансамбль спалучае ў сабе гістарычныя стылі ранейшых эпох. У будынкі былі ўбудаваны фрагменты порціка луарскага замка Дыяны дэ Пуацье (1548), фасада першай рэнесанснай пабудовы Францыі, замка Гіён, і іншых знесеных пабудоў.

Амфітэатр, які з’яўляецца галоўнай актавай залай навучальнай установы, упрыгожвае «Паўкружжа» — манументальная фрэска (15х4,5 м) працы мастака Поля Дэлароша, якая адлюстроўвае 75 найвялікшых мастакоў ад старажытнасці да XVII стагоддзя, у тым ліку скульптара Фідыя, архітэктара Іктына і мастака Апелеса, якія сядзяць на тронах. Гэты твор, які сімвалізуе трыумф і адзінства выяўленчых мастацтваў, адрозніваецца прыгажосцю і разнастайнасцю груповак, бляскам фарбаў і віртуознасцю выканання; яна цудоўна гармануе з архітэктурай памяшкання і яго прызначэннем.

Пачынаючы з восені 2013 года дзякуючы фінансавай дапамозе амерыканскага мадэльера Ральфа Ларэна ў будынку праводзяцца працы па рэстаўрацыі і мадэрнізацыі, у тым ліку поўная рэстаўрацыя «Паўкружжа».

## Спасылкі 
* 
* Афіцыйны сайт Школы прыгожых мастацтваў

Катэгорыя:Акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Мастацкія вышэйшыя навучальныя ўстановы Францыі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Парыжа
Катэгорыя:З’явіліся ў 1671 годзе
Катэгорыя:1671 год у культуры і мастацтве
Катэгорыя:Адукацыя ў Парыжы
Катэгорыя:VI акруга Парыжа
Тбілісі-Пасажырская

**Тбілісі-Пасажырская** () — чыгуначная станцыя Грузінскай чыгункі, якая знаходзіцца ў горадзе Тбілісі (Грузія).

## Гісторыя 
Станцыя была адкрыта ў 1872 годзе пасля завяршэння будаўніцтва ўчастка Зестафоні — Тыфліс Поці-Тыфліскай чыгункі. На станцыі былі два пасажырскія тэрміналы: Цэнтральны і Баржомскі.

Стары будынак цэнтральнага вакзала быў пабудаваны ў 1872 годзе. Пазней ён быў знесены і ў 1952 годзе заменены будынкам у стылі сталінскага ампіру.

У 1982 годзе было прынята рашэнне аб пабудове новага будынка вакзала, а стары будынак быў прыгатаваны да зносу, аднак падмурак аказаўся настолькі трывалым, што вакзал было вырашана падарваць. Пасля падрыву будынка пачалося будаўніцтва новага будынка вакзала, якое так і не было завершана. Цяпер будынак вакзала перароблены ў шопінг-мол «Тбілісі-Цэнтрал», але невялікія па плошчы касавая зала і зала чакання рэканструяваныя і дзейнічаюць.

### Баржомскі вакзал 
Крытыя платформы Баржомскага вакзала былі пабудаваныя ў 1979 годзе. Да 2011 года ён выкарыстоўваўся як канцавая станцыя для электрацягнікоў, якія ідуць у Тбілісі з Заходняй Грузіі. 15 лютага 2011 года на Баржомскі вакзал прыбыў апошні прыгарадны цягнік. З 16 лютага 2011 года маршруты ўсіх электрацягнікоў, якія адпраўляюцца адсюль, падоўжаныя да станцыі Тбілісі-Аэрапорт, а сам вакзал быў ліквідаваны.

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Тбілісі