open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Амвросій (Шаўцоў)

**Епіскап Амвросій** (свецкае імя: **Андрэй Рыгоравіч Шаўцоў**; нар. , Гомель) — беларускі праваслаўны дзеяч, вікарны епіскап Гомельскай і Жлобінскай епархіі.

## Біяграфія 
У 1992 годзе скончыў сярэднюю школу, у 1999 годзе — Мінскую духоўную семінарыю.

8 снежня 1994 года прыняты паслушнікам у новаствораны Нікольскі мужчынскі манастыр горада Гомеля. 7 ліпеня 1995 года архімандрытам Антоніем (Кузняцовым) пастрыжаны ў мантыю з імем Амвросій, у гонар прападобнага Амвросія Опцінскага.

16 ліпеня 1995 года рукапаложаны ў сан іерадыякана, а 21 мая 1997 года — у сан іераманаха епіскапам Гомельскім і Жлобінскім Арыстархам (Станкевічам) у Нікольскім храме абіцелі. Выконваў розныя послухі, у тым ліку памочніка настаяцеля і благачыннага Нікольскага манастыра.

З 5 верасня 2002 года па 9 ліпеня 2006 года — настаяцель падвор’я Мікольскага манастыра ў вёсцы Цяруха Гомельскага раёна. 22 кастрычніка 2002 года ўзведзены ў сан ігумена. Са снежня 2008 года пераведзены на служэнне ў Петрапаўлаўскі сабор Гомеля і прызначаны загадчыкам канцылярыі Гомельскай епархіі. 25 лютага 2012 года ўзведзены ў сан архімандрыта. З 2012 года з’яўляецца намеснікам Нікольскага мужчынскага манастыра горада Гомеля.

У 2015 годзе скончыў Мінскую духоўную акадэмію. 4 красавіка 2017 года рашэннем Сінода Беларускага Экзархату прызначаны старшынёй Сінадальнай камісіі па кананізацыі святых БПЦ.

23 жніўня 2019 года ў Мінскім епархіяльным упраўленні на чарговым пасяджэнні Сінод Беларускай Праваслаўнай Царквы быў абраны дапаможным епіскапам Гомельскай епархіі з тытулам «Светлагорскі». Там жа адзначалася, што «дзякуючы руплівым працам архімандрыта Амвросія ў манастыры ўладкованая і наладжаная сацыяльная, дабрачынная, духоўна-маральная і місіянерская праца. Вядзецца актыўная праца з моладдзю, адноўлена выданне манастырскай газеты „Правіла веры“». Яго кандыдатура была паслана на зацвярджэнне Патрыярху Маскоўскаму і ўсяе Русі Кірылу і Свяшчэннаму Сіноду Рускай Праваслаўнай Царквы. Рашэннем Свяшчэннага Сінода Рускай Праваслаўнай Царквы ад 30 жніўня 2019 года абраны вікарыем Гомельскай епархіі з тытулам «Светлагорскі».

Нарачоны ў епіскапа 4 верасня 2019 года ў Троннай зале Храма Хрыста Спасіцеля ў Маскве. Хіратанізаваны 6 кастрычніка за Літургіяй у Храме Хрыста Спасіцеля. Богаслужэнне ўзначаліў Свяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыл.

## Узнагароды 
Узнагароджаны граматай Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі (2018) *«за працы па адраджэнні памяці мітрапаліта Літоўскага і Віленскага Іосіфа (Сямашкі)»*.

Катэгорыя:Гомельская і Жлобінская епархія
Катэгорыя:Епіскапы Беларускай праваслаўнай царквы
Борцыя

**Борцыя** (*Borzia*) — род цыянабактэрый сямейства .

## Апісанне 
Клеткі даўжынёй 2-6 мкм, утрая меншыя за шырыню. Трыхомы вельмі кароткія, сіне-зялёныя, 6-18 мкм даўжынёй і 6-7 мкм шырынёй, складзеныя найчасцей з 3-5 клетак аднолькавай шырыні: без похвы, перашнураваныя ў месцах папярочных перагародак клетак.

На Беларусі ў старыцах ракі Прыпяць трапляецца .

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* . — С. 318.

Катэгорыя:Цыянабактэрыі
Душанбінская і Таджыкістанская епархія

**Душанбінская і Таджыкістанская епархія** — епархія Рускай Праваслаўнай Царквы, што аб’ядноўвае прыходы на тэрыторыі Рэспублікі Таджыкістан. Уваходзіць у Сярэднеазіяцкую мітрапаліцкую акругу.

## Гісторыя 
Утворана пастановай Свяшчэннага Сінода ад 27 ліпеня 2011 года ў дзяржаўных межах Рэспублікі Таджыкістан шляхам вылучэння са складу Ташкенцкай епархіі.

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Таджыкскае.

## Спасылкі 
* Сайт епархіі
 

Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Багадарыўка (Кам’янскі раён)

**Багадарыўка** (), да 2024 -- **Пэршэ Траўня** () — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вэрхнёдніпроўскага раёна
Пэтрыўка (Вэрхнёдніпроўскі раён)

**Пэтрыўка** () — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Вэрхнёдніпроўскага раёна
Катастрофа Су-27 пад Арабаўшчынай

**Катастрофа Су-27 пад Арабаўшчынай** — падзенне самалёта каля вёскі Арабаўшчына ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці 23 мая 1996 года падчас трэніровачнага палёту знішчальніка беларускай авіяцыі.

23 мая 1996 года Уладзімір Карват выконваў вучэбна-трэніровачны палёт па практыкаванню 314 «Курса баявой падрыхтоўкі знішчальнай авіяцыі» на самалёце Су-27 з нумарам 29. У практыкаванне быў уключаны палёт у аблоках з вялікімі вугламі крэну з адпрацоўкай тактычных прыёмаў паветранага бою ў аблоках на малай вышыні ў складаных метыяўмовах уначы.

Палёт пачаўся ў 22:44:31. У 22:52, калі самалёт знаходзіўся на вышыні 900 метраў, на хуткасці 540 км/г, Карват паведаміў, што загарэлася табло падзення ціску ў першай гідрасістэме. З зямлі загадалі неадкладна вяртацца на базу. Праз 29 секунд паведамленне пра непаладкі ў першай гідрасістэме знікла, але амаль адразу пачалі з’яўляцца паведамленні пра іншыя паломкі. На вышыні 600 м і хуткасці 440 км/г перастала працаваць сістэма кіравання.

Лётчык атрымаў загад катапульціравацца, але ў гэты час самалёт знаходзіўся над вёскамі Арабаўшчына і Вялікае Гацішча, і Карват да апошняга спрабаваў адвесці самалёт у старану. У 22:54, праз 14 секунд пасля паведамлення пра тое, што самалёт стаў некіруемым, Су-27 разбіўся за кіламетр ад Арабаўшчыны.

У фільме «*Звычайны герой*» (2004) пра Уладзіміра Карвата, Аляксандр Марфіцкі (з 2003 года — камандзір 61-й знішчальнай авіябазы) распавядаў пра тую катастрофу: «*Ён сапраўды здзейсніў гераічны ўчынак. Адвёў самалёт. Усё ж такі 24 тоны, 4 тоны паліва, калі б ён ўпаў недзе на населены пункт, там не адзін дом бы згарэў. Вельмі шмат было б ахвяр, тым больш, што гэта было ўначы, усе людзі знаходзіліся ў хатах, наступствы былі б самымі сумнымі*».

Сведкамі катастрофы сталі многія мясцовыя жыхары, якія адразу паспяшаліся на дапамогу. Самалёт загарэўся, мясцовыя жыхары спрабавалі выцягнуць цела з кабіны. Сякераю былі перарублены рамяні, але выцягнуць пілота не атрымалася. Праз 20 хвілін прыбылі пажарныя з Гарадзішча, якія здолелі не дапусціць узгарання кабіны пілота, а пасля і затушыць полымя, але Карват загінуў пры падзенні. Цела пілота здолелі выцягнуць толькі на наступны дзень.

Паводле высноў камісіі, якая займалася расследаваннем прычын, катастрофа адбылася з-за пажару ў левым абцякальніку хваставой часткі. У гідрасістэме ўзнікла цеча, перагарэлі электрычныя кабелі і самалёт страціў кіраванне.

З Карватам развітваліся ў Баранавічах. Пахаваны 26 мая 1996 года ў Брэсце. 21 лістапада 1996 года яму было прысвоена званне «Герой Беларусі».

Катэгорыя:Падзеі 23 мая
Катэгорыя:Май 1996 года
Катэгорыя:Авіяцыйныя здарэнні ў Беларусі
Катэгорыя:1996 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Баранавіцкага раёна
Таас-Пуэбла

**Та́ас-Пуэ́бла** () — старажытнае пуэбла ў штаце Нью-Мексіка (ЗША). У 1992 г. уключана ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Уяўляе сабою шмат’ярусны будынак з саману, які ўмяшчае жытлы і сакральныя памяшканні індзейцаў-тыва. Агульная плошча — 19,01 га.

Таас-Пуэбла было заснавана на мяжы XIII ст. і XIV ст. у даліне Рыа-Грандэ меркавана прадстаўнікамі старажытных пуэбла. З’яўлялася важным цэнтрам гандлю паміж тагачаснымі тубыльцамі і плямёнамі Вялікіх раўнін. У 1540 г., калі сюды трапіла іспанская экспедыцыя на чале з Франсіска Васкесам дэ Каранада, пуэбла ўжо належала тыва. У 1620 г. езуіты адчынілі ў Таасе сваю місію, але ў 1660 г. індзейцы забілі святара. У 1924 г. культуру жыхароў Таас-Пуэбла вывучаў Карл Густаў Юнг.

У нашы дні пуэбла з’яўляецца цэнтрам аднайменнай аўтаномнай індзейскай абшчыны накшталт рэзервацыі. Яе плошча складае 40,37 км².

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Тысячагадовая гісторыя
* Артыкул для вандроўнікаў

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў ЗША
Катэгорыя:Нью-Мексіка
Катэгорыя:Старажытныя пуэбла
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні ЗША
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў ЗША
Катэгорыя:Музеі пад адкрытым небам
Ботрытыс

**Ботрытыс** (*Botrytis*)&nbsp;— род грыбоў сямейства . Назва ўпершыню апублікаваная ў 1768 годзе.

## Віды 
База дадзеных Species Fungorum станам на 27.10.2019 налічвае 74 віды роду *Botrytis*:

*  Fresen., 1850
*  Munn, 1917
*  Speg., 1910
*  Viégas, 1946
*  Bondartsev, 1913
*  (Hanzawa) Seifert & L.M.Kohn, 2014
*  Cooke, 1875
*  Whetzel, 1945
*  Viégas, 1946
*  J.H.Mill., Giddens & A.A.Foster, 1958
*  Gonz.Frag., 1927
*  S.Saito & C.L.Xiao, 2016
*  Bres. & Vestergr., 1907
*  Schumach. ex Sacc., 1881
*  Xing P.Li & G.Schnabel, 2012
*  Bai Q.Lin & Y.San Wu, 1993
*  Hara, 1930
*  Hara, 1929
*  Pers., 1797
*  Brizi, 1903
*  Berk., 1838
*  (Kleb.) Ondřej, 1972
*  Cooke & Massee, 1887
*  Kitaj., 1951
*  Ditmar, 1817
*  van Kan, R.B.Terhem & Grant-Downt., 2014
*  Brizi, 1901
*  (Berk.) Cooke, 1901
*  Link, 1824
*  Q.L.Liu & S.F.Chen, 2016
*  M.Lorenzini, Zapparoli, Garfinkel & Chastagner, 2017
*  Sardiña, 1929
*  J.Zhang, M.D.Wu & G.Q.Li, 2010
*  (Q.T.Chen & J.L.Li) Seifert & L.M.Kohn, 2014
*  (Berk. & Broome) Sacc., 1886
*  Kleb., 1930
*  Bres., 1920
*  Farneti, 1902
*  Westerd. & J.F.H.Beyma, 1928
*  Preuss, 1852
*  (Bonord.) Sacc., 1886
*  Jaap, 1908
*  Fujik., 1914
*  Lloyd, 1936
*  Krzemien. & Badura, 1954
*  Sacc. & Roum., 1882
*  Heald, 1930
*  Penz. & Sacc., 1902
*  Kleb. ex Westerd. & JFH Beyma
*  Massee, 1914
*  Oudem., 1897
*  Sacc., 1913
*  Bacc., 1908
*  Speg., 1910
*  Höhn., 1902
*  E.E.Ferrada & Latorre, 2015
*  A.-S.Walker, A.Gautier, Confais, Martinho, M.Viaud, Le Pêcheur, J.Dupont & Eliz.Fourn., 2011
*  (Bonord.) Sacc., 1886
*  J.Zhang & G.Q.Li, 2016
*  Sacc., 1913
*  Link, 1816
*  Mańka & Gierczak, 1963
*  Krzemien. & Badura, 1954
*  Hara, 1954
*  Pidopl., 1948
*  J.Zhang, G.Q.Li & W.Y.Zhuang, 2010
*  J.Zhang, Y.J.Zhou & G.Q.Li, 2014
*  Xue Y.Wang, L.X.Zhang & Z.Y.Zhang, 1995
*  (Schwein.) Sacc., 1886
*  D.P.Zhou, Ping & Ying Wang bis, 2006
*  Sacc. & D.Sacc., 1906
*  J.F.H.Beyma, 1927
*  (Lib.) Lind, 1913
*  Xue Y.Wang, L.X.Zhang & Z.Y.Zhang, 1995
*  Munt.-Cvetk., 1954

## Літаратура 
* 
* Haller, A. von. 1768. Historia stirpium indigenarum Helvetiae inchoata.: 1-250 — P. 111.

Катэгорыя:Склератыніевыя
Катэгорыя:Роды грыбоў
Сяргей Фёдаравіч Бандарчук

**Сяргей Фёдаравіч Бандарчук** (; , Білазэрка, Херсонская губерня — , Масква) — савецкі і расійскі акцёр, кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог. Народны артыст СССР (1952). Лаўрэат Сталінскай прэміі I ступені (1952), Ленінскай прэміі (1960), Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1977) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1984). Уладальнік кінапрэміі «Оскар» за фільм «Вайна і мір» (1969). Герой Сацыялістычнай Працы (1980).

## Біяграфія 
Сяргей Бандарчук нарадзіўся 25 верасня 1920 года ў сяле Білазэрка у сям’і сялян Фёдара Пятровіча і Таццяны Васільеўны.

У 1948 году Бандарчук скончыў акцёрскі факультэт УДІКа ў Маскве, майстэрня Сяргея Герасімава і Тамары Макаравай. У тым жа годзе ў ліку іншых вучняў Герасімава дэбютаваў у фільме «Маладая гвардыя», выканаўшы ролю камуніста-падпольшчыка Валько.

Вялікі поспех акцёру прынесла галоўная роля ў карціне «Тарас Шаўчэнка» (1951). Фільм вельмі спадабаўся Іосіфу Сталіну, і ў маі 1952 года ва ўзросце 31 года Бандарчук стаў народным артыстам СССР, мінуючы ганаровае званне народнага артыста РСФСР.

Памёр 20 кастрычніка 1994 года ў Маскве. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках.

## Фільмаграфія 
* 1960: У Рыме была ноч
* 1967: Вайна і мір

## Узнагароды 
* Народны артыст СССР (1952).
* Сталінская прэмія I ступені (1952).
* Ленінская прэмія (1960).
* два ордэны Леніна (1967, 1980).
* Дзяржаўная прэмія РСФСР імя братоў Васільевых (1977).
* Герой Сацыялістычнай Працы (1980).
* Дзяржаўная прэмія СССР (1984).

## Спасылкі 
* Интервью Сергея Бондарчука на сайте журнала «Сеанс». 
* Программа Виталия Вульфа «Мой серебряный шар». 
* Режиссёры-фронтовики.

Катэгорыя:Сцэнарысты Расіі
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Постаці Масфільма
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Члены Саюза кінематаграфістаў СССР
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар»
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Херсонскай вобласці
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы СССР
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 11-га склікання
Сяргей Апалінарыевіч Герасімаў

**Сяргей Апалінарыевіч Герасімаў** (;  — ) — савецкі кінаакцёр, кінарэжысёр, сцэнарыст, драматург і педагог, прафесар УДІКа.

Акадэмік АПН СССР (1978). Герой Сацыялістычнай Працы (1974). Народны артыст СССР (1948). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1984), трох Сталінскіх прэмій (1941, 1949, 1951) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1971).

Катэгорыя:Сцэнарысты Расіі
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Постаці Масфільма
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы СССР
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 4-га склікання
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Члены Саюза кінематаграфістаў СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 11-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 7-га склікання
Катэгорыя:Асобы на банкнотах
Сямён Сцяпанавіч Ігаеў

**Сямён Сцяпа́навіч Іга́еў** (, в. Давыдаўка, Сімбірская губерня, цяпер  — , ) — савецкі гаспадарчы, дзяржаўны і палітычны дзеяч.

## Біяграфія 
Член УКП(б) з 1926 года.

З 1925 года — на гаспадарчай, грамадскай і палітычнай працы. У 1925—1955 — адказны сакратар Асіповіцкага раённага камітэта ЛКСМ Беларусі, у Палітычным аддзеле саўгаса Капыльскага раёна Беларускай ССР, 1-ы сакратар Капыльскага раённага камітэта КП(б) Беларусі, 1-ы сакратар Слуцкага акруговага камітэта КП(б) Беларусі, 2-гі сакратар Магілёўскага абласнога камітэта КП(б) Беларусі, 1-ы сакратар Беластоцкага абласнога камітэта КП(б) Беларусі, у ЦК УКП(б), 2-гі сакратар Мардоўскага абласнога камітэта УКП(б), прадстаўнік Савета па справах калгасаў пры СМ СССР па Іркуцкай вобласці, загадчык аддзела Гомельскага абласнога камітэта КП Беларусі.

Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання, Вярхоўнага Савета РСФСР 3-га склікання.

Памёр у 1958 годзе.

## Спасылкі 
* 
* Игаев Семён Степанович // Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991

Катэгорыя:Функцыянеры УЛКСМ
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 3-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання
Катэгорыя:Другія сакратары Магілёўскага абкама КП Беларусі
Катэгорыя:Першыя сакратары Беластоцкага абкама КП(б)Б
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання
Філіпінска-В’етнамская епархія

**Філіпінска-В’етнамская епархія** — епархія Рускай праваслаўнай царквы, што аб’ядноўвае прыходы на тэрыторыі Рэспублікі Філіпіны і Сацыялістычнай Рэспублікі В’етнам. Уваходзіць у склад Патрыяршага экзархату ў Паўднёва-Усходняй Азіі.

## Гісторыя 
26 лютага 2019 года Свяшчэнны сінод утварыў Філіпінска-В’етнамскую епархію на тэрыторыі Філіпінаў і В’етнама, з тытулам епархіяльнага архірэя «Манільскі і Ханойскі».

22 лютага 2020 года мітрапаліт Манільскі і Ханойскі Павел здзейсніў чын вялікага асвячэння храма прападобнага Серафіма Сароўскага ў горадзе Макалангоце на востраве Мінданаа, які стаў першым паўнавартасным храмам епархіі. У той жа дзень там жа адбыўся епархіяльны сход духавенства і свецкіх Філіпінска-В'етнамскай епархіі, якая да таго часу налічвала 33 парафіі (30 на Філіпінах і 3 у В'етнаме) і 11 малітоўных памяшканняў. У складзе епархіі было ўтворана пяць дабрачынняў — Манильскае, Даваавскае, Генерал-Сантаўскае, В'етнамскае і Даваа-дэль-Сурскае.

Катэгорыя:Епархіі Рускай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:Праваслаўе ў В’етнаме
Катэгорыя:Праваслаўе на Філіпінах
Катэгорыя:З’явіліся ў 2019 годзе
Калоцэра

**Калоцэра** (*Calocera*) — род базідыяльных грыбоў сямейства дакрыміцэвых.

## Апісанне 
Пладовае цела вышынёй 2—3 см, каралападобна разгалінаванае або простае, з завостранымі верхавінкамі, ярка-жоўтае, часам аранжавае, слізістае. Мякаць шчыльнастудзяністая, пругкахрасткаватая або рогападобная. Базідыі вілаватыя з падоўжанымі стэрыгмамі. Споры акругла-цыліндрычныя, сагнутыя, гладкія, амаль бясколерныя, потым з папярочнай перагародкай.

## Пашырэнне 
Адзнаана 15 відаў. Пашыраны ў Еўропе, Паўночнай Амерыцы, Азіі. На Беларусі найчасцей у лясах на рэштках драўніны, пераважна хвойных парод дрэў, расце , пладаносіць у чэрвені-кастрычніку.

## Літаратура 
* Калоцэра // 

Катэгорыя:Базідыяльныя грыбы
Чэрвоны Садок

**Чэрвоны Садок** () — вёска ў Дніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Дніпроўскага раёна
Алэксандрыўка (Дніпроўскі раён)

**Алэксандрыўка** () — вёска ў Дніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Дніпроўскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1861 годзе
Японскі дзявочы бычок

**Японскі дзявочы бычок** (*Pterogobius virgo*) — від рыб з сямейства .

## Пашырэнне 
Гэта прыдонная марская рыба, якая жыве ва ўмераным клімаце.

Сустракаецца ля берагоў Японіі і Карэйскага паўвострава.

## Літаратура 
* Anónimo, 2001. Base de datos de la colección de peces del National Museum of Natural History (Smithsonian Institution). Smithsonian Institution — Division of Fishes.
* Eschmeyer, William N., ed. 1998. *Catalog of Fishes*. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. ISBN 0-940228-47-5.
* Wu, H.L., K.-T. Shao y C.F. Lai (eds.), 1999. Latin-Chinese dictionary of fishes names. The Sueichan Press, Taiwán.

## Спасылкі 
* AQUATAB
* World Register of Marine Species

Катэгорыя:Акунепадобныя
Брахілеміды

**Брахілеміды** (*Brachylaimidae*) — сямейства паразітычных смактуноў. Звычайна дарослыя асобіны знаходзяцца ў стрававальных трактах і іншых органах млекакормячых і птушак і маюць складаны трохступенны жыццёвы цыкл.

## Апісанне 
Цела дарослай асобіны выцягнутае або зрэдку авальнае ці субглабулярнае, гладкае, часам з дробнымі калючкамі, даўжынёй да 2 мм. Прысоскі добра развіты і, як правіла, у пярэднім канцы. Звычайна ёсць прэфарынкс, глотка цягліцавая, стрававод, калі ён прысутнічае, кароткі, а слізістая абалонка доўгая, заканчваецца побач з заднім канцом. Палавыя залозы размешчаны ззаду ад вентральнай прысоскі, а на вентральнай паверхні адкрываюцца палавыя адтуліны.

## Гаспадары і экалогія 
Дарослыя смактуны гэтага сямейства сустракаюцца ў млекакормячых, птушках, а часам і ў земнаводных. Ёсць два прамежкавых гаспадара, абодва наземныя малюскі. Цэркарыі выходзяць з першага прамежкавага гаспадара з лёгка выпадальнымі рудыментарнымі хвастамі, а метацэркарыі ў другім прамежкавым гаспадары могуць або не могуць інкапсуліраваць.

## Таксанамія 
У сусветнай фаўне больш за 70 відаў з 12 родаў.

## Літаратура 
* . — С. 328.

Катэгорыя:Дыгенетычныя смактуны
Катэгорыя:Сямействы плоскіх чарвей
Бэлцкая і Фэлешцкая епархія

**Бэлцкая і Фэлешцкая епархія** — епархія Праваслаўнай царквы Малдовы. Аб’ядноўвае прыходы і манастыры на тэрыторыі горада Бэлць і Гладзянскага, Сынджэрэйскага і Фэлешцкага раёнаў.

## Гісторыя 
20 ліпеня 1990 года пастанаўленнем Свяшчэннага Сінода Рускай Праваслаўнай Царквы было заснавана Бэлцкае вікарыяцтва Кішынёўскай епархіі, якое праіснавала да 1992 года.

6 кастрычніка 2006 года пастанаўленнем Свяшчэннага Сінода Рускай Праваслаўнай Царквы была ўтворана епархія шляхам вылучэння са складу Кішынёўскай.

Катэгорыя:Епархіі Праваслаўнай Царквы Малдовы
Лётчык-касманаўт СССР

**Лётчык-касманаўт СССР** - дзяржаўная ўзнагарода Савецкага Саюза, якая ўручалася ўсім савецкім касманаўтам. Званне было заснавана ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 14 красавіка 1961 года. Званне было прысвоена ўсім 72 савецкім касманаўтам, у тым ліку двум выхадцам з Беларусі - Уладзіміру Кавалёнку і Пятру Клімуку. Дваім гэтае званне было прысвоена пасмяротна - Віктару Пацаеву і Георгію Дабравольскаму.

Катэгорыя:Узнагароды СССР
Катэгорыя:Ганаровыя званні СССР
Катэгорыя:Лётчыкі-касманаўты СССР
Каліпагея

**Каліпагея** (*Calypogeia*) — род пячоначных імхоў сямейства каліпагеевых.

Вядома каля 90 відаў, пашыраных па ўсіх кантынентах, акрамя Аўстраліі. На Беларусі некалькі відаў трапляюцца на глебе і гнілой драўніне, у сырых месцах.

Бледна- або сінявата-эялёныя расліны, звычайна ўтвараюць невялікія дыванкі. Сцябло ляжачае, даўжынёй 1—5 см, негалінастае ці слабагалінастае. Лісце косапрымацаванае, шырокаяйцападобнае да трохвугольна-яйцападобнага. Амфігастрыі (відазмененае лісце) круглыя, яйцападобныя або ныркападобныя, у  цэльныя ці неглыбокавыемчатыя, у  і  глыбокадвухраздзельныя. Каробачка са спорамі прадаўгавата-эліпсоідная, на доўгай ножцы, выходзіць з пладовага мяшка.

## Літаратура 
* *Рыкоўскі Г. Ф.* 

Катэгорыя:Юнгерманіевыя
Каспійская пугалаўка

**Каспійская пугалаўка** (*Benthophilus macrocephalus*) — від рыб з сямейства .

## Арэал 
Распаўсюджаны ў басейне Каспійскага мора, а менавіта ў прээстуарных зонах рэк і ў маленькіх бухтах. З’яўляецца звычайным відам у дэльце Волгі ў Астрахані, вядомы ў дэльтах рэк Церак, Урал, Самур. Раней адзначаўся для Азоўскага мора, але цяпер пацверджана, што ў ім жывуць іншыя прадстаўнікі дадзенага роду.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рыбы Азіі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1787 годзе
Катэгорыя:Бычковыя
Вуліца Карвата (Мінск)

**Вуліца Карвата** — вуліца ў жылым раёне Сцяпянка ў Партызанскім раёне Мінска. Цяперашнюю назву атрымала ў 1996 годзе ў гонар Героя Беларусі Уладзіміра Карвата, які цаной свайго жыцця адвёў падаючы самалёт ад вёскі Арабаўшчына. Раней існавала пад назвай *Сцяпная*.

## Славутасці 
* Дзіцячы сад № 2 (дом 60)
* СШ № 182 імя У. Карвата (дом 20)

## Спасылкі 
* Вуліца Карвата на карце Аto.by

Катэгорыя:Партызанскі раён (Мінск)
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Радзымін

**Радзымін** () — горад у Польшчы, за 25 км на паўночны ўсход ад цэнтра Варшавы, частка Варшаўскай агламерацыі. Уваходзіць у склад Валамінскага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Радзымін. Насельніцтва 12,2 тыс. чалавек (на 2018). 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Івана-Агародніцкі сельсавет

**Івана-Агаро́дніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Крамянкі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Слуцкага раёна Слуцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Івана-Агароднікі. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Слуцкім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Слуцкім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Крамянкі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Кіраўскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Пуэбла (індзейцы)

thumb|Пуэбла ў традыцыйных строях

**Пуэбла** (ад  «людзі») — некалькі груп індзейскіх народаў на паўднёвым захадзе ЗША, аб'яднанных агульнымі культурнымі рысамі. 

Культура пуэбла фарміравалася ў засушлівым рэгіёне з рачнымі аазісамі і гарамі, дзе нават у летні сезон захоўваецца вільгаць, растуць лясы. У канцы 3 тысячагоддзя да н. э. мясцовае насельніцтва запазычыла ў месаамерыканцаў вопыт вырошчвання кукурузы. Яно асвоіла меліярацыю і пачало будаўніцтва каналаў для абрашэння палеткаў. У другой палове 1 тысячагоддзя н. э. пачалося будаўніцтва паселішчаў тыпу пуэбла. 

Першы росквіт культуры пуэбла адбыўся паміж 900 г. і 1300 г., калі ў горных раёнах узводзіліся буйныя паселішчы, што маглі ўмяшчаць да некалькі тысяч чалавек. Іх заняпад тлумачаць парушэннем экалагічнай раўнавагі. Блізкімі да іх былі прадстаўнікі суседніх археалагічных культур магаён, хахокам, патаян, сінагуа. Магчыма, ужо у сярэднявечны перыяд узнік культ качына. 

У 1540 г. у вобласці рассялення пуэбла з'явіліся іспанскія канкістадоры. Менавіта яны далі сучасную назву індзейцам-земляробам і іх паселішчам. Землі пуэбла ўваходзілі ў склад Новай Іспаніі, Мексікі. З 1848 г. у складзе ЗША. Сучасныя індзейцы-пуэбла жывуць пераважна на тэрыторыі Нью-Мексіка, дзе існуюць 23 рэзервацыі-пуэбла, на поўначы Арызоны і на захадзе Тэхаса.

Прынята адрозніваць гістарычных і сучасных пуэбла. Да гістарычных адносяцца анасазі, або старажытныя пуэбла. 

Сучасныя пуэбла лінгвістычна падзяляюцца на некалькі груп. Першая адносіцца да танаанскай галіны каёва-танаанскай сям'і моў. Яе прадстаўляюць народы:
* Това
* Тыва
* Тэва

Другая група прадстаўлена носьбітамі юта-ацтэкскіх моў — хопі і піма.  

Трэцяя група ўключае прадстаўнікоў моў-ізалятаў керэс і зуні. 

## Спасылкі 
* Indian Pueblo
* Pueblo Indians – Oldest Culture in the U.S.
* Pueblo Indians

Катэгорыя:Пуэбла
Трусік Джоджо

«**Тру́сік Джо́джо**» () — амерыканскі трагікамедыйны фільм рэжысёра Тайкі Уайціці, які выйшаў на экраны ў 2019 годзе.

## Сюжэт 
Няўклюдны 10-гадовы нямецкі хлопчык Джоджо, які страціў бацьку, спрабуе знайсці сваё месца ў свеце. Аднагодкі кпяць з яго, а мама мяркуе, што дзіця само сабе выдумляе праблемы. А хлопчык хоча мець бацьку і пачынае мець зносіны з уяўным сябрам — Адольфам Гітлерам, які зусім не падобны да знаёмага ўсім фюрара Трэцяга рэйха.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы Тайкі Уайціці
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях лаўрэатаў прэміі «Оскар» за «Найлепшы адаптаваны сцэнарый»
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Майкл Джакіна
Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусветную вайну
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2019 года
Катэгорыя:Трагікамедыйныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Сатырычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Fox Searchlight Pictures
Хунвейбіны

**Хунвейбіны** — члены моладзевых штурмавых атрадаў, якія выкарыстоўваліся Маа Цзэдунам падчас культурнай рэвалюцыі для барацьбы з палітычнымі сапернікамі, а таксама ажыццяўлення масавага тэрору супраць «ворагаў рэвалюцыі».

Пачаткам руху хунвейбінаў лічыцца выступ 25 мая 1966 года выкладчыцы філасофіі Пекінскага ўніверсітэта Не Юаньцзы з жорсткай крытыкай «буржуазнай» універсітэцкай адміністрацыі і заклікам моладзі згуртавацца ў барацьбе з рэвізіяністамі. 29 мая вучні школы пры Універсітэце Цынхуа аб’ядналіся ў 1-ы атрад, які назвалі сябе хунвейбінамі; 2-і атрад — у Пекінскім універсітэце — узначаліла сама Не Юаньцзы. Да ліпеня 1966 года атрады хунвейбінаў паўсталі амаль ва ўсіх вышэйшых і сярэдніх школах Кітая. 1 жніўня ў Пекіне адбыўся 11-ы Пленум 8-га складу ЦК Камуністычнай партыі Кітая, верх на якім атрымалі прыхільнікі Маа. Хунвейбіны абвяшчаліся «адважным застрэльшчыкам вялікай пралетарскай культурнай рэвалюцыі», якой наканавана знішчыць «чатыры перажыткі» старой культуры і стварыць новую рэвалюцыйнаю дзяржаву. 18 жніўня на плошчы Цяньаньмэнь для сустрэчы з Маа Цзэдунам сабралася каля 1 мільёна хунвейбінаў. Атрады хунвейбінаў былі адпраўленыя ў розныя гарады Кітая (ім забяспечваўся бясплатны праезд), штурмавікі паўсюдна знішчалі і апаганьвалі культурныя помнікі (асабліва ў некітайскіх рэгіёнах КНР); толькі некаторыя аб’екты па загадзе Чжоу Эньлая былі ўзятыя пад ахову арміі. Навукоўцы, пісьменнікі, настаўнікі, абвінавачаныя ў «буржуазнасці» або «рэвізіянізме», цярпелі ганенні, збіванні, забойства, іх хаты рабавалі; той жа лёс чакаў партыйных чыноўнікаў, якія не ўваходзілі ў лік самых блізкіх паплечнікаў Маа.

З лютага 1967 года асобныя часці Народна-вызваленчай арміі Кітая прыступілі да ліквідацыі найбольш радыкальных атрадаў хунвейбінаў. Улетку 1968 года на сустрэчы ў Пекіне Маа Цзэдун загадаў лідарам хунвейбінаў спыніць дзейнасць іх атрадаў. Самыя радыкальныя хунвейбіны былі расстраляныя і кінутыя ў турмы, астатнія адпраўленыя «на перавыхаванне» ў сельскія раёны КНР. Афіцыйна пра роспуск руху было абвешчана ў 1978 годзе.

## Літаратура 
* *Лян Сяошэн*. Исповедь бывшего хунвэйбина. — Минск: Лимариус, 1999.
* *Усов В. Н.* Хун­вэй­бин // Ду­хов­ная куль­ту­ра Ки­тая. — М., 2009. Т. 4.

Катэгорыя:Мааізм
Катэгорыя:Культурная рэвалюцыя ў Кітаі
Джэсіка Чэстэйн

**Джэсіка Мішэль Чэстэйн** (; нар. 24 сакавіка 1977, Сакрамента, Каліфорнія, ЗША) — амерыканская  і .

## Зноскі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сатурн»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Спадарожнік»
Катэгорыя:Актывісты вегетарыянскага руху
Катэгорыя:Постаці фемінізму
Бабулін гладыш

**ААТ «Бабулін гладыш»**— прадпрыемства па вытворчасці малочнай прадукцыі. Размяшчаецца ў Магілёве.

Катэгорыя:Прадпрыемствы харчовай прамысловасці Беларусі
Катэгорыя:Вытворцы малочных прадуктаў Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Магілёва
Катэгорыя:1979 год у Магілёве
Патаян

**Патаян** () — археалагічная культура на паўднёвым захадзе ЗША і паўночным захадзе Мексікі. Існавала ўздоўж ракі Хіла і ў нізоўях ракі Каларада на працягу VIII — першай паловы XVI стст. н. э. 

Культура Патаян была адкрыта і ўпершыню апісана амерыканскім археолагам Малькальмам Роджэрсам у 1945 г. Сваю назву атрымала ад індзейцаў юма, на мове якіх значыць «старыя людзі». Для культуры характэрна ўзнікненне на месцы, раней населеным носьбітамі значна больш архаічнага ладу жыцця. Першай прыкметай яе пачатку з'яўляюцца рэшткі керамікі, якія прасочваюцца прыкладна з 700 г. Патаян не мела ўнутраных рэгіянальных асаблівасцей, а таму не падзяляецца на дробныя археалагічныя культуры. Мяркуецца, што першасным месцам узнікнення было вусце ракі Каларада. 

Малькальм Роджэрс прапанаваў падзяляць патаян на аснове знойдзеных керамічных вырабаў на наступныя перыяды:
* Патаян I (700 — 1150 гг.)
* Патаян II (Юманскі перыяд, з 1150 г.)

Носьбіты патаян займаліся земляробствам у перыяд разліву рэк, паляваннем і збіральніцтвам. Жылі ў невялікіх паселішчах да 10 хацін. Сезонна перабіраліся ў перадгор'і, дзе туліліся ў скальных жытлах. Захаваіся петрогліфы, што паляўнічыя пакідалі ўздоўж сцяжын. Існуюць сведчанні мірных кантактаў і канфліктаў з прадстаўнікамі суседняй культуры хахокам. 

## Спасылкі 
* Patayan Culture - Archaeology Southwest
* The Archaeology of Ancient Arizona

Катэгорыя:Археалогія ў ЗША
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Дакалумбавы культуры
Катэгорыя:Археалогія ў Мексіцы
Стральба ў Накханратчасіме

**Стральба ў Накханратчасіме** — масавае забойства, здзейсненае 8 лютага 2020 года ў горадзе Накханратчасіма (правінцыя Накханратчасіма, Тайланд), калі 32-гадовы сяржант Узброеных сіл Тайланда Джакрапант Тома, расстраляўшы сваіх таварышаў па службе і дэзерціраваўшы з ваеннай базы, адкрыў бязладную стральбу па грамадзянскім асобам ля гандлёвага цэнтра «Terminal 21». Затым ён захапіў у закладнікі больш за 20 чалавек. У выніку дзеянняў злачынца загінулі па меншай меры 30 чалавек і яшчэ больш за 63 атрымалі раненні.

## Падазраваны 
Старэйшы сяржант 1-га класа Джакрапант Тома (4 красавіка 1988 — 9 лютага 2020) нарадзіўся ў правінцыі Чаяпхум. Да гэтага інцыдэнту ён знаходзіўся на ваеннай базе Суратампхітак, дзе і адбылася першая стральба. Раней ён праходзіў падрыхтоўку ў якасці унтэр-афіцэра і быў дасведчаным стралком.

## Ход падзей 
У суботу 8 лютага 2020 году каля 15:30 па мясцовым часе 32-гадовы сяржант Джакрапант Тома на ваеннай базе «Surathampithak» застрэліў свайго камандзіра палкоўніка Анантарота Красе і яшчэ двух таварышаў па службе. Пасля чаго, узброіўшыся штурмавой вінтоўкай і па меншай меры 700 патронамі да яе, у поўнай ваеннай экіпіроўцы (бронекамізэлька і каска) ён на армейскім пазадарожніку HMMWV дэзерціраваў з месца нясення службы.

Адразу пасля гэтага Тома прыехаў у горад, дзе адкрыў бязладную стральбу па мінакам, у выніку якой было забіта і паранена яшчэ некалькі чалавек. Затым дэзерцір пад’ехаў на аўтамабілі да гандлёвага цэнтра «Тэрмінал 21», стрэліў па будынку з гранатамёта і адкрыў агонь па людзям. Усе свае дзеянні злачынец трансляваў у прамым эфіры на асабістай старонцы ў Facebook, якая ў канчатковым выніку была выдаленая адміністрацыяй сайта. Расстраляўшы людзей на ўваходзе ў гандлёвы цэнтр, Тома пракраўся ў будынак, дзе працягнуў весці агонь, і захапіў у закладнікі каля 20 чалавек, з якімі забарыкадаваўся ў адным з памяшканняў на 4 паверсе.

Пасля праваахоўнікі пачалі штурм ГЦ, падчас якога адзін паліцэйскі загінуў, яшчэ некалькі атрымалі раненні. Сам злачынец быў забіты.

Пасля трое чалавек памерлі ад ран у бальніцы.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Захопы закладнікаў
Катэгорыя:Люты 2020 года
Катэгорыя:Падзеі 8 лютага
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2020 годзе
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2020 года
Маркі (горад)

**Маркі** () — горад у Польшчы, за 13 км на паўночны ўсход ад цэнтра Варшавы, частка Варшаўскай агламерацыі. Уваходзіць у склад Валамінскага павета Мазавецкага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Насельніцтва 32,1 тыс. чалавек (на 2018). 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Калынавэ

**Калынавэ** (), да 2024 — **Маіўка** () — вёска ў Дніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Дніпроўскага раёна
Маёрка (Дніпроўскі раён)

**Маёрка** () — вёска ў Дніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Дніпроўскага раёна
Вярэнькаўскі сельсавет

**Вярэ́нькаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Вярэнькі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Пастаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Камайскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Акцябрскі сельсавет (Слуцкі раён)

**Акця́брскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Селішча.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Слуцкага раёна Слуцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Акцябр. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Слуцкім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Слуцкім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Цалевічы. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Селішча. 28 мая 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Беліцкага (аграгарадок Акцябр, вёскі Еўлічы, Машчыцы і Цалевічы), Знаменскага (вёска Селішча) і Сяражскага (вёска Бязвехавічы, пасёлкі Бязверхавічы, Рэтаўшчына) сельсаветаў.

Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета — 1736 чалавек, з іх 94,2 % — беларусы, 4,5 % — рускія.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Слуцкая халодная сінагога

**Слуцкая халодная сінагога** або **Мураваная сінагога на Школішчы** — колішняе іўдзейскае сакральнае збудаванне ў горадзе Слуцку, Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Першыя згадкі пра яўрэяў у Слуцку адносяцца да другой паловы XVI стагоддзя. На пачатку ХVIII стагоддзя была афіцыйна заснавана слуцкая грамада.

Мураваную сінагогу называлі халоднай, яна была ўзведзена пад канец XVIII стагоддзя коштам багатага купецкага роду Ізерлісаў: Абрама і яго сына Еўны.

Пасля рэвалюцыі сінагога была закрыта і да 2-й сусветнай вайны ў ёй дзейнічала гарадская хлебапякарня.

У лютым 1943 года тэрыторыя забудовы Школішча, на тэрыторыі якога нямецкія захопнікі стварылі гета, зруйнавана падчас карнай аперацыі разам з сінагогай.

## Архітэктура 
]]
У плане мела выгляд прамавугольніка, пакрываў будынак двухсхільны дах. Шырокія тарцовыя сцены галоўнага і тыльнага фасадаў завяршалі фігурныя трохлопасцевыя франтоны. Пасярэдзіне франтона галоўнага фасада мелася круглае акно (люкарна), на франтоне тыльнага фасада — тры меншыя круглыя вокны і шырокая арачная ніша над імі. Па версе сцен праходзіў прафіляваны карніз. Будынак, акрамя галоўнага фасада, па перыметры абкружала невысокая крытая прыбудова з прамавугольнымі аконнымі і ўваходнымі праёмамі. Там размяшчаліся крамы і навучальныя класы. Сцены асноўнага аб’ёму вышэй прыбудовы праразалі выцягнутыя ўгару лучковыя аконныя праёмы. Галоўны фасад з уваходам пасярэдзіне вылучаўся двума магутнымі валютамі, якія падтрымлівалі рытм выгнутых ліній франтона. З іх дапамогай рабіўся плаўны пераход ад сцен галоўнага аб’ёму да прыбудоў, узмацняўся дэкаратыўны эфект фасада. У агульных рысах слуцкая халодная сінагога адпавядала традыцыйнай архітэктурнай схеме, якой з XVII стагоддзя прытрымліваліся пры будаўніцтве сінагог у ВКЛ і Украіне. Па архітэктуры яна адносілася да помнікаў позняга барока.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Памяць. Слуцкі раён, Слуцк. Кн.1, Мн. 2000, с. 53.
* B.J.K. Wspomnienia o Siucku. Gniezno. 1905. с. 47.
* Янкавічэне А. Вялікая сінагога ў Вільні. Помнікі мастацкай культуры Беларусі эпохі Адраджэння. Мн. 1994, с. 185.

Катэгорыя:Колішнія сінагогі Беларусі
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Слуцка
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Слуцка
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Зніклі ў 1943 годзе
Маргарыта Іванаўна Чаркасава

**Маргарыта Іванаўна Чаркасава** (нар. , г. Старакузнецк, Кемераўская вобласць, РСФСР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1954 годзе Маскоўскі архітэктурны інстытут. 

З 1954 года старэйшы архітэктар, з 1959 года галоўны архітэктар праектаў праектнай канторы «Мінгарпраект». З 1960 года галоўны архітэктар праектаў, з 1969 года кіраўнік брыгады, з 1970 года — галоўны архітэктар праектаў інстытута «Мінскпраект». У 1985 годзе сышла на пенсію. У тым жа годзе часова была старэйшым архітэктарам у «Мінскпраекце», з 1988 года старэйшы архітэктар кааператыва «Праектыроўшчык», у 1990—1991 гадах старэйшы архітэктар малога калектыўнага прадпрыемства «Парытэт».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 1961 года.

Пражывае ў Мінску па вул. Цнянскай, 25.

## Творчасць 
Асноўныя працы: адміністрацыйна-лячэбны корпус 2-й клінічнай бальніцы (1963), першая чарга 6-й клінічнай бальніцы (1963), першая чарга сухотнай бальніцы (1964); першая чарга Усесаюзнага навукова-даследчага і тэхналагічнага інстытута механізацыі жывёлагадоўлі (1972); інстытут прафтэх-захворванняў (1970); корпус паліклінікі ваеннага шпіталя, будынак АТС у жылым раёне Серабранка (1981), АТС у жылым раёне Паўднёвы Захад (1985), АТС па вул. Матусевіча (1983) у Мінску. У аўтарскіх калектывах распрацоўка мікрараёнаў Серабранка 1-9, мікрараён па вул. Адоеўскага, мікрараён Усход-2; праектаванне жылых будынкаў, магазінаў, паліклінік, школ, дзіцячых садоў і інш. аб’ектаў складнікаў інфраструктуру мікрараёнаў.

## Узнагароды 
Узнагароджана Падзякамі, Ганаровымі граматамі, прэміямі Інстытута «Мінскпраект»; яе імя занесена на Дошку пашаны інстытута (1957-85). Узнагароджана Ганаровымі граматамі Беларускага саюза архітэктараў (1984, 1985), ганаровай граматай Дзяржбуда БССР (1985), медалямі «За доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна», «Ветэран працы».

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кемераўскай вобласці
Юрый Канстанцінавіч Фамічоў

**Юрый Канстанцінавіч Фамічо́ў** (;  — ) — вучоны ў галіне мікрабіялогіі, доктар медыцынскіх навук (1967), прафесар (1968). Заслужаны работнік народнай адукацыі БССР.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў горадзе Чыстапаль Татарскай АССР (Рэспубліка Татарстан, Расія). У 1948 годзе скончыў сярэднюю школу ў Мінску і паступіў у Мінскі медыцынскі інстытут на лячэбны факультэт. Інстытут скончыў у 1954 годзе, вучыўся ў аспірантуры і ў 1957 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. Працаваў у Інстытуце эпідэміялогіі і мікрабіялогіі Міністэрства аховы здароўя БССР. У пачатку 1960-х гг. павышаў кваліфікацыю ў Маскве і Англіі. У 1966 годзе абараніў доктарскую дысертацыю. З 1967 года Ю. К. Фамічоў у Беларускім дзяржаўным універсітэце, загадваў Праблемнай навукова-даследчай лабараторыяй эксперыментальнай біялогіі. Адначасова ў 1969—1988 гг. займаў пасаду загадчыка кафедрай мікрабіялогіі біялагічнага факультэта. У 1970 годзе знаходзіўся ў навуковай камандзіроўцы ў Вялікабрытаніі, дзе на працягу 6 месяцаў працаваў у Эдынбургскім універсітэце. У 1971—1973 гг. займаў пасаду дэкана біялагічнага факультэта БДУ. З 1988 года займаў пасаду загадчыка кафедрай генетыкі, у 1993—2011 гг. — прафесара кафедры мікрабіялогіі.

Памёр Ю. К. Фамічоў 2 сакавіка 2105 г. Пахаваны на Паўночных могілках ў Мінску.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар больш за 300 навуковых прац, у т.л. 40 патэнтаў і аўтарскіх пасведчанняў на вынаходніцтвы, 10 лекцыйных курсаў у галіне агульнай мікрабіялогіі, генетыкі бактэрый, малекулярнай біялогіі, генетычнай інжынерыі.

Пад кіраўніцтвам Ю. К. Фамічова абаронены 4 доктарскія і каля 40 кандыдацкіх дысертацый.

## Узнагароды і званні 
* Медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»;
* Заслужаны работнік народнай адукацыі БССР;
* Заслужаны работнік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта;
* Заслужаны Сорасаўскі прафесар.

## Літаратура 
*  — С. 185.

## Спасылкі 
* Сайт біялагічнага факультэта   // Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт

Катэгорыя:Мікрабіёлагі СССР
Катэгорыя:Мікрабіёлагі Беларусі
Катэгорыя:Дэканы біялагічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Уладальнікі ганаровага звання Беларускай ССР
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Лохаў

**Лохаў** () — горад у Польшчы, за 70 км на паўночны ўсход ад цэнтра Варшавы. Уваходзіць у склад Вэнгроўскага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Лохаў. Займае плошчу 13,4 км². Насельніцтва 6,8 тыс. чалавек (на 2018). 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Рух 26 ліпеня

**Рух 26 ліпеня** () - левая кубінская рэвалюцыйная арганізацыя, якую ўзначальваў Фідэль Кастра, і якая змагалася з рэжымам Фульхенсіа Батысты .

## Паходжанне назвы
Назва Руху 26 ліпеня ўзнікла ў выніку няўдалага нападу на казармы Манкада - армейскі аб'ект у горадзе Сант’яга-дэ-Куба, 26 ліпеня 1953 года. Рух было рэарганізавана ў Мексіцы ў 1955 годзе групай з 82 рэвалюцыянераў-выгнаннікаў, уключаючы Фідэля Каста, яго брата Рауля Кастра, Камілу Сьенфуэгас, і аргентынскага рэвалюцыянера Чэ Гевары.

## Удзел у рэвалюцыі
2 снежня 1956 года 82 рэвалюцыянера высадзіліся на Кубе, прыплыўшы на яхце «Гранма» з горада Туспана. Прыплыўшы пры дзённым святле, рэвалюцыянеры падвергліся нападу кубінскіх ВПС і панеслі шматлікія страты. Дэсантны атрад у выніку быў падзелены на дзве часткі, большасць запасаў было пакінута на месцы высадкі. Рэвалюцыянераў таксама аддаў іх сялянскі гід. Пасля гэтага Батыста па памылцы абвясціў пра смерць Фідэля Кастра. З 82 тых, хто прыплыў на Кубу, толькі 12 у канчатковым выніку перагрупаваліся ў горным ланцугу Сьера-Маэстра. Пакуль рэвалюцыянеры разбівалі лагер у гарах, у гарадах сфармавалася група «Грамадзянскі супраціў», якая змагалася з рэжымам Батысты. У гарах Сьера-Маэстра партызанскія сілы прыцягнулі сотні кубінскіх добраахвотнікаў і выйгралі некалькі бітваў супраць кубінскай арміі.

Дзейнасць Руху скончылася ў студзені 1959 года, пасля таго як Батыста бег з Кубы ў Дамініканскую Рэспубліку калі сілы Руху ўвайшлі ў Гавану і выйгралі рэвалюцыю.

## Пасля рэвалюцыі
Пасля перамогі рэвалюцыі, рух аб'яднаўся з іншымі сацыялістычнымі рухамі, каб сфармаваць ''Аб'яднаную партыю сацыялістычнай рэвалюцыі Кубы'', якая, у сваю чаргу, стала Камуністычнай партыяй Кубы ў 1965 годзе. У краіне быў усталяваны аднапартыйны рэжым на чале з камуністычнай партыяй. Тым самым Куба стала першай сацыялістычнай дзяржавай у Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы.

## Спасылкі
*Дапаможнік па Кубінскай рэвалюцыі, рукапісы і архівы, Бібліятэка Ельскага універсітэта

Катэгорыя:Кубінская рэвалюцыя
Катэгорыя:Леварадыкальныя арганізацыі
Катэгорыя:Партызанскія рухі
Катэгорыя:Камунізм
Ласкажаў

**Ласкажаў** () — горад у Польшчы, за 73 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра Варшавы. Уваходзіць у Гарвалінскага павета Мазавецкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Ласкажаў. Займае плошчу 15,35 км². Насельніцтва 4,9 тыс. чалавек (на 2018). 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Міраслаў (вёска)

**Міраслаў**, часам **Мірасла́вас** () — вёска ў Аліцкім раёне Аліцкага павета Літвы. Цэнтр Міраслаўскай сянюніі. Размешчана за 12 км на захад ад Аліты.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню Міраслаў упамінаецца ў XVII ст. У гэты час ён уваходзіў у склад Троцкага павета Троцкага ваяводства.

У XVIII ст. Міраслаў атрымаў статус мястэчка. У 1719 годзе тут збудавалі драўляны касцёл.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Міраслаў апынуўся ў складзе Прусіі, у 1807 годзе згодна з Тыльзіцкім мірным дагаворам — у складзе Герцагства Варшаўскага, з 1815 года ў Царстве Польскім пад кантролем Расійскай імперыі, у Сейненскім павеце Сувалкаўскай губерні.

На 1827 год у Міраславе было 33 будынкі.

### Найноўшы час 
Пасля польска-літоўскіх баёў і падпісання пагаднення паміж Польскай Рэспублікай і Літвой у 1919 годзе Міраслаў апынуўся ў складзе Літвы. З 1940 года ў Літоўскай ССР. У часы Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 года мястэчка было пад акупацыяй Германіі.

З 1990 года ў складзе адноўленай незалежнай Літвы.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1827 год — 328 чал.

## Славутасці 
* Капліца
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (1847)

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Chlebowski B. Mirosław //  S. 497

## Спасылкі
Рацніча

**Рацніча** (, традыцыйная беларуская назва — **Ротніца**) — вёска ў Друскінінкайскім самакіраванні Алітускага павета Літвы. Уваходзіць у склад горада Друскінінкая. Размешчана пры ўтоку ракі Рацніча (Ратнічанкі) у Нямунас, ва ўсходняй частцы горада.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню Ротніца ўпамінаецца ў XVII стагоддзі. У гэты час яна ўваходзіла ў склад Троцкага павета Троцкага ваяводства.

У 1762 годзе з фундацыі Лявона Сапегі ў Ротніцы быў пабудаваны касцёл.

### Пад уладай Расійскай імперыі 
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Ротніца апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Троцкім павеце Віленскай губерні.

На 1866 год у Ротніцы было 44 будынкі.

Rotnica, Ratničanka. Ротніца, Ратнічанка (N. Orda, 1868).jpg|Рака Ратнічанка, 1868 г.
Rotnica, Ratničanka. Ротніца, Ратнічанка (N. Orda, 1861-77).jpg|Рака Ратнічанка
Rotnica, Jan Čačot. Ротніца, Ян Чачот (N. Orda, 1861-77).jpg|Магіла Яна Чачота
Ratnica-Czeczot, Napaleon Orda.jpg|Магіла Яна Чачота

### Найноўшы час 
У Першую сусветную вайну з верасня 1915 года да канца 1918 года Ротніца акупавана германскімі войскамі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР. У 1920 годзе Ротніца апынулася ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 годзе — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі.

Пасля заняцця тэрыторыі ў выніку паходу ў Заходнюю Беларусь у верасні 1939 года ўлады СССР перадалі мястэчка Літве. У чэрвені 1941—1944 гадах Ротніца знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Рэйха.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**: 1866 год — 217 чал., з 46 каталікоў і 171 іўдзей
* **XX стагоддзе**: 1970 год — 560 чал.

## Славутасці 
* Касцёл Святога Барталамея Апостала (1910)
* Магіла Яна Чачота (1847)
* Могілкі іўдзейскія

## Спасылкі 
*