Смітсанаўскі інстытут

**Смітсанаўскі інстытут** () — навукова-даследчы і адукацыйны інстытут у ЗША і комплекс музеяў, які належыць яму. Заснаваны 10 жніўня 1846 года актам Кангрэса ЗША. Афіцыйна лічыцца дзяржаўнай установай, фінансуецца ўрадам ЗША, прыватнымі ахвярадаўцамі, а таксама за кошт выдавецкай і камерцыйнай дзейнасці (галоўным чынам, выпуск развіваючых і навучальных гульняў, праграм, відэаматэрыялаў, продаж сувеніраў). Большасць устаноў знаходзіцца ў Вашынгтоне.

Сваю назву інстытут атрымаў у гонар англійскага вучонага , які памер бяздзетным і адпісваў увесь свой стан на «заснаванне ўстановы ў ЗША, якая будзе служыць развіццю і распаўсюджванню ведаў».

## Гісторыя 
Смітсанаўскі інстытут — адукацыйны і навукова-даследчы інстытут і звязаны з ім музейны комплекс, самае буйное ў свеце сховішча экспанатаў, музейных каштоўнасцей і артэфактаў. У склад інстытута ўваходзяць 19 музеяў, заапарк, 9 навукова-даследчых цэнтраў, а таксама 156 музеяў, якія з'яўляюцца філіяламі Смітсанаўскага інстытута. З іх 10 музеяў знаходзяцца на Нацыянальнай алеі.

Свайму ўзнікненню Смітсанаўскі інстытут абавязаны Джэймсу Смітсану — англійскаму вучонаму, хіміку і мінералогу, які ўключыў Злучаныя Штаты ў сваё завяшчанне другімі ў спісе пасля пляменніка. У выпадку, калі пляменнік паміраў бяздзетным, увесь стан вучонага пераходзіў да ўрада Злучаных Штатаў, які павінен быў распарадзіцца ім на «павелічэнне і распаўсюджванні ведаў». Прычына, па якой Смітсан зрабіў амерыканскую нацыю сваім спадчыннікам, так і засталася невядомай, але ўрад ЗША, пасля смерці ў 1835 годзе пляменніка вучонага, прыклаў максімум сіл для таго, каб абараніць аспрэчваную сваякамі спадчыну і прывезці яе ў Амерыку — роўна 104960 залатых манет, 8 шылінгаў і 7 пенсаў, што ў пераліку на сучасны курс складае больш за 10 мільярдаў долараў.

Лёс стану Смітсана, пасля доўгіх спрэчак (вучоны не выказаў дакладна, на што павінны пайсці грошы), быў вырашаны — 10 жніўня 1846 года быў падпісаны акт аб заснаванні Смітсанаўскага інстытута, у які павінны былі б уваходзіць музей, бібліятэка, а таксама калекцыя прадметаў гісторыі, навукі і мастацтва і правядзенне даследчай праграмы. У 1901 годзе ў будынку, які на сённяшні дзень з'яўляецца інфармацыйным цэнтрам для ўсіх, хто наведвае музей, былі пахаваны рэшткі і самога Смітсана, прывезеныя з Англіі.

25 лютага 2020 года Смітсанаўскі інстытут перадаў 2,8 млн. выяў прадметаў з музейных калекцый у грамадскі набытак.

## Музеі Смітсанаўскага інстытута 
### Нацыянальная алея 
* 
* 
* 
* 
* Нацыянальны музей авіяцыі і касманаўтыкі
* 
* 
* Нацыянальны музей прыродазнаўчай гісторыі
* Нацыянальны музей амерыканскіх індзейцаў
* 
* 
* Архівы Смітсанаўскага інстытута
*  (Знаходзіцца амаль ва ўсіх музеях)
 
### Вашынгтон, акруга Калумбія 
* 
*  (будуецца)
* 
* Нацыянальны паштовы музей
* 
* 
* Смітсанаўскі нацыянальны заапарк
* 
* 
* 
* Станцыя Марскога пехацінца

### Нью-Ёрк, штат Нью-Ёрк 
* 
* 
* Амерыканскі музей прыродазнаўчай гісторыі

### Шанцілі, штат Вірджынія 
* 

### Ліесбург, штат Вірджынія 
* 

### Кембрыдж, штат Масачусетс 
* Гарвард-Смітсанаўскі цэнтр астрафізікі

### Сярэбраны Узгорак, Мэрыленд 
* 
* 
* 

### Віргінія, ЗША 
* 

### Панама 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Смітсанаўскага інстытута

Катэгорыя:Славутасці Вашынгтона
Катэгорыя:Музеі ЗША
Катэгорыя:Адукацыя ў ЗША