open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Саюз амерыканска-беларускіх ветэранаў

**Саюз амерыканска-беларускіх ветэранаў** (*САБВ*; да 1965 г. — Беларускае вайсковае аб’яднанне) — беларуская арганізацыя ў ЗША. Створана 14 верасня 1964 г. у Пасэйку (штат Нью-Джэрсі) як Беларускае вайсковае аб’яднанне. У 1965 г. змяніла назву на Саюз амерыканска-беларускх ветэранаў. Сярод ягоных кіраўнікоў былі Андрэй Мінчук, Мікалай Партлезнік, Сымон Жамойда. 27 верасня 1966 г. суполка Саюзу была закладзена таксама ў Саўт-Рыверы. Андрэй Мінчук прапаноўваў утварыць вайсковы камітэт як складовую частку БККА, але атрымаў адмову старшыні камітэту. Іван Касяк у сваім адказе адзначыў, што згодна са статутам, БККА з’яўляецца парасонавай структурай, якая яднае пад сваёй шыльдай некалькі арганізацыяў. Старшыня БККА прапанаваў САБВ увайсці ў склад сваёй арганізацыі. А.Мінчук пагадзіўся, і да пачатку 1980-х гадоў члены САБВ выяўлялі актыўнасць у БККА ды жыцці беларускай дыяспары ў штаце Нью-Джэрсі. Найперш гэта тычылася рэпрэзентацыі беларусаў на розных маніфестацыях, парадах лаяльнасці, тыднях паняволеных народаў і г.д. Так, члены САБВ узялі актыўны арганізацыйны ўдзел у пахаванні прэзідэнта БЦР у Саўт-Рыверы, што прайло ў кастрычніку 1976 г.

## Літаратура 
* *Гардзіенка А.* Беларускі кангрэсавы камітэт Амэрыкі (БККА) / Алег Гардзіенка. — Смаленск, 2009. — 428 с., [12] с. іл. — (БІНІМ; Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 16). — С. 198.
* *Кіпель В.* Беларусы ў ЗША / Вітаўт Кіпель; Беларускі інстытут навукі і мастацтва, Нацыянальны навукова-асветны цэнтр імя Ф.Скарыны. — Мн.: Беларусь, 1993. — 348 с. — С. 186.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў ЗША
Царква Святога Алькмунда (Дэрбі)

[thumb|Шпіль царквы святога Алькмунда на карціне Роберта Брэдберы. З калекцыі [Музей і мастацкая галерэя Дэрбі|Музея і мастацкай галерэі Дэрбі]]
**Царква святога Алькмунда ў Дэрбі** () — былая віктарыянская царква, якая знаходзілася на геаргіанскай плошчы паміж Брыджгейт (*Bridgegate*) і Куін-стрыт (*Queen Street*); гэта была адзіная геаргіанская плошча ў горадзе. Царква была ўзведзена ў 1846 годзе архітэктарам Генры Ісаакам Стывенсам за 7700 фунтаў стэрлінгаў на месцы некалькіх ранейшых цэркваў, датаваных яшчэ IX стагоддзем, кожная з якіх была названая ў гонар святога Алькмунда. Царква была складзеная з часаных камянёў і мела рысы гатычнай архітэктуры. Унутры царквы размяшчаліся высокія калоны і каменныя аркі. Сярэдні і бакавы нефы былі шырокімі, з алтаром у цэнтры. Званіца падмацоўвалася аркамі-апорамі.

Зрэшты, будынак царквы выклікаў рознагалоссі сярод грамадзян каталіцкага веравызнання. 65-метровы шпіль псаваў выгляд на каталіцкую царкву Св. Марыі, і пазней шмат гадоў англіканская царква мела непахвальную мянушку «The Church of the Holy Spite» («царква святой злосці»). На царкоўным могільніку ў канцы 1846 быў перапахаваны дэрбскі мастак Джозэф Райт.

Царква была акружаная шматлікімі двух-трохпавярховымі дамамі, якія фармавалі лінію з плошчай і царкоўнымі магілкамі. Іншым годным увагі будынкам быў Лэмб Ян (*The Lamb Inn*) на рагу плошчы і Брыджгейт, адкрыты ў 1835 годзе, які ўтрымліваў ўласныя бровар і кандытарскі магазін, у вастраканечным будынку XVII стагоддзя, і шэраг магазінаў на Квін-стрыт, гісторыя якіх узыходзіць да сярэднявечных часоў. Гэтая мясцовасць была апісана сэрам Нікаласам Пеўснерам у кнізе «The Buildings of England» як «самае дасканалае адраджэнне 18 стагоддзя, ціхі аазіс» (*A revival of 18th century unmatched, a quiet oasis*).

На працягу сярэдзіны 1950-х было выяўлена, што апорныя драўляныя бэлькі званіцы пачалі разбурацца і гніць. У выніку 6 метраў званіцы былі зняты для рэстаўрацыйных работ. Гэта было зроблена з-за знойдзеных структурных недахопаў каменнага мура і работ па дрэве, знойдзеных у самай званіцы. Быў складзены план па замене яе верхняй часткі, але ён так і не быў выкананы. Таксама былі разабраны некаторыя элементы гатычнага мура.

У 1963 годзе муніцыпальны савет Дэрбі абвясціў аб намеры павялічыць паток перавозак праз горад. Часткай плана было будаўніцтва дарогі, якая павінна была пралягаць па месцы, на якім стаяла царква і прылеглых могілках. Такое рашэнне выклікала моцнае абурэнне сярод жыхароў Дэрбі, аднак работы былі выкананы.

Па заканчэнні работ месца былой царквы засталося адкрытым і не забудоўвалася. Меркаваную грабніцу Св. Алькмунда і іншыя каштоўныя артэфакты зараз можна ўбачыць у Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі. Цяпер на месцы царквы ўсталяваная памятная шыльда.

Катэгорыя:Дэрбі
Катэгорыя:Храмы Англіі
Беларускі кангрэсавы камітэт Амерыкі

**Беларускі кангрэсавы камітэт Амерыкі** (БККА) — грамадская арганізацыя беларусаў у ЗША. Каардынуе работу беларускіх згуртаванняў, якія прытрымліваюцца палітычнай платформы Беларускай цэнтральнай рады.

## Гісторыя 
Беларускі кангрэсавы камітэт Амерыкі створаны 11 лютага 1951 года ў г. Саўт-Рывер (штат Нью-Джэрсі) як выканаўчы орган Кангрэса беларусаў Амерыкі. Сярод задачаў БККА былі: каардынацыя працы беларускіх арганізацый у ЗША, выступленні ад іх імя перад амерыканскімі палітычнымі і грамадскімі, а таксама міжнароднымі арганізацыямі. Першым старшынёй БККА стаў Мікалай Шчорс.

Камітэт збірае і распаўсюджвае інфармацыю на надзённыя беларускія тэмы. Выдае і распаўсюджвае часопіс «Беларуская думка».

## Старшыні 
* Мікалай Шчорс (11.2.1951—30.6.1957)
* Іван Касяк (30.6.1957—13.3.1989)
* Расціслаў Завістовіч (2.6.1990—20.12.2000)
* Роберт Цупрык (2001—2021)

## Літаратура 
* *Гардзіенка А.* Беларускі кангрэсавы камітэт Амэрыкі (БККА) / Алег Гардзіенка. — Смаленск, 2009. — 428 с. — (БІНІМ; Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 16).
* *Ляднёва А.* Беларускі кангрэсавы камітэт Амерыкі // БелЭн у 18 т. Т. 2. — Мн., 1996.

## Спасылкі 
* Беларускі кангрэсавы камітэт Амэрыкі на сайце Kamunikat.org

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў ЗША
Катэгорыя:1951 год у ЗША
Катэгорыя:З’явіліся ў  1951 годзе
Замак Сантакара

**Замак Сантакара** () знаходзіцца на поўначы Іспаніі у правінцыі Навара.

## Гісторыя 
Замак быў пабудаваны ў XIII стагоддзі, але ўжо праз два стагоддзі быў разбураны практычна дашчэнту. Да нашага часу захавалася толькі частка яго вежы, таму замак завуць таксама **Вежа Сантакара** (). Замак знаходзіцца пад апекай дзяржавы з 22 красавіка 1949 года.

С
Кліфард Дональд Саймак

**Кліфард Дональд Саймак**, таксама (правільная перадача) **Сімак** (; 3 жніўня 1904, Мілвіл, ЗША — 25 красавіка 1988, Мінеапаліс, Мінесота, ЗША) — культавы амерыканскі пісьменнік у жанры навуковай фантастыкі і фэнтэзі, лічыцца адным з заснавальнікаў сучаснай амерыканскай фантастыкі.

## Літаратура 
*

Катэгорыя:Пісьменнікі-фантасты ЗША
Мінеапаліс

**Мінеапаліс** () — горад на поўначы ЗША, найбуйнейшы горад штата Мінесота і акругі Хенепін. Насельніцтва 372,8 тыс. чалавек (2006). Знаходзіцца на берагах ракі Місісіпі. Мінеапаліс прымыкае да Сент-Пола, сталіцы штата і другога горада па велічыні. Разам яны ўтвараюць сталічны раён «Гарады-двайняты» (Twin Cities, вымаўляецца «твін-сітыз»).

## Геаграфія 
Горад размешчаны на правым беразе ракі Місісіпі, насупраць сталіцы штата, Сент-Пола. У межах Мінеапаліса размешчана 24 возера, што і абумовіла афіцыйную мянушку «Горад азёр». Цэнтр горада знаходзіцца на вышыні 209 метраў над узроўнем мора.

## Клімат 
Клімат Мінеапаліса кантынентальны, характэрны для Сярэдняга Захаду. Зіма халодная і суровая, а лета гарачае і вільготнае. Сярэднегадавая тэмпература 7,4&nbsp;°C. Максімальная тэмпература была зафіксаваная ў ліпені 1936: 42&nbsp;°C. Мінімальная тэмпература назіралася ў студзені 1888 і была роўная −40,6&nbsp;°C. Узімку 1983-84 быў зафіксаваны рэкорд па колькасці снегу (250 см).

У Мінеапалісе нярэдка назіраюцца такія прыродныя з’явы, як навальніца або туман.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Тэры Гіліям
* Кліфард Дональд Саймак

## Спасылкі 
* City of Minneapolis Home Page
* Phototour of Minneapolis 
* Minneapolis Issues Forum 
* Greater Minneapolis Convention and Visitor Association
* Downtown Minneapolis — Minneapolis Downtown Council
* Minneapolis Neighborhood Organizations
* Minneapolis Who’s Who 
* National Weather Service Twin cities

Катэгорыя:Гарады Мінесоты
Катэгорыя:Гарады на Місісіпі
Maybach 57

thumb
**Maybach 57** (*шасі W240*) — аўтамабіль прэміум класа з кузавам седан. Выпускаўся кампаніяй Daimler AG пад маркай Maybach з 2002 па 2013 год. Вырабляўся на заводзе Maybach Manufaktur ў Зіндэльфінгене.

Назва мадэлі паходзіць ад яе даўжыні — 5,7 м.

## Maybach 57 
thumb|Maybach 57|left
Прадстаўлены ў 1997 годзе на Такійскім аўтасалоне як канцэпт-кар Mercedes-Benz Maybach. Заснаваны на платформе Mercedes-Benz S-Class W140 з выкарыстаннем электронных сістэмаў ад W220.

## Maybach 57S 
thumb|Maybach 57S
На 75-м Міжнародным Жэнеўскім Аўтасалоне ў сакавіку 2005 года была прадстаўлена мадыфікацыя **Maybach 57S** — cпецыяльная версія лімузіна Maybach з больш мацным рухавіком, распрацаваным Mercedes-AMG.

На аўтамабіле выкарыстаны рухавік V12 аб'ёмам 6 замест 5,5 літраў з трыма клапанамі на цыліндр і сістэмай twin-spark (2 свечкі на цыліндр). Магутнасць павялічана да 450 кВт (612 к.с.), у сваю чаргу максімальная хуткасць — з 250 км / г да 275 км / г. Максімальны крутоўны момант, абмежаваны электронікай на адзнацы ў 1000 Нм, знаходзіцца ў дыяпазоне 2000 — 4000 аб / хв.

Злёгку змяніўся вонкавы дызайн, дадаючы элементы агрэсіўнасць сілуэту. Сярод іншага зменена форма рашоткі радыятара, ужыты выхлапная сістэма з двума выхадамі, акантоўка фараў у колер кузава, 20-цалёвыя колы.

Пастаўкі пачаліся восенню 2005 года.

## Maybach Zeppelin 57 
Zeppelin 57 і 62 былі прадстаўлены на Міжнародным аўтасалоне ў Жэневе ў 2009 годзе. Гэта дадаковы пакет раскошы, даступны як на 57 так і 62.

Пакет складаецца з адмысловай бэжавай скуры з чорным радком, кампанентаў інтэр'еру, лакіраваных чорным раяльным лакам і срэбраных куфляў з шампанскім з надпісам «Zeppelin».

Што тычыцца знешняга выгляду, колы замененыя на эксклюзіўныя храмаваныя 20-цалёвыя. Заднія ліхтары — цёмна-чырвонага адцення. Акрамя таго, слова «Цэпелін» інтэгравана ў трохкутны знак брэнда (двайны М).

Рухавік застаўся 6,0 V12 цвін-турба, але з дадатковымі 28 к.с., агульнай магутнасцю 640 к.с.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
## Гл. таксама 
* Maybach 62
* Mercedes-Benz S-Class

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

57
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Замак Хаўер

**Замак Хаўер** () знаходзіцца на поўначы Іспаніі ў правінцыі Навара.

## Гісторыя 
Замак быў пабудаваны ў X стагоддзі і затым значна перабудоўваўся ў XII, XIII і XV стагоддзях. У 1516 годзе ён быў практычна разбураны па загаду кардынала Сіснераса, у той час рэгента Кастыліі. З 1223 года замак належаў каралю Арагона, а ў 1236 годзе перайшоў ва ўласнасць караля Навары.

У XVI стагоддзі замкам валодаў бацька Францыска Ксаверыя, хрысціянскага місіянера і заснавацеля ордэна езуітаў. Францыска нарадзіўся ў замку Хаўер 7 красавіка 1506 года, але неўзабаве, пасля канфлікту Кастыліі з Наварай, землі яго сям'і былі канфіскаваны.

## Спасылкі 
* Фатаграфіі замка на Flickr.com

Х
Альфрэд Гарыевіч Шнітке

**Альфрэд Гарыевіч Шнітке** (; 24 лістапада 1934 — 3 жніўня 1998) — савецкі і расійскі кампазітар, тэарэтык музыкі і педагог (аўтар артыкулаў пра рускіх і савецкіх кампазітараў), адзін з найбольш значных музычных дзеячаў другой паловы XX стагоддзя. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1987). Член-карэспандэнт Каралеўскай шведскай акадэміі музыкі (1987), шэрагу АМ Германіі.

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскую кансерваторыю (1958), у 1961—72 выкладаў у ёй. З 1990 жыў у Германіі, выкладаў у Гамбургскай кансерваторыі.

У яго музыцы, прысвечанай тэмам жыцця і смерці, лёсам культуры і чалавецтва, традыцыйная музычная мова суіснуе з разнастайнай сучаснай кампазіцыйнай тэхнікай. Сярод твораў: оперы «Жыццё з ідыётам» (1991), «Джэзуальда» (1994); балеты «Эскізы» (паст. 1985), «Лабірынты», «Пер Гюнт» (абодва паст. 1989); сцэнічная кампазіцыя «Жоўты гук» (паст. 1984); кантата «Гісторыя доктара Іягана Фаўста» (1983); Рэквіем (1975); 9 сімфоній (1972—98), інструментальныя канцэрты (у жанры *concerto grosso*), канцэрты для інструментаў з аркестрам, у т.л. 2 для фартэпіяна (1960, 1979), 4 для скрыпкі (1957—84), для габоя, арфы і струнных (1972), для віяланчэлі (1986) і для хору; камерна-інструментальныя ансамблі; музыка для драматычнага тэатра, кіно і тэлефільмаў (каля 60). Аўтар артыкулаў, у т.л. пра творчасць кампазітараў ХХ стагоддзя.

## Сімфоніі 
* 1957 — Сімфонія «нулявая» у 4 частках.
* 1972 — Сімфонія № 1 у 4 частках.
* 1979 — Сімфонія № 2 (St. Florian) для салістаў, камернага хору і сімфанічнага аркестра ў 6 частках.
* 1981 — Сімфонія № 3 у 4 частках.
* 1984 — Сімфонія № 4 для салістаў і камернага аркестра. Адначасткавая.
* 1988 — Сімфонія № 5 / Concerto Grosso № 4 для габоя, скрыпкі, клавесіна і сімфанічнага аркестра ў 4 частках.
* 1992 — Сімфонія № 6 у 4 частках.
* 1993 — Сімфонія № 7 у 3 частках.
* 1993—1994 — Сімфонія № 8 у 5 частках.
* 1995—1998 — Сімфонія № 9 у 3 частках.

## Прэміі і ўзнагароды 
* Дзяржаўная прэміі Расіі 1986, 1995.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі РФ у вобласці літаратуры і мастацтва
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў РСФСР
Катэгорыя:Кінакампазітары СССР
Катэгорыя:Кінакампазітары Расіі
Катэгорыя:Кампазітары — аўтары рэквіемаў
Катэгорыя:Рускія эмігранты трэцяй хвалі ў Германіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Імператарскай прэміі Японіі
Катэгорыя:Выкладчыкі Маскоўскай кансерваторыі
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя Н. К. Крупскай
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Ніка»
Копцкі крыж

250px|right
**Копцкі крыж** — крыж, які выкарыстоўваецца Копцкай праваслаўнай царквой і Копцкай каталіцкай царквой у Егіпце. Уяўляе сабой дзве перасечаныя лініі пад прамым вуглом з размножанымі канцамі. Тры лукавіны канца абазначаюць Святую Тройцу: Айца і Сына, і Духа Святога. А ўсе канцы разам сімвалізуюць дванаццаць апосталаў. З-за мудрагелістага афармлення копцкія крыжы купляюць турысты. У некаторых коптаў на ўнутранай частцы правай рукі ёсць татуіроўка ў форме крыжа. Стары копцкі крыж часта ўключае кола, якое ўспадкаваны ад анха, дзе кола абазначала бога сонца.

Image:Original Coptic cross.svg|Стары копцкі крыж
Image:Coptic-Cross.svg|Варыянт копцкага крыжа з цвікамі, якімі быў да Крыжа прыбіты Іісус

Катэгорыя:Копцкая праваслаўная царква
Катэгорыя:Тыпы крыжоў
Катэгорыя:Копцкая каталіцкая царква
Замак Кока

**Замак Кока** () быў пабудаваны ў XV стагоддзі пры Алонса Фансека, магутным архібіскупе Севільі ў часы кіравання караля Энрыке IV Кастыльскага. Размешчаны ў горадзе Кока (Coca) у правінцыі Сеговія (ісп. Segovia), што знаходзіцца ў цэнтры Іспаніі, у складзе аўтаномнай супольнасці Кастылія і Леон.

Замак акружаны падвойнай крапасной сцяной шырынёй 2,5 метра са шматвугольнымі вуглавымі вежамі са мноствам калідораў і брам, а таксама глыбокім сухім ровам. Гэта пышны ўзор фартыфікацыйнага мастацтва ў стылі мудэхар. Замак належаў сямейству Альба, цяпер там размяшчаецца школа ляснічых.

## Спасылкі 
* Замок Кока (*Castillo de Coca*)

К
Катэгорыя:Сеговія (правінцыя)
Манастыр Святога Антонія

**Манастыр святога Антонія** (Deir Mar Antonios) — найстаражытны хрысціянскі манастыр Егіпта. Знаходзіцца на поўначы мухафазы (правінцыі) Чырвонае Мора ў Аравійскай пустыні, належыць копцкай праваслаўнай царкве. 

## Гісторыя 
У гэтых месцах у скальным гроце вышэй манастыра вёў аскетычны адасоблены лад жыцця і памёр бацька манаства - святы Антоній Вялікі (251-356 гг.). Стагоддзем пазней грэчаскі вучоны Анастасій напісаў жыццё Святога Антонія. 

Пасля скону святога месца яго адзіноты стала збіраць шматлікіх паломнікаў з Сірыі, Эфіопіі, Егіпта і іншых краін. 

Першыя пабудовы манастыра былі закладзены ў III ст. У VI стагоддзі ў манастыр Святога Антонія з-за пастаянных набегаў бедуінаў пачалі перасяляцца манахі з Вадзі-Натрун. У XI ст. манастыр быў разрабаваны і разбураны арабамі, але быў адноўлены коптамі праз 100 гадоў. У Сярэднія стагоддзі манастыр падоўгу стаяў закінутым, без дзвярэй; насельнікаў было ўсяго некалькі. 

Царква Святога Антонія, якая знаходзіцца ля паўднёвых сцен манастыра, была пабудавана ў XVI стагоддзі. На захад ад яе размешчаны храм Святых Апосталаў. У гэтай царкве захавалася фрэска X ст. з выявай архангелаў Міхаіла і Гаўрыіла, а ў яе невялікі капэле фрэскі XI-XIII стст. з выявамі першых Александрыйскі патрыярхаў: евангеліста Марка, Пятра, Апанаса, Феафіла, Кірылы і інш.

## У цяперашні час 
Літургія здзяйсняецца ў храме Святога Марка, пабудаваным у XVIII стагоддзі. Як і ў манастырах Вадзі-Натрун, у манастыры Святога Антонія захоўваюцца старажытныя рукапісы (1700 манускрыптаў) з тэкстамі пераважна на копцкай і арабскай мовах. 

Месцам пастаяннага паломніцтва з'яўляецца пячора святога Антонія, размешчаная вышэй манастыра на вышыні 276 м (680 м над узроўнем Чырвонага мора).

## Літаратура 
* Ed., Bolman, Elizabeth. 2002. Monastic visions : wall paintings in the Monastery of St. Antony at the Red Sea. Cairo, Egypt: American Research Center in Egypt.
* Meinardus, Otto Friedrich August. 1989. Monks and Monasteries of the Egyptian Deserts. Cairo, Egypt: The American University in Cairo Press.
* Evetts, B.T.A. (Trans.) Abu Salih the Armenian. 2002. The Churches and Monasteries of Egypt and Some Neighboring Countries. Gorgias Press.
* Dalrymple, William. 1998. From the holy mountain : A journey among the Christians of the middle east. New York: H. Holt.
* Dunn, Marilyn. 2000. The emergence of monasticism : From the desert fathers to the early Middle Ages. Oxford, UK; Malden, Mass.: Blackwell Publishers.
* Gabra, Gawdat, Hany N. Takla, Saint Mark Foundation., and Saint Shenouda the Archimandrite Coptic Society. 2008. Christianity and monasticism in upper Egypt.
* McClellan, Michael W., and Otto Friedrich August Meinardus. 1998. Monasticism in Egypt : Images and words of the desert fathers. Cairo, Egypt: American University in Cairo Press.

Катэгорыя:Манастыры Егіпта
Антоній Вялікі

**Антоній Вялікі**, вялебны (каля 251, Кома, Егіпет — , Дэйр-Мары) — раннехрысціянскі падзвіжнік і пустэльнік, заснавальнік пустэльнага манаства. Дзень памяці — 30 студзеня (17 студзеня па старым стылі).

## Гл. таксама 
* Манастыр Святога Антонія

## Спасылкі 
Катэгорыя:Прападобныя
Катэгорыя:Каталіцкія і праваслаўныя святыя
Катэгорыя:Святыя Егіпта
Катэгорыя:Стагадовыя доўгажыхары
Катэгорыя:Аскетызм
Катэгорыя:Патрыстыка
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя IV стагоддзя
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Манастыр Святой Кацярыны

**Манастыр Святой Кацярыны** (*Сінайскі манастыр*, , ) — адзін з самых старажытных бесперапынна дзеючых хрысціянскіх манастыроў у свеце. Заснаваны ў IV стагоддзі ў цэнтры Сінайскага паўвострава ля падножжа гары Сінай (біблейская Харыў). Умацаваны будынак манастыра пабудаваны па загадзе імператара Юстыніяна ў VI стагоддзі. Насельнікамі манастыра ў асноўным з'яўляюцца грэкі праваслаўнага веравызнання.

Першапачаткова называўся манастыром Праабражэння або манастыром Неапалімай купіны. З XI стагоддзя, у сувязі з распаўсюджваннем шанавання святой Кацярыны, мошчы якой былі здабыты Сінайскім манахамі ў сярэдзіне VI стагоддзя, манастыр атрымаў новую назву — манастыр Святой Кацярыны.

У 2002 годзе манастырскі комплекс быў уключаны ЮНЕСКА ў спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны.

## Гл. таксама 
* Сінайскі кодэкс
* Іаан-Зосім (грузінскі манах і багаслоў, які значную частку жыцця правёў у Манастыры Святой Кацярыны)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт манастыра святой Кацярыны 
* Збор абразоў манастыра 
* Збор абразоў манастыра 
* Early Icons from St. Catherine’s, The Sinai 
* П., архим. Взаимоотношенията между България и Синайския манастир «Св. Екатерина». — В: Мир Православия. Вып. 6. К 15-летнему юбилею Волгоградской епархии Русской Православной Церкви. Волгоград, 2006, 469—476 

Катэгорыя:Манастыры Егіпта
Катэгорыя:Праваслаўныя манастыры
Катэгорыя:Архітэктура Візантыі
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Егіпце
Катэгорыя:Сінайская праваслаўная царква
Катэгорыя:Сінайскі паўвостраў
Катэгорыя:Пабудовы Юстыніяна I
Замак Морыцбург

**Замак Морыцбург** () — загарадная рэзідэнцыя саксонскіх курфюрстаў дому Ветынаў, размешчаная ў горадзе Морыцбург, за 14 км ад Дрэздэна.

Замак носіць імя курфюрста Морыца Саксонскага, які ў 1542-46 гг. пабудаваў загарадны дом, дзе спачываў з прыдворнымі пасля паляўнічых забаў. У 1661-71 гг. па праекце В. К. фон Кленгельса да замка была прыбудавана барочная капліца.

Курфюрст Аўгуст Моцны загадаў капітальна перабудаваць замак, прыстасаваўшы яго да густаў XVIII стагоддзя, што і было ажыццёўлена ў 1723-33 гг. пад назіраннем прыдворнага архітэктара М. Пёпельмана. Пазней угоддзі вакол замка ўпрыгожыліся вытанчанымі павільёнамі — такімі, як Фазанавая хатка (1769—82).

## Цікавыя факты 
Замак Морыцбург быў адным з тых месцаў, дзе ў 1973 годзе здымаўся фільм Тры арэшкі для Папялушкі.

File:Moritzburgum1800.jpg|Замак на старадаўняй замалёўцы
File:Castle Moritzburg 2004.jpg|Сажалка вакол замка
File:Schloss.Moritzburg.2005.08.01.536.jpg|Алея перад замкам
File:Moritzburg Fasanenschloesschen 1.jpg|Фазанавы дамок Аўгуста II

## Спасылкі 
* 

Морыцбург
Страус

**Афрыканскі страус** (*Struthio camelus*) — бяскілевая нялётная птушка, адзіны сучасны прадстаўнік сямейства .

## Назва 
Яго навуковая назва ў перакладзе з грэчаскай азначае «верабей-вярблюд».

## Агульная характарыстыка 
Афрыканскі страус — самая буйная з сучасных птушак. Яго рост дасягае 270 см, маса да 175 кг. Самец большы за самку.

Страус мае шчыльны целасклад, доўгую шыю і невялікую сплошчаную галаву. Дзюба прамая, плоская, з рагавым «кіпцюром» на наддзюб’і, даволі мяккая. Вочы вялікія — самыя буйныя сярод наземных жывёл, з густымі вейкамі на верхнім павеку. Кожнае вока памерам з мозг. Ротавая шчыліна даходзіць да вачэй.

Страусы не лятаюць. Для іх характэрна поўная адсутнасць кіля і слабаразвітая грудная мускулатура. Шкілет не пнеўматычны, за выключэннем сцегнавой косткі. Крылы ў страусаў недаразвітыя; два пальцы на іх канчаюцца кіпцюрамі, або шпорамі. Заднія канечнасці доўгія і моцныя, усяго з двума пальцамі. Адзін з пальцаў заканчваецца падабенствам рагавога капыта — на яго птушка абапіраецца пры бегу.

Апярэнне ў страуса мяккае і кучаравае. Пёры растуць па ўсім целе больш-менш раўнамерна, птэрыліі адсутнічаюць. Будова пяра прымітыўная: бародкі амаль не счэплены адна з адной, таму шчыльных пласцінак-пацерак не ўтвараюць. Не апераны галава, шыя і сцёгны. На грудзях таксама маецца голы ўчастак скуры, грудны мазоль, на які страус абапіраецца, калі кладзецца. Колер апярэння ў дарослага самца чорны; пёры хваста і крылаў белыя. Самка страуса афарбаваная аднастайна — у шаравата-бурыя колеры; пёры крылаў і хваста — брудна-белыя.

Страус — адзіная сучасная птушка, у якой ёсць мачавы пузыр.

## Пашырэнне 
Пашыраны ў Афрыцы, раней трапляўся (да 1941 года) у Сірыі і на Аравійскім паўвостраве (вынішчаны).

Жыве ў пустынях і стэпах, зрэдку з зараснікамі кустоў.

Страус утварае некалькі падвідаў, якія адрозніваюцца памерамі, колерам скуры на шыі, некаторымі біялагічнымі рысамі — лікам яек у кладцы, наяўнасцю ў гняздзе подсцілу, будовай шкарлупіны яйка.

## Асаблівасці біялогіі 
Палігам. Трымаецца групамі да 5—6, радзей да 30—40 птушак.

3—6 самак адкладваюць 6—8 яец (самыя вялікія з птушыных) у агульнае гняздо. Дыяметр яйка афрыканскага страуса можа дасягаць 15—18 см.

Вывадкавая птушка.

Расліннаедныя.

## Развядзенне 
Разводзяць на фермах (дзеля пёраў для ўпрыгожанняў і мяса).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Страусападобныя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Сент-Пол

**Сент-Пол** () — горад на поўначы ЗША, сталіца штата Мінесота, адміністрацыйны цэнтр акругі Рэмсі. Насельніцтва 275,1 тыс. чалавек (2005; другі па велічыні горад Мінесоты). Утварае агламерацыю з Мінеапалісам, найбуйнейшым па колькасці насельніцтва горадам штата.

Размешчаны на левым беразе ракі Місісіпі, насупраць горада Мінеапаліса.

Сент-Пол заснаваны ў 1838 (1841) годзе, статус горада мае з 1854 года. У першай палове XIX стагоддзя быў крайнім аванпостам амерыканскага Дзікага Захаду, дзе еўрапейскія пасяленцы (пераважна немцы-каталікі і ірландцы), амерыканскія салдаты (з размешчанага крыху вышэй на Місісіпі форта Снелінг) жылі ў цесным суседстве. Да XX стагоддзя ператварыўся ў буйны транспартны вузел.

У горадзе развіта машынабудаванне: вытворчасць аўтамабіляў (на заводзе «Форд»), ЭВМ, пыласосаў, пад’ёмных кранаў, медыцынскага абсталявання і інш. Хімічная (лакафарбавая), дрэваапрацоўчая, мясная, мукамольная прамысловасць. Грузавы порт на Місісіпі.

Выходзяць газеты «Twin Cities Reader» і «City Pages».

Ёсць універсітэт.

## Насельніцтва 
## Выбітныя ўраджэнцы і жыхары 
* Фрэнсіс Скот Фіцджэральд (1896—1940) — амерыканскі пісьменнік.

## Гарады-пабрацімы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Афіцыйны турыстычны сайт 

Катэгорыя:Гарады Мінесоты
Катэгорыя:Сталіцы штатаў ЗША
Катэгорыя:Гарады на Місісіпі
Крыж Святога Пятра

**Крыж Святога Пятра** (таксама вядомы як *перавернуты крыж*) — звычайны лацінскі крыж (намаляваны ў адпаведнасці з рымска-каталіцкай традыцыяй), перавернуты на 180 градусаў. Крыж святога Пятра з 4 стагоддзя з'яўляецца адным з сімвалаў святога Пятра, які, як мяркуюць, быў укрыжаваны галавой ўніз ў 65 годзе н.э. падчас кіравання ў Рыме імператара Нерона.
## Спасылкі 
Катэгорыя:Тыпы крыжоў
Катэгорыя:Крыжы
Катэгорыя:Апостал Пётр
Уільям Марцін

[left|thumb|Чатырохпрамянёвы карал з ілюстрацыі Уільяма Марціна; першая каляровая ілюстрацыя брытанскіх выкапняў. Ад Марціна адмовілася маці, народжаная Малатрат (*Mallatratt*), якая таксама была актрысай.

Дзіцём Марці з’яўляўся на сцэне, спачатку, ва ўзросце пяці гадоў, як танцоўшчык, а затым — дэкламатар. Для Марціна былі арганізаваны ўрокі чарчэння пад настаўніцтвам Джэймса Болтана ў Галіфаксе. З 1782 да 1785 гады ён быў у Дэрбішыры з акцёрскай трупай, калі сустрэў [Уайт Уотсан|Уайта Уотсана, з якім ён супрацоўнічаў у рабоце па акамянеласцямі Дэрбішыра. Аднак Абрагам Мілс пераключыў Марціна ад заалогіі да палеаталоніі недзе да 1789, але партнёрства не працавала добра, так як Уотсан заявіў, што не атрымлівае дастатковы прыбытак. Марцін пазней апублікаваў некаторыя працы Уотсана па акамянеласцям, паказваючы толькі сваё імя, але не Уотсана. У Марціна было шасцёра дзяцей з яго «няшчаснай, але цікавай» жонкай.

Марцін працаваў настаўнікам спачатку ў Бертан-он-Трэнт у 1798 годзе, потым у Бакстан. Нарэшце, у 1805 годзе, ён пераехаў у Маклесфілд, дзе выкладаў у гімназіі. Якія змяшчаюцца ў *Petrifacta Derbiensia* ілюстрацыі ўпершыню былі выкананы ў колеры, які дапамагаў Марціну апісваць выкапні і каменнавугальныя вапнякі, якія ён падае ў суд на Дэрбішыры. Ідэнтыфікацыя была па-ранейшаму сумніўная. Чатырохпрамянёвы карал, прыведзены на малюнку, лічыўся невядомым выглядам бамбука.

У 1809 годзе Марцін апублікаваў *Outlines of an Attempt to establish a Knowledge of Extraneous Fossils on Scientific Principles*. Гэта было першае навуковае даследаванне акамянеласцей і палеанталогіі на англійскай мове. Марцін сустракаўся з Джонам Фарэем для абмеркавання магчымасці сумесных намаганняў па стварэнні геалагічнай карты Дэрбішыра. Аднак, планам перашкодзілі сухоты Марціна, у канцы мая 1810 года ён памёр. Ён быў пахаваны ў Царквы Хрыста, адпісаўшы клапаціцца аб калекцыі сваім дзецям і маці.

Катэгорыя:Асобы, звязаныя з Музеем і мастацкай галерэяй Дэрбі
Грэчаскі крыж

thumb|Гречаскі крыж
**Грэчаскі крыж** — роўнабаковы крыж, які складаецца з двух аднолькавых прамавугольных ашэсткаў, што перасякаюцца пад прамым вуглом.

## Сімволіка 
Грэчаскі крыж выкарыстоўваўся ў самых розных значэннях:
* Сімвал бога сонца, сімвал бога дажджу, знак чатырох першаэлементаў (паветра, зямлі, агню і вады)
* Грэцыя (герб, сцяг).
* Мальта (герб, сцяг).
* Тонга (герб, сцяг)
* Швейцарыя (герб, сцяг).
* Разам з паўмесяцам сімвал Міжнароднага руху Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца.
* Таксама ўведзены ў хрысціянскую рэлігію каля 332 года егіпецкім манахам Пахоміем.
* У матэматыцы служыць у якасці сімвала аперацыі складання і называецца «плюс».

Выява:Coat of arms of Greece.svg|Герб Грэцыі
Выява:Coat of arms of Malta.svg|Герб Мальты
Выява:Coat of Arms of Switzerland.svg|Герб Швейцарыі
Выява:Flag of the Red Cross.svg|Чырвоны крыж

Катэгорыя:Крыжы
Чорт і баба

**«Чорт і баба»** — камедыя-жарт беларускага драматурга Францішка Аляхновіча, напісаная ў 1918 г. і ўпершыню пастаўленая ў 1921 г. трупай Уладзіслава Галубка. Створаная на аснове вядомай казкі-сатыры, раней звершаванай Францішкам Багушэвічам («Гдзе чорт ня можа, там бабу пашле»)..

У 1927 г. гэта п'еса ўвайшла ў спектакль «Вечар студыйных практыковак» Другога беларускага тэатра (БДТ-2). Гэты твор неаднаразова ўвасабляўся драматычнымі калектывамі Заходняй Беларусі і інш. У 1994 г. п'еса ставілася Муніцыпальным тэатрам драмы «Дзе-Я?».

Катэгорыя:П’есы Францішка Аляхновіча
Катэгорыя:Творы 1918 года
Андрэй Вікенцьевіч Бурдзейка

**Андрэй Вікенцьевіч Бурдзейка** (,  — 1941?) — беларускі гісторык, даследчык гісторыі беларускага права.

## Біяграфія 
Скончыў БДУ (1925). Яго навуковым кіраўніком быў рэктар БДУ У. І. Пічэта. Працаваў навуковым супрацоўнікам у Беларускім дзяржаўным музеі. Вывучаў Статуты Вялікага Княства Літоўскага. Даказаў існаванне прыгонніцтва ў ВКЛ. Упершыню ў беларускай гістарыяграфіі адзначыў ролю Навагрудка як сталіцы ВКЛ у ХIII ст. Арыштаваны АДПУ БССР 19 ліпеня 1930 г. па справе «Саюза вызвалення Беларусі». 10 красавіка 1931 г. асуджаны на 5 гадоў ссылкі, якую адбываў у Елабузе (Татарстан). Рэабілітаваны ў 1957 г.

## Працы 
* Нарыс сацыяльна-эканамічнага жыцця места Навагрудку ў XVI ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік. — 1927. — № 1.
* Нарыс сацыяльна-эканамічнага жыцьця места Наваградку ў XVI сталецьці // ARCHE Пачатак. — 2009. — № 7. — С. 648—666.
* Землеўласнік і земляроб па Літоўскаму статуту 1566 г. // Працы БДУ = Труды БГУ. — 1927. — № 14 — 15.; 1928. — № 20.
* Земляўласьнік і земляроб па Літоўскім Статуце 1566 году // ARCHE Пачатак. — 2009. — № 7. — С. 921—956.
* Прыказ Вялікага княства Літоўскага (фонд установы і функцыі) // Працы Класа гісторыі. Т. 3 (1930). С. 524—550.
* Гістарычны аддзел: праводнік-лістоўка (Беларускі дзяржаўны культурна-гістарычны музей у Менску). Менск, 1930. — 16 с. 

## Літаратура 
* *Маракоў, Л.* Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. 1794—1991: Энцыклапедычны даведнік: У 10 т. Т.1. — Смаленск, 2009.
* *Пичета В.* Изучение Литовских статутов в новейшей историко-юридической литературе (1918—1940 гг.) // *Пичета В.* Белоруссия и Литва в XV—XVI в. — М., 1961.

## Спасылкі 
* http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-i/index_19304.html 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»
Катэгорыя:Постаці Нацыянальнага гістарычнага музея Рэспублікі Беларусь
Беларуска-аўстралійскае незалежнае аб’яднанне ў Новым Паўднёвым Уэльсе

**Беларуска-аўстралійскае незалежнае аб’яднанне ў Новым Паўднёвым Уэльсе**. Створана каля 1955 года ў Сіднеі ў супрацвагу арганізацыям прыхільнікаў БЦР і Рады БНР. Заснавальнік — Уладзімір Клуніцкі.

Мэта арганізацыі — аб’яднаць беларускіх «незалежнікаў» у Сіднеі. Падтрымлівала шчыльныя кантакты з газетай «Беларускі голас» Сяргея Хмары ў Таронта.

Дакладных звестак пра дзейнасць арганізацыі надзвычай мала. У 1970—1980-я гг. — член Федэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі.

## Старшыні 
* Уладзімір Клуніцкі
* Лявон Дзядзюля
* Янка Макарэвіч
і інш.

## Літаратура 
* *Калодка, А.* Беларусы ў Аўстраліі / Аляксандар Калодка // Беларуская мэмуарыстыка на эміграцыі / Укл. Л.Юрэвіч. — Нью-Ёрк: БІНІМ, 1999. — 361 с. — С. 328—339.
* *Гардзіенка, Н.* Беларусы ў Аўстраліі: да гісторыі дыяспары / Натальля Гардзіенка; Прадмова І.Сурвіллы. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2004. — 468 с., [4] арк. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 3). — С. 444—445. — ISBN 985-6730-79-1.
* *Антух, М.* Я ўмею за сябе пастаяць / Мікола Антух // Адзінец, А. Паваенная эміграцыя: скрыжаванньні лёсаў: зборнік успамінаў / Аляксандр Адзінец. — Мн.: Медисонт, 2007. — 704 с., [28] с. іл. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны: Кніга 11). — С. 17 — 25.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Аўстраліі
Беларускае аб’яднанне ў Новым Паўднёвым Уэльсе (надпалітычнае)

'''Беларускае аб'яднанне ў Новым Паўднёвым Уэльсе'* (*«надпалітычнае»''). Заснавана 28 студзеня 1950 г. у Сіднеі, афіцыйна зарэгістравана 25 сакавіка 1950 г.

Мела на мэце аб'яднанне беларусаў і іх прэзентацыю на міжнацыянальных мерапрыемствах. Выдавала першыя нумары інфармацыйнага бюлетэня Беларускага аб'яднання ў Новым Паўднёвым Уэльсе «Новае Жыцьцё». У кастрычніку 1950 г. ператворана ў Беларускае аб’яднанне ў Аўстраліі.

## Старшыні 
* Уладзімір Клуніцкі 28.01 – 10.1950

## Літаратура 
* Антух, М. Я ўмею за сябе пастаяць / Мікола Антух // Адзінец, А. Паваенная эміграцыя: скрыжаванньні лёсаў: зборнік успамінаў / Аляксандр Адзінец. – Мн.: Медисонт, 2007. – 704 с., [28] с. іл. – (Бібліятэка Бацькаўшчыны: Кніга 11). – С. 17 – 25.
* Калодка, А. Беларусы ў Аўстраліі / Аляксандар Калодка // Беларуская мэмуарыстыка на эміграцыі / Укл. Л.Юрэвіч. – Нью-Ёрк: БІНІМ, 1999. – 361 с. – С. 328 – 339.
* Гардзіенка, Н. Беларусы ў Аўстраліі: да гісторыі дыяспары / Натальля Гардзіенка; Прадмова І.Сурвіллы. – Мн.: Беларускі кнігазбор, 2004. – 468 с., [4] арк. – (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 3). – С. 444 – 445.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Аўстраліі
Катэгорыя:Беларусы ў Сіднеі
Катэгорыя:1950 год у Аўстраліі
Беларускае аб’яднанне ў Новым Паўднёвым Уэльсе (прыхільнікі Рады БНР)

**Беларускае аб’яднанне ў Новым Паўднёвым Уэльсе** — грамадская арганізацыя беларускай дыяспары ў Аўстраліі, створана ў сакавіку 1951 г. у Сіднеі прыхільнікамі Рады БНР, што выйшлі са складу Беларускага аб’яднання ў Аўстраліі. Управа рэгулярна пераабіралася.

Арганізацыя наладжвала грамадска-культурную дзейнасць беларусаў у Сіднеі, а таксама рэпрэзентавала суайчыннікаў. У 1951—1954 гг. выдавала сваю версію інфармацыйнага бюлетэня «Новае Жыцьцё», рэдактарамі якога былі Аляксандр Смаль і пазней Міхась Лужынскі. У 1976 г. Аб’яднанне ініцыявала стварэнне ў Сіднеі беларускага радыё.

Арганізацыя была ўдзельнікам Федеральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі, і ў 1980 г. яе дэлегат падпісаў Статут гэтай арганізацыі.

Аб’яднанне спыніла дзейнасць пасля 1980 г. ў сувязі з тым, што большасць удзельнікаў далучыліся да Беларускага культурна-грамадскага клуба яшчэ ў 1973 г. і патрэбы ў захавані асобнай арганізацым паступова знікла.

## Старшыні 
* Міхась Лужынскі 03.1951 — 1953
* Лявон Рыбнік 1953
* Кастусь Сіткоўскі 1954
* Генадзь Левановіч 1955, 1956
* Язэп Малецкі 1960—1961
* Аўгіння Каранеўская 1964—1966
* Мікола Каранеўскі 1967—1970
* Станіслаў Нарушэвіч 1972—1980

## Літаратура 
* Антух, М. Я ўмею за сябе пастаяць / Мікола Антух // Адзінец, А. Паваенная эміграцыя: скрыжаванньні лёсаў: зборнік успамінаў / Аляксандр Адзінец. — Мн.: Медисонт, 2007. — 704 с., [28] с. іл. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны: Кніга 11). — С. 17 — 25.
* Калодка, А. Беларусы ў Аўстраліі / Аляксандар Калодка // Беларуская мэмуарыстыка на эміграцыі / Укл. Л.Юрэвіч. — Нью-Ёрк: БІНІМ, 1999. — 361 с. — С. 328—339.
* Гардзіенка, Н. Беларусы ў Аўстраліі: да гісторыі дыяспары / Натальля Гардзіенка; Прадмова І.Сурвіллы. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2004. — 468 с., [4] арк. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 3). — С. 444—445.

Катэгорыя:Арганізацыі беларусаў Аўстраліі
Катэгорыя:Беларусы ў Сіднеі
Катэгорыя:1951 год у Аўстраліі
Сімяонаўская царква (Віцебск)

**Віцебская Сімяонаўская (Богаяўленская) царква**. Знаходзілася на правым беразе Заходняй Дзвіны, на вуліцы Богаяўленскай (сучасная вуліца Энгельса). Вядома паводле «Чарцяжа места Віцебска 1664 года». Двухзрубны драўляны будынак складаўся з прамавугольнага ў плане асноўнага аб’ёму і алтарнай часткі, завершаных двухсхільнымі дахамі. Цэнтр асноўнага аб’ёму быў увянчаны высокай складанай па форме купальнай вежачкай з дэкааратыўным крыжам. У 1790—1805 гг. на месцы старой была пабудавана мураваная царква. У 1812 г. згодна з загадам Напалеона ў храме размясцілі гарматы, а вокны былі перароблены ў амбразуры. Царква неаднаразова перабудоўвалася і добраўпарадкоўвалася коштам і намаганнямі гараджан. Асабліва актыўныя рамонтныя работы ў храме праводзіліся ў 1870, 1874, 1876, 1887 гг. Аднапавярховы будынак царквы ў плане меў выгляд падоўжанага крыжа. Архітэктура галоўнага фасада храма была вытрымана ў стылі класіцызму: трохвугольны франтон, плоскія пілястры, паўцыркульныя аркі і нішы. На вонкавых сценах царквы былі фрэскі, 2 званіцы (5 званоў) па вуглах упрыгожвалі пілястры. У 1841 г. пры храме была адчынена багадзельня (у доме свяшчэнніка, на 1-м паверсе; у 1899 г. пераведзена ў падвальны паверх царкоўнага дома). У 1898 г. ў межах царкоўнай агароджы (зроблена ў 1882 г.) узведзены будынак для царкоўна-прыходскай школы, якая дзейнічала з 1896 г.

## Літаратура 
* Страчаная спадчына: Сімяонаўская (Богаяўленская) царква // Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Віцебска: У 2-х кн. / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2003. — 680 с.: іл. — С. 620.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебска
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Спаса-Праабражэнская царква (Віцебск)

**Віцебская Спаса-Праабражэнская царква**. Існавала ў XVII ст. на тэрыторыі Узгорскага замка. Пабудавана з дрэва ў традыцыі Віцебскай школы дойлідства. Драўляная пабудова складалася з высокіх прамавугольных у плане асноўнага аб’ёму і гранёнай апсіды, накрытых двухсхільнымі дахамі, і трох’яруснай званіцы (2 ніжнія ярусы чацверыковыя, вярхі з высокімі вузкімі вокнамі ўвянчаны васьмерыковым купалам). Асноўны аб’ём завяршаўся галоўкай на высокім барабане. Фасады расчляняліся высока размешчанымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Вядома паводле «Чарцяжа места Віцебска 1664 года», на якім храм пазначаны на месцы Прачысценскай (Успенскай) царквы.

## Літаратура 
* Страчаная спадчына: Спаса-Праабражэнская царква // Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Віцебска: У 2-х кн. / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Кніга 2. — Мн.: БелЭн, 2003. — 680 с.: іл. — С. 619.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебска
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Віцебская школа дойлідства
Увядзенская царква (Віцебск)

**Віцебская Увядзенская царква**. Існавала ў XVII ст. на тэрыторыі Узгорскага замка, знаходзілася за ратушай на старажытных могілках. У будынку адлюстраваны традыцыі Віцебскай школы дойлідства. Драўляны храм складаўся з 3 аб’ёмаў: двух’яруснага цэнтральнага чацверыковага, завершанага чатырохсхільным дахам, гранёнай апсіды з шатровым дахам, чацверыковай званіцы, завершанай ізбіцай і шатровым дахам з купалам (фланкіравала галоўны фасад з паўночнага захаду і мела самастойны ўваход). Усе дахі ўвянчаны купальнымі галоўкамі на светлавых барабанах. Выява царквы змешчана на «Чарцяжы места Віцебска 1664 года». Разабрана каля 1775 г. ў сувязі з перапланіроўкай Ратушнай плошчы.

## Літаратура 
* Страчаная спадчына: Увядзенская царква // Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Віцебска: У 2-х кн. / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2003. — 680 с.: іл. — С. 621.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебска
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Гекатэй Абдзерскі

**Гекатэй Абдзерскі** (IV—III стст. да н.э.) — старажытнагрэчаскі гісторык, які жыў у Егіпце пры Пталамея I. Відаць, Гекатэй прыналежаў да ліку тых навуковых іянійскіх грэкаў, якія накіраваліся на Усход неўзабаве пасля паходу Аляксандра Македонскага. Гекатэй Абдзерскі — аўтар некалькіх прац, у тым ліку «Гісторыі Егіпту» — своеасаблівы філасофскай утопіі. У «Гісторыі Егіпту» Гекатэй Абдзерскі апісваў гарманічную дзяржаву на ачле з царом-дабрадзеем і жрацамі — захавальнікамі мудрых законаў. Гекатэй Абдзерскі узнімаў значэнне егіпецкай культуры і сцвярджаў, шт ўся культура старажытнасці выйшла з Егіпту.

## Літаратура 
* Мещерский, Н. А. Екатей Абдерский и его отношение к иудеям // Язык и литература. — 1927. — Том 2. — Выпуск 2. — С.
* Верлинский, А. Л. Первые упоминания о евреях в греческой литературе: иудейская религия у Гекатея и Феофраста. // Евреи и греки: Диалог через тысячелетия. — СПб., 1999. — С.215 — 235.
* Бухарин, М. Д. Раннеэллинистические хорографы: Мегасфен, Гекатей Абдерский и Беросс // Вестник древней истории. — 2000. — № 2. — С.88 — 100.
* Murray, O. Hecateus of Abdera and Pharaonic Kingship // Journal of Egyptian Archaeology. — 1970. — Vol. 56. — P.141 — 171.
* Murray, O. The Date of Hecateus ' Work on Egypt' // The Journal of Egyptian Archaeology. — 1973. — Vol. 59. — P.163 — 168.

Катэгорыя:Гісторыкі Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Вучоныя Старажытнай Грэцыі
Свята-Троіцкая царква (Віцебск)

**Віцебская Троіцкая царква** *на Пескаваціку*. У адрозненне ад Свята-Троіцкага Маркава манастыра называлася ў народзе «Чорнай».

## Гісторыя 
Існавала ў XVIII — пачатку XX стст. у Віцебску. Пабудавана з дрэва ў 1761 г. на сродкі кашталяна Тадэвуша Агінскага на месцы старой царквы, вядомай па інвентарах з 1618 г. Належала цэху цаніннікаў.

У 1927 г. абрынуўся спарахнелы ад часу дах сяродкрыжжа. Ад гэтага часу храм не аднаўляўся.

## Архітэктура 
Вырашана ў традыцыях Віцебскай школы дойлідства. Пяцізрубны храм крыжова-цэнтрычнай кампазіцыі. Цэнтральны васьмігранны зруб быў завершаны светлавым васьмярыком і накрыты пакатым шатром, які пераходзіў у невялікі купалок з галоўкай, 4 прамавугольныя ў плане зрубы, арыентаваныя па баках свету, былі накрыты двухсхільнымі дахамі з трохвугольнымі франтонамі на тарцах. Да царквы прылягалі вялікая шматгранная ў плане абходная галерэя, двух'ярусная званіца з пакатым шатром пры ўваходзе (з захаду) і невялікія прыбудовы рызніц па баках алтарнага зруба (з усходу). Сцены былі вертыкальна ашаляваны дошкамі з нашчыльнікамі.

Выява:Viciebsk, Pieskavacik, Trajeckaja. Віцебск, Пескавацік, Траецкая (L. Nikolski, 1915) (6).jpg|
Выява:Viciebsk, Pieskavacik, Trajeckaja. Віцебск, Пескавацік, Траецкая (L. Nikolski, 1915) (2).jpg|
Выява:Viciebsk, Pieskavacik, Trajeckaja. Віцебск, Пескавацік, Траецкая (L. Nikolski, 1915) (4).jpg|

## У мастацтве 
Царкву ў розны час малявалі Дзмітрый Струкаў і Яфім Мінін.

Выява:Viciebsk, Pieskavacik, Trajeckaja. Віцебск, Пескавацік, Траецкая (D. Strukov, 1864-67).jpg|Дзмітрый Струкаў у 1864 годзе
Выява:Viciebsk, Pieskavacik-Trajeckaja. Віцебск, Пескавацік-Траецкая (J. Minin, 1928).jpg|Яфім Мінін у 1928 годзе

## Літаратура 
* *Габрусь, Т. В.* Страчаная спадчына: Троіцкая царква / Т. В. Габрусь // Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Віцебска: У 2-х кн. / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2003. — 680 с.: іл. — С. 620.
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1761 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Віцебска
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Зніклі ў 1927 годзе
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Віцебская школа дойлідства
Катэгорыя:1761 год у Беларусі
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Віцебску
Ксанф (гісторык)

**Ксанф (гісторык)** () (V ст. да н.э., Сард) – старажытнагрэчаскі гісторык. Напісаў гісторыю Лідзіі ў 4 кнігах, ад якіх засталіся толькі ўрыўкі. У сваіх аповядах пра Лідзію Герадот выкарыстоўваў твор Ксанфа. Акрамя геаграфічных і гістарычных звестак, у «Гісторыі» даваў звесткі па лідыйскай міфалогіі і этнаграфіі. Ксанфу таксама прыпісваюць таксама твор пра чараўнікоў і пра Эмпедокла.

Катэгорыя:Гісторыкі Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Вучоныя Старажытнай Грэцыі
Audi V8

thumb|275px
**Audi V8** (Typ 4С) — першы аўтамабіль вышэйшага класа кампаніі Audi. Вырабляўся з 1988 па 1994 год. Усе аўтамабілі Audi V8 выпускаліся з поўным прывадам. З’яўляецца першым серыйным раскошным седанам са стандартнай паўнапрываднай трансмісіяй.

Усяго было выпушчана 21.565 аўтамабіляў.

## Апісанне 
Audi V8 дэбютаваў у 1988 годзе на Парыжскім аўтасалоне. Серыйная вытворчасць пачалася ў кастычніку 1988 года на заводзе ў .

Аўтамабіль пабудаваны на платформе седана Audi 100 C3/200 C3 (Typ 44) і меў кузаў з тым жа індэксам 44, што і Audi 100. Аднак сам кузаў быў цалкам новым, толькі невялікая колькасць дэталяў была ўзаемазаменнай. Ад Audi 100 quattro была ўзятая таксама незалежная двухрычажная задняя падвеска. Усе астатнія сістэмы аўтамабіля былі арыгінальнымі.

Назва мадэлі выразна паказвала на тып рухавіка — аўтамабіль абсталёўваўся васьміцыліндравым V-падобным рухавіком з чатырма клапанамі на цыліндр. Першапачаткова яго аб'ём складаў 3,6 літраў і меў магутнасць у 250 к.с. (340 нм пры 4000 аб / хв), быў даступны толькі четырехдыяпазонавы аўтамат ZF. Пасля мадэрнізацыі ў 1990 годзе на Audi V8 сталі ўсталёўваць механічныя скрынкі перадач на пяць хуткасцяў, а з 1991 года сталі даступныя шасціступеньчатыя ручныя КПП і новыя 4,2 літровыя рухавікі магутнасцю ў 280 конскіх сіл (400 Нм пры 4000 аб / хв).

З 1991 года выпускалася падоўжаная на 316 міліметраў версія — **Audi V8L**. Амаль усе аўтамабілі з доўгай колавай базай былі пабудаваныя на заводзе *Steyr-Daimler-Puch* ў Грацы (Аўстрыя) на аснове субпадраду,  і 245  аўтамабіляў *V8L*.

Выява:Audi V8 front 20070511.jpg
Выява:Audi_200_rear_20070511.jpg
Выява:Audi_V8_innen.JPG

## Audi V8 quattro DTM 
thumb|Audi V8 Quattro DTM Франка Бела, сезон 1992

У 1990 годзе на трасу выйшлі Audi V8, адаптаваныя для гонак DTM. Ганс-Ёахім Штук, Вальтэр Рэрль і Фрэнк Елінскі сфарміравалі каманду Schmidt Motorsports. Штук выйграў чэмпіянат праз год, і Audi прадставіла яшчэ адну каманду — Audi Zentrum Reutligen, якая склалася з Франка Біла і Хубера Хаўпта. Біла выйграў чэмпіянат у 1991 годзе. Усяго ў 1990—1991 гг. у гонках DTM Ганс-Ёахім Штук і Франк Біла на *V8 quattro* прынеслі 18 перамог на 36 этапах.

Пасля сезону 1992 года сцюарды DTM абвясцілі, што каленчаты вал у Audi V8 не адпавядае рэгламенту і Audi выйшла з гонкі.

## Гл. таксама 
*Audi 100
*Audi 200
*Audi A8

V8
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Кацярына Александрыйская

**Святая Кацярына** або **Кацярына Александрыйская** (;  — ), да хрышчэння **Даратэя** — хрысціянская святая, вялікамучаніца. Памяць здзяйсняецца ў Праваслаўнай царкве 7 снежня (24 лістапада па юліянскім календары), у Каталіцкай царкве — 25 лістапада.

Мошчы святой Кацярыны цяпер знаходзяцца ў манастыры яе імя на гары Сінай у Егіпце. Манастыр — буйны духоўны цэнтр, дзе размешчаны старажытны архіў і вялікая бібліятэка старадрукаў і царкоўных рарытэтаў. Святая Кацярына лічыцца заступніцай настаўнікаў і навукоўцаў.

Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Чатырнаццаць святых памочнікаў
Катэгорыя:Праваслаўныя святыя
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя IV стагоддзя