ПАЗ-672

**ПАЗ-672** — савецкі аўтобус малога класа, які вырабляўся Паўлаўскім аўтобусным заводам у 1967—1989 гадах. Папярэднік — ПАЗ-652, пераемнік — ПАЗ-3205. Аўтобусы ПАЗ-672 былі прызначаныя для раённых і прыгарадных маршрутаў з малым пасажырапатокам, хоць яны выкарыстоўваліся і выкарыстоўваюцца  гарадах, часта ў ролі маршрутных таксі, службовых аўтобусаў або аўтакатафалкаў.

## Гісторыя 
Распрацоўка аўтобуса ПАЗ-672 пачалася ў 1957 годзе. Гэта было далейшае развіццё мадэлі ПАЗ-652Б. На аўтобусе ужыты 8-цыліндравы V-падобны рухавік і хадавая частка ад грузавіка ГАЗ-53, рулявое кіраванне з гідраўзмацняльнікам. Паралельна распрацоўваўся пасажырскі прычэп ПАЗ-750 (серыйна не выпускаўся). Тэхнічны праект быў гатовы ў канцы 1958 года. Першы прататып, вонкава мала адрозніваўся ад ПАЗ-652, выраблены ў лістападзе 1959 года. У працэсе далейшай працы над аўтобусам улічваліся выяўленыя недахопы ПАЗ-652, а таксама новыя напрацоўкі па грузавікоў ГАЗ-52 і ГАЗ-53. У снежні 1960 года з'явіўся новы варыянт ПАЗ-672. Падстава кузава было выкарыстана ад ПАЗ-652Б, тармазная сістэма атрымала паасобны прывад на пярэдні і задні масты. У 1961 і 1963 гадах пабудаваны тры прататыпы. Пасля правядзення ведамасных выпрабаванняў у канцы 1963 года аўтобус быў рэкамендаваны ў серыйную вытворчасць.

У 1964 годзе каркас кузава быў цалкам перапрацаваны, яго маса знізілася, павялічыўся памер бакавых вокнаў. Новы варыянт аўтобуса быў увасоблены ў метале да першамайскім святах. Планавалася да канца года выпусціць пяцьсот аўтобусаў. Але падрыхтоўка да вытворчасці моцна зацягнулася. І ў 1965 і 1966 гадах пачаць вытворчасць не ўдалося. Першыя серыйныя ПАЗ-672 убачылі свет толькі ў 1967 годзе. Тым часам распрацоўваліся новыя мадыфікацыі аўтобуса. Усяго было пабудавана каля двух дзясяткаў доследных узораў. У ліпені 1966 года пяць аўтобусаў здзейснілі аўтапрабег па маршруце Паўлава — Ерэван — Паўлава.

25 кастрычніка 1967 года ў зборачным цэху №2 былі звараныя першыя два кузавы серыйных ПАЗ-672. Праз месяц з канвеера зборачнага цэха №1 сышлі чатыры аўтобусы, а ўсяго да канца года былі здадзены дзесяць машын. У лістападзе 1968 года была спынена вытворчасць ПАЗ-652Б, і завод цалкам перайшоў на выпуск ПАЗ-672.

У снежні 1969 года было прынята рашэнне аб мадэрнізацыі аўтобуса. Быў павялічаны рэсурс рухавіка, падвышаная надзейнасць гідраўзмацняльніка руля і тармазоў, праведзена герметызацыя кузава.
Змены ўносіліся пастаянна. Аднак на індэксе аўтобуса гэта ніяк не адбівалася. Існуе памылковае меркаванне, быццам мадэрнізаваны ў пачатку 1970-х гадоў аўтобус стаў называцца ПАЗ-672Б, аднак мадыфікацыі аўтобуса ПАЗ-672 з індэксам «Б» згодна з тэхнічнай дакументацыяй не існавала. З 1975 года рэсурс да капрамонту быў павялічаны да 320 тыс. км, з 1979 — да 330 тыс. км. У 1980 годзе на палігоне НАМІ прайшоў выпрабаванні мадэрнізаваны аўтобус ПАЗ-672М, які меў рэсурс да капрамонту 350 тыс. км. Вытворчасць ПАЗ-672М пачалося ў снежні 1982 года. Да канца 1989 года было выпушчана  гэтай мадыфікацыі. Асобна варта згадаць і пра асаблівасці знешняй святлатэхнікі аўтобуса. Яшчэ адно памылковае меркаванне заключаецца ў тым, што новыя пярэднія паказальнікі павароту і габарытныя агні, а таксама заднія ліхтары квадратнай формы, сабраныя ў адзіную вертыкальную секцыю сталі ўсталёўвацца на аўтобусы ПАЗ-672М, то ёсць з 1982 года. На самай справе ўстаноўка новай святлатэхнікі адпаведнай правілах ЕЭК ААН ажыццяўлялася паэтапна ў 1978 годзе. Спачатку ўсталявалі заднія ліхтары, пакінуўшы пярэднія паказальнікі павароту без зменаў, а затым аўтобус абсталявалі новымі пярэднімі паказальнікамі павароту, сумешчанымі з габарытнымі агнямі.

Вытворчасць аўтобуса ПАЗ-672М спынілася 30 лістапада 1989 года. Ён саступіў месца на канвееры больш сучаснаму аўтобусу ПАЗ-3205. Усяго было выпушчана  ПАЗ-672, а разам з мадыфікацыямі — .

## Тэхнічныя характарыстыкі 
* Даўжыня: 7150 мм
* Шырыня: 2440 мм
* Вышыня: 2952 мм
* Колавая база: 3600 мм
* Мінімальны дарожны прасвет: 280 мм
* Маса падрыхтаванага аўтобуса: 4535 кг
* Поўная маса: 7825 кг
* Сядзячых месцаў: 23
* Агульная пасажыраўмяшчальнасць: 45 чалавек (на практыцы перавозілася да 100 чалавек)
* Максімальная хуткасць: 80 км/г
* Выдатак паліва: 20,5 л/100 км
* Рухавік: ЗМЗ-672, карбюратарны, V-падобны, чатырохтактны, васьміцыліндравы, верхняклапанны, працоўны аб'ём 4,25 л, максімальная магутнасць — 115 к.с.
* Счапленне: аднадыскавае, сухое, з гідраўлічным прывадам
* Каробка перадач: механічная, чатырохступенчатая
* Галоўная перадача: адзінарная, гіпоідная
* Рулявы механізм: глабаідальнй чарвяк і ролік трохграбеневы
* Памер шын: 8,25-20

## Мадыфікацыі 
* **ПАЗ-672** (1967—1982) — базавы серыйны аўтобус.
* **ПАЗ-672А** (1967—1968) — шпацырна-экскурсійны аўтобус (прататып). З палегчаным дахам, без бакавога шкла. Былі пабудаваны 2 аўтобусы.
* **ПАЗ-672Б** (1973—1982) — мадэрнізаваны. Выпушчана 117 286 аўтобусаў.
* **ПАЗ-672** (1970) — шасі. Прадстаўляла сабой падставу кузава з рухавіком, радыятарам, КПП і рулявым кіраваннем.
* **ПАЗ-672ВЮ** (1973—1989) — шасі ў трапічным выкананні. Пастаўлялася на Кубу, дзе выкарыстоўвалася для вытворчасці аўтобусаў маркі Giron. Выраблена 21100 шасі.
* **ПАЗ-672Г** (1983—1986) — горны. Адрозніваўся двума паліўнымі бакамі па 105 л, рамянямі бяспекі на кожным сядзенні, гідраўзмацняльнікам рулявога кіравання і ўзмоцненымі тармазамі, адсутнасцю задніх пасажырскіх дзвярэй і шыбаў у скатах даху. Выпушчана 575 аўтобусаў.
* **ПАЗ-672Д** (1972) — дызельны (доследны). Пабудавана 2 аўтобусы.
* **ПАЗ-672Ж** (1985—1989) — газабалонны. Распрацаваны сумесна з Разанскім заводам газавай апаратуры. Адрозніваўся газавымі балонамі, устаноўленымі ў задняй частцы даху. Некаторыя аўтапрадпрыемствы самастойна пераабсталявалі аўтобусы пад выкарыстанне газавага паліва.
* **ПАЗ-672М** (1982—1989) — мадэрнізаваны. Частка аўтобусаў выпускалася з аднымі пасажырскымі дзвярыма, за кошт чаго былі дададзены два сядзячыя месцы.
* **ПАЗ-672С** (1969—1989) — у Паўночным выкананні. Адрозніваўся вокнамі з падвойным шкленнем і без фортачак, адсутнасцю вокнаў у пахілах даху, дадатковым ацяпляльнікам салона, больш магутным генератарам, наяўнасцю другога акумулятара. Выпушчана 7147 аўтобусаў.
* **ПАЗ-672Т** — турыстычны. Адрозніваўся ворнымі пасажырскімі дзвярыма, мяккімі сядзеннямі з рэгуляванымі па нахіле спінкамі, адкіднымі багажнымі сеткамі, падоўжанымі рысорамі. Выпускаўся дробнымі партыямі.
* **ПАЗ-672ТЛ** (1978—1979) — перасоўная лабараторыя для комплекснага даследавання спартсменаў на двух аўтобусах. Выраблена 10 камплектаў.
* **ПАЗ-672У** (1969—1981) — экспартны. Пастаўляўся ў еўрапейскія сацыялістычныя краіны і Манголію.
* **ПАЗ-672УМ** (1981—1989) — мадэрнізаваны экспартны.
* **ПАЗ-672УМ** (алімпійская серыя) (1979—1980) — аўтобусы для абслугоўвання персаналу гульняў маскоўскай Алімпіяды 1980 года, членаў Алімпійскіх дэлегацый і іншых патрэб аргкамітэта. Адрозніваліся палепшаным аздабленнем. Выпушчана 50 аўтобусаў.
* **ПАЗ-672Ю** (1970—1989) — экспартны трапічны. Адрозніваўся ужываннем коррозиестойких матэрыялаў, спецыяльнай гумы і пластмас, адсутнасцю шклення ў пахілах даху, дадатковым бензабакам. Пастаўляўся ў краіны Афрыкі, Паўднёва-Усходняй Азіі і на Кубу.

thumb|Паўнапрывадны аўтобус ПАЗ-3201
* **ПАЗ-3201** (1972—1982) — паўнапрывадны аўтобус. Не меў задніх дзвярэй, за кошт чаго колькасць сядзячых месцаў была даведзена да 26 (да Алімпіяды-80 выпушчаная партыя аўтобусаў з двума дзвярыма). Прызначаўся для эксплуатацыі ва ўмовах бездарожжа.
* **ПАЗ-320101** (1982—1989) — мадэрнізаваны паўнапрывадны аўтобус.
* **ПАЗ-320107** (1975—?) — шасі ў трапічным выкананні.
* **ПАЗ-3201С** (1973—1989) — паўночны. Адрозніваўся вокнамі з падвойным шкленнем і без фортачак, адсутнасцю вокнаў у пахілах даху. Выпушчана 6114 аўтобусаў.

thumb|ПАЗ-37421
* **ПАЗ-3742** (1977—1989) — рэфрыжэратар для перавозкі хуткапсавальных прадуктаў. Выпушчана 806 рэфрыжэратараў. З 1978 года да вытворчасці далучыўся Бакінскі завод спецыялізаваных аўтамабіляў. У 1980 годзе вытворчасць цалкам перададзена на БЗСА.
* **ПАЗ-37421** (1977—1989) — ізатэрмічны фургон. Ад ПАЗ-3742 адрозніваўся адсутнасцю халадзільнай устаноўкі. На ПАЗе выпушчана 254 фургоны. З 1980 года выпускаўся на БЗСА.
* **ПАЗ-3916** (1978—1979) — тэлевізійная апаратная. Распрацавана сумесна з Кіраваградскім заводам радыёвырабаў. Выраблена 22 апаратныя.
* **КТ-201** (?—1982) — рытуальны (катафалк). Пераабсталёўваўся Арзамаскім заводам камунальнага машынабудавання з серыйнага ПАЗ-672. Аўтобус меў заднія дзверы і спецыяльныя палазы для труны, пасажырскія сядзенні размяшчаліся ўздоўж бартоў.
* **КТ-201А** (1982—1989) — рытуальны на базе ПАЗ-672М.
* **БакАЗ-3219** (1989—1993) — пасажырскі аўтобус на базе БЗСА-3742, з выдаленай халадзільнай устаноўкай, выразанымі вокнамі і ўмантаванымі сядзеннямі. Вырабляўся ў выніку празмернасці камплектуючых для рэфрыжэратараў БЗСА-3742. Таксама на заводзе БакАЗ (новая назва Бакінскага завода спецыялізаваных аўтамабіляў) выпускалася медыцынская лабараторыя на базе пасажырскага БакАЗ-3219.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* ПАЗ-672 на сайце «Харкаў транспартны»
* ПАЗ-672 на сайце «Кіеўскі аўтобус»
* ПАЗ-672 на сайце «Аўтамадэльнае бюро»
* ПАЗ-672 на сайце «Санитка-103»
* Тэст-драйв аўтобуса ПАЗ-672

Катэгорыя:Аўтобусы паводле алфавіта
672
Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1967
Катэгорыя:Аўтамабілі 1960-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 1970-х
Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х