Вуліца Герцэна (Мінск)

**Вуліца Герцэна** (ранейшыя назвы — **(Малая) Бернардзінская**, пасля 1866 года **Мала-Манастырская**, **Стара-Манастырская**)  — вуліца ў Цэнтральным раёне Мінска. Размешчана ў гістарычным раёне Верхні Горад.

## Гісторыя 
Забудова вуліцы пачалася з XIV—XV стст. У XVII стагоддзі яна атрымала назву **Бернардзінскай**, таму што праходзіла побач з кляштарам бернардзінцаў, заснаваным ў 1624 годзе. Комплекс кляштара бернардзінцаў сфарміраваўся ў XVII—XVIII стагоддзях.

### Няцотны бок 
* № 1 — Гандлёвыя рады. Пабудаваны па наўночна-ўсходнім баку Высокага рынку паміж 1810—1817 гг. (архіт. М. Чахоўскі). У 1-й палове XIX ст. вядомы як «Бернардзінскія крамы», у 2-й палове XIX — пачатку XX ст. як «Віленчукі».
* Комплекс будынкаў былога кляштара бернардзінцаў: касцёл, жылы корпус, флігель (XVII — XIX стагоддзі) — 

### Цотны бок 
* № 2 — Дом Шадхана. Складае адзіны комплекс з домам № 1 (ліцер Б2/К, В2/К) па Музычным завулку і домам № 2а 1-й паловы 19 ст. па вул. Герцэна. Пабудаваны па рубяжы 19—20 стагоддзяў з цэглы. Высокі трохпавярховы чатырохвугольны ў плане будынак пакрыты пакатым двухсхільным вальмавым дахам. Плоскасць сцяны чляпёна па гарызанталі карнізнымі паясамі, лучковымі аконнымі праёмамі, дэкарыраванымі ліштвамі з замковым каменем. На 2-м паверсе, у прасценках паміж вокнамі, плоскасці руставаны. Пад дахам праходзіць масіўны шматслойны карніз. Будынак — прыклад так званай «цаглянай» бесстылявой архітэктуры.  — 

* № 4 — Дом мяшчанкі Эцінген. Двухпавярховы чатырохвугольны ў плане цагляны будынак накрыты двухсхільным дахам, пабудаваны ў канцы 18 ст. Агульная сіметрычная кампазіцыя галоўнага фасада парушаецца арачным праездам, які ссунуты ад вертыкальнай восі сіметрыі. Цэнтральная частка будынка вылучана трохвугольным франтонам, у тымпане якога прарэзана маленькае квадратнае акно. Пад дахам на перыметры праходзіць развіты шматслойны карніз. Прамавугольныя вокны размешчаны ў неглыбокіх дэкаратыўных нішах паўцыркульнага абрысу. У цэнтры галоўнага фасада на 2-м паверсе навісае балкон з ажурнай агароджай (чыгуннае ліццё). Будынак — помнік архітэктуры класіцызму.  — 

* № 6 — Дом Рапапорта. Аднапавярховы прамавугольны ў плане драўляны будынак на высокім бутавым цокалі пакрыты двухсхільным дахам. Пабудаваны ў 19 ст.. Сцены ашаляваны гарызантальна. Пад радам прамавугольных акон праходзіць пояс вертыкальнай шалёўкі, што надае фасадам дэкаратыўнасць. Дом — прыклад драўлянай жылой забудовы. — 

* № 8 — аднапавярховы прамавугольны ў плане цагляны будынак накрыты чатырохсхільным вальмавым дахам. Пабудаваны ў 19 ст. Пад дахам праходзіць шматслойны карніз. У плоскасці сцен прарэзаны прамавугольныя аконныя праёмы. Будынак — прыклад грамадзянскай мураванай архітэктуры. — 

* № 10 — двухпавярховы аб’ём з высокім цокалем, які павялічаны з-за крутога схілу вуліцы па вышыні ў паўночна-ўсходняй частцы. Пабудаваны ў 19 ст. з цэглы. Будынак прамавугольны ў плане з рызалітам у дваровай частцы пакрыты вальмавым дахам, пад якім праходзіць развіты шматслойны карніз. Плоскасць сцен прарэзана прамавугольнымі вокнамі. Дом — помнік мураванай архітэктуры. Цяпер тут размешчана грамадская ўстанова. — 

* № 12 — На рагу вуліц Герцэна і Зыбіцкай, завяршае ансамбль вул. Герцэна. Пабудаваны ў 19 ст. з цэглы. Двухпавярховы будынак несіметрычнай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі і складанага плана. 1-ы і 2-і паверхі з боку вулічных фасадаў падзелены развітым карнізным поясам. Галоўны фасад завершаны плоскім трохвугольным шчытом, прарэзаны шырокімі прамавугольнымі вокнамі. Над уваходам навісае казырок, які апіраецца на 2 калонкі круглага сячэння. Будынак — прыклад грамадзянскай мураванай архітэктуры. — 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Верхні горад (Мінск)

Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Аляксандра Герцэна