open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Леанід Іванавіч Гаўрылкін

**Леанід Іванавіч Гаўрылкін** (, п. Стэп, Добрушскі раён — , Мінск) — беларускі , .

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў пасёлку Стэп у сям’і служачага. У 1952 г. паступіў на аддзяленне філасофіі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, а праз два гады перавёўся на аддзяленне журналістыкі, якое скончыў у 1957 годзе. 

Пасля заканчэння ўніверсітэта працаваў адказным сакратаром рэдакцыі церахоўскай раённай газеты «Ленінец», а ў 1960—1977 гадах — рэдактарам на Гомельскай студыі тэлебачання. З 1967 г. адначасова з’яўляўся сакратаром Гомельскага абласнога аддзялення СП БССР. У 1977—1979 гадах галоўны рэдактар кінастудыі «Беларусьфільм», у 1979—1986 гадах сакратар праўлення СП БССР. У 1986—1989 гадах загадчык аддзела літаратуры часопіса «Вожык».

## Узнагароды 
Лаўрэат прэміі на Усесаюзным конкурсе ВЦСПС і СП СССР за раман «Не магу без цябе». Узнагароджаны медалём.

## Літаратура 
* 

## Спасылка 
* Леанід Іванавіч Гаўрылкін

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Добрушскім раёне
Катэгорыя:Беларусьфільм
Катэгорыя:Сцэнарысты Беларусі
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Гаўрылаў

**Гаўрылаў** — беларускае і рускае прозвішча. Утворана ад імя Гаўры́ла. Жаночая форма — Гаўрылава.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Іванавіч Гаўрылаў (1906—1957) — вучоны ў галіне ветэрынарыі, доктар навук.
* Ілья Андрэевіч Гаўрылаў (нар. 1988) — беларускі футбаліст.
* Кліменцій Гаўрылаў (нар. 2002) — беларускі футбаліст.
* Леанід Рыгоравіч Гаўрылаў (1918—1941) — беларускі паэт.
* Пётр Міхайлавіч Гаўрылаў (1900—1979) — савецкі афіцэр.

## Гл. таксама 
* Гаўрылаў-Ям
* Гаўрылава

## Крыніцы
Леанід Рыгоравіч Гаўрылаў

**Леанід Рыгоравіч Гаўрылаў** (, в. Бердыж,  — ?) — беларускі .

## Біяграфія 
Вучыўся ў Мінскім беларускім педагагічным тэхнікуме. Паступіў у Інстытут народнай гаспадаркі, а ў 1936 г. перавёўся на літаратурны факультэт Гомельскага педагагічнага інстытута. Пасля заканчэння інстытута (1940) прызваны ў Чырвоную Армію. Служыў у танкавых войсках механікам-вадзіцелем. З першых дзён Вялікай Айчыннай вайны — на фронце. Прапаў без вестак.

## Творчасць 
Друкаваўся з 1935 года. Вершы адметныя героіка-рамантычным пафасам, лірычнай задушэўнасцю, меладычнасцю.

Друкаваўся ў альманаху «Аднагодкі», у газетах «Гомельская праўда», «Літаратура і мастацтва», у часопісе «Полымя рэвалюцыі». Нізкі вершаў змешчаны ў зборніках «Мы іх не забудзем» (1949), «Крывёю сэрца» (1967). У 1961 г. выйшла кніжка паэзіі «Вернасць».

### Бібліяграфія 
* Вернасць. — Мн., 1961
* у кн.: Крывёю сэрца. — Мн., 1967

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Зніклыя без вестак
YUV

right|thumb|150px|Фатаграфія і яе YUV-кампаненты.
**YUV** — Колеравая мадэль, у якой колер⁣ уяўляецца як тры кампаненты — яркасць (**Y**) і два колерарознасныя кампаненты (**U** і **V**).

Канверсія ў RGB і назад ажыццяўляецца наступнымі формуламі:

Для простай канверсіі

 R = Y + 1.13983 * (V - 128);
 G = Y - 0.39465 * (U - 128) - 0.58060 * (V - 128);
 B = Y + 2.03211 * (U - 128);

 Y = 0.299 * R + 0.587 * G + 0.114 * B;
 U = -0.14713 * R - 0.28886 * G + 0.436 * B + 128;
 V = 0.615 * R - 0.51499 * G - 0.10001 * B + 128;

Дзе **R**, **G**, **B** — адпаведна інтэнсіўнасці чырвонага, зялёнага і сіняга колераў, **Y** — яркасны складнік, **U** і **V** — колерарознасныя складнікі.

Мадэль шырока выкарыстоўваецца ў тэлевяшчанні і захоўванні/апрацоўцы відэаінфармацыі. Яркасная кампанента змяшчае «чорна-белы» (у адценнях шэрага) відарыс, а астатнія дзве кампаненты змяшчаюць інфармацыю для аднаўлення патрэбнага колеру.
Гэта было зручна на момант з’яўлення каляровага ТБ дзеля сумяшчальнасці са старымі чорна-белымі тэлевізарамі.

У колеравай прасторы YUV ёсць адзін кампанент, які пазначае яркасць (сігнал яркасці), і два кампаненты, якія пазначаюць колер (вектар колеравасці). У той час як яркасць перадаецца з усімі дэталямі, некаторыя дэталі ў кампанентах колерарознаснага сігналу, пазбаўленага інфармацыі аб яркасці, могуць быць выдалены праз памяншэнне разрознення адлікаў (фільтрацыя альбо ўсярэдненне), што можа быць зроблена некалькімі спосабамі (ёсць шмат фарматаў для захавання відарыса ў колеравай прасторы YUV).

YUV часта блытаюць з колеравай прасторай YCbCr, і тэрміны YCbCr і YUV могуць ужывацца як узаемазамяняльныя, што вядзе да некаторай блытаніны. Калі гаворка ідзе аб відэа ці сігналах у лічбавай форме, тэрмін «YUV» у асноўным значыць «Y’CbCr».

## Гл. таксама 
* Колеравая субдыскрэтызацыя
* YCbCr
* YPbPr

## Літаратура 
* Color Spaces

## Спасылкі 
* Варыянты ўпакоўкі значэнняў YUV  

Катэгорыя:Каляровыя прасторы
Шэлі

* Мэры Шэлі (1797—1851) — англійская паэтэса і пісьменніца рамантычнага жанру. Другая жонка англійскага літаратара Персі Біша Шэлі
* Персі Біш Шэлі (1792—1822) — англійскі паэт, пісьменнік, драматург і эсэіст. Вядомы прадстаўнік англійскай рамантычнай паэзіі XIX ст.
Full HD

thumb|350px|Параўнанне стандартных разрознення тэлевізійных сігналаў. У дадзеным прыкладзе ў кадры HD і FullHD трапляе большая колькасць аб'ектаў, і аб'ект у цэнтры увагі перадаецца з большай колькасцю  дэталяў
**Full HD** — маркетынгавая назва, упершыню ўведзеная кампаніяй Sony ў 2007 годзе для шэрагу прадуктаў. Выкарыстоўваецца ў трансляцыях тэлебачання высокай выразнасці (HDTV) і ў фільмах, запісаных на дыскі Blu-Ray і HD-DVD.

HDTV (High Definition TeleVision) — гэта тэлебачанне, якое вядзе вяшчанне з разрозненнем выявы 1920×1080. 1920×1080 можа быць 1080p — з суцэльным фарматам і 1080i — празрадковым фарматам запісу кадра, калі адзін кадр складаецца з двух паўкадраў.

thumb|Арыгінальны лагатып Sony

Існуе анаморфны варыянт Full HD з неквадратным пікселем і памерамі 1440×1080 пікселяў (прапорцыя бакоў пікселя 1,33, таму выніковыя суадносіны бакоў па-ранейшаму 16:9).

Амаль ва ўсіх традыцыйных фарматах эфірнага тэлебачання суадносіны бакоў выявы складаюць 4:3, а ў стандарце Full HD (высокай выразнасці) суадносіны бакоў выявы складаюць 16:9.

У HDTV-тэлевізары (LCD, плазменым альбо некаторых мадэлях ЭПТ тэлевізараў) магчымы вывад традыцыйнай (4:3) выявы чатырма спосабамі:
# «упісаць у памер» — кадр адлюстроўваецца цалкам, справа і злева застаюцца пустыя (чорныя) палосы;
# «расцягнуць да памеру» — кадр расцягваецца на шырыню экрана непрапарцыйна, выява робіцца выцягнутай у бакі. Дзеля адэкватнага ўспрымання выявы скажэнні ў большай ступені здзяйсняюцца у правай і левай частцы кадра, захоўваючы цэнтр амаль без дэфармацыі;
# «маштабаваць і абрэзаць» — кадр прапарцыйна павялічваецца да шырыні экрана, пры гэтым верх і ніз выявы часткова абразаецца (бо выходзіць за межы экрана). У чыстым выглядзе такое адлюстраванне ужываецца рэдка;
# спалучаюцца спосабы 2 і 3 адначасова (то бок зверху і знізу кадр абразаецца у меншай меры, плюс расцягваецца ўшыр).

Аналагічным чынам перадаюцца выявы 16:9 на «звычайным» тэлевізары (4:3). Але ў гэтым выпадку чорныя палосы застаюцца зверху і знізу («упісаць у памер»), абразаюцца бакі («маштабаваць і абрэзаць») альбо правы і левы бакі выявы сціскаюцца да цэнтру («расцягнуць да памеру»).

Уладальнік тэлевізара можа самастойна абраць спосаб адлюстравання выявы, кіруючы адпаведнымі параметрамі праз меню.

На тэлевізарах стандарта HDTV выява Full HD будзе мець суадносіны бакоў 16:9, што дае цэлую і нескажоную выяву.

## Гл. таксама 
* HD ready
* Тэлебачанне высокай выразнасці
* UHDTV

Катэгорыя:Тэлебачанне высокай выразнасці
Валянціна Іванаўна Гаявая

**Валянціна Іванаўна Гаявая** (, пас. , Сталінградскі край, РСФСР) — беларускі . Народны артыст Беларускай ССР (1989).

## Біяграфія 
У 1965 годзе скончыла Вышэйшую прафсаюзную школу Усесаюзнага цэнтральнага савета прафесійных саюзаў у Ленінградзе. З 1967 года — мастацкі кіраўнік дзіцячай харэаграфічнай студыі Дома культуры завода імя Кірава ў Магілёве, з 1973 года — балетмайстар Белдзяржфілармоніі. З 1974 года — мастацкі кіраўнік і галоўны балетмайстар ансамбля «Харошкі», створанага ёй разам з Мікалаем Дудчанкам.

## Творчасць 
У пастаўленых сюіце «Субота», харэаграфічнай кампазіцыі «Тураўская легенда», харэаграфічных карцінках «Валачэбнікі», «Местачковы вальс», танцах «Мітусь», «Танок», «Кросны», танцах народаў СССР шырока выкарыстаны гістарычны, этнаграфічны, фальклорны матэрыял, элементы прыкладнога мастацтва.

## Узнагароды і прэміі 
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (1996) — *за пастаноўкі «Па старонках Полацкага сшытка», «Бывай, XX стагоддзе!»*.
* Медаль Францыска Скарыны (1996).

## Спасылкі 
* Валентина Гаевая: Борис Моисеев до сих пор не может забыть, что я его не взяла в «Хорошки»  

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валгаградскай вобласці
Цэлесцін V

**Цэлесцін V** (), свецкае імя — **П’етра Анджэлары дэль Маронэ** (); , сучасная правінцыя Ізернія, Італія — , Фумонэ, Папская вобласць) — Папа Рымскі з 5 ліпеня па 13 снежня 1294 года.

## Біяграфія 
П’етра быў сынам селяніна з Ізерніі. У 12 гадоў уступіў у ордэн бенедыкцінцаў, але неўзабаве вырашыў правесці жыццё пустэльнікам, для чаго выдаліўся на гару Муронэ ў Абруца. Да яго далучыліся аднадумцы і арганізавалі ордэн пустэльнікаў Святога Даміяна, або муранітаў. Пасля смерці Цэлесціна V члены гэтага ордэна сталі вядомыя як Цэлесцінцы, па імі заснавальніка. П’етра пабудаваў царкву, стаў абатам манастыра. Ён імкнуўся весці евангелічнае жыццё і набыў славу святога.

Неапалітанскі кароль Карл II прывёз П’етра са Сьельмоны ў Абруца ў Перуджу, дзе кардыналы, якія сабраліся на канклаў, выбіралі пераемніка Мікалаю IV. Пры падтрымцы Карла II 5 ліпеня 1294 года П’етра быў выбраны Папам (на той момант яму было амаль 80 гадоў).

13 снежня 1294 года Цэлесцін падпісаў акт пра адстаўцы, складзены кардыналам Бенедэта Каэтані (будучым Папам Баніфацыем VIII). Калегія кардыналаў безумоўна прыняла адстаўку Папы. Сканаў Цэлесцін 19 мая 1296 года ў крэпасці, у якую ён быў пасаджаны сваім пераемнікам Баніфацыем VIII.

## Кананізацыя 
У 1313 годзе Цэлесцін V быў кананізаваны Папам Кліментам V пасля ўплыву на гэты працэс з боку караля Францыі Філіпа Прыгожага і ўсеагульнага ўхвалення з боку грамадства.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Папы Рымскія
Катэгорыя:Каталіцкія святыя
Катэгорыя:Кананізаваныя Папы Рымскія
Катэгорыя:Хрысціянскія святыя XIII стагоддзя
Катэгорыя:Персанажы «Боскай камедыі»
Катэгорыя:Памерлі ў месцах пазбаўлення волі
Другі Ліёнскі сабор

**Другі Ліёнскі сабор** — (у традыцыі рымска-каталіцкай царквы, 14-ы усяленскі сабор), скліканы ў Ліёне ў 1274 годзе Папам Рыгорам X для заключэння уніі з праваслаўнай царквой.

Візантыйскі імператар Міхаіл VIII паабяцаў Папе дамагацца прымірэння цэркваў з палітычных і эканамічных меркаванняў — каб адкласці паход заходніх кіраўнікоў на Канстанцінопаль і атрымаць на Захадзе пазыкі для вядзення войнаў. Злучэнне цэркваў на Ліёнскім саборы атрымала поўнае ўхваленне 200 каталіцкіх біскупаў і пасланцаў імператара. Канстанцінопальскі патрыярх Іосіф Галесіёт, які пярэчыў аб'яднанню, быў зрушаны, і на яго месца прызначаны прыхільнік уніі — Іаан XI Век. У 1277 г. па ініцыятыве Іаана I Дукі быў скліканы сінод у Фесаліі, на якім праціўнікі уніі, высланыя з Візантыі, адлучылі ад Царквы патрыярха Іаана XI Века. Пасля смерці бацькі імператар Андронік II склікаў сабор усходняй царквы, які прызнаў рашэнні Ліёнскага сабора несапраўднымі.

Іншыя пытанні, якія займалі ўдзельнікаў сабору, — паскарэнне выбараў новага Папы і рэгуляванне дзейнасці царкоўных ордэнаў. Па першым пытанні было прынята рашэнне выбіраць пантыфікаў выключна канклавам і забараніць кардыналам пакідаць канклаў да таго, як будзе названа імя новага прадстаяцеля царквы. Па другім пытанні было ўхвалена стварэнне двух манаскіх ордэнаў — дамініканскага і францысканскага; колькасць жабрацкіх ордэнаў было зведзена да чатырох. На саборы чакалі бачных тэолагаў, Банавентуру і Тамаша Аквінскага, але першы памёр падчас сабору, а другі — па дарозе на яго.

Гутаркі наконт новага (дзявятага) крыжовага паходу, нягледзячы на ўсе высілкі Папы Рыгора, не ўвасобіліся ў жыццё. Паход меркавалася ажыццявіць у саюзе з ільханідам Абакам, прадстаўнік якога на саборы ў знак сур'ёзнасці намераў хана прыняў хрышчэнне.

## Гл. таксама 
* *Ubi periculum* — апостальская канстытуцыя Рыгора X.

Катэгорыя:1274 год у Еўропе
Катэгорыя:Ліён
Катэгорыя:Сусветныя саборы
Катэгорыя:XIII стагоддзе ў Францыі
Ісаак Іосіфавіч Мільчын

**Ісаак Іосіфавіч Мільчын** (, м.  — , Мінскае гета, г. Мінск) — беларускі яўрэйскі жывапісец і графік. Бацька мастака-анімаліста Льва Ісаакавіча Мільчына.

## Біяграфія 
У 15 гадоў паступіў у рысавальную школу Я. Кругера. У 1911 г. І. Мільчын працягнуў вучобу ў Берлінскай мастацкай школе, аднак Першая сусветная вайна вымусіла мастака вярнуцца дамоў. Вучыўся ў Віцебску ў Школе малявання і жывапісу Ю. Пэна, затым у Віцебскім мастацкім вучылішчы і ў Мінскай мастацкай студыі пад кіраўніцтвам В. Волкава (1929). У 1927—1930 гг. быў членам Усебеларускага аб’яднання мастакоў, з 1928 па 1931 гг. — членам Рэвалюцыйнай арганізацыі мастакоў Беларусі. Упершыню выстаўляўся на 3-й Усебеларускай выстаўцы (Мінск, 1929). У 1940 годзе ўступіў у Саюз мастакоў БССР.
]]
Загінуў у гады Вялікай Айчыннай вайны ў Мінскім гета разам з жонкай і дачкой.

## Творчасць 
Мільчын надаваў увагу яўрэйскай тэме: «Пахаванне ў мястэчку», «Вяселле», «Яўрэйскія тыпы», графічны цыкл «Яўрэйскія мястэчкі», малюнкі да кнігі Шолама — Алейхема «Сярэбраны».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Графікі Беларусі
Катэгорыя:Графікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Члены Саюза мастакоў БССР
Катэгорыя:Вучні Юдаля Пэна
Катэгорыя:Яўрэйскія мастакі
Адкрыты чэмпіянат Шатландыі па снукеры

**Адкрыты чэмпіянат Шатландыі** () — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры. З'явіўся ў календары мэйн-тура ў 1981 годзе пад назвай International Open і быў нярэйтынгавым турнірам. Праз год атрымаў рэйтынгавы статус і працягваўся да 2004 года. У 1998 годзе быў перайменаваны ў адкрыты чэмпіянат Шатландыі. У 2012 годзе турнір праводзіўся ў рамках еўрапейскага тура нізкарэйтынгавай серыі Players Tour Championship у Рэйвэнскрэйгу, а з 2016 года — у рамках «Серыі хатніх нацый». Прызавы фонд турніру складае £366,000.

Рэкардсменам па колькасці тытулаў турніра з'яўляецца Стыў Дэвіс з шасцю тытуламі (1981, 1983, 1984, 1987, 1988, 1989). Тры разы чэмпіянат выйграваў Стывен Хендры (1993, 1997, 1999).

## Вынікі 

### Фіналісты турніру 
### Статыстыка паводле краін 
## Спасылкі
Іаан I Дука

**Іаан I Дука Камнін** (; каля 1240 — ) — кіраўнік Фесаліі ў 1268—1289 гадах, севастакратар, пазашлюбны сын эпірскага цара Міхаіла II Камніна Дукі (1230—1268).

Пры бацьку кіраваў Фесаліяй і Новымі Патрамі. Быў жанаты з дачкой свайго саюзніка Тарона, правадыра влахаў у Фесаліі. У 1259 годзе ўдзельнічаў у бітве каля Пелагоніі на баку нікейскіх войскаў супраць рыцараў ахейскага князя Вільгельма II Вілардуэна, але пасля пачатку вайны бацькі з Нікейскай імперыяй перайшоў на яго бок.

У 1268 годзе, пасля смерці Міхаіла II, Іаан атрымаў у спадчыну Фесалію і ўладанні ў Цэнтральнай Грэцыі, якімі стаў кіраваў з горада Новыя Патры, размешчанага на поўдні Фесаліі.

## Адносіны з Візантыяй 
У 1272 годзе Іаан I Дука заключыў саюз з Візантыйскай імперыяй, які ён замацаваў дынастычным шлюбам сваёй дачкі з пляменнікам Міхаіла VIII Палеалога. У гэтым жа годзе атрымаў ад візантыйскага імператара тытул севастакратара.

Тым не менш Іаан заставаўся палітычным супернікам Візантыі і Канстанцінопаль двойчы няўдала (у 1273 і 1275 гадах) пасылаў войскі ў Фесалію для ўціхамірвання ненадзейнага саюзніка.

Іаан падтрымліваў намеры Карла Анжуйскага, караля Неапаля і Сіцыліі, па аднаўленні Лацінскай імперыі. Быў саюзнікам Эпіра, Сербіі і Балгарыі ў барацьбе супраць Візантыі. Іаан быў заўзятым праціўнікам Ліёнскай уніі. У 1277 годзе ён склікаў сінод у Фесаліі, на якім праціўнікі уніі, высланыя з Візантыі, адлучылі ад Царквы візантыйскага імператара і канстанцінопальскага патрыярха Іаана XI Века. У гэтым жа годзе Візантыя распачала трэці (за час кіравання Іаана) наступ на Фесалію. У бітве каля Фарсала войскі Іаана прымусілі візантыйцаў адступіць. Неўзабаве ў Фесалію ўварваліся дробныя атрады Нагайскай арды, у той час саюзнікаў Візантыі. Не ўступаючы ў буйныя бітвы з войскамі Іаана яны проста разрабавалі яго ўладанні.

У 1282 годзе, пасля смерці Міхаіла VIII, яго пераемнік імператар Андронік II Палеалог, які таксама быў праціўнікам Ліёнскай уніі, пайшоў на збліжэнне з Фесаліяй. Аднак гэтага не адбылося. Нікіфар I Дука Эпірскі (брат Іаана па бацьку) і яго жонка Ганна (пляменніца імператара Міхаіла VIII) запрасілі да сябе сына Іаана Міхаіла для жаніцьбы на іх дачцэ. Але па прыбыцці ў Эпір Міхаіл быў схоплены і адпраўлены пад аховай у Канстанцінопаль. Іаан, вырашыўшы адпомсціць брату за вераломны ўчынак, пачаў вайну супраць Візантыі і Эпіра. Захапіўшы некалькі прыбярэжных крэпасцей у Эпіры ў 1289 годзе, Іаан памёр.

## Літаратура 
* Успенский Ф. И. История Византийской империи; 8; 3,5-6

Катэгорыя:Кіраўнікі Фесаліі
Катэгорыя:Род Камнінаў Дукаў
Наваросія

**Наваросія** (, ) — сінонім Новарасійскай губерні і Новарасійскага генерал-губернатарства, у шырокім сэнсе — гістарычныя тэрыторыі Паўночнага Прычарнамор'я, далучаныя да Расійскай імперыі ў выніку расійска-турэцкіх войнаў другой палове XVIII стагоддзя. Тэрыторыі ўключалі Херсонскую, Екацярынаслаўскую, Таўрычную, Бесарабскую губерні, а таксама Кубанскую вобласць.

Тэрмін ужываўся да пачатку XX стагоддзя, аднак пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі практычна апынуўся пад забаронай, у той час як значная частка зямель Наваросіі ўвайшла ў склад УНР, пасля паражэнні якой тэрыторыя была ўключана бальшавікамі ў склад Украінскай ССР. Тэрмін атрымаў новае распаўсюджванне ў 2013—2014 гадах у выніку падзей, якія адбыліся ва Украіне і прывялі да масавых пратэстаў у Паўднёва-Усходняй Украіне.

## Насельніцтва 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Украіны (1795—1917)
Катэгорыя:Наваросія
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Расіі
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Украіны
Катэгорыя:Паўночнае Прычарнамор’е
Катэгорыя:Гісторыя Данецкай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Днепрапятроўскай вобласці
Катэгорыя:Запарожская вобласць
Катэгорыя:Мікалаеўская вобласць
Катэгорыя:Херсонская вобласць
Катэгорыя:Гісторыя Краснадарскага края
Катэгорыя:Гісторыя Растоўскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Адэскай вобласці
Маластранскія маставыя вежы

**Маластранскія маставыя вежы** — дзве вежы на заходнім, маластранскім канцы Карлава моста, якія адрозніваюцца адна ад адной як па вышыні, так і па архітэктурных асаблівасцях. Яны злучаны магутнай падвойнай аркай у адзінае цэлае, і апраўляюць праход з Карлава моста на Малу Страну. Тут жа пачынаецца вуліца Мостэцка.

## Нізкая вежа 
Нізкая вежа завецца Юдыцінай вежай, з прычыны таго, што калісьці яна была часткай Юдыціна моста, што стаяў на месцы цяперашняга, Карлава. Пабудавана ў раманскім стылі ў другой палове XII стагоддзя. Прыблізна ў 1591 годзе вежа была перабудавана ў духу рэнесансу. Зубцы замянілі шчытамі, фасад быў упрыгожаны сграфіта, прабіты вокны.

У канцы 19 стагоддзя на фасадзе выявілі замураваную нішу. У ёй знаходзіўся манументальны рэльеф. На ім фігура маладога мужчыны, які стаіць на каленах, штосьці бярэ ці наадварот — падае фігуры на троне. Сэнс сцэны і асобы фігур не вядомыя, але, тым не менш, відавочна, што гэта чэшская скульптура раманскай эпохі, з рысамі французскай манументальнай пластыкі.

## Высокая вежа 
Высокая вежа, гатычная, стаіць прыблізна на месцы старой, другой раманскай вежы. Яе падмурак меркавана быў пастаўлены яшчэ ў часы Парлера, напачатку XV стагоддзя. Аднак пабудавана яна была пазней — у 1464 годзе, пры каралі Іржы з Падэбрадаў, з-за гусіцкіх войнаў. Вежа падобная на , аднак яна прасцейшая, у яе няма столькі скульптурных упрыгажэнняў, складанай сімволікі ў пластычным дэкоры. Сённяшні выгляд вежа набыла пасля рэканструкцыі архітэктара Ёзафа Мокера ў 1879-83 гадах.

## Партал 
Гатычны партал быў пабудаваны хутчэй за ўсё ў часы Вацлава IV. Ён складаецца з дзвюх гатычных арак, і калісьці зачыняўся дубовымі варотамі і жалезнай рашоткай. З боку моста за вежавымі зубцамі ёсць праход, які злучае абедзве вежы. На зубцах выразаны гербы з імперскай арліцай і чэшскім ільвом, а таксам герб Верхніх Лужыц. Пад імі гербы Старога Места і Малай Страны.

## Літаратура 
*VLČEK, Pavel, a kol. Umělecké památky Prahy. Malá Strana. Praha : Academia, 1999. 686 s. ISBN 80-200-0771-7.
*RUTH, František. Kronika královské Prahy a obcí sousedních. II. díl. Praha : Nakladatelství Lidových novin, 1995. ISBN 80-7106-132-8.

Гатычная архітэктура ў Чэхіі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Прагі
Катэгорыя:Масты Прагі
Катэгорыя:З’явіліся ў XII стагоддзі
Катэгорыя:XII стагоддзе ў Празе
Катэгорыя:З’явіліся ў XV стагоддзі
Катэгорыя:XV стагоддзе ў Празе
Гары Медэль

**Гары Алексіс Медэль Сота** (; нар. , , Чылі) — чылійскі футбаліст, апорны паўабаронца бразільскага клуба «Васка да Гама» з Рыа-дэ-Жанэйра і нацыянальнай зборнай Чылі.

## Клубная кар’ера 
Кар’еру пачаў у родным клубе «Універсідад Католіка» ў 2006 годзе. У 2007 годзе забіў свой першы гол у чэмпіянаце Чылі. У 2008 годзе быў прызнаны найлепшым футбалістам краіны, пасля чаго стала стаў запрашацца ў склад нацыянальнай зборнай Чылі.

20 ліпеня 2009 года перайшоў у склад аргенцінскага клуба «Бока Хуніярс». 21 студзеня 2011 года быў далучаны да складу «Севільі». 11 жніўня 2013 года «Кардыф Сіці» афіцыйна пацвердзіў заключэнне кантракта з чылійцам, у выніку за рэкордную для клуба суму ў 11 млн фунтаў стэрлінгаў ігрок перайшоў у склад уэльскай каманды. Дэбютаваў за клуб 17 жніўня, у матчы супраць «Вест Хэм Юнайтэд», які скончыўся паразай «Кардыфа» з лікам 0:2.

Пасля вылету «Кардыф Сіці» з Прэм’ер-лігі 9 жніўня 2014 перайшоў у італьянскі «Інтэрнацыянале». Дэбютаваў у Серыі A 31 жніўня 2014 года, згуляўшы ўсе 90 хвілін матча з «Тарына».

У жніўні 2017 года стаў іграком турэцкага клуба «Бешыкташ». Сума трансферу склала 3 млн еўра.

У жніўні 2019 года перайшоў у «Балонню». У ліпені 2023 года вярнуўся ў Паўднёвую Амерыку, папоўніўшы склад бразільскага клуба «Васка да Гама».

## Міжнародная кар’ера 
Дэбютаваў у складзе зборнай Чылі ў сакавіку 2007 года ў таварыскім матчы супраць зборнай Аргенціны. У 2015 годзе ў складзе зборнай Чылі стаў пераможцам Кубка Амерыкі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Чылі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Чылі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Універсідад Католіка
Катэгорыя:Ігракі ФК Бока Хуніярс
Катэгорыя:Ігракі ФК Севілья
Катэгорыя:Ігракі ФК Кардыф Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Інтэрнацыянале Мілан
Катэгорыя:Ігракі ФК Бешыкташ
Катэгорыя:Ігракі ФК Балоння
Катэгорыя:Ігракі ФК Васка да Гама
Катэгорыя:Чэмпіёны Паўднёвай Амерыкі па футболе
Укара

**Ука́ра** () — востраў на поўдні возера Вікторыя. Уваходзіць у склад Танзаніі. Прыкладная плошча - 80 км². Насельніцтва (2012 г.) - каля 16 000 чал.

## Геаграфія 
Востраў Укара знаходзіцца на поўдні возера Вікторыя ў 8,5 км на поўнач ад суседняга вострава Укерэвэ, у 555 км на паўночны захад ад Дадомы, у 884 км на паўночны захад ад Дар-эс-Салама. Даўжыня з захаду на ўсход - 10,77 км, шырыня з поўдню на поўнач - каля 10 км. Найбольшыя вышыня — 1133 м. Востраў узнік ў выніку затаплення возерам Вікторыя нізкіх прыбярэжных частак сушы. 

Клімат экватарыяльны са значнымі сутачным ваганням тэмператур. Так, у кастрычніку дзённая тэмпература можа ў сярэнім трымацца каля +28° C, а ў начы — +15,5° C. Найбольш вільготны месяц — красавік, найбольш сухі — ліпень.

## Культура 
Назва Укара паходзіць ад племені *кара* (*букара*), якое здаўна насяляла востраў. Ужо ў пачатку XX ст. на ім жыло каля 17 тысяч чал. Кара практыкавалі даволі складаную сістэму земляробства, ладзілі тэрасіраваныя палі і займаліся ірыгацыяй, трымалі свойскую жывёлу. Кожная сям'я кара будавала па дзве трысняговыя хаціны. У адной жылі людзі, у другой — жывёла, якая выкарыстоўвалася для абмену. Так, выкуп за жонку выплочвалі козамі — да дзесяці за адну жанчыну. Правадыры *амукама* падпарадкоўвалі абшчыннікаў праз пазыку малаком. 

Рамёствы не былі распаўсюджаны. Адзіным вядомым карысным выкапнем на востраве была гліна. З яе рабілі жалейкі, а кераміку здабывалі ў іншых месцах праз абмен на прадукты сельскай гаспадаркі.  

Агульнага дзяржаўнага ўтварэння не мелася. Грамадства падзялялася на буйныя патрылінейныя роды, на чале якіх стаялі спадчынныя правадыры. На Укары да сярэдзіны XX ст. існаваў звычай утаплення нованароджаных блізнят і хворых дзяцей. 

Еўрапейцы ўпершыню трапілі на Укару ў 1875 г. У 1890 г.  востраў быў фармальна падпарадкаваны Германіі. На ім была адчынена гандлёвая станцыя. Сітуацыя мала змянілася пасля таго, як пасля I Сусветнай вайны Укару падпарадкавалі брытанцы. У 1964 г. Укара ўвайшла ў склад Танзаніі. 

У наш час кара працягваюць займацца пераважна сельскай гаспадаркай. Асноўныя культуры — бананы і бавоўна. Для ўнутранага ўжывання вырошчваюць проса. Важным заняткам жыхароў прыбярэжных вёсак з'яўляецца рыбалоўства. Аднымі з найбольш славутых мясцін Укары застаюцца "палац" правадыра Матабы на ўсходзе вострава і "танцуючы камень", скала, каля якой у мінулым забівалі блізнят і хворых дзяцей.

## Інфраструктура 
На востраве Укара працуе ўсяго толькі 1 аўтамабіль. Значная частка гаспадарак не мае электрычнасці. Дзейнічае сталая паромная пераправа на суседні востраў Укерэвэ.

Катэгорыя:Астравы Танзаніі
Укара
Адкрыты чэмпіянат Шатландыі па снукеры 2003

**Адкрыты чэмпіянат Шатландыі 2003** () — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 5 па 14 красавіка 2003 года на арэне ў Royal Highland Centre, у Эдынбурге, Шатландыя. Турнір стаў дваццатым розыгрышам адкрытага чэмпіянату Шатландыі, які быў заснаваны ў 1981 годзе пад назвай International Open і з 1982 года стаў рэйтынгавым спаборніцтвам. Прызавы фонд турніру склаў £594,050, з якіх £82,500 атрымаў пераможца.

Пераможцам турніру стаў Дэвід Грэй.

Катэгорыя:Адкрыты чэмпіянат Шатландыі па снукеры
Фантана (возера)

**Фантана** () — ледніковае возера ў правінцыі Чубут, Аргенціна. Разам з суседнім возерам Ла-Плата стварае сістэму азёраў, якая дае пачатак рацэ Сенгер — буйнейшай на поўдні правінцыі.

Возера мае плошчу каля 8150 га, размешчана на вышыні 940 м над узроўнем мора ў даліне, якая акружана прыгожым букавым лесам. Рэчкай Рыа-Уніян звязана з возерам Ла-Плата, таксама ў яго ўпадаюць невялікія рэчкі Флорэс і Эль-Пескада і шматлікія ручаі. У адрозненне ад іншых азёраў у рэгіёне, яно не ўваходзіць у склад якога-небудзь нацыянальнага парку; тым не менш, пейзаж не быў істотна зменены чалавечай дзейнасцю. Насельніцтва ў раёне возера складае каля 40 жыхароў.

Катэгорыя:Азёры Аргенціны
Ла-Плата (возера)

**Возера Ла-Плата** () — ледніковае возера ў правінцыі Чубут, Аргенціна, ля мяжы з Чылі. Побач знаходзіцца возера Фантана, з якім яно злучана ракой Рыа-Уніян даўжынёй 1,5 км. Абодва возеры размешчаны ў падножжа Усходніх Андаў. Возера Ла-Плата глыбокае і з вельмі халоднай вадой, як і ўсе азёры Патагоніі. Возера сілкуецца вадой шматлікіх ручаёў і рэчак, найбольш буйная з якіх — Педрэра — упадае з поўдня.

Напачатку 2013 года з'явіўся праект стварэння нацыянальнага парку ў басейне возера, адным з галоўных чыннікаў з’яўляецца тое, што гэтыя мясціны насяляе адная з асноўных папуляцый андскага аленя, які знаходзіцца пад пагрозай знікненняНацыянальны парк ля возера Ла-Плата нараджаецца ў Чубуце  .

## Спасылкі 
Карта правінцыі Чубут 

Катэгорыя:Азёры Аргенціны
Бланка

**Возера Бланка** () — бяссцёкавае возера ў правінцыі Чубут, Аргенціна, у 23 км на ўсход ад мяжы з Чылі. Размешчана ў старажытнай ледавіковай лагчыне ля падножжа Андаў у заходняй частцы Патагонскага плато на вышыні 558 метраў над узроўнем мора. Выцягнута ў паўночна-ўсходнім напрамку на 17 км. На поўдзень ад возера знаходзіцца невялікі гарадок з такой жа назвай. У вільготныя гады вада мае сцёк праз паўночна-заходняе заканчэнне возера ў возера Кільчамаль.

## Спасылкі 
Карта правінцыі Чубут 

Катэгорыя:Азёры Аргенціны
Катэгорыя:Бяссцёкавыя азёры
ФК Севілья

**«Севілья»** () ― іспанскі футбольны клуб, гуляе ў найвышэйшай іспанскай лізе — Ла Лізе. Клуб быў заснаваны 25 студзеня 1890 года, гэта найстарэйшы клуб з Севільі і другі па ўсёй Андалусіі. Першую афіцыйную гульню каманда правяла толькі ў 1908 годзе, супраць «Рэкрэатыва» з Уэльвы. У 1924 годзе клуб заваяваў свой першы трафей ― Кубак Севільі. 1935 год стаў пераможным у Кубку Іспаніі, як і 1939 адразу пасля грамадзянскай вайны. Да таго часу як стаў праводзіцца чэмпіянат Іспаніі «Севілья» 17 разоў станавілася чэмпіёнам Андалусіі і двойчы Севільі.

Клуб знаходзіцца ва ўласнасці аматараў (размеркавана па акцыях). Пры клубе працуе знакамітая на ўсю краіну футбольная акадэмія, сярод яе выпускнікоў ёсць спартыўныя псіхолагі. Таксама шмат увагі робіцца на спартыўнае харчаванне і медыцыну. Пры клубе працуе мясцовая радыёстанцыя «Sevilla FC Radio», гэта першае футбольнае радыё ў Іспаніі, таксама ёсць тэлевізійны канал SFC TV.

## Гісторыя 
Футбольны клуб «Севілья» з’яўляецца гістарычна найлепшай камандай у Севільі. Ён быў утвораны ў 1890 годзе. Аднойчы станавіўся чэмпіёнам Іспаніі і пяць разоў уладальнікам Кубка Іспаніі.

Каманда апранае белую вопратку для хатніх гульняў і чырвоную для выязных. Заўзятары называюць каманду «*Sevillistas*». У сваіх шэрагах каманда мела такіх ігракоў, як: Дыега Марадона, Рынат Дасаеў, Дыега Сімеонэ, Роберт Прасінечкі, Бебету, Тоні Польстэр, Давар Шукер, Іван Самарана. Сярод знакамітых выхаванцаў клуба варта вылучыць Хасэ Антоніа Рэеса і Серхіа Рамаса.

Гістарычным супернікам клуба з’яўлялася каманда, якая таксама размяшчаецца ў горадзе — «Рэал Бетыс». Клуб мае з 1958 года рэзервовую каманду — «Севілья Атлетыка».

## Дасягненні 
* Чэмпіён Іспаніі **(1)**: 1946
* Уладальнік Кубка Іспаніі **(5)**: 1935, 1939, 1948, 2007, 2010
* Уладальнік Суперкубка Іспаніі **(1)**: 2007
* Пераможца Кубка УЕФА / Лігі Еўропы **(7)**: 2006, 2007, 2014, 2015, 2016, 2020, 2023
* Уладальнік Суперкубка УЕФА **(1)**: 2006

## Склад 
*Станам на люты 2024 года.*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Севілья
Рэвалюцыя ў Егіпце (2011)

**Рэвалюцыя ў Егіпце** — серыя вулічных дэманстрацый і пратэстаў у Каіры, Александрыі і некаторых іншых гарадах (у тым ліку ў сталіцах замежных дзяржаў каля пасольстваў Егіпта) з 25 студзеня па 11 лютага 2011 года, якая прывяла да адстаўкі спачатку ўрада, а затым і прэзідэнта Хосні Мубарака, які знаходзіўся ва ўладзе з 1981 года. У выніку рэвалюцыі да ўлады спачатку прыйшоў часовы ваенны ўрад, а затым на прэзідэнцкіх выбарах 2012 года перамогу атрымаў кандыдат ад братоў-мусульман Махамед Мурсі.

Акрамя адстаўкі прэзідэнта пратэстуючыя патрабавалі адмены надзвычайнага становішча, барацьбы з беспрацоўем, павелічэння мінімальнай заработнай платы, рашэнняў праблем недахопу жылля, росту коштаў на харчаванне, адсутнасці свабоды слова і нізкага ўзроўню жыцця.

## Перадгісторыя і прычыны 
Паводле меркавання шэрагу экспертаў і журналістаў асноўнымі прычынамі хваляванняў у Егіпце з’яўляюцца: нязменнае 30-гадовае знаходжанне ва ўладзе аднаго клана, як следства — немагчымасць для апазіцыйных кланаў рэалізаваць свае амбіцыі, беспрацоўе, адсутнасць механізмаў сацыяльнай абароны немаёмных пластоў насельніцтва. Падобна Тунісу напачатку егіпецкіх хваляванняў мелі месца выпадкі публічных самаспаленняў. Так 17 студзеня студэнт спаліў сябе перад будынкам парламента ў Каіры. Як і хваляванні ў Тунісе, хваляванні ў Егіпце былі падрабязна асветлены сусветнымі інфармагенцтвамі і атрымалі розныя імёны: *«Твітэрная рэвалюцыя»*, *«Маладзёжная»*, *«Гарчычная»*, *«Курортная»*, *«Дынная»*, *«Рэвалюцыя пірамід»*, а таксама *«Фінікавая»* (назва, якая ўжо ўжывалася ў якасці аднаго з найменняў туніскай рэвалюцыі).

## Ваенны пераварот 
4 ліпеня 2013 года ў Егіпце адбыўся ваенны пераварот, які ўзначаліў ваенны міністр генерал-палкоўнік Абдул Фатах Халіл ас-Сісі. Прэзідэнт Мурсі быў арыштаваны. Ваенны пераварот падтрымала секулярная апазіцыя, копцкая царква і Махамед эль-Барадэі. Главой дзяржавы стаў старшыня Канстытуцыйнага суда краіны Адлі Мансур

## Спасылкі 
* Savvy Міжнародная аналітыка - Егіпет — стан перманентнай рэвалюцыі Частка 2
* Savvy Міжнародная аналітыка- Егіпет — стан перманентнай рэвалюцыі
* Al Jazeera: Timeline: Egypt unrest 
* CNN: Unrest in Egypt  
* Каляровыя рэвалюцыі — працэс пераразмеркавання ўлады ўнутры эліт: інтэрв’ю пра пратэсты ў Егіпце. ІА REX, 07.02.2011.
* Анатомія егіпецкай контррэвалюцыі

Катэгорыя:Рэвалюцыі ў Егіпце
Егіпет
Егіпет
Катэгорыя:2011 год у Егіпце
Катэгорыя:2012 год у Егіпце
Аркадзь Мікалаевіч Дзенісевіч

**Аркадзь Мікалаевіч Дзенісевіч** (1940, в. Вашчынічы, цяпер , Брэсцкая вобласць) — беларускі мастак, мастацтвазнаўца, педагог, паэт.

## Біяграфія 
У 50-гадовым узросце паступіў на факультэт мастацтвазнаўства, атрымаў вышэйшую адукацыю.

Выкладаў гісторыю сусветнай культуры ў Брэсцкім дзяржаўным універсітэце імя Пушкіна. З 1991 — педагог Брэсцкай дзіцячай мастацкай школы.

Жыве ў Брэсце.

## Творчасць 
Пісаць вершы пачаў яшчэ ў школе. Выдаў зборнік «Скарбніца жыцця».

У 1959 намаляваў першую карціну «Паляванне на львоў» (копія твору невядомага мастака). Першыя аўтарскія працы з’явіліся ў сярэдзіне 1960-х. У творчасці пераважае тэма старажытнай архітэктуры: храмы, замкі, архітэктурныя відарысы. Радзіме прысвечаныя творы «Пружанская вясна», «Ясельда», «Палескі край».

## Бібліяграфія 
* 
* 

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Пол Хантэр Класік (снукер)

**Пол Хантэр Класік** () — прафесійны рэйтынгавы снукерны турнір.  Быў заснаваны ў 2004 годзе пад назвай Гран-пры Фюрта ў якасці прафесійна-аматарскага турніру і праходзіў на арэне «Grüne Halle» у горадзе Фюрт (Германія), пасля чаго быў перайменаваны ў адкрыты чэмпіянат Фюрта ў 2005 годзе, а з 2006 года праходзіць на арэне «Stadthalle» у тым жа горадзе Фюрт. У 2007 годзе, пасля смерці вядомага снукерыста Пола Хантэра, які выйграў першы розыгрыш спаборніцтва ў 2004 годзе, турнір быў названы ў яго гонар — Пол Хантэр Класік. З 2010 года турнір штогод праводзіўся ў рамках нізкарэйтынгавай серыі Players Tour Championship, а ў 2016 годзе ўпершыню стаў рэйтынгавым спаборніцтвам. Пол Хантэр Класік стаў чацвёртым рэйтынгавым турнірам у сезоне 2016/2017. З сезона 2013/2014 прызавы фонд турніру складае €125,000.

Турнір традыцыйна праходзіць у сярэдзіне–канцы жніўня, у 2016 годзе турнір праходзіў на працягу пяці дзён, а ў апошнюю нядзелю былі згуляныя матчы 1/8 фіналу, чвэрцьфіналы, паўфіналы і фінальны паядынак спаборніцтва.

Фармат Пол Хантэр Класік уключае ў сябе некалькі (два–тры) кваліфікацыйных раундаў, якія праходзяць у першыя дні турніру і ў якіх могуць прыняць удзел усе жадаючыя аматары за пэўную плату. У асноўную стадыю трапляюць сеяныя прафесіяналы (аўтаматычна) і пераможцы апошняга кваліфікацыйнага раунда, якія гуляюць на выбыванне, пачынаючы з 1/64 фіналу.

Рэкардсменам па колькасці тытулаў з'яўляецца Марк Сэлбі, які перамог на нізкарэйтынгавых турнірах ў 2011 і 2012 гадах і на рэйтынгавым спаборніцтве ў 2016 годзе. Шон Мёрфі двойчы станавіўся чэмпіёнам прафесійна-аматарскіх турніраў у 2008 і 2009 гадах.

## Вынікі 
### Фіналісты турніру 
### Пераможцы турніру паводле краін 
## Рэкорды Пол Хантэр Класік (з 2010 года) 
### Агульныя вынікі розыгрышай 
### Дасягненні ігракоў 
#### Усе розыгрышы 
; Найбольшая колькасць выйграных тытулаў: 3,  Марк Сэлбі (2011, 2012, 2016).
; Найбольшая колькасць фіналаў: 3,  Марк Сэлбі (2011, 2012, 2016).
; Найбольшая колькасць паўфіналаў: 4,  Марк Сэлбі (2011, 2012, 2013, 2016).
; Найбольшая колькасць чвэрцьфіналаў: 5,  Марк Сэлбі (2011, 2012, 2013, 2014, 2016).
; Найбольшая колькасць выхыдаў у 1/8 фіналу: 5,  Марк Сэлбі (2011, 2012, 2013, 2014, 2016).
; Найбольшая колькасць выхыдаў у 1/16 фіналу: 6,  Джад Трамп (2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015),  Рыкі Уолдэн (2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2016),  Марк Дэвіс (2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016),  Майкл Уайт (2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2016),  Джэймі Джонс (2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2016).
; Найбольшая колькасць выхыдаў у 1/32 фіналу: 7 (*усе розыгрышы*),  Джэймі Джонс,  Майкл Уайт,  Марк Сэлбі,  Марк Дэвіс,  Дамінік Дэйл,  Род Лоўлер.

## Спасылкі 
* Зала славы Пол Хантэр Класік на Snooker.org
Царква Казанскай іконы Божай Маці (Мурава)

**Царква́ Казанскай іконы Бо́жай Ма́ці** — праваслаўны храм у Мураве Брэсцкай епархіі, асвечаная 21 ліпеня 1996 года, у дзень памяці Казанскай іконы Божай Маці.

## Гісторыя 
Прыкладна ў 1800 годзе ў Мураве айцец Антоній Клачкоўскі збудаваў царкву, якая неўзабаве згарэла. Другая царква, збудаваная ў 1855 годзе і асвечаная ў гонар Святой Тройцы, была зруйнавана Саветамі ў 1964, а на яе месцы пастаўлены вясковы клуб.

Сучасная царква паўстала на ахвяраванні вернікаў і пры фінансавай падтрымцы мясцовага калгаса імя Калініна. Будаўніцтва пачалося ў 1990 годзе пасля стварэння Свята-Траецкага прыходу і першых ахвяраванняў. Для пабудовы было абрана новае месца паміж вёскамі Мурава і Навасёлкі. 21 ліпеня 1996 царква была асвечана ў гонар Казанскай іконы Божай Маці

У 2013 праведзены капітальны рамонт.

## Спасылкі 
* Царква Казанскай іконы Божай Маці  на «Глобусе Беларусі»
* Праваслаўе.By  

Катэгорыя:Храмы Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пружанскага раёна
Катэгорыя:З’явіліся ў 1996 годзе
Катэгорыя:Мурава (Пружанскі раён)
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1996 год у Беларусі
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Сухопаль)

**Свята-Крыжаўзвіжанская царква** — праваслаўная царква ў аграгарадку Сухопаль Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці, збудаваная ў 1903 годзе. Помнік архітэктуры псеўдарускага стылю, ахоўваецца дзяржавай.

## Гісторыя 
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Царква збудаваная з цэглы на месцы старой драўлянай царквы, якая была заснавана меркавана ў канцы XVII стагоддзя. Двойчы драўляны будынак згараў, а сучасны збудаваны з цэглы і асвечаны 26 кастрычніка 1903.

Храм дзейнічаў бесперапынна і за савецкім часам.

## Архітэктура 
Храм чатырохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыі, створанай двух’яруснай званіцай над папярочным прытворам, прамавугольнай у плане трапезнай, кубападобнай малітоўнай залай, пяціграннай апсідай з бакавымі рызніцамі. У сілуэце дамінуюць цыбулепадобныя галоўкі гранёнага шатра званіцы (2 васьмерыкі над прамавугольным прытворам) і васьміграннага барабана над чатырохсхільным пакатым дахам асноўнага аб’ёму. Галоўны і бакавыя ўваходы ў выглядзе прытвораў пад двухсхільнымі дахамі аформлены вуглавымі лапаткамі, зубчастымі карнізамі, прамавугольнымі панэлямі. Лучковыя аконныя праёмы (у 2 ярусы ў асноўным аб’ёме) дэкарыраваны плоскімі ліштвамі. Аб’ёмы апяразаны прафіляванымі карнізамі, зубчастымі фрызамі, вуглавымі лапаткамі, слаістымі ў прасценках бакавых фасадаў асноўнага аб’ёму.

## Інтэр’ер 
Прастора трапезнай адкрыта ў малітоўную залу шырокім арачным прасветам. Апсіда вылучана драўляным іканастасам. Абраз 19 ст. «Спас Пантакратар».

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 
* Праваслаўе.by 
* 
* 2023 г. — 120 гадоў з часу пабудовы Крыжаўзвіжанскай царквы ў в. Сухопаль (Пружанскі р-н; 1903), помніка архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю // Краязнаўства Берасцейшчыны

Катэгорыя:Сухопаль
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пружанскага раёна
Сухопаль
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1903 год у Беларусі
Леў Ісаакавіч Мільчын

**Леў Ісаакавіч Мільчын** (18 жніўня 1920, Мінск — 28 чэрвеня 1987) — савецкі рэжысёр і мастак анімацыйнага кіно, педагог. Заслужаны мастак РСФСР (1979).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і мастака Ісаака Іосіфавіча Мільчына. Скончыў Мінскую мастацкую школу і мастацкі факультэт УДІКа. У перыяд Вялікай Айчыннай вайны быў у апалчэнні, пасля — на ЦАКСе (Алма-Ата) мастаком некалькіх гульнявых кінакарцін. Пасля заканчэння вайны працаваў на студыі «Саюзмультфільм» мастаком-пастаноўшчыкам маляваных і лялечных фільмаў (з такімі рэжысёрамі, як І. П. Іванова-Вано, М. М. Цеханоўскі, З. С. Брумберг, В. С. Брумберг, У. І. Палкоўнікаў, А. Г. Снежка-Блоцкая, А. Г. Каранович). У перыяд 1957-62 гадоў працаваў на кінастудыі «Масфільм», а з 1962 года — на «Саюзмультфільме», у якасці рэжысёра і мастака-пастаноўшчыка. Выкладаў ва УДІКу. Працаваў у кніжнай графіцы. Член АСІФА.
Пахаваны ў Маскве, на Міцінскіх могілках (уч. 126).

### Сям’я 
Жонка — Тамара Палетыка (1922—2011), мастак анімацыйнага кіно.

## Фільмаграфія 
### Мастак-пастаноўшчык 
* 1947 — Канёк-Гарбунок
* 1948 — Цвецік-Сяміцвецік
* 1949 — Гусі-лебедзі
* 1951 — Казка пра мёртвую царэўну і сем волатаў
* 1954 — Царэўна-Жаба
* 1955 — Зачараваны хлопчык
* 1956 — Палка-выручалка
* 1957 — Выкананне жаданняў
* 1962 — Мой малодшы брат
* 1967 — Прыгоды барона Мюнхаўзена
* 1968 — Камедыянт
* 1970 — Адважны Робін Гуд

### Рэжысёр 
* 1963 — Светлячок № 3
* 1963 — Свіння-скарбонка
* 1964 — Можна і нельга
* 1965 — Дабрыдзень, атам!
* 1966 — Жу-жу-жу
* 1966 — Сёння дзень нараджэння
* 1967 — Будзільнік
* 1968 — Светлячок № 8
* 1969 — Бабулін парасонік
* 1970 — Апавяданні старога марака. Незвычайнае падарожжа.
* 1971 — Апавяданні старога марака. Незаселены востраў.
* 1972 — Апавяданні старога марака. Антарктыда.
* 1976 — Стойкі алавяны салдацік
* 1977 — Як Маша пасварылася з падушкай
* 1978 — Маша больш не гультайка
* 1979 — Маша і чароўнае варэнне
* 1984 — Казка пра цара Салтане
* 1985 — Агурочны конік
* 1986 — Певень і баярын

## Гл. таксама 
* Мультфільмы Льва Мільчына

## Художник-иллюстратор 
* *Осецкая, Агнешка*. Здравствуй, Евгений! / Перевод с польского Приходько, Владимир Александрович|*В. Приходько*. Рисунки Л. Мильчина. М.: Детская литература, 1972. — 94 с.

## Літаратура 
*  . з.437-438.
* Сергей Капков: Интервью — Тамара Полетика: «Перед каждым фильмом я трусила» — «Газета», 30 августа 2004

## Спасылкі 
* 
* Леў Мільчын — Энцыклапедыя айчыннага кіно пад рэд. Л. Аркус

Катэгорыя:Заслужаныя мастакі РСФСР
Катэгорыя:Мастакі-мультыплікатары
Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Катэгорыя:Постаці Саюзмультфільма
Катэгорыя:Рэжысёры мультыплікацыі
Катэгорыя:Мультыплікатары СССР
Катэгорыя:Мультыплікатары Расіі
Лага-Бланка

**Лага-Бланка** () — вясковая камуна ў Аргенціне, на паўднёвым захадзе правінцыі Чубут, у дэпартаменце Рыа-Сенгер. Размешчана на правінцыяльнай шашы № 55, за некалькі кіламетраў ад мяжы з правінцыяй Санта-Крус, за 30 кіламетраў ад чылійскай мяжы, у кіламетры на поўдзень ад возера Бланка. Насельніцтва — 234 жыхары (паводле перапісу 2001 года).

## Спасылкі 
Каардынаты Лага-Бланка

Катэгорыя:Населеныя пункты Аргенціны
Уладзімір Міхайлавіч Лятун

**Уладзімір Міхайлавіч Лятун** (, в. Смалінец,  — , ) — беларускі скульптар. Аўтар эскіза першай сучаснай беларускай дзяржаўнай ўзнагароды — медалю Ф. Скарыны (1989).

## Біяграфія 
З 1950 па 1955 год навучаўся ў Мінскай мастацкага вучылішча. З 1955 па 1961 год вучыўся ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце на аддзяленні скульптуры. Настаўнікамі маладога скульптара былі А. Глебаў і А. Бембель. З 1958 года ўдзельнічаў у мастацкіх выставах. У 1961—1966 гадах выкладаў у Мінскай мастацкага вучылішча. У 1967 годзе стаў сябрам Саюзу мастакоў СССР. У верасні 2002 года ў Магілёўскім мастацкім музеі была адкрытая мемарыяльная зала скульптуры Ул. Летуна.

## Творчасць 
Працаваў у тэхніцы станковай і манументальнай скульптуры. Працы скульптара захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, музеі Вялікай Айчыннай вайны, музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, фондах Беларускага саюза мастакоў, мастацкіх галерэях і музеях Беларусі, Расіі і Польшчы. У кастрычніку 2001 года сям'я Ул. Летуна перадала ў дар Магілёўскаму мастацкаму музея 62 аўтарскія працы скульптара. У 1997 годзе стварыў памятны медаль, прысвечаны 115-годдзю Я. Купалы і Купалаўскаму мемарыяльнаму заказніку «Акопы». Незавершаным застаўся скульптурны партрэт Я. Купалы для філіяла літаратурнага музея Купалы ў Яхімоўшчыне, над якім скульптар працаваў у апошнія дні жыцця.

## Прафесійныя адзнакі і ўзнагароды 
* Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1986, за мемарыял ваеннай славы «Лудчыцкая вышыня»)

## Літаратура 
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т.. Т. 3./ Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал.рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1984. — 751 с, 40 л. іл.; Артыкул «Лятун Уладзімір» / Аўтар — Э.А. Петэрсон. — С. 329.
* Янка Купала: Энцыкл. даведнік / БелСЭ; Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1986. — 727 с, 26 л. іл.; Артыкул «Лятун Уладзімір» / Аўтар — І.У. Саламевіч. — С. 366.

## Спасылкі 
* Творы скульптара ў Старадарожскім мастацкім музеі на сайце 

Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Скульптары СССР
Парк Бустамантэ

**Бустамантэ** () — гарадскі парк у муніцыпалітэце Правідэнсія ў Сант’яга. Размешчаны на месцы былога вакзала чыгуначнай станцыі і прылеглага сартавальнага парку. На поўначы абмежаваны праспектам Правідэнсія, на поўдні — вуліцай Марын, на захадзе — вуліцай Рамона Карнісера, на ўсходзе — бульварам Генерала Бустамантэ.

У парку маюцца веласіпедныя дарожкі, літаратурнае кафэ, скейтпарк. У апошнія гады вакол парку адчынены шэраг новых рэстаранаў. Парк з’яўляецца папулярным месцам актыўнага адпачынку на вольным паветры, штогод тут ладзяць тэатральны фестываль. Пад паркам праходзіць 5-ая лінія санцьягскага метрапалітэну, у самім парку размешчана станцыя «Парк Бустамантэ».

## Гісторыя
Парк атрымаў сваю назву ў гонар Хасэ Антоніё Бустамантэ — чылійскага генерала, які змагаўся з індзейскімі плямёнамі чакабука і майпу падчас станаўлення Чылі.

У XIX ст. на месцы парку існаваў праспект, які знік у 1894 годзе, каб вызваліць месца для чыгункі, якая злучыла Сант’яга з прыгарадам Пуэнта-Альта. У 1905-1911 гадах тут была пабудавана канцавая станцыя Пірке. У сувязі з ростам горада ў 1940 годзе участак чыгункі быў дэмантаваны, а будынак станцыі ў 1943 годзе знесены. У 1945 годзе адбылося залажэнне парку Бустамантэ. 27 снежня 1947 года ў паўночнай частцы парку быў усталяваны помнік Мануэлю Радрыгесу — нацыянальнаму герою Чылі. У маі 2008 года было адчынена кафэ Literario, якое ўключае ўласна кафэ, невялікую бібліятэку і зону для чытання з выглядам на парк. Крыху пазней быў адчынены скейтпарк.

## Спасылкі 
* Парк Бустамантэ  
* Два твары парку Бустамантэ  

Катэгорыя:Паркі Сант’яга
Вінцэнт Козел-Паклеўскі

**Вінцэнт (Вікенці) Козел-Паклеўскі** (1837, маёнтак Сэрвач Вялікі, Вілейскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя, цяпер , Мінская вобласць — , вёска Уладыкі, цяпер Вілейскі раён) — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў і яго кіраўнік на Вялейшчыне і Маладзечаншчыне.

## Біяграфія 
Як і старэйшы брат Ян, выхоўваўся дома, у 1852 годзе яны разам паступілі ў школу гвардзейскіх падпрапаршчыкаў у Пецярбург. Пасля яе заканчэння ў 1856 годзе, разам з братам застаўся вучыцца ў Пецярбургу на ваеннага інжынера. Падчас вучобы належаў да афіцэрскай рэвалюцыйнай арганізацыі, якой кіравалі Яраслаў Дамброўскі і Зігмунт Серакоўскі. У 1858 годзе скончыў Акадэмію і накіраваны на службу ў Вільню. Праз год пераведзены ў фінскі Свеаборг, дзе і служыў ваенным інжынерам да канца 1860 года. У 1860 годзе пакінуў службу ў званні штабс-капітана. На пачатку 1861 года па даручэнні кіраўніка віленскіх «чырвонымі» Людовіка Звяждоўскага едзе ў Познань, каб наладзіць сувязь з тамашнімі патрыётамі. У сакавіку 1861 года Вінцэнт вярнуўся на радзіму, стварыў рэвалюцыйную арганізацыю ў Вілейскім павеце.

### Паўстанне 
. «Бітва паўстанцаў»]]
Вінцэнт, як і Кастусь Каліноўскі, належаў да шэрагу найбольш паслядоўных рэвалюцыянераў, якіх адрозна ад лібералаў («белых») звалі «чырвонымі». Гэты кірунак вызваленчага руху прадугледжваў дэмакратычную рэспубліку, перадачу зямлі сялянам, самавызначэнне народаў былой Рэчы Паспалітай. «Белыя» ж бачылі галоўнай мэтай паўстання толькі аднаўленне Рэчы Паспалітай у межах 1772 года.
. «Вылазка паўстанцаў»]]
У студзені 1863 года Вінцэнт прызначаны ваенным кіраўніком роднага Вілейскага павета, шырока прапагандаваў сярод насельніцтва праграмныя дакументы паўстання. Паводле ўспамінаў удзельніка тых падзей на Меншчыне В. Кошчыца, паўстанцкая арганізацыя ў Вілейскім павеце дзякуючы Козелу стаяла на самым высокім узроўні, прынамсі праца тут была наладжана лепш, чым у большасці паветаў Мінскай губерні. Цяпер на месцы колішняга касцёла ў Сэрвачы знаходзіцца невялікі пагорак, а на ім металічны крыж. Гэта і ёсць месца пахавання камандзіра вялейскіх паўстанцаў. У гонар загінуўшых каля Уладык паўстанцаў у 1930 годзе ў Іллі на сродкі пана М. Багдановіча паставілі помнік.

Магіла паўстанцаў захавалася да нашых дзён, скаўты з Маладзечна паставілі там крыж. Члены СПА «Волат» калі знаходзяцца ў вандроўцы ў тых мясцінах, заў­сё­ды збочваюць з маршрута да магілы і ўшаноўваюць памяць ге­ро­яў хвілінай маўчання.

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Гісторыя Маладзечна
Катэгорыя:Памерлі ў Вілейскім раёне
Вінцэнт