Вуліца Бакшта

'*Вуліца Ба́кшта () — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцы Замкавую і Субач.

Архітэктурныя дамінанты вуліцы — Пятніцкая царква, палац Хадкевічаў, шпіталь Савіч з капліцай і барбакан з гарадскім мурам, помнікі архітэктуры XIV—XIX стагоддзяў. Сярод мясцовых славутасцей вылучалася брама Субач, зруйнаваная расійскімі ўладамі.

## Этымалогія 
Беларуская назва вуліцы ўтворана ад старабеларускага слова «бакшта» (*гаўптвахта*, *турма* або *вежа*). Гэтае слова з’яўляецца запазычаннем з літоўскай мовы (&nbsp;— «вежа»), куды яно, у сваю чаргу, трапіла з польскай (). Гістарычная назва мясцовасці непасрэдна звязана з існаваннем тут абарончай вежы («бакшты») у гарадскім муры над ракой Вільняй, насупраць якой знаходзіўся Віленскі мітрапалічы падворак. На месцы руін і падзямелляў гэтага абарончага ўмацавання з XVIII стагоддзя сфарміравалася вуліца.

## Гісторыя 
У некаторых крыніцах сцвярджаецца, што гістарычна вуліца называлася выключна *Савіч* (або *Другая Савіч*), а назва *Бакшта* з’явілася толькі ў міжваенны перыяд.

Аднак назвы вуліцы *Бакшта* дакументальна зафіксавана ўжо ў 1793 годзе. Таксама версію пра позняе перайменаванне абвяргаюць Акты Віленскай археаграфічнай камісіі, апублікаваныя ў 1893 годзе. Згодна з імі, непасрэдна на рагу Савіч і Бакшты знаходзілася царква Святых Кузьмы і Дзям’яна, а з канца XVII стагоддзя&nbsp;— касцёл і кляштар Святога Аўгусціна. У пачатку XVII стагоддзя пры царкве яшчэ існавалі могілкі і пустыя пляцы, якія паступова былі прысвоены прыватнымі асобамі. На гэтых царкоўных землях з’явіліся дамы Швяйкоўскага і Грыбовіча, на захоп якіх у канцы XVII стагоддзя скардзіўся ўніяцкі мітрапаліт Гаўрыіл Календа. Дом святара і яго пляц у пачатку XVIII стагоддзя былі занятыя нейкім Асінскім.

## Агульныя звесткі 
Даўжыня вуліцы каля 700 м. Мае брукаваную праезную частку. Рух транспарту ад вуліцы Субач да Спаскай аднабаковы ў бок цэнтра горада. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжавання з Замкавай вуліцай. З правага заходняга боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага ўсходняга боку — цотная нумарацыя.

З левага боку адыходзіць вуліцы Савіч і Святога Казіміра, з правага — Латочак, Спаская і Оны Шымайце.

## Будынкі 
### Няцотны бок 
* № 5 — 2-павярховы дом, які займае адміністрацыя Літоўскага мастацкага музея.
* № 7 — 3-павярховы дом
* № 15 — будынак колішняга манастыра, дзе ў другой палове XIX ст. размяшчалася духоўная семінарыя Маскоўскага патрыярхату
* № 17 — 3-павярховы дом з рэстаранам
* № 19 (таксама *вуліца Святога Казіміра, 9'') — 2-павярховы дом з барам і боўлінгам
* № 21 — 2-павярховы дом Сулістроўскіх. У 1921—1922 гадах тут жыў Браніслаў Тарашкевіч.

### Цотны бок 
* № 4 — кутні 3-павярховы дом, у якім з 1990-х гадоў размяшчаецца Расійскі культурны цэнтр і яго галерэя
* № 6 — шпіталь Савіч. У XVI ст. на тут стаяла гатычная камяніца. У XVIII ст. яна перайшла да роду Савічаў, якія перадалі яго Сёстрам міласэрнасці. У 1831—1832 гадах у будынку дзейнічала клініка Віленскага ўніверсітэта.
* № 8 — 4-павярховы дом Падбіпенты. У гэтым доме прайшлі раннія гады Юзафа Пілсудскага.
* № 10 — «буда Ромерава». Збудаваная ў XVI ст. камяніца, з XVIII ст. належала роду Ромераў. У XVIII ст. тут размяшчалася масонская ложа «Руплівы Літвін». У XIX ст. у доме жыў мастак Альфрэд Ромер, тут дзейнічала мастацкая майстэрня («Акадэмія Ромераў»), у якой працавалі мастакі Канут Русецкі і яго сын Баляслаў, Ян Зянковіч, Эдвард Мацей Ромер. У гэтым доме жыў стваральнік Віленскага альбома Ян Казімір Вільчынскі і выступаў з канцэртамі Станіслаў Манюшка.
* № 20 — барбакан з рэштай гарадскога мура. Барбакан збудавалі паводле праекту архітэктара Фрыдэрыка Гетканта каля 1640 года. У наш час у будынку размяшчаецца філіял Нацыянальнага музея Літвы.

## Крыніцы 
; Заўвагі

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Вільні