open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алена Алегаўна Толабава

**Алена Алегаўна Толабава** (нар. , в. Альгова, Віцебскі раён, Віцебская вобласць) — беларуская мастачка.

## Біяграфія 
Скончыла Віцебскі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт па спецыяльнасці мастак-мадэльер (2000). З 2000 года і па цяперашні час выкладчык кафедры дызайну ВДТУ. Стыпендыят Міністэрства культуры Польшчы праграмы «Gaude Polonia». Пастаянны удзельнік гарадскіх, абласных, рэспубліканскіх і міжнародных выстаў, куратар студэнцкіх выстаў, конкурсаў і праектаў. 

Член Беларускага саюза дызайнераў (2002). Член Беларускага саюза мастакоў (2014). Жыве ў Віцебску.

Працуе ў мастацкім тэкстылі (ручное гладкае ткацтва), а гэтак жа ў галіне паперы ручнога чаркання, стварае інсталяцыі і аб’екты. У творчасці мастачкі стасаваліся традыцыі неаканструктывізму і адмысловых традыцый мастацкай сферы Віцебска. Сярод работ: «Другое дыханне» (2004), «Інтэрвенцыя» (2014), «Марыянеткі» (2012), «Мой нумар адзін» (2012), «Нячысцік паўдзённы» (2013), «Пігмеі» (2014), «Ціхія гульні» (2012), «Чорная рака» (2013), «Incognita» дыптых (2011), «Nord-Ost» (2005), «Gofro» дыптых (2010), «TRIP» (2013) і інш.
Айтана Банмаці

**Айтана Банмаці Конка** (; ) — іспанская футбалістка, паўабаронца «Барселона» і зборнай Іспаніі. У 2023—2025 гадах станавілася ўладальніцай «Залатога мяча» па версіі France Football.

У лістападзе 2023 года Банмаці была ўключана ў спіс 100 жанчын BBC.

## Зноскі
Якіменка

**Якіменка** — прозвішча. Вядомыя носьбіты:

* Аляксандр Рыгоравіч Якіменка —  украінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.
* Васіль Міронавіч Якіменка — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Мінскай вобласці.
* Дзмітрый Анатолевіч Якіменка — беларускі плывец.
* Тамара Сямёнаўна Якіменка (нар. 1947) — беларускі музыказнавец.
Ту-82

**Ту-82** — эксперыментальны франтавы бамбардзіроўшчык са стрэлападобнасцю крылом, распрацаваны ў  Тупалева ў канцы 1940-х гадоў.

## Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі 
### Тэхнічныя характарыстыкі 
* Экіпаж: 3
* Даўжыня: 17,57 м
* Размах крыла: 17,81 м
* Вышыня: 7,2 м
* Плошча крыла: 46,24 м²
* Маса пустога: 11 226 кг
* Нармальная ўзлётная маса: 14 919 кг
* Максімальная ўзлётная маса: 18339 кг
### Лётныя характарыстыкі 
* Максімальная хуткасць: 934 км/г
* Практычная далёкасць: 2395 км
* Практычная столь: 11 400 м

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты Тупалева
Ягор Спліт

**Ягор Спліт** (), сапраўднае імя **Ягор Мікалаевіч Булаткін** (нар. , , Расія) — расійскі спявак і рэпер.

## Біяграфія 
Сям’я лічылася даволі забяспечанай і вельмі музычнай, што спрыяла ранняму далучэнню Ягора да свету музыкі. Але ў юнака было шмат іншых захапленняў: ён вучыўся ў ліцэі з паглыбленым вывучэннем англійскай мовы, захапляўся шахматамі, займаўся футболам, баскетболам, тэнісам і більярдам. Скончыў Ліцэй сучасных тэхналогій кіравання нумар 2 у горадзе Пензе. З самага юнага ўзросту Ягор пачаў захапляцца хіп-хопам

Са школьнага ўзросту адчуваў у сабе трапяткое стаўленне да музыкі і творчай сферы ў цэлым. Таксама Ягор рабіў запісы сваіх першых вопытаў выканання напісаных ім тэкстаў.

## Кар’ера і творчасць 
У 2011 годзе карыстальнікі інтэрнэту ўбачылі яго першы кліп *«Любовь в сети»*, які ён зняў самастойна. У 2012 годзе стаў пераможцам конкурсу *«Звезда „Вконтакте“ — Пятый канал»* у намінацыі «Найлепшы хіп-хоп праект», пасля якога выступіў са сваёй песняй *«Вдохновение»* на адной з галоўных эстрадных пляцовак Санкт-Пецярбурга — у канцэртнай зале «Кастрычніцкі».

Лэйбл Black Star Inc. звярнуў сваю ўвагу на Ягора Крыда пасля выхаду яго кавера на песню Цімаці *«Не сходи с ума»*, лічыльнік праглядаў якога перасягнуў адзнаку ў мільён праглядаў. У красавіку 2012 года Ягор Крыд падпісаў кантракт з музычным лэйблам Black Star Inc У сакавіку 2019 года Ягор пакінуў лэйбл..

## Папулярнасць і першы альбом 
У 2014 годзе артыст выпускае сінгл *«Самая Самая»*, які займае першыя радкі хіт-парадаў і музычных чартаў. На дадзены момант у відэакліпа на песню 80 мільёнаў праглядаў на YouTube.

2 красавіка 2015 года выпусціў першы студыйны альбом — *«Холостяк»*. Новым хітом Ягора з гэтага альбома стала песня *«Невеста»*. 25 ліпеня 2015 года выступіў на фестывалі Europa Plus LIVE 2015, які праходзіў у Маскве, у спартыўным комплексе «Лужнікі».

31 снежня 2015 года ў праграме «Навагодняя ноч на першым» праспяваў песню *«Самая Cамая»*.

1 студзеня 2016 года ў «Навагоднім Блакітным Агеньчыку 2016» праспяваў рэмейк песень *«Самая Самая»* і *«Надежда»* сумесна з Іосіфам Кабзонам. Выступіўшы на тэлебачанні, Ягор атрымаў шырокую публіку, якая раней не ведала пра існаванне такога спевака.

## Дыскаграфія 
#### Студыйныя альбомы 
* Холостяк (2015)
* Что они знают? (2017)
* 58 (2020)
* *Pussy Boy* (2021)
* Меньше чем три (2024)

## Чарты 
## Сям’я 
* Бацька — Мікалай Барысавіч Булаткін, бізнэсмэн, дырэктар кампаніі ТАА «Фірма „Унітрон“».
* Маці — Марына Пятроўна Булаткіна, намеснік дырэктара ТАА «Фірма „Унітрон“».
* Сястра — Паліна Мікалаеўна Булаткіна, актрыса, спявачка, кампазітар, паэтка, рэжысёр, прадзюсар, сцэнарыст. Жыве ў ЗША.

## Спасылкі 
* Старонка Ягора Крыда на афіцыйным сайце лэйбла «Black Star Inc.»

Катэгорыя:Выканаўцы Black Star Inc.
Ту-12

**Ту-12** — савецкі рэактыўны франтавы бамбардзіроўшчык, распрацаваны ў  Тупалева ў канцы 1940-х гадоў.

## Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі 
### Тэхнічныя характарыстыкі 
* Экіпаж: 4 чал.
* Даўжыня: 16,45 м
* Размах крыла: 18,86 м
* Вышыня:
* Плошча крыла: 48,8 м²
* Максімальная ўзлётная маса: 15 720 кг
### Лётныя характарыстыкі 
* Максімальная хуткасць: 783 км/г
* Практычная столь: 11 300 м
* Хуткапад’ёмнасць: 625 м/мін
### Узбраенне 
* Стралкова-гарматнае: адна гармата НР-23 і два кулямёты УБТ; бомбавая нагрузка: нармальная - 1000 кг, максімальная - 3000 кг.

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты Тупалева
Ту-214ОН

**Ту-214ОН** («Адкрытае неба») — самалёт авіяцыйнага назірання, распрацаваны ў ААТ «Тупалеў» на базе пасажырскага самалёта Ту-204. Самалёт створаны спецыяльна для выканання палётаў у рамках Дагавора па адкрытым небе над тэрыторыямі краін-удзельніц дагавора для замены самалётаў Ан-30Б і Ту-154М ЛК-1.

Ту-214ОН — першы ў гісторыі Дагавора па адкрытым небе самалёт, абсталяваны ўсімі відамі дазволенай апаратуры назірання.

Ту-214ОН абсталяваны бартавым комплексам авіяцыйнага назірання (БКАН) распрацоўкі ААТ «Канцэрн радыёбудавання „Вега“». У склад БКАН уваходзяць лічбавая аэрафотаапаратура, тэлевізійныя і інфрачырвоныя камеры, РЛС бакавога агляду, бартавы лічбавы вылічальны комплекс і сістэма навігацыйнага забеспячэння. Абмежаванне дазволу лічбавых фотакамер – 30 см, інфрачырвоных – 50 см.

Па стане на канец 2013 года самалёт сабраны ў двух экзэмплярах — з б/н 64519, зроблены ў 2011 годзе, і з б/н 64525, выпушчаны ў снежні 2013 года, и с б/н 64525, выпущенный в декабре 2013 года.

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты Тупалева
Люблінская архідыяцэзія

** Люблінская архідыяцэзія ** (, ) — дыяцэзія Рымска-Каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Люблін (Польшча). 

## Гісторыя 
У 1198 годзе ў Любліне ўжо існаваў архідыяканат, а Любліншчына ўваходзіла ў склад Кракаўскай дыяцэзіі. У XIII—XV стагоддзях у Любліне рабіліся спробы стварыць уласную дыяцэзію. У 1375 годзе ў Хэлме была створана Хэлмская дыяцэзія.

У 1790 годзе рашэннем Чатырохгадовага сейма Люблінскае ваяводства з Лукаўскай зямлёй і Стэнжыцкі павет з Сандамірскага ваяводства, з тэрыторыі Кракаўскай дыяцэзіі, былі ўключаны ў склад Хэлмскай дыяцэзіі. 8 жніўня 1790 года Папа Пій VI пацвердзіў змены. У павялічанай Хэлмскай дыяцэзіі было 12 дэканатаў, 153 парафіі, 1 калегіум, 2 духоўныя семінарыі, 30 мужчынскіх кляштараў, 4 жаночыя кляштары, 78 шпіталяў, 60 парафіяльных школ і каля 400 тысяч вернікаў.

У 1795 годзе, пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай, гэтыя тэрыторыі былі акупаваны аўстрыйцамі. У 1796 годзе яны канфіскавалі біскупскія маёнткі, а затым падрыхтавалі рэарганізацыю царкоўнага кіравання. У 1803 годзе імператар Франц II зацвердзіў праект скасавання Хэлмскай дыяцэзіі і стварэння Люблінскай дыяцэзіі. 9 чэрвеня 1805 года паводле булы Папы Пія VII са складу новастворанай Келецкай дыяцэзіі таксама былі выключаны тры дэканаты з 44 парафіямі.

23 верасня 1805 года паводле булы Папы Пія VII Хэлмская дыяцэзія была скасавана і створана новая Люблінская дыяцэзія. Першым біскупам стаў былы біскуп Хэлмскі Войцех Юзаф Скаршэўскі. Дыяцэзія падзялялася на 17 дэканатаў з 214 парафіямі і налічвала каля 330 тысяч вернікаў.

У 1867 годзе да Люблінскай дыяцэзіі было далучана 9 дэканатаў са скасаванай царскім указам Янаўскай дыяцэзіі. У 1867–1889 гадах адміністратарамі Янаўскай дыяцэзіі былі люблінскія біскупы. 30 снежня 1889 года Папа Леў XIII кананічна далучыў Янаўскую дыяцэзію да Люблінскай. 24 верасня 1918 года Папа Бенедыкт XV аднавіў Янаўскую дыяцэзію.

У 1918 годзе быў створаны Люблінскі каталіцкі ўніверсітэт. Падчас Другой Польскай Рэспублікі было створана каля 100 новых парафій. Падчас Другой сусветнай вайны загінуў у канцлагерах біскуп Уладзіслаў Гораль і 55 святароў. У 1946–1948 гадах біскупам люблінскім быў Стэфан Вышынскі.

У 1975–1997 гадах было створана 142 новыя парафіі і пабудавана 146 парафіяльных і 255 філіяльных касцёлаў. 25 сакавіка 1992 года на падставе булы Папы Яна Паўла ІІ Люблінская дыяцэзія была ўзведзена ў ранг архідыяцэзіі, а ў Любліне была заснавана мітраполія. У склад Люблінскай мітраполіі ўваходзілі суфраганныя дыяцэзіі Сандаміра і Седльцаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэлігія ў Польшчы
Катэгорыя:1805 год у Польшчы
Аляксандр Ільіч Ульянаў

**Аляксандр Ільіч Ульянаў** (; ) — рускі рэвалюцыянер-народаволец, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў тэрарыстычнай групоўкі «Народная воля», старэйшы брат Уладзіміра Ільіча Ульянава (Леніна).

Арыштаваны пры падрыхтоўцы замаху на расійскага імператара Аляксандра III; па прыгавору асобай прысутнасці Урадавага сената пакараны смерцю праз павешанне.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Павешаныя
Кіркор Кіркораў

**Кіркор Міхайлаў Кіркораў** (; народжаны *Кіркор Кіркаран*; ) — балгарскі баксёр армянскага паходжання, чэмпіён свету і Еўропы сярод аматараў, удзельнік дзвюх летніх Алімпійскіх гульняў.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 4 сакавіка 1968 года ў горадзе Варна (Балгарыя).

Праходзіў падрыхтоўку ў мясцовым баксёрскім клубе «Чорна Мора». У 1993—2010 гадах баксіраваў на прафесійным узроўні.

## Спасылкі 
## Ссылки 
* 
*
Ступені (верш)

**Ступені** () — адзін з самых вядомых філасофскіх вершаў Германа Гесэ. Твор напісаны 4 мая 1941 года пасля працяглай хваробы аўтара; першапачаткова меў назву «Transcend!». Па этапах Гесэ апісвае жыццё як бесперапынны працэс, у якім за кожнай «пройдзенай» фазай жыцця (прастора, стадыя) рушыць новая фаза жыцця. На беларускую мову пераклаў Уладзімір Папковіч.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Вершы Германа Гесэ
Катэгорыя:Вершы на нямецкай мове
Паломніцтва ў Краіну Усходу

**«Паломніцтва ў Краіну Усходу»** () — аповесць Германа Гесэ, упершыню апублікаваная ў 1932 годзе.

## Сюжэт 
Галоўны герой, Г. Г., расказвае пра паломніцтва, здзейсненае ім разам з іншымі членамі Ордэна. Кожны з іх меў сваю мэту, напрыклад, Г. Г. хацеў дабіцца кахання прынцэсы Фацімы. Паломнікі ішлі малымі і вялікімі групамі, хаця часам некаторым па тых ці іншых прычынах трэба было прайсці свой шлях сам-насам.

Г. Г. згадвае, што пілігрымка была арганізавана пасля Сусветнай вайны, але, тым не менш, удзельнікі паломніцтва перамяшчаліся як у прасторы, так і ў часе, сустракаючы на сваім шляху розных асоб, якія рэальна існавалі, і выдуманых персанажаў. Паломнікам было забаронена выкарыстоўваць сучасныя механізмы і вынаходніцтвы, напрыклад, цягнікі ці гадзіннік; Удзельнікі таксама павінны былі наведаць на сваім шляху розныя месцы, звязаныя з гісторыяй Ордэна.

Пасля таго, як група Г. Г. дасягнула Морбіа-Інфер'ёрэ, была выяўлена знікненне слугі Леа, які нёс важныя рэчы, а магчыма і статут Ордэна. Паломнікі ўспрынялі гэтую падзею балюча, паміж імі пачаліся разлады і яны і не змаглі працягнуць падарожжа далей.

Праз дзесяць гадоў Г. Г. прыходзіць да свайго знаёмага пісьменніка Лукаса і расказвае пра Ордэн, пра Леа і пра сваё жаданне напісаць кнігу пра пілігрымку. Лукас раіць пашукаць імя Леа ў гарадскім тэлефонным даведніку. Г. Г. адпраўляецца па адрасе і знаходзіць там свайго былога паплечніка. Але Леа адмаўляецца прызнаваць сваю прыналежнасць да Ордэна і сцвярджае, што зусім не ведае Г. Г., а, дакладней, не жадае ведаць.

Тым не менш, на наступны дзень герой знаходзіць у сваім пакоі Леа, які па загадзе Ордэна павінен прывесці Г. Г. да Высокай рады. Высвятляецца, што Леа не проста слуга, а сам Вышэйшы з Вышэйшых. Нягледзячы на ўсе правіны, героя апраўдваюць і вяртаюць званне члена Ордэна, а таксама даюць магчымасць працы ў архіве. Паступова Г. Г. усё больш і больш паглыбляецца ў розныя аддзелы і дакументы, пакуль не знаходзіць уласны аддзел, дзе заўважае ў нішы статуэтку — дзве зрослыя спінамі фігуры — фігуру чэзлага Г. Г. і фігуру квітнеючага і поўнага сіл Леа.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Кнігі 1932 года
Катэгорыя:Раманы Германа Гесэ
Катэгорыя:Раманы на нямецкай мове
Кіркораў

**Кіркораў** — балгарскае прозвішча. 

* Бядрос Піліпавіч Кіркораў (нар. 1932) — балгарскі, савецкі і расійскі спявак. 
* Кіркор Кіркораў (нар. 1968) — балгарскі баксёр. 
* Філіп Бядросавіч Кіркораў (нар. 1967) — савецкі і расійскі спявак. 

## Гл. таксама 
* Кіркорава — вёска ў Цвярской вобласці Расіі. 
* Кіркор 
* Кірко 
* Кіркоў 
* Кірка 
* Кірк Керкаран
Росхальдэ

**«Росхальдэ»** () — раман Германа Гесэ, упершыню апублікаваны ў 1913 годзе.

## Сюжэт 
Дзеянне рамана адбываецца ў маёнтку Росхальдэ, дзе жыве вядомы мастак Іаган Верагут разам з жонкай Адэль і сямігадовым сынам П'ерам. З-за пастаянных спрэчак у сям'і Іаган змушаны адправіць старэйшага сына Альберта вучыцца ў іншы горад і пакінуць дом сваёй жонцы, сам пры гэтым пасяліўшыся ў майстэрні. Адзінай ніткай, якая звязвае Верагутаў, з'яўляецца маленькі П'ер.

Аднойчы ў маёнтак прыязджае лепшы сябар Іагана Ота Буркхарт, які ужо некалькі гадоў жыве ў Індыі. Буркхарт даўно плануе запрасіць Верагута пагасціць да сябе, але мастаку неабходна некаторы час на завяршэнне некалькіх задуманых работ у Росхальдэ, перад тым як адправіцца ў падарожжа.

Усё лета Іаган працуе над сваімі палотнамі. П'ер кідаецца паміж домам і майстэрняй, не знаходзячы нідзе належнай да сябе ўвагі, бо маці шмат часу праводзіць з Альбертам, які прыехаў на вакацыі, а бацька цалкам заняты жывапісам. Але пасля таго як хлопчык захворвае на запаленнем мозгу, Іаган і Адэль, кінуўшы ўсё, праводзяць дні і ночы побач з ложкам сына, у чаканні паляпшэнняў яго стану. Пастаянныя болі мучаць П'ера, і, у рэшце рэшт, сэрца дзіцяці спыняецца. Пасля смерці сына Верагута ўжо больш нічога не трымае ў Росхальдэ.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Кнігі 1913 года
Катэгорыя:Раманы Германа Гесэ
Катэгорыя:Раманы на нямецкай мове
Дэміян (раман)

**Дэміян. Гісторыя аднаго юнацтва** () — раман, напісаны ў 1917 годзе і апублікаваны ў 1919 годзе пад псеўданімам Эміль Сінклер Германа Гесэ: пісьменнік Эміль Сінклер распавядае гісторыю свайго дзяцінства і юнацтва з паступовым развіццём да самапазнання, прадстаўленае ў яго прадмове як аўтабіяграфічнае.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Кнігі 1919 года
Катэгорыя:Раманы Германа Гесэ
Катэгорыя:Раманы на нямецкай мове
Гертруда (раман)

**«Гертруда»** () — раман Германа Гесэ, упершыню апублікаваны ў 1910 годзе.

## Сюжэт 
Галоўны герой рамана — кампазітар Кун з ранніх гадоў захапляўся музыкай і пасля школы паступіў у кансерваторыю. Ён не быў геніем, але не губляў надзеі стаць добрым музыкантам.

Кун улюбляецца ў вакалістку-пачаткоўцу Лідзі і ў адзін з зімовых дзён адпраўляецца з ёй катацца на санках. У выніку няўдалага спуску з гары герой атрымлівае шматлікія траўмы і на ўсё жыццё застаецца кульгавым.

Выйшаўшы з лякарні, Кун вырашае працягнуць вучобу і неўзабаве адпраўляецца ў Швейцарыю, дзе піша свае першыя музычныя творы. На адным са свецкіх вечароў кампазітар-пачатковец знаёміцца са спеваком Генрыхам Муотам, які просіць Куна выступіць на сваім дні нараджэння. Паступова яны становяцца сябрамі. Муот дапамагае Куну ўладкавацца ў аркестр на месца скрыпача.

Кампазітара запрашаюць прыняць удзел у музычных вечарах у доме багатага фабрыканта Імтара, дзе ён знаёміцца з Гертрудай, дачкой Імтара. Кун улюбляецца ў дзяўчыну і праводзіць шмат часу ў яе дома.

Раптам герой атрымлівае ліст ад свайго знаёмага паэта, які напісаў вершы для оперы, і зараз Куну неабходна напісаць прыдатную музыку. Ён стварае дзве галоўныя партыі, адну для Гертруды, а іншую для Муота. Спачатку яны рэпеціруюць паасобку, але хутка кампазітар знаёміць іх. Паступова Гертруда і Муот збліжаюцца. Даведаўшыся пра іх адносіны, Кун вырашае здзейсніць самагубства, але раптоўная тэлеграма пра перадсмяротны стан яго бацькі прымушае Куна з’ехаць у родны горад. Праз некаторы час пасля смерці бацькі кампазітар вяртаецца.

Тым часам Муот і Гертруда вырашаюць ажаніцца, і Кун стварае арганную прэлюдыю для іх вяселля. Спявак разам з жонкай пераязджае ў Мюнхен, дзе таксама працягваюцца рэпетыцыі оперы. Яе прэм’ера праходзіць з поспехам, і Кун становіцца знакамітым. Праз некаторы час у адносінах Гертруды і Муота надыходзіць крызіс, і, пакуль жонка знаходзіцца ў доме ў бацькі, спявак пачынае шмат піць. Кун прыязджае ў Мюнхен, каб пагаварыць з сябрам і наладзіць яго сямейныя адносіны, але Муот адмаўляецца нешта мяняць і праз некалькі дзён здзяйсняе самагубства.

Пасля смерці Муота Кун зразумеў, што не зможа стаць для Гертруды кімсьці большым, чым проста сябар.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Кнігі 1910 года
Катэгорыя:Раманы Германа Гесэ
Катэгорыя:Раманы на нямецкай мове
Петэр Каменцынд

**«Петэр Каменцынд»** () — раман Германа Гесэ, упершыню выдадзены ў 1904 годзе.

## Сюжэт 
Галоўны герой рамана Петэр Каменцынд першыя гады свайго жыцця праводзіць у невялікай вёсачцы Німікон, закінутай у швейцарскіх Альпах. Хлопчык мала цікавіцца паўсядзённымі клопатамі сваёй абшчыны, яго больш вабіць прырода: горы і азёры, сонца і аблокі становяцца яму бліжэй, чым людзі і людскія лёсы. Але Петэр змушаны пакінуць сваю родную вёску і ехаць вучыцца ў гімназію. Тут ён перажывае свае першыя няўдачы ў сяброўстве і каханні.

Скончыўшы гімназію, Каменцынд адпраўляецца ў Цюрых, каб працягнуць сваё вучобу. Тут Петэр знаёміцца са сваім суседам па доме, маладым піяністам Рыхардам, які становіцца лепшым сябрам галоўнага героя. Рыхард дапамагае Каменцынду апублікаваць свае першыя літаратурныя працы ў газеце, уводзіць яго ў мясцовае таварыства людзей мастацтва. У гэты ж час Петэр улюбляецца ў мастачку Эрмінію Альеці, але змушаны адступіць, бо сэрца дзяўчыны прыналежыць іншаму. Разам са сваім сябрам Каменцынд адпраўляецца ў падарожжа ў паўночную Італію. На зваротнай дарозе з Рыхардам здараецца няшчасце — ён тоне ў рацэ. Страціўшы свайго блізкага таварыша, Петэр з’яжджае з Цюрыха спачатку ў Парыж, а затым у Базель, дзе герой знаёміцца з Элізабет, дзякуючы каханню да якой, ён пачынае ізноў адчуваць смак жыцця. Але і ў гэтых адносінах Каменцынд церпіць няўдачу.

Петэр вырашае на час пакінуць Базель і наведаць свайго бацьку на радзіме, адкуль пазней едзе ў Асізі. Тут галоўны герой сустракае мноства прыемных і простых людзей, так што ад’езд назад дадому даецца яму з цяжкасцю. У Базелі Петэр знаёміцца з мясцовым столярам. Паступова Каменцынд становіцца добрым сябрам яго сям’і, часта праводзіць там выходныя. Але аднойчы ў доме сталяра з’яўляецца Бопі, калека-гарбун, які пакутуе ад падагры, брат гаспадыні. Спачатку Петэр адчувае адмоўныя пачуцці да новага члена сям’і, але затым рэзка мяняе сваё меркаванне, і Бопі становіцца блізкім сябрам Каменцында. Разам яны бавяць час у дыскусіях пра літаратуру, наведваюць звярынец, але паступова гарбуну становіцца горш, і ён памірае. Пасля смерці Бопі Петэр вяртаецца на радзіму ў Німікон да бацькі.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Кнігі 1904 года
Катэгорыя:Раманы Германа Гесэ
Катэгорыя:Раманы на нямецкай мове
Ту-324

**Ту-324** (*Ту-414*) — праект рэгіянальнага блізкамагістральнага пасажырскага самалёта, які ўдзельнічаў у тэндэры Росавіякосмасу ў 2003 годзе і прайграў праекту RRJ (у далейшым SSJ 100) па прычыне лепшых экспартных перспектыў (замежныя камплектуючыя замест расійскіх) і пазабюджэтнага фінансавання праектных работ (2,37 млрд рублёў з 3,83 млрд да 2015 года).

## Меркаваныя мадыфікацыі 
* **Ту-324** — базавая мадэль.
:* **Ту-324А** — адміністрацыйны самалёт з салонам бізнес-класа.
* **Ту-414** — падоўжаная мадыфікацыя.
:* **Ту-414А** — адміністрацыйны самалёт з салонам бізнес-класа.

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты Тупалева
Кляштар Маўльброн

**Кляштар Маўльброн** () — добра захаваны сярэднявечны кляштарны комплекс ордэна цыстэрцыянаў на паўднёвым захадзе Германіі. Размешчаны на ўскраіне горада Маўльброн у зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Заснаваны ў 1147 годзе па ўказе Папы Яўгена ІІІ. У Маўльбронскім кляштары ў розныя стагоддзі вучыліся Іаган Кеплер, Фрыдрых Гёльдэрлін і Герман Гесэ. З 1993 года кляштар уваходзіць у спіс Сусветнай культурнай спадчыны

У 2013 годзе Германіяй была выпушчана памятная манета вартасцю ў 2 еўра з серыі «Землі Германіі» з выявай кляштара, які прадстаўляе ў гэтай серыі зямлю Бадэн-Вюртэмберг.
## Крыніцы
Ярвепяя

**Ярвепяя** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Мікітамяэ.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
ДБ-3

**ДБ-3 (ЦКБ-30)** — савецкі далёкі бамбардзіроўшчык, распрацаваны напярэдадні другой сусветнай вайны ў ВКБ-39 пад кіраўніцтвам С. У. Ільюшына.

Першы палёт доследнай машыны БДД (ЦКБ-26) выкананы летам 1935 года лётчыкам-выпрабавальнікам В. К. Кокінакі. У 1936 годзе на самалёце ўстаноўлена пяць сусветных рэкордаў. У серыі самалёт атрымаў абазначэнне ЦКБ-30, або ДБ-3. Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны пачалася масавая серыйная вытворчасць самалётаў, а таксама дапрацоўкі і пабудова вопытных машын ЦКБ-30Н-1 і ЦКБ-30Н-2 для выканання рэкордных пералётаў.

Пазней былі распрацаваны мадыфікацыі пад больш магутныя маторы і іншы склад абсталявання і ўзбраення — ДБ-3А, ДБ-3Б, ДБ-3С, ДБ-3Т, ДБ-3М.

Самая ўдалая глыбокая мадэрнізацыя самалёта пад індэксам ДБ-3Ф у далейшым стала лічыцца асобным тыпам, названым ад імя канструктара – Іл-4. Самалётаў гэтай мадыфікацыі было пабудавана 5256 шт. на 4 авіязаводах СССР.

Самалёты ДБ-3/Іл-4 прымалі ўдзел у савецка-фінскай вайне ўзімку 1939—1940 гады, у Вялікай Айчыннай вайне і ў савецка-японскай вайне ў якасці асноўных далёкіх бамбавікоў ВПС РСЧА, у якасці бамбардзіроўшчыкаў і тарпеданосцаў у ВПС ВМФ, а таксама ў якасці транспартных самалётаў, буксіроўшчыкаў планёраў і разведчыкаў. ДБ-3 і Іл-4 аказаўся асноўным і самым масавым далёкім бамбардзіроўшчыкам у СССР ваеннага перыяду.

Першыя ўдары па Берліне ў ноч на 8 жніўня 1941 года выконваліся экіпажамі асаблівай групы, сфарміраванай на базе 1-га мтап ВПС Балтыйскага флоту на самалётах ДБ-3. Тры групы з 15 машын падняліся з аператыўнага аэрадрома «Кагул» на востраве Эзель (Саарэмаа) Маанзундскага архіпелага і паспяхова выканалі баявую задачу.

Самалёт адрознівала строгасць у пілатаванні. Пасля заканчэння Вялікай Айчыннай вайны ўсе самалёты, якія знаходзіліся ў страі, пачалі паэтапна спісваць у сувязі з заменай на больш сучасныя. Нягледзячы на ​​вялікую колькасць пабудаваных бамбардзіроўшчыкаў, да гэтага часу не захавалася ніводнага экзэмпляра. Усе самалёты, якія знаходзяцца ў музеях і на пастаментах, адноўлены і сабраны энтузіястамі авіяцыі.

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты Ільюшына
Катэгорыя:Самалёты СССР
Джон Логан

**Джон Дэвід Логан** (, нар. , , ЗША) — амерыканскі драматург, сцэнарыст і кінапрадзюсар. Двухразовы намінант на прэмію «Оскар» за найлепшы арыгінальны сцэнарый.

Логан быў паспяховым драматургам у Чыкага на працягу многіх гадоў, перш чым перайшоў у кінадраматургію. Яго першая п’еса «Never the Sinner» распавядае гісторыю злачынцаў Леапольда і Лёба. Наступныя яго п’есы — гэта «Хаўптман» пра выкраданне сына Ліндберга і «Riverview» — музычная меладрама, дзеянне якой адбываецца ў знакамітым парку забаў Рыверв’ю Парк у Чыкага.

Яго п’еса «Чырвонае» пра мастака Марка Ротка, пастаўленая ў тэатры Donmar Warehouse у Лондане ў снежні 2009 года і на Брадвеі, у сярэдзіне чэрвеня 2010 года атрымала шэсць прэмій «Тоні»: за найлепшую п’есу, найлепшую рэжысуру п’есы, найлепшую галоўную ролю ў п’есе — Эдзі Рэдмэйн, найлепшы сцэнічны дызайн — Крыстафер Орам, найлепшае светлавое афармленне — Ніл Осцін і лепшае гукавое афармленне — Адам Корк.

Логан напісаў сцэнарыі да фільмаў «Штонядзелю» і «Праект 281». У 2001 годзе разам з Дэвідам Франзоні і Уільямам Нікалсанам быў намінаваны на прэмію «Оскар» за найлепшы арыгінальны сцэнар да фільма «Гладыятар». У 2005 годзе атрымаў яшчэ адну намінацыю «Оскар», на гэты раз за сцэнарый да фільма «Авіятар» рэжысёра Марціна Скарсэзэ з Леанарда Дзі Капрыа ў галоўнай ролі. Іншыя вядомыя фільмы, да якіх ён напісаў сцэнары, — гэта «Зорны шлях: Адплата», «Машына часу», «Апошні самурай» і мюзікл рэжысёра Ціма Бэртана «Суіні Тод, дэман-цырульнік з Фліт-стрыт».

Апошнія фільмы, дзе Логан выступіў сцэнарыстам, — гэта мультфільм «Ранга» рэжысёра Гора Вербінскі, дзе галоўную ролю агучваў Джоні Дэп, экранізацыя трагедыі Шэкспіра «Карыялан» рэжысёра і выканаўцы галоўнай ролі Рэйфа Файнса, экранізацыя кнігі Б. Сэлзніка «Вынаходніцтва Гюго Кабрэ», а таксама 23-і фільм пра Джэймса Бонда «007: Каардынаты „Скайфол“», сумесна з Нілам Пёрвісам і Робертам Уэйдам.

## Зноскі 
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Мэт Рос

**Мэт Рос** (, нар. , Грынвіч, Канектыкут, ЗША) — амерыканскі акцёр, сцэнарыст і рэжысёр, найбольш вядомы па ролі Альбі Гранта (серыял «Вялікае каханне»).

Супрацоўнічаў з многімі вядомымі рэжысёрамі — Тэры Гіліямам, Джонам Ву, Джорджам Клуні, Уэйнам Ванам, Аланам Болам, Мэры Хэран, Марцінам Скарсэзэ (першапачаткова роля Мэта ў «Авіятары» была аддадзена Бары Пеперу, але той аддаў перавагу здымкам у іншым праекце).

У якасці рэжысёра, сцэнарыста, прадзюсара, аператара, мантажора стварыў кароткаметражны фільм «Чалавечыя рэсурсы» (Human Resources, 2009) з удзелам Стэфана Баркера Цёрнера і Рэкса Янга. У 2016 годзе зняў па ўласным сцэнары фільм «Капітан Фантастык», які атрымаў шэраг кінапрэмій.

Рос з’яўляецца выпускніком Джульярда.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Паралель (значэнні)

* Паралель&nbsp;— лінія перасячэння паверхні зямнога шара з плоскасцю, паралельнай плоскасці экватара.
* Паралель&nbsp;— канадскі фантастычны трылер 2018 года.

## Гл. таксама 
* Паралелізм
Афірмацыя

**Афірмацыя** — гэта станоўчая заява або сцверджанне, якое выкарыстоўваецца для павелічэння матывацыі, самапавагі і ўпэўненасці ў сабе. Афірмацыі ўяўляюць сабой простыя фразы, якія чалавек рэгулярна паўтарае з мэтай змены мыслення і стварэння пазітыўнага стаўлення да жыцця.

## Гісторыя і развіццё афірмацый 
Тэрмін «афірмацыя» паходзіць ад лацінскага слова affirmatio, што азначае «сцвярджэнне». Упершыню метад афірмацый быў апісаны псіхолагамі і псіхатэрапеўтамі ў XX стагоддзі. Асаблівую папулярнасць гэты метад атрымаў дзякуючы Луізе Хэй, аўтару кніг па самаразвіцці і самалячэнні, якая сцвярджала, што паўтарэнне станоўчых фраз здольнае змяняць мысленне чалавека і ўплываць на яго жыццё.

## Як працуюць афірмацыі 
Асноўны механізм дзеяння афірмацый заснаваны на падсвядомым уздзеянні на самаўспрыманне і паводзіны чалавека. Даследаванні паказваюць, што пры рэгулярным паўтарэнні станоўчых сцверджанняў чалавек можа змяняць свае ўнутраныя перакананні, што спрыяе паляпшэнню самаадчування і дасягненню пастаўленых мэтаў.

## Выкарыстанне афірмацый у сучаснасці 
У сучаснай псіхалогіі і коўчынгу афірмацыі шырока выкарыстоўваюцца ў якасці інструмента для матывацыі і дасягнення пазітыўнага мыслення. Некаторыя псіхатэрапеўты лічаць афірмацыі адным з даступных спосабаў змяніць негатыўныя ўяўленні аб сабе.

## Крытыка афірмацый 
Нягледзячы на папулярнасць афірмацый, некаторыя даследчыкі і псіхолагі скептычна ставяцца да іх эфектыўнасці. Напрыклад, даследаванне 2009 года паказала, што ў людзей з нізкай самаацэнкай паўтарэнне станоўчых сцверджанняў можа выклікаць адваротны эфект, бо мозг чалавека схільны адхіляць сцвярджэнні, якія ўспрымаюцца як непраўдзівыя.

## Афірмацыі па-беларуску 
Прыклад станоўчых афірмацый на беларускай мове можна знайсці на старонцы «Афірмацыі па-беларуску».

## Глядзі таксама 
* Медытацыя
* Малітва

## Крыніцы 
Катэгорыя:Псіхалогія
Вуліца Артылерыстаў (Мінск)

**Вуліца Артылерыстаў** — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска, якая знаходзіцца ў раёне скрыжавання вул. Аранскай, Валадзько і Магілёўскай.

Забудова вуліцы шматпавярховымі дамамі адбывалася ў канцы 1950-х - сяр. 1960-х гг., 1969-1970 гг. і ў канцы 1980-х - сяр. 1990-х гг. Акрамя жылых дамоў на вуліцы знаходзяцца інтэрнаты №№ 1-3 БДПУ і гімназія № 74.

## Славутасці 
* Дом 8, офісны будынак, пабудаваны як лабараторыя ў 1958-1959 гг.
* Дом 15, гімназія № 74, пабудаваны ў 1960-1961 гг.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вуліца Артылерыстаў на Геадзэне
* Вуліца Артылерыстаў на АТО.ВУ

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Ту-155

**Ту-155** — эксперыментальны варыянт Ту-154 для выпрабаванняў рухавікоў на крыягенным паліве. Праект распрацоўваўся з 1988 года. Тады і адбыўся першы палёт. Агулам было зроблена больш за 100 палётаў, у тым ліку 5 на вадкім вадародзе.

## Мадыфікацыі 
Планавалася пазней выкарыстоўваць напрацоўкі ў праектах:

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты Тупалева
ДБ-3ТП

**ДБ-3ТП** — савецкі вопытны паплаўковы самалёт тарпеданосец, канструкцыі С. У. Ільюшына (ВКБ-39).

## Канструкцыя 
Канструктыўна *ДБ-3ТП* уяўляў сабой сухапутны тарпеданосец ДБ-3Т з узмоцненымі ланжэронамі і вузламі цэнтраплана, усталяваны на паплаўковае шасі тыпу «Ж», якое ўжывалася яшчэ на ТБ-1П. Маса паплаўковага шасі - 816 кг, даўжыня паплаўка 10,66 м, шырыня і вышыня 1,15 м, аб'ём 7,25 м³.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
### Тэхнічныя характарыстыкі 
* Даўжыня: 15,1 м
* Вышыня:
* Плошча крыла: 65,6 м²
* Маса пустога: 5630 кг
* Нармальная ўзлётная маса: 7550 - 8600 кг
* Сілавая ўстаноўка: 2 × поршневы М-86
* Магутнасць рухавікоў: 2х2 х 950 л.с.
### Лётныя характарыстыкі 
* Максімальная хуткасць: 351 км/г
* Крэйсерская хуткасць: 243 км/г
* Баявы радыус: 700 км
* Практычная далёкасць: 1400 км
* Практычная столь: 7570 м
### Узбраенне 
* Пункты падвескі: 1
* Бомбы: 1 тарпеда 45-36АН

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты Ільюшына
Катэгорыя:Самалёты СССР
Lockheed Constellation

**Локхід «Канстэлейшн»** (, ад  — «сузор’е») — амерыканскі поршневы далёкамагістральны пасажырскі самалёт. Распрацаваны і вырабляўся прадпрыемствам Lockheed у 1943—1958 гадах у шматлікіх мадыфікацыях (грамадзянскія і ваенныя варыянты). Выпушчана 856 машын.

## Рэкорды і дасягненні 
На самалёце *Lockheed Constellation* устаноўлена некалькі рэкордаў. Так, 17 красавіка 1944 года самалёт першай вытворчай серыі (L049), пілатуемы Говардам Х’юзам і прэзідэнтам TWA Джэкам Фраем, здзейсніў рэйс з Бербанка ў штаце Каліфорнія ў Вашынгтон за 6 гадзін 57 хвілін з сярэдняй хуткасцю па маршруце 532,5 км/г.

29 верасня 1957 года самалёт L-1649A Starliner (значна ўдасканалены варыянт Constellation) пераляцеў з Лос-Анджэлеса ў Лондан за 18 гадзін 32 хвіліны з сярэдняй хуткасцю па маршруце 470,6 км/г. Самалёту L-1649A належыць сусветны рэкорд працягласці пасажырскага беспасадкавага рэйса: 1-2 кастрычніка 1957 года борт TWA здзейсніў рэйс з Лондана ў Сан-Францыска за 23 гадзіны 19 хвілін. Сярэдняя хуткасць на маршруце даўжынёй 8610 км склала 369,2 км/г.

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты Lockheed
Катэгорыя:Пасажырскія самалёты
Цвік (значэнні)

**Цвік** можа значыць:
* Цвік — крапежны выраб, метыз у выглядзе стрыжня з металічнай галоўкай і вострым канцом.

## Прозвішча 
* Эдвард Цвік — амерыканскі кінарэжысёр і прадзюсар.
МЭШ (тэлесерыял)

**«МЭШ»**, або **Чортава служба ў шпіталі МЭШ** ( — *Мабільны армейскі хірургічны шпіталь*) — амерыканскі тэлесерыял, створаны паводле рамана Рычарда Хукера «MASH: A Novel About Three Army Doctors» (1968), наступнай серыі апавяданняў і кінафільма «МЭШ» (1970). Выходзіў у эфір на канале CBS з 1972 па 1983 гады.

Першая серыя была паказана 17 верасня 1972 года, а апошняя, якая выйшла ў эфір 28 лютага 1983 года, з’яўляецца другой па памеры тэлеаўдыторыі (106 мільёнаў гледачоў) за ўсю гісторыю амерыканскага тэлебачання. Серыял многімі лічыцца адным з найвялікшых тэлевізійных шоу ўсіх часоў.

*МЭШ* быў намінаваны на больш чым 100 прэмій «Эмі» за 11 гадоў, выйграўшы 14. Шоу атрымала прэмію «Залаты глобус» за найлепшы тэлесерыял (мюзікл або камедыя) у 1981 годзе. Алан Алда выйграваў «Залаты глобус» за найлепшую мужчынскую ролю ў тэлесерыяле (мюзікл або камедыя) шэсць разоў: у 1975, 1976, 1980, 1981, 1982 і 1983 гадах. Мак-Лін Стывенсан атрымаў узнагароду за найлепшую мужчынскую ролю другога плана ў тэлесерыяле. Серыял сем разоў атрымліваў прэмію Гільдыі рэжысёраў Амерыкі, а таксама ў 1975 годзе шоу было ўдастоена прэміі Пібадзі.

Многія сюжэты першых сезонаў заснаваны на рэальных гісторыях, расказаных урачамі армейскіх шпіталяў. Як і паўнаметражны фільм, серыял з’яўляецца хутчэй алегорыяй вайны ў В’етнаме, якая яшчэ працягвалася, калі серыял пачаў выходзіць у эфір. Прадзюсары заяўлялі, што шоу хутчэй паказвае вайну ўвогуле, чым з’яўляецца аповедам пра вайну ў Карэі.

## Сюжэт 
Серыял апавядае пра жыццё мабільнага армейскага хірургічнага шпіталя №4077, размешчанага ў Ыйджанбу (Паўднёвая Карэя) падчас Карэйскай вайны.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* Выява на Google Maps

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы Fox Television Studios
Катэгорыя:Тэлесерыялы 1972 года
1972 год у гісторыі тэлебачання

**1972** год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.

## Падзеі 
## Узнагароды 
## З’явіліся 
### Тэлевізійныя праграмы 
### Тэлевізійныя каналы 
### Серыялы 
*17 верасня — «МЭШ»

## Нарадзіліся 
### БССР 
## Памерлі 
### БССР 
## Зноскі 
## Спасылкі
Тэлебачанне
Катэгорыя:Гады ў тэлебачанні
Іл-40

**Іл-40** (па кадыфікацыі НАТА: **«Brawny»** — «Мускулісты») — савецкі рэактыўны штурмавік.

З-за праблем на лётных выпрабаваннях, звязаных з спыненнем рухавікоў пры стральбе з насавых гармат, пастаноўка ў вытворчасць была прыпынена, у красавіку 1956 года зусім спынена з-за адмовы ВПС СССР ад штурмавой авіяцыі.

## Варыянты 
* **Іл-40-1** — першы прататып.
* Іл-40-2 (**Іл-40П**) — другі прататып са змененымі паветразаборнікамі.
* **Іл-40К** — самалёт-карэкціроўшчык, узбраенне не прадугледжвалася, усталёўвалася пярэдняя гермакабіна для артылерыйскага наводчыка, а таксама ўсталёўка больш магутных радыёстанцый. Прататып не быў дабудаваны.
* **Іл-40У** — вучэбна-трэніровачны.
* **Іл-40Т** — тарпеданосец. Ударнае ўзбраенне адсутнічае, зменена форма фюзеляжа, прадугледжана шкленне пярэдняй часткі фюзеляжа па тыпе Іл-40К. Работы спыненыя на «папяровай» стадыі.

## Литература 
* 
* 

## Зноскі 
Катэгорыя:Самалёты Ільюшына
Катэгорыя:Самалёты СССР
Хітрыкі (тэлесерыял)

**«Хітрыкі»**, або **«Хітрасці»** () — амерыканскі камедыйна-драматычны тэлесерыял канала HBO Max. Прэм’ера серыяла адбылася 13 мая 2021 года.

Серыял атрымаў прызнанне крытыкаў і заваяваў некалькі ўзнагарод, у тым ліку прэмію «Эмі» за найлепшы камедыйны серыял, тройчы за найлепшую жаночую ролю, двойчы за найлепшы сцэнар і найлепшую рэжысуру. Ён таксама атрымаў прэмію «Залаты глобус» за найлепшы тэлесерыял — мюзікл або камедыя.

## Сюжэт 
Дэборы Вэнс, знакамітай стэндап-актрысе з Лас-Вегаса, неабходны новыя жарты: кіраўнік казіно, у якім яна выступае, хоча прыбраць яе з прайм-тайм. Ава — малады камедыйны пісьменнік, які не можа знайсці працу з-за таго, што яе звольнілі з-за бестактоўнага твіту. Гэтыя двое неахвотна аб’ядноўваюцца, каб асвяжыць матэрыял Дэборы і навучыцца паважаць адрозненні адзін аднаго.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2021 года
Поўнае зацьменне (фільм, 1995)

**«Поўнае зацьменне»** () — мастацкі фільм польскага кінарэжысёра Агнешкі Холанд, зняты ў 1995 годзе паводле аднайменнай п'есы Крыстафера Хэмптана. Галоўныя ролі выканалі Леанарда Дзі Капрыа ў вобразе Арцюра Рэмбо і Дэвід Цьюліс у вобразе Поля Верлена. Фільм апісвае гісторыю знаёмства і ўзаемаадносін двух яскравых французскіх паэтаў - Арцюра Рэмбо і Поля Верлена.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы Агнешкі Холанд
Эдвард Цвік

**Э́двард Цвік** (; нар. , , Ілінойс) — амерыканскі кінарэжысёр і прадзюсар. Уладальнік прэміі «Оскар» 1999 года як прадзюсер фільма «Закаханы Шэкспір».

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям’і ў Чыкага. Заняўся рэжысурай яшчэ ў сярэдняй школе і стажыраваўся ў тэатры Academy Festival у Лейк-Форэст. Вывучаючы літаратуру ў Гарвардзе, працаваў тэатральным рэжысёрам. Пасля завяршэння адукацыі атрымаў стыпендыю Rockefeller Fellowship, якая дазволіла яму стажыравацца ў самых вядомых тэатральных трупах Еўропы.

У 1975 годзе быў прыняты ў сябры Амерыканскага інстытута кіно. Кароткаметражны «Цімаці і Анёл» заняў першае месца на конкурсе студэнцкіх фільмаў Чыкагскага кінафестывалю ў 1976 годзе і прыцягнуў да сябе ўвагу прадзюсераў тэлесерыяла «Сям’я». Ён працаваў над серыялам як рэдактар ​​сцэнарнага аддзела, а потым стаў яго рэжысёрам і прадзюсарам.

За тэлефільм «Спецыяльны бюлетэнь» (рэжысёр, прадзюсар і адзін з аўтараў сцэнарыя) атрымаў дзве прэміі «Эмі». Гэта паклала пачатак яго супрацоўніцтву з Маршалам Херскавіцам, разам з якім яны стварылі тэлесерыял «Трыццаць-з-нечым», які атрымаў «Эмі». Яны заснавалі кампанію The Bedford Falls Company, на базе якой працавалі над сваімі кіна- і тэлепраектамі, у тым ліку над добра прынятымі крытыкамі тэлесерыяламі «Маё так званае жыццё», «Адноснасць» і серыялам, якія атрымалі прэміі «Эмі» і «Залаты глобус».

Пачаў сваю кар’еру ў поўнаметражным кіно, стаўшы рэжысёрам фільма «Што здарылася мінулай ноччу».

Уладальнік трох прэмій «Эмі», прыза «Humanitas», прэміі Гільдыі амерыканскіх сцэнарыстаў, дзвюх прэмій Peabody Awards, прэміі Гільдыі амерыканскіх рэжысёраў, а таксама прэміі імя Франкліна Дж. Шэфнера за выдатныя дасягненні ад Амерыканскага інстытута кіно.

## Зноскі 
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Джым Кэрал

**Джым Дэніс Кэрал** (; , Манхэтэн, Нью-Ёрк, Нью-Ёрк, ЗША — , там жа) — амерыканскі пісьменнік, паэт, аўтабіёграф і панк-музыкант. Найбольш вядомы як аўтар мемуараў «Дзённік баскетбаліста», якія ляглі ў аснову аднайменнага фільма 1995 года з Леанарда Дзі Капрыа.

## Біяграфія 
У падлеткавым узросце Кэрал быў зоркай юнацкага баскетбола, аднак затым у 13 гадоў прыахвоціўся да гераіну. Сваё бурнае сталенне ён апісваў у дзённіку, які пазней перапрацаваў і выдаў пад назвай «Дзённік баскетбаліста».

Яшчэ ў 1960-я Кэрал зарабіў славу як адзін з лепшых паэтаў свайго пакалення. У 1970-я яго сяброўка Паці Сміт пераканала яго заняцца музыкай, а гітарыст Rolling Stones Кіт Рычардс арганізаваў яму кантракт на тры альбомы.

Кэрал выпусціў свой першы дыск у 1980 годзе, другі ў 1982-м і трэці — у 1983-м. Яго працы лічацца класікай нью-ёркскага панка. У 1998 годзе ён вярнуўся да музыкі, запісаўшы яшчэ адзін альбом.

Кэрал таксама запісваўся з Rancid, Pearl Jam, Blue Öuster Cult і Лу Рыдам, а акрамя таго, выпусціў шэраг паэтычных зборнікаў і аўдыёкніг. Яго апошні зборнік, «Void of Course: Poems 1994—1997», выйшаў у 1998 годзе.

## Зноскі 
Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Сапраўдны дэтэктыў

**«Сапраўдны дэтэктыў»** () — амерыканскі тэлесерыял-анталогія ў жанры працэдурнай драмы (альбо крымінальнай драмы), які транслюецца з 12 студзеня 2014 года на кабельным тэлеканале HBO. Стваральнік і аўтар сцэнара — Нік Піцалата. У кожным сезоне свой сюжэт і дзеючыя асобы.

Першы сезон атрымаў шырокае прызнанне і высокія рэйтынгі для HBO. Ён атрымаў мноства ўзнагарод, у асноўным за акцёрскую гульню, аператарскую працу, сцэнарый і рэжысуру. Успрыняцце другога сезона было больш неадназначным, хаця шоу захавала высокую аўдыторыю гледачоў. Трэці сезон атрымаў станоўчыя водгукі, але назіралася падзенне аўдыторыі гледачоў. Чацвёрты сезон атрымаў самыя высокія рэйтынгі гледачоў для серыяла і шырокае прызнанне крытыкаў. Ён атрымаў самую вялікую колькасць намінацый на прэмію «Эмі» для серыяла.

## Сюжэт 
### Першы сезон 
Дзеянне адбываецца ў Луізіяне і расказвае пра пару дэтэктываў паліцыі штата і іх пагоню за серыйным забойцам, звязаным з акультызмам на працягу 17 гадоў.

### Другі сезон 
Дзеянне адбываецца ў Каліфорніі, і ў цэнтры ўвагі — тры дэтэктыва з трох супрацоўнічаючых паліцэйскіх юрысдыкцый і злачынец, які стаў бізнесменам. Дэтэктывы расследуюць серыю злачынстваў, якія, на іх думку, звязаны з забойствам карумпаванага палітыка.

### Трэці сезон 
Дзеянне адбываецца ў Озарку на працягу трох перыядаў часу, калі пара дэтэктываў паліцыі штата Арканзас расследуе жудаснае злачынства, звязанае з двума зніклымі дзецьмі.

### Чацвёрты сезон 
Дзеянне адбываецца на Алясцы і расследуе раптоўнае знікненне групы з васьмі чалавек з даследчай станцыі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове
Катэгорыя:Тэлесерыялы 2014 года
Катэгорыя:Крымінальныя тэлесерыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесерыялы пра паліцэйскіх
Олдрыч Эймс

**Олдрыч Хейзен «Рык» Эймс** (; ) — супрацоўнік контрразведвальнага падраздзялення ЦРУ ЗША, які працаваў у структуры на працягу 31 года і ўзначальваў савецкі аддзел упраўлення знешняй контрразведкі ЦРУ; у той жа час — агент савецкіх (КДБ СССР) і расійскіх спецслужбаў, які супрацоўнічаў з імі на працягу больш за 9 гадоў. У 1994 годзе быў прызнаны вінаватым у шпіянажы і прыгавораны да пажыццёвага пазбаўлення волі без права на памілаванне. 

## Біяграфія 
Нарадзіўся 26 мая 1941 года ў горадзе Рывер-Фолс (штат Вісконсін) у сям’і амерыканцаў іспана-еўрэйскага паходжання.

Працуючы ў «савецкім» аддзеле ЦРУ, дапамог аднаму са сваіх калегій вербаваць супрацоўнікаў пасольства СССР у Вашынгтоне, а пазней пачаў кантактаваць з савецкімі дыпламатамі. Завербаваны ў красавіку 1985 года адным з кіраўнікоў рэзідэнтур КДБ СССР у Вашынгтоне, супрацоўнікам Першага галоўнага ўпраўлення, палкоўнікам Віктарам Чаркашыным. Эймсам былі выдадзены не менш за 25 агентаў амерыканскіх спецслужбаў з ліку грамадзян СССР і Расіі, больш за 10 з якіх былі расстраляныя па прыгаворы суда (у сувязі з чым Эймс у ЗША атрымаў мянушку «серыйнага забойцы»).

Арыштаваны 21 лютага 1994 года супрацоўнікамі ФБР. Дакладныя прычыны яго правалу да гэтага часу не ўстаноўлены. Пра існаванне гэтага агента ў СССР ведала толькі невялікая колькасць высокапастаўленых супрацоўнікаў, якія распрацоўвалі найскладанейшыя аперацыі яго прыкрыцця.

Адбываў пакаранне ў федэральнай папраўчай установе горада Тэрэ-Хот (штат Індыяна).

Памёр 5 студзеня 2026 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Паці Сміт

**Патры́цыя Лі (Паці) Сміт** (; нар. , ) — амерыканская спявачка і паэтэса. «Хросная мама панк-рока», дзякуючы яе дэбютнаму альбому Horses, які адыграў істотную ролю ва ўтварэнні гэтага жанру. Першыя крокі ў музыцы Сміт зрабіла ў 70-х гадах на сцэне нью-ёркскага клуба CBGB, нараўне з іншымі музыкамі новай хвалі. Найбольш вядомая песня Паці Сміт, «Because the Night», была напісана сумесна з Брусам Спрынгсцінам і паднялася ў дваццатку чарта Billboard Hot 100. У 2005 годзе Сміт узнагародзілі французскім ордэнам мастацтваў і літаратуры, а ў 2007 яе імя было ўключана ў Залу Славы рок-н-ролу.

## Дыскаграфія 
### Сольныя альбомы 
* *Horses* (1975)
* *Dream of Life* (1988)
* *Gone Again* (1996)
* *Peace and Noise* (1997)
* *Gung Ho* (2000)
* *Trampin*' (2004)
* *Twelve* (2007)
* *Banga* (2012)

### Альбомы з Patti Smith Group 
* *Radio Ethiopia* (1976)
* *Easter* (1978)
* *Wave* (1979)

## Зноскі 
Катэгорыя:Паэтэсы ЗША
Катэгорыя:Спявачкі ЗША
Катэгорыя:Панк-рок-музыканты ЗША
Катэгорыя:Гітарысты ЗША
Вудзі Харэльсан

**Вудроу Трэйсі (Вудзі) Харэльсан** (; ) — амерыканскі  кіно і тэлебачання, прадзюсар і драматург. Уладальнік прэміі «Эмі» (1989), трохразовы намінант на прэмію «Оскар» (1997, 2010, 2018), чатырохразовы намінант на «Залаты глобус» (1997, 2010, 2013, 2015) і намінант на прэмію BAFTA ў 2018 годзе.

## Выбраная фільмаграфія 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
*
Эймс

**Эймс**:

## Прозвішча 
* Олдрыч Эймс — шпіён КДБ СССР

## Тапонім 
* Эймс (Аява)
Васла

**Васла** () — вёска ў воласці Сетамаа павета Вырумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіла ў склад воласці Мерэмяэ.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Трамі (трапічны шторм)

**Трапічны шторм «Трамі»** (), на Філіпінах вядомы як **трапічны шторм «Крысцін»** () — актыўны трапічны цыклон, які сфармаваўся ў кастрычніку 2024 года. Нанёс сур’ёзны ўрон Філіпінам і ў цяперашні час прасоўваецца ўглыб В’етнама.

З’явіўся 19 кастрычніка 2024 г. як дэпрэсія, а затым перайшоў у стадыю ў трапічнага цыклону на захад ад Гуама, рухаючыся на захад уздоўж паўднёвай перыферыі вострава. Калі цыклон увайшоў у яе зону адказнасці, Філіпінскае ўпраўленне атмасферных, геафізічных і астранамічных службаў (PAGASA) 20 кастрычніка дала яму назву «Крысцін». Шторм знаходзіўся ў межах буйнейшай барычнай лагчыны, якая распасціралася ад Філіпінскіх астравоў на ўсход амаль да Гуама. Раніцай наступнага дня спадарожнікавыя здымкі паказалі, што дэпрэсія цалкам сфармавалася. Японскае метэаралагічнае агенцтва (JMA) павысіла ўзровень сістэмы да трапічнага шторму, назваўшы яго «Трамі». Да 23 кастрычніка JMA паведаміла, што «Трамі» ўзмацніўся і ператварыўся ў моцны трапічны шторм, які рухаўся з захаду на паўночны захад і абрынуўся на бераг у Дзівілакане на Філіпінах. На наступны дзень ён перамясціўся да прыбярэжных водаў паўднёвай часткі вострава Паўднёвы Ілакос. Да канца 26 кастрычніка як JMA, так і Аб'яднаны амерыканскі ваенна-марскі цэнтр па папярэджанні аб тайфунах (JTWC) паведамілі, што Трамі дасягнуў сваёй максімальнай інтэнсіўнасці, з устойлівымі вятрамі з хуткасцю 110 км/г з інтэрвалам у 10 хвілін, а цэнтральны ціск склаў 970 гПа. Па меры набліжэння да ўзбярэжжа В’етнама шторм сутыкнуўся з моцным усходнім вертыкальным зрухам ветра, у выніку чаго канвекцыя ў яго цэнтры стала больш лінейнай. На наступны дзень шторм дасягнуў сушы ў Тхыатх’ен-Хюэі і Дананг і павольна працягваў рух углыб краіны, рухаючыся ў паўднёва-заходнім напрамку.

Трапічны шторм «Трамі» нанёс сур’ёзны ўрон Філіпінам і В’етнаму прыкладна на 149 мільёнаў долараў ЗША. Загінулі 113 чалавек, 42 чалавекі прапалі, 74 пацярпелі. Каля 575 тысяч былі вымушаны пакінуць свае дамы.

## Зноскі 
Катэгорыя:Трапічныя штормы
Катэгорыя:2024 год на Філіпінах
Катэгорыя:2024 год у В’етнаме
Катэгорыя:Кастрычнік 2024 года
Хімеш Патэль

**Хімеш Джытэндра Патэль** (; нар. , Хантынгдан, Кембрыджшыр, Англія) — брытанскі акцёр індыйскага паходжання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Хантынгдане, Кембрыджшыр. Яго бацькі родам з індыйскага штата Гуджарат, але нарадзіліся ў Афрыцы. Пазней яны імігравалі ў Англію праз Індыю. У 11 год ён удзельнічаў у школьнай пастаноўцы. Яго настаўнік палічыў, што ў яго талент, і расказаў пра гэта яго бацькам, пасля чаго яны запісалі яго ў тэатральную школу.

Калі яму было 16 гадоў ён атрымаў ролю ў серыяле «Жыхары Іст-Энду», дзе пачынаючы з 2007 года на працягу некалькіх гадоў граў ролю Тамвара Масуда. Ён таксама ўдзельнічаў у спін-оф «Жыхары Іст-Энду: E20», які выходзіў у 2011 годзе. З 2016 па 2018 ён адыгрываў ролю сацыяльнага работніка ў серыяле «Damned», які выходзіў на канале Channel 4.

У 2019 годзе ён адыграў ролю ў фільме «Учора», якая стала яго дэбютам у кіно, а таксама ў фільме «Аэранаўты». У жніўні таго ж года стала вядома пра тое, што Хімеш атрымаў ролю ў фільме Крыстафера Нолана «Довад».

## Зноскі
Элен Баркін

**Элен Рона Баркін** (; нар. , Бронкс, Нью-Ёрк) — амерыканская актрыса, лаўрэат прэмій «Эмі» і «Тоні».

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Бронксе, штат Нью-Ёрк, у сям’і Эвелін (у дзявоцтве Разін), адміністратара шпіталя і Сола Баркін, прадаўца хімічных прэпаратаў. Баркін расла ў небагатай яўрэйскай сям'і, продкамі якой былі эмігранты з тэрыторыі, размешчанай на беларуска-польскай мяжы. Баркін атрымала сярэднюю адукацыю ў школе мастацтваў у Манхэтане. Пасля працягнула сваё навучанне ў Хантэрскім Каледжы. Мае дыплом не толькі па драматычным майстэрстве, але і па гісторыі. Працягнула сваю адукацыю ў Акцёрскай студыі ў Нью-Ёрку.  

Баркін вывучала акцёрскае майстэрства ў нью-ёркскай акцёрскай школе. Тэатральны дэбют адбыўся ў адным з невялікіх нью-ёркскіх тэатраў. Адначасова яна была запрошана на невялікія эпізадычныя ролі ў розных тэлесерыялах. У 1982 годзе Баркін атрымала першую ролю ў фільме Бары Левінсана «Забягалаўка». У наступнае дзесяцігоддзе яна знялася ў шэрагу кінафільмаў, у тым ліку «Падмена», роля ў якім прынесла ёй намінацыю на «Залаты глобус».

У 1998 атрымала прэмію «Эмі» за найлепшую жаночую ролю ў міні-серыяле або фільме — за ролю ў серыяле "Разбітыя сэрцы".

Новы поспех чакаў Баркін у 2004 годзе ў фільмах Спайка Лі «Яна ненавідзіць мяне» і Тода Соландза «Перавертышы». У 2007 годзе Баркін знялася ў фільме «Трынаццаць сяброў Оўшэна».

У 2016 годзе Баркін узяла на сябе галоўную ролю кіраўніка крымінальнага сямейства ў серыяле TNT «Царства жывёл», тэлеверсіі аднайменнага фільма 2010 года.

У 2021 годзе выйшла камедыя Тэйта Тэйлара "Даць дуба ў акрузе Юба" пры ўдзеле актрысы. У фільме таксама сыгралі Элісан Джэні і Міла Куніс.

## Зноскі 
Катэгорыя:Актрысы ЗША