Вулічная атлетыка

»]]
**Вулічная гімнастыка**, ці **вулічная атлетыка**, таксама **во́ркаўт** ( () — ) — гэта аматарскі від спорта, частка фізічнай культуры. Складаецца з выканання розных практыкаванняў на вулічных спортпляцоўках, а менавіта на турніках, брусах, шведскіх сценках, рукаходах і іншых канструкцыях, ці зусім без іх выкарыстання (на зямлі). Галоўны акцэнт робіцца на работу з уласнай вагой і развіццём сілы і цягавітасці. Людзі, якія захапляюцца такім спортам, завуць сябе па-рознаму: воркаўтэры, вулічныя (дваровыя) спартсмены, вулічныя гімнасты, турнікмэны і іншае.

## Гісторыя развіцця вулічнай гімнастыкі ў СНД 
Турнікі і брусы пачалі актыўна ўсталёўвацца на дварах і прышкольных тэрыторыях яшчэ ў часы СССР, галоўным чынам, з мэтай пашырэння фізкультурных практыкаванняў сярод моладзі і тым самым спрыяння здароваму ладу жыцця і фізічнаму развіццю. З гэтай жа мэтай былі ўведзены нарматывы ГПА, у якія таксама ўваходзілі падцягванні на турніку і падыманні з вісу ва ўпор пераваротам ці сілай. Ужо тады многія дзеці пачалі цікавіцца і актыўна займацца на спартыўных пляцоўках. Варта таксама адзначыць, што не ва ўсіх краінах можна знайсці падобныя спартыўныя снарады, усталяваныя на вуліцы.

У 2000-я з развіццём Інтэрнэту таксама павялічыўся абмен інфармацыяй паміж рознымі краінамі. Сталі больш даступнымі навіны і іншая інфармацыя з кожнага кутка планеты. Тым часам на адным з сайтаў, які прапануе паслугі відэахостынга, пачалі з'яўляцца аматарскія відэаролікі з адменнымі трэніроўкамі на вуліцы (). Некаторыя з якіх называліся гета-трэніроўкамі (), што, магчыма, звязана з тым, што іх выкладвалі ў Інтэрнэт афраамерыканцы з гета. Некаторыя ролікі выклікалі вялікую цікавасць у моладзі па ўсім свеце.

З часам у гэтага захаплення стала з'яўляцца ўсё больш паслядоўнікаў у краінах постсавецкай прасторы, напрыклад, у Расіі, Казахстане, Беларусі і на Украіне.
На гэта захапленне моладзі звярнулі ўвагу і ўлады многіх гарадоў, якія пачалі актыўна будаваць адмысловыя пляцоўкі з усімі патрэбнымі спартыўнымі снарадамі і элементамі для заняткаў вулічнай гімнастыкай. Гэты тып аматарскага спорту інакш называюць вулічным фітнесам ці проста вулічнымі трэніроўкамі.

## Вулічная гімнастыка ў іншых краінах 
Вялікую папулярнасць гэты аматарскі від спорта набывае і ў іншых краінах.

#### Пляцоўкі 
Так, напрыклад, у Польшчы адкрываецца ўсё больш адмыслова абсталяваных пляцовак, учыняюцца трэнераванні для ўсіх ахвотнікаў. Новыя спартовыя пляцоўкі адкрываюцца ў Партугаліі.
У 2014 годзе першыя групы зацікаўленых у развіцці гэтага спорту з'явіліся ў Германіі, а ўжо ў 2015 годзе там сталі з'яўляцца адмысловыя пляцоўкі. У тым жа 2015 годзе ўсё актыўней пачалі будаваць пляцоўкі ва Францыі. Групе з Палесціны дабіцца пабудовы пляцоўкі не ўдалося, таму яны яе ўладкавалі саматугам. У Турцыі першая пляцоўка з'явілася ў студзені 2016 года.

#### Спаборніцтвы 
У 2013 годзе першы фэст вулічнай гімнастыкі прайшоў у Сербіі, спаборніцтвы ў Чэхіі.

У 2014 годзе ўнутраныя спаборніцтвы праходзілі ў Польшчы.

У 2015 годзе ўнутраныя спаборніцтвы прайшлі ў Іспаніі.

## Стылі і класіфікацыя вулічнай гімнастыкі 
* **Ghetto Workout** — выкананне элементаў па-за межамі пляцоўкі (прыпынкі, статуі, крамы, транспарт і гэтак далей)
* **Workout** — фізічныя практыкаванні з выкананнем гімнастычных элементаў (статычных і дынамічных).

## Пашыраныя элементы вулічнай гімнастыкі 
**Статычныя затрымкі цела**
* *Гарызонт* («планш») — статычны элемент сілавой гімнастыкі. Выконваецца на папярэчыне, падлозе, брусах і іншых гарызантальных аб'ектах. Гэта практыкаванне бывае розных тыпаў: бакавы, самалёт і на адной руцэ. Для яго выканання патрабуецца вельмі добрая фізічная цягавітасць. Пры выкананні гэтай паставы больш за ўсё працуюць:
** дэльтавістыя (асабліва – пярэднія) цягліцы;
** малая і вялікая круглыя цягліцы спіны;
** цягліцы-разгінальнікі хрыбетніка;
** цягліцы брушнога прэса;
** цягліцы-стабілізатары корпуса цалкам;
** грудныя цягліцы;
** трыцэпсы. 
* *Гарызантальны ўпор*
* *Кракадзільчык (на 2 рукі, на 1 руку)
* *Ластаўка*
* *Пярэдні віс*
* *Стойка на руках (выгнутая, простая, свечкай, ногі паасобку)*
* *Куток*
* *Упор на напаўсагнутых*
* *Сцяг* — можа выконвацца як статычнае практыкаванне з затрымкай корпуса цела ў гарызантальным становішчы адносна зямлі на час, утрымліваючыся рукамі за шведскую сценку, вертыкальную трубу; як практыкаванне на паўтор з узняццямі корпуса да гарызонту, ці да вертыкалі. Можа ўскладняцца адцісканнямі.
* *Сцяг Цмока*

**Дынамічныя практыкаванні**
* *Выйсце Анёла*
* *Выйсце Прынца*
* *Выйсце сілай на 1 руку/2 рукі*
* *Дзіда*
* *Афіцэрскае выйсце*
* *Падыманне-пераварот ((павольнае) пёрка, зваротным хопам, на 1 руцэ)*
* *Хада бога*
* *Сілавое выйсце на 2 рукі''

## Адменнасці спаборніцтваў па вулічнай гімнастыцы 
Суддзі — гэта людзі, якія доўгі час трэніруюцца на спартыўных снарадах і на ўласным вопыце дазналіся, ці складана выканаць тое ці іншае практыкаванне.

Існуюць розныя крытэрыі ацэнкі выступлення:

**1-ы варыянт**:
Сіла, відовішчнасць, выразнасць, колькасць элементаў у звязку, харызма.

**2-і варыянт**:
Статыка, дынаміка і камбінацыі.

Спаборніцтвы могуць ісці:

а) у вольным стылі — кожны паказвае сваю праграму,

б) у фармаце двубоя адзін-на-адзін («батлаў») ( — бой, бойка), на якіх два супернікі па чарзе паказваюць сваю праграму і потым суддзі абіраюць лепшага.

### Міжнародныя спаборніцтвы і чэмпіянаты 
Першы міжнародны чэмпіянат адбыўся ў жніўні 2011 года ў г. Рыга (Латвія), на якім першае месца заняў украінскі спартсмен Яўген Козыр. На чэмпіянаце ў 2012 годзе першае месца заняў — Яўген Качарга (Украіна), Яўген Козыр (Украіна) быў другім, а на трэцяе месцы трапіў Мікалай Лабанаў (Расія). Яўген Качарга паказаў найлепшае выступленне індывідуальнага стылю — падцягваўся на адной руцэ з 16-кілаграмовай гірай у зубах. У рамках III Суперфіналу кубка свету па вулічнай гімнастыцы, які адбыўся 19 снежня 2015 года 1 месца — Даніэль Лайзанс (Daniels Laizāns) (Латвія); 2 месца — Міхал Мухар'янаў (Расія); 3 месца — Рэмі Грэбці (Rémy Gresteau) (Францыя)

## Пашыраныя практыкаванні для трэніроўкі 
 — базавае практыкаванне вулічнай гімнастыкі]]
* **Падцягванні на папярэчыне** — сілавое практыкаванне на паўтор; пры якасным выкананні падбародак трэба падымаць вышэй папярэчыны, пры апусканні корпуса ўніз — цалкам разгінаць рукі ў локцях, не дапушчаць махавыя і рыўковыя рухі корпуса. У якасці ўскладнення могуць выконвацца падцягванні рознымі хопамі (верхнім, ніжнім, шырокім, вузкім, скрыжаваным), падцягванні за галаву, на адной руцэ, з пачарговай зменай рук, з імітацыяй хады (*робастайл*), з уцяжарвальнікамі, гарызантальныя падцягванні (ці *«друкарская машынка»*, выконваюцца гарызантальныя рухі корпуса налева і направа (наперад-назад) пры паставе падбародка вышэй папярэчыны, рукі трэба імкнуцца цалкам разгінаць у локцях), падцягванні ў пярэднім вісе (гл. ніжэй) і гэтак далей.
* **Выйсці на дзве рукі на папярэчыне** — таксама сілавое практыкаванне на паўтор; для якаснага выканання трэба пры ўзняцці корпуса ўгару над папярэчынай і апусканні цалкам разгінаць рукі ў локцях, унікаць махавых і рыўковых рухаў.
* **Адцісканні** ад зямлі / падлогі — практыкаванне на паўтор: прымаецца ўпор лежачы на падлозе; пасля, сагнуўшы рукі ў локцях, апускаецца цела да паралелі з падлогай; потым, цалкам разагнуўшы рукі, вяртаецца цела ў выточнае становішча. Існуюць адменнікі і ўскладненні з рознымі варыянтамі месцавання рук (па шырыні), апоры рук (далонь, кулак, пальцы і гэтак далей), вышыні апоры (прыкладам, *«адцісканні Ганібала»*, якія выконваюцца як звычайныя адцісканні, але рукі кладуцца на ўзвышэнне прыкладна 30-70 см, у гэтым выпадку можна апускаць цела ніжэй пярэдняй апоры; у іншым выпадку на ўзвышэнне кладуцца ногі).
* **Адцісканні на брусах** — для якаснага выканання трэба ўнікаць махавых і рыўковых рухаў корпуса, пры ўзняцці ўгару — цалкам разгінаць рукі ў локцях, а пры апусканні — згінаць рукі ў локцях да 90 градусаў ці менш, корпус павінен падымацца і апускацца ў вертыкальным становішчы, без нахілу тулава наперад. Значна складанейшыя практыкаванні — адцісканні на брусах у гарызонце (падчас выканання трэба кантраляваць паставу корпуса строга ў гарызантальнай пазіцыі) і ў стойцы на руках (падчас выканання імкнуцца трымаць цела простым, без завалу наперад ці назад, рукі перпендыкулярныя зямлі).
* **Пярэдні віс** — таксама можа выконвацца як статычнае практыкаванне, з затрымкай корпуса цела ў гарызантальным становішчы адносна зямлі на час, з трыманнем рукамі за папярэчыну турніка (папярэчына спераду ад спартоўца); ці як практыкаванне на паўтор з узняццямі корпуса да гарызонту. Можа быць ускладнены выкананнем, утрымваючыся толькі адной рукой за папярэчыну, утрымваючыся на пальцах, робячы бакавыя павароты ў вісе і гэтак далей.

Існуюць таксама дадатковыя практыкаванні для ўмацавання асобных цягліц. Так, для развіцця прэса выкарыстоўваюцца практыкаванні на паўторы з апусканнем і падыманнем ног (у некаторых выпадках — робячы скручванні), ці падыманнем і апусканнем корпуса (само цела пры гэтым утрымваецца з дапамогай ног, прыкладам, за брусы).

У большасці практыкаванняў выкарыстоўваецца ў якасці нагрузкі толькі вага спартоўца (калістэніка), аднак у некаторых выпадках ужываюцца розныя ўцяжарвальнікі (у якасці ўцяжарвальніка таксама можа выступаць партнёр).

## Спартовыя пляцоўкі для вулічнай гімнастыкі 
Стандартныя элементы, якімі звычайна абсталяваны пляцоўкі для трэнераванняў на вуліцы, гэта:
* рукаходы (кругавы, крывалінейны, кальцавы);
* турнікі (класічныя, высокія, нізкія, каскады);
* шведская сценка;
* брусы (вузкія, шырокія);
* лаўкі для трэнеравання цягліц прэса.

## Цікавыя факты 
* Фестываль ўоркаўтэраў, якія аддаюць перавагу заняткам на чыстым паветры, прайшоў у Бабруйску. .

* Некаторыя элементы вулічнай гімнастыкі могуць быць укаранёны ў праграму фізічнай рыхтоўлі расійскіх вайскоўцаў у 2016 годзе.

* .

## Гл. таксама 
* Акрабатыка
* Зарадка
* Спартовая гімнастыка
* Фітнес
* Джымбар

## Спасылкі 
Катэгорыя:Здаровы лад жыцця