Рыгор Юр’евіч Осцік

**Рыгор Юр’евіч Осцік (Остык, Осцікавіч)** (? — , Вільня) — вялікалітоўскі магнат. Дваранін каралеўскі (з 1569).

## Біяграфія 
З магнацкага роду Осцікаў. Пасля ад’езду Генрыха Валуа і новага безкаралаўя ў Рэчы Паспалітай Рыгор Осцік далучыўся да прамаскоўскай партыі, у лютым 1576 года напісаў ліст да цара Івана Васілевіча, у якім абяцаў дапамогу ад сябе і вялікалітоўскай шляхты ў атрыманні стальца. У выпадку поспеху Рыгор Осцік спадзяваўся атрымаць Ковель і Бельск, а таксама гетманскі ўрад. Аднак у 1575 годзе каралём быў абраны (каранаваны ў 1576) Стэфан Баторый.

У 1579 годзе не пакінуўшы нашчадкаў памёр брат Рыгора Осціка — Юрый, усю маёмасць ён запісаў сваёй другой жонцы Магдалене з Брамоўскіх. Рыгор Осцік пачаў судовы працэс з Магдаленай пра ануляванне тастамента, але прайграў. Пасля гэтага ён абвінаваціў братаву ўдаву ў атручэнні мужа, а таксама сфабрыкаваў фальшывы дакумент, паводле якога брат быццам пазычыў у яго 20 тысяч коп грошаў. У выніку Магдалена з Брамоўскіх саступіла маёмасць мужа, у тым ліку Варняны і Гіртушкі, на карысць Рыгора Осціка.

У чэрвені 1580 года да караля ў Вільню прыбыў маскоўскі пасол Р. А. Нашчокін, меў ён і царскі ліст да Рыгора Осціка, які пад прычынаю пакупкі футра і іншых маскоўскіх тавараў атрымаў дазвол на сустрэчы з Р. А. Нашчокіным. Частыя сустрэчы і багаты падарунак Нашчокіна — дарагі конь, выклікалі падазрэнні, таксама на Рыгора Осціка данёс яго слуга. Пасля гэтага Рыгор Осцік быў арыштаваны, вобыск ў яго доме знайшоў падробленыя пячаткі многіх сенатараў, а ў маёнтку Каварск пад Вільняй абсталяванне для фальшавання манет. Арыштаваны давераны слуга Рыгора Осціка Барталамей пад катаваннямі паказаў, што яго пан меў зносіны з Масквою яшчэ да безкаралеўя і атрымліваў адтуль лісты.

На судзе Рыгор Осцік спачатку адмаўляў здраду, казаў, што з Масквою і Р. А. Нашчокіным яго звязвала толькі камерцыя, а падробленымі пячаткамі карыстаўся адно ў сваіх маёмасных справах, але потым сазнаўся, што нават абяцаў пры магчымасці забіць караля, праўда, рабіў гэта толькі праз беднасць, у спадзяванні выцягнуць з маскавічоў грошы. Рыгор Осцік на каленях прасіў пра памілаванні, але 15.6.1580 года быў прыгавораны судом да смерці, а 18.6.1580 года пакараны на Ратушнай плошчы ў Вільні.

## Маёмасць 
Па смерці бацькі атрымаў у спадчыну частку Аванты і маёнтак Шатэчну, апроч гэтага валодаў Чадосамі, Ганушынкамі і Эмельнікамі (усе — тэрыторыя сучаснай Літвы). Таксама меў дом у Вільні на Вялікай вуліцы (цяпер на месцы *Didžioji g. 7*) супраць палацу Радзівілаў (цяпер *Didžioji g. 10*), пасля пакарання Рыгора Осціка дом быў перададзены каралём Стэфанам Баторыем свайму паплечніку Габрыелю Бекешу, які валодаў ім нядоўга. У 1579 годзе шантажом вымусіў братаву ўдаву адмовіцца на сваю карысць ад мужавай спадчыны, у тым ліку Варнян і Гіртушак. Пасля пакарання смерцю ўладанні Рыгора Осціка перайшлі да вялікага князя, але ў канцы 1580 года большая іх частка вернута яго ўдаве Ядвізе Юр’еўне з Насілоўскіх.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* Łowmiańska M. Hrehory Ościk i jego zdrada w roku 1580 // Alma Mater Vilensis Biblioteka. 1933. Zesz. 3;
* Кавалёў С. Паэма Станіслава Лаўрэнція «Лямант няшчаснага Рыгора Осціка» (1580) // Працы кафедры гісторыі беларускае літаратуры БДУ. Выпуск 3. — Мн., 2002.

Рыгор Юр’евіч
Катэгорыя:Пакараныя смерцю