open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эміль Дзюркгейм

**Давід Эміль Дзюркгейм** (; (, Эпіналь, Францыя — , Парыж) — французскі сацыёлаг, заснавальнік французскай сацыялагічнай школы і структурна-функцыянальнага аналізу, адзін са стваральнікаў сацыялогіі як самастойнай навукі.

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Вышэйшую нармальную школу (1882). Выкладаў у некалькіх правінцыяльных ліцэях, чытаў лекцыі па сацыяльных навуках і педагогіцы ва ўніверсітэце ў Бардо (1887—1902). З 1902 г. працаваў у Парыжскім універсітэце. У 1896—1914 гг. заснаваў і кіраваў «Сацыялагічным штогоднікам». Лічыў, што грамадства ўяўляе сабой сістэму сацыяльных з'яў, якія выконваюць пэўныя функцыі, адпавядаючыя «сацыяльным патрэбнасцям».

## Светапогляд, навуковая дзейнасць 
Эміль Дзюркгейм меркаваў, што падзел працы ў развітым грамадстве служыць для падтрымання яго «салідарнасці». На яго думку, усе сістэмы маралі вытворныя ад арганізацыі грамадства, пры гэтым кожнае грамадства стварае мараль, патрэбную для яго належнага функцыянавання. Увёў у навуковы ўжытак паняцце калектыўнай свядомасці. Сцвярджаў, што сацыяльнае жыццё залежыць ад сістэмы каштоўнасцей, якія падзяляюцца сябрамі грамадства, а функцыя сацыяльных і рэлігійных рытуалаў заключаецца ў падтрыманні і захаванні ўласцівых людзям агульных каштоўнасцей.

Яго асноўныя працы — «Аб падзеле грамадскай працы» (1893), «Правілы сацыялагічнага метаду» (1895), «Самазабойства: сацыялагічнае даследаванне» (1897), «Элементарныя формы рэлігійнага жыцця» (1912), «Сацыялогія і філасофія» (1924) і інш.

## Літаратура 
* Культуралогія: Энцыкл. даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі. — Мн.: БелЭн, 2003. — ISBN 985-11-0277-6

Катэгорыя:Сацыёлагі Францыі
Пернікская вобласць

**Пернікская вобласць** — вобласць, з'яўляецца адной з 28 абласцей Балгарыі. Код транспартных сродкаў *РК*. Вобласць займае плошчу 2390,5 км² і мае насельніцтва 149 832 тыс. жыхароў. Адміністрацыйны цэнтр Пернік

## Насельніцтва 
У вобласці пражывае 149 832 тыс. жыхароў, з усяго ліку балгары складаюць 145 642, туркі 108, 3 035 цыгане, і 1 047 жыхароў іншых нацыянальнасцей.

## Абшчыны 
У складзе вобласці налічваецца 6 абшчыны:

* Абшчына Брэзнік
* Абшчына Кавачэўцы
* Абшчына Пернік
* Абшчына Радамір
* Абшчына Трын
* Абшчына Земен

## Вядомыя асобы 
* Георгій Пырванаў

## Спасылкі 
* Абласное ўпраўленне

Катэгорыя:Вобласці Балгарыі
Дыспрапарцыянаванне

**Дыспрапарцыянаванне** — рэакцыя акіслення-аднаўлення, у якой кісліцелем і аднавіцелем з'яўляецца адно і тое ж рэчыва.

Напрыклад:

6NaOH+3S-->2Na2S+Na2SO3+3H2O

У дадзеным выпадку акісліцель — сера S, аднаўляецца да сульфід іёна, аднавіцель таксама сера , якая акісляецца да сульфіт іёна.

Яшчэ адзін прыклад:
4 {\mbox {K}} \stackrel{+5}{\mbox {Cl}} \mbox {O}_{3} ~ \stackrel{t^\circ}{\rightarrow} ~ {\mbox {K}} \stackrel{-1}{\mbox {Cl}} + 3 {\mbox {K}} \stackrel{+7}{\mbox {Cl}} \mbox {O}_{4}
У дадзеным выпадку акісліцель — хлор Cl, аднаўляецца да хларыд іёна, аднавіцель таксама хлор, які акісляецца да гіпахлор іёна.

## Гл. таксама 
* Рэакцыя Каніцара

Катэгорыя:Акісляльна-аднаўленчыя рэакцыі
Катэгорыя:Хімічныя рэакцыі
Катэгорыя:Хімічныя працэсы
Рафаіл Корсак

**Рафаіл Корсак**, свецкае імя **Мікалай** () — уніяцкі царкоўны дзеяч Рэчы Паспалітай.

Паходзіў з кальвінскай сям’і з шляхецкага роду Корсакаў. Навучаўся ў Нясвіжскім езуіцкім калегіуме, дзе перайшоў у каталіцтва. Пазней пад уплывам кіеўскага мітрапаліта Іосіфа Руцкага перайшоў ва уніяцтва. У 1620 годзе ўступіў у ордэн базыльянаў, прыняўшы манаскае імя Рафаіл. Працягнуў навучанне ў калегіумах Брунсберга і Прагі (да 1615), вывучаў філасофію. У 1621—1624 гадах вывучаў тэалогію ў рымскім калегіуме Св. Афанасія.

У 1625—1637 гадах архімандрыт Віленскага Траецкага, у 1631 — Ануфрыеўскага (Мсціслаўскае ваяводства), у 1632—1633 — Кобрынскага Спаскага, у 1637—1640 — Жыдычынскага манастыроў. У 1626 годзе прызначаны протаархімандрытам базыльянскага ордэна і епіскапам-каад’ютарам мітрапаліта Іосіфа Руцкага. У 1626—1632 гадах епіскап галіцкі, у 1632—1637 — тураўска-пінскі. У 1633 годзе накіраваны ў Рым да Папы Урбана VIII, дамогся адмовы ад прызнання «Пунктаў заспакаення Русі», што былі выдадзеныя Уладзіславам Вазам і легалізавалі праваслаўную царкву ў Рэчы Паспалітай.

У 1637 годзе прызначаны мітрапалітам Кіеўскім і Усяе Русі. Падтрымліваў курс на прымірэнне ўніятаў з праваслаўнымі. У 1639 годзе прасіў у Папы Урбана VIII дазволу склікаць сумесны сабор праваслаўных і ўніятаў, каб стварыць адзіны Рускі патрыярхат Рэчы Паспалітай. Клапаціўся пра беатыфікацыю Іасафата Кунцэвіча.

Памёр і пахаваны ў Рыме.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Рафаіл
Катэгорыя:Кіеўскія ўніяцкія мітрапаліты
Катэгорыя:Пінскія і тураўскія ўніяцкія епіскапы
Катэгорыя:Постаці беларускага ўсходняга каталіцтва
Катэгорыя:Постаці ўсходняга каталіцтва
Катэгорыя:Галіцкія ўніяцкія епіскапы
Катэгорыя:Пахаваныя ў Рыме
Катэгорыя:Базыльяне
Дзмітрый Пятровіч Агіцкі

**Дзмітрый Пятровіч Агіцкі** (; , Пецярбург — , Шчучын) — прафесар Маскоўскай духоўнай акадэміі.

Нарадзіўся ў сям’і святара і настаўніцы, сям’я часта мяняла месцы жыхарства. У 1915 годзе бацька — святар Пётр Агіцкі, быў пераведзены ў пасёлак Селявічы (цяпер Гродзенская вобл.), затым ва Уладзімір, потым змяніў яшчэ некалькі месцаў служэння. Урэшце, летам 1921 года сям’я асела ў Селявічах. У 1922 годзе 13-гадовы Дзмітрый Агіцкі паступіў у 5-ы клас Літоўскай духоўнай семінарыі, у 1927 годзе — на Праваслаўнае багаслоўскае аддзяленне Варшаўскага ўніверсітэта (*Studium Teologji Pravoslawnej Universytetu Warszawskego*), пасля сканчэння якога паступіў ва Універсітэт Стэфана Баторыя. Адначасова з вучобай ва ўніверсітэце Дзмітрый Агіцкі выкладае ў Віленскай духоўнай семінарыі.

Пасля далучэння Прыбалтыкі і Заходняй Беларусі да СССР, Д. П. Агіцкі перабіраецца ў Шчучын (Гродзенскай вобл.), дзе служыць яго бацька. Выкладаў у пачатковай школе, а па нядзелях разам з вучнямі спяваў у царкоўным хоры. Пасля 2-й сусветнай вайны, калі на тэрыторыі СССР пачалі адкрывацца Духоўныя школы, Д. П. Агіцкі прызначаны выкладчыкам Жыровіцкай (у 1947), а затым Стаўрапольскай Духоўнай семінарыі. У 1960 годзе Стаўрапольскую семінарыю закрылі, у пошуках працы Д. П. Агіцкі едзе ў Патрыярхію і атрымлівае прызначэнне ў Жыровіцкую семінарыю. У 1966 годзе Агіцкі пераходзіць у Маскоўскую духоўную семінарыю і акадэмію, дзе выкладае грэчаскую мову. Неўзабаве становіцца загадчыкам аспірантурай МДА, членам рэдкалегіі «Богословских трудов», членам Камісіі Сіноду па пытаннях хрысціянскага адзінства, атрымлівае навуковую ступень магістра і званне прафесара.

Пасля выхаду на пенсію (1976), летам 1982 года Д. П. Агіцкі пераязджае ў бацькоўскі дом у Шчучын. Апошнія гады жыцця былі азмрочаныя жыццёвымі цяжкасцямі. Яшчэ ў 1949 годзе Д. П. Агіцкі пасяліў у сваім доме сям'ю рэпрэсаванага протаіерэя Барыса Ясінскага, свайго таварыша па Віленскай семінарыі. Сам Агіцкі ў бацькоўскім доме амаль не жыў, бо выкладаў у Жыровічах, Стаўрапалі, Сергіевым Пасадзе. Вярнуўшыся ў Шчучын, стары прафесар трапіў пад ганенні з боку людзей, якім ён калісьці даў прытулак.

Узнагароджаны ордэнам святога роўнаапостальнага князя Уладзіміра 3-й ступені (1971), 2-й ступені (1976).

## Літаратура 
* *А. И.* Магистерский диспут в Московской духовной академии // Журнал Московской Патриархии. — 1970. — № 3. — С. 19—20.
* *Кравецкий А. Г.* Переписка Д. П. Огицкого с епископом Афанасием (Сахаровым) // Журнал Московской Патриархии. 1997. — № 7. — С. 66-79.
* *Антоник А. В.* Минская духовная семинария в годы ее первого возрождения // Труды Минской духовной академии. — 2002. — № 1. — С. 25—44.

Катэгорыя:Выпускнікі Літоўскай духоўнай семінарыі
Катэгорыя:Выпускнікі Варшаўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Маскоўскай духоўнай акадэміі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Выкладчыкі Жыровіцкай духоўнай семінарыі
Катэгорыя:Выкладчыкі Стаўрапольскай духоўнай семінарыі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ святога роўнаапостальнага вялікага князя Уладзіміра 2 ступені
Катэгорыя:Кавалеры ордэна РПЦ святога роўнаапостальнага вялікага князя Уладзіміра 3 ступені
Красная (Лідскі раён)

**Кра́сная** (, ) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Паводле вопісу парафій Лідскага дэканату ў 1784 г. вёска ўласнасць князя Караля Станіслава Радзівіла, ваяводы віленскага, належала да Беліцкага двара, у дзяржанні Мараўскага.

На пачатку XX ст. — вялікая вёска Беліцкай воласці Лідскага павета, 594 жыхары, 620 дзесяцін зямлі. 3 18 сакавіка 1921 да верасня 1939 г. — у складзе Польшчы, вёска Беліцкай гміны Лідскага павета. У 1921 г. 93 жылыя пабудовы, 502 жыхары. З 12 кастрычніка 1940 года па 26 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Парэцкага сельсавета Жалудоцкага раёна (з 17 красавіка 1962 года Лідскага раёна).

## Насельніцтва 
* 1996 — 240 чал., 102 двары
* 2004 — 130 чал., 72 двары
* 2010 — 91 чал.

## Гаспадарка 
Ферма буйной рагатай жывёлы.

## Літаратура 
* Памяць: Ліда. Лідскі р-н: Гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі / Рэдкал. В. Баранаў і інш. — Мн.: Беларусь, 2004. ISBN 985-01-0522-4

## Спасылкі 
Катэгорыя:Беліцкі сельсавет (Лідскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідскага раёна
Лайкоўшчына

**Лайко́ўшчына** (, ) — аграгарадок у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.

## Гісторыя 
Вопіс парафій Лідскага дэканата ў 1784 годзе згадвае засценак Лайкоўшчына ў Беліцкай парафіі як уласнасць ваяводы віленскага Караля Станіслава Радзівіла, у дзяржанні Мараўскага.

Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. У 1915 годзе акупавана Германіяй, з 1921 года ў складзе Польшчы, з 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.

Да 26 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Парэцкага сельсавета.

Цэнтр сельскагаспадарчага прадпрыемства. Парэцкая сярэдняя школа.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Беліцкі сельсавет (Лідскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідскага раёна
Пішчоўцы

**Пішчо́ўцы** (, ) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.

## Гісторыя 
У XVII ст. Пішчоўцы трымаў у заставе Ян Дубраўскі, падстолі вендэнскі. Вопіс парафій Лідскага дэканата ў 1784 годзе згадвае фальварак і вёску Пішчоўцы ў Няцецкай парафіі як уласнасць ваяводы віленскага Караля Станіслава Радзівіла. Вядома, што дарога з Няцечы вяла хмызняком і палямі праз Клюкавічы, ад Пішчоўцаў далей ішла на Жалудок.

З 1939 года ў БССР. Да 26 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Парэцкага сельсавета.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Беліцкі сельсавет (Лідскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідскага раёна
Капец

**Капец** — 1) валападобная куча бульбы ці караняплодаў, укладзеных на паверхні зямлі або ў неглыбокі катлаван, укрытых саломай і зверху зямлёй. Бульбу ці карняплоды пасля ўборкі падсушваюць, ссыпаюць на загадзя падрыхтаванае месца і накрываюць. З наступленнем халадоў слой зямлі павялічваюць. Каб бульба ці карняплоды не сапрэлі, у цэнтры капца ставяць калы, абкручаныя саломай, што забяспечвае неабходную цыркуляцыю паветра. Вакол капца на глыбіню 30 — 40 см капаюць канаўку для адводу талай веснавай вады. Капцы здаўна вядомыя па ўсёй Беларусі. Найбольш пашыраныя ў мясцовасцях з высокім узроўнем грунтавых водаў. У наш час у капцах захоўваюць бульбу і карняплоды ў сельгасгаспадарках пры адсутнасці сховішчаў.

2) насып вакол межавога слупа пры каморніцкіх абмерах.
Катэгорыя:Сельская гаспадарка
Каплун (страва)

**Каплу́н** ці **Каплук** — рэдкая страва, прыгатаваная з кавалачкаў хлеба і вады.

## Распаўсюджанне 
Страва вядомая на Брэстчыне ў Камянецкім, Жабінкаўскім, Пружанскім, Бярозаўскім, Іванаўскім раёнах; на Гайнаўшчыне.

## Прыгатаванне 
У гатаваную ваду (часам вар) крышылі цыбулю, хлеб, дадавалі солі, запраўлялі алеем або салам. На Пружаншчыне рабілі на вадзе, у якой варылася бульба. Елі з бульбай.

Падобная да рулёў, цуры.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Стравы
Катэгорыя:Беларуская кухня
Смалянская вобласць

**Смалянская вобласць** — вобласць, з'яўляецца адной з 28 абласцей Балгарыі. Код транспартных сродкаў *СМ*. Вобласць займае плошчу 3 193 км² і мае насельніцтва 130 043 тыс. жыхароў. Адміністрацыйны цэнтр Смолян.

## Насельніцтва 
У вобласці пражывае 130 043 тыс. жыхароў, з усяго ліку балгары складаюць 122 806, туркі 6 212, 686 цыгане і 10 362 жыхароў іншых нацыянальнасцей.

## Абшчыны 
У складзе вобласці налічваецца 10 абшчыны:
 
* Абшчына Банітэ
* Абшчына Барына
* Абшчына Дзевін
* Абшчына Даспат
* Абшчына Мадан
* Абшчына Недзеліна
* Абшчына Рудазем
* Абшчына Смолян
* Абшчына Чапелары
* Абшчына Златаград

## Спасылкі 
* Абласное ўпраўленне

Катэгорыя:Вобласці Балгарыі
Разградская вобласць

**Разградская вобласць** — вобласць, з'яўляецца адной з 28 абласцей Балгарыі. Код транспартных сродкаў *РР*. Вобласць займае плошчу 2 637 км² і мае насельніцтва 142 074 тыс. жыхароў. Адміністрацыйны цэнтр Разград

## Насельніцтва 
У вобласці пражывае 142 074 тыс. жыхароў, з усяго ліку балгары складаюць 67 069, туркі 71 963, 8 733 цыгане і 4 652 жыхароў іншых нацыянальнасцей.

## Абшчыны 
У складзе вобласці налічваецца 7 абшчыны:
 
* Абшчына Ісперых
* Абшчына Кубрат
* Абшчына Лазніца
* Абшчына Разград
* Абшчына Самуіл
* Абшчына Цар-Калаян
* Абшчына Завет

## Спасылкі 
* Абласное ўпраўленне 

Катэгорыя:Вобласці Балгарыі
Каўпень (гарадзішча)

**Каўпень** — гарадзішча і курганны могільнік каля в. Каўпень (Каўпенскі сельсавет) Лоеўскага раёна. Гарадзішча мілаградскай і зарубінецкай культур. За 3 км на захад ад вёскі, на правым беразе р. Дняпро, ва ўрочышчы Рудавец. Памер 75х60 м. Умацавана 2 паўкруглымі валамі. Вышыня ўнутранага вала 2 м, вонкавага - 1,8 м. Абследавалі ў 1953 г. Ю. У. Кухарэнка, 1975 г. Л. Д. Побаль. Культурны пласт каля 0,3 м. Курганны могільнік за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі. У 1890 г. У. З. Завітневіч даследаваў 18 апошніх напаўразбураных курганоў. Пахавальны абрад — трупапалажэнне на гарызонце галавою на захад. Знойдзены дробныя пацеркі, бранзалеты, спражкі, паясныя кольцы, крэсіва, нажы, сякеры, наканечнік кап'я, гаршкі.

Катэгорыя:Гарадзішчы Лоеўскага раёна
Катэгорыя:Каўпень
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Лоеўскага раёна
Ізяслаў Мсціславіч

**Ізяслаў Мсціславіч**, у хрышчэнні **Панцеляймон** ( — ) — князь курскі (1127—1130), полацкі (1130—1132), пераяслаўльскі (1132), менскі, тураўскі і пінскі (1132—1134), валынскі (1135—1146), вялікі князь кіеўскі (1146—1154). Бацька кіеўскага князя Мсціслава Ізяславіча, дзед першага галіцка-валынскага князя Рамана Мсціславіча. Заснавальнік валынскай дынастыі Ізяславічаў. 

## Біяграфія 
Сын кіеўскага князя Мсціслава Уладзіміравіча, унук Уладзіміра Манамаха. У 1128 годзе як курскі князь браў удзел у вялікім паходзе на Полацкую зямлю. Падчас паходу заняў Лагойск, каля якога яму здаўся князь Брачыслаў, узяўшы лагажан і Брачыслава, Ізяслаў пайшоў да Ізяслаўля, дзе злучыўся з іншымі ўдзельнікамі пахода. Пасля высылкі ў 1129 годзе полацкіх князёў у Візантыю атрымаў у княжанне Полацк. У 1132 годзе пераведзены ў Пераяслаўль, потым у Менск, атрымаўшы да яго Тураў і Пінск. У 1134 годзе паехаў у Ноўгарад і быў пераведзены на княжанне ва Уладзімір-Валынскі. У 1146 годзе стаў вялікім кіеўскім князем, жорстка расправіўся са сваім дзядзькам тураўскім князем Вячаславам Уладзіміравічам, які раней захапіў у яго шэраг гарадоў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Вялікія князі кіеўскія
Катэгорыя:Князі менскія
Катэгорыя:Князі полацкія
Катэгорыя:Князі валынскія
Катэгорыя:Князі пераяслаўскія
Катэгорыя:Князі курскія
Катэгорыя:Рускія князі XII стагоддзя
Міхаіл Канстанцінавіч Лазар

**Міхаіл Канстанцінавіч Лазар** (, вёска Даўгінава, Уздзенскі раён) - беларускі краязнавец.

## Біяграфія 
Вучыўся ў Даўгінаўскай пачатковай школе, Лашанскай няпоўнай сярэдняй школе, у 1941 г. скончыў Уздзенскую школу. У 1943 г. вывезены ў Германію, працаваў у трох лагерах. Пасля заканчэння вайны служыў у Чырвонай арміі, працаваў настаўнікам у Даўгінаўскай сямігадовай, Боркаўскай пачатковай школах, настаўнікам. завучам, дырэктарам Цялякаўскай, потым Слабада-Пырашаўскай сямігадовай школ. У 1954 г. закончыў Мінскі педагагічны інстытут імя М. Горкага.

1 верасня 1953 г. прызначаны завучам Хатлянскай сярэдняй школы, на гэтай пасадзе працаваў 17 гадоў. затым да выхаду на пенсію і яшчэ 5 гадоў працаваў настаўнікам у гэтай школе. Выдатнік народнай асветы. Вывучае гісторыю Хатлянаў і ўсёй Уздзеншчыны, апублікаваў шэраг артыкулаў у раённай і абласной газетах. Ініцыятар і стваральнік краязнаўчага музея ў Хатлянскай сярэдняй школе, якому прысвоена званне народнага. Арганізаваў рэстаўрацыю Свята-Пакроўскай царквы ў вёсцы Хатляны — помніка архітэктуры XIX ст.

Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся ва Уздзенскім раёне
Клубынічы

**Клубы́нічы** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з 1470-х гадоў, калі паны Іван, Васіль, Алехна і Сенька Дашкавічы ахвяравалі на Чарэйскі манастыр частку сваёй долі Чарэйскага маёнтка з ворыўнай зямлёй ва **ўрочышчы Клубынічы**. У 1561 годзе сяло належала Чарэйскаму манастыру пад апекай Сапегаў.

У пачатку XX стагоддзя вёска ў складзе Высокагарадзецкай воласці Сенненскага павета.

З 20 жніўня 1924 года вёска ў складзе Заборскага сельсавета Чарэйскага, з 1931 года — Крупскага раёна, з 1935 года — Халопеніцкага раёна. У Другую сусветную вайну загінуў 31 жыхар вёскі. З 1960 года ў складзе саўгаса «40 год Кастрычніка». З 5 мая 1962 года ў складзе Абчугскага сельсавета. З 1965 ў складзе саўгаса, потым — калгаса «Касянічы». У 1990-х у вёсцы працавала крама. З 28 мая 2013 года вёска ў складзе Акцябрскага сельсавета.

## Дэмаграфія 
* 1775 год — 9 «дымоў»
* 1880 год — 28 двароў, 188 жыхароў
* 1906 год — 49 двароў, 314 жыхароў
* 1941 год — 50 двароў, 250 жыхароў
* 1998 год — 34 гаспадаркі, 51 жыхар (перапіс)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Калыбанава

**Калыба́нава** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
Заснавана каля 1750 г. У 1775 г. 20 «дымоў». У пачатку 20 ст. 27 двароў, 225 жыхароў. З 17 ліпеня 1924 г. у Чарэйскім, з 1931 г. у Крупскім раёнах. У час калектывізацыі створаны калгас «Камуністычны шлях». У 1941 г. у вёсцы 38 двароў, 149 жыхароў. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 19 чалавек. У час акупацыі нямецка-фашысцкімі захопнікамі вёска была часткова спалена, знішчаны 4 мірныя жыхары. Пасля вайны адбудавана, з 1950 г. у складзе калгаса «Чырвоны Кастрычнік», з 1965 г. — саўгаса «Слабада». Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Бобрскага сельсавета. На 01.01.1998 г. 3 гаспадаркі, 4 жыхары. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета. Скасавана 20 верасня 2021 года.

## Спасылкі
Касянічы

**Касяні́чы** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
Упамінаецца ў пачатку 16 ст., уваходзіла ў Чарэйскі маёнтак, уладанне князя Фёдара Фёдаравіча Сакалінскага-Каноплі. У 1554 г. ўласнасць Фёдара Уладыкі (пасаг жонкі, дачкі Ф. Ф. Сакалінскага-Каноплі — Альжбеты Касініч). Род Уладыкаў валодаў сялом на працягу 16 ст. Згадваецца ў 1669 годзе ў складзе Аршанскага павета ВКЛ.

У 1880 г. у сяле 63 двары, 452 жыхары, праваслаўная царква, пабудаваная ў 1669 г. У 1897 г. у Высокагарадзецкай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні, 110 двароў, 730 жыхароў, дзейнічалі кузня, царква, пастаялы двор, царкоўнапрыходская школа. У пачатку 20 ст. вёска, 124 двары, 785 жыхароў, належала памешчыку Галаўдзевічу. Пасля ўстанаўлення Савецкай улады — у складзе Чарэйскага раёна, потым Крупскага. У гэты час ў Касянічы ўваходзілі 23 пасёлкі і хутары. Сярод іх: Гавары (згадваецца ў 1669 годзе, да 28 мая 2013 года — у склад Абчугскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Краснавінка

**Краснаві́нка** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
Заснавана каля 1775 г., 6 двароў. У 1880 г. 11 двароў, 101 жыхар. У 1909 г. 23 двары, 249 жыхароў. З 20.08.1924 г. вёска ў Заборскім сельсавеце Чарэйскага, 08.07.1931 г. Крупскага раёнаў. У 1930-я гады створаны калгас «Новы шлях». У 1941 г. 30 двароў, 100 жыхароў. На франтах Вялікай Айчыннай вайны і ў партызанскай барацьбе загінулі 43 чалавекі. Пасля вайны калгас адноўлены. З 25.05.1962 г. вёска ў складзе Абчугскага сельсавета. З 1965 г. вёска была ў складзе саўгаса «Касянічы». З 28.05.2013 г. вёска ў складзе Акцябрскага сельсавета.

## Насельніцтва 
На 01.01.1998 г. 12 гаспадарак, 14 жыхароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Кутавец

**Кутаве́ц** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
Паводле пісьмовых крыніц вядома з 1909 года, засценак Кутавец (Пералессе), 5 двароў, 45 жыхароў. Вёска ў складзе Бобрскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. З 1924 года ў складзе Чарэйскага, з 1931 года — Крупскага раёнаў. У 1930-я гады жыхары вёсак Смародзінка, Луцішча, Кутавец і Шкорнева аб’ядналіся ў калгас імя Сталіна. У 1941 г. ў вёсцы 14 двароў, 90 жыхароў. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 6 чалавек. Пасля вайны калгас адноўлены, у 1958 г. вёска ў складзе саўгаса, потым — калгаса «Слабада». Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Акцябрскага сельсавета, да 31 сакавіка 1977 года — у склад Бобрскага сельсавета. На 01.01.1998 г. 4 гаспадаркі, 7 жыхароў. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Вера Андрэеўна Пятрушына (нар. 1939) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Ламское

**Ламско́е** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя
Вядома з канца XVII стагоддзя, уласнасць падскарбія Бенедыкта Сапегі, адносілася да Баброўскага маёнтка, з 1639 года да Чарэйскага. У пачатку XVIII стагоддзя 54 двары, у 1772 годзе 26 двароў. З 1793 года ў складзе Расійскай імперыі, вёска Абчугскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 годзе 73 двары, 483 жыхары.

З 1924 года вёска ў складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі, з 1931 года Абчугскага сельсавета Крупскага раёна. У 1930-я гады вяскоўцы аб'ядналіся ў калгас «Светлая зара». У 1941 годзе ў вёсцы 65 двароў, 290 жыхароў. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 38 чалавек, частку жыхароў вывезлі на прымусовыя работы ў Германію. Да 1965 года вёска ў складзе калгаса «Чырвоны Кастрычнік», потым — саўгаса «Абчуга», потым — калгаса «Абчуга». Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Бобрскага сельсавета. На 1 студзеня 1998 года 32 гаспадаркі, 50 жыхароў. Бібліятэка, крама.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Луцішча (Крупскі раён)

**Луці́шча** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
Назва паходзіць ад тэрміна лут, лута — лыка маладой ліпы. Паводле пісьмовых крыніц вядома з пачатку 18 ст. У 1713 г. належала Чарэскаму маёнтку паноў Сапегаў, 20 двароў. У 1772 г. у закладзе ў Агінскага, 11 двароў, 43 мужчыны, у 1778 г. прададзена Ераніму Пшамыцкаму. У 1883 г. 38 жыхароў, у 1909 г. вёска ў складзе Абчугскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні, 33 двары, 184 жыхары. З 20.08.1924 г. у Смародзінскім сельсавеце Чарэйскага, з 08.07.1931 г. Крупскага раёнаў, з 20.02.1938 г. Мінскай вобласці. У 1930-я гады жыхары вёсак Смародзінка, Луцішча, Кутавец і Шкорнеўка аб’ядналіся ў калгас імя Сталіна. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 32 чалавекі. У 1944 г. калгас адноўлены. З 16.07.1954 г. вёска ў складзе Абчугскага сельсавета. З 1958 г. вёска ў складзе саўгаса «40 год Кастрычніка». З 5 мая 1962 года вёска ў складзе Акцябрскага сельсавета. З 1965 г. вёска ў складзе саўгаса «Слабада», потым — калгаса «Слабада». З 28 ліпеня 1966 года вёска ў складзе Бобрскага сельсавета, з 31 сакавіка 1977 года — у складзе Абчугскага сельсавета. На 01.01.1998 г. 14 гаспадарак, 24 жыхары. З 28 мая 2013 года вёска ў складзе Акцябрскага сельсавета.

## Выбітныя ўраджэнцы і жыхары 
* Васіль Дзянісавіч Старычонак — беларускі мовазнавец

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Кастрычнік (Крупскі раён)

**Кастры́чнік** (, , да 1918 года **Ламское**) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
З 1924 года ў складзе Барысаўскай акругі. З 1924 г. — у Чарэйскім, з 08.07.1931 г. — у Крупскім раёнах. У 1930-я гады вяскоўцы аб'ядналіся ў калгас «Чырвоны Кастрычнік». У 1941 г. ў вёсцы 28 двароў, 145 жыхароў.

У Вялікую Айчынную вайну загінулі 10 чалавек. Пасля вайны калгас адноўлены. З 1960 г. ў складзе саўгаса «Бобр». Потым вёска была ў складзе калгаса «Слабада». Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Бобрскага сельсавета.

На 01.01.1998 г. 6 гаспадарак, 9 жыхароў.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Асечана

**Асе́чана** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вядома з 1524 года, запісана баярынам Васілём Сенкавічам. Належала князю Багдану Фёдаравічу Адзінцэвічу. У 1790 годзе — фальварак Чарэйскага графства.

У 1880 годзе дзейнічаў вінакурны завод. У пачатку XX стагоддзя ў складзе Чарэйскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. З 1924 года ў Заборскім сельсавеце Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі, потым Крупскага, Халопеніцкага, зноў Крупскага раёнаў. У 1930-я гады вяскоўцы аб’ядналіся ў калгас «Пуцілавец».

На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 28 чалавек, у партызанскай барацьбе 7, знішчана 15 мірных жыхароў. Вёска была часткова спалена.

Пасля вайны вёска ў складзе ўзбуйненага калгаса «Бальшавік», з 1960 года — саўгаса «40 год Кастрычніка», з 1961 годзе ў складзе саўгаса, потым калгаса «Касянічы». З 5 мая 1962 года да 28 мая 2013 года ў складзе Абчугскага сельсавета.

На 1 студзеня 1998 года — 33 гаспадаркі, 47 жыхароў, працуе крама.

З 28 мая 2013 года вёска ў складзе Акцябрскага сельсавета.

## Вядомыя асобы 
* Кацярына Анатолеўна Карстэн (нар. 1972) — беларуская вяслярка.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Барыс Юр’евіч

**Барыс Юр’евіч** (канец 1120-х/не пазней 1131—1133 — ) — князь белгародскі, князь тураўскі. Прылічаны да святых Рускай праваслаўнай царквой — святы дабраверны князь (памяць 23 чэрвеня — у Саборы Уладзімірскіх святых).

## Біяграфія 
Чацвёрты (пам. 1161) і дачка Ефрасіння (пам. 1202).

У 1675 годзе напаўразбураную грабніцу Барыса Юр’евіча агледзеў суздальскі ваявода , які апісаў яе ў лісце да суздальскага архіепіскапа Стэфана, між іншага паведаміў пра нятленнасць мошчаў Барыса Юр’евіча. Імаверна, ад таго часу пачынаецца мясцовае шанаванне Барыса Юр’евіча, яго кананізацыя ў Саборы Уладзімірскіх святых адбылася ў 1982 годзе, калі было ўстаноўлена святкаванне Сабору.

## Літаратура 
* *Baumgarten N.* Généalogies et mariages occidentaux des Rurikides Russes du X-e au XIII-е siècle / Orientalia Christiana. — Roma. — 1927. — № 35. — 95 p.
* *Голубинский*. Канонизация святых. — С. 298—299;
* *Димитрий (Самбикин)*. Месяцеслов. Вып. 11 (Июль). — С. 271—272;
* Историческое собрание о богоспасаемом граде Суждале // ВОИДР. 1855. Кн. 22. Отд.: Мат-лы. — С. 91-92;
* *Назаренко А. В.* Борис Юрьевич // Православная энциклопедия. — М., 2003. Т. 6. ISBN 5-89572-010-2 — C. 74;
* ПСРЛ. Т. 1. Стб. 324, 328, 330, 345, 349, 417; Т. 2. Стб. 339, 384, 390, 403, 415—417, 478—479, 488, 491, 493;
* *Пчелов Е. В.* Генеалогия семьи Юрия Долгорукого // Ruthenica. Т. III. — Київ, 2004. — С. 68-79;
* *Сергий (Спасский)*. Месяцеслов. — Т. 3. — С. 552.

Катэгорыя:Князі тураўскія
Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XII стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў XII стагоддзі
Катэгорыя:Князі белгародскія
Катэгорыя:Рурыкавічы
Катэгорыя:Праваслаўныя святыя Беларусі
Слабада (Крупскі раён)

**Слабада́** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
Назва паходзіць ад пасялення, якое часова было вызвалена ад уплаты павіннасцей. Вядома з 1699 г. як "Чырвоная Слабада". Адносілася да Баброўскага маёнтка, уладанне Бенедыкта Сапегі. У 1772 г. ў вёсцы 4 двары, належала шляхціцу Рашкоўскаму. З 1793 г. ў складзе Абчугскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. У пачатку 20 ст. 36 двароў, 215 жыхароў. Пасля ўстанаўлення Савецкай улады ў складе Чарэйскага, з 1931 г. — Крупскага раёнаў. У 1930-я гады створаны калгас "Светлая зара". У 1941 г. ў вёсцы 54 двары, 286 жыхароў. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 16 чалавек, вёска была часткова спалена, знішчаны 3 мірныя жыхары. Пасля вайны вёска — цэнтр саўгаса, потым — калгаса "Слабада". Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Акцябрскага сельсавета, да 31 сакавіка 1977 года — у склад Бобрскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Абчугскага сельсавета.

## Насельніцтва 
На 01.01.1998 г. 75 двароў, 190 жыхароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Прудзіны (Крупскі раён)

**Прудзі́ны** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
Вёска Прудзіны (Прудзенская Слабада) заснавана ў пачатку XVII стагоддзя, належала Станіславу Галінскаму. Упамінаецца ў інвентары Бобрскага маёнтка 1614 года. У 1667 годзе — уласнасць аршанскага земскага суддзі Ераніма Камара, потым у закладзе ў Антонія Сіпайлы. У 1743 годзе — маёнтак, уладанне Багдановіча.

У 1909 годзе вёска ў складзе Абчугскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. З 20 жніўня 1924 года ў Абчугскім сельсавеце Чарэйскага, з 8 ліпеня 1931 года — Крупскага раёнаў. У 1930 годзе створаны калгас «Перамога».

У Вялікую Айчынную вайну з чэрвеня 1941 па чэрвень 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У ліпені 1943 года гітлераўцы расстралялі 18 жыхароў за дапамогу партызанам. У 1960 годзе на ўшанаванне іх памяці пастаўлены абеліск. На франтах вайны і ў партызанскай барацьбе загінулі 27 чалавек. Потым вёска была ў складзе калгаса «Слабада». З 5 мая 1962 года вёска ў складзе Акцябрскага сельсавета, з 28 ліпеня 1966 года — у складзе Бобрскага сельсавета, з 31 сакавіка 1977 года — зноў у складзе Абчугскага сельсавета.

На 1 студзеня 1998 года працавалі крама, жывёлагадоўчая ферма.

З 28 мая 2013 года вёска ўваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* **XVII стагоддзе**: 1667 год — 11 двароў.
* **XVIII стагоддзе**: 1743 год — 7 дымоў.
* **XX стагоддзе**: 1909 год — 68 двароў, 443 жыхары; 1998 год — 32 гаспадаркі, 63 жыхары.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Хватынка

**Хваты́нка** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя
Вядома з 19 ст. У складзе Абчугскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні, 123 двары, 275 жыхароў. З 20.08.1924 г. ў Абчугскім сельсавеце Чарэйскага, з 08.07.1931 г. Крупскага раёнаў. У 1941 г. 33 двары, 132 жыхары. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 15 чалавек, вёска часткова спалена. На 01.01.1998 г. 12 гаспадарак, 22 жыхары.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета.

## Цікавыя факты 
* З 1990-х гг. у вёсцы дзейнічае вайшнаўская экаферма "Новая Враджамандала"

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Шарнева (вёска, Крупскі раён)

**Ша́рнева** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Акцябрскага сельсавета, да 31 сакавіка 1977 года — у склад Бобрскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Абчугскага сельсавета.

## Гісторыя 
У 1676 годзе згадваецца як маёнтак у Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага. Вядома ў другой палове XVIII стагоддзя як уласнасць пана Сідароўскага. У 1772 годзе 20 двароў. У XIX стагоддзі ў складзе Абчугскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 годзе 26 двароў, 76 жыхароў.

З 20 жніўня 1924 года па 26 лютага 1930 года ў складзе Чарэйскага, потым Крупскага раёнаў. У 1930-я гады створаны калгас «Парыжская камуна». У 1941 годзе 25 двароў, 123 жыхары. У Вялікую Айчынную вайну загнулі 10 чалавек, спалены 3 пабудовы. На 1 студзеня 1998 года 14 гаспадарак, 19 жыхароў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Лагі (Крупскі раён)

**Лагі́** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

У аснове назвы вёскі корань «лог» — паніжэнне рэльефу, лагчына.

## Гісторыя 
Паводле пісьмовых крыніц вядома з 1624 г. як частка Чарэйскага маёнтка канцлера Льва Сапегі ў Вялікім Княстве Літоўскім, потым вёска ва ўласнасці нашчадкаў Льва Сапегі. У 1713 г. 28 двароў, да канца 19 ст. 44 двары, 360 жыхароў. З 1924 г. ў складзе Чарэйскага, з 1931 г. — Крупскага раёнаў. У 1930 г. створаны калгас «Чырвоныя лагі». У 1941 г. ў вёсцы 72 двары, 228 жыхароў. На франтах Вялікай Айчыннай вайны і ў партызанскай барацьбе загінулі 26 чалавек, знішчана 11 мірных жыхароў. Пасля вайны калгас адноўлены, аб'яднаўся з калгасам «Прагрэс», з 1960 г. вёска ў складзе саўгаса «40 год Кастрычніка», з 1965 г. — саўгаса, потым — калгаса «Абчуга». На 01.01.1998 г. 27 гаспадарак, 53 жыхары. Крама.

Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Норфалк (графства)

**Норфалк** (, МФА /ˈnɔrfək/) — цырыманіяльнае графства ў складзе Англіі, размешчана на ўсходзе ў рэгіёне Усходняя Англія, на ўзбярэжжы Паўночнага мора.

Адміністрацыйным цэнтрам з'яўляецца горад Норыдж.

## Вядомыя асобы 
* Прынцэса Дыяна
* Руперт Эверэт
* Ханна Спірыт

## Спасылкі 
* East of England Tourism
* Norfolk County Council

Катэгорыя:Графствы Англіі
Смародзінка

**Смаро́дзінка** (, ) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

## Гісторыя 
Упершыню ўпамінаецца ў пачатку XVIII стагоддзя як уласнасць паноў Сапегаў. У 1778 годзе вёска прададзена Ераніму Гшасныцкаму. У вайну 1812 года спалена французамі.

У 1909 годзе — сяло ў складзе Абчугскай воласці Сенненскага павета, дзейнічала царква, адкрылася народнае вучылішча.

З 20 жніўня 1924 года — цэнтр Смародзінскага сельсавета Чарэйскага раёна Барысаўскай, потым Аршанскай акруг, з 8 ліпеня 1931 года — Крупскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. У 1930-я гады жыхары вёсак Смародзінка, Луцішча, Кутавец і Шкорнеўка аб’ядналіся ў калгас імя Сталіна.

На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 28 чалавек, вёска была часткова спалена, знішчана 25 мірных жыхароў. Вызвалена 28 чэрвеня 1944 года воінамі 5-й гвардзейскай стралковай дывізіі. У 1965 годзе ў скверы, каля будынка школы, на брацкай магіле на ўшанаванне памяці 67 воінаў, якія загінулі ў чэрвені 1944 года пры вызваленні вёскі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў пастаўлены помнік — скульптуры воіна са сцягам і партызанкі з аўтаматам.

З 16 ліпеня 1954 года вёска ў Абчугскім сельсавеце, з 5 мая 1962 года — у складзе Акцябрскага сельсавета, з 28 ліпеня 1966 года — у складзе Бобрскага сельсавета, з 31 сакавіка 1977 года — зноў у складзе Абчугскага сельсавета.

На 1 студзеня 1998 года працавалі няпоўная сярэдняя школа, аддзяленне сувязі, крама, жывёлагадоўчая ферма. Зараз вёска ў складзе калгаса «Слабада».

З 28 мая 2013 года вёска ў складзе Акцябрскага сельсавета.

## Насельніцтва 
* **XVIII стагоддзе**: 1713 год — 29 дамоў, 1775 год — 11 двароў.
* **XX стагоддзе**: 1909 год — 24 двары, 196 жыхароў; 1941 год — 53 двары, 308 жыхароў; 1998 год — 33 гаспадаркі, 77 жыхароў

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Алег Аркадзьевіч Тарыкаў

**Алег Аркадзьевіч Тарыкаў** () — беларускі краязнавец.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 9 красавіка 1938 года ў в. Мікулічы, што каля вёскі Жабінка (цяпер — у Глыбоцкім раёне ў сялянскай сям’і.

Скончыў Глыбоцкае электрамеханічнае вучылішча № 12 (1957), накіраваны на працу ў горад Кустанай (Казахская ССР). Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Інжынер-энергетык» (1965). З 1965 года працаваў у Гомелі на заводзе «Гідрапрывад» па сваёй спецыяльнасці. З 1975 года працаваў у навукова-даследчым інстытуце ў Мінску, з 1982 года — галоўны энергетык Маладзечанскай мэблявай фабрыкі.

Памёр 15 студзеня 1996 года.

## Навуковая дзейнасць 
Апроч асноўнай працы займаўся літаратурнай і краязнаўчай дзейнасцю. Працаваў у мясцовых архівах, у архівах Вільні, Ленінграда. Друкаваўся ў перыядачных выданнях па пытаннях краязнаўства і гісторыі Беларусі. Склаў радавод (з 18 ст.) сваёй сям’і. Пісаў вершы і байкі. У 1989 годзе ў выдавецтве «Беларусь» выйшла кніга «Северные», успаміны камандзіра партызанскага атрада спецыяльнага прызначэння ад НКДБ БССР Максіменкі П. М., літаратурны запіс якой зрабіў А. А. Тарыкаў. Аўтар кнігі «Зарніцы ў глыбінях азёр», прысвечанай Глыбочынне.
 
## Узнагароды 
* Ганаровая грамата Глыбоцкага раённага Савета народных дэпутатаў (1993).
 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбоцкім раёне
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Янез Янша

**Янша Янез** (нар. 17 верасня 1958, Любляна) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Славеніі.

У 1982 г. скончыў факультэт сацыялогіі, палітычных навук і журналістыкі Люблінскага ўніверсітэта. У 1975 г. уступіў у Саюз камуністаў Славеніі, аднак у 1983 г. быў выключаны з яго шэрагаў як «прыхільнік ідэй сепаратызму». У тым жа годзе разам з трыма калегамі з газеты «Младзіна» быў арыштаваны за публікацыі, якія прызывалі да стварэння самастойнай і незалежнай Славеніі. У тыя часы гэта прыраўноўвалася да антыдзяржаўнай дзейнасці. З турмы выйшаў калі Славенія здабыла незалежнасць. Старшыня Славенскай дэмакратычнай партыі. У першым урадзе Я. Дрноўшака (1992—1996 гг.) міністр абароны (1992—1994 гг.). З-за рознагалоссяў з прэм’ерам сышоў у адстаўку. У далейшым займаўся партыйнай працай. Пад яго кіраўніцтвам Славенская дэмакратычная партыя ператварылася ў вядучую сілу правых. На парламенцкіх выбарах 3 лістапада 2004 г. Славенская дэмакратычная партыя атрымала большасць (29 мандатаў з 80), пасля чаго быў прызначаны прэм’ер-міністрам з 9 лістапада 2004 г. па 7 лістапада 2008 г. Прэм’ер-міністр Славеніі з 3 сакавіка 2020.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Славеніі
Юрый Уладзіміравіч

**Юрый Уладзіміравіч** (? — ) — князь пінскі.

Упершыню згаданы пад 1262 годам, у датаванні Іпацеўскага спісу, разам з яшчэ двума пінскімі князямі, напэўна старэйшымі за яго — Фёдарам і Дзямідам. Тады князі Фёдар, Дзямід і Юрый прыехалі пад Небль да ўладзімірскага князя Васільку Раманавіча пасля яго перамогі над літоўцамі.

Наступны раз Юрый згаданы з нагоды сваёй смерці, якая ў Іпацеўскім спісе даецца пад 1292 годам, а паводле Міхайлы Грушэўскага датуецца 1288/1289 годам. Летапісец характарызуе князя Юрыя як *«рахманага, пакорлівага, праўдзівага»*. Згаданы бацька, жонка і сыны Юрыя, а таксама брат князь Дзямід.

З гэтага паведамлення вынікае, што князь Юрый, напэўна, сын пінскага князя Уладзіміра. Такую выснову звычайна пераносяць і на князя Дзяміда, хаця роднасць брацтва крыніцай не адзначана, але яе лічаць імавернай. Тое ж тычыцца і пінскага князя Фёдара, згаданага ў 1262 годзе перад Дзямідам і Юрыем, ён не названы іх братам, але многія даследчыкі і яго лічаць сынам Уладзіміра.

У адпаведным артыкуле энцыклапедыі «Вялікае Княства Літоўскае» рэдакцыя піша, што князь Юрый — «*апошні вядомы пінскі князь з дынастыі Ізяславічаў*». Сцверджанне яўна супярэчыць звесткам крыніцы пра брата і сыноў Юрыя па яго смерці. Рэдакцыя агулам гэта разумее, у артыкуле пра ўласна князя Дзяміда той самай энцыклапедыі Валерый Пазднякоў піша, што Дзямід «*аплакваў смерць свайго брата Юрыя …, пасля чаго, магчыма, заняў пінскі прастол*».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Князі пінскія
Катэгорыя:Ізяславічы Тураўскія
Фанеразой

**Фанеразой**, фанеразойская эонатэма — адно з найбуйнейшых падраздзяленняў агульнай стратыграфічнай шкалы, якое ахоплівае сукупнасць утварэнняў Зямлі, што залягаюць вышэй парод пратэразою.

Тэрмін «фанеразой» прапанаваў амерыканскі геолаг Дж. Чэдвік у 1930 г. Уключае палеазойскую, мезазойскую і кайназойскую эратэмы. У геахраналагічнай шкале адпавядае эону і 3 аднайменным эрам. Працягласць 540 млн г. Для фанеразою характэрна рэзкая дыферэнцыяцыя эндагенных і экзагенных геалагічных працэсаў, што праявілася ў блокавай будове літасферы і рухах літасферных пліт, павелічэнне платформавых структур, фарміраванні акіянаў і кантынентаў. У фанеразоі з’явіліся шкілетныя жывёлы, пашыраліся расліны на сушы, развівалася біясфера, адбыліся змены ў атмасферы, утвараліся арганагенныя пароды і біягенныя карысныя выкапні. Паводле этапаў развіцця арганізмаў свету для фанеразою складзены дэталёвыя стратыграфічная і геахраналагічная шкалы.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Геаграфія ў тэрмінахі паняццях: Энцыклапедычны даведнік / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — 352 с.: іл. ISBN 985-11-0262-8.

Катэгорыя:Геахраналагічная шкала
Род Куратомі

**Кёсі Род Куратомі** — майстар баявых мастацтваў (Gosoku Ryu, Kubojutsu, Kendo, Hojutsu і інш.), прэзідэнт INTERNATIONAL KARATE ASSOCIATION, аўтар кнігі «Karate: The Mental Edge».

## Біяграфія 
Нарадзіўся 12 лістапада 1962 года ў Лос-Анджэлесе. Пачаў вывучаць каратэ ва ўзросце 12 гадоў. З 1981 яго настаўнікам з’яўляецца Сокэ Кубота Такаюкі. Кёсі Куратомі працуе інструктарам додзё Сокэ больш за 25 гадоў.

## Ступені 
Кёсі Куратомі дасягнуў 7 дана ў стылі каратэ Gosoku Ryu і атрымаў тытул Kyoshi, што дазваляе яму быць пераемнікам Сокэ Кубота Такаюкі і адказным за працяг развіцця, за навучанне тэхніцы Сокэ, а таксама філасофіі INTERNATIONAL KARATE ASSOCIATION у глабальным маштабе. Ён таксама мае вышэйшыя разрады — чорныя паясы у Kobudo (зброя), Hojutsu (агнястрэльная зброя) і Kubota Jujitsu.
Кёсі Куратомі быў адным з першых студэнтаў Сокэ, якія дасягнулі чорнага поясу ў раздзелах са зброяй.

## Дасягненні 
Кёсі Куратомі з’яўляецца International Grand Champion у кумітэ (суперцяжкая вага) і ката (са зброяй) у 2000 MILLENNIUM INTERNATIONAL KARATE ASSOCIATION WORLD CUP KARATE CHAMPIONSHIP, які адбыўся 8-9 ліпеня 2000 года ў Лос-Анджэлесе, Каліфорнія, ЗША.

Шматразовы чэмпіён свету па каратэ Кёсі Куратомі заваяваў мноства тытулаў на працягу апошніх дзесяцігоддзяў і працягвае практыкаваць баявыя мастацтвы і навучаць у INTERNATIONAL KARATE ASSOCIATION у штаб-кватэры (Лос-Анджэлес, Глендэйл, Каліфорнія), ЗША.

## Дзейнасць 
Кёсі Куратомі падарожнічае па ўсім свеце, навучае каратэ на семінарах, судзіць на турнірах. Ён таксама заядлы ўдзельнік марафонаў і за апошнія гады прыняў удзел у некалькіх марафонах. Па прафесіі Кёсі Куратомі спецыяліст па сістэмным аналізе і працуе ў California based hospital. Ён пражывае ў Лос-Анджэлесе (Глендэйл, Каліфорнія), ЗША.

## Гл. таксама 
* Сокэ Кубота Такаюкі

* Сіхан Вядзернікаў

* Сэнсэй Вядзернікава

* Gosoku Ryu

* INTERNATIONAL KARATE ASSOCIATION

* Куботан

* Black Belt

* Nisei Week

* Дзюкэндо

* Хацімакі

## Крыніцы 
* http://karatesensei.com/author.html 

Катэгорыя:Майстры баявых мастацтваў
Катэгорыя:Каратэкі
Катэгорыя:Чэмпіёны свету
Гвінед

**Гвінед** (уэльскае вымаўленне: [ˈɡwɪnɛð]) — графства ў паўночна-ўсходнім Уэльсе, названа ў гонар Каралеўства Гвінед некалі існаваўшага на землях сённяшняга графства. З'яўляецца адным з самых вялікіх графстваў краіны, аднак адным з маланаселеных. Вялікая колькасць насельніцтва размаўляе на ўэльскай мове.

Графства з'яўляецца домам Бангорскага ўніверсітэта. Таксама на яго тэрыторыі размешчана значная большасць нацыянальнага парку Снаўдонія.

Мяжуе на поўначы з графствам Англсі і Конуі, з усходу з графствам Повіс, а на поўдні з графствам Керэдзігіён.

## Вядомыя асобы 
* Томас Эдвард Лоўрэнс

## Гл. таксама 
* Бангорскі ўніверсітэт

## Спасылкі 
* Gwynedd.com 
* Llywelyn Garth Celyn - The Royal Line of Gwynedd 
* Bangor University
* Gwynedd Council
Віктар Іванавіч Яркін

**Віктар Іванавіч Яркін** (, в. Дзякоўскае, Тутаеўскі раён, Яраслаўская вобласць, Расія — , Менск, НКУС) — дзяржаўны дзеяч БССР.

## Біяграфія 
У 1902—1905 гадах член арганізацыі анархістаў-камуністаў на Пуцілаўскім заводзе (Санкт-Пецярбург). У першую сусветную вайну на Заходнім фронце (1915—1917 гг.). У 1918 годзе старшыня заходняй абласной ЧК (Смаленск), са студзеня 1919 года старшыня НК БССР, адначасова ў сакавіку — красавіку 1919 года старшыня Мінскага гарадскога савета. З мая 1919 года на чэкісцкай рабоце ў Паволжы, з 1921 года ў сістэме Народнага камісарыята шляхоў зносін СССР. З 1935 года начальнік службы Днепра-дзвінскага параходства у Гомелі. Дэлегат І з’езда Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі (30 — 31 снежня 1918 года), І Усебеларускага з’езда Саветаў (2 — 3 лютага 1919 года). Член Цэнтральнага бюро Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі (31 снежня 1918 — 6 сакавіка 1919 гг.), Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Літвы і Беларусі (6 сакавіка — 13 красавіка 1919 года), Цэнтральнага выканаўчага камітэта БССР, Цэнтральнага выканаўчага камітэта Літоўска-Беларускай ССР. У 1937 годзе арыштаваны і выязной сесіяй Вярхоўнага суда СССР прыгавораны да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны ў Менску. Рэабілітаваны ў 1967 годзе.

## Літаратура 
* Щит и меч Отечества: о становлении, развитии, совершенствовании белорусских спецслужб / Комитет государственной безопасности Республики Беларусь, Министерство информации Республики Беларусь; [под общей редакцией С. Н. Сухоренко; фото А. В. Стрех]. — Мн.: Международный центр интеграционной информации: Общественный пресс-центр Дома прессы, 2006. — 339 с. — ISBN 985-6715-24-5
* Энциклопедия секретных служб России / автор-составитель А. И. Колпакиди. — М.: АСТ [и др.], 2004. — 800 с., [24] л. ил. — ISBN 5-17-018975-3
* 
* 

Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы БССР
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Часовы рабоча-сялянскі савецкі ўрад Беларусі
Катэгорыя:Члены Цэнтральнага бюро КП(б)Б
Творчасць

**Тво́рчасць** — культурная (мастацкая і іншая інтэлектуальная) дзейнасць, што завяршаецца з'яўленнем якасна новага, не iснаваўшага раней самастойнага вынiку iнтэлектуальнай дзейнасцi ў выглядзе матэрыяльных ці духоўных каштоўнасцей.

## Літаратура 
* 
* 
* *Ярошевский М.* Тво́рчество // Философская энциклопедия: [в 5 т.] — Т. 5. Специальные системы — Яшты / гл. ред. Ф. В. Константинов. — М. : Советская энциклопедия, 1970. — С. 185—188. — 740 с. с ил., 1 л. порт. — 60 500 экз.


Катэгорыя:Рашэнне задач
Катэгорыя:Аналітычная псіхалогія
Аўтаматызацыя

**Аўтаматызацыя** — адзін з накірункаў навукова-тэхнічнага прагрэсу, прымяненне самарэгулюючых тэхнічных сродкаў, эканоміка-матэматычных метадаў і сістэм кіравання, якія вызваляюць чалавека ад удзелу ў працэсах атрымання, пераўтварэння, перадачы і выкарыстання энергіі, матэрыялаў ці інфармацыі, якія істотна змяншаюць ступень гэтага ўдзелу ці працаёмістасць выконваемых аперацый.

Комплекс праграмных і апаратных сродкаў, прызначаных для аўтаматызацыі разнастайных працэсаў, звязаных з дзейнасцю чалавека, называецца **аўтаматызаванай сістэмай**, калі чалавек з’яўляецца звяном гэтай сістэмы, ці **аўтаматычнай сістэмай**, калі працуе без удзелу чалавека.
Англсі

**Англсі** (вал. Ynys Môn) — востраў і графства ў паўночна-ўсходнім Уэльсе. Ад вострава Брытанія аддзелены пралівам Менай, праз які пракладзеныя два масты.

## Прырода 
Востраў мае крутыя берагі і ўзгорыстую (да 250 м) паверхню. Распаўсюджаны верасоўнікі і лугі. На востраве ўпершыню ў 1832 годзе французскім мінералогам і геолагам Ф. С. Бёданам () быў знойдзены мінерал англезіт.

## Гісторыя 
Падчас рымскага заваявання Брытаніі востраў доўга заставаўся пад уладаю друідаў і быў канчаткова скораны толькі Агрыкалам у 78 годзе. Пасля сыходу рымлян з Брытаніі, Англсі быў захоплены ірландцамі, пазней належаў каралеўству Гвінед, падвяргаўся нападам вікінгаў, саксаў і нарманаў. У 13 ст. яго падпарадкаваў англійскі кароль Эдвард I.

## Спасылкі 
*Anglesey First Response, Life Saving Charity
*Anglesey Today
*Isle of Anglesey County Council / Cyngor Sir Ynys Môn 

Катэгорыя:Брытанскія астравы

Катэгорыя:Традыцыйныя графствы Уэльса
Катэгорыя:Вобласці Уэльса