open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Іаан-Зосім

**Іаан-Зосім** (; памёр каля 990 года) — грузінскі хрысціянскі манах, багаслоў, каліграф, аўтар рэлігійных гімнаў. Звесткі пра яго жыццё адрывістыя; галоўным чынам, вядома пра яго знаходжанне ў лаўры Савы Асвячонага ў Палесціне і ў манастыры Святой Кацярыны на Сінаі. Да вядомых прац Іаана-Засіма адносяцца рукапісы літургічнага характару, акраверш «Завяшчанне», а таксама гімн містычнага характару «Усхваленне і ўзвелічэнне грузінскай мовы».

## Біяграфія 
Біяграфічных звестак пра Іаана-Зосіма вельмі мала. Яго дзейнасць звязана з палесцінскай Лаўрай Савы Асвячонага ў 949—956 гадах і з манастыром Святой Кацярыны на Сінаі з 956 года (па іншых дадзеных, з 970-х гадоў). Іаан-Зосім быў апекуном і духоўным настаўнікам грузінскіх суполак гэтых манастыроў. Ён добра валодаў грэчаскай мовай. Лічыцца, што ў Іаана-Зосіма было слабое здароўе, таму что ў адным з рукапісаў ён нярэдка скардзіўся на дрэнны зрок і слабасць. Памер шаіры пасля атрымаў развіццё ў творчасці Шаты Руставелі.

## «Усхваленне і ўзвелічэнне грузінскай мовы» 
Гэты містычны гімн вядомы пад некалькімі назвамі: «Усхваленне і ўзвелічэнне грузінскай мовы» («Хвала і слава грузінскай мове»), «Усхваленне грузінскай мовы» («Хвала грузінскай мове») і «Грузінскай мове». Гімн напоўнены нумералагічным сімвалізмам і біблейскімі алюзіямі. У песнапенні ўсхваляецца грузінская мова і выказваецца надзея, што, нягледзячы на яе «прыніжэнне», мова абавязкова ўваскрэсне ў «будучым свеце» і менавіта на ёй Бог будзе судзіць свет пасля Другога прышэсця. Гімн быў шырока распаўсюджаны на Сінаі і лёг у аснову рэлігійнай традыцыі святкавання грузінскай мовы. Большасць навукоўцаў лічаць, што аўтарам гімна з’яўляецца Іаан-Зосім.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Паэты X стагоддзя
Катэгорыя:Паэты Грузіі
Катэгорыя:Царкоўныя дзеячы X стагоддзя
Катэгорыя:Грузінская праваслаўная царква
Катэгорыя:Праваслаўныя манахі
Катэгорыя:Хрысціянскія багасловы
Катэгорыя:Праваслаўныя гімнографы
Еўрапейская кінапрэмія 2017

[міні|180px|Томас Германс, вядучы 30-й цырымоніі прысуджэння [Еўрапейская кінапрэмія|Еўрапейскай кінапрэміі.]]
**30-я цырымонія прысуджэння Еўрапейскай кінапрэміі** за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 9 снежня 2017 года ў Берліне, Германія. Вядучым цырымоніі стаў нямецкі акцёр і комік Томас Германс. Пераможцы былі абраны галасаваннем больш чым 3000 сяброў Еўрапейскай кінаакадэміі. Прэмію за прыжыццёвыя дасягненні атрымаў расійскі кінарэжысёр Аляксандр Сакураў, а ўзнагародай за еўрапейскі ўнёсак у сусветны кінематограф была ўганаравана французская актрыса Жулі Дэльпі.

## Храналогія падзей 
22 жніўня 2017 года быў апублікаваны спіс фільмаў, рэкамендаваных да намінавання на Еўрапейскую кінапрэмію (*лонг-ліст*). У гэты спіс увайшоў 51 фільм з 31 краіны Еўропы.

19 кастрычніка 2017 года Еўрапейская кінаакадэмія абвясціла прэтэндэнтаў на перамогу ў намінацыі «Еўрапейскае адкрыццё» () ад Міжнароднай федэрацыі кінапрэсы (ФІПРЭСІ). Узнагарода прысуджаецца рэжысёру-дэбютанту за першую поўнаметражную стужку. У гэтым годзе за ўзнагароду змагаюцца 5 фільмаў з Іспаніі, Францыі, Вялікабрытаніі, Германіі, а таксама сумеснай вытворчасці Балгарыі, Даніі і Францыі.

4 лістапада 2017 года ў Севільі ў межах 14-га Севільскага фестывалю еўрапейскага кіно былі абвешчаны намінанты ў асноўных катэгорыях.

14 лістапада 2017 года Еўрапейская кінаакадэмія абвясціла пераможцаў у сямі тэхнічных намінацыях. Спецыяльнае журы, скліканае ў Берліне, на аснове конкурснага спісу, вызначанага Еўрапейскай кінаакадэміяй, але не абмяжоўваючыся ім, прыняло рашэнне аб пераможцах у катэгорыях найлепшы аператар, найлепшы мантажор, найлепшы мастак-пастаноўшчык, найлепшы мастак па касцюмах, найлепшы візажыст-грымёр, найлепшы кампазітар і найлепшы гукарэжысёр.

## Статыстыка 
Колькасць узнагарод, атрыманых фільмам, можа быць меншай за колькасць намінацый, бо шэраг тэхнічных узнагарод прысуджаюцца без выдзвіжэння намінантаў.

### Фільмы, што атрымалі некалькі намінацый 
### Фільмы, што атрымалі хаця б адну ўзнагароду 
## Спіс намінантаў і пераможцаў 
: Колер фону &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; паказвае пераможцаў.

### Тэхнічныя прэміі 
Сябры журы, якое вызначыла пераможцаў у сямі тэхнічных катэгорыях:

*Самір Фоча (Samir Fočo), гукарэжысёр, Боснія і Герцагавіна
*Раф Кюнен (Raf Keunen), кампазітар, Бельгія
*Мэлані Эн Аліўе (Melanie Ann Oliver), мантажор, Вялікабрытанія
*Васілея Розана (Vasileia Rozana), мастак па касцюмах, Грэцыя
*Сусана Санчэс (Susana Sanchez), візажыст-грымёр, Іспанія
*Лукаш Зал (Łukasz Żal), аператар, Польшча
*Таніна Дзера (Tonino Zera), мастак-пастаноўшчык, Італія

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

2017
Катэгорыя:Кінапрэміі 2017 года
Катэгорыя:2017 год у кіно
Катэгорыя:2017 год у Берліне
Катэгорыя:Культура Берліна
Катэгорыя:Падзеі ў Берліне
Катэгорыя:Падзеі 9 снежня
Катэгорыя:Снежань 2017 года
Валдэморт

** Лорд Валдэмо́рт** (; імя пры нараджэнні — **Том Ма́рвала Рэдл**, ) — выдуманы персанаж Серыі раманаў «Гары Потэр», галоўны антаганіст. Вялікі цёмны чараўнік, які валодае велізарнейшай магічнай сілай і практычна дасягнуў бессмяротнасці пры дапамозе хоркруксаў.

Лорд Валдэморт упамінаецца ва ўсіх кнігах (непасрэдна з Гары ён сустракаецца ў першай, другой, чацвёртай, пятай і сёмай кнігах), а ў фільмах яго граюць Рычард Брэмер (твар на патыліцы Квірэла), Ян Харт (успамін), Крысціян Коўлсан (16-гадовы Том Рэдл у другім фільме), Рэйф Файнс (паўстаўшы Валдэморт, асноўнае аблічча з чацвёртага фільма да канца кінасерыі), Хіра Файнс-Тыфін (11-гадовы Том Рэдл ва ўспамінах Дамблдора ў шостым фільме) і Фрэнк Дылэйн (16-гадовы Том Рэдл ва ўспаміне Гарацыя Слізнарта ў шостым фільме).

## Імя 
Арыгінальнае імя *Voldemort* мае французскае паходжанне: прыблізнае значэнне французскага словазлучэння «vol de mort» — «палёт смерці». У 2015 годзе Роўлінг напісала ў сваім Твітэры, што імя правільна вымаўляецца без «Т» на канцы.

Катэгорыя:Персанажы-магі
Катэгорыя:Персанажы гісторый пра Гары Потэра
Катэгорыя:Літаратурныя злачынцы
Катэгорыя:Выдуманыя сіроты
Катэгорыя:Выдуманыя забойцы
Вуліца Будзённага (Віцебск)

**Вуліца Будзёнага** — вуліца ў заходняй частцы горада Віцебска, у Чыгуначным раёне. Працягласць вуліцы каля 750 метраў, ад вуліцы Касманаўтаў да вуліцы Гарбачэўскага.

Перайменавана ў 1923 годзе ў гонар савецкага военачальніка, удзельніка Грамадзянскай вайны С. М. Будзённага. Першапачаткова была часткай Стараманастырскай вуліцы.

Забудова вуліцы пачалася ў сярэдзіне XIX стагоддзя. У пачатку XX стагоддзя на вуліцы знаходзіліся казармы 41-й артылерыйскай брыгады (цяпер гэта дамы № 1, 5, 7) і Свята-Міхайлаўская царква на аднайменных могілках.

Вуліца забудавана 2-5-павярховымі цаглянымі будынкамі. Трамвайная лінія.

## Літаратура 
* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1988. — 408 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-85700-004-1
Катэгорыя:Вуліцы Віцебска
Катэгорыя:Вуліцы Беларусі, названыя ў гонар Сямёна Будзённага
Акадэмічная вуліца

**Акадэмічная вуліца** — назва вуліц у розных населеных пунктах.

## Беларусь 
* Акадэмічная вуліца — вуліца ў Гродне.
* Акадэмічная вуліца — вуліца ў Лідзе.
* Акадэмічная вуліца — вуліца ў Мінску.
* Акадэмічная вуліца — вуліца ў Шчучыне.
Вуліца Будзённага

**Вуліца Будзённага** — назва вуліц у розных населеных пунктах, названых у гонар савецкага военачальніка Сямёна Будзённага.

## Беларусь 
* вуліца Будзённага — вуліца ў Асіповічах.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Браславе.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Брэсце.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Віцебску.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Высокім.
* Вуліца Будзённага — вуліца ў Гомелі.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Гродне.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Давыд-Гарадку.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Дзяржынску.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Драгічыне.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Жабінцы.
* Вуліца Будзённага — вуліца ў Жлобіне.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Іванаве.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Івацэвічах.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Карэлічах.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Крупках.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Крычаве.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Лепелі.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Магілёве.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Мар’інай Горцы.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Мастах.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Мінску.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Нясвіжы.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Петрыкаве.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Полацку.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Пружанах.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Свіслачы.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Скідзелі.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Слаўгарадзе.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Століне.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Стоўбцах.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Хойніках.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Чачэрску.
* вуліца Будзённага — вуліца ў Чэрвені.

## Гл. таксама 
* Завулак Будзённага

Катэгорыя:Вуліцы, названыя ў гонар Сямёна Будзённага
Адкрыты чэмпіянат Індыі па снукеры 2017

**Адкрыты чэмпіянат Індыі 2017** () — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 12 па 16 верасня 2017 года ў Вішакхапатнаме, Індыя. Турнір стаў чацвёртым розыгрышам адкрытага чэмпіянату Індыі. Прызавы фонд турніру склаў £323,000, з якіх £50,000 атрымаў пераможца.

## Спасылкі 
* [ Адкрыты чэмпіянат Індыі 2017 на Snooker.org] 
* [ Статыстыка адкрытага чэмпіянату Індыі 2017 на CueTracker.net] 

Катэгорыя:Адкрыты чэмпіянат Індыі па снукеры
Катэгорыя:2017 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Індыі ў 2017 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2017/2018
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Індыі
Катэгорыя:Верасень 2017 года
Язэп Шпэт

**Язэп Геркуланавіч Шпэт** (, Зембін, Барысаўскі павет, Мінская губерня — ) — беларускі пісьменнік, публіцыст, фалькларыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 лютага 1891 года ў мястэчку Зембін Барысаўскага павета Мінскай губерні (цяпер — Барысаўскі раён Мінскай вобласці). Бацька, Геркулан Аляксандравіч Шпэт, быў арганістам зембінскага касцёла. Маці рана засталася сіратой, выхоўвалася ў доме пана Свянціцкага. Язэп атрымаў пачатковую асвету ў сваім мястэчку, потым вучыўся ў Вільні на майстра па вытворчасці масла. Тут ён скора далучыўся да беларускага руху: гуртаваўся з беларускімі дзеячамі Вільні, хацеў працаваць у «Нашай Ніве». Аднак лёс склаўся інакш, і скончыўшы навуку ён вярнуўся на Барысаўшчыну.

У 1911—1912 гадах быў за панскага аканома ў маёнтку Замошша Граковіча, пазней працаваў у Казіміраве Свянціцкага. Падтрымліваў сувязі з вядомым гісторыкам беларускай літаратуры і краязнаўцам Рамуальдам Зямкевічам, які настойліва раіў Шпэту запісваць фальклор і народныя абрады.

У 1913 годзе вярнуўся ў Вільню, дзе ў газеце «Беларус» было надрукавана яго першае апавяданне «Сіроцкая доля». Актыўна друкаваўся ў «Нашай Ніве» і «Беларусе» — за два перадваенныя гады з’явілася больш за 20 яго расказаў. З пачаткам Першай сусветнай вайны быў мабілізаваны, у беларускія газеты дасылаў апавяданні, паведамленні і нататкі з фронта.

Пасля рэвалюцыйных падзей 1917 года Язэп Шпэт вярнуўся ў родны Зэмбін. У мінскай газеце «Вольная Беларусь» публікаваў незалежніцкія артыкулы. Да Кастрычніцкай рэвалюцыі паставіўся прыхільна. Працаваў сакратаром Зембінскага суда, рахункаводам Плешчаніцкага і Каменскага вучылішчаў, рахункаводам-статыстыкам Барысаўскай МТС, лабарантам на Зембінскім масласырзаводзе.

Быў адным з арганізатараў калгасаў, пра што хваліўся ў сваіх газетных артыкулах. У савецкі час друкаваўся ў газетах «Звязда», «Савецкая Беларусь», «Беларуская вёска» (пад псеўданімамі «Дзядзька Язэп», «Свой»). Быў энергічным краязнаўцам: збіраў фальклор, этнаграфічныя матэрыялы, друкаваўся ў часопісе «Наш край».

У 1930-х адышоў ад публіцыстычнай і грамадскай дзейнасці. Пад канец 1930-х уладкаваўся бухгалтарам у вясковым калгасе і працаваў там да канца жыцця.

Любіў маляваць краявіды сваіх ваколіц (не захаваліся). Ткаў і вышываў. Адзяваўся ў беларускім стылі. Добра спяваў. Рамуальд Зямкевіч запісваў ад яго народныя песні.

Памёр 21 студзеня 1955 года. Пахаваны ў Зембіне на каталіцкіх могілках.

## Літаратура 
* Беларускія пісьменнікі: слоўнік. Том 6. 1994. — С. 384—385.

## Спасылкі 
* Язэп Шпэт: Зэмбінскі «нашанівец» 

Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Краязнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Публіцысты СССР
Катэгорыя:Публіцысты Расійскай імперыі
Вуліца Астроўскага

**Вуліца Астроўскага** — назва вуліц у населеных пунктах розных краін.

## Беларусь 
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Асіповічах.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Ашмянах.
* Вуліца Астроўскага — вуліца ў Бабруйску.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Баранавічах.
* Вуліца Астроўскага — вуліца ў Барысаве.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Браславе.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Брэсце.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Быхаве.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Бялынічах.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Валожыне.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Вілейцы.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Віцебску.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Глыбокім.
* Вуліца Астроўскага — вуліца ў Гомелі.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Гродне.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Давыд-Гарадку.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Дзяржынску.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Драгічыне.
* Вуліца Астроўскага — вуліца ў Жлобіне.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Жодзіне.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Іванаве.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Івянцы.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Калінкавічах.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Касцюковічах.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Клецку.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Клічаве.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Кобрыне.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Крычаве.
* Вуліца Астроўскага — вуліца ў Лідзе.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Лунінцы.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Магілёве.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Маларыце.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Мікашэвічах.
* *Вуліца Астроўскага* — былая назва вуліцы Ракаўская ў Мінску.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Мсціславе.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Навагрудку.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Паставах.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Пінску.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Пружанах.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Слоніме.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Слуцку.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Старых Дарогах.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Століне.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Талачыне.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Халопенічах.
* вуліца Астроўскага — вуліца ў Шчучыне.

## Гл. таксама 
* Завулак Астроўскага
Ян Філіп (археолаг)

**Ян Філіп** (, 25 снежня 1900, Хацнеёвіцэ, Аўстра-Венгрыя — 30 красавіка 1981, Прага, ЧССР) — адзін з найважнейшых археолагаў-дагісторыкаў цэнтральнай Еўропы.

## Біяграфія 
Быў прафесарам гісторыі дагістарычнага перыяду ў Пражскім універсітэце, дырэктарам Археалагічнага інстытута, членам Чэхаславацкай акадэміі навук. Аўтар шматлікіх навуковых прац, заснавальнік часопіса «Археалагічныя даследаванні» (*Archeologické rozhledy*, выдаецца з 1949 года). Стваральнік буйной школы ў чэшскай гістарычнай навуцы — сярод яго вучняў быў, у прыватнасці, буйны археолаг . Карыстаўся аўтарытэтам і за мяжой, тым больш, што наўмысна пазбягаў у сваіх працах палітычна матываваных выказванняў.

## Абраны спіс твораў 
* *Die Urnenfelder und die Anfänge der Eisenzeit in Böhmen*, Prag 1936/37.
* *Kapitel aus der Kultur unserer Urzeit*, Prag 1940.
* *Kunsthandwerk in der Urzeit*, Prag 1941.
* *The Beginnings of Slaw Settlements in Czechoslovakia*, Prag 1946.
* *Keltové ve střední evropě*. (Die Kelten in Mitteleuropa.) Monumenta Archaeologica, 5. Verlag Akademie der Wissenschaften, Prag 1956.
* *Die keltische Zivilisation*, Prag 1961.
* *Enzyklopädisches Handbuch zur Ur- und Frühgeschichte Europas.* Hrsg. von Jan Filip unter Mitwirkung zahlreicher Wissenschaftler und Institute. 2 Bände. Akademia: Verlag der Akademie der Wissenschaften, Prag 1966—1969.
* *Филип Я.* Кельтская цивилизация и ее наследие. — Прага: Изд-во Чехословацкой АН; Артия, 1961. — 218 л.: ил.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Члены Акадэміі навук ГДР
Катэгорыя:Археолагі Чэхіі
Катэгорыя:Вучоныя Чэхіі
Галава з Мшэцкіх Жэгравіцаў

**Кельцкі герой з Багеміі** — гэта скульптурная мужская галава, знойдзеныя на двайным чатырохвугольным шанцы ў мястэчку Мшэцке Жэгравіцы, каля 65 км на паўночны захад ад Прагі ў Чэхіі. Гэта адзін з самых вядомых твораў кельцкага мастацтва жалезнага веку ў Еўропе, і, разам з Глаубергскім «Князем» і Хіршландэнскім воінам, адзін з нямногіх буйных асобнікаў скульптурнай чалавечай фігуры. З моманту яго адкрыцця ў 1943 годзе скульптура стала адным з самых фатаграфаваных, паказваных і публікаваных латэнскіх (каля 450-50 да н. э.) аб’ектаў. Галава цяпер знаходзіцца ў пражскім Нацыянальным музеі пад інвентарным нумарам 111938.

## Апісанне 
Каменная галава высечана з мясцовага крэйдавага вапняка і мае максімальную вышыню 234 мм і шырыню 174 мм. Скульптура была разбіта як мінімум на пяць кавалкаў у мінулым. Чатыры часткі былі знойдзены ў даволі добрым стане. Аднак, адсутнічае фрагмент або, магчыма, фрагменты, у правай частцы галавы, уключаючы верхнюю частку вуха, і да гэтага часу іх не знайшлі. Моцна стылізаваныя рысы твару праецыююцца на амаль плоскай паверхні, акружанай валасамі з прычоскай аплёткападобнай формы. Найбольш важнымі з’яўляюцца выпуклыя авальныя вочы, фасонныя крывалінейныя бровы, якія адпавядаюць аналагічным чынам паказаным крывалінейным вусам. Рот пазначаны проста выгнутай лініяй. Вушы не натуралістычныя, а хутчэй нагадваюць бутоны лотасу. Шыя сфарміравана ў форме шыйнай грыўні, традыцыйных кельцкіх караляў. Падобную грыўню можна ўбачыць на скульптуры «Паміраючы Гал» з Пергама, створанай у 230 г. да н. э.

## Асяроддзе 
Візуальныя вобразы латэнскага перыяду характарызаваліся паўсюдным з’яўленнем антрапаморфнага сімвалу галавы, тыповага для Цэнтральнай і Заходняй кельцкай Еўропы. Гэтыя выявы па-майстэрску сплятаюцца ў арнаменты, дзяржальні, упрыгажэнні і рэльефы, створаныя ў асноўным з металаў. Антрапаморфная скульптура сама па сабе была надзвычай рэдкая і толькі некалькі прыкладаў захаваліся да сённяшняга дня. Скульптура Кельцкага героя была знойдзена падчас раскопак 1943 года опідуму Мшэцке Жэгравіцы ў Цэнтральнай Багеміі, Чэхія. Скульптура была закапаная ў катлаване на паўднёва-заходнім рагу квадратнай прасторы, размешчанай у опідуме. Іншыя артэфакты, знойдзеныя ў яме ўключаюць спаленыя косткі жывёл, якія датуюцца канцом латэнскага перыяду LT C2-D1 (прыкл. 150-50 гг. да н. э.), гліняныя чарапкі, кавалкі сапраліту і кавалак жалезнага дроту. Датыроўка ямы пацвярджаецца і тыпалогіяй глінянага посуду, змешчанага ў месцы пахавання скульптуры ў прыкладных межах адсярэдзіны 2-га да сярэдзіны 1-га стагоддзя да н. э.

## Літаратура 
* Borkovský Ivan, Keltská tvář z Čech. Obzor prehistorický 13, 1946, 16-22.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Археалогія ў Чэхіі
Катэгорыя:Кельцкае мастацтва
Паліклет Малодшы

]]
**Паліклет Малодшы** () — старажытнагрэчаскі архітэктар, працаваў у 4 стагоддзі да н. э. у Эпідаўры.

Самымі вядомымі будынкамі майстра з’яўляюцца:
* Фімела (толас) з каланадай — дарычнай звонку і карынфскай унутры;
* Тэатр на 14 тыс. месцаў (350—330 да н. э.), які адрозніваецца дасканаласцю агульнай кампазіцыі (фонам для дзеяння служыць натуральны пейзаж) і асобных архітэктурных элементаў (ўрачыстыя парталы праходаў, якія аддзяляюць скену ад тэатрону), а таксама выдатнай акустыкай, якая забяспечваецца адмысловым профілем тэатрону і рэзанатарамі пад лавамі для гледачоў.

## Літаратура 
* Паліклет Малодшы ў Вялікай савецкай энцыклапедыі

Катэгорыя:IV стагоддзе да н.э.
Катэгорыя:Архітэктары Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў IV стагоддзі да н.э.
Катэгорыя:Скульптары Старажытнай Грэцыі
Царскі курган

**Царскі курган** — помнік антычнай архітэктуры другой паловы IV стагоддзя да н. э., магільны склеп аднаго з кіраўнікоў дынастыі Спартакідаў, якія кіравалі Баспорскім царствам у 438-109 гг. да н. э. Размешчаны ў Керчы, ля пасёлка Аджы-Мушкай паблізу ад Аджымушкайскіх каменяломняў. Курган уваходзіць у склад Усходне-Крымскага гісторыка-культурнага музея-запаведніка. Аб'ект культурнай спадчыны федэральнага значэння.

Склеп быў цалкам разрабаваны яшчэ ў старажытнасці. 

## Апісанне помніка 
Пад насыпам кургана вышынёй 17 метраў знаходзіцца 36-метровы калідор (дромас), пабудаваны з руставаных каменных блокаў і пахавальная камера з гладкіх блокаў. Падстава пахавальнай камеры з паўночнага боку высечана ў мацерыковай скале, у паўднёвым баку ўяўляе слаёвую субструкцыю. Пол вымашчаны плітамі. Сцены складзеныя са старанна прыгнаных адзін да аднаго квадраў вапняка-ракушачніка . У канструкцыі пахавальнай камеры для пераходу ад квадратнага ў плане склепа да яго купалу ужытыя ў кутах уступчастыя парусы. Купал складаецца з 12 паступова змяншальных у дыяметры канцэнтрычных кольцаў, перакрытых плітой, складнікаў фальшывага ўступчастага скляпення.

Дромас, які вядзе ў пахавальную камеру, у некаторых частках мае цокаль. Перакрыцце дромаса таксама складае несапраўднае ступеністае скляпенне. Мур сцен нерэгулярны і рознавысокі. Квадры ў муры падагнаныя толькі з асабовага боку, зваротныя бакі апрацаваны надзвычай груба. Такая тэхніка носіць назву . Падлога дромаса вымасткі не мела. У сценах дромаса і пахавальнай камеры захаваліся адтуліны, куды ўстаўляліся бэлькі лясоў, на якіх стаялі архітэктары. Будаўнікі падавалі камень на сцены звонку па насыпу. Камень здабываўся побач адкрытым спосабам. У сценах дромаса бачныя пазы для распорак, якія былі выдаленыя па завяршэнні будаўніцтва. Лічыцца, курган быў пабудаваны для баспорскага цара  (349/348 - 310/309 гг. да н.э. пры яго жыцці.
На сценах пахавальнай камеры, парусах і на сценах дромаса ў тэхніцы графіці выразаныя хрысціянскія рэлігійныя сімвалы, якія маюць больш позняе паходжанне. Курганам карысталіся хрысціяне як культавым збудаваннем у III-IV стст. н.э. На правай сцяне дромаса ўверсе маецца адзіны надпіс - Κοσμάε.

З кастрычніка 2015 года Царскі курган з'яўляецца аб'ектам культурнай спадчыны федэральнага значэння.

## Дадаткова 
Царскі курган быў намаляваны на карціне швейцарскага мастака   «Магіла Мітрыдата». Літаграфія з гэтай карціны пазней увайшла ў альбом «Пейзажы і славутасці Крыма», які выйшаў у Лондане ў 1856 годзе.

File:Карло_Боссоли._Могила_Митридата.jpg|, Магіла Мітрыдата, 1856
File:Царський курган 007.jpg|Дромас
File:Crimea Kerch Tsar's barrow-07.jpg|Купал
File:Царський курган 001.jpg|Уваход

Катэгорыя:Археалагічныя аб'екты Крыма
Катэгорыя:Грабніцы Расіі
Катэгорыя:Старажытная гісторыя Крыма
Катэгорыя:Курганы Крыма
Катэгорыя:Керч
Катэгорыя:Музеі Керчы
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Федэральныя аб'екты культурнай спадчыны
Генрых Радакоўскі

**Генрых Радакоўскі** () — (9 ліпеня 1823, Львоў — 28 снежня 1894 г., Кракаў) — польскі жывапісец.

## Біяграфія 
Паходзіў з сям'і юрыстаў. Вучыўся на юрыдычным факультэце Венскага ўніверсітэта, але адначасова 1841—1845 вывучаў жывапіс у майстэрні Ёзэфа Данхаўзера (1805-1845).

У 1846 годзе з'ехаў у Парыж, каб вучыцца пад кіраўніцтвам . Неўзабаве напісаны ім партрэт  быў узнагароджаны залатым медалём. Эжэн Дэлакруа высока ацаніў працы Радакоўскага.

У 1867 годзе ён вярнуўся на радзіму ў аўстрыйскую Галіцыю і пасяліўся ў маёнтку  (цяпер Івана-Франкоўская вобласць Украіны), потым у Бортніках (Жыдачыўскі раён) каля Ходарыва, потым у Вене і затым канчаткова пасяліўся ў Кракаве.

У 1893 годзе быў абраны старшынёй кракаўскага Таварыства аматараў прыгожых мастацтваў. 24 снежня 1894 года быў прызначаны дырэктарам кракаўскай Акадэміі вытанчаных мастацтваў, але раптоўна памёр праз чатыры дні.

## Карціны 

File:RodakowskiHenryk.PortretGeneralaHenrykaDembinskiego.1852.jpg|Партрэт генерала Генрыха Дэмбінскага, 1852
File:Henryk Rodakowski, Portret matki, 1853.jpg|Партрэт маці,1853
File:RodakowskiHenryk.PortretLeonaSapiehy.1878.jpg|Партрэт Леана Сапегі,1878
File:Rodakowski-Portret córki.jpg|Партрэт дачкі,1891

## Узнагароды 
* Узнагароджаны французскім Ордэнам Ганаровага легіёна.

## Спасылкі 
* Галерэя карцін Радакоўскага

Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Склад ХК Юнацтва-Мінск у сезоне 2015/2016 гадоў

*Склад ХК «Юнацтва-Мінск» у сезоне 2015/2016 гадоў:*

Катэгорыя:ХК Юнацтва-Мінск
Бернар

**Бернар** — імя, прозвішча.

## Прозвішча 
* Клод Бернар — французскі медык
* Сара Бернар — французская актрыса
* Эміль Бернар — французскі мастак-неаімпрэсіяніст
Пектараль з кургана Тоўстая Магіла

**Пектараль з кургана Тоўстая Магіла** — царская залатая пектараль IV стагоддзя да нашай эры. Была знойдзена 21 чэрвеня 1971 года падчас археалагічных даследаванняў пахавання ў кургане Тоўстая магіла (Днепрапятроўская вобласць). Кіраўнік экспедыцыі — Б. М. Мазалеўскі, намеснік кіраўніка — Я. В. Чарненка.

Лічыцца, што пектараль была выраблена грэчаскімі майстрамі-ювелірамі па замове шляхетных скіфаў. Захоўваецца ў кіеўскім музеі гістарычных каштоўнасцяў Украіны.

Экспедыцыя выявіла шматлікія залатыя ўпрыгожванні ў двух пахавальных камерах, сярод якіх была і пектараль. Яна і жалезны меч у ножнах з абкладзенай золатам дзяржальняй знаходзіліся ў кароткім калідоры — дромасе, які злучаў пахавальную камеру з уваходнай ямай. Маса залатой пектаралі — 1140 г, дыяметр — больш за 30 см. Ювелірныя тэхнікі, якія выкарыстоўваліся для яе вырабу: ліццё па васковай мадэлі, , , пайкі, эмаліраванне.

Кампазіцыя пектарали складаецца з трох узроўняў. Ніжні — анімалістычныя сцэны з удзелам міфалагічных і рэалістычных звяроў. Сярэдні — фларыстычныя матывы. Верхні — сцэны з удзелам скіфаў і свойскіх жывёл. Ёсць некалькі версій-інтэрпрэтацый адлюстраваных матываў. Па некаторых — на пектаралі намаляваны бытавыя сцэны з жыцця скіфаў. Па іншых — скіфская легенда аб Залатым руне і двух братоў, якія адправіліся на яго пошукі.

## У мастацтве 
Выява пектаралі з Тоўстай магілы была выкарыстана на паштовай марцы Украіны, на ўкраінскай манеце, у якасці першага лагатыпу ўкраінскага тэлеканала UA:Культура і на вадзяным знаку ўкраінскага біяметрычнага пашпарту.

Копія ўстаноўлена ў Данецку ў Тэатральным скверы як частка скіфскай кампазіцыі. Таксама копія пектаралі выкарыстоўваецца як тэатральная прэмія.

Файл:Stamp of Ukraine s240.jpg|Паштовая марка Украіны
Файл:Coin of Ukraine Pectoral R.jpg|Манета
Файл:Kultura (Ukrainian television channel).jpg|Лагатып тэлеканалу
Файл:Ukrainian biometric passport 11.gif|Украінскі біяметрычны пашпарт

## Літаратура 
* Брашинский И.Б. В поисках скифских сокровищ . Ленинград. Издательство «Наука»: 1979. 144 с.
* *Кравченко С.* Скифское золото // Наука и жизнь. 1971, № 9. — С. 10-12.
* *Николай Славинский.* Пектораль // Вече, № 3, 2006   
* *Илона Волынская и Кирилл Кащеев* "Большая книга приключений для храбрых и любопытных" Москва. Издательство "Эксмо" 2016. 349 стр

## Спасылкі 
* Скіфскае золата «Залатой каморы Украіны» 

Катэгорыя:Гістарычныя каштоўнасці
Катэгорыя:Скіфскае мастацтва
Катэгорыя:Вырабы з золата
Катэгорыя:Гісторыя Днепрапятроўскай вобласці
Катэгорыя:Каралі (упрыгажэнні)
Катэгорыя:Музей гістарычных каштоўнасцяў Украіны
Вуліца Кальцова (Мінск)

**Вуліца Кальцова** — вуліца ў Савецкім раёне Мінска, якая названа ў гонар расійскага паэта Аляксея Васілевіча Кальцова. 

Перасякае вуліцы М. Багдановіча, Усходнюю, Падольскую, Собінава, Крамскога і 1-ы завулак Кальцова. Упіраецца ў Лагойскі тракт. Забудова вуліцы ўяўляе сабой спалучэнне прыватнага сектара, шматкватэрных жылых дамоў і дзелавой інфраструктуры.

## Адметнасці вуліцы 
* Царква Нараджэння Хрыстова (д. 127)
* 17-я дзіцячая паліклініка (д. 53/1)
* Мінскі гандлёвы каледж
* Аддзяленне МУС (д. 23)

## Спасылкі 
* Улица Кольцова в Минске на карте MAPS.TUT.BY 

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)
Крывалінейны рух

**Крывалінейны рух** — механічны рух, траекторыя якога з’яўляецца крывой лініяй з адвольным паскарэннем і адвольнай скорасцю.

***Скорасць крывалінейнага руху*** \vec v — гэта вектарная велічыня, якая змяняецца па велічыні і па кірунку.

Работа A пераменнай сілы F на бесканечна малым перамяшчэнні d s вылічаецца як скалярны здабытак вектароў:
: dA = F\,d s\,\cos \alpha,
дзе  — вугал паміж напрамкамі сілы  і перамяшчэння .

## Раўнамерны і роўнапаскораны рух 
*Крывалінейны рух* можа быць раўнамерным і роўнапаскораным. Пры раўнамерным руху модуль скорасці пастаянны, а пры роўнапаскораным модуль і кірунак скорасці змяняюцца.

## Рух па акружнасці 
*Рух па акружнасці* з’яўляецца рухам паскораным, бо модуль скорасці, накіраваны па датычнай траекторыі, змяняе кірунак. Таму вектар паскарэння заўсёды цэнтраімклівы і перпендыкулярны вектару скорасці.
: a_n = \frac{v^2}{R}

Поўнае паскарэнне пры крывалінейным руху цела роўнае суме тангенцыяльнага паскарэння і цэнтраімклівага паскарэння:
: \vec a = \vec a_\tau + \vec a_n .
Існуе незлічонае мноства розных крывалінейных траекторый. Але часта крывыя лініі могуць быць прадстаўлены ў выглядзе сукупнасці дуг акружнасцей розных радыусаў.

## Гл. таксама 
* Прамалінейны рух
* Механічны рух

## Зноскі 
Катэгорыя:Механічны рух
Завулак

у Мінску]]
**Завулак** — элемент дарожнай інфраструктуры, невялікая вуліца, якая звычайна з’яўляецца папярочным злучэннем двух буйнейшых падоўжных вуліц.

## Гл. таксама 
* Завулак Рускі — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці.

Катэгорыя:Тапаніміка
Музей Вікторыі і Альберта

**Музей Вікторыі і Альберта** — музей у Лондане, найбуйнейшы ў свеце музей дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і дызайну. Заснаваны ў 1852 годзе.

Размешчаны ў раёне Паўднёвы Кенсінгтон (South Kensington). Уваход бясплатны. Па дадзеных The Art Newspaper уваходзіць у дваццатку самых наведвальных мастацкіх музеяў свету.

Музей быў заснаваны ў 1852 годзе пад уплывам поспеху Сусветнай выстаўкі 1851 года. Фінансаванне яго стварэння ажыццяўлялася за кошт часткі сродкаў, выручаных ад правядзення выстаўкі. Першапачатковым назвай музея было «Музей вырабаў» (). Першапачаткова музей ствараўся разам са школай дызайну ў рамках Дэпартамента практычнага мастацтва (). У 1853 годзе музей быў перайменаваны ў «Музей дэкаратыўнага мастацтва» (). У 1857 годзе музей абгрунтаваўся ў Паўднёвым Кенсінгтоне і стаў называцца *South Kensington Museum*. Вялікую падтрымку музею аказваў прынц-кансорт Альберт, муж каралевы Вікторыі. Музей актыўна скупляў сучасныя і больш раннія ўзоры дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Дзякуючы шчодрым ахвяраванням і не вельмі вялікаму попыту на прадметы мастацтва музею ўдалося хутка сабраць буйную калекцыю. У 1899 годзе пры ўдзеле каралевы Вікторыі быў закладзены новы цэнтральны будынак музея, і неўзабаве музей быў перайменаваны ў гонар каралевы і яе мужа. Раней для музея быў пабудаваны шэраг карпусоў у Паўднёвым Кенсінгтоне.

## Экспазіцыя 
У музеі выстаўленыя больш за сотню карцін, у тым ліку карціна Канстэбла «», дзясяткі скульптур, сярэднявечныя рэчы, тканіны, тэатральная калекцыя, мастацкая кераміка і г. д. 

Музей валодае найбуйнейшай у Вялікабрытаніі калекцыяй ранняй брытанскай фатаграфіі. У прыватнасці, тут захоўваецца 775 фатаграфій .

## Спасылкі 
Катэгорыя:Музеі Лондана
Катэгорыя:Музеі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва
Вазапісцы-піянеры

, вазапісцы-піянеры, Этрурыя]]
. Прыпісваецца вазапісцу Еўфронію. Каля 510-500 да н. э. Антычны збор. Берлін]]
**Вазапісцы-піянеры** — абагульняючая назва групы вазапісцаў чырвонафігурнай керамікі, якія працавалі ў квартале Керамік, квартале ганчароў Афін, у пачатку V стагоддзя да нашай эры; ахарактарызаваны Джонам Бордманам як першы свядомы мастацкі рух у заходняй традыцыі.

Да групы вазапісцаў-піянераў ставіліся мастакі Еўфроній, Еўфімід, , , вазапісец Дыкеоса і Фінтый. Першым даследчыкам, які ўсталяваў мастацкую ўзгодненасць гэтых вазапісцаў, быў брытанскі археолаг Джон Бізлі, хоць не існуе ніякіх дакументальных сведчанняў дзейнасці гэтай групы: усё вядомае нам пра вазапісцаў-піянераў заснавана на іх захаваных працах.

Вазапісцы-піянеры не былі наватарамі чырвонафігурнай тэхнікі, але даволі позна прынялі практыку, распрацаваную такімі вазапісцамі білінгвы, як Андокід і . Прыкладна праз каля 520 да н. э. была створана першая праца Еўфронія. У сваёй працы група вазапісцаў-піянераў часта робіць спасылкі адзін на аднаго, даволі часта ў гулліва-спаборніцкім духу. У прыватнасці, вазапісец Еўфімід на адной са сваіх ваз робіць надпіс, які  перакладаецца са старажытнагрэчаскай — «як ніколі Еўфроній» (Мюнхен 2307). Іх праца адрозніваецца простым малюнкам адзення, смелай апрацоўкай анатоміі, эксперыментальным выкарыстаннем ракурсу і тэматычнай цяжкасцю да малюнку сцэн .

## Літаратура 
* R. T. Neer. *Styles and Politics in Athenian Vase Painting, the Craft of Democracy circa 530 to 470 BCE*. Cup, 2002.
* John Boardman. *Athenian Red Figure Vases: The Archaic Period: A Handbook.* London: Thames and Hudson, 1975.

Катэгорыя:Вазапісцы Старажытнай Грэцыі
XII Усебеларускі з’езд Саветаў

**Двана́ццаты Усебелару́скі з’езд саве́таў (надзвычайны)**. Адбыўся ў два этапы: 20 — 23 лістапада 1936 і 15 — 19 лютага 1937 года ў Мінску. 

## Прадстаўніцтва на з’ездзе 
Прысутнічала 843 дэлегатаў. 

## Парадак дня 
* аб праекце Канстытуцыі СССР (А. Р. Чарвякоў);  
* выбары дэлегатаў на VIII Усесаюзны з’езд Саветаў;  
* праект Канстытуцыі БССР (М. М. Галадзед).  

## Рашэнні з’езда 
На пасяджэннях у лістападзе з'езд абмеркаваў па дакладзе Чарвякова і аднагалосна адобрыў праект Канстытуцыі СССР. На VIII Усесаюзны з'езд Саветаў абраў 63 дэлегатаў, пераважна кіруючых партыйных і дзяржаўных работнікаў, і ў сувязі з пачаткам яго работы (25 лістапада) спыніў сваю работу. У час другога этапу работы ў лютым 1937 года па дакладзе Галадзеда (старшыні камісіі па распрацоўцы Канстытуцыі БССР) з'езд разгледзеў падрыхтаваны праект, які поўнасцю адпавядаў Канстытуцыі СССР.

На працягу 2 тыдняў у БССР прайшлі шматлікія сходы па абмеркаванні праекта, было выказана нямала прапаноў. З'езд прыняў праект за аснову і ўтварыў рэдакцыйную камісію для разгляду паправак і дадаткаў. У апошні дзень працы з'езд зацвердзіў Канстытуцыю Беларускай ССР, дзе былі абвешчаны шырокія правы грамадзян рэспублікі, якія потым грубейшым чынам парушаліся.

ЦВК рэспублікі было даручана распрацаваць і зацвердзіць палажэнне аб выбарах і прызначыць дату выбараў у Вярхоўны Савет БССР.

## Літаратура 
* Бюлетэнь Надзвычайнага XII з’езда Саветаў БССР. Мн., 1936. №1—6

Катэгорыя:1936 год у Мінску
Катэгорыя:1937 год у Мінску
Катэгорыя:Лістапад 1936 года
Катэгорыя:Люты 1937 года
Катэгорыя:Падзеі ў Мінску
Катэгорыя:Усебеларускія з’езды Саветаў
Toyota Tundra

**Toyota Tundra** - поўнапамерны пікап ад японскай аўтамабілебудаўнічай кампаніі Toyota Motor Corporation. Упершыню выдадзены ў 1999, пераважна для амерыканскага рынка. Усяго было прадстаўлена 3 пакалення Toyota Tundra: 
* 1 пакаленне - 1999 - 2006, 
* 2 пакаленне - 2007 - 2013,
* 3 пакаленне - 2013 - ц.ч.

## Апісанне '2017 
Toyota Tundra 2017-га года ўсё яшчэ не абзавялася дызельным рухавіком, таму выбар варта толькі паміж бензінавымі рухавікамі на 4.6 л і 5.7 л. Абодва варыянты 8-цыліндравыя і падключаныя да 6-ступеністай аўтаматычнай скрынцы перадач. Рухавік на 4.6 л мае 310 л.з. пры абарачэннях 6400 у хвіліну. 5.7-літровы рухавік валодае 381 л. с. пры 5600 аб / мін. Таксама Tundra з 5.7-літровым рухавіком можа мець убудаваны кантролер тармазоў прычэпа і справіцца з грузам да 8 тон. Выдатак паліва ў Toyota Tundra складае каля 13-18 л на 100 км у залежнасці ад мясцовасці, па якой перасоўваецца пікап і прывада, які ў Tundra, дарэчы, можа быць як 2-колавым, так і поўным.

Абноўленая Toyota Tundra прадстаўлена ў трох мадыфікацыях: двухдверная Regular Cab, четырехдверная Double Cab і Crew Max з павялічанай кабінай. Стандартны двухметровы кузаў Regular Cab і Double Cab можа быць падоўжаны да 2.5 метраў. І хоць з усіх у Crew Max самы прасторны салон, яго кузаў складае 1.7 м, без магчымасці павелічэння. Сярод асаблівасцяў Crew Max можна назваць задняе шкло, якое цалкам апускаецца і празрысты люк з электрапрывадам у даху аўтамабіля. Каб пазбегнуць шумнага бавоўны, вечка багажніка аўтаматычна павольна апускаецца. Новая мадэль мае вельмі брутальны знешні выгляд. Рашотка радыятара тундру, як і ў іншых поўнапамерных грузавікоў, становіцца ўсё больш і больш.

## Бяспека 
Вынікі краш-тэсту Toyota Tundra 2017 года ад страхавога інстытута дарожнай бяспекі (IIHS):

## Агляд мадэлі 
У 2013 годзе на аўтасалоне ў Чыкага была прадстаўлена Toyota Tundra пасля рэстайлінгу. Яе рашотка радыятара стала шырэй і атрымала хромавае афармленне.
Файл:Toyota Tundra 5.7L SR5 Crew Max 2015 (15374069936).jpg|Toyota Tundra_front view
Файл:Toyota Tundra TRD Pro 5.7 V8 (II, Facelift) – Heckansicht, 1. Oktober 2016, New York.jpg|Toyota Tundra_rear view

## Зноскі 
Катэгорыя:Аўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Аўтамабілі Toyota
Іван Васілевіч (княжыч селехаўскі)

**Іван Васілевіч** (? -- 1386) — княжыч селехаўскі з роду Расціславічаў Смаленскіх.

Сын селехаўскага князя Васіля Іванавіча (?-1397), некаторыя радаслоўныя называюць яго, як і бацьку, князем селехаўскім. А. А. Горскі называе яго князем вяземскім.

У 1375 годзе хадзіў разам з вял.кн.маскоўскім Дзмітрыем Іванавічам супраць вял.кн.цвярскога Міхаіла Аляксандравіча. У 1380 годзе ва ўласным палку вял.кн. Дзмітрыя Іванавіча браў удзел у Кулікоўскай бітве. У 1386 годзе браў удзел у паходзе свайго дзядзькі вял.кн.смаленскага Святаслава Іванавіча на Віцебск, Оршу і Мсціслаў, загінуў у бітве з вялікалітоўскім войскам на рацэ Віхры.

Катэгорыя:Расціславічы Смаленскія
Вазапісец Аналата

]]

**Вазапісец Аналата** — атычны вазапісец, першы вядомы прадстаўнік протааттычнай керамікі, падтыпу керамікі арыенталізавальнага перыяду.

## Біяграфія 
Сапраўднае імя вазапісца Аналата невядома. Яго ўмоўнае імя паходзіць ад горада ў цэнтральнай Атыцы — Аналата, падчас раскопак у якім была знойдзеныя большасць яго твораў. Яго імянная ваза — гідрыя. Аналат належыць да пераходнага перыяда вазапісу ад позняга геаметрычнага стылю да ранняга протаатычнага.

Даследчыкі лічаць, што ён быў вучнем майстра познегеяметрычнага перыяду вазапісца Стататуса. Раннія працы, якія прыпісваюцца Аналату, таксама ставяцца да познегеаметрычнай эпохі. Напрыклад, адна з яго геаметрычных гідрый адлюстроўвае пратэсіс — форма цела фігур, — у якой відавочна адчуваецца егіпецкі ўплыў. Прыняцце ўсходніх традыцый у мастацтве і было адной з ключавых асаблівасцяў далейшага развіцця арыентавальнага вазапісу, прыхільнікам якога Аналат стаў адным з першых. Характэрнымі элементамі гэтага новага стылю керамікі былі фантастычныя жывёлы, сярод якіх сустракаліся сфінксы без крылаў або твараў, шэрагі танцуючых мужчын ці жанчын, аб'яднаныя ў цэласны арнамент, а таксама разеткі раслінных матываў.

## Біяграфія 
Найстаражытная з вядомых амфар працы Аналата цяпер захоўваецца ў Музеі Эшмала ў Оксфардзе, паказвае шэраг двухконных запрэжак. Вядомы таксама лутрафор Аналата, які захоўваецца ў Луўры, а таксама некалькі фрагментаў іншых работ майстра. Акрамя амфар і гідрый Аналат ствараў кратары, а таксама вазы з крышкамі. Вотыўная дошка, якая прыпісваецца яму, змяшчае надпіс , што сведчыць пра пісьменства мастака. Гэтая дошка таксама з'яўляецца самым старажытным помнікам роспісу з надпісам грэчаскімі літарамі.

Цалкам магчыма, што Аналат быў не толькі вазапісцам, але і ганчаром. Яго сучаснікам быў вазапісец Месагеі, гады актыўнай дзейнасці Аналата прыпадаюць на перыяд прыблізна паміж 700 і 675. да н . э.

## Літаратура 
* John Boardman: *Early Greek Vase Painting. 11th to 6th Century BC. A Handbook*, Thames & Hudson, London 1998 (World of Art), 89 ISBN 0-500-20309-1
* Thomas Mannack: *Griechische Vasenmalerei. Eine Einführung*. Theiss, Stuttgart 2002, p.&#x20;95f. ISBN 3-8062-1743-2.

## Спасылкі 
* *The Analatos painter* у кнізе Robert Manuel Cook. *Greek painted pottery* — 1997.

Катэгорыя:Вазапісцы Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў VIII стагоддзі да н.э.
Катэгорыя:Памерлі ў VII стагоддзі да н.э.
Вазапісец Месагеі

працы вазапісца Месагеі, Берлінскі антычны збор]]
**Вазапісец Месагеі** — адзін з першых вазапісцаў протаантычнай керамікі, сучаснік вазапісца Аналата.

## Біяграфія 
Яго ўмоўная назва паходзіць ад назвы яго імянных ваз — некалькіх гідрый, знойдзеных археолагамі падчас раскопак старажытнаантычнага горада Месагея. Даследчыкі лічаць, што вазапісец Месагеі быў сучаснікам вазапісца Аналата, гады яго актыўнай дзейнасці прыпадалі прыкладна на перыяд паміж 700 і 675 да н. э. Таксама навукоўцамі выказана здагадка, што ён мог быць вучнем познегеаметрычнага майстра вазапісца Стататуса і настаўнікам познепротаатычнага вазапісца .

Адна з самых вядомых работ майстра — гідрыя, на шыйцы якой намаляваныя танцуючыя жанчыны, а на асноўным корпусе — фігура мужчыны са сфінксамі. Гэтая гідрыя захоўваецца цяпер у Берлінскім антычным зборы.

Катэгорыя:Вазапісцы Старажытнай Грэцыі
Ісаак Львовіч Чорны

**Ісаа́к Льво́віч Чо́рны** (,  — ) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч, першы намеснік старшыні Савета Народных Камісараў БССР, старшыня Дзяржплана БССР (1938—1944).

## Біяграфія 
У 1935 годзе скончыў Мінскі політэхнічны інстытут, інжынер-тэхнолаг.

Працоўную дзейнасць пачаў з 17 гадоў. У 1924—30 гадах працаваў на Барысаўскім шклозаводзе.

У 1935—1937 гадах працаваў у апараце ЦК КП(б)Б інструктарам прамыслова-транспартнага аддзела.

У 1937 годзе — аспірант, сакратар парткама Мінскага палітэхнічнага інстытута.

У 1937—1938 гадах — загадчык прамыслова-транспартнага аддзела ЦК КП(б)Б.

У красавіку 1938 года прызначаны старшынёй Дзяржплана і намеснікам старшыні СНК БССР.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны у шэрагах Чырвонай Арміі, член Ваеннага савета 22-й арміі.

Некалькі разоў прызначаўся на пасаду і вызваляўся ад пасады намесніка старшыні СНК БССР і старшыні Дзяржплана БССР.

У 1953—1971 гадах — дырэктар НДІ будматэрыялаў (Мінск).

Кандыдат тэхнічных навук.

## Спасылкі 
* Старшыні Дзяржплана і Дзяржэканомплана Беларускай ССР, Міністры эканомікі Рэспублікі Беларусь. Сайт Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Намеснікі Старшыні Савета Міністраў БССР
Катэгорыя:Старшыні Дзяржплана БССР
Катэгорыя:Кандыдаты тэхнічных навук
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання
Эпінетран

Афіны]]
**Эпінетран** () — вядомая з V ст. да н. э. старажытнагрэчаская прылада, які выкарыстоўваўся для абароны каленяў пралі пры прадзенні воўны. Праца на эпінетране апісана ў .

У атычную эпоху эпінетран стаў прадметам культу і часта ўкладваўся ў пахаванне памерлым незамужнім дзяўчатам.

Эпінетран вырабляўся з гліны ці дрэва, часта упрыгожваўся вазапісам.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Посуд Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Прадзенне
Тамбоўская губерня

(1878]]

**Тамбоўская губерня** — адміністрацыйная адзінка Расійскай імперыі і РСФСР. Адміністрацыйны цэнтр — Тамбоў.

Губерня належала да ўсходняй паловы цэнтральнай земляробчай вобласці Еўрапейскай Расіі.

## Гісторыя 
У 1779 годзе было заснавана Тамбоўскае намесніцтва, якое ахапіла ўсю тэрыторыю будучай Тамбоўскай губерні, статус гарадоў атрымалі Маршанск, Спаск, Кірсанаў, Ліпецк.

Паводле пастановы Усерасійскага цэнтральнага выканаўчага камітэта і Савета народных камісараў РСФСР ад 14 мая 1928 года Тамбоўская губерня разам з Варонежскай, Курскай, Арлоўскай губернямі ўвайшла ў склад Цэнтральна-Чарназёмнай вобласці з цэнтрам у Варонежы.

## Спасылкі 
* 


Катэгорыя:Губерні РСФСР
Катэгорыя:Гісторыя Тамбоўскай вобласці
Іван Пятровіч Макаловіч

{{Пісьменнік
| Імя                = Іван Пятровіч Макаловіч
| Арыгінал імя       = 
| Фота               = 
| Шырыня             = 
| Подпіс             = 
| Герб               =
| Шырыня герба       =
| Подпіс герба       =
| Імя пры нараджэнні = 
| Псеўданімы         = 
| Дата нараджэння    = 
| Месца нараджэння   = 
| Дата смерці        =
| Месца смерці       = 
| Грамадзянства      = 
| Род                =
| Бацька             =
| Маці               =
| Жонка              =
| Муж                =
| Дзеці              =
| Род дзейнасці      =
| Гады актыўнасці    =
| Кірунак            =
| Жанр               = проза
| Дэбют              =
| Мова твораў        =
| Прэміі             =
| Узнагароды         = { Style = "background: transparent"
   
}
{ Style = "background: transparent"
 
}
| Сайт               =
| Вікікрыніцы        =
}}
**Іва́н Пятро́віч Макало́віч** (, Дубаўка, , Брэсцкая вобласць — ) — беларускі , літаратар, гісторык.

## Біяграфія 
Нарадзіўся у вёсцы Дубаўка Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці. Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1966). Кандыдат гістарычных навук. Тэма дысертацыі: «Друк Беларусі ў барацьбе за паскарэнне навукова-тэхнічнага прагрэсу ў прамысловасці (1971—1980 гг.)». Слухач Вышэйшай партыйнай школы пры ЦК КПСС (1973—1975).

З ліпеня 1959 гады працаваў у калгасе імя Фрунзэ Лунінецкага раёна. Служыў у Савецкай Арміі (1959—1962). У 1966—1973 гг. працаваў літаратурным супрацоўнікам, загадчыкам аддзела прамысловасці, будаўніцтва і транспарту абласной газеты «Мінская праўда».

У 1975 годзе пачаў працаваць у газеце «Звязда» загадчыкам аддзелаў будаўніцтва, навукі і навучальных устаноў, прапаганды. З 1981 г. — намеснік, з 1986 рэдактар газеты «Звязда». Быў старшынём Дзяржаўнага камітэта па друку (1989—1990), галоўным рэдактарам творчай студыі «Фота і жыццё» (1990), намеснікам галоўнага рэдактара газеты «Народная газета» (1990—1995). З 1995 намеснік галоўнага рэдактара газеты «Народная воля».

Член Цэнтральнага Камітэта Кампартыі Беларусі (1986—1990); старшыня Саюза журналістаў Беларусі (1986—1990); сакратар Саюза журналістаў СССР (1987—1990); член праўлення Беларускага камітэта міру (з 1987), намеснік старшыні таварыства «Беларусь — Польшча» (з 1987), адзін з заснавальнікаў Грамадскага навукова-аналітычнага цэнтра «Беларуская перспектыва» (1995—1999).

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1987); медалём «За доблесную працу»; у адзнаку 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна (1970); срэбным медалём ВДНГ (1983); залатым ганаровым знакам агенцтва «Інтэрпрэс» (Польшча).

## Сям'я 
Жонка — Людміла Андрэеўна Макаловіч, сыны Уладзімір, Ігар.

## Літаратура 
* Шматлікія публікацыі ў газетах і часопісах, 10 кніг, у тым ліку: 
* О, как нам далеко ещё до Беларуси! / Іван Пятровіч Макаловіч. — Беларусь, 1994 г.
* Версія капітана Барташа: Аповесці — Мн.: Маст. Літ-ра, 1989 г. — 192 с.

## Спасылкі 
* Кто есть кто в Беларуси. Москва: Книжный дом «Университет», 1999. Укладальнік: калектыў Навукова-біяграфічнага цэнтру «Асоба і грамадства»

Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Галоўныя рэдактары газеты «Звязда»
Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук
Ндалатанда

**Ндалатанда** () — горад у Анголе, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Паўночная Кванза. Насельніцтва (2010 г.) — 46 606 чал.

## Гісторыя 
На месцы сучаснага горада ў XVI — XVII стст. існавала Кабаса, сталіца дзяржавы Ндонга.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* N’dalatando Heraldry of the World
* Provinces of Angola

Катэгорыя:Гарады Анголы
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Архангельскі

**Арха́нгельскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Андрэевіч Архангельскі (1846—1924) — расійскі дырыжор, кампазітар.
* Аляксандр Сямёнавіч Архангельскі (1854—1926) — расійскі пісьменнік, літаратуразнавец.
* Андрэй Дзмітрыевіч Архангельскі (1879—1940) — расійскі геолаг.
* Іван Іванавіч Архангельскі (1832—1888) — рускі ваенны ўрач.
* Уладзімір Ігаравіч Архангельскі (нар. 1967) — беларускі архітэктар.

## Гл. таксама 
* Архангельскі раён
* Архангельскі сабор (Масква)
Андрэй Дзмітрыевіч Архангельскі

**Андрэй Дзмітрыевіч Архангельскі** (, 26.11(8.12).1879,  — , ) — савецкі геолаг, акадэмік АН СССР (1929; член-карэспандэнт 1925).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт (1904) і працаваў там на кафедры геалогіі; пасля абароны доктарскай дысертацыі (1912) працаваў у Геалагічным камітэце. З 1918 года прафесар Маскоўскага ўніверсітэта, адначасова выкладаў у Горнай акадэміі і ў Межавым інстытуце, а з 1930 года ў Маскоўскім геолагаразведачным інстытуце. З 1925 па 1930 год загадчык геалагічнага аддзела і намеснік дырэктара Дзяржаўнага навукова-даследчага нафтавага інстытута. З 1931 года кіраваў літалагічным аддзелам Інстытута мінералогіі і геалогіі. Дырэктар Геалагічнага інстытута АН СССР (1934—1939) і арганізатар комплекснай экспедыцыі АН СССР па вывучэнні Еўрапейскай часткі Расіі.

Сярод апублікаваных прац:
* Геологическое строение и история развития Черного моря, М. ‒ Л., 1938. (разам з М. М. Стахавым)

## Памяць 
 у Маскве]]
На будынку Геалагічнага інстытута РАН у Маскве ўстаноўленая мемарыяльная дошка з імёнамі акадэмікаў А. Д. Архангельскага, М. М. Страхава, А. Д. Архангельскага, М. С. Шацкага, А. В. Пейвэ, У. В. Менера, П. М. Крапоткіна.

## Літаратура 
*