open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чына гладкая

**Чы́на гла́дкая**, **Сачавічнік гладкі** (*Lathyrus laevigatus*) — кветкавая расліна з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 70 см з паўзучым карэнішчам чорна-бурага колеру. Сцябло прамое, голае ў ніжняй частцы і разгалінаванае ў верхняй. Лісце складанае, з 3—6 пар ланцэтных, эліптычных або падоўжана-яйкападобных лісткоў. Кветкі паніклыя, залаціста-жоўтага колеру. Плод — боб.

## Пашырэнне і экалогія 
З’яўляецца эндэмікам флоры Еўропы, рэліктавы від на ўсходняй мяжы арэала. Пераважна распаўсюджаны ў Альпах, Пірэнеях, Апенінах, Карпатах і на Балканах. Расце ў асветленых месцах у вільготных лясах, зарасніках арэшніку і шэрай вольхі. Цвіце ў красавіку—чэрвені. Размнажаецца насеннем і вегетатыўна (карэнішчам).

## Ахоўны статус 
Від занесены ў Чырвоныя кнігі Беларусі (III катэгорыя), Літвы, Расіі (Леніградскай, Пскоўскай і Цвярской абласцей), Украіны.

## Літаратура 
* *Дорофеев А. М., Сюборова С. Ф.* Они не должы исчезнуть: Книга для учащихся — Мн.: Народная асвета, 1987. — 200 с.: ил. — 89 000 экз. — С. 140. 

## Спасылкі 
* 
* Чина гладкая Lathyrus laevigatus (Waldst. et Kit.) Fritsch // Красная книга Украины 
* Lathyrus laevigatus (Waldst. et Kit.) Gren. // Растения белоруссии (Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH)  
* Lathyrus laevigatus (Waldst. & Kit.) Gren // Информационно-аналитическая система «Особо охраняемые природные территории России» (ИАС «ООПТ РФ») 

Катэгорыя:Чына
Катэгорыя:Флора Еўропы
Трапарова (станцыя метро)

**«Трапарова»** — станцыя Маскоўскага метрапалітэна, размешчана на Сакольніцкай лініі паміж станцыямі «Паўднёва-Заходняя» і «Румянцава». Знаходзіцца на мяжы раёнаў Трапарова-Нікуліна і Цёплы Стан, на паўднёвы захад ад скрыжавання праспекта Вярнадскага і Ленінскага праспекта. Станцыя была адкрыта 8 снежня 2014 года. Наземныя павільёны вырашаны ў стылі мінімалізму. Станцыя мае сістэму ліфтаў, што забяспечваюць доступ з наземнай паверхні на ўзровень касавай залы і на платформу.

## Спасылкі 
* Официальный сайт Московского метрополитена 
* 
* 

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Аднаскляпеністыя станцыі мелкага залажэння
Катэгорыя:Трапарова-Нікуліна
Румянцава (станцыя метро)

**«Румянцава»** — станцыя Маскоўскага метрапалітэна і першая станцыя, якая знаходзіцца на тэрыторыі Новай Масквы (селішча Маскоўскі). Размешчана на Сакольніцкай лініі, паміж станцыямі «Трапарова» і «Салар’ева». Знаходзіцца за МКАД ля Кіеўскай шашы, прылягае да бізнес-парку «Румянцава», названаму па аднайменнай вёсцы, якая знаходзіцца паблізу. Станцыя адкрыта 18 студзеня 2016 года. З’яўлялася самай кароткай па працягласці знаходжання канчатковай за ўсю гісторыю Маскоўскага метрапалітэна (29 дзён), да падаўжэння лініі да станцыі «Салар’ева».

## Гісторыя 
Упершыню станцыя згадваецца ў Генплане 1971 года. Яе будаванне меркавалася для сувязі з Масквой Паўднёвага вакзала, які прапанавалі пабудаваць для разгрузкі Курскага вакзала. Але праект вакзала быў адхілены і патрэба ў станцыі адпала. За станцыяй планавалася таксама электрадэпо «Румянцава», патрэба якога выклікана тым, што ля Сакольніцкай лініі абодва электрадэпо знаходзяцца на поўначы (у наш час вядзецца будаванне дэпо «Салар’ева»). Пад канец 80-х гадоў станцыю меркавалася пабудаваць у складзе хордавай лініі ўздоўж Ленінскага праспекта. Пасля адмовы ад існавалых праектаў хордаў станцыя вярнулася на Сакольніцкую лінію, па Генплане 2009 года яе будаванне адводзілася на 2025 год.

У сувязі з пашырэннем тэрыторыі Масквы ў 2011—2012 гадах патрэба ў станцыі ўзрасла, і ўвод пляцоўкі быў запланаваны на 2014 год, аднак у паказаны тэрмін станцыя адкрыта не была, тэрміны здачы спачатку былі перанесены на май 2015 года, потам на снежань. 31 снежня адбыўся тэхнічны запуск станцыі, а адкрыццё руху для пасажыраў адбылося 18 студзеня 2016 года.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Калонныя станцыі мелкага залажэння
Катэгорыя:Селішча Маскоўскі
Гільерма дэль Тора

**Гілье́рма дэль То́ра Го́мес** (, IPA: ; нар. ) — мексіканскі , ,  і пісьменнік. У сваёй творчай кар’еры Дэль Тора трымаецца двух накірункаў: іспанамоўныя фільмы ў жанры цёмнага фэнтэзі, сярод якіх «*Хронас*» (1993), «*Хрыбет д’ябла*» (2001) і «*Лабірынт фаўна*» (2006), і папулярныя амерыканскія баевікі, такія як «*Блэйд II*» (2002), «*Хэлбой*» (2004), «*Хэлбой II: Залатая армія*» (2008) і «*Ціхаакіянскі рубеж*» (2013).

Найбольшае прызнанне Дэль Тора прынеслі фэнтэзійныя фільмы «*Лабірынт фаўна*», адзначаны намінацыяй на «*Залатую пальмавую галіну*» і трымя прэміямі «*Оскар*», і «*Форма вады*», якая была адзначана прэміяй «*Залаты леў*» Венецыянскага кінафестывалю і чатырма «*Оскарамі*», у тым ліку за найлепшы фільм і найлепшую рэжысуру.

## Фільмаграфія 
### Рэжысёрскія працы 
### Іншыя працы 
## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Оскар» за найлепшую рэжысуру
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты глобус» за найлепшую рэжысёрскую працу
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзённай прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Неб’юла»
Салар’ева (станцыя метро)

**«Салар’ева»** — станцыя Маскоўскага метрапалітэна на Сакольніцкай лініі. Размешчана за МКАД паміж Кіеўскай шашой і вёскай Салар’ева на тэрыторыі Новай Масквы (селішча Маскоўскі). Увод у эксплуатацыю адбыўся 15 лютага 2016 года.

## Гісторыя 
Пляцоўка меркаванага размяшчэння станцыі метро «Салар’ева» знаходзілася ў прыватнай уласнасці, што значна абцяжарвала праектаванне аб'екта. Аптымальны варыянт размяшчэння ўмацаваўся ў пачатку 2013 года, з такім разлікам, каб мінімальна закранаць зацікаўленасці ўласнікаў, забяспечыўшы ім максімальную капіталізацыю іх зямельных дзяльніц.

Да лета 2013 года на пляцоўцы былі паспяхова праведзены геолагаразведвальныя працы. Цягам 2013 года была абгароджана зона будаўніцтва, усталяваны плот з інфармацыйным шчытом. Пачынаючы з 20 лютага 2014 года актыўна вялося расчыненне катлавана. 1 сакавіка ў зоне прац былі ўсталяваны першыя расстрэлы. 2—3 красавікі прыступілі да будавання мантажнай камеры тунэлепраходнага механізаванага комплексу (ТПМК) у бок станцыі «Румянцава», а таксама дэмантажнай камеры для шчыта «Лія», запуск якога павінен быў адбыцца ў маі.

23 красавіка 2014 года стартавала праходка правага перагоннага тунэля паміж «Салар’ева» і «Румянцава» тунэлепраходным комплексам Herrenknecht S-453. Па заведзенай метрабудаўцамі традыцыі, ТПМК было прысвоена жаночае імя — «Надзея». ТПМК мела быць прайсці 1411 метраў да станцыі «Румянцава».

Праходка левага перагоннага тунэля стартавала 1 чэрвеня 2014 года ТПМК S-775 «Лія» і была завершана ў рэкордныя тэрміны. Ужо 1 кастрычніка ТПМК выйшаў у дэмантажную камеру ля станцыі «Румянцава», абагнаўшы суседні тунэль ТПМК «Надзея». Апошні скончыў праходку толькі пад канец лютага 2015 года.

З адкрыццём станцыі «Румянцава» станцыя «Салар’ева» адкрылася для графікавага звароту цягнікоў без пасажыраў. Афіцыйна станцыя адкрылася з адным вестыбюлем 15 лютага 2016 года, стаўшы 200-й станцыяй Маскоўскага метрапалітэна. Другі вестыбюль станцыі быў дабудаваны і адкрыты пад канец красавіка 2016 года.

Станцыя з'яўляецца пераможцам у гарадскім конкурсе «Лепшы рэалізаваны праект у вобласці будаўніцтва 2016 года» ў намінацыі «Лепшы рэалізаваны праект будаўніцтва аб'ектаў метрапалітэна і чыгуначнага транспарта».

## Спасылкі 
* Планы расположения, схемы «Саларьево» на форуме портала «Наш транспорт»
* Информация о станции на сайте «Метрострой»

Катэгорыя:Калонныя станцыі мелкага залажэння
Катэгорыя:Селішча Маскоўскі
Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Баргузін

**Баргузін** — шматзначны тэрмін.

## Тапонімы 
* Баргузін — рака ў Расіі, у Бураціі, упадае ў возера Байкал.
* Баргузін — сяло ў Расіі, у Бураціі.

## Іншыя значэнні 
* Баргузін — вецер на возеры Байкал.
* «Баргузін» — марка аўтамабіля ГАЗ-2217 (аўтобус на 6 ці 10 месцаў).
* Баргузін — напой на аснове травяністых раслін.
* «Баргузін» — фірмовы цягнік Расійскай Чыгункі на маршруце Іркуцк — Забайкальск.
Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Масты Правыя)

**Касцёл Святога Яна Хрысціцеля** — рымска-каталіцкі храм, знаходзіцца ў цэнтры вёскі Правыя Масты (Мастоўскі раён Гродзенскай вобл.).

## Гісторыя 
Касцёл тут быў заснаваны каралевай Бонай Сфорцай у 1539 годзе. У сярэдзіне XVI ст. пры ім была адчынена парафіяльная школа. Драўляны касцёл, адноўлены на ахвяраванні караля Рэчы Паспалітай Аўгуста III, у 1710 (або ў 1740) быў рэканструяваны. Апошняя рэстаўрацыя старажытнага драўлянага касцёла адбылася ў 1923 годзе.

У ХIХ ст. у якасці філіяльнага касцёла да Мастоўскай парафіі належаў касцёл у Мікелеўшчыне. Тады агульная колькасць парафіян складала больш за 2600 чалавек. Перад Другой сусветнай вайной колькасць парафіян складала прыкладна 2400 чалавек.

Новы касцёл з чырвонай вонкавай цэглы з рысамі неабарочнага стылю пачалі будаваць паводле праекта архітэктара Бабкова на месцы старога драўлянага касцёла, які згарэў у 1980-я гады. Вуглавы камень быў урачыста асвечаны 26 мая 1990 года арцыбіскупам Франчэска Коласуона. Будаўніцтва скончылася ў 1992, а ў 1993 годзе храм быў асвечаны пад тытулам св. Яна Хрысціцеля.

## Архітэктура 
Гэта аднавежавая трохнававая велічная базіліка. Галоўны фасад завершаны двух’яруснай (васьмярык на чацверыку) вежай пад высокім шатровым купалам (новы шацёр быў усталяваны ў лістападзе 2004), але функцыю званіцы выконвае не яна, а металічная канструкцыя, усталяваная побач з касцёлам.

Малітоўную залу, падзеленую трыма парамі круглых калон на тры навы (цэнтральная вышэйшая за бакавыя) і перакрытую плоскім бетонным перакрыццем, упрыгожваюць галоўны алтар (тытульны алтар св. Яна Хрысціцеля) і бакавыя алтарныя кампазіцыі. У 2008 пабудаваны новы галоўны алтар на ўзор алтара са старога касцёла. Далей працягваюцца працы па аднаўленні бакавых алтароў: стыгматаў св. Францішка і Маці Божай Міласэрнасці.

На старых парафіяльных могілках захавалася капліца, пабудаваная ў стылі класіцызму ў сярэдзіне ХIХ ст. Апошні раз ёй карысталіся ў 1980-я гады, калі згарэў старажытны касцёл. Капліца ўяўляе з сябе адносна невялікі цагляны і атынкаваны прамавугольны ў плане аб’ём з паўкруглай алтарнай часткай. Галоўны фасад дэкараваны пілястрамі і завершаны чацверыковай драўлянай вежачкай. Інтэр’ер перакрыты плоскай падшыўной столлю, алтар капліцы вырашаны дзвюхкалоннай структурай вакол нішы для абраза. Побач з капліцай знаходзяцца надмагіллі роду Лавіцкіх.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* slowo.grodnensis.by

Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Касцёлы Мастоўскага раёна
Катэгорыя:Масты Правыя
Рачны вакзал (станцыя метро, Масква)

«**Рачны вакзал**» — станцыя Маскоўскага метрапалітэна на Замаскварэцкай лініі. Размешчана ў Левабярэжным раёне (ПнАА); названа ад Паўночнага рачнога вакзала. Адкрыта 31 снежня 1964 года ў складзе пляцоўкі «Сокал» — «Рачны вакзал». Калонная трохпралётная станцыя мелкага залажэння з адной астраўной платформай.

## Гісторыя 
Станцыя метро ля Паўночнага рачнога вакзала планавалася яшчэ ў 1938 годзе, калі ў складзе другой чаргі метрапалітэна быў адкрыты першая пляцоўка Горкаўска-Замаскварэцкай лініі. Меркавалася падаўжэнне Горкаўска-Замаскварэцкага радыуса яшчэ на 3 станцыі ад станцыі «Сокал». Другой з іх была станцыя «Паўночны рачны вакзал», якая павінна была размясціцца пад Ленінградскай шашой. Тады не агадвалася адхіленне лініі ад Ленінградскай шашы, то бок планаваная пляцоўка ішла ўздоўж шашы да праектаванай станцыі «Хімкі». У 1947 годзе былі пацверджаны планы 1938 года адносна падаўжэння Горкаўскага радыуса. У 1959 годзе Савет Міністраў СССР зацвердзіў план будаўніцтва ліній Маскоўскага метрапалітэна на сямігодку (1959—1965).

У 1992 годзе быў прапанаваны праект змены назвы станцыі на «Паўночны порт», аднак ён не быў ажыццёўлены.

Станцыя «Рачны вакзал» з'яўлялася канечнай на працягу 53 гадоў, да адкрыцця ў снежні 2017 года станцыі «Хоўрына».

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Калонныя станцыі мелкага залажэння
Катэгорыя:Левабярэжны раён
Хоўрына (станцыя метро)

«**Хоўрына**» — станцыя Маскоўскага метрапалітэна, паўночная канечная Замаскварэцкай лініі. Размешчана ў аднайменным раёне (ПнАА), па якім атрымала назву. Адкрыта 31 снежня 2017 года ў складзе пляцоўкі «Рачны вакзал» — «Хоўрына». Калонная двухпралётная станцыя мелкага залажэння з адной астраўной платформай. Увод станцыі мяркуецца ў два этапы — на першым была адкрыта сама станцыя, на другім адкрыюць усе выхады паўночнага вестыбюля і транспартна-перасадкавы вузел.

## Назва 
На стадыі праектавання і будаўніцтва аб'ект насіў назва «Вуліца Дыбенкі». 24 верасня 2013 года на пасяджэнні Урада Масквы станцыя атрымала цяперашнюю назву.

## Гісторыя 
### Раннія праекты 
Падаўжэнне Горкаўскага радыуса ад станцыі метро «Сокал» планавалася яшчэ ў 1938 годзе, калі ў складзе другой чаргі метрапалітэна была адкрыта яго першая пляцоўка. Праўда, тады не агадвалася адхіленне лініі ад Ленінградскай шашы, то бок планаваная пляцоўка ішла ўздоўж шашы да праектаванай станцыі «Хімкі». Агадвалася тры станцыі пасля «Сокала» — «Братцава», «Паўночны Рачны Вакзал» і «Хімкі». Станцыя «Хоўрына» не планавалася, бо вуліцы Дыбенкі яшчэ не існавала, а раён Хоўрына, дзе яна цяпер размяшчаецца, быў далёкім маскоўскім прыгарадам. У 1947 годзе былі пацверджаны планы 1938 года адносна падаўжэння Горкаўскага радыуса.

У планах 1957 года ўпершыню з'яўляецца станцыя пад назвай «Беламорская вуліца». Падаўжэнне далей «Беламорскай» не планавалася. У 1959 годзе Савет Міністраў СССР зацвердзіў план будаўніцтва ліній Маскоўскага метрапалітэна на сямігодку (1959—1965).

Па планах 1970 года планавалася ў перспектыве падоўжыць Замаскварэцкую лінію да платформы «Левабярэжная». У 1973 годзе з'явілася перспектыўная схема, на якой былі адзначаны станцыя «Вуліца Дыбенкі» і наступная за ёй «Левабярэжная». 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Хоўрына
Катэгорыя:Калонныя станцыі мелкага залажэння
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Капцёўка)

**Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі** — рымска-каталіцкі храм у в. Капцёўка Гродзенскага раёна.

## Гісторыя 
30 студзеня 1936 года на сходзе жыхароў гміны  было вырашана распачаць будаўніцтва касцёла ў Капцёўцы. 26 красавіка 1936 віленскі мітрапаліт арцыбіскуп Рамуальд Ялбжыкоўскі асвяціў пляц пад будаўніцтва, а 5 ліпеня афіцыйна ўтварыў новую парафію ў Капцёўцы.

Да верасеня 1939 плябанія была ўжо гатова, а касцёльныя муры трэба было накрыць дахам. Працы былі спынены, бо на тэрыторыю Гродзеншчыны ўвайшла Чырвоная Армія. Новую плябанію забралі пад амбулаторыю. Падчас Другой сусветнай вайны касцёл дзейнічаў патаемна.

Хутка пасля заканчэння вайны ў касцёле зрабілі склад, а праз некалькі год яго замянілі на млын.

У 1988 годзе быў створаны Камітэт па справах вяртання касцёла ў Капцёўцы. У 1991 касцёл быў вернуты парафіянам у вельмі знішчаным стане. 14 ліпеня 1991 парафію наведалі кардынал  і біскуп Аляксандр Кашкевіч (бацькі кардынала, які нарадзіўся ў Амерыцы, былі родам з вёскі Путна, парафіі Капцёўка). Тады ў капцёўскай святыні адбылася першая пасля вайны служба. 15 ліпеня 1995 кардынал Эдмунд Шока і біскуп Аляксандр Кашкевіч асвяцілі храм і ўмуравалі вуглавы камень у муры прэзбітэрыя. 15 сакавіка 1997 года гродзенскі біскуп асвяціў звон, якому далі імя «Марыя». Дапамогу будаўніцтву аказала  (Польшча), арган быў ахвяраваны  ў Варшавае, асвечаны біскупам Антоніем Дзям’янкам 14 лістапада 1999 года. 11 чэрвеня 2000 года кялецкі біскуп  кансэкраваў святыню. У галоўны алтар былі ўмураваны рэліквіі мучанікаў св. Марсуэлы і св. Вікторыі.

25 сакавіка 2006 генерал  на   ахвяраваў касцёлу ў Капцёўцы копію абраза Маці Божай Яснагурскай. 3 мая 2006 абраз быў урачыста ўнесены на Узгорак надзеі (комплекс каплічак) ў Капцёўцы. 8 ліпеня 2007 кардынал Эдмунд Казімір Шока і біскуп Аляксандр Кашкевіч асвяцілі абраз Маці Божай Яснагурскай разам з каменнай плітой алтара. 23 сакавіка 2010 на Узгорку надзеі быў устаноўлены санктуарый Маці Божай Яснагурскай — Цярпліва Слухаючай, сюды прыходзяць пілігрымкі.

## Спасылкі 
* slowo.grodnensis.by
* 
* 

Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Капцёўка
Водны стадыён (станцыя метро)

**«Водны стадыён»** — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана паміж станцыямі «Рачны вакзал» і «Войкаўская». Знаходзіцца на тэрыторыі раёнаў «Галавінскі» і «Войкаўскі» Паўночнай адміністрацыйнай акругі горада Масквы. Станцыя калонная трохпралётная мелкага залажэння, пабудавана па тыпавым праекце.

Адкрыта 31 снежня 1964 года ў складзе пляцоўкі «Сокал» — «Рачны вакзал». Назва дадзена па змешчаным шэрагам на Хімкінскім вадасховішчы воднаму стадыёну «Дынама»․

## Гісторыя 
Падаўжэнне Горкаўскага радыуса ад станцыі «Сокал» планавалася яшчэ ў 1938 годзе, калі ў складзе другой чаргі метрапалітэна быў адкрыты яго першая пляцоўка. Праўда, тады не агадвалася адхіленне лініі ад Ленінградскай шашы, то бок планаваная пляцоўка ішла ўздоўж шашы да праектаванай станцыі «Хімкі». Агадвалася тры станцыі пасля «Сокала» — «Братцава», «Паўночны Рачны Вакзал» і «Хімкі». Станцыя «Водны стадыён» не планавалася. У 1947 годзе былі пацверджаны планы 1938 года адносна падаўжэння Горкаўскага радыуса.

Станцыя ўпершыню з'яўляецца ў планах 1957 года. У 1959 годзе Савет Міністраў СССР зацвердзіў план будаўніцтва ліній Маскоўскага метрапалітэна на сямігодку (1959—1965 гады).

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Калонныя станцыі мелкага залажэння
Катэгорыя:Войкаўскі раён
Катэгорыя:Галавінскі раён
Абральёс

**Абральёс** () — архіпелаг з 6 малых астравоў на паўднёвым захадзе Атлантычнага акіяна каля ўзбярэжжа бразільскага штата Баія. Агульная плошча сушы — 1,076 км². Сталага насельніцтва няма. 

## Геаграфія 
Архіпелаг Абральёс месціцца за 58 км на паўднёвы ўсход ад бразільскага горада Каравелас, фармальна падпарадкаваны гарадскому муніцыпалітэту. 

Астравы маюць часткова вулканічнае, часткова каралавае паходжанне. Найбольшы па плошчы востраў Санта-Барбара займае плошчу 56,9 га.

## Прырода 
На астравах пераважае травяністая расліннасць. Асноўныя насельнікі сушы — марскія птушкі, сойкі, дзятлы. У 2010 г. архіпелаг быў абвешчаны Рамсарскім угоддзем. Вялікую цікавасць уяўляюць навакольныя каралавыя рыфы. Каля астравоў назіраюцца міграцыі гарбатых кітоў.

Для захавання мясцовай прыроды створаны марскі нацыянальны парк Абральёс агульнай плошчай 91 300 га.

## Гісторыя 
Астравы Абральёс былі адкрыты ў 1503 г. іспанскай экспедыцыяй, у склад якой уваходзіў Амерыга Веспучы. У 1822 г. увайшлі ў склад Бразіліі. У 1832 г. даследаваны Чарльзам Дарвіным. 

У 1983 г. астравы Абральёс сталі часткай аднайменнага марскога нацыянальнага парка.

## Спасылкі 
* Abrolhos (Bahia) Mergulho em Abrolhos
* Brazilian coral reefs in a period of global change: A synthesis
* Abrolhos Marine National Park 

Катэгорыя:Астравы Бразіліі
Катэгорыя:Астравы Атлантычнага акіяна
Катэгорыя:Незаселеныя астравы
Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Бразіліі
Войкаўская (станцыя метро)

**«Войкаўская»** — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана пад Ленінградскай шашой паміж станцыямі «Водны стадыён» і «Сокал». Выхады знаходзяцца на тэрыторыі раёна «Войкаўскі» Паўночнай адміністрацыйнай акругі горада Масквы. Станцыя калонная трохпралётная мелкага залажэння, пабудавана па тыпавым праекце.

Адкрыта 31 снежня 1964 года ў складзе пляцоўкі «Сокал» — «Рачны вакзал». Названа па Чыгуналіцейным заводзе імя П. Л. Войкава (закрыты да пачатку 2000-х гадоў).

## Гісторыя 
Першы план будаўніцтва метро ў Войкаўскім раёне з’явіўся ў 1938 годзе. Планавалася падаўжэнне Горкаўскага радыуса яшчэ на 3 станцыі ад станцыі «Сокал». Першай з іх была станцыя «Братцава», названая так па назве станцыі Малога кальца Маскоўскай чыгункі. Яе планавалася пабудаваць значна паўночней цяперашняга месцазнаходжання станцыі «Войкаўская».

Потым яна згадваецца ў перспектыўнай схеме 1957 года, ужо пад назвай «Войкаўская». Зрэшты, планы будаўніцтва метро ў тыя гады часта карэктаваліся, і на розных планах сустракаюцца іншыя варыянты назвы станцыі — «Завод Войкава» і «Пасёлак Войкава». На адным з планаў 1957 года «Войкаўская» нават раздвоілася на дзве станцыі — «Акруговая» («Ленінградская») і «Завод Войкава». Пад канец 1960-х гадоў паўночная пляцоўка Горкаўска-Замаскварэцкай лініі была самай загружанай, таму для павелічэння памераў руху з лістапада 1968 года ў ранішні сама розрух арганізаваны пропуск цягнікоў без пасажыраў праз два на трэці ад станцыі «Рачны вакзал» да станцыі «Войкаўская». Па генеральным плане 1971 года меркавалася будаванне Вялікага кальца, якое павінна было прайсці праз «Войкаўскую». У 1991 годзе быў прапанаваны праект змены назвы станцыі на «Пецярбургскую», аднак ён не быў ажыццёўлены.

З пачатку 1990-х гадоў перыядычна падымаецца пытанне аб пераназванні станцыі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Станцыі Маскоўскага метрапалітэна
Катэгорыя:Калонныя станцыі мелкага залажэння
Катэгорыя:Войкаўскі раён
2012 год у гісторыі кіно

**2012** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
## Фільмы 
* «Аперацыя „Арго“» — рэж. Бен Афлек (у ролях: Бен Афлек, Браян Крэнстан, Алан Аркін, Джон Гудмен)
* «Астэрыкс і Абелікс: На службе яе вялікасці» — рэж. Ларан Тырар (у ролях: Жэрар Дэпардзьё, Эдуард Баэр, Гіём Гальен, Вэнсан Лакост, Валеры Лемярсье, Фабрыс Лукіні, Катрын Дэнёў)
* «Вось што адбываецца са мной» — рэж. 
* «Гнеў Тытанаў» — рэж. Джонатан Лібесман (у ролях: Сэм Уортынгтан, Рэйф Файнс, Ліям Нісан, Дэні Х’юстан, Эдгар Рамірэз, Біл Наі, Тобі Кебел, Розамунд Пайк)
* «Джанга вызвалены» — рэж. Квенцін Таранціна (у ролях: Джэймі Фокс, Крыстаф Вальц)
* «Джэнтльмены, удачы!» — мастацкі,  «Bazelevs»,  Аляксандр Баранаў (у ролях: Сяргей Бязрукаў, Гоша Куцэнка, Антон Багданаў).
* «Жыве Беларусь» — мастацкі,  Кшыштаф Лукашэвіч (у ролях: Караліна Грушка, Анатоль Кот, Vinsent).
* «Здымаць на паражэнне» — мастацкі,   Кірыл Нонг (у ролях: Васіль Свірыдаў, Аляксандр Лісоўскі, Вадзім Хейфец)
*«Каралеўства ўзыходзячага месяца» — мастацкі,  «American Empirical Pictures»,  Уэс Андэрсан (у ролях: Брус Уіліс, Эдвард Нортан, Біл Мюрэй)
* «Палінка» — анімацыйны,   Надзея Зелянко
*«Паляванне на гаўляйтара» — мастацкі,  «Беларусьфільм»,  Алег Базілаў (у ролях: , , ).
*«Самотны востраў» — мастацкі,  «Беларусьфільм»,   (у ролях: Лембіт Ульфсак, , Лена Куўрмаа).
* «Свята, якое заўсёды» — дакументальны,  «Беларусьфільм»,   (у ролях: Бенька)
*«Снайпер-2. Тунгус» — мастацкі,  «Беларусьфільм»,  Алег Фясенка (у ролях: , , Святлана Паўлава).
* «Страх у краіне спакою» — дакументальны,  «Белсат»,  Кацярына Бортнік

## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 21 сакавіка — Таніна Гуэра, італьянскі паэт, пісьменнік і сцэнарыст (нар. 1920).
* 22 ліпеня — Багдан Ступка, украінскі акцёр тэатра і кіно (нар. 1941).

## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Плаціна Каракая

**Плаціна Каракая** () — буйное гідразбудаванне ў Турцыі, пабудаванае на рацэ Еўфрат і закончанае ў 1987 годзе; адна з 21 плаціны Паўднёва-Усходняга Анаталійскай праекта (). Плаціна ГЭС выпрацоўвае электраэнергію з дапамогай шасці генератараў па 300 МВт, з агульнай устаноўленай магутнасць да 1800 МВт. Канструктыўнай асаблівасцю пабудовы з'яўляецца размяшчэнне машыннай залы непасрэдна «ў целе» плаціны, пад яе водаскідамі.

Штогод пры спадзе ўзроўню вады ў вадасховішчы з вады з'яўляецца «самотны мінарэт», які застаўся з часоў перасялення жыхароў адной з вёсак. Нягледзячы на 30 гадоў, якія прайшлі з моманту затаплення, ён не разбурыўся і не нахіліўся.

## Канструкцыя 
У склад гідраэлектрастанцыі Каракая ўваходзіць бетонная арачна-гравітацыйная плаціна вышынёй у 173 м; магутнасць самой ГЭС складае 1800 МВт: яе даюць 6 гідраагрэгатаў па 300 МВт кожны. Вадасховішча Каракая менш, чым у плаціны Атацюрка, але яно таксама вельмі вялікае: яго плошча складае 298 квадратных кіламетраў, а аб'ём — 9,5 кубічных кіламетраў. У плаціны ёсць і «цікавая асаблівасць», нехарактэрная для большасці ГЭС — гэта размяшчэнне машыннай залы з гідраагрэгатамі непасрэдна «ў целе» плаціны, пад яе водаскідамі.

## Канфлікт з Іракам і Сірыяй 
Рака Еўфрат з'яўляецца важнай крыніцай вады, якая выкарыстоўваецца ў сельскагаспадарчых і тэхнічных мэтах, як у Сірыі, так і ў Іраку — яшчэ на стадыі планавання ўрады абедзвюх краін выказалі занепакоенасць з нагоды праекту будаўніцтва плаціны Каракая. У выніку перамоў быў падпісаны дагавор, які гарантаваў мінімальны паток вады праз плаціну ў 500 м3 (18 000 кубічных футаў).

## Перасяленне 
На думку Багуміла Тэрмінскага, выказанай ім у 2013 годзе, будаўніцтва плаціны Каракая прывяло да вымушанага перасялення з рэгіёну прыкладна 30 000 чалавек.

У адным з затопленых паселішчаў — у якім, па словах мясцовых жыхароў, пражывала 600 сем'яў — застаўся стаяць «самотны мінарэт»: пры запаўненні вадасховішча ў 1984 годзе было вырашана разбурыць вёску і мячэць у ёй. У сувязі з сезоннымі перападамі ўзроўню вады ў вадасховішчы, летам адзін з мінарэтаў, які застаўся стаяць, цалкам «узнікае» з-пад вады і прыцягвае ўвагу мноства як мясцовых, так і замежных турыстаў. Нягледзячы на тое, што з моманту затаплення прайшло больш за 30 гадоў, «самотны мінарэт» не нахіліўся і не разбурыўся — дзякуючы гэтаму ён стаў сімвалам для жыхароў рэгіёну, якія штогод святкуюць яго «з'яўленне». Існуе ідэя прызнаць мінарэт гістарычным будынкам і аднавіць.

## Экалагічны стан возера 
Возера, створанае плацінай Каракая, з'яўляецца адным з найважнейшых вадаёмаў рэгіёну: вада з яго выкарыстоўваецца для арашэння палёў, а само яно — для рыбалоўства. Вынікі хімічнага аналізу вады з возера паказалі, што яно было забруджана рознымі цяжкімі металамі: гэтыя дадзеныя былі пацверджаны аналізам донных адкладаў і жабернай тканіны мясцовых рыб. Прычынай забруджвання можа з'яўляцца сельскагаспадарчая актыўнасць у рэгіёне.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гідратэхнічныя збудаванні
Катэгорыя:Электрастанцыі паводле алфавіта
Катэгорыя:Плаціны Турцыі
Катэгорыя:Плаціны на рацэ Еўфрат
Сацыялістычная рэвалюцыя

**Сацыялістычная рэвалюцыя** — сацыяльная рэвалюцыя, якая ажыццяўляе пераход ад капіталістычнай грамадска-эканамічнай фармацыі да сацыялістычнай. Сацыялістычная рэвалюцыя ў шырокім сэнсе слова ахоплівае пераходны перыяд ад заваёвы ўлады рабочым класам да пабудовы сацыялізму. У вузкім сэнсе слова сацыялістычная рэвалюцыя азначае пераход улады ў рукі працоўнага класа, усталяванне дыктатуры пралетарыяту. Да ўзнікнення ў 1925 годзе тэорыі сацыялізму ў адной краіне ўяўлялася як сусветная рэвалюцыя.

Самай першай і вядомай сацыялістычнай рэвалюцыяй з’яўляецца Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 года ў Расіі. У выніку быў скінуты Часовы ўрад, а да ўлады прыйшоў урад, створаны II з’ездам Саветаў, большасць у якім незадоўга да перавароту атрымала партыя бальшавікоў — РСДРП(б).

## Мэты 
Сацыялістычная рэвалюцыя ставе шэраг разбуральных і стваральных задач:
* зацвярджэнне грамадскай уласнасці на сродкі вытворчасці,
* стварэнне сістэмы свядомага кіравання эканамічнымі і сацыяльнымі працэсамі,
* ліквідацыя эксплуатацыі чалавека чалавекам, класавых і нацыянальных антаганізмаў,
* развіццё сацыялістычнай дэмакратыі,
* культурная рэвалюцыя.

## Футуралогія 
Венгерскі філосаф Іштван Месараш лічыў, што сацыяльная рэвалюцыя, якая стаіць на парадку дня, будзе антыкапіталістычнай, а не сацыялістычнай, гэта значыць задасць напрамак руху ў бок пераадолення дыктатуры капіталу ў грамадстве. У сувязі з гэтым пасляревалюцыйнае (паслякапіталістычнае) грамадства разглядалася ім як складовая частка арганічнай сістэмы капіталу, якая не да канца пераадолеліць капітал як грамадскія адносіны, пакуль антыкапіталістычны рух не ахопіць увесь свет — сусветную сацыялістычную рэвалюцыю Месараш разглядаў не як аднаразовы радыкальны акт, а як працэс.

Расійскі палітолаг Аляксандр Тарасаў лічыў, што Маркс памылкова вызначыў у якасці рухаючай сілы сацыялістычных рэвалюцый рабочы клас, так як у яго час перадумовы для сацыялізму не сфарміраваліся, а рэвалюцыі, названыя сацыялістычнымі, адбыліся насуперак марксісцкім прынцыпам, калі нават у бліжэйшай перспектыве не было відаць прыкмет новага спосабу вытворчасці.

## Гл. таксама 
* Савецкая рэспубліка

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сацыялістычная ревалюцыя — якаснае пераўтварэнне грамадства

Катэгорыя:Сацыялізм
Катэгорыя:Рэвалюцыі
Бад-Гастайн

**Бадгаста́йн** () — абшчына () у Аўстрыі, у федэральнай зямлі Зальцбург.

Уваходзіць у склад акругі Санкт-Ёган-ім-Понгаў. Насельніцтва складае 5838 чалавек (на 15 мая 2001 года). Займае плошчу 170,6 км2. Афіцыйны код — *50 403*.

## Палітычная сітуацыя 
Бургамістр абшчыны — Герхард Штайнбауэр (АНП).

Савет прадстаўнікоў абшчыны () складаецца з 25 месцаў.

Размеркаванне месцаў:

* СДПА займае 12 месцаў;
* АНП займае 10 месцаў;
* Партыя ULB займае 2 месца;
* АПС займае 1 месца.

## Курорт 
Размяшчаецца на вышыні 1000 метраў над узроўнем мора. Праславіўся тэрмальнымі крыніцамі, узбагачонымі радонам.

Адкрыты круглы год, але ў зімовы час сюды з’язджаюцца гарналыжнікі. Дзве суседніх камуны, **Бад-Гастайн** і Бад-Хофгастайн, утвараюць адзіную зону для катання, дзе схілы дасягаюць вышыні 2251 метра. Працягласць горналыжных трас складае больш за 250 кіламетраў, а трас для лыжнага бегу — каля 180 кіламетраў. Для сноўбардыстаў ёсць сноўборд-парк Гастайн, хафпайп, фан-парк і траса для бордэркроса.

## Гісторыя 
У XIX стагоддзі дзякуючы тэрмальным водам Бадгастайн стаў модным курортам, які наведвалі манархі, багатыя грамадзяне і знакамітасці, уключаючы імператрыцу Аўстрыі Лізавету Баварскую, германскага імператара Вільгельма I з яго канцлерам Ота фон Бісмаркам. Лета 1916 і 1923 гадоў у **Бад-Гастайне** правёў Зігмунд Фрэйд.

Масавы турызм пачаўся з часу пабудовы чыгункі ў 1905 годзе.

З пачатку 1960-х курорт стаў губляць сваю папулярнасць, і многія старадаўнія гатэлі ў цяперашні час закрыты і патрабуюць рэканструкцыі.

## Спорт 
У **Бад-Гастайне** праходзіў чэмпіянат свету па гарналыжным спорце 1958 года, на якім тры золата і адно срэбра выйграў знакаміты аўстрыец Тоні Зайлер. З 2007 года тут праходзіць жаночы тэнісны турнір катэгорыі WTA Gastein Ladies.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ;
* Сайт курорта ;
* Фатаграфіі абшчыны 
* Сайт курорта ў Гастайне ;
* Панарамныя Фатаграфіі курорта Гастайн 
* Аўдыё-гід па Бад-Гастайну 

## Гл. таксама 
* Афіцыйны даведнік Аўстрыйскага прадстаўніцтва па турызме

Катэгорыя:Гарады зямлі Зальцбург
Катэгорыя:Населеныя пункты паводле алфавіта
2016 год у гісторыі кіно

**2016** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
* 17 верасня — закладзена Алея кіно ў Гродна.

## Фільмы 
*«25» — дакументальны,  «Белсат»,  Андрэй Куціла
* «28 Панфілаўцаў» —  Андрэй Шальопа, Кім Дружынін.
*«Беларускія песні: традыцыя адлегласці» — дакументальны,  «Белсат»,  Арцём Лобач
*«Брудны дзядуля» — мастацкі,  «Lionsgate Films»,  Дэн Мазер (у ролях: Роберт Дэ Ніра, Зак Эфран)
*«Каханне і партнёрства» — мастацкі,   Мікіта Лаўрэцкі (у ролях: Вольга Кавалёва, Ігар Рагатка, Ларыса Кавалёва)
*«Код 8» — кароткаметражны,   Джэф Чан (у ролях: Робі Амел, Стывен Амелам і Сон Кан).
*«Кожная трэцяя. За зачыненымі дзвярыма» — дакументальны,   Аляксандр Васюковіч
* «Ла-Ла Лэнд» —  Дэм’ен Шазэл (у ролях: Раян Гослінг, Эма Стоўн).
*«Народны альбом. Ненаўмысны шэдэўр» — дакументальны,  «Белсат»,  Сяргей Будкін
*«Освальд. Менская містэрыя» — дакументальны,  «Белсат»,  Віктар Аслюк
*«Офісная калядная вечарынка» — мастацкі,  «DreamWorks»,   (у ролях: Джэніфер Эністан, Джэйсан Бэйтман)
*«Паліва» — кароткаметражны,  «Warszawska Szkoła Filmowa»,  Аляксандр Пералыгін (у ролях: Шымон Мілас, Каміла Кобіц, Рафал Росяк)
* «Патэрсан» —  Джым Джармуш (у ролях: Адам Драйвер, Гольшыфтэ Фарахані).
*«Пацалунак восені» — мастацкі,   Андрэй Голубеў (у ролях: Сяршей Глазкоў, Уладзімір Гасцюхін)
*«Святы» — мастацкі,   Андрыус Блажэвічус (у ролях: Марыус Рэпшыс)
*«PARTY-zan фільм» — мастацкі,  «Bez Buslou Arts»,  Андрэй Курэйчык (у ролях: Аляксандр Душачкін, Аляксандр Тарасаў, Аліса Аўчыннік)

## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 1 студзеня — Вілмаш Жыгманд, венгерскі і амерыканскі кінааператар (нар. 1930).
* 14 студзеня — Алан Рыкман, брытанскі тэатральны і кінаакцёр, акцёр агучвання, рэжысёр (нар. 1946).
* 26 чэрвеня — Расціслаў Янкоўскі, савецкі і беларускі акцёр тэатра і кіно (нар. 1930).
* 13 ліпеня — Эктар Бабенка, бразільскі кінарэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар і акцёр (нар. 1946).
* 9 кастрычніка — Анджэй Вайда, польскі тэатральны дзеяч, кінарэжысёр і сцэнарыст (нар. 1926).

## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Каравелас (Баія)

**Каравелас** () — горад на поўднёва-ўсходнім узбярэжжы бразільскага штата Баія. Насельніцтва (2010 г.) — 21 437 чал.

Горад Каравелас выцягнуты ўздоўж паўночнага берага ў вусці аднайменнай ракі. Вядомы з 1581 г. У 1700 г. атрымаў статус муніцыпалітэта. З 1822 г. у складзе незалежнай Бразіліі.

Клімат трапічны вільготны. Сярэдняя гадавая тэмпература +24,3 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў 1 519 мм.

Каравелас — важны транспартны і турыстычны цэнтр штата Баія. Працуюць марскі порт, аэрапорт, чыгуначная станцыя.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Гарады Бразіліі
Катэгорыя:Муніцыпалітэты штата Баія
Улада

**Ула́да** — здольнасць і магчымасць індывіда або пэўнай групы ажыццяўляць сваю волю, уздзейнічаць на характар і кірунак дзейнасці, паводзіны іншых людзей, незалежна ад іх згоды або нязгоды. Ажыццяўляецца праз эканамічныя, ідэалагічныя і арганізацыйна-прававыя механізмы, а таксама з дапамогай прымусу, аўтарытэту, традыцый і г.д. Улада забяспечвае правапарадак, прызнаны ў дадзеным грамадстве.

## Крыніцы і метады рэалізацыі ўлады 
Крыніц улады значны шэраг. Агульнапрызнаная крыніца — сіла, таму ў свядомасці многіх людзей улада атаясняецца з гвалтам. Да значных крыніц улады адносяць таксама здольнасці асобы пэўнага лідара, багацце і грамадскае становішча носьбітаў улады, іх веды і інфармаванасць.

Джын Шарп вылучае наступныя неабходныя крыніцы палітычнай улады:
* Аўтарытэт — упэўненасць людзей, што ўлада з’яўляецца законнай і што іх маральны доўг падпарадкоўвацца ёй;
* Чалавечыя рэсурсы — колькасць і значнасць асоб і груп, якія падпарадкоўваюцца, супрацоўнічаюць ці прапануюць дапамогу ўладарам;
* Практычны вопыт і веды, неабходныя рэжыму для выканання канкрэтных дзеянняў, якія даюць асобы і групы, якія супрацоўнічаюць з рэжымам;
* Нематэрыяльныя фактары — псіхалагічныя і ідэалагічныя фактары, што прымушаюць людзей падпарадкоўвацца і дапамагаць уладам;
* Матэрыяльныя рэсурсы — ступень кантролю ці доступу ўладароў да маёмасці, прыродных рэсурсаў, фінансавых рэсурсаў, эканамічнай сістэмы, а таксама сродкаў сувязі і транспарту;
* Санкцыі — неабходныя для існавання рэжыму і правядзення яго палітыкі пакаранні ці пагрозы ў пакаранні, што прымяняюцца супраць непакорлівых альбо тых, хто адмаўляецца супрацоўнічаць.

Сярод метадаў рэалізацыі ўлады асаблівае месца займае фізічны і псіхічны прымус. Першы заключаецца ў прамым навязванні сацыяльным суб’ектам пэўнага кшталту паводзін, другі — гэта пагроза ім негатыўнымі вынікамі ў выпадку ўхілення ад навязваемых паводзін. Носьбіты ўлады выкарыстоўваюць таксама прыёмы пераканання і заахвочвання, уздзеяння аўтарытэтам і г.д.

## Віды ўлады 
У сучасным грамадстве сярод адпаведных інструментаў і прыёмаў уладарання вылучаюць некалькі відаў улады: палітычная, эканамічная, сацыяльная, бацькоўская, культурна-інфармацыйная.

Найбольш важная сярод іх палітычная ўлада як рэальная здольнасць класа, сацыяльнай групы або індывіда праводзіць сваю волю, якая вызначаецца аб’ектыўнымі патрэбнасцямі і інтарэсамі, з дапамогай прававых палітычных норм і спецыяльнага інстытута — дзяржавы. Палітычная ўлада выконвае толькі ўласцівыя ёй функцыі — кіраванне грамадствам, падтрыманне парадку і стабільнасці, дасягненне грамадскай згоды, рэгуляванне паводзін людзей, выяўленне, абмежаванне і вырашэнне канфліктаў і да т.п. Для ажыццяўлення гэтых функцый палітычная ўлада афармляецца ў пэўныя дзяржаўныя і палітычныя структуры. Найважнейшым пытаннем палітычнай улады з’яўляецца раздзяленне яе на выканаўчую, заканадаўчую і судовую.

## Літаратура 
* *Катляроў І.* Улада
Дагавор

**Дагаво́р** (таксама **дамова**) — пагадненне паміж дзвюма або некалькімі асобамі пра ўсталяванне, змену або спыненне грамадзянскіх правоў і абавязкаў.

## Спасылкі 

Катэгорыя:Грамадзянскае права
Аўтамабільная прамысловасць Беларусі

**Аўтамабільная прамысловасць Беларусі** — галіна эканомікі Беларусі.

Аўтамабільная прамысловасць Беларусі — гэта тэрмін, які ахоплівае шырокі спектр кампаній і арганізацый у Беларусі, якія ўдзельнічаюць у праектаванні, распрацоўцы, вытворчасці, маркетынгу і продажах легкавых аўтамабіляў, лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў, грузавых аўтамабіляў і аўтобусаў, прычэпаў, матацыклаў, мапедаў, спецыяльнай і ваеннай аўтамабільнай тэхнікі, запчастак і камплектуючых для аўтамабіляў матацыклаў і мапедаў.

## Гісторыя 
У савецкія часы Беларуская ССР была трэцяй рэспублікай з гадавым паказчыкам вытворчасці каля 40 000 аўтамабіляў. З тых часоў Беларусь спецыялізуецца на выпуску грузавікоў, цягачоў ўласнай распрацоўкі, а таксама аўтобусаў, тралейбусаў і трамваяў распрацаваных у постсавецкі час. Аўтазаводы ў Беларусі ўключаюць МАЗ, БелАЗ, МЗКТ, МаАЗ, Нёман, Unison і BelGee.

## Вытворцы 
**Дзеючыя**:
* БелАЗ
* Белджы
* Белкамунмаш
* МАЗ
* МАЗ-MAN
* МаАЗ
* МЗКЦ
* Нёман
* Юнісон

**Нядзеючыя**:
* Форд Юніён

## Глядзіце таксама 
* Аўтамабільная прамысловасць Украіны

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт БелАЗа 
* Афіцыйны сайт МАЗа 
* Афіцыйны сайт МаАЗа
* Афіцыйны сайт МЗКЦ 
* Афіцыйны сайт «Нёмана» 

Беларусь
Катэгорыя:Прамысловасць Беларусі
Юнісон

«**Юнісон**» — беларуска-брытанскае прадпрыемства, якое займаецца вытворчасцю легкавых і спецыялізаваных аўтамабіляў. Заснаванае ў 1996 годзе як сумеснае беларуска-брытанска-амерыканскае прадпрыемства «Форд Юніён». У 2000 годзе пераўтворанае ў СП ЗАТ «Юнісон».

## Прадукцыя 
Выпускаюцца наступныя маркі аўтамабіляў:
* Intrall Lublin 3 (2004—2007)
* Samand (2006—2010)
* Kia 2500F «Unicom»
* Zotye (2012—2020)
* General Motors
** Opel Mokka
** Chevrolet Tahoe
** Cadillac Escalade
** Cadillac ХТ5
* Peugeot
** Peugeot 301
** Peugeot 508
** Peugeot 3008
** Peugeot Partner
* Citroën
** Citroën C-Elysee
** Citroën Berlingo
* Changan (чэрвень 2020—2021)
** Changan CS35 Plus
** Changan CS75 FL
* Спецтэхніка на базе камерцыйных аўтамабіляў:
** на базе ГАЗелі: Юнікс 3561, Юнітех 3901, Юнімед 3591, Юнімед 35911, Юнімед 3592, Юнімед 3803, Юнімед 3804, Юнірыт 3703;
** на базе ГАЗель-Next: Юнілайн 3606;
** на базе Citroën Jumper: Юнімед 3593;
** на базе Ford Transit: Юніком 4002, Юнілайн 3607, Юнімед 3807;
** на базе Lada Largus: Юніком 4001, Юнімед 3562
** на базе Mercedes-Benz Sprinter: Юнікс 3901, Юнілайн 3601, Юнілайн 3602, Юнілайн 3604, Юнімед 3801
** на базе Renault Master: Юнімед 3802
** на базе VW Crafter: Юнірыт 3701

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  
* Тэст-драйв Zotye Z300  
* Гісторыя зборкі аўтамабіляў у Беларусі 

Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Эканоміка Мінскага раёна
Мост цераз Дзебру

**Мост цераз Дзебру** — мост цераз раку Дзебру ў Магілёве. Злучае цэнтр горада (правы бераг) і жылы раён Юбілейны (левы). Па мосце праходзіць праспект Міру. Узведзены ў 1973 годзе з жалезабетону і мае 4 пралёты, яго даўжыня складае 120 метраў, шырыня — 27 метраў.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:1973 год у Магілёве
Катэгорыя:Масты Магілёва
Катэгорыя:Праспект Міру (Магілёў)
Мечысловас Ючас

**Мечысловас Ючас** (; , в. Вабаляй Шаўляйскага павета, Літва — ) — літоўскі гісторык-медыявіст. Доктар гістарычных навук (1972), прафесар (1976).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Вільнюскі ўніверсітэт (1951). У 1956—85 працаваў у Інстытуце гісторыі АН Літвы (э 1972 намеснік дырэктара). У 1958—66 і з 1972 выкладаў ў Вільнюскім універсітэце.

## Навукова-даследчыцкая дзейнасць 
Вывучаў гісторыю, сацыяльна-эканамічныя адносіны, летапісанне ВКЛ. Даследаваў архівы Літвы, Расіі, Польшчы і Швецыі. Алзін з аўтараў кніг «Вайна Літвы з крыжакамі» (1964), «Сялянскі рух у Літве ў 1861—1914 гг.» (1975), «Гісторыя Літоўскай ССР (3 найстаражытных часоў да нашых дзён)» (1978). Выдаў зборнікі дакументаў «Літоўскія інвентары XVII ст.» (1962, з К. Яблонскісам), «Спрэчкі сялян і гараджан з упраўляючымі маёнткаў» (т. 3, 1968, а Р. Ясасам).

## Выбраная бібліяграфія 
* Lietuvos metraščiai. — Vilnius, 1968.
* Baudžiavos irimas Lietuvoje. — Vilnius, 1972.
* Lietuvos ir Lenkijos unija (XIV a. vid. – XIX a. pr.). — Vilnius, 1999.
* Krikščionybės kelias į Lietuvą: etapai ir problemos. — Vilnius, 2000.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *Сагановіч Г.* Ючас // 

Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дактары гістарычных навук
Катэгорыя:Гісторыкі Літвы
Анабас

**Анабас**, **паўзун** (*Anabas testudineus*) — рыба атрада акунепадобных. 

Водзіцца ў стаячых і слаба праточных вадаёмах Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі.

Даўжыня да 25 см. Цела буравата-зялёнае, бруха жаўтаватае.

Можа жыць без вады каля 8 гадзін. 3 дапамогай хваста, грудных плаўнікоў і шыпоў шчэлепных накрывак поўзае па сушы. Дыхае атмасферным паветрам з дапамогай спецыяльнага надшчэлепнага органа. У сухі сезон упадае ў спячку, закопваючыся ў глей.

Драпежнік.

Аб'ект мясцовага промыслу, разводзяць у сажалках.

## Літаратура 
* Анабас // 

Катэгорыя:Акунепадобныя
Матэрыя (філасофія)

**Матэ́рыя** — філасофская катэгорыя, якая абазначае аб'ектыўнае (незалежнае ад чалавечай свядомасці) існаванне свету; сукупнасць разнастайных аб'ектаў і з'яў, а таксама іх уласцівасцей і адносін паміж імі.

Паняцце «матэрыя» ўзнікла ў старажытнай філасофіі (грэчаскай, кітайскай і інш.), азначала пэўны першасны пачатак усіх рэчаў і з'яў, але ў той жа час не атаясамлівалася з ніводнай з іх. Побач з роляю субстрату ўсіх матэрыяльных аб'ектаў матэрыя надзялялася і некаторымі фувдаментальнымі ўласцівасцямі: працягласцю, рухам, інертнасцю, існаваннем у часе і інш.

Субстанцыяльныя пошукі старажытнагэчаскіх філасофафаў прывялі да паняцця «матэрыі», якое ў гісторыка-філасофскім працэсе неаднаразова мяняла свой змест. Першапачаткова пад матэрыяй разумелі пэўны канкрэтна-прадметны пачатак (зямля, вада, агонь, паветра), з якога ўсё нараджаецца і ў які ўсё ператвараецца. Затым матэрыя ператвараецца ў адзіную субстанцыю, якая ўяўляе сабой бясконцае мноства атамаў (Дэмакрыт). У творчасці Платона матэрыя — гэта пасіўны пачатак, які набывае форму дзякуючы творчай ідэі. Арыстоцель лічыў матэрыю першапачаткам усяго існага, што актуалізуецца пры наяўнасці фармальнай і мэтавай прычыны.

У розных філасофскіх інтэрпрэтацыях (матэрыялізм і ідэалізм) паняцці матэрыі і свядомасці выступаюць у якасці антыподаў у залежнасці ад таго, чаму надаецца першаснае значэнне: матэрыі або абсалютызаванай чалавечай свядомасці (духу).

Паняцце матэрыі з’яўляецца фундаментальнай катэгорыяй для некаторых філасофскіх мадэляў, напрыклад для такой, як дыялектычны матэрыялізм. Паводле У. І. Леніна матэрыя ёсць філасофская катэгорыя для абазначэння аб’ектыўнай рэальнасці, якая дадзена чалавеку ў адчуваннях яго, якая капіруецца, фатаграфуецца, адлюстроўваецца нашымі адчуваннямі, але існуе незалежна ад іх.

У рэчаіснасці матэрыя і свядомасць чалавека ўзавмазвязаны: прызнанне першаснасці матэрыі, напрыклад, не дае падстаў да адмаўлення актыўнасці чалавечага духу. Быццё матэрыі адбываецца ў акрэсленых усеагульных формах, якімі выступаюць прастора і час. Матэрыяльныя аб'екты падпарадкоўваюцца прынцыпу сістэмнай арганізацыі і аб'ядноўваюцца ў шматлікія прыродныя, касмічныя, сацыяльныя сістэмы. Матэрыя можа існаваць таксама ў выглядзе рэчыва і фізічнага поля.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Філасофія
Канцэнтрацыя капіталу

**Канцэнтрацыя капіталу** — засяроджванне, нарошчванне капіталу дзякуючы аб'яднанню капіталаў розных уладальнікаў, а таксама за кошт пераўтварэння прыбытку на капітал (крыніца будучых даходаў).

## Гл. таксама 
* Капіталізм

Катэгорыя:Эканоміка
Катэгорыя:Капітал
Катэгорыя:Багацце
Вуліца Сядых (Мінск)

**Вуліца Сядых** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар В. Я. Сядых. Пачынаецца ад скрыжавання вул. Лагойскі тракт і Гамарніка і ідзе ўздоўж Сляпянскага вадасховішча да месца, дзе вул. Кедышкі пераходзіць у вул. Карбышава. Уся забудова адносіцца да цотнага боку вуліцы, на няцотным знаходзяцца парк і вадасховішча. Разам з вул. Каліноўскага ўтварае спальны мікрараён.

## Славутасці і сацыяльна-значныя аб’екты вуліцы 
* трамвайнае дэпо
* стыхійны мінірынак у пачатку вуліцы
* беларускамоўная гімназія № 9 (д. 10)
* Сляпянскае вадасховішча
* Полацкі парк
* Аддзяленне Міністэрства па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь па Першамайскім раёне (д. 14)
* Мінскае дзяржаўнае гарадское вучылішча алімпійскага рэзерву (д. 42)
* СШ № 114 (д.66)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
2002 год у гісторыі кіно

**2002** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
## Фільмы 
* «Белы алеандр» — рэж. Пітэр Касмінскі
* «Граф Монтэ-Крыста» — рэж. Кевін Рэйнальдс (у ролях: Джэймс Кэвізел, Гай Пірс, Дагмара Дамінчук, Рычард Харыс, Джэймс Фрэйн, Луіс Гузман)
* «Дзікае паляванне 2» — дакументальны,  «ОРТ»,  Павел Шарамет
* «Жаночая логіка 2» — рэж. Сяргей Ашкеназі (у галоўнай ролі: Аліса Фрэйндліх)
* «Зорныя войны. Эпізод II: Атака клонаў» — рэж. Джордж Лукас (у ролях: Хейдэн Крыстэнсен, Наталі Портман, Юэн Мак-Грэгар, Сэмюэл Л. Джэксан, Крыстафер Лі, Іэн Мак-Даярмід)
*«Маё вялікае тлустае грэчаскае вяселле» — мастацкі,  «Warner Brothers»,  Джоэль Цвік (у ролях: Ніа Вардалас)
* «Незабыўны шпацыр» — рэж. Адам Шэнкман (у ролях: Шэйн Уэст, Мэндзі Мур, Пітэр Коят, Дэрыл Хана)
* «Паміж жыццём і смерцю» — мастацкі,  «Беларусьфільм»  Дзмітрый Зайцаў (у ролях: , Генадзь Аўсяннікаў, Аляксандр Кашпераў)
* «Рай» — рэж. Том Тыквер (у ролях: Кейт Бланшэт, Джавані Рыбізі, Рэмо Джыронэ)
* «Траса 60» — рэж. Боб Гейл (у галоўнай ролі: Джэймс Марсден)
* «Эквілібрыум» — рэж. Курт Уімер
* «Янка Купала» — дакументальны,  «Беларускі відэацэнтр»  Станіслаў Гайдук

## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
## Памерлі 
* 27 сакавіка — Дадлі Мур, брытанскі камедыйны акцёр, кампазітар і музыкант (нар. 1935).
* 27 сакавіка — Білі Уайлдэр, амерыканскі кінарэжысёр і сцэнарыст (нар. 1906).
* 25 кастрычніка — Рычард Харыс, ірландскі акцёр і музыкант (нар. 1930).

## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Заканадаўчы сход

**Заканада́ўчыя схо́ды:**
* Назва парламентаў ў многіх гістарычных і сучасных дзяржавах.
* У Францыі вышэйшая заканадаўчая ўстанова ў перыяд Вялікай французскай рэвалюцыі і пры Другай рэспубліцы.

## Гл. таксама 
* Парламент

Катэгорыя:Парламент
Заканадаўства

**Заканада́ўства** — выданне, прыняцце законаў; таксама звод законаў.

* Заканадаўства — сістэма заканадаўчых актаў, прынятых заканадаўчым органам, якія дзейнічаюць на тэрыторыі краіны.
* Заканадаўства — асноўная форма праватворчай дзейнасці.
* Заканадаўства ў шырокім разуменні — сістэма нарматыўных прававых актаў, якія дзейнічаюць у дзяржаве.

## Гл. таксама 
* Заканадаўчая ўлада
* Заканадаўчы сход
* Заканадаўчы акт

## Спасылкі 
* Пошук па заканадаўстве Беларусі, Расіі, Украіны (дакументы ў свабодным доступе)

Катэгорыя:Тэорыя дзяржавы і права