Эрнэст Хемінгуэй

**Эрнэ́ст Мі́лер Хемінгуэ́й** (;  — ) — амерыканскі пісьменнік і журналіст. Аўтар шматлікіх апавяданняў і рэпартажаў. Майстар дыялога і ўнутранага маналога. Яго творы, адметныя драматызмам, экспрэсіўнасцю, сугестыўнасцю аповеду з глыбокім падтэкстам, насычаны біблейскімі матывамі і вобразамі-сімваламі. Яго стрыманы рэалістычны стыль моцна паўплываў на літаратуру XX стагоддзя, а жыццё, поўнае прыгод, і грамадскі імідж аказалі ўплыў на наступныя пакаленні.

Найбольшую колькасць сваіх твораў ён напісаў з сярэдзіны 1920-х да сярэдзіны 1950-х гадоў. У 1926 годзе Эрнэст Хемінгуэй апублікаваў свой першы раман — «*І ўзыходзіць сонца*». Вопыт часу Першай сусветнай вайны лёг у аснову рамана «*Бывай, зброя!*». Пасля грамадзянскай вайны ў Іспаніі, дзе ён быў журналістам, напісаў раман «*Па кім звоніць звон*». 3 напісанага пасля Другой сусветнай вайны вылучаюцца раманы «*За ракой у цені дрэў*» і «*Астравы ў акіяне*». Мужнасць і непахіснасць простага чалавека ў змаганні з прыродай паказана ў аповесці-прытчы «*Стары і мора*». Неўзабаве пасля яе публікацыі Хемінгуэй адправіўся на сафары ў Афрыку, дзе ледзь не загінуў. У 1961 годзе пісьменнік скончыў жыццё самагубствам.

Лаўрэат Нобелеўскай прэміі ў галіне літаратуры (1954). За сваё жыццё ён апублікаваў сем раманаў, шэсць зборнікаў апавяданняў і два дакументальныя творы. Апроч таго, яшчэ тры раманы, чатыры зборнікі апавяданняў і тры дакументальныя творы былі апублікаваны пасмяротна. Многія з яго твораў лічацца класікай амерыканскай літаратуры.

## Жыццё 
### Дзяцінства і юнацтва 
, дзе нарадзіўся пісьменнік.|alt= photograph of an infant]]

Эрнэст Мілер Хемінгуэй нарадзіўся 21 ліпеня 1899 года ў вёсцы Оўк-Парк паблізу Чыкага (штат Ілінойс). Яго бацька, Кларэнс Эдмандс Хемінгуэй, быў лекарам, а маці, Грэйс Хол-Хемінгуэй, была опернай спявачкай. Абодва былі добра адукаванымі і паважанымі людзьмі ў кансерватыўнай абшчыне Оўк-Парка, супольнасці, пра якую вядомы архітэктар Фрэнк Лойд Райт казаў: «Такая вялікая колькасць цэркваў, у якія ходзіць такая вялікая колькасць добрых людзей» (). На працягу кароткага перыяду пасля ўступлення ў шлюб Кларэнс і Грэйс Хемінгуэі жылі з бацькам Грэйс, Эрнэстам Холам, у гонар якога пара назвала свайго першага сына. Пазней Эрнэст Хемінгуэй казаў, што не любіў сваё імя, якое ў яго «асацыявалася з наіўным, нават дурным героем п’есы Оскара Уайльда „*Як важна быць сур’ёзным*“ ()». Урэшце сям’я пераехала ў сяміпакаёвы дом у рэспектабельным раёне з музычнай студыяй для Грэйс і медыцынскім кабінетам для Кларэнса. Біёграф Майкл С. Рэйналдс адзначыў, што Эрнэст успадкаваў ад маці энергію і энтузіязм. Бацька Хемінгуэя вельмі ганарыўся сваімі каланіяльнымі продкамі і забараніў усім танцаваць, піць, паліць і гуляць у азартныя гульні. Гэты вялікі шыракаплечы мужчына ў адрозненне ад сваёй жонкі трымаў дзяцей у строгай дысцыпліне і, калі лічыў неабходным, мог адлупцаваць Хемінгуэя скураным рамянём. Чэрствы лекар з’яўляецца персанажам аднаго з ранніх апавяданняў Хемінгуэя — «*Лекар і яго жонка*» (). У ім размовы паміж лекарам і яго жонкай заснаваны на сапраўдных размовах паміж бацькамі пісьменніка.

Маці будучага аўтара часта выступала на канцэртах вакол іх пасялення і хацела даць сваім дзецям што-небудзь музычнае. У Эрнэста не было талентаў да гэтага, але яна настойліва патрабавала ад яго гуляць на віяланчэлі, што не раз станавілася «крыніцай канфлікту», але пазней ён прызнаў, што ўрокі музыкі былі карысныя для яго творчасці, што відаць па «кантрапунктнай структуры» рамана «*Па кім звоніць звон*». У сям’і Хемінгуэя таксама быў летні дом, які называлі Уіндэмэр, на возеры Валун, недалёка ад горада Петоскі ў штаце Мічыган, дзе бацька вучыў чатырохгадовага Эрнэста паляваць, лавіць рыбу, будаваць лагеры ў лясах і на азёрах Паўночнага Мічыгана. Яго ранні досвед у свеце прыроды прывіў яму запал да прыгод і жыцця ў аддаленых або ізаляваных раёнах.

З 1913 па 1917 гады Хемінгуэй вучыўся ў сярэдняй школе «*Оўк Парк энд Рывер Форэст Хай Скул*» (), дзе шмат займаўся рознымі відамі спорту, а менавіта боксам, лёгкай атлетыкай, водным полам і футболам. Асаблівых поспехаў ён дамагаўся на ўроках англійскай мовы, а таксама на працягу двух гадоў удзельнічаў у школьным аркестры разам з сястрой Марселінай. Ён працягваў пісаць і для «*Трапецыі*» і для «*Табулы*» () (школьны штогоднік), для якіх ён пераймаў мову спартыўных аглядальнікаў і выкарыстоўваў псеўданім Рынг Ларднер малодшы — па прыкладу Рынга Ларднера з газеты «*Чыкага Трыб’юн*» (), які падпісваўся «Лайн О’Тайп». Такім чынам, як і Марк Твен, Стывен Крэйн, Тэадор Драйзер і Сінклер Льюіс, да таго, як стаць аўтарам раманаў, Эрнэст Хемінгуэй быў журналістам; пасля заканчэння школы ён уладкаваўся на працу ў газету «*Канзас Сіці Стар*» рэпарцёрам. Нягледзячы на тое, што ён працаваў там толькі шэсць месяцаў, Хемінгуэй абапіраўся на стыль сваіх публіцыстычных тэкстаў у газеце пры напісанні сваіх наступных мастацкіх твораў: «Выкарыстоўвайце кароткія сказы. Выкарыстоўвайце кароткія першыя абзацы. Выкарыстоўвайце энергічную мову. Будзьце пазітыўным, а не негатыўным».

### Першая сусветная вайна 
Пасля ўступлення ЗША ў Першую сусветную вайну Хемінгуэй вырашыў пайсці добраахвотнікам, але яго не ўзялі з-за пашкоджанага левага вока. У пачатку 1918 года Эрнэст Хемінгуэй адгукнуўся на кадравы пошук Чырвонага Крыжа ў Канзас Сіці і падахвоціўся быць вадзіцелем хуткай дапамогі на італьянскім фронце. Ён пакінуў Нью-Ёрк у маі і прыбыў у Парыж, які знаходзіўся пад абстрэлам нямецкай артылерыі. У чэрвені ён дабраўся да Італіі, дзе верагодна ўпершыню сустрэўся з Джонам Досам Пасасам, з якім на працягу многіх дзесяцігоддзяў меў нялёгкія адносіны. У час свайго першага дня ў Мілане ён быў адпраўлены да месца выбуху на ваенным заводзе, дзе ратавальнікі выцягвалі з руінаў рэшткі работніц. Хемінгуэй апісаў гэты інцыдэнт у сваёй навукова-папулярнай кнізе «Смерць пасля поўдня» (): «Я памятаю, што пасля таго, як мы даволі старанна шукалі рэшткі загінулых, мы збіралі фрагменты». Праз некалькі дзён ён быў у Фасальта-ды-П'яве.

8 ліпеня Хемінгуэй быў цяжка паранены мінамётным агнём, вяртаючыся з сталовай з шакаладам і цыгарэтамі для салдат на перадавой. Будучы 18-гадовым юнаком, ён апісваў гэты інцыдэнт: «Калі вы ідзяце на вайну хлопчыкам, вы маеце вялікую ілюзію неўміручасці. Іншых людзей забіваюць, а вас — не… Потым, калі вы ў першы раз атрымліваеце цяжкія раненні, вы страчваеце гэту ілюзію і ведаеце, што гэта можа здарыцца і з вамі.» Ён атрымаў сур’ёзныя асколачныя раненні абедзвюх ног, прайшоў неадкладную аперацыю і правёў пяць дзён у палявым шпіталі да таго, як быў пераведзены на аздараўленне ў бальніцу Чырвонага Крыжа ў Мілане. Ён правёў шэсць месяцаў у бальніцы, дзе сустрэў і моцна пасябраваў з Эрыкам Дорманам-Смітам па мянушцы «Чынк», а таксама дзяліў пакой з будучым амерыканскім дыпламатам, паслом і пісьменнікам Генры Серано Вілардам.

У час выздараўлення Хемінгуэй сустрэў сваё першае каханне — Агнес фон Куроўскі, медсястру Чырвонага Крыжа, якая была на сем гадоў старэйшая за яго. У студзені 1919 года, калі ён вяртаўся да Злучаных Штатаў, Агнес і Хемінгуэй вырашылі ажаніцца на працягу некалькіх месяцаў у Амерыцы. Тым не менш, у сакавіку яна напісала, што заручылася з італьянскім афіцэрам. Біёграф Джэфры Маерс сцвярджае, што Хемінгуэй быў спустошаны з-за адмовы Агнес і ў будучыні імкнуўся пакінуць жонку да таго, як яна пакіне яго.

### Таронта і Чыкага 
Эрнэст Хемінгуэй, якому яшчэ не было 20 гадоў, вярнуўся з вайны ў пачатку 1919 года сталым чалавекам, які перажываў дэпрэсію з-за таго, што быў вымушаны сядзець дома без працы, і з-за неабходнасці аднаўлення сіл і здароўя. Як тлумачыць Рэйналдс, «Хемінгуэй не мог дакладна растлумачыць сваім бацькам, што ён адчуў, калі ўбачыў акрываўленае калена. Ён не мог растлумачыць, як страшна яму было ў іншай краіне з хірургамі, якія не маглі сказаць яму на англійскай мове, змогуць яны вылечыць яго нагу ці не.» Неўзабаве бацькі пачалі ціснуць на яго, каб ён знайшоў працу або працягваў адукацыю, але на 1000 долараў страхавых выплат за раненні ён мог жыць не працуючы амаль год. Хемінгуэй жыў у доме сваіх бацькоў і праводзіў час чытаючы ў бібліятэцы або дома. Ён мала расказваў пра вайну, а знаёмыя часта бачылі, як ён хадзіў па горадзе ў форме Чырвонага крыжа. У верасні ён пайшоў у паход на Верхні паўвостраў Мічыгана з сваімі школьнымі сябрамі. Сябар сям’і прапанаваў Хемінгуэю працу ў Таронта, і ад нуды ён пагадзіўся. У канцы года ён пачаў працаваць у якасці фрылансера, штатнага супрацоўніка і замежнага карэспандэнта ў газеце «*Таронта Стар Уіклі*» (). Ён вярнуўся ў Мічыган у чэрвені наступнага года. Хэдлі Рычардсан, якая жыла ў Сент-Луісе, прыехала ў Чыкага наведаць сястру суседа Хемінгуэя. Ён захапіўся ёй, пазней апісаўшы гэта: «Я ведаў, што яна была дзяўчынай, з якой я збіраўся ажаніцца». Берніс Керт, аўтар кнігі «*Жанчыны Хемінгуэя*» (), сцвярджае, што на выбар пісьменніка аказалі ўплыў успаміны пра Агнес, але ў Хэдлі была дзяціннасць, якой бракавала Агнес. Пара перапісвалася некалькі месяцаў, а затым вырашыла ажаніцца і падарожнічаць па Еўропе. Яны хацелі наведаць Рым, але Шэрвуд Андэрсан у сваім пісьме пераканаў маладую пару замест гэтага паехаць у Парыж. Яны ажаніліся 3 верасня 1921 года. Праз два месяцы Хемінгуэй быў наняты ў якасці замежнага карэспандэнта «*Таронта Стар*», і пара з’ехала ў Парыж. Наконт шлюбу Хемінгуэя і Хэдлі Маерс сцвярджае: «З Хэдлі Хемінгуэй дасягнуў усяго, чаго ён чакаў ад сваіх адносін з Агнес: кахання прыгожай жанчыны, зручнага даходу і жыцця ў Еўропе».

### Парыж 
Карлас Бэйкер, першы біёграф Хемінгуэя, лічыць, што ў той час як Андэрсан прапанаваў Парыж, таму што грашовы курс зрабіў гэта месца недарагім для жыцця, галоўным для Хемінгуэя было тое, што Парыж быў месцам, дзе жылі «самыя цікавыя людзі ў свеце». У Парыжы ён сустрэў такіх пісьменнікаў, як Гертруда Стайн, Джэймс Джойс і Эзра Паўнд, якія «маглі дапамагчы маладому пісьменніку на прыступках кар’еры», стала настаўнікам Хемінгуэя; яна пазнаёміла яго з мастакамі і пісьменнікамі з квартала Манпарнас, якіх яна называла «*страчаным пакаленнем*» — тэрмінам, які Хемінгуэй папулярызаваў у рамане «*І ўзыходзіць сонца*». Рэгулярна наведваючы салон Стайн, ён пазнаёміўся з такімі ўплывовымі мастакамі, як Пабла Пікаса, Жуан Міро і Хуан Грыс. У рэшце рэшт ён адмовіўся ад уплыву Гертруды Стайн, і іх адносіны пагоршыліся і перацяклі ў літаратурныя сваркі, якія адбываліся на працягу дзесяцігоддзяў. Амерыканскі паэт Эзра Паўнд выпадкова сустрэў Хемінгуэя ў кнігарні Сільвіі Біч «*Шэкспір і Кампанія*» ў 1922 годзе. Яны ўдваіх ездзілі ў Італію ў 1923 годзе і жылі на адной вуліцы ў 1924. У іх завязалася моцнае сяброўства, і Паўнд бачыў у Хемінгуэе таленавітага маладога пісьменніка.

Падчас першых 20 месяцаў у Парыжы Хемінгуэй адаслаў у газету «*Таронта Стар*» 88 апавяданняў. Ён пісаў пра грэка-турэцкую вайну, дзе быў сведкам спальвання Смірны, а таксама такія вандроўнічыя апавяданні, як «*Лоўля тунца ў Іспаніі*» () і «*Лоўля стронгі па ўсёй Еўропе: У Іспаніі лепш, чым у Германіі*» (). Пісьменнік быў спустошаны, даведаўшыся, што Хэдлі згубіла чамадан з яго рукапісамі на вакзале Гар дэ Льён, адкуль яна ехала ў Жэневу, каб сустрэцца з ім у снежні 1922. У наступным верасні пара вярнулася ў Таронта, дзе 10 кастрычніка 1923 года ў іх нарадзіўся сын — Джон Хэдлі Ніканор. Падчас іх адсутнасці ў Парыжы была апублікавана першая кніга Хемінгуэя — «*Тры гісторыі і дзесяць паэмаў*» (). Два апавяданні з гэтага зборніка былі ўсім, што засталося пасля страты чамадана, а трэцяе было напісана мінулай вясной у Італіі. Праз некалькі месяцаў быў апублікаваны другі зборнік апавяданняў — «*у наш час*» () (без загалоўных літар). Гэта невялікае выданне ўключала ў сябе шэсць віньетак і каля дзесяці апавяданняў, якія аўтар напісаў мінулым летам падчас свайго першага візіту ў Іспанію, дзе яму зрабіла моцнае ўражанне карыда. Пакінуўшы Парыж, ён сумаваў у Таронта і лічыў за лепшае вярнуцца да жыцця пісьменніка, чым быць журналістам.

Хемінгуэй, Хэдлі і іх сын (якога называлі Бамбі) вярнуліся ў Парыж у студзені 1924 года і пераехалі ў новую кватэру на вуліцы Нотр-Дам-дэ-Шан. У 1925 годзе быў выдадзены зборнік «*У наш час*» () (з загалоўнымі літарамі), на супервокладцы якога былі каментары Форда. Значную пахвалу атрымала апавяданне «*Індзейскі лагер*»; Форд бачыў у ім важнае пачатковае апавяданне маладога пісьменніка, а крытыкі з Злучаных Штатаў ацанілі актывізацыю жанру апавядання з выразным стылем і выкарыстаннем апавядальных сказаў. За шэсць месяцаў да гэтага Хемінгуэй пазнаёміўся з Фрэнсісам Скотам Фіцджэральдам, і ў іх сфармавалася сяброўства «з захапленнем і варожасцю». У тым жа годзе Фіцджэральд апублікаваў свой вядомы раман «*Вялікі Гэтсбі*» (). Хемінгуэю спадабалася гэта работа, і ён вырашыў, што яго наступным творам павінен быць раман.

У 1923 годзе Хемінгуэй разам з жонкай Хэдлі ўпершыню наведаў фестываль Сан-Фермін у іспанскім горадзе Памплона, дзе быў зачараваны відовішчам карыды. Хемінгуэі вярнуліся ў Памплону ў 1924 годзе і ў трэці раз у чэрвені 1925. У апошні раз яны прывезлі з сабой групу амерыканскіх і брытанскіх экспатрыянтаў: сябра дзяцінства Хемінгуэя Біла Сміта, Дональда Огдэна Сцюарта, Лэдзі Даф Туіздэн (нядаўна разведзеную), яе палюбоўніка Пэта Гатры і Гаральда Лоўба. Праз некалькі дзён пасля таго, як фіеста скончылася, у дзень свайго нараджэння (21 ліпеня), пісьменнік пачаў працаваць над раманам «*І ўзыходзіць сонца*», скончыўшы яго напісанне праз восем тыдняў. У снежні 1925 года Хемінгуэі вырашылі правесці зіму ў аўстрыйскім горадзе Штрунсе, дзе ён пачаў пераглядаць рукапісы твора. У студзені да іх далучылася Палін Пфайфер і, насуперак саветам Хэдлі, угаварыла Хемінгуэя падпісаць кантракт з выдавецтвам «*Чарлз Скрыбнэрс Санс*» (). Ён пакінуў Аўстрыю для хуткай паездкі ў Нью-Ёрк, каб сустрэцца з выдаўцамі, а на зваротным шляху, падчас прыпынку ў Парыжы, у яго пачаўся раман з Палін, пасля чаго ён вярнуўся ў Штрунс і ў сакавіку скончыў працу над сваім творам. У красавіку 1926 года рукапіс быў дастаўлены ў Нью-Ёрк, пасля чаго Хемінгуэй канчаткова адрэдагаваў раман у жніўні, а ў кастрычніку «Скрыбнэрс» апублікавала яго.

 Хемінгуэі ў Парыжы, 1927]]
«*І ўзыходзіць сонца*», галоўнымі персанажамі якой сталі прадстаўнікі пакалення пасляваенных экспатрыянтаў, атрымаў добрыя водгукі крытыкаў і «прызнаны найвялікшым творам Хемінгуэя». Сам Хемінгуэй пазней пісаў рэдактару Максу Перкінсу, што галоўнай тэмай кнігі была не столькі страчанасць пакалення, колькі тое, што «зямля векавечна стаіць» (); ён меркаваў, што персанажы рамана, магчыма, былі патрапаныя, але не страчаныя.

Адносіны Хемінгуэя і Хэдлі пагоршыліся, калі ён працаваў над раманам «*І ўзыходзіць сонца*». Калі яны вярнуліся ў Парыж, Хемінгуэй і яго жонка разышліся па яе патрабаванню, а ў лістападзе Хэдлі афіцыйна запрасіла развод. Яны падзялілі маёмасць, а Хэдлі прыняла прапанову Хемінгуэя ў дадатак атрымаць выручку ад «*І ўзыходзіць сонца*». У студзені 1927 года пара развялася, а ў маі Хемінгуэй ажаніўся з Палін Пфайфер.

Пфайфер, якая была родам з багатай арканзаскай каталіцкай сям’і, прыехала ў Парыж, каб працаваць для часопіса «*Вог*» (). Перад іх шлюбам Хемінгуэй прыняў каталіцкую веру. Яны правялі мядовы месяц у Ле-Гро-дзю-Руа, дзе ён хварэў на сібірскую язву, пасля чаго пісьменнік пачаў планаваць свой наступны зборнік апавяданняў, «*Мужчыны без жанчын*» (), які быў выдадзены ў кастрычніку 1927 года. У канцы года Палін, якая была цяжарная, захацела вярнуцца ў Злучаныя Штаты. Джон Дос Пасас парэкамендаваў востраў Кі-Уэст у Фларыдскім праліве, і ў сакавіку 1928 года яны пакінулі Парыж. Той вясной Хемінгуэй атрымаў цяжкую траўму ў сваёй ваннай у Парыжы, моцна стукнуўшыся галавой, пасля чаго ў яго на ўсё астатняе жыццё застаўся выпуклы шрам на лбе. Калі Хемінгуэю задавалі пытанні пра гэты шрам, ён не хацеў гаварыць пра яго. Пасля ад’езду з Парыжа Хемінгуэй больш ніколі не жыў у вялікіх гарадах.

### Кі-Уэст і Карыбскае мора 
 на Кі-Уэсце (штат Фларыда), дзе ён пісаў раман «*Мець і не мець*»|alt=photograph of a house]]

У канцы вясны Хемінгуэй і Палін адправіліся ў Канзас Сіці, дзе 28 чэрвеня 1928 года ў іх нарадзіўся сын Патрык. У Палін былі цяжкія роды, якія аўтар перанёс у раман «*Бывай, зброя!*». Пасля нараджэння Патрыка Хемінгуэй з жонкай адправіліся ў Ваёмінг (штат Масачусетс) і Нью-Ёрк. Зімой ён быў у Нью-Ёрку з Бамбі, збіраючыся сесці на цягнік да Фларыды, калі атрымаў тэлеграму, дзе прачытаў, што яго бацька скончыў жыццё самагубствам. Хемінгуэй быў спустошаны гэтай навіной, раней пісаўшы бацьку, каб ён не хваляваўся пра фінансавыя цяжкасці; але ліст прыйшоў ужо пасля самагубства. Ён зразумеў, як Хэдлі адчувала сябе пасля самагубства яе ўласнага бацькі ў 1903 годзе, а таксама заўважаў: «Я, напэўна, пайду тым жа шляхам».

У снежні Хемінгуэй вярнуўся на Кі-Уэст, дзе працаваў над наступным раманам «*Бывай, зброя!*», пасля чаго ў студзені адправіўся ў Францыю. Твор павінен быў пачаць выдавацца ў часопісе «*Скрыбнэрс Мэгэзін*» () у маі, але ў красавіку пісьменнік яшчэ працаваў над фіналам рамана, які ён перапісваў, па меншай меры, семнаццаць разоў, і скончыў напісанне толькі ў жніўні. Завершаны раман быў апублікаваны 27 верасня. Біёграф Джэймс Мэлау лічыць, што «*Бывай, зброя!*» усталяваў аўтарытэт Хемінгуэя як асноўнага амерыканскага пісьменніка і ўключае ў сябе высокі ўзровень складанасці, якога не было ў «*І ўзыходзіць сонца*». Летам 1929 года ў Іспаніі аўтар рыхтаваўся да сваёй наступнай кнігі «*Смерць пасля поўдня*». Ён хацеў напісаць усеабдымны трактат пра карыду, цалкам растлумачыўшы яе сутнасць з гласарыямі і характар асоб, якія становяцца тарэра, бо лічыў карыду «вялікай і трагічнай цікавасцю, гранню паміж жыццём і смерцю».

У пачатку 1930-х гадоў Хемінгуэй праводзіў зімы на Кі-Уэсце, а летам наведваў Ваёмінг, дзе ён знайшоў «найпрыгажэйшы край, які ён бачыў на захадзе Амерыкі» і дзе паляваў на аленяў, ласёў і мядзведзяў грызлі. Туды да Хемінгуэя наведваўся і Дос Пасас, і ў лістападзе 1930 года, пасля таго, як Дос Пасас прыбыў на чыгуначны вакзал у Білінгсе (штат Мантана), Хемінгуэй патрапіў у аўтамабільную аварыю і зламаў руку. У выніку пісьменнік быў шпіталізаваны на працягу сямі тыдняў, дзе за ім наглядала Палін, а нервы на яго пішучай руцэ зажывалі каля года, падчас якога ён пакутаваў ад моцнага болю.

12 лістапада 1931 года ў Канзас Сіці ў пісьменніка нарадзіўся трэці сын — Грэгары Хэнкок Хемінгуэй. Дзядзька Палін падараваў ім дом на Кі-Уэсце з гаражом і другім паверхам, які быў ператвораны на пісьмовую студыю Хемінгуэя. З-за таго, што новы дом знаходзіўся побач з маяком, Хемінгуэю было лёгка знайсці яго пасля доўгіх начэй ужывання алкаголю. У той час Хемінгуэй часта наведваў мясцовы бар «*Слопі Джос*» (). Ён запрашаў сваіх сяброў, уключаючы Уолду Пірса, Доса Пасаса і Макса Перкінса, на рыбалку і на выключна мужчынскія экспедыцыі на астравы Драй-Тартугас. Між тым, ён працягваў падарожнічаць у Еўропу і на Кубу, і, хоць у 1933 годзе ён пісаў пра Кі-Уэст «У нас тут выдатны дом, дзеці, і ўсё добра», Мэлау лічыць, што Хемінгуэй «быў відавочна неспакойны».

У 1933 годзе Хемінгуэй і Палін адправіліся на сафары ва Усходнюю Афрыку. Гэта 10-тыдневая паездка забяспечыла пісьменніку матэрыял для твора «*Зялёныя пагоркі Афрыкі*» (), а таксама апавяданняў «*Снягі Кіліманджара*» і «*Кароткае шчаслівае жыццё Фрэнсіса Макомбера*» (). Пара пабывала ў кенійскіх гарадах Мамбасе, Найробі і Мачакасе, пасля чаго адправілася на Танганьіку, дзе яны палявалі ў Серэнгеці, каля возера Маньяра, а таксама на захадзе і на паўднёвым усходзе сучаснага нацыянальнага парку Тарангірэ. Іх гідам стаў вядомы па мянушцы «*Белы паляўнічы*» Філіп Хоўп Пэрсіваль, які ў 1909 годзе быў гідам Тэадора Рузвельта. Падчас сафары Хемінгуэй падхапіў амёбную дызентэрыю і быў эвакуіраваны на самалёце ў Найробі. Гэта падзея была адлюстравана ў апавяданні «*Снягі Кіліманджара*». Па вяртанні на Кі-Уэст у пачатку 1934 года пісьменнік пачаў працу над дакументальнай работай «*Зялёныя пагоркі Афрыкі*», якая была апублікавана ў 1935 годзе і атрымала змешаныя водгукі крытыкаў, якія назвалі яе занадта мяккай і нават сумнай. Эдмунд Уілсан пісаў, што «Хемінгуэй напісаў адзіную кнігу, у якой Афрыка і жывёлы здаюцца сумнымі».

У 1934 годзе Хемінгуэй купіў лодку, назваўшы яе «*Пілар*» (), і пачаў плаванне па Карыбскім моры. У 1935 годзе ўпершыню пабываў у Біміні на Багамскіх астравах, дзе правёў шмат часу. У сярэдзіне 1930-х гадоў чытачы і крытыкі ўсё больш пачыналі думаць, што пік кар’еры аўтара ўжо прайшоў, аднак грамадзянская вайна ў Іспаніі вярнула яго ў цэнтр увагі.

### Грамадзянская вайна ў Іспаніі 
 і нямецкім пісьменнікам Людвігам Рэнам, які быў афіцэрам Інтэрнацыянальных брыгад, у Іспаніі падчас грамадзянскай вайны, 1937 год.|alt=photograph of three men]]

У 1937 годзе Хемінгуэй пагадзіўся асвятляць іспанскую грамадзянскую вайну для Паўночнаамерыканскага газетнага альянсу (), прыбыўшы ў Іспанію ў сакавіку разам з галандскім рэжысёрам Іорысам Івенсам. Івенс, які здымаў фільм «*Іспанская зямля*» (), хацеў, каб Хемінгуэй замяніў Джона Доса Пасаса ў якасці сцэнарыста, пасля таго, як Дос Пасас пакінуў праект, калі яго блізкі сябар Хасэ Раблес быў арыштаваны і расстраляны. Гэты інцыдэнт змяніў меркаванне Доса Пасаса наконт левых рэспубліканцаў, з-за чаго стварыўся разрыў паміж ім і Хемінгуэем, які пазней распаўсюдзіў чуткі, нібыта Дос Сантас пакінуў Іспанію з баязлівасці.

Журналістка і пісьменніца Марта Гэлхарн, з якой Хемінгуэй пазнаёміўся на папярэднія Каляды (1936) на Кі-Уэсце, далучылася да яго ў Іспаніі. Марта нарадзілася ў Сэнт-Луісе, як і Хэдлі, і працавала ў часопісе «*Вог*» у Парыжы, як Палін. Керт сцвярджае, што Марта «ніколі не дагаджала яму ўсім, як гэта рабілі іншыя жанчыны». У канцы 1937 года, калі Хемінгуэй быў у Мадрыдзе з Мартай, ён напісаў сваю адзіную п’есу, «*Пятая калона*» (), у той час, калі горад знаходзіўся пад абстрэлам. Характар Марты быў часткова перададзены праз персанажа п’есы Дораці Брыджэс. Ён на некалькі месяцаў паехаў на Кі-Уэст, пасля чаго двойчы вяртаўся ў Іспанію ў 1938 годзе, дзе прысутнічаў пры бітве на Эбры, якая была апошняй спробай наступу рэспубліканцаў, і быў сярод амерыканскіх і брытанскіх журналістаў, якія апошнімі пакідалі бітву.

### Куба 
Увесну 1939 года Хемінгуэй прыплыў на сваёй лодцы на Кубу і пасяліўся ў Гаване ў гатэлі «*Амбас Мундас*» (). Гэта было часткай яго павольнага і цяжкага разрыву з Палін, які пачаўся, калі Хемінгуэй сустрэў Марту. Неўзабаве Марта прыехала да яго на Кубу, і яны амаль адразу знялі 15-акравы (61,000 м²) участак «*Фінка Віхія*» () у 24 кіламетрах ад Гаваны. Тым летам Палін з дзецьмі пакінула Хемінгуэя, пасля таго, як яны разам наведалі Ваёмінг. Калі працэс разводу Хемінгуэя і Палін быў канчаткова завершаны, ён ажаніўся з Мартай 20 лістапада 1940 года ў горадзе Шаен (штат Ваёмінг). З’ехаўшы з Кі-Уэста, Хемінгуэй праводзіў лета ў Кетчуме (штат Айдаха) у непасрэднай блізасці ад нядаўна пабудаванага курорта Сан-Вэлі, а зімы — на Кубе. Пісьменнік, якому было брыдка, калі яго парыжскі сябар дазваляў коткам есці са стала, вельмі палюбіў гэтых жывёл на Кубе, дзе на яго ўчастку жылі дзясяткі катоў.

Гэлхарн натхніла Хемінгуэя на напісанне яго самага вядомага рамана «*Па кім звоніць звон*», які ён пачаў пісаць у сакавіку 1939 года і скончыў у ліпені 1940, апублікаваўшы яго ў кастрычніку. У адпаведнасці з сваёй звычкай пераязджаць на розныя месцы на працягу года падчас працы над рукапісам, ён пісаў раман на Кубе, у Ваёмінгу і ў Сан-Вэлі (штат Айдаха).

У жніўні 1939 года Хемінгуэй стаў адным з 400 амерыканскіх інтэлектуалаў, якія падпісалі ліст «*Усім актыўным прыхільнікам дэмакратыі і міра*», які сцвярджаў, што «рэакцыянеры распаўсюджваюць фантастычную хлусню пра тое, што СССР падобна на таталітарныя дзяржавы» і што СССР «паказвае стабільнае пашырэнне дэмакратыі ў кожнай сферы».

У студзені 1941 года Марта была адпраўлена ў Кітай па заданні часопіса «*Кольерс*» (). У 2009 з’явілася меркаванне, што ў гэты перыяд ён быў наняты для працы на выведнікаў СССР пад кодавым імем «*Агент Арго*» (). Пасля іх вяртання на Кубу, Злучаныя Штаты прынялі дэкларацыю аб вайне ў снежні, а пісьменнік пераканаў урад Кубы дапамагчы яму абсталяваць «*Пілар*», якую ён збіраўся выкарыстоўваць для засады на нямецкія падводныя лодкі каля берагоў Кубы. У апошні раз ён бачыў Марту ў сакавіку 1945 года, калі рыхтаваўся да вяртання на Кубу. Між тым, усяго на трэцім спатканні ён папрасіў Мэры Уэлш выйсці за яго замуж. Дэсантны карабель, на якім ён плыў, знаходзіўся каля Амаха-Біч да таго, як апынуўся пад агнём праціўніка, і павярнуў назад. Пазней пісьменнік напіша ў «*Кольерс*», што мог бачыць «першую, другую, трэцюю, чацвёртую і пятую хвалі [дэсантных войскаў], якія ляжалі там, дзе ўпалі, падобныя на мноства цяжкіх вузлоў, на плоскай, усланай галькай паласе паміж морам і першым сховішчам» (). Мэлау тлумачыў, што ў першы дзень ні аднаго з карэспандэнтаў не пусцілі на бераг, і Хемінгуэй вярнуўся на карабель «*Дораці Дыкс*» ().

У канцы ліпеня Хемінгуэй прыяднаўся да «22-га пяхотнага палка пад камандаваннем палкоўніка Чарлза 'Бака' Ленхэма, які ехаў у Парыж». Ён дэ-факта стаў лідарам невялікай групы сельскай міліцыі ў Рамбуе, недалёка ад французскай сталіцы. Наконт подзвігаў Хемінгуэя гісторык Другой сусветнай вайны Пол Фасел заўважаў: «Хемінгуэй атрымаў шмат непрыемнасцяў, гуляючы ў пяхотнага капітана ўзброенай групы людзей, якіх ён сабраў, таму што карэспандэнт не павінен узначальваць войскі, нават калі ён робіць гэта добра.

25 жніўня ён прысутнічаў пры вызваленні Парыжа, хоць, у адрозненне ад яго ўласнай легенды, ён не ўваходзіў першым у горад і не вызваляў гатэль «*Рыц*» (). Разам з Мэры Уэлш, якая далучылася да яго ў Парыжы, ён наведаў Сільвію Біч і Пабла Пікаса, а таксама пад дзеяннем усеагульнага шчасця памірыўся з Гертрудай Стайн. У тым жа годзе ён прысутнічаў на цяжкіх баях у бітве ў Хюртгенскім лесе. У 1946 годзе ён ажаніўся з Мэры, якая праз пяць месяцаў перажыла пазаматачную цяжарнасць. Пасля вайны сям’я Хемінгуэяў перанесла шэраг няшчасных выпадкаў і праблем са здароўем: у 1945 годзе ў выніку аўтакатастрофы пісьменнік «разбіў калена» і атрымаў чарговую «глыбокую рану на лбе»; Мэры зламала правую шчыкалатку, а затым і левую ў выніку паслядоўных лыжных аварый; пасля аварыі 1947 года Патрык атрымаў рану на галаве і цяжка хварэў. Хемінгуэй пагрузіўся ў дэпрэсію з-за шматлікіх смерцяў яго літаратурных сяброў: Уільяма Батлера Ейтса і Форда Мэдакса Форда ў 1939 годзе; Скота Фіцджэральда ў 1940 годзе; Шэрвуда Андэрсана і Джэймса Джойса ў 1941 годзе; Гертруды Стайн у 1946 годзе; і ў наступным 1947 годзе Макса Перкінса, які на працягу доўгага часу з’яўляўся рэдактарам «*Скрыбнэрс*» і сябрам Хемінгуэя. На працягу гэтага перыяду ён пакутаваў ад моцнага галаўнога болю, высокага крывянога ціску, праблем з вагой, і, у канчатковым выніку, дыябету — шмат з чаго было вынікам папярэдніх няшчасных выпадкаў і гадоў п’янства. Тым не менш, у студзені 1946 года Хемінгуэй пачаў працаваць над раманам «Эдэмскі сад», напісаўшы да чэрвеня 800 старонак. Апроч таго ў пасляваенныя гады ён пачаў пісаць трылогію твораў з працоўнымі назвамі «*Зямля*» (), «*Мора*» () і «*Паветра*» (), якія ён хацеў аб’яднаць у адзін раман з назвай «Марская кніга» (). Тым не менш, абодва праекты зайшлі ў тупік, і, паводле сцвярджэння Мэлау, няздольнасць Хемінгуэя заканчваць творы стала «сімптомам яго непрыемнасцяў» на працягу тых гадоў.

 ў Афрыцы да двух паслядоўных няшчасных выпадкаў.]]

У 1948 годзе Хемінгуэй і Мэры падарожнічалі па Еўропе, на некалькі месяцаў спыніўшыся ў Венецыі. Там пісьменнік закахаўся ў 19-гадовую Адрыяну Іванчыч. Гэта платанічнае каханне натхніла пісьменніка на раман «*За ракой у цені дрэў*», напісаны на Кубе падчас частых сварак з Мэры і апублікаваны ў 1950 годзе. У наступным годзе, у лютасці з-за крытычнага прыёму «*За ракой у цені дрэў*», які атрымаў адмоўныя водгукі, ён за восем тыдняў напісаў твор «*Стары і мора*», заявіўшы, што гэта «лепшае, што я магу напісаць калі-небудзь у сваім жыцці».

У 1954 годзе ў Афрыцы Хемінгуэй быў блізкі да смерці пасля дзвюх паслядоўных авіякатастроф. Ён замовіў аглядны палёт над Бельгійскім Конга ў якасці каляднага падарунка Мэры. Яны хацелі сфатаграфаваць вадаспад Мэрчысан, але на шляху самалёт урэзаўся ў стары тэлеграфны слуп і «здзейсніў аварыйную пасадку ў густым хмызняковым стэпе», у выніку чаго Хемінгуэй атрымаў шматлікія траўмы, уключаючы параненую галаву, а Мэры зламала два рэбры. На наступны дзень, спрабуючы дабрацца да медыцынскай дапамогі ў Энтэбе, яны селі на другі самалёт, які выбухнуў пры ўзлёце, з-за чаго пісьменнік атрымаў апёкі і яшчэ адно на гэты раз вельмі сур’ёзнае страсенне мозга, якое прывяло да ўцечкі мазгавой вадкасці. У рэшце рэшт яны прыбылі ў Энтэбе, дзе рэпарцёры ўжо асвятлялі смерць Хемінгуэя. Ён абверг гэтыя чуткі і правёў наступныя некалькі тыдняў лечачыся і чытаючы памылковыя некралогі. Нягледзячы на траўмы, у лютым Хемінгуэй суправаджаў Патрыка і яго жонку на запланаванай рыбалцы, але з-за болю ён быў запальчывым і цяжка ладзіў з сваім сынам. Калі ўспыхнуў лясны пажар, ён зноў быў паранены, атрымаўшы апёкі другой ступені на нагах, пярэдняй частцы тулава, вуснах і абедзвюх руках. Праз некалькі месяцаў Мэры паведаміла сябрам поўны спіс траўмаў Хемінгуэя: дзве расколіны ў міжпазваночных дысках, разрыў печані і почкі, вывіх пляча і пералом чэрапа.

*» на Кубе|alt=photograph of a man]]
У кастрычніку 1954 года Хемінгуэй атрымаў Нобелеўскую прэмію ў галіне літаратуры. Ён сціпла заявіў прэсе, што Карл Сэндберг, Карэн Бліксен і Бернард Барэнсан заслужылі прэмію, але ён з радасцю атрымае прызавыя грошы. Мэлау сцвярджае, што Хемінгуэй «жадаў атрымаць Нобелеўскую прэмію», але, паколькі ён атрымаў яе праз некалькі месяцаў пасля авіякатастрофы і наступных паведамленняў у прэсе, «Хемінгуэй павінен быў падазраваць, што яго некралогі згулялі пэўную ролю ў рашэнні акадэміі». З-за болю пасля няшчасных выпадкаў у Афрыцы пісьменнік вырашыў адмовіцца ад паездкі ў Стакгольм. Замест гэтага ён падрыхтаваў прамову, якую павінны былі зачытаць на цырымоніі, з вызначэннем жыцця пісьменніка:

У канцы 1955 года і пачатку 1956 Хемінгуэй быў прыкаваны да ложка. Ён паабяцаў завязаць з алкаголем, але праз некаторы час занядбаў гэтае абяцанне. У кастрычніку 1956 года ён вярнуўся ў Еўропу і сустрэўся з баскскім пісьменнікам Піам Барохам, які быў сур’ёзна хворым і памёр праз некалькі тыдняў. Падчас паездкі Хемінгуэй зноў захварэў і лячыўся ад «высокага кравянога ціску, хваробы печані і атэрасклерозу». Да 1959 года ён інтэнсіўна працаваў над творамі: дапісаў «*Рухомае свята*», які павінен быў выйсці праз год, давёў «*Пробліск ісціны*» () да 200 тысяч слоў, дадаў некалькі частак у «*Эдэмскі сад*» і працаваў над раманам «*Астравы ў акіяне*». Апошнія тры былі захаваны ў сейф у Гаване, бо ён хацеў спачатку закончыць працу над «*Рухомым святам*». Майкл С. Рэйналдс сцвярджае, што на працягу гэтага перыяду ў яго пачалася дэпрэсія, з якой ён так і не здолеў выйсці.

«*Фінка Віхія*» стала перапаўняцца гасцямі і турыстамі, і Хемінгуэй, незадаволены сваім жыццём, вырашыў пераехаць у Айдаха. У 1959 годзе ён купіў дом з выглядам на раку Біг-Вуд недалёка ад Кетчума, і пакінуў Кубу, хоць і застаўся на ільготных умовах з урадам Фідэля Кастры, распавёўшы «*Нью-Ёрк Таймс*» (), што ён быў «у захапленні» ад таго, як паўстанцы пад кіраўніцтвам Кастры зверглі рэжым Фульхенсіі Батысты. Ён быў на Кубе ў лістападзе 1959 года, пасля таго, як вярнуўся з Памплоны, а таксама ў наступным годзе на дзень свайго нараджэння, аднак тады яны з Мэры вырашылі пакінуць краіну, пачуўшы заяву Кастры пра нацыяналізацыю маёмасці, якая належала амерыканцам і іншым замежным грамадзянам. У ліпені 1960 года Хемінгуэй з’ехаў з Кубы, пакінуўшы свае творы і рукапісы ў банкаўскім сховішчы ў Гаване. У 1961 годзе, пасля аперацыі ў заліве Свіней, сядзіба «*Фінка Віхія*» была канфіскаваная кубінскім урадам разам з калекцыяй літаратуры, якая налічвала ад 4 да 6 тысяч кніг.

### Айдаха і самагубства 
Да канца 1950-х гадоў Хемінгуэй працягваў перапрацоўваць матэрыял для «*Рухомага свята*», вярнуўшыся на Кубу ў студзені 1960 года для працы над рукапісам. «*Лайф*» замаўляў толькі 10 тысяч слоў, але рукапіс празмерна вырас, перасягнуўшы гэту адзнаку. Упершыню ў сваім жыцці быўшы не ў стане самастойна арганізаваць працэс працы, Хемінгуэй папрасіў Арана Хочнэра прыехаць на Кубу, каб дапамагчы яму. Хочнэр дапамог яму абрэзаць твор для «*Лайф*» да 40 тысяч слоў, а «*Скрыбнэрс*» пагадзілася на выданне паўнавартаснай кнігі («*Небяспечнае лета*» ()) памерам у 130 тысяч слоў. У той час Хемінгуэй, паводле слоў Хочнэра, быў «нерашучым, дэзарганізаваным і блытаным», а таксама пакутаваў ад пагаршэння зроку.

, каля Пікабы (штат Айдаха), у студзені 1959 года. Побач з ім Гэры Купер і Бобі Петэрсан.|alt=photograph of two men and woman]]
25 ліпеня 1960 года Хемінгуэй і Мэры пакінулі Кубу ў апошні раз. Пасля гэтага Хемінгуэй адправіўся ў Іспанію ў адзіночку, каб сфатаграфавацца для вокладкі часопіса «*Лайф*». Праз некалькі дзён у навінах з’явіліся паведамленні пра тое, што ён сур’ёзна хворы і знаходзіцца на мяжы смерці, што выклікала паніку ў Мэры, пакуль яна не атрымала ад яго тэлеграму з тэкстам: «Рэпартажы хлуслівыя. Еду ў Мадрыд. Кахаю Тата.» (). Тым не менш ён сапраўды цяжка хварэў і адчуваў, што знаходзіцца на мяжы зрыву. У кастрычніку ён пакінуў Іспанію і паехаў у Нью-Ёрк, дзе адмовіўся пакінуць кватэру Мэры на той падставе, што яму неабходны догляд. Яна хутка павезла яго ў Айдаха, а Джордж Саўерс (лекар Сан-Вэлі) сустрэў іх у цягніку. ФБР адкрыла на яго файл падчас Другой сусветнай вайны, калі ён выкарыстоўваў «*Пілар*» для патрулявання берагоў Кубы, і ў вядомага дырэктара гэтага ведамства Джона Эдгара Гувера быў агент у Гаване, які назіраў за ім у 1950-х гадах. Да канца лістапада Мэры была ў роспачы і Саўерс прапанаваў адвезці Хемінгуэя ў клініку «*Мая*» () у Мінесоце, дзе, паводле яго меркавання, пісьменнік павінен быў прайсці лекаванне ад артэрыяльнай гіпертэнзіі. У мэтах ананімнасці яго паклалі ў клініку пад імем самога Саўерса. Рэйналдс звяртаецца да запісаў Хемінгуэя ў «*Мая*», адзначаючы камбінацыю лекаў, якая магла давесці пісьменніка да дэпрэсіўнага стана.

 з надпісам: «Больш за ўсё ён любіў восень, жоўтае лісце таполяў, лісце, якое плавае на ручаях з стронгай, і сіняе зацішнае неба над высокімі пагоркамі».]]
Праз тры месяцы, у красавіку 1961 года, у Кетчуме Мэры зайшла раніцай на кухню і «ўбачыла Хемінгуэя з стрэльбай у руках». Яна патэлефанавала Саўерсу, які даў яму заспакойлівыя лекі і адвёз у бальніцу Сан-Вэлі, адкуль пісьменнік зноў быў адпраўлены ў «*Мая*» для дадатковай шокавай тэрапіі. Ён быў выпушчаны адтуль у канцы чэрвеня і вярнуўся ў Кетчум 30 чэрвеня. Праз два дні, раніцай 2 ліпеня 1961 года, Хемінгуэй «цалкам свядома» застрэліўся з сваёй любімай стрэльбы. Ён адчыніў падвальную кладоўку, дзе трымаў усю сваю зброю, пайшоў наверх да галоўнага ўвахода ў іх дом, «штурхнуў дзве пулі дванаццатага калібра ў драбавік „*Бос*“ ()… уставіў канец ствала ў рот, націснуў на курок і выпусціў сабе мазгі». Мэры патэлефанавала ў бальніцу Сан-Вэлі, і лекар хутка прыехаў да яе. Нягледзячы на яго вердыкт, што Хемінгуэй «памёр ад нанесенага самому сабе ранення ў галаву», прэсе паведамілі, што смерць была «выпадковай».

У апошнія гады паводзіны Хемінгуэя былі падобныя на паводзіны яго бацькі да таго, як той таксама заўчасна пайшоў з жыцця; магчыма, яго бацька меў генетычны гемахраматоз — хваробу, пры якой няздольнасць арганізма засвойваць жалеза можа завяршыцца псіхічным і фізічным зносам. Медыцынская дакументацыя, даступная ў 1991 годзе, пацвердзіла, што ў пачатку 1961 года ў пісьменніка быў дыягнаставаны гемахраматоз. Яго сястра Урсула і брат Лестэр таксама скончылі жыццё самагубствам. У дадатак да фізічных хвароб дадатковай цяжкасцю Хемінгуэя былі праблемы з алкаголем на працягу большай часткі яго жыцця.

Праз пяць гадоў Мэры Уэлш дала інтэрв’ю, падчас якога прызналася, што яе муж скончыў жыццё самагубствам.

### Нашчадкі 
Праз 35 гадоў пасля смерці пісьменніка, 1 ліпеня 1996 года, яго ўнучка Марго Хемінгуэй памерла ў Санта-Моніцы (штат Каліфорнія). Марго была супермадэллю і актрысай, у 1976 годзе зняўшыся разам з сястрой Марыэль у фільме «*Губная памада*» (). Пазней яе смерць была прызнаная самагубствам, і, такім чынам, яна стала «пятым чалавекам за чатыры пакаленні сваёй сям’і, які скончыў жыццё самагубствам».

## Творчасць 
### Літаратурны стыль 
Эрнэст Хемінгуэй — мастак-псіхолаг, майстар пабудовы дыялогу і маналогу, стварэння адпаведнай атмасферы, настрою, пейзажу. Аддаючы перавагу факту, ён пазбягаў знарочыстых эфектаў і пафаснасці. Пры гэтым яго творы адметныя глыбокім лірызмам і драматычнасцю, насычаны сімволікай, характары герояў пераканаўчыя, а партрэты запамінальныя і непаўторныя.

Першы раман Хемінгуэя «*І ўзыходзіць сонца*» напісаны сціплай і кампактнай прозай, якая прынесла вядомасць Хемінгуэю і, паводле слоў прафесара Джэймса Нэйджэла, «змяніла характар амерыканскай літаратуры». Газета «*Нью-Ёрк Таймс*» пісала ў 1926 годзе пра раман: «Гэта сапраўды захапляльная гісторыя, напісаная лаканічнай, жорсткай, строга апавядальнай прозай, якая прыніжае больш літаратурную англійскую мову.» У 1954 годзе было адзначана, што пісьменнік узнагароджваўся Нобелеўскай прэміяй за «яго майстэрства ў мастацтве апавядання, якое ён ярка прадэманстраваў у апошнім творы „*Стары і мора*“, і за ўплыў, які ён зрабіў на сучасны стыль». Прафесар Пол Сміт заўважае, што па пачатковых апавяданнях Хемінгуэя, сабраных у зборніку «*У наш час*», можна зрабіць выснову, што ён усё яшчэ эксперыментаваў з літаратурным стылем. Пісьменнік пазбягаў складанага сінтаксісу, каля 70 адсоткаў усіх сказаў у творах Хемінгуэя з’яўляюцца простымі — «дзіцячы» сінтаксіс без падпарадкаванняў.

Літаратурны крытык, прафесар Генры Луіс Гейтс лічыць, што стыль Хемінгуэя з’яўляецца прынцыповай формай «адказу на яго вопыт у сусветнай вайне». Пасля Першай сусветнай вайны ён і іншыя мадэрністы «страцілі веру ў цэнтральныя інстытуты Заходняй цывілізацыі» і супраць складанага стылю пісьменнікаў XIX стагоддзя стварылі стыль, «у якім асноўнае ўсталёўваецца праз дыялог, праз дзеянні і маўчанне — літаратуру, у якой няма нічога вырашальнага або, па меншай меры, нічога відавочна не пазначана».

Бэйкер лічыць, што, пачаўшы сваю дзейнасць у якасці аўтара апавяданняў, Хемінгуэй навучыўся «казаць шмат у кароткіх аповедах, падразаць мову, памнажаць інтэнсіўнасць і не казаць нічога акрамя праўды такім чынам, які дазваляў апавядаць больш, чым проста праўду». Хемінгуэй называў свой стыль тэорыяй айсберга: факты знаходзяцца над вадой, а апорная канструкцыя і сімвалізм — па-за полем зроку.

Джэксан Бэнсан лічыць, што Хемінгуэй выкарыстоўваў аўтабіяграфічныя дэталі для апісання жыцця ў цэлым — не толькі свайго жыцця. Напрыклад, Бэнсан сцвярджае, што Хемінгуэй выкарыстоўваў свой досвед і пракручваў сцэнарый «што калі б?»: «што, калі б я атрымаў такія раненні, што не змог бы спаць па начах? Што, калі б раненні зрабілі мяне вар’ятам? Што, калі б мяне зноў адправілі на фронт?» У кнізе «*Мастацтва апавядання*» Хемінгуэй тлумачыў: «Я адкрыў некалькі сапраўдных прыёмаў. Калі вы апускаеце якія-небудзь важныя рэчы ці падзеі, якія вы ведаеце, апавяданне ўзмацняецца. Калі вы прапускаеце падзеі, таму што не ведаеце іх, ваша апавяданне не будзе каштаваць нічога. Якасць любога апавядання залежыць ад таго, наколькі добры той матэрыял, які вы (а не вашы рэдактары) апускаеце.»

Прастата прозы Хемінгуэя — падманлівая. Прафесар Зоі Трод лічыць, што ён пачаў выкарыстоўваць „шкілетныя сказы“ ў адказ на заўвагу Генры Джэймса, што Першая сусветная вайна „знясіліла словы“. Хемінгуэй прапанаваў „мульты-каардынацыйную“ фатаграфічную рэальнасць, будуючы яе на тэорыі айсберга. Сінтаксіс, у якім не хапае падпарадкавальных злучнікаў, стварае статычнасць сказаў, а „фотаздымачны“ стыль стварае з твору своеасаблівы калаж малюнкаў. Многія сродкі пунктуацыі (двукроп’і, кропкі з коскай, працяжнікі, дужкі) апушчаны на карысць кароткіх апавядальных сказаў. Сказы абапіраюцца адзін на аднаго, як і самі падзеі, што стварае адчуванне цэлага. Ён таксама выкарыстоўваў іншыя кінематаграфічныя прыёмы: рэзкія пераходы ад адной сцэны да іншай або перарастанне адной сцэны ў другую. Наўмысныя апушчэнні падзей дазваляюць чытачу папоўніць гэты прабел, нібыта прытрымліваючыся інструкцыі аўтара, і ствараюць трохмерную прозу.

У літаратуры і ў сваіх асабістых лістах Хемінгуэй звычайна выкарыстоўваў злучнік „і“ () замест косак. Такое выкарыстанне вялікай колькасці злучнікаў магло служыць для перадачы непасрэднасці. Выкарыстанне Хемінгуэем шматзлучнікавасці — ці ў больш позніх творах выкарыстанне даданых сказаў — дазваляе супаставіць паміж сабой надзвычайныя бачанні і малюнкі; Джэксан Брэнсан параўноўвае іх з хайку. Многія з паслядоўнікаў Хемінгуэя спрабавалі прытрымлівацца яго прыклада і пазбягалі любога выразу эмоцый. Пісьменнік Сол Бэлау сатырычна апісваў гэты стыль „У вас ёсць эмоцыі? Задушыце іх.“ Тым не менш, Хемінгуэй намераваўся не ўхіляцца ад эмоцый, а адлюстроўваць іх больш навукова. Хемінгуэй лічыў, што апісваць эмоцыі — проста і бессэнсоўна; замест гэтага ён рабіў калажы малюнкаў, каб паказаць „рэальную рэч, паслядоўнасць рухаў і тое, што выклікала эмоцыі“, каб такія апісанні „былі сапраўднымі і праз год, і праз дзесяць гадоў, і, калі пашанцуе і калі апісанне дастаткова чыстае і праўдзівае, заўсёды“. Выкарыстанне малюнкаў у якасці аб’ектыўных карэлятаў таксама характэрна для твораў Эзры Паўнда, Томаса Стэрнза Эліята, Джэймса Джойса і Марселя Пруста. У лістах Хемінгуэя некалькі разоў сустракаюцца спасылкі на раман Пруста „*У пошуках страчанага часу*“, якія сведчаць, што ён чытаў яго, па меншай меры, два разы.

### Тэмы 
Папулярнасць твораў Хемінгуэя ў значнай ступені засанавана на іх тэмах, якімі, паводле меркавання доктара Мічыганскага ўніверсітэта Фрэдэрыка Свабоды, з’яўляюцца каханне, вайна, спустошанасць і страта; усе яны з’яўляюцца асноўнымі тэмамі ўсёй амерыканскай літаратуры і моцна праяўляюцца ў сутнасці твораў Хемінгуэя. Літаратурны крытык Лэслі Фідлер бачыць у работах пісьменніка тэму, якую ён вызначае як „*Свяшчэнная зямля*“ — Амерыканскі Захад — дапоўнены ў творах Хемінгуэя гарамі Іспаніі, Швейцарыі і Афрыкі, а таксама вадаёмамі Мічыгана. Апроч таго, Хемінгуэй аддаў даніну Амерыканскаму Захаду назвай „*Гатэль Мантана*“ () у творах „*І ўзыходзіць сонца*“ і „*Па кім звоніць звон*“, а Сьюзан Бігель лічыць Хемінгуэя амерыканскім натуралістам, што адлюстравана ў вельмі падрабязных апісаннях прыроды, напрыклад у апавяданні „*Рака двух сэрцаў*“. У вобразе галоўнага героя рамана „Бывай, зброя!“ лейтэнанта Фрэдэрыка Генры, а таксама ў каханні героя да Кэтрын Барклі выявіўся асабісты ваенны досвед аўтара. Літаратурны крытык Роберт Скоўлз заяўляе, што ў ранніх апавяданнях Хемінгуэя, такіх як „*Вельмі кароткае апавяданне*“ (), „персанажы-мужчыны з’яўляюцца станоўчымі, а персанажы-жанчыны — адмоўнымі“. Паводле прафесара Рэны Сандэрсан, крытыкі хвалілі ў ранніх апавяданнях пісьменніка арыентаваны на мужчын свет мужных заняткаў, а таксама падзел усіх жанчын на „каструючых і любоўных рабынь“. Прыхільнікі фемінізму крытыкуюць Хемінгуэя як „грамадскага ворага нумар адзін“, аднак больш познія ацэнкі яго працы „далі новыя погляды на персанажаў-жанчын у Хемінгуэя (і іх сілу) і выявілі яго асабістае меркаванне па гендэрных пытаннях, тым самым ставячы пад сумнеў старое меркаванне, што яго творы былі выключна мужчынскімі“. Крытык Ніна Бэйм лічыць, што Брэт Эшлі і Маргарэт Макомбер з’яўляюцца яркімі прыкладамі „жанчын-сцерваў“ () у творах Хемінгуэя.

Тэма жанчын і смерці з’яўляецца ў апавяданнях Хемінгуэя з творам «*Індзейскі лагер*», які пранізвае тэма смерці. Прафесар Філіп Янг лічыць, што акцэнт у «*Індзейскім лагеры*» ставіцца не столькі на жанчыну, якая нараджае дзіцяці, ці на бацьку, які здзейсніў самагубства, а на Ніку Адамсе, які з’яўляецца сведкам гэтых падзей і «атрымлівае душэўныя шрамы і становіцца нервовым хлопцам». У гэтым апавяданні пісьменнік апісаў падзеі, якія сфарміравалі асобу Адамса. Янг лічыць, што ў «*Індзейскім лагеры*» знаходзіцца «ключ» да пытання «што аўтар планаваў рабіць у наступныя 35 гадоў сваёй кар’еры». Стольцфус лічыць работу Хемінгуэя больш складанай з раскрыццём ісціны экзістэнцыялізму: калі чалавек нічога не зрабіў у жыцці, то яго адкупленне адбудзецца на парозе смерці. Фрэнсіс Макомбер, які нікчэмна пражыў сваё жыццё, памірае шчаслівым, таму што апошнія гадзіны яго жыцця былі сапраўднымі; тарэадор у карыдзе ўяўляе сабой вяршыню сапраўднага жыцця. У сваёй рабоце «*Выкарыстанне сапраўднасці: Хемінгуэй і літаратурнае поле*» () Ціма Мюлер адзначае, што творы пісьменніка атрымалі поспех таму, што персанажы ў іх жывуць «сапраўдным жыццём», а «салдаты, рыбакі, баксёры і леснікі з’яўляюцца архетыпамі сапраўднасці ў сучаснай літаратуры».

У творах Хемінгуэя распаўсюджана тэма маральнай кастрацыі мужчын, асабліва ў рамане «*І ўзыходзіць сонца*». Фідлер лічыць, што маральная кастрацыя ў персанажаў Хемінгуэя з’яўляецца характэрнай рысай пакалення параненых салдат, у якім такія жанчыны, як Брэт, дабіліся эмансіпацыі. Гэта адносіцца і да другараднага персанажа Фрэнсіс Клайн, якая была дзяўчынай Кона ў пачатку рамана. Яна з’яўляецца яскравым прыкладам такога пакалення не толькі таму, што прадстаўляе яго ўжо ў самым пачатку твора, а яшчэ і з-за таго, які ўплыў яна мае на Кона, хоць і мала з’яўляецца ў тэксце.

## Ацэнкі беларускіх літаратараў 
Беларускі літаратар Канстанцін Касяк паказвае, што Хемінгуэй — гэта чалавек крайнасцей, якія вельмі гарманічна ўжываліся ў ім, і параўноўвае яго з галоўным героем фільма «Бунтар без ідэі»

Перакладчык і літаратуразнаўца Вадзім Небышынец адзначыў, што вызначальную ролю ў творчай біяграфіі Хемінгуэя адыграла Першая сусветная вайна, а таксама тэма «страчанага пакалення» і што трагічнае ўспрыманне свету дасягнула свайго апагея ў рамане «*Бывай, зброя!*».

В. Небышынец заўважае, што пісьменнік абапіраўся на рэалістычныя і гуманістычныя традыцыі сваіх папярэднікаў, але выпрацаваў сваю адметную творчую манеру, якая зрабілася адным з вызначальных стыляў XX стагоддзя.

Е. Лявонава адзначае, што Хемінгуэй, які перапісваў многія старонкі сваіх кніг па некалькі дзясяткаў разоў, у выніку давёў распрацаваны ім самабытны стыль да дасканаласці. Яна называе пісьменніка «бясспрэчным рэалістам», але адзначае, што ён таксама выкарыстоўваў элементы рамантычнай эстэтыкі. Лявонава піша, што Хемінгуэй быў «мастаком-псіхолагам, майстрам пабудовы дыялогу і маналогу, стварэння адпаведнай атмасферы, настрою і пейзажу». Паводле яе меркавання, «яго творы адметныя глыбокім лірызмам і драматычнасцю, насычаны сімволікай, характары герояў пераканаўчыя, а партрэты запамінальныя і непаўторныя».

Літаратуразнаўца Іван Саверчанка пісаў:

Пісьменнік Васіль Быкаў лічыў найбольш значным творам Эрнэста Хемінгуэя раман «*Па кім звоніць звон*». У кнізе ўспамінаў «*Доўгая дарога дадому*» ён прызнаў:

Ева Лявонава паказала, што многія якасці твораў Хемінгуэя ўласцівыя прозе самога Быкава, а менавіта наяўнасць падтэкстаў, прытчавасць, глыбокі псіхалагізм і рэльефнасць апісанняў, таксама адзначаючы, што іх творы падобныя тэмамі, экстрэмальнымі, «памежнымі» сюжэтнымі калізіямі, сітуацыямі выбару і незвычайным трагізмам.

## Уплыў і спадчына 
, «*Эль Фрарыдзіта*» бар у Гаване.]]
.]]
Спадчына Хемінгуэя для амерыканскай літаратуры — гэта яго стыль: пісьменнікі, якія з’яўляліся пасля яго, пераймалі або пазбягалі яго. Пасля таго, як з выданнем кнігі «*І ўзыходзіць сонца*» была створана яго рэпутацыя, ён стаў адным з цэнтральных прадстаўнікоў пасляваеннага пакалення, усталяваўшы асабісты стыль для пераймання. Рэйналдс сцвярджае, што яго спадчынай з’яўляецца тое, што «яго апавяданні і раманы так хутка папулярызаваліся, што некаторыя з іх сталі часткай нашай культурнай спадчыны». У 2004 годзе ў бібліятэцы Джона Ф. Кэнэдзі Расэл Бэнкс заявіў у сваім выступе, што ён, як і многія пісьменнікі-мужчыны яго пакалення, знаходзіцца пад уплывам літаратурнай філасофіі, стылю і іміджу Хемінгуэя. Паводле слоў Мюлера, «Хемінгуэй з’яўляецца самым вядомым з усіх пісьменнікаў у свеце».

Бэнсан лічыць, што жыццёвы досвед Хемінгуэя стаў «сродкам для эксплуатацыі» ў яго літаратуры. Літаратуразнаўца Андрэс Халенгрэн, які даследаваў творчасць Хемінгуэя, лічыць, што яго «брутальны стыль» і вобраз мача трэба аддзяляць ад літаратурнай дзейнасці. На самай справе падчас Другой сусветнай вайны Сэлінджэр сустракаўся і перапісваўся з Хемінгуэем, якога ён прызнаваў сваім аўтарытэтам. У сваім лісце да Хемінгуэя Сэлінджэр сцвярджаў, што іх размовы «далі яму адзіныя хвіліны надзеі за ўсю вайну» і жартоўна называў сябе «старшынёй фан-клубаў Хемінгуэя».

Ступень уплыву Хемінгуэя відаць у даніне і адгалосках яго твораў у папулярнай культуры. Малая планета, адкрытая ў 1978 годзе астраномам з СССР Мікалаем Чарных, была названая ў яго гонар («*(3656) Хемінгуэй*»); у апавяданні Рэя Брэдбэры «*Машына да Кіліманджара*» () Хемінгуэй едзе на вяршыню гары Кіліманджара. Уплыў пісьменніка відавочны па мноству рэстаранаў з назвай «*Хемінгуэй*», а таксама па барах з распаўсюджанай назвай «*Хэрыс*» () (адсылка да бару з рамана «*За ракой у цені дрэў*»). Лінія мэблі Хемінгуэя, распаўсюджанню якой садзейнічаў сын Хемінгуэя Джэк (Бамбі), мае такія прадметы як тумбачка «*Кіліманджара*» і канапа «*Кэтрын*». Кампанія «*Манблан*» () прапануе аўтаручкі «*Хемінгуэй*», а таксама была створана лінія адзення для сафары, названая ў яго гонар. У 1977 годзе быў заснаваны міжнародны конкурс імітацыі Хемінгуэя (), які публічна прызнаў яго ўплыў і камічна недарэчныя намаганні некаторых аўтараў імітаваць яго. Удзельнікам прапануецца прадставіць адну «сапраўды добрую старонку з сапраўды дрэннага Хемінгуэя», а пераможцы ляцяць у Італію ў бар «*Хэрыс*».

У 1965 годзе Мэры Хемінгуэй заснавала «*фонд Хемінгуэя*» () і ў 1970-х гадах падаравала дакументы мужа бібліятэцы Джона Ф. Кэнэдзі. У 1980 годзе група даследчыкаў Хемінгуэя ацаніла ахвяраваныя паперы, пазней сфарміраваўшы «*таварыства Хемінгуэя*» (), «якое падтрымлівае і стымулюе хемінгуэеўскую стыпендыю ()».

## Бібліяграфія 
Творы, выдадзеныя пасля 1961 года, былі апублікаваны пасмяротна.

### Раманы 
* *Веснавыя воды* // The Torrents of Spring (1926)
* *І ўзыходзіць сонца* // The Sun Also Rises (1926)
* *Бывай, зброя!* // A Farewell to Arms (1929)
* *Мець і не мець* // To Have and Have Not (1937)
* *Па кім звоніць звон* // For Whom the Bell Tolls (1940)
* *За ракой у цені дрэў* // Across the River and into the Trees (1950)
* *Стары і мора* // The Old Man and the Sea (1952)
* *Астравы ў акіяне* // Islands in the Stream (1970)
* *Эдэмскі сад* // The Garden of Eden (1986)

### Дакументальная літаратура 
* *Смерць пасля поўдня* // Death in the Afternoon (1932)
* *Зялёныя пагоркі Афрыкі* // Green Hills of Africa (1935)
* *Хемінгуэй, дзікія гады* // Hemingway, The Wild Years (1962)
* *Рухомае свята* // A Moveable Feast (1964)
* *Імя аўтара: Эрнэст Хемінгуэй* // By-Line: Ernest Hemingway (1967)
* *Эрнэст Хемінгуэй: Кубінскі рэпарцёр* // Ernest Hemingway: Cub Reporter (1970)
* *Небяспечнае лета* // The Dangerous Summer (1985)
* *Дэйтлайн: Таронта* // Dateline: Toronto (1985)
* *Пробліск ісціны* // True at First Light (1999)
* *Пад Кіліманджара* // Under Kilimanjaro (2005)

### Лісты 
* *Выбраныя лісты Эрнэста Хемінгуэя 1917–1961* // Ernest Hemingway Selected Letters 1917—1961 (1981)
* *Кембрыджскае выданне лістоў Эрнэста Хемінгуэя* // The Cambridge Edition of the Letters of Ernest Hemingway (2011-)
* *Лісты Эрнэста Хемінгуэя: Частка 1, 1907-1922* // The Letters of Ernest Hemingway: Volume 1, 1907—1922 (2011)

### Анталогіі 
* *Мужчыны на вайне: Лепшыя ваенныя гісторыі ўсіх часоў* // Men at War: The Best War Stories of All Time (1942), была выдадзена з увядзеннем Хемінгуэя, хоць ён не з’яўляўся асноўным аўтарам.

### Зборнікі 
* *Тры гісторыі і дзесяць паэмаў* // Three Stories and Ten Poems (1923)
* *У наш час* // In Our Time (1925)
* *Мужчыны без жанчын* // Men Without Women (1927)
* *Пераможца не атрымлівае нічога* // Winner Take Nothing (1933)
* *Пятая калона і першыя 49 апавяданняў* // The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories (1938)
* *Істотны Хемінгуэй* // The Essential Hemingway (1947)
* *Снягі Кіліманджара* // The Snows of Kilimanjaro and Other Stories (1961)
* *Пятая калона і чатыры апавядання пра грамадзянскую вайну ў Іспаніі* // The Fifth Column and Four Stories of the Spanish Civil War (1969)
* *Апавяданні пра Ніка Адамса* // The Nick Adams Stories (1972)
* *88 паэмаў* // 88 Poems (1979)
* *Поўны зборнік паэмаў* // The Complete Poems (1979)
* *Апавяданні Эрнэста Хемінгуэя* // The Short Stories of Ernest Hemingway (1984)
* *Поўны зборнік апавяданняў Эрнэста Хемінгуэя* // The Complete Short Stories of Ernest Hemingway (1987)
* *Эрнэст Хемінгуэй: Зборнік апавяданняў* // Ernest Hemingway: The Collected Stories (1995)
* *Хемінгуэй пра напісанне* // Hemingway on Writing (1999)
* *Хемінгуэй пра рыбалоўства* // Hemingway on Fishing (2000)
* *Хемінгуэй пра паляванне* // Hemingway on Hunting (2003)
* *Хемінгуэй пра вайну* // Hemingway on War (2003)
* *Хемінгуэй пра Парыж* // Hemingway on Paris (2008)

## Беларускія пераклады 
На беларускую мову творы Xемінгуэя пераклалі Аляксей Арцёмаў, Алесь Асташонак, Анатоль Бутэвіч (Максім Валошка), Віталь Воранаў, Віктар Гардзей, Юрка Гаўрук, Алесь Квіткевіч, Павел Марціновіч, Яўген Міклашэўскі і Вадзім Небышынец.

* Бывай, зброя / Пер. з англ. А. Бутэвіча. — Мн., 1996;
* Вельмі кароткае апавяданне / Пер. з англ. В. Воранава // «Далягляды», 3 мая 2010;
* Забойцы: Апавяданне / Пер. з англ. А. Асташонка // Крыніца № 11-12, 1992. — С. 46-49;
* Індзейскі пасёлак: Апавяданне / Пер. з англ. А. Асташонка // Крыніца № 9 (3), 1994. — С. 97-98;
* І ўзыходзіць сонца (Фэст): Раман / Пер. з англ. Ю. Гаўрука. — Мн.: Маст. літ., 1976;
* Па кім звоніць звон: Раман / Пер. з англ. В. Небышынца. — Мн.: Маст. літ., 1991;
* Стары і мора / Пер. з англ. В. Небышынца;
* Стары чалавек і мора / Пер. з англ. П. Марціновіча.
* Віно Ваямінгу  (пераклад Алеся Квіткевіча)
* Дзесяць індзейцаў (пераклад Аляксея Арцёмава)

## Экранізацыі 
Па ўсіх вялікіх творах Хемінгуэя былі знятыя фільмы: «*Бывай, зброя!*» (1932, 1957), «*Па кім звоніць звон*» (1943), «*Мець і не мець*» (1944, 1950, 1958), «*Забойцы*» () (1946, 1956, 1964), «*Справа Макомбера*» () (1947), «*Снягі Кіліманджара*» (1952), «*І ўзыходзіць сонца*» (1957, 1984), «*Стары і мора*» (1958) і «*Астравы ў акіяне*» (1977).

Першы фільм па рамане «*Бывай, зброя!*» быў зняты ў 1932 годзе, праз 3 гады пасля выхаду кнігі. У гэтай любоўнай гісторыі, якая адбываецца на фоне Першай сусветнай вайны, Гэры Купер сыграў галоўную ролю, персанажа, правобразам якога стаў сам Хемінгуэй і які ўлюбляецца ў медсястру, у ролі якой знялася Хелен Хейс. Фільм атрымаў намінацыю на Оскар у катэгорыі «Найлепшы фільм» і выйграў дзве ўзнагароды ў катэгорыях «Найлепшая аператарская праца» і «Найлепшы гук». У 1957 годзе рэжысёр Дэвід Сэлзнікс зняў рымэйк з Рокам Хадсанам і Джэніфер Джонс у галоўных ролях, але ён не быў паспяховым і нават стаў фінансавым правалам, пасля якога Сэлзнікс не зняў больш ні аднаго фільма.

У 1943 годзе Гэры Купер таксама сыграў галоўную ролю ў фільме «*Па кім звоніць звон*». Хемінгуэй сам абраў яго і Інгрыд Бергман для выканання галоўных роляў, аднак застаўся незадаволены тым, як у фільм быў перанесены палітычны пасыл. Гэтая стужка, працягласць якой складае амаль тры гадзіны, атрымала дзевяць намінацый на Оскар.

Па апавяданні «*Забойцы*» былі зняты тры версіі фільмаў. Найбольш вядомай з іх з’яўляецца стужка, знятая ў 1946 годзе ў жанры нуар з Бертам Ланкастэрам у ролі шведскага баксёра. У фільме 1964 года Дона Сігела галоўную ролю сыграў Лі Марвін, які атрымаў за яе прэмію «*Бафта*» () у катэгорыі «Найлепшы замежны акцёр».

Фільм па творы «*Стары і мора*» пра старога кубінскага рыбака і яго барацьбу з вялікай рыбай быў зняты ў 1958 годзе. Спэнсэр Трэйсі, які выканаў галоўную ролю ў гэтай карціне, атрымаў намінацыю на Оскар у катэгорыі «Найлепшая мужчынская роля».

Грэгары Пек, Сьюзэн Хейвард і Ава Гарднер у 1952 годзе сыгралі галоўныя ролі ў фільме «*Снягі Кіліманджара*», экранізацыі твора Хемінгуэя пра сафары ў Афрыцы.

Генры Кінг, які быў рэжысёрам фільма «*Снягі Кіліманджара*» запрасіў Грэгары Пека і ў экранізацыю рамана «*І ўзыходзіць сонца*» ў 1957 годзе. У фільме, дзеянне якога адбываецца ў Францыі і ў Іспаніі, таксама сыгралі Ава Гарднер (у ролі Брэт Эшлі), Мел Ферэр і Эрал Флін.

Адной з найлепшых экранізацый твораў Хемінгуэя, на думку многіх крытыкаў, стаў фільм «*Мець і не мець*» 1944 года з Хамфры Богартам і Ларэн Бэкол у галоўных ролях. Наступныя экранізацыі гэтага рамана, якія выходзілі пад назвамі «*Пераломны момант*» () і «*Збройнікі*» () не былі паспяховымі.

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Літаратура 
* Лявонава, Ева. *Хемінгуэй* // 
* Baker, Carlos. (1969). *Ernest Hemingway: A Life Story*. New York: Charles Scribner’s Sons. ISBN 978-0-02-001690-8
* Baker, Carlos. (1972). *Hemingway: The Writer as Artist*. Princeton: Princeton UP. ISBN 978-0-691-01305-3
* Baker, Carlos. (1981). «Introduction» in *Ernest Hemingway Selected Letters 1917—1961*. New York: Scribner’s. ISBN 978-0-684-16765-7
* Banks, Russell. (2004). «PEN/Hemingway Prize Speech». *The Hemingway Review*. Volume 24, issue 1. 53-60
* Baym, Nina. (1990). «Actually I Felt Sorry for the Lion». in Benson, Jackson J. (ed). *New Critical Approaches to the Short Stories of Ernest Hemingway*. Durham: Duke UP. ISBN 978-0-8223-1067-9
* Beegel, Susan. (1996). «Conclusion: The Critical Reputation». in Donaldson, Scott (ed). *The Cambridge Companion to Ernest Hemingway*. New York: Cambridge UP. ISBN 978-0-521-45574-9
* Beegel, Susan (2000). «Eye and Heart: Hemingway’s Education as a Naturalist». in Wagner-Martin, Linda (ed). *A Historical Guide to Ernest Hemingway*. New York: Oxford UP. ISBN 978-0-19-512152-0
* Benson, Jackson. (1989). «Ernest Hemingway: The Life as Fiction and the Fiction as Life». *American Literature*. Volume 61, issue 3. 354—358
* Benson, Jackson. (1975). *The Short Stories of Ernest Hemingway: Critical Essays*. Durham: Duke UP. ISBN 978-0-8223-0320-6
* Burwell, Rose Marie. (1996). *Hemingway: the Postwar Years and the Posthumous Novels*. New York: Cambridge UP. ISBN 978-0-521-48199-1
* Desnoyers, Megan Floyd. «Ernest Hemingway: A Storyteller’s Legacy» . John F. Kennedy Presidential Library Online Resources. John F. Kennedy Presidential Library and Museum. Retrieved November 30, 2011.
* Fiedler, Leslie. (1975). *Love and Death in the American Novel*. New York: Stein and Day. ISBN 978-0-8128-1799-7
* Gammel, Irene. (2002). *Baroness Elsa: Gender, Dada, and Everyday Modernity*. Cambridge, MA: MIT Press, 2002. Print. ISBN 978-0-262-57215-6
* Griffin, Peter. (1985). *Along with Youth: Hemingway, the Early Years*. New York: Oxford UP. ISBN 978-0-19-503680-0
* Hemingway, Ernest. (1929). *A Farewell to Arms*. New York: Scribner’s
* Hemingway, Ernest. (1975). «The Art of the Short Story» in Benson, Jackson (ed). *New Critical Approaches to the Short Stories of Ernest Hemingway*. Durham: Duke UP. ISBN 978-0-8223-1067-9
* Hemingway, Leicester. (1996). *My Brother, Ernest Hemingway*. New York: World Publishing Company. ISBN 978-1-56164-098-0
* Hoberek, Andrew. (2005). *Twilight of the Middle Class: Post World War II fiction and White Collar Work*. New York: Cambridge UP. ISBN 978-0-691-12145-1
* Kert, Bernice. (1983). *The Hemingway Women*. New York: Norton. ISBN 978-0-393-31835-7
* Koch, Stephen. (2005). *The Breaking Point: Hemingway, Dos Passos, and the Murder of Jose Robles*. New York: Counterpoint. ISBN 978-1-58243-280-9
* Lynn, Kenneth. (1987). *Hemingway*. Cambridge: Harvard UP. ISBN 978-0-674-38732-4

* McCormick, John (1971). *American Literature 1919—1932*. London: Routledge. ISBN 978-0-7100-7052-4
* Mellow, James. (1992). *Hemingway: A Life Without Consequences*. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 978-0-395-37777-2
* Mellow, James. (1991). *Charmed Circle: Gertrude Stein and Company*. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 978-0-395-47982-7
* Meyers, Jeffrey. (1985). *Hemingway: A Biography*. New York: Macmillan. ISBN 978-0-333-42126-0
* Miller, Linda Patterson. (2006). «From the African Book to Under Kilimanjaro». *The Hemingway Review*, Volume 25, issue 2. 78-81
* Müller, Timo. (2010). «The Uses of Authenticity: Hemingway and the Literary Field, 1926—1936». *Journal of Modern Literature*. Volume 33, issue 1. 28-42
* Nagel, James. (1996). «Brett and the Other Women in *The Sun Also Rises*». in Donaldson, Scott (ed). *The Cambridge Companion to Ernest Hemingway*. New York: Cambridge UP. ISBN 978-0-521-45574-9
* Oliver, Charles. (1999). *Ernest Hemingway A to Z: The Essential Reference to the Life and Work*. New York: Checkmark Publishing. ISBN 978-0-8160-3467-3
* Pizer, Donald. (1986). «The Hemingway: Dos Passos Relationship». *Journal of Modern Literature*. Volume 13, issue 1. 111—128
* Reynolds, Michael (2000). «Ernest Hemingway, 1899—1961: A Brief Biography». in Wagner-Martin, Linda (ed). *A Historical Guide to Ernest Hemingway*. New York: Oxford UP. ISBN 978-0-19-512152-0
* Reynolds, Michael. (1999). *Hemingway: The Final Years*. New York: Norton. ISBN 978-0-393-32047-3
* Reynolds, Michael. (1989). *Hemingway: The Paris Years*. New York: Norton. ISBN 978-0-393-31879-1
* Reynolds, Michael. (1998). *The Young Hemingway*. New York: Norton. ISBN 978-0-393-31776-3
* Robinson, Daniel. (2005). «My True Occupation is That of a Writer:Hemingway’s Passport Correspondence». *The Hemingway Review*. 87-93 
* Trogdon, Robert W. «Forms of Combat: Hemingway, the Critics and Green Hills of Africa». *The Hemingway Review*. Volume 15, issue 2. 1-14
* Sanderson, Rena. (1996). «Hemingway and Gender History». in Donaldson, Scott (ed). *The Cambridge Companion to Ernest Hemingway*. New York: Cambridge UP. ISBN 978-0-521-45574-9
* Scholes, Robert. (1990). «New Critical Approaches to the Short Stories of Ernest Hemingway». in Benson, Jackson J. *Decoding Papa: 'A Very Short Story' as Work and Text*. 33-47. Durham, NC: Duke University Press. ISBN 978-0-8223-1067-9
* Smith, Paul (1996). «1924: Hemingway’s Luggage and the Miraculous Year». in Donaldson, Scott (ed). *The Cambridge Companion to Ernest Hemingway*. New York: Cambridge UP. ISBN 978-0-521-45574-9
* Stoltzfus, Ben. (2005). "Sartre, "Nada, « and Hemingway’s African Stories». *Comparative Literature Studies*. Volume 42, issue 3. 205—228
* Svoboda, Frederic. (2000). «The Great Themes in Hemingway». in Wagner-Martin, Linda (ed). *A Historical Guide to Ernest Hemingway*. New York: Oxford UP. ISBN 978-0-19-512152-0
* Thomas, Hugh. (2001). *The Spanish Civil War*. New York: Modern Library. ISBN 978-0-375-75515-6
* Trodd, Zoe. (2007). «Hemingway’s Camera Eye: The Problems of Language and an Interwar Politics of Form». *The Hemingway Review*. Volume 26, issue 2. 7-21
* Wells, Elizabeth J. (1975). «A Statistical Analysis of the Prose Style of Ernest Hemingway: *Big Two-Hearted River*». in Benson, Jackson (ed). *The Short Stories of Ernest Hemingway: Critical Essays*. Durham NC: Duke UP. ISBN 978-0-8223-0320-6
* Young, Philip. (1964). *Ernest Hemingway''. St. Paul, MN: University of Minnesota. ISBN 978-0-8166-0191-2

Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па літаратуры
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША