Лабірынт фаўна

**«Лабіры́нт фа́ўна»** () — іспанска-мексіканскі.

Паводле слоў Дэль Тора, ён пачарпнуў ідэю фаўна з дзіцячых «*усвядомленых сноў*». Дэль Тора сцвярджае: «*Кожную ноч дакладна апоўначы ў маёй спальні з шафы выходзіў фаўн. Мабыць, гэта былі ўсвядомленыя сны, але для дзіцяці гэта было рэальнасцю. Я бачыў яго*». На момант здымкаў актрысе было 11 гадоў. Бакера распавядае, што Дэль Тора паслаў ёй шмат коміксаў і казак, каб дапамагчы «*паглыбіцца ў атмасферу Афеліі і ў тое, што яна адчувае*». Актрыса адзначае, што фільм паводле яе меркавання «*дзівосны*», і што «*ён адначасова можа прынесці вам і боль, і смутак, і спалох, і шчасце*».

### Здымкі і візуальныя эфекты 
Здымкі фільма адбываліся на працягу адзінаццаці тыдняў з 11 ліпеня па 15 кастрычніка 2005 года. Здымкі праходзілі ў Мадрыдзе і ў хваёвым лесе, што знаходзіцца ў Сьера-дэ-Гуадарама, у Цэнтральнай Іспаніі. Аператар Гільерма Навара казаў, што «*пасля працы ў Галівудзе над іншымі фільмамі і ў іншых рэжысёраў, праца на роднай мове і ў разнастайных дэкарацыях дапамагла яму вярнуцца да тых першапачатковых прычын, з-за якіх ён хацеў здымаць кіно. У асноўным гэта жаданне апавядаць гісторыі цалкам свабодна, дазваляючы відэашэрагу сапраўды спрыяць расказу*».

Пры здымках важным момантам было дабіцца візуальнага размежавання рэальнага і фэнтэзійнага свету. Рэжысёр тлумачыць: «*Гэта як інь і ян: фэнтэзійны свет жаноцкі, проста-такі вутробны, з усім круглым па форме і палітрай фалопіевых колераў, малінавага і залатога ў цёплым святле, бо, насамрэч, ідэя Афеліі пра рай звяртаецца да мацярынскага ўлоння. Рэальны свет мае халодныя колеры і рэзкае святло, прамыя лінейныя межы, нічога круглага, ён мужчынскі і фашысцкі. Дызайн наўмысна абсалютна сімвалічны*».

Казачны свет «*Лабірынта фаўна*» і істоты, якія яго насяляюць, часткова былі створаны пры дапамозе камп’ютарнай графікі, але ў асноўным пры дапамозе працы грымёраў і аніматронікі. Стварэннем візуальных эфектаў для фільма займалася прадпрыемства па вытворчасці візуальных эфектаў «''*», для якога «*Лабірынт фаўна*» стаў 58-ым мастацкім фільмам, над якім яно працавала. Агулам з бюджэту ў сямнаццаць мільёнаў долараў на візуальныя эфекты было затрачана два мільёны.

У адной з пачатковых сцэн фільма Афелія сустракае насякомае-палачніка, які пазней пераўтвараецца ў фею. Рухі насякомага, якое пазней было створана пры дапамозе камп’ютарнай графікі, імітавалі рухі сапраўдных палачнікаў, для чаго быў запрошаны мясцовы энтамолаг, які прадставіў дызайнерам магчымасць назіраць жывых насякомых. Для стварэння феі, у якую ператвараецца насякомае, дызайнеры візуальных эфектаў даследавалі рухі калібры, стракоз, а таксама танцораў.

Пры здымках казачных істот Гільерма дэль Тора імкнуўся максімальна выкарыстоўваць аніматроніку, аднак часам яе прыходзілася замяняць камп’ютарнай графікай. Так, адным з выпрабаванняў Афеліі было атрымаць залаты ключ ад вялізарнай жабы. Першапачаткова меркавалася, што пры здымках будзе выкарыстоўвацца лялька, але з-за сырасці асяроддзя, дзе адбываліся здымкі, прыйшлося замяніць ляльку камп’ютарнай графікай. «*Cafe FX*» таксама замяніла лялечны корань мандрагоры, бо пры здымках не атрымлівалася схаваць кабелі.

Камп’ютарныя эфекты выкарыстоўваліся таксама для замены ўсёй піратэхнікі, бо ў час здымкаў панавала засуха і былі распаўсюджаны лясныя пажары. Лічбавыя эфекты дадаваліся для кожнай успышкі пры выстралах і нават для пылу, які ўзнікаў пры пападанні куляў у дрэвы і скалы.

Не гледзячы на значнасць работы спецыялістаў па візуальных эфектах, яны адзначылі, што поспех карціны — гэта цалкам заслуга Дэль Тора. «*Гэта яго гісторыя, яго бачанне. Мы толькі аказвалі падтрымку гэтай гісторыі*».

### Музычнае суправаджэнне і гукавы дызайн 
Для напісання саўндтрэка да фільма «*Лабірынт фаўна*» Гільерма дэль Тора запрасіў іспанскага кампазітара Хаўера Наварэтэ, з якім раней ужо працаваў над фільмам «*Хрыбет д’ябла*» (2001). Рэжысёр паставіў пытанне саўндтрэка яшчэ да пачатку здымкаў. Перш за ўсё ён перадаў Наварэтэ некалькі музычных фрагментаў «*для натхнення*» і папрасіў напісаць калыханку. Апісваючы сваё ўяўленне аб цэнтральнай музычнай тэме фільма, Дэль Тора казаў: «*Гэта павінна быць калыханка, якая навявала б нешта кельцкае з поўначы Іспаніі і была б поўная смутку*». З’яўленне гэтай музычнай тэмы да пачатку здымкаў мела прынцыповае значэнне для рэжысёра. З аднаго боку, гэтую мелодую ў некалькіх сцэнах павінна была напяваць гераіня Марыбэль Верду Мерседэс. З іншага боку, рэжысёр адчуваў, што гэтая мелодыя стане вызначальнай для яго бачання ўсёй гісторыі.

Асноўным патрабаваннем Дэль Тора была меладычнасць і эмацыйнасць музыкі, што стала сапраўдным выпрабаваннем для кампазітара. Калі Наварэтэ напісаў першы варыянт, рэжысёр музыку ўпадабаў, аднак палічыў яе недастаткова меладычнай. Дэль Тора адзначаў: «*Большасць кампазітараў баяцца мелодыі, але найлепшыя з калыханак якраз такія: просты матыў, што мае моц абудзіць цеплыню мацярынскага голасу*». Наступны варыянт, прапанаваны Наварэтэ, меў мелодыю, аднак, паводле Дэль Тора, «*у ім усё яшчэ не даставала некалькіх нот, быццам ён [кампазітар] любым коштам намагаўся пазбегнуць празмернай запамінальнасці, празмернай меладычнасці*». У выніку, мелодыя была дапрацавана, як таго жадаў рэжысёр. Па прызнанні Дэль Тора, ён канчаткова пераканаўся ў завершанасці калыханкі, калі яго дачка запатрабавала мелодую на свой . Сам рэжысёр выкарыстоўваў калыханку ў якасці натхнення пры працы над раскадроўкай фільма.

Выкарыстаны ў калыханцы музычны памер 3/4 аказаў уплыў і на іншыя кампазіцыі саўндтрэка. Чым далей прасоўвалася праца над музычным суправаджэннем кінастужкі, тым больш рэжысёр і кампазітар прыходзілі да ўсведамлення, што музычная форма гэтай гісторыі — вальс. У выніку, асацыяцыі з вальсавай музыкай набылі добрыя персанажы і пачуцці — гэта і настальгічная іспанская мелодыя «*The Refuge*», і пачатак кампазіцыі «*The Funeral*», і мелодыя «*Waltz of the Mandrake*», дзе музычная форма адлюстравана ў назве.

Запіс саўндтрэка адбываўся паралельна са стварэннем гукавога афармлення фільма, працу над якім Дэль Тора даручыў . Эрнандэс з камандай спецыялістаў падрыхтавалі тысячы гукавых дарожак для навакольнага асяроддзя і жывых істот.

Рэжысёр разумеў, што канчатковы выбар паміж гукавымі эфектамі і музыкай, а таксама іх камбінаванне будзе адбывацца на стадыі мантажа. Каб адчуваць сябе больш свабодна ў мантажным пакоі, ён папрасіў Наварэтэ напісаць і прадставіць у яго распараджэнне дадатковую колькасць музычных тэм. Паколькі такім чынам музыкі апынулася больш, чым патрэбна, у выніковым мантажы фільма некаторыя кампазіцыі прыйшлося моцна ўрэзаць, а ад некаторых увогуле адмовіцца. Аднак, пры выпуску саўндтрэка рэжысёр настаяў, каб у альбом былі ўключаны ўсе кампазіцыі, якія Наварэтэ напісаў да фільма. Альбом быў запісаны на студыі «**» (Прага), звядзенне музыкі выконвалася на студыі «*Soundtrack*» (Барселона). Альбом быў выпушчаны 23 кастрычніка 2006 года лэйблам «**».

Спалучэнне музыкі і гукавога дызайну стварыла атмасферу, якую Дэль Тора апісаў як «*вельмі выразную, вельмі грандыёзную, у некаторых аспектах падобную на казку*».

## Выхад і прызнанне 
### Пракат і зборы 
.]]

Прэм’ера фільма адбылася 27 мая 2006 года ў межах конкурснай праграмы 59-га Канскага кінафестывалю. Пасля прэм’ернага паказу фільм быў ушанаваны 22-хвіліннай авацыяй стоячы, адной з самых працяглых авацый у гісторыі кінафестывалю. 10 верасня 2006 года фільм быў сустрэты авацыяй стоячы на Міжнародным кінафестывалі ў Таронта, дзе адбыўся яго першы паказ на Амерыканскім кантыненце.

У шырокі пракат стужка ўпершыню трапіла 11 кастрычніка 2006 года ў Іспаніі, услед за тым 20 кастрычніка ў Мексіцы. На працягу лістапада прэм’еры адбыліся ў Францыі, Сербіі, Бельгіі, Вялікабрытаніі, Ірландыі, Італіі, Паўднёвай Карэі, Расіі і Сінгапуры. У ЗША фільм спачатку быў выпушчаны ў абмежаваны пракат 29 снежня 2006 года, а калі 19 студзеня 2007 года пачаўся шырокі пракат, то фільм быў паказаны ў 1143 кінатэатрах. Прэм’ера фільма ў Беларусі адбылася 12 студзеня 2007 года ў межах праекту «*Канаманія*» ў Мінску ў кінатэатры «*Дом кіно*». Фільм ішоў у абмежаваным пракаце з 12 па 21 студзеня.

Зборы карціны перавысілі мільён долараў у дзевяці краінах: ЗША ($37,634,615), Іспанія ($11,774,227), Мексіка ($6,883,588), Вялікабрытанія ($5,556,152), Паўднёвая Карэя ($2,897,045), Францыя ($2,411,020), Германія ($2,294,316), Аўстралія ($1,907,570), Грэцыя ($1,159,900).

12 сакавіка 2007 года фільм быў выпушчаны на DVD у Вялікабрытаніі фірмай «Optimum Releasing» спецыяльным двухдыскавым выданнем. 15 мая 2007 года кампанія «» выпусціла дыск у ЗША. Гэты выпуск быў прадстаўлены як у аднадыскавай версіі, так і ў спецыяльнай двухдыскавай з дадатковай DTS-ES аўдыядарожкай, якой не было ў брытанскім выданні.

Высакаякасная версія «*Лабірынта фаўна*» была выпушчана ў снежні 2007 года на Blu-ray і ў  фармаце. Неўзабаве студыя New Line заявіла, што пераходзіць выключна на Blu-ray, і такім чынам «*Лабірынт фаўна*» стаў першым і апошнім выданнем студыі ў HD DVD фармаце. У кастрычніку 2016 года «» перавыдала фільм на Blu-ray у ЗША. Версія фільма на  была выпушчана 1 кастрычніка 2019 года кампаніяй «» з рэмастэрынгам для 4K.

### Ацэнкі і крытыка 
«*Лабірынт фаўна*» атрымаў практычна ўсеагульнае прызнанне крытыкаў. Так, агрэгатар крытычных аглядаў «*Metacritic*» дае фільму ўсярэдненую ацэнку ў 98 балаў са 100 на аснове 37 рэцэнзій прафесійных крытыкаў. Такі ўзровень ухвалення ўзносіць карціну на гэтым рэсурсе на першае месца ў дзесяцігоддзі і на сямнаццатае месца сярод найлепшых фільмаў усіх часоў. На агрэгатары крытычных аглядаў «*Rotten Tomatoes*» сярод 239 рэцэнзентаў станоўчую ацэнку фільму далі 227 крытыкаў, што складае 95 %. Абагуленае меркаванне крытыкаў сфармулявана наступным чынам: 

Кінакрытык Роджэр Эберт у сваім аглядзе назваў «*Лабірынт фаўна*» «*адным з найлепшых фэнтэзі-фільмаў*», адзначыўшы яго чатырма зоркамі з чатырох і занёсшы ў свой спіс «*Выдатных фільмаў*». Падводзячы вынік, Роджэр Эберт заключыў: «*На маю думку, гэтакую магутнасць „Лабірынту фаўна“ надае тое, што Дэль Тора аб’ядноўвае дзве рэчаіснасці, яўна несумяшчальныя адна з другой, і прытым настойвае на праўдзівасці абедзвюх да канца . Тут няма сярэдніх выйсцяў і любыя небяспекі, што ёсць у адным свеце — будуць і ў другім*». Аглядальнік з «**» таксама пацведзіў важнасць дваістасці ў фільме: «*Звычайна гэта блытае, але не гэтага разу. Непаразуменне наўмыснае і патрэбнае, і пад канец гісторыя (расказаная хоць па-іспанску, хоць англійскімі субцітрамі) становіцца такой жа пачуццёва гнятучай, як „Дзённік Ганны Франк“*, *на які яна пэўным чынам падобна*».

Кінакрытык  прыйшоў у захапленне ад майстэрскага змяшання жанраў. У заключэнні сваёй рэцэнзіі ён ахарактарызаваў фільм наступным чынам: «*Змрочны, мудрагелісты і прыгожы, ён пераплятае казачнае фэнтэзі з ваенным фільмам жахаў, ствараючы ашаламляльны эфект*». Падобную думку выказаў рэцэнзент з «**»: «*Гэта не падобна ні на адзін фільм, які вы бачылі раней, запамінальная сумесь жахаў, гісторыі і фэнтэзі, якая працуе адначасова на ўсіх узроўнях*».

Рэцэнзенты высока ацанілі акцёрскую ігру ў кінакарціне. Кенет Туран з «*Los Angeles Times*» выказаў думку, што ў «*Лабірынце фаўна*» Дэль Тора ўдалося сабраць налепшы акцёрскі ансамбль у сваёй кар’еры. Аглядальнік з «*The Hollywood Reporter*» зрабіў наступнае падагульненне: «*Усе выканаўцы добрыя: ураўнаважаная і прыгожая Бакера ў ролі Афеліі, энергічная і моцная духам Верду ў ролі мяцежнай Мерсэдэс. Лопес выдатна іграе азвярэлага капітана, непапраўнага злыдня, якога можна параўнаць з нацыстам Рэйфа Файнса ў „Спісе Шындлера“*». Падобную пахвалу выказаў і рэцэнзент з «**»: «*Лопес іграе капітана з такой жа спакойнай, сацыяпатычнай перакананасцю, з якой Рэйф Файнс паказаў камандзіра нацысцкага лагера Амона Гёта ў „Спісе Шындлера“. Хіль раздзірае душу роллю маці, якая не можа абараніць сваё дзіця, а Бакера ў сваёй першай буйной ролі паказвае найлепшую дзіцячую ігру ў год багаты добрымі дзіцячымі вобразамі*».

Высокай ацэнкі крытыкаў удастоіліся мастак-пастаноўшчык і майстры па візуальных эфектах.  з «*Variety*» адзначыў умеранасць выкарстання камп’ютарнай графікі: «*Нягледзячы на высокі ўзровень стылізацыі выявы, лічбавыя эфекты прымяняецца ашчадна і дакладна, ніколі не ператвараючыся ў візуальную празмернасць*». , аналізуючы фільм, заявіў: «*У тэхнічнай дасканаласці сюжэта, здымак і мантажу (не кажучы ўжо пра скрупулёзнае мастацкае афармленне і майстэрскія аніматронныя і лічбавыя эфекты), ён прапануе новую мадэль сусветнай кінавытворчасці*».

 з «*New York Post*» назваў «*Лабірынт фаўна*» найлепшым фэнтэзі-фільмам з часоў «*Уладара пярсцёнкаў''». Аглядальнік з «'**» паставіў Гільерма Дэль Тора ў адзін шэраг з такімі класікамі, як Жан Както, Федэрыка Феліні і Луіс Буньюэль. Марк Кермад з «**'» заявіў, што Дэль Тора «*стварыў „Грамадзяніна Кейна“ фэнтэзійнага кіно, шэдэўр, цалкам створаны на яго ўласных умовах*».

Гледачы таксама адзначылі фільм высокімі рэйтынгамі на рэсурсах, прысвечаных кіно: 4.5/5 на сайце «*AllMovie*», 3.9/5 на сайце «*AlloCiné*», 7.2/10 на сайце «*FilmAffinity*», 8.2/10 на сайце «*IMDb*», 91/100 на сайце «*Rotten Tomatoes*», 7.6/10 на сайце «*КиноПоиск*».

### Спісы 
Падводзячы вынікі 2006 года ў вобласці кіно многія крытыкі ўнеслі карціну ў дзясятку найлепшых фільмаў года. Амерыканскі кінакрытык Роджэр Эберт аддаў 1-е месца «*Лабірынту фаўна*» яшчэ да таго, як скончыў агляд усіх фільмаў таго года, выказаўшы перакананасць, што ніводзін фільм не прымусіць яго перамяніць меркаванне.

Ніжэй прыведзены спіс перыядычных выданняў, якія ўнеслі карціну ў свае спісы найлепшых фільмаў года:

* 1-е месца — Марк Кермад, «'**»
* 1-е месца — Эндру О’Хехір, «**'»
* 1-е месца — Роджэр Эберт, «''*»
* 1-е месца — , «*New York Post*»
* 1-е месца — Марджары Баўмгартэн, «**»
* 1-е месца — , «*Time''»
* 1-е месца — , «'**»
* 1-е месца — «**'»
* 2-е месца — «*Empire*»
* 2-е месца — , «*The New York Times*»
* 2-е месца — Эн Хорнадэй, «*The Washington Post*»
* 2-е месца — Джэк Мэцьюз, «'**»
* 2-е месца — Марк Саўлаў, «**'»
* 2-е месца — Пітэр Хартлаўб, «''*»
* 2-е месца — , «*The New York Times*»
* 3-е месца — Кіт Фіпс, «*The A.V. Club*»
* 3-е месца — Лоўрэнс Топман, «**»
* 3-е месца — , «*Entertainment Weekly*»
* 3-е месца — Рэй Бэнэт, «*The Hollywood Reporter*»
* 3-е месца — Рэнэ Радрыгес, «**»
* 3-е месца — Рычард Джэймс Хэвіс, «*The Hollywood Reporter*»
* 4-е месца — , «**»
* 5-е месца — Майкл Уілмінгтан, «*Chicago Tribune*»
* 6-е месца — , «*Premiere*»
* 6-е месца — Ноэль Мюрэй, «*The A.V. Club*»
* 7-е месца — , «**»
* 8-е месца — Кенет Туран, «*Los Angeles Times*»
* 9-е месца — Кевін Краст, «*Los Angeles Times*»
* 9-е месца — , «*The Hollywood Reporter*»
Без месцаў:
* Топ-10 — , «*The Boston Globe''»
* Топ-10 — , «'**»
* Топ-10 — , «**'»
* Топ-10 — Ліям Лэйсі і Рык Грын, «'**»
* Топ-10 — Рут Штайн, «**'»
* Топ-10 — , «''*»

У 2010 годзе часопіс «*Empire*» аддаў «*Лабірынту фаўна*» 5 месца ў спісе 100 найлепшых неангламоўных фільмаў усіх часоў. У 2016 годзе фільм увайшоў у спіс 100 найвялікшых фільмаў XXI стагоддзя па версіі BBC. На сайце «*IMDb*» станам на верасень 2022 года фільм уваходзіць у .

### Узнагароды 
Фестывальнае жыццё фільма «*Лабірынт фаўна*» пачалося з удзелу ў асноўным конкурсе 59-га Канскага кінафестывалю, дзе карціна была добра прынята, але не заваявала ніводнай узнагароды. Пазней, фільм стаў трыумфатарам фестывалю «**», дзе ўдастоіўся галоўнай узнагароды, Гран-пры Fantasporto за найлепшы фільм, а таксама ўзнагароды за найлепшую мужчынскую ролю (Сержы Лопес). На  фільм атрымаў прэмію ФІПРЭСІ, як найлепшы замежны фільм. На фестывалі, прысвечаным ушанаванню працы кінааператараў, «*Camerimage*», аператар фільма Гільерма Навара атрымаў галоўны прыз — «*Залатую жабу*».

Падчас падвядзення вынікаў 2006 года прэміі за найлепшы фільм, найлепшы замежны фільм або найлепшы фільм на замежнай мове «*Лабірынту фаўна*» прысудзілі наступныя арганізацыі: , , , , , , , , , Нацыянальнае таварыства кінакрытыкаў ЗША, , , .

Прэміяльны сезон 2007 года прынёс «*Лабірынту фаўна*» шэраг нацыянальных кінапрэмій, сярод якіх:
* 9 мексіканскіх прэмій «*Арыэль*» (Найлепшы фільм, Найлепшы рэжысёр, Найлепшая актрыса, Найлепшая аператарская праца, Найлепшая музыка, Найлепшая праца мастака-пастаноўшчыка, Найлепшы дызайн касцюмаў, Найлепшыя спецэфекты, Найлепшы грым)
* 7 іспанскіх прэмій «*Гоя*» (Найлепшы арыгінальны сцэнарый, Найлепшы дэбют актрысы, Найлепшая аператарская праца, Найлепшы мантаж, Найлепшыя грым і прычоскі, Найлепшы гук, Найлепшыя спецэфекты)
* 3 амерыканскія прэміі «*Оскар*» (Найлепшая праца мастака-пастаноўшчыка, Найлепшая аператарская праца, Найлепшы грым)
* 3 брытанскія прэміі «*BAFTA*» (Найлепшы дызайн касцюмаў, Найлепшыя грым і прычоскі, Найлепшы неангламоўны фільм)
* Дацкая прэмія «*Бодыль*» за Найлепшы неамерыканскі фільм
* Каталонская прэмія «*Сан Жордзі*» за Найлепшы фільм

Паводле рэсурса «*Internet Movie Database*» агулам фільм быў адзначаны 109 кінаўзнагародамі і яшчэ 115 намінацыямі.

## Вобразы і тэмы 
Адну з найважнейшых роляў у кінастужцы мае вобраз Фаўна. Іспанская назва фільма адносіць гледачоў да фаўнаў Рымскай міфалогіі, «*адначасова істотаў разбурэння і істотаў выхавання і жыцця*». У той жа час, англійская, нямецкая і французская назвы адсылаюць гледача да фаўнападобнага грэчаскага бажаства Пана. Дэль Тора, аднак, заяўляў, што гэта ўсяго толькі недакладнасць перакладу і яго Фаўн не мае да Пана ніякага дачынення. Паводле першапачатковай задумы, Фаўн павінен быў быць класічным паўчалавекам паўказлом. Але ў выніку развіцця вобразу Фаўн стаў істотай з казліным тварам, якая амаль цалкам складаецца з зямлі, імху, лазы і кары дрэў. Ён падазроная істота, якая адначасова пакідае ўражанне надзейнасці і ў той жа час дае прычыны яму наогул не давяраць. «*Фаўн — сатыр, які ахоўвае лабірынт, — з’яўляецца загадкай, ён то гуллівы, то ўгодлівы, то люты. Па сутнасці, гэта яго характар*», — адзначае Дэль Тора. — «*У класічнай міфалогіі сатыры не з’яўляюцца ні добрымі, ні дрэннымі. Гэта гарэзныя, неадназначныя істоты, здольныя забіць чалавека або спарадзіць поле кветак. Яны — прырода: раўнадушная, але нейтральная. Фаўн з’яўляецца пасланцам, выпрабавальнікам, які будзе падштурхоўваць Афелію да раскрыцця свайго ўласнага духу або да правалу ў гэтым*». Пры стварэнні вобраза Фаўна Дэль Тора імкнуўся пакласці ў яго аснову мужчынскі пачатак, не столькі агрэсіўнасць, колькі мудрагелістасць. «*Я памятаю, як размаўляў з Дагам Джонсам, калі ён упершыню пачаў працаваць над роллю і сказаў: „Больш Міка Джагера, менш Дэвіда Боўі!“ Я хацеў, каб фаўн меў якасці рок-зоркі. Усё, што датычылася фаўна і яго асобы, мусіла быць мужчынскім, бо трэба было сутыкнуць жаночую энергію дзяўчынкі з нечым маналітным*».

Дэль Тора сцвярджае, што ў вобразах некаторых істот хацеў прадэманстраваць пэўныя палітычныя сілы. Так, па сцвярджэнні рэжысёра, Бледны Чалавек мусіў сімвалізаваць фашызм і царкву, якая паглынае дзяцей. Таксама правобраз Бледнага Чалавека — істоты з вачыма ў далонях — можна сустрэць у японскай міфалогіі. Імя пачвары  (*Te-no-me*) непасрэдна і азначае «*вочы на руках*».

Насуперак таму, што паводле задумы Дэль Тора, пачвара з вачыма ў далонях мусіла сімвалізаваць Каталіцкі касцёл, сам фільм мае відавочны ўплыў каталіцкіх поглядаў і неадназначную рэлігійную ацэнку. Сам Дэль Тора сцвярджае, што лічыць «*Лабірынт фаўна*» «*чыста свецкім фільмам, імправізацыяй міраніна на тэму каталіцкіх догмаў*», у той час як яго сябар і калега Алехандра Гансалес Іньярыту назваў фільм «*сапраўдным каталіцкім фільмам*». Дэль Тора аднак пацвярджае, што «*адкупленне праз кроў*» і «*перараджэнне праз ахвярапрынашэнне*» ўзяты ім з каталіцтва.

Адной з важных тэм, якія падымае Дэль Тора ў фільме, з’яўляецца бессмяроцце. Рэжысёр хацеў уключыць у фільм сцэну, дзе Афелія распавядае свайму яшчэ ненароджанаму браціку казку пра цмока. У гэтай казцы цмок па імені Вараніум Сілекс ахоўвае гару, акружаную цернямі, на вяршыні якой расце сіняя ружа, здольная дараваць несмяротнасць. Цмок і церні адпужвалі ад ружы многіх людзей, якія больш жадалі пазбегнуць болю, чым атрымаць яе дар. Хоць сцэна была тэматычна важнай, яна не была знята з-за недахопу часу і бюджэту і ў выніку з’явілася ў фільме ў візуальна больш спрошчанай версіі.

У дачыненні да таго, ці з’яўляецца казачны свет у фільме рэальнасцю ці фантазіяй Афеліі, Дэль Тора заявіў у інтэрв’ю, што, хоць ён лічыць гэты свет рэальным, аднак фільм «*павінен успрымацца кожным па-свойму. Гэта мусіць быць пытаннем для асабістага абмеркавання*». Між тым ён згадаў, што ў фільме ёсць некалькі намёкаў, якія ўказваюць на сапраўднасць казачнага свету. У іншым месцы Дэль Тора ўдакладняе, што казачныя элементы фільма могуць успрымацца як «*духоўная рэальнасць''».

## Уплывы 
### Літаратурныя ўплывы 
Сярод літаратурных прац, з якіх Дэль Тора чэрпаў натхненне, варта адзначыць кнігі Льюіса Кэрала пра Алісу, збор апавяданняў Хорхе Луіса Борхеса «'**», творы  «**'» і «''*», кнігу  «*Блаславенне Пана*», зборнік  «*Сад Пана*». Кінакрытык Марк Кермад называе сярод магчымых крыніц натхнення «**» .

Даследчык  звяртае ўвагу, што Афелію часта лаюць за чытанне казак. Па яго меркаванні, гэта моцна нагадвае нацыянальны наратыў Іспаніі, «*Дон Кіхота*», у якім фантастычная літаратура таксама пераўтварае штодзённы досвед ізгоя ў нешта фантастычнае. «*Можа быць, не выпадкова асноўнае месца дзеяння фільма — млын, хоць і пазбаўлены вялізных ветразяў, якія спарадзілі самы вядомы подзвіг рыцара*», — дадае даследчык.

Яшчэ на пачатку вытворчасці карціны ў 2004 годзе Дэль Тора адзначаў: «*Пан — арыгінальная гісторыя. Некаторыя з маіх улюбёных пісьменнікаў (Борхес, Блэквуд, Мэкен, Дансені) даследавалі вобраз бога Пана і сімвал лабірынта. Гэтыя рэчы я лічу надзвычайнымі і спрабую змешваць іх і гуляцца з імі*».

### Уплыў выяўленчага мастацтва 
. «*Сатурн, які пажырае свайго сына*» (каля 1819—1823).]]
Значны ўплыў на «*Лабірынт фаўна*» аказалі творы выяўленчага мастацтва, сярод якіх карціны вядомых майстроў, а таксама працы ілюстратараў. Сярод апошніх, Дэль Тора асабліва акцэнтуе ўвагу на працах Артура Рэкхэма. Падабенства «*Лабірынт фаўна*» з яго ілюстрацыямі можна ўбачыць, напрыклад, «*у вялікіх, вузлаватых, першабытных дрэвах*», — кажа рэжысёр. У іншым месцы Дэль Тора дадае яшчэ некалькі важных для яго імён: «*Мне падабаюцца ілюстрацыі да казак за аўтарствам Артура Рэкхэма,  і , і я застаюся ў захапленні ад таго, як яны зрабілі казкі пачуццёвымі і змрочнымі. Рэкхэм, у прыватнасці, быў ключавым у гэтым фільме. У яго творчасці ёсць скажоныя падтэксты. Ягонае бачанне пераследавалі вузлаватыя, перакручаныя рэчы, маючыя скажоную волю да жыцця*».

Іншай крыніцай натхнення рэжысёр называе карціны Франсіска Гоі. Асабліва гэта тычыцца персанажа Бледнага Чалавека: «*У адной са сцэн Бледны Чалавек адкусвае галовы феям. Гэта сышло непасрэдна з карціны Гоі „Сатурн, які пажырае свайго сына“*».

Даследчык  заўважае падабенства «*Лабірынта фаўна*» з карцінамі Дыега Веласкеса: «*Калі мы пераходзім да інтэр’ераў млына, асноўнага месца дзеяння, залацістае святло падае на цёмна-карычневую драўляную мэблю. Пажылыя жанчыны пад наглядам стальной ахмістрыні Мерсэдэс наразаюць карняплоды або трыбушаць трусоў. Гэтая сцэна і эстэтыка нагадваюць Веласкеса (напрыклад, карціну „“)*».

### Кінематаграфічныя ўплывы 
Сярод фільмаў найбольш значны ўплыў на «*Лабірынт фаўна*» аказала іспанская карціна «**» (1973, рэж. Віктар Эрысэ). Зняты ў франкісцкай Іспаніі, фільм пераносіць гледача ў 1940 год у спустошаную сельскую мясцовасць, дзе чарнавокая шасцігадовая дзяўчынка мае сутыкнуцца тварам у твар з безыменным жахам. Ана сустракае не фаўна, а монстра , якога яна бачыла ў імправізаваным вясковым кінатэатры. У адным з эпізодаў фільма дзеці на ўроку вывучаюць будову чалавечага цела, размяшчаючы розныя органы на манекене, і Ане дастаюцца вочы. Гэты момант рыфмуецца з пачаткам «*Лабірынта фаўна*», дзе Афелія знаходзіць камень з выяўленым вокам, а затым вяртае яго бязвокай статуі. Аналізуючы гэтую паралель,  адзначае: «*Такім чынам, Дэль Тора не толькі паўтарае іспанскую гісторыю ў мексіканскім стылі, які ён удасканаліў у іншых месцах; ён таксама перароблівае іспанскае кіно, ператвараючы строгую і мінімалісцкую драму Эрысэ ў пышна створаную мізансцэну і надзвычайна вынаходлівую аператарскую працу*». Падабенства фільмаў пацвярджаў і сам Дэль Тора.

Кінакрытык Даг Камінгс праводзіць паралель між «*Лабірынтам фаўна*» і іншым іспанскім фільмам часоў Франка — «**» (1975, рэж. Карлас Саура). Ён адзначае, што пры аналізе карціны Дэль Тора рэцэнзенты часта абмяжоўваюцца кароткімі згадкамі «*Духа вулля*», тым часам як фільм Сауры не менш багаты кропкамі судатыкнення. Галоўная гераіня «*Выкармі крумкача*», дзяўчынка па імені Ана, вымушана спрабаваць разабрацца ў прыглушаным, прыгнечаным свеце дарослых апошніх дзён рэжыму Франка. «*Яна апынаецца ў хістаннях паміж цяперашнім і мінулым, канфліктам і спекуляцыяй і, у рэшце рэшт, паміж фантазіяй і рэальнасцю. Аднак, у адрозненні ад Дэль Тора і Эрысэ, Саура звязвае ўяўленне Аны не столькі з міфалогіяй ці фальклёрам, колькі з успамінамі*».

У інтэрв’ю 2007 года Дэль Тора адзначыў дзіўнае падабенства паміж сваім фільмам і «*Хронікамі Нарніі*»: дзеянне абодвух фільмаў адбываецца прыблізна ў той жа час, маюць падобных па ўзросце галоўных герояў, якія сустракаюцца з міфічнымі істотамі (у прыватнасці, з фаўнам), а таксама фільмы яднаюць тэмы «*непаслушэнства і выбару*». На самай справе, Дэль Тора было прапанавана зрэжысіраваць фільм «**», але ён адхіліў прапанову дзеля «*Лабірынта фаўна*». Апроч «*Хронік Нарніі*» «*Лабірынт фаўна*» часта параўноўваюць з фільмамі «**» (1986), «*Панесеныя прывідамі''» (2001), «'**» (2005) і «**'» (2007).

Крытыкі таксама адзначалі падабенства «*Лабірынта фаўна*» з іншым фільмам Дэль Тора «*Хрыбтом д’ябла*» (2001). «*Зноўку, амаль асірацелае дзіця, якое знаходзіцца ў страшнай небяспецы з боку змрочна-прыгожай, дрэннай айцоўскай фігуры падчас узрушэнняў, выкліканых Грамадзянскай вайной у Іспаніі, трапляе ў чароўны свет, які дапаўняе і без таго небяспечную рэальнасць паралелямі звышнатуральных праблем, але ў той жа час дае магчымасць для ўцёкаў*». Дэль Тора пацвердзіў моцную тэматычную звязанасць гэтых фільмаў, заявіўшы, што «*Лабірынт фаўна*» варта разглядаць як нефармальны сіквэл «*Хрыбта д’ябла*», які працягвае падымаць пэўныя пытанні. Новая кінастужка Дэль Тора ўспадкавала і некалькіх акцёраў «*Хрыбта д’ябла*». Выканаўцы першапланавых роляў Карласа і Хаймэ —  і Іньіга Гарсэс — з’явіліся ў «*Лабірынце фаўна*» ў другарадных ролях салдат-партызан.

## Адменены сіквэл 
Паводле слоў Гільерма дэль Тора «*Лабірынт фаўна*» з’яўляецца другой часткай іспанамоўнай трылогіі, фільмы якой аб’яднаны тэматыкай Грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

Падчас Канскага кінафестывалю ў маі 2006 года, Гільерма дэль Тора абвясціў, што збіраецца працягнуць працу над «*іспанскай*» трылогіяй, дзвюма першымі часткамі якой з’яўляюцца фільмы «*Хрыбет д’ябла*» (2001) і «*Лабірынт фаўна*» (2006). Для завяршаючай часткі трылогіі Гільерма дэль Тора абраў сцэнарый маладога іспанскага сцэнарыста  пад назвай «*3993*». Дзеянне гэтага фільма павінна было адбывацца ў двух часавых пласкасцях, адлюстоўваючы фантастычную сувязь Іспаніі 1993 года з Іспаніяй часоў Грамадзянскай вайны ў 1939 годзе.

Тым не менш, Дэль Тора адмовіўся ад праекта дзеля здымкаў фільма «''*».

## Навелізацыя 
У 2019 годзе выйшла навелізацыя фільма, напісаная вядомай пісьменніцай Карнеліяй Функе (Гільерма дэль Тора ўказаны суаўтарам). У кнізе, у адрозненні ад фільма, двухсэнсоўнасць і прастора для трактовак адсутнічаюць, і ўсе цуды паказаны як стопрацэнтна рэальныя.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
*   (на 13.09.2021)
* Лабірынт фаўна на сайце «*FilmAffinity*»   (на 13.09.2021)
*   (на 13.09.2021)
*   (на 13.09.2021)
*   (на 13.09.2021)
* Лабірынт фаўна на сайце «*КиноПоиск''»   (на 13.09.2021)

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2006 года
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы 2006 года
Катэгорыя:Фільмы Мексікі 2006 года
Катэгорыя:Фільмы Іспаніі 2006 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Мексікі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Іспаніі
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Мексікі
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы Іспаніі
Катэгорыя:Фільмы на іспанскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра Іспанію
Катэгорыя:Фільмы пра лабірынты
Катэгорыя:Фільмы Гільерма дэль Тора
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях Гільерма дэль Тора
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Хаўер Наварэтэ
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі BAFTA
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «BAFTA» за найлепшы фільм на замежнай мове
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Арыэль»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Сатурн»
Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты кінафестывалю Fantasporto
Катэгорыя:Фільмы, знятыя лаўрэатамі прэміі «Оскар» за «Найлепшую работу мастака»
Катэгорыя:Фільмы, знятыя лаўрэатамі прэміі «Оскар» за «Найлепшую работу аператара»
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)