Забалацце (Хойнікі)

**За́балацце**, **Забалаць** — гістарычная мясцовасць Хойнікаў, размешчаная ў паўночнай частцы места.

## Назва 
Назву Забалацце паселішча атрымала праз сваё месцазнаходжанне адносна мястэчка Хойнікі за балотам, частка якога ператварылася ў вужар (ужар). Так на Палессі людзі называлі выгаралае тарфяное балота, залітае вадой.

## Гісторыя 
У шляхецкай рэвізіі 1811 года хойніцкую вёску Забалаць з 61-й душой прыгонных сялян, прыналежную да фальварка Linterny дзедзіцтва абозных Прозараў, трымаў у арэндзе па кантракту Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр Берасцейскага павета. Гэта, падобна, — найранейшая звестка пра паселішча ў пісьмовых крыніцах.

Надалей асобна, як вёска, Забалацце згадвалася хіба ў дакументацыі мясцовага ўжытку. Скажам, як у метрычных кнігах Астраглядаўскага парафіяльнага касцёла, дзе найчасцей сустракаліся прозвішчы яе жыхароў Гапоненкаў (бясспрэчныя лідары), Слесарэнкаў, Купрэйчыкаў, Худзенкаў, Самкоў, Караткевічаў, Стасенкаў, Дубінскіх, Снігіроў. Ды яшчэ ў «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засведчана, што 84 асобы мужчынскага і 81 жаночага пола з ліку жыхароў Забалацця належалі да Астраглядаўскай парафіі Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі. У асноўнай жа масе тэкставых дакументаў больш шырокага прызначэння ўпаміны аб паселішчы ажно да савецкіх часоў адшукаць пакуль не ўдавалася. На планах Хойнікаў 1864 і 1886 гадоў на самым іх ускрайку пазначаная вуліца Забалоцкая (Забалацкая) альбо Забалотная (Забалатная), а яшчэ далей за ёй раскінуліся «*усадебные земли крестьян м. Хойник*» . Што праўда на ўсіх збольшага падрабязных старых картах Забалацце паказанае побач з Хойнікамі, а не як частка мястэчка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года вёска Забалацце — цэнтр сельсавета Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. У запісцы пад назвай «Сведения о польских населённых пунктах Гомельского округа», пазначанай 1929 годам, згаданае і Забалацце, у якім налічвалася 130 каталіцкіх альбо «польскіх» сем’яў. Згодна з «Арыентыровачным планам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у *Забалоцьці* меркавалася арганізаваць машыннае, малочнае і жывёлагадоўчае таварыствы. На той час у вёсцы існавала створаная бальшавікамі ячэйка «польсекции » з 12 чалавек. 13 снежня 1933 года пастановай паседжання Тройкі пры  па БССР жыхары Забалацця і Хойнікаў Караль Крывенчык, Віктар Ермалкевіч і Пётр Кунцэвіч за нібыта ўдзел у , «*ставившей своей целью свержение Соввласти, путём поднятия вооружённого восстания*», асуджаныя да 5 гадоў, а Яўхім Смольскі і Уладзіслаў Гапоненка да 8 гадоў . Шпіёнская гісторыя мела працяг. У ліпені-жніўні 1938 года Палескім  БССР были арыштаваныя 12 чалавек — «*участники шпионско-повстанческой организации, активные костёльники, бывш. бандиты, пособники белополяков…*» — Смольскі А. Р., Жыляк В. В., Гапоненка М. Ю., Гапоненка С. М., Сенажэнскі А. К., Караткевіч Н. Л, Самок А. А., Купрэйчык Б. І. (усе з Забалацця), Кунцэвіч П. І. (ужо адбыў тэрмін на Беламорканале), Наляговіч С. С., Цішкевіч А. Л. (Настолле), Шаціла І. М. (Хойнікі). П. І. Кунцэвіч і М. Ю. Гапоненка былі расстраляныя, А. Р. Смольскі памёр у зняволенні, а і астатнія больш ніколі не вярнуліся.

З 20 лютага 1938 года Забалацце апынулася ў складзе Палескай вобласці з цэнтрам у Мазыры, з 8 студзеня 1954 года — у Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да Забалацкага сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Карчоўскага і Небытаўскага сельсаветаў. 16 красавіка 1959 года населеныя пункты Забалацце, Першамайск і Чырвоная Ніва перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Хойніцкага пасялковага савета, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Небытаў, сельсавет перайменаваны ў Небытаўскі.

У 1972 годзе вёска Забалацце далучаная да места Хойнікі пад назвай вуліца Сялянская.

## Заўвагі 
## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Хойнікі
Катэгорыя:Гісторыя Хойніцкага раёна
Катэгорыя:Былыя населеныя пункты Хойніцкага раёна