M109 (САУ)

**M109** — амерыканская 155-мм самаходная артылерыйская ўстаноўка, класа самаходных гаўбіц. Сямейства М109 — найбольш распаўсюджаная заходняя зброя непрамой наводкі манеўраных брыгад бранятанкавых і мотастралковых дывізій. 

Створана ў 1953—1960 гадах для замены малаўдалай M44, паралельна са 105-мм САУ M108. Знаходзілася ў серыйнай вытворчасці ў ЗША, неаднаразова мадэрнізуючыся, з 1962 па 2003 год, таксама выпускалася па ліцэнзіі ў 1990-х гадах у Паўднёвай Карэі. Хутка стала стандартам САУ арміі ЗША, выцесніўшы як больш старыя ўзоры, так і M108.

## Мадыфікацыі 
### М109 
]]
Упершыню створаны ў 1963 годзе. Ён меў 155-мм гармату М126 Кэнан калібра 23 на ўстаноўцы М127 Маунт і 28 патронаў калібра 155 мм. Ён таксама быў узброены 12,7-мм кулямётам M2HB з боезапасам 500 патронаў. Яго лёгка пазнаць па кароткім ствале і дульным тормазе з падвойнай перагародкай і вялікім экстрактарам дыму адразу за ім. Максімальная далёкасць 14600 метраў.

### M109A1 
Паступіла на ўзбраенне ў 1973 годзе. Гармата 155-мм гармата M126 Кэнан была заменена гарматай M185 Кэнан 39 калібра з даўжэйшым ствалом і павялічанай максімальнай далёкасцю стральбы да 18 100 метраў. Магчыма прымяненне касетных снарадаў з донным газагенератарам M864.

### M109A2 
Паступіла на ўзбраенне ў 1979 годзе. Укаранёна 27 паляпшэнняў надзейнасці, даступнасці і рамонтапрыгоднасці у сярэдзіне тэрміна службы. У прыватнасці, доўгаствольная 155-мм гармата M185 Кэнан у новай артылерыйскай усталёўцы M178, балістычная абарона панарамнага аптычнага прыцэла, ураўнаважаны хадавы замак і магчымасць усталёўкі прылады выраўноўвання канала ствала M140. Боезапас 155-мм стрэлаў павялічаны з 28 да 36; Боекамплект 50-мм калібра застаўся на ўзроўні 500 патронаў. У ходзе вытворчасці M109A2 на экспарт таксама выпускалася крыху спрошчаная версія з малаважнымі ўнутранымі зменамі і прыбіраннем функцыі плавучасці корпуса. Яны атрымалі абазначэнне **M109A1B**.

### M109A3 і M109A3B 
M109A1 і M109A1B перабудаваны па стандарце M109A2 адпаведна. Некаторыя M109A3 маюць тры вузла кантактнага рычага, а ўсе M109A2 — пяць. Максімальная далёкасць стральбы звычайным аскепкава-фугасным снарадам павялічана да 18000 м, актыўна-рэактыўным — да 24000 м.

### M109A4 
M109A2 і M109A3 палепшаны за кошт паляпшэнняў ядзернай, біялагічнай і хімічнай/надзейнасці, даступнасці і рамонтапрыдатнасці (NBC/RAM), уключаючы ачышчальнікі паветра, абагравальнікі і ахоўны рыштунак, арыентаваны на выкананне задач (MOPP). 

Счапленне механізму павароту было гідраўлічным, у параўнанні з электрычным механізмам на папярэдніх M109, і мела ручное кіраванне. M109A4 таксама атрымаў другі гідраўлічны фільтр. Уключана паляпшэнне абсталявання для запуску рухавіка, што значна паляпшае магчымасць запуску ў аварыйнай сітуацыі.

Камплектаванне боепрыпасаў засталося такім жа, як і ў папярэдніх мадэлях.

### M109A5 
Замест 155-мм гарматы M185 Кэнан на 155-мм гармату M284 Маўнт 39 калібра 39 на гарматным станку M182, што дае A5 максімальную далёкасць стральбы 22 000 метраў з няўзброенымі снарадамі і 30 000 метраў з рэактыўнымі снарадамі. Машына можа несці 36 поўных боепрыпасаў і мае рухавік магутнасцю 440 л.с. замест стандартнага рухавіка магутнасцю 405 л.с.

Па патрабаванні заказчыка могуць усталёўвацца сістэма GPS і аўтаматызаваная сістэма кіравання агнём.

### M109A5+ 
Розныя вытворцы мадэрнізавалі сістэму кіравання агнём і іншыя кампаненты M109A5. Кампанія BAE Systems з Ёрка (Пенсільванія), нядаўна паставіла 12 машын M109A5+ у Чылі і 40 машын M109A5+ у Бразілію.

## Параўнальная характарыстыка 
Катэгорыя:Артылерыя калібра 155 мм
Катэгорыя:САУ ЗША
Катэгорыя:BAE Systems