Саламон Яфімавіч Шульман

**Саламон Яфімавіч Шульман** (вядомы таксама як *Сол Шульман* і *Сямён Шульман*; 20 студзеня 1936, Бабруйск — 6 верасня 2017, Мельбурн) — ,  і , падарожнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і настаўніка біялогіі Яфіма Ізраілевіча Шульмана і ўрача-педыятра Ніны Генрыхаўны Уфлянд (1902—1989).

Маці нарадзілася ў Глуску ў рэлігійнай яўрэйскай сям’і. Вучылася ў Арлоўскай гімназіі, Бабруйскім медвучылішчы, Днепрапятроўскім медыцынскім інстытуце (у вядомага псіхіятра і псіханеўролага ). Працавала медработнікам у Стрэшыне, у 1926 годзе адкрыла першую дзіцячую кансультацыю ў Глуску, у 1929 годзе прызначана загадчыцай і тэрапеўтам новай Бабруйскай акруговай амбулаторыі, потым перайшла ў гарадскі дзіцячы дыспансер., пазней і дзіцячага аддзялення абласной бальніцы, дзе ўпершыню ў краіне ўвяла шпіталізацыю дзяцей абавязкова разам з маці, што значна скараціла тэрміны выздараўлення і ўзровень смяротнасці.

У аўтабіяграфічнай кнізе «Маці і сын», Саламон Шульнам успамінае: *«Яна рашала са мной задачы па матэматыцы, калі я вучыўся на інжынерным факультэце, і правіла мае сцэнарыі, калі я вучыўся ў інстытуце кінематаграфіі. Яна вывучала музычныя гамы, дапамагаючы маёй сястры, яна была палітыкам, стратэгам, лідарам, дапамагаючы мужу арыентавацца ў складаных сітуацыях тых гадоў… Мама была ўлюбёнкай свайго калектыву і вечным цэнтрам застольнай весялосці»,*.

Паводле першай адукацыі Саламон Шульман быў інжынерам. У 1966 годзе скончыў факультэт кінарэжысуры Інстытута кінематаграфіі (УДІК).

Быў адным з заснавальнікаў папулярнага дакументальнага серыяла «Альманах кинопутешествий» (мастацкі кіраўнік ), над якім працаваў у 1963—1973 гадах. Працаваў на кінастудыях СССР, Югаславіі, Германіі, ЗША, Італіі, Аўстраліі. Аўтар больш за 40 дакументальных фільмаў, 5 мастацкіх кінасцэнарыяў, шэрагу літаратурных і публіцыстычных твораў, апублікаваных у многіх краінах свету. Узначальваў кінаэкспедыцыі да Паўночнага полюса, на вяршыні Паміра, астравы Акіяніі, у джунглі Афрыкі, пустыні Аўстраліі.

Лаўрэат . Член Прэзідыума Еўразійскай акадэміі тэлебачання і радыё. Член  і Гільдыі кінарэжысёраў Расіі, член , член Гільдыі драматургаў Аўстраліі. Прафесар італьянскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Яго публічныя выступы нязменна прыцягвалі да сябе шматлікія студэнцкія аўдыторыі Італіі, Англіі, Германіі, ЗША, Аўстраліі.

Апошнія гады жыў у Мельбурне (Аўстралія). Памёр 6 верасня 2017 года.

### Асабістае жыццё 
У 1964—1967 гадах быў у грамадзянскім шлюбе з Таццянай Самойлавай.

## Прэміі і ўзнагароды 
* 1964 — Першая прэмія Саюза журналістаў СССР па кіно на Усесаюзным КФ ў Ленінградзе за дакументальна-публіцыстычны фільм ***«Сярод белага дня»*** («Весткі», Масква, 10-08-1964).
* 1971 — прэмія на міжнародным КФ ў Чэхаславакіі за дакументальны фільм ***«На схілах Эльбруса»*** і ***«У старажытнай Хіве»***.
* 1976 — Першая прэмія на міжнародным конкурсе кінадраматургаў у Югаславіі за кінасцэнарый ***«Катастрофа»*** («Навіны», Бялград, 20-01-1976).
* 1998 — Лепшая кніга месяца па раздзелу «Біяграфіі» — ацэнка журы прафесійнай крытыкі за кнігу ***«Улада і лёс»*** («Весткі», Масква, 29-05-98 г.).
* 2006 — «Знак згоды» III ступені, (Міжнародная канфедэрацыя журналісцкіх саюзаў, 2006 г.)

## Бібліяграфія 
* 1974 — Na kraju zemlje («AS» # 1, Yugoslavia)
* 1982 — Россия умирает от смеха
* 1985 — Инопланетяне над Россией
* 1996 — В стране снегов и вулканов (записки кинодокументалиста) («Новое русское слово», New York)
* 1998 — Власть и судьба — М.: Остожье, 1998. — 464 с. Тираж 11 000 экз. ISBN 5-86095-100-0
* 1998 — Континент, где верят в удачу (GEO #7)
* 2002 — Kings of the Kremlin
* 2004 — Мы уходим последними…
* 2004 — Променад по социалке
* 2006 — Завтра не приходит никогда (National Geographic, TRAVELER #6-7)
* 2007 — Ядерный век (киноповесть)
* 2009 — Мать и Сын. Еврейские мотивы… / Нина Уфлянд, Сол Шульман. — Москва: Параллели, 2009. — 208 с. (у суаўтарстве з Нінай Уфлянд)
* 2011 — Австралия — Terra Incognita (Когда звери ещё были людьми) — М.: Альпина нон-фикшн, 2011. — 228 с. + 16 с. вкл. ISBN 978-5-91671-109-7

## Фільмаграфія (скарочаная) 
### Аўтар-рэжысёр 
* 1963 — Чорныя пяскі Кара-кумаў
* 1964 — Сярод белага дня
* 1965 — Памір — дах свету
* 1966 — Даліна Сумбары
* 1967 — У сэрцы Афрыкі
* 1968 — Землятрус
* 1968 — Там, дзе зімуюць караблі
* 1969 — На схілах Эльбруса
* 1969 — У старажытнай Хіве
* 1970 — На краю зямлі
* 1971 — У скіфскіх стэпах (Сіваш)
* 1973 — Алаід — агністы кратар
* 1974 — Краіна маіх ворагаў
* 1984 — Арт-Нова
* 1985 — Народжаныя пад вадой
* 1990 — Мастацкія скарбы свету
* 2004 — Паляўнічыя за апаламі
* 2006 — Белы чалавек у яме

### Сцэнарыі 
* 1968 — «Ядзернае стагоддзе» (СССР, Масфільм)
* 1975 — «Катастрофа» (Югаславія, «FRZ»)
* 1978 — «Маўчанне» («The Silence», Аўстралія, «Victoria Film Corporation Co.»)
* 1980 — «Яўрэйская віза» («the Jewish Ticket», Аўстралія, «Australian Film Commission»)
* 2007 — «Палкоўнік Конда» (Казахстан, «Capital Group Ltd.SA»)

Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя