open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дахавы завод ТэхнаНІКОЛЬ

**ЗТАА «Дахавы завод ТэхнаНІКОЛЬ»** — прадпрыемства Беларусі расійскай карпарацыі ТэхнаНІКОЛЬ з поўным закончаным тэхналагічным цыклам вытворчасці мяккіх дахавых матэрыялаў у Асіповічах Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
Будаўніцтва Асіповіцкага кардонна-руберойдавага завода пачалося ў лістападзе 1967 года і скончылася 28 красавіка 1973 года. Для рабочых завода працавалі сталовая, буфет, пункт выдачы малака, здраўпункт. Быў пабудаваны Дом культуры з кіназалай на 400 месцаў, інтэрнат на 216 месцаў, прадуктовы магазін, дзіцячы камбінат з басейнам на 420 месцаў, 6 жылых дамоў, 4 — кааператыўныя, Дом абрадаў. У 1974 годзе завод атрымаў усесаюзнае прызнанне і стаў пераможцам спаборніцтва з уручэннем Чырвонага сцяга ЦК КПСС, Савета Міністраў СССР, УЦСПС і ЦК УЛКСМ.

Пры Доме культуры завода дзейнічаў ансамбль народнай песні і музыкі «Дзівакі», вакальна-інструментальны ансамбль, дзіцячыя аркестр народных інструментаў і клуб выхаднога дня.

З 1994 года завод пераўтвораны ў адкрытае акцыянернае таварыства «Дах». З 12 сакавіка 1999 года — сумеснае беларуска-брытанскае прадпрыемства ААТ «Дах».

Па стане на 1995 год прадпрыемства валодала магутнасцю на выпуск 55 тыс. т кардону і 127 млн м2 дахавага пакрыцця за год. Тэхналагічнае абсталяванне для вырабу кардону пастаўлена фірмай «Fampa» (Польшча).

У 2005 годзе СП ААТ «Дах» увайшло ў склад расійскай кампаніі «», што дазволіла абнавіць вытворчыя фонды і ўкараніць новыя тэхналогіі, павялічыць аб’ем і пашырыць асартымент выпусканай заводам прадукцыі.

У чэрвені 2011 года на тэрыторыі СП ААТ «Дах» зарэгістравана ЗТАА Дахавы завод «ТэхнаНіколь». У 2012 годзе СП ААТ «Дах» ажыццявіла перадачу вытворчых магутнасцяў для выпуску прадукцыі ЗТАА Дахавы завод ТэхнаНІКОЛЬ.

У 2017 годзе ЗТАА Дахавы завод ТэхнаНІКОЛЬ уключаны ў рэестр упаўнаважаных эканамічных аператараў Еўразійскага эканамічнага саюза, а ў 2017 годзе завод зарэгістраваны ў якасці рэзідэнта свабоднай эканамічнай зоны «Магілёў».

У 2019 годзе на заводзе была адкрыта новая вытворчасць па выпуску цеплаізаляцыйных матэрыялаў з экструзійнага пенапалістыролу.

## Прадукцыя 
З 2001 года на прадпрыемстве наладжана вытворчасць дахавых і гідраізаляцыйных матэрыялаў пры дапамозе тэхналагічнай лініі фірмы «Poliglass» (Італія).

Асноўнай прадукцыяй прадпрыемства з’яўляецца дахавы кардон, руберойд розных марак, пергамін, пясчана-цэментавая чарапіца, сценавыя блокі, тратуарныя пліты.

На Дахавым заводзе ТэхнаНІКОЛЬ асвоены новыя віды дахавых і гідраізаляцыйных матэрыялаў на аснове бітумнага і бітумна-палімернага кампанентаў (біпалікрын і бікрын) з палепшанымі трываласнымі і эксплуатацыйнымі паказчыкамі.

## Імпарт 
Прадукцыя прадпрыемства пастаўляецца ў краіны СНД, Балтыі, Балгарыю, Польшчу, Албанію.

## Літаратура 
* 
* Памяць: Асіповіцкі раён. З гісторыі прадпрыемстваў раёна. С. 605.
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Прамысловасць рулонных дахавых і гідраізаляцыйных матэрыялаў Беларусі
Сімі-Валі

**Сімі-Валі** () — горад у акрузе Вентура (штат Каліфорнія, ЗША). Насельніцтва - 126 878 чалавек (перапіс 2017 года). Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША Сімі-Валі мае агульную плошчу ў 109,42 км², з якіх 107,433 км² займае зямля і 1,986 км² - вада. Плошча водных рэсурсаў складае 1,8% ад усёй яго плошчы.

Горад Сімі-Валі размешчаны на вышыні 243 метры над узроўнем мора.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Гаа Цзічун

**Гаа Цзічун** (; 943—973)&nbsp;— апошні кіраўнік  .

## Біяграфія 
Быў сынам Гаа Баажуна і пляменнікам свайго папярэдніка Гаа Баасюя. Заняў трон пасля смерці апошняга ў 962 годзе.

Выконваў хутчэй цырыманіяльныя функцыі, фактычна ж меў пасаду  адной з правінцый Сун. У 963 годзе Цзінань афіцыйна спыніла сваё існаванне пад ціскам Сун, не сустрэўшы супраціву з боку Гаа Цзічуна. Апошні пасля таго служыў афіцэрам у . Памёр у 973 годзе.

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі Кітая
Гаа Баасюй

**Гаа Баасюй** (; 924—962)&nbsp;— чацвёрты кіраўнік  .

## Біяграфія 
Быў дзясятым сынам Гаа Цунхуэя і малодшым братам свайго папярэдніка Гаа Баажуна.

Крыніцы характарызуюць яго як марнатраўнага і распуснага кіраўніка. Ён склікаў у свой палац прастытутак і воінаў, што ладзілі оргіі, за якімі ўладар назіраў разам са сваімі наложніцамі. Таксама значную незадаволенасць яго падначаленых выклікалі архітэктурныя праекты Гаа Баасюя.

Праз два гады пасля ўзыходжання на трон ён цяжка захварэў і, пасля кансультацый са сваімі дарадцамі, вырашыў абвясціць спадчыннікам свайго пляменніка, сына Гаа Баажуна, Гаа Цзічуна. Апошні заняў трон пасля смерці Гаа Баасюя ў 962 годзе.

## Літаратура 
* Ouyang Xiu (2004). Historical Records of the Five Dynasties. Translated by Richard L. Davis. Columbia University Press. .
* Ouyang Xiu (1073). Wudai Shiji (五代史記) [Historical Records of the Five Dynasties] (in Chinese).

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі Кітая
Фудзівара-но Карэтада

, таксама **Фудзівара-но Карэмаса**, ці  — японскі дзяржаўны дзеяч, прыдворны, палітык і вака- перыяду Хэян.

Член клана Фудзівара. Яго бацькам быў Фудзівара-но Марасукэ, а дзедам — Фудзівара-но Тадахіра.

Яго вершы друкаваліся ў анталогіях «Іцідзё Сэсё Гёсю» і «» (№ 45).

Катэгорыя:Фудзівара (род)
Катэгорыя:Японскамоўныя паэты
Гаа Баажун

**Гао Баожун** (; 920—960)&nbsp;— трэці кіраўнік  .

Быў сынам і спадчыннікам Гаа Цунхуэя. Памёр у 960 годзе, пасля чаго трон атрымаў у спадчыну яго брат Гаа Баасюй, які фактычна кіраваў найважнейшымі дзяржаўнымі справамі пры фармальным праўленні Гаа Баажуна.

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі Кітая
Гаа Цунхуэй

**Гаа Цунхуэй** (; 891&nbsp;— 1 снежня 948)&nbsp;— другі кіраўнік  .

## Біяграфія 
Быў сынам і спадчыннікам заснавальніка дзяржавы Гаа Цзісіна. Падчас яго кіравання Цзінань паслядоўна была васалам Позняй Тан, ,  і Позняй Хань.

Пасля смерці Гаа Цунхуэя 948 року трон атрымаў у спадчыну яго сын Гаа Баажун.

## Літаратура 
* *Старая гісторыя пяці дынастый*, гл. 133
* *Гістарычныя запісы Пяці дынастый*, гл. 69
* *Цзі чжы тун цзянь*, гл. 273, 276, 277, 278, 279, 280, 282, 286, 287, 288

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі Кітая
Бізнес-інкубатар

**Бізнес-інкубатар** — гэта арганізацыя, якая займаецца падтрымкай праектаў маладых прадпрымальнікаў на ўсіх этапах развіцця: ад распрацоўкі ідэі да яе камерцыялізацыі.

Больш за палову ўсіх праграм бізнес-інкубатараў з’яўляюцца" шматфункцыянальнымі праектамі, яны працуюць з кліентамі з розных галін прамысловасці. Тэхналагічныя інкубатары складаюць 39 % ад інкубацыйных праграм.

У многіх краінах інкубацыйныя праграмы фінансуюцца з рэгіянальных або нацыянальных бюджэтаў у рамках агульнай стратэгіі эканамічнага развіцця. У Злучаных Штатах Амерыкі большасць інкубацыйных праграм з’яўляюцца незалежнымі і фінансуюцца на сродкі супольнасцей і праектаў. Кіраванне эканамічнага развіцця ЗША часта з’яўляецца крыніцай сродкаў для адкрыцця інкубацыйных праграм, але як толькі праграма стартуе і пачынае функцыянаваць, то яна, як правіла, перастае атрымліваць федэральнае фінансаванне. Арэндная плата і / або ўнёскі кліентаў складаюць 59 % даходаў інкубатараў, 18 % прыносіць плата за паслугі або гранты, і 15 % — субсідыі на грашовыя аперацыі.

Катэгорыя:Бізнес
Бізнес-анёл

**Бізнес-анёл** (англ. angel, business angel, angel investor і інш.) — прыватны венчурны інвестар, які дае фінансавую і экспертную падтрымку кампаніям на ранніх этапах развіцця. 

**Інвестыцыя**

Гістарычна бізнес-анёлы-асноўная крыніца знешняга фінансавання новых кампаній з патэнцыялам хуткага росту. Яны дапамагаюць стартапам пераадолець этап, калі аб’ём неабходных для развіцця рэсурсаў перавышае магчымасці заснавальнікаў, але недастаткова вялікі, каб зацікавіць інвестыцыйны фонд.

Бізнес-анёлы інвестуюць у кампаніі наўпрост і аперуюць уласным капіталам. Анёл можа інвеставаць не толькі ў гатовы праект, але і ў ідэю, што немагчыма для інстытуцыйнага інвестара. У партфелі бізнес-анёла невялікія інвестыцыі пераважаюць па колькасці і сумарным аб’ёме. Выключэнне з гэтага правіла «„ суперангелы“, якія аперуюць капіталам сувымерным з рэсурсамі венчурных фондаў. Часцяком анёлы інвестуюць сумесна, аб’ядноўваючы рэсурсы і скарачаючы індывідуальныя рызыкі. Па дадзеных праведзенага ў 2009 годзе даследаванні рынку анёльскіх інвестыцый Вялікабрытаніі, такія здзелкі склалі больш за 80 % ад улічанага за год колькасці.

Сацыялагічныя даследаванні паказваюць на сталасць партрэта сярэднестатыстычнага бізнес-анёла-гэта які мае універсітэцкую ступень мужчына ва ўзросце ад 45 да 65 гадоў, з прадпрымальніцкім або кіраўніцкіх вопытам за плячыма. Анёлаў характарызуе цікавасць да бізнэсу, і сярод іх рэдка сустракаюцца навукоўцы або спецыялісты, не звязаныя з кіраваннем — напрыклад, лекары.

Анёльскія інвестыцыі часта характарызуюць як» разумныя грошы": анёлы больш ахвотна падтрымліваюць праекты, у якіх могуць прымяніць уласны вопыт. Асабістая ўцягнутасць і экспертныя веды — прынцыповае адрозненне бізнес-анёлаў ад іншых прыватных інвестараў. Сярод актыўных бізнес-анёлаў шмат прадпрымальнікаў, якія прыцягвалі знешняе фінансаванне ва ўласныя праекты[26]

Катэгорыя:Бізнес
Сігнал-Хіл (Каліфорнія)

**Сігнал-Хіл** () — горад у Каліфорніі, акруга Лос-Анджэлес, ЗША. Паводле звестак Дэпартамента фінансаў Каліфорніі, у 2009 годзе яго насельніцтва — 11 430 чалавек, паводле перапісу 2000 года насельніцтва — 9333 чалавекі.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Бходжа II

**Бходжа II** — індыйскі ўладар з дынастыі , сталец атрымаў спадчынай па бацьку . У 912 годзе скінуты братам Магіпалам I.

Катэгорыя:Кіраўнікі Індыі
Сент-Хеліна (Каліфорнія)

**Сент-Хеліна** ( — «Святая Алена») — горад у акрузе Напа, штат Каліфорнія, ЗША. Сент-Хеліна знаходзіцца ў рэгіёне Норт-Бей Вобласці заліва Сан-Францыска ў цэнтры вінаробнага рэгіёна «Даліна Напа». Праз горад працякае рака Напа. Плошча горада — 13,03 км², з якіх 0,1 км ² займаюць адкрытыя водныя прасторы. З паўночнага захаду да горада ўшчыльную прымыкае паселішча Бара, з паўночнага ўсходу — Дзір-Парк, з паўднёвага ўсходу — Зінфандэл.

Катэгорыя:Гарады Каліфорніі
Магіпала I

**Магіпала I** — індыйскі кіраўнік з дынастыі , атрымаў у спадчыну ўладу ад свайго брата Бходжы II. Вядомы таксама як Кшытыпала.

## Праўленне 
Уладанні Магіпалы ўключалі тэрыторыі ад верхняга цячэння ракі Біяс на паўночным захадзе да Калінгі ці Арысы на паўднёвым усходзе і ад Гімалаяў да Кералы або да краіны Чэра на далёкім поўдні.

У 915 годзе пацярпеў цяжкае паражэнне ад  з Раштракутаў. Здолеў вярнуць сваю сталіцу толькі ў 916 годзе. Вынікам стала паслабленне дзяржавы. Падчас кіравання Магіпалы ў 939 годзе ў яго ўладанні ў Паўночнай Індыі ўварваліся  на чале з . Паражэнне прывяло да пачатку палітычнага крызісу: раджупскія васалы сталі з гэтага часу адгаліноўвацца і станавіцца самастойнымі. У далейшым гэта прывяло да заняпаду Гуджара-Пратыхараў.

Катэгорыя:Кіраўнікі Індыі
Махендрапала II

**Махендрапала II**&nbsp;— індыйскі кіраўнік з дынастыі . Атрымаў у спадчыну трон ад свайго бацькі Магіпалы I. Яго кіраванне было кароткім, зрэшты некаторыя крыніцы сведчаць, што яго ўладанні пашырыліся да Мандасура (Малава).

Катэгорыя:Кіраўнікі Індыі
Цянь Юаньгуан

**Цянь Юаньгуан** (), храмавае імя **Шыцзун** (; 30 лістапада 887&nbsp;— 17 верасня 941)&nbsp;— другі кіраўнік дзяржавы  .

## Біяграфія 
Быў сынам і спадчыннікам заснавальніка дзяржавы Цянь Лю. Атрымаў у спадчыну трон пасля яго смерці ў 932 годзе.

У адрозненне ад свайго бацькі быў ваяўнічым кіраўніком. Яго кіраванне было не занадта доўгім і завяршылася ў 941 годзе. Крыху раней у палацы ўспыхнуў пажар, у выніку якога будынак практычна быў знішчаны, а разам з ім&nbsp;— казна. Пасля гэтага Цянь Юаньгуан страціў псіхічнае здароўе і неўзабаве памёр. Трон атрымаў у спадчыну яго сын .

## Літаратура 
* *Старая гісторыя пяці дынастый*, гл. 133
* *Гістарычныя запісы Пяці дынастый*, гл. 67
* *Цзі чжы тун цзянь*, гл. 263, 264, 266, 268, 270, 272, 274, 276, 277, 278, 279, 281, 282
* *Вясновыя і восеньскія аналы дзесяці дзяржаў*, гл. 79

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі Кітая
Някляеў

**Някляеў** — мужчынскае прозвішча. Прыметнікавая форма з прыналежным суфіксам *-еў* ад антрапоніма Някляй (*Някляй-эў*) з семантыкай «нашчадак Някляя».

## Вядомыя носьбіты 
* Уладзімір Пракопавіч Някляеў (нар. 1946) — беларускі паэт, празаік і грамадска-палітычны дзеяч.
Кармазінавы колер

**Кармазі́н**, **кармазі́навы колер** ( *kirmizi* ад  *kirmiz* — кермес, кашаніль) — цёмна-чырвоны колер, барвовы.
 ў кармазінавым кунтушы. Невядомы мастак, каля 1735—1740. Зборы музея-палаца ў Вілянаве]]
Слова паходзіць ад санскрыцкага *kr̥mi-jā* — «з чарвяца здабытая» фарба, (параўн.  «чарвяк»); арабскае *qirmizī* пазычылі цюркскія мовы (напр.  «чырвоны») і раманскія: у сярэднявечнай лаціне *cremesinus*, у італьянскай *carmisino*, *cremisi*. Адтуль яно прыйшло ў іншыя еўрапейскія мовы, у тым ліку ў англійскую (crimson). У Вялікае Княства Літоўскае слова «кармазін» («тонкае сукно цёмна-чырвонага колеру») прыйшло разам з італьянскімі тканінамі. Францускае «carmin» мае тое ж паходжанне, што і «carmesin».

У бальшыні кантэкстаў кармазінавы і кармінавы выступаюць як сінонімы.

Чырвоная фарба адпаведнага адцення выраблялася з дубовага чарвяца з Міжземнамор’я, Паўднёвага Каўказа і Персіі.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Цэнтральна-Фларыдскі ўніверсітэт

**Цэнтральна-Фларыдскі ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Арланда, штат Фларыда.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў заснаваны ў 1963 годзе і адкрыў набор у 1968 годзе як Фларыдскі тэхналагічны ўніверсітэт з місіяй падрыхтоўкі персаналу для растучай касмічнай праграмы ЗША ў Касмічным цэнтры Кенэдзі і на станцыі касмічных сіл на мысе Канаверал.

Паколькі яго акадэмічная спецыялізацыя пашырылася за межы тэхнікі і тэхналогій, універсітэт быў перайменаваны ў 1978 годзе. Сёння ён працягвае мець моцную сувязь са сваімі касмічнымі каранямі, паколькі ён узначальвае Кансорцыум NASA Space Grant, а таксама заснаваў і кіруе Фларыдскім касмічным інстытутам.

Першапачатковы набор у канцы 1960-х гадоў склаў трохі менш 2 тысяч студэнтаў. У 2022 годзе колькасць студэнтаў перавысіла 68 тысяч з больш чым 150 краін, усіх 50 штатаў ЗША і акругі Калумбія. Універсітэт з’яўляецца другім па велічыні студэнцкім асяродкам сярод усіх дзяржаўных універсітэтаў ЗША.

## Каледжы і школы 
* Мастацтваў і гуманітарных навук
* Бізнес-адміністравання
* Адукацыі і чалавечай дзейнасці
* Інжынерныі і камп'ютарных навук
* Аспірантуры
* Хдароўя і грамадскі спраў
* Медыцыны
* Сястрынскай справы
* Оптыкі і фатонікі
* Менеджмента гасцінасці
* Дакладных навук
* Ганаровы каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Фларыда

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Фларыды
Дайліда

**Дайліда** — прозвішча балцка-літоўскага паходжання, што сустракаецца і ў Літве, і ў Беларусі.

Літоўскія прозвішчы *Dailidà, Daili̇̀dė, Dailidis* лічацца прозвішчамі мянушкавага тыпу. Звязаныя з літоўскім *dailidė* са значэннямі "вырабнік мэблі, цясляр", "будаўнік дамоў", "рамеснік, майстар". Адсюль і старое запазычанне *дойлід* "домабудаўнік, цясляр" (у старабеларускую і польскую мовы).

Далей да літоўскага *dailus* "прыгожы", *dailė* "выяўленчае мастацтва; рамяство; праца, работа" (літаральна "прыгоства"). Той жа, што і ў *dailidė*, утваральнік -*id*- у літоўскім *avìdė* "загон для авечак"*,* *arklìdė* "стайня" ( -*a*-) у прозвішчах Далідчык*, Далідовіч*. Цяжка размежаваць (хіба тэрытарыяльна, і тое ўмоўна), дзе прозвішчы тыпу Дайліда напрамую з літоўскага (*dailidė > Dailida > Дайліда*), а дзе магчыма ад старабеларускага запазычання (*dailidė > дойлід > Дайліда*), хоць з увагі на поўнае сугучча *Dailida : Дайліда* зусім верагоднае першае.

Утваральнік -*id*- не толькі ў літоўскім словаўтварэнні, але і ў імяўтварэнні, ён у балцка-літоўскіх аднаасноўных антрапонімах *Garida, Vainida, Milida*, ад якіх тапонімы Гарыдзеняты, Вайнідзеняты, Мілідаўшчына, што гуртуюцца навокал Смаргоні.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Браніслававіч Дайліда (нар. 1930) — беларускі паэт і пісьменнік.
Весці Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці

**Весці Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці** () — беларускі навукова-практычны часопіс, які выдаваўся ў 2009—2024 гадах і з'яўляўся перыядычным выданнем Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці.

У часопісе публікавалісь матэрыялы навуковых даследаванняў у сферы эканомікі, а таксама ў іншых галінах, звязаных тым ці іншым чынам з гаспадарчай дзейнасцю, якія маюць тэарэтычную ці практычную значнасць.

Часопіс быў зарэгістраваны Міністэрствам інфармацыі Рэспублікі Беларусь 20 лістапада 2009 года і ўнесены ў Дзяржаўны рэестр сродкаў масавай інфармацыі пад нумарам 789. Міжнародны стандартны серыяльны нумар ISSN 2079-0945. Заснавальнікам часопіса з'яўляецца ўстановы адукацыі "Інстытут прадпрымальніцкай дзейнасці".

Часопіс выдаваўся 2 разы ў год, з'яўляўся навукова-практычным перыядычным рэдагуемым друкаваным выданнем, у якім могуць публікавацца матэрыялы на рускай, беларускай і англійскай мовах. Ганарары аўтарам артыкулаў не выплочваюцца. Плата за публікацыю артыкулаў з аўтараў не спаганяецца.

Часопіс меў рэдакцыйную калегію, члены якой з'яўляліся спецыялістамі ў галінах ведаў, якія адпавядаюць тэматыцы часопіса, і маюць вучоныя ступені дактароў і кандыдатаў навук. Галоўны рэдактар часопіса — Віктар Леанідавіч Цыбоўскі, намеснік галоўнага рэдактара часопіса — Генадзь Аляксеевіч Хацкевіч, навуковы рэдактар часопіса — Юрый Леанідавіч Сівакоў.

Часопіс быў уключаны Вышэйшай атэстацыйнай камісіяй Рэспублікі Беларусь у Пералік навуковых выданняў Рэспублікі Беларусь для апублікавання вынікаў дысертацыйных даследаванняў па эканамічных навуках.

Публікацыя часопіса спынена ў 2024 годзе па прычыне ліквідацыі выдаўца — Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці.

## Спасылкі 
* «Весці Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці»

Катэгорыя:2009 год у Мінску
Катэгорыя:Навуковыя часопісы Беларусі
Катэгорыя:Інстытут прадпрымальніцкай дзейнасці
Вытворнае слова

**Вытво́рнае сло́ва** (**матываванае**, **дэрыват**) — слова, аснова якога матываваная па форме і значэнні асновай другога слова або словаў. Яно заўсёды двухкампанентнае. Складаецца з утваральнай (матывавальнай) часткі і фарманта.

Вытворных словаў у беларускай мове пераважная большасць. Словаў, якія не маюць словаўтваральных сувязяў з іншымі (невытворных) і не ўтвараюць іншых словаў, зусім нямнога. Іх называюць словамі з нулявой вытворнасцю. Гэта некаторыя запазычаныя словы.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Словаўтварэнне
Мытны кодэкс Рэспублікі Беларусь (1993)

**Мытны кодэкс Рэспублікі Беларусь (1993)** — сістэматызаваны заканадаўчы акт, які вызначаў прававыя, эканамічныя і арганізацыйныя асновы мытнай справы, накіраваныя на абарону эканамічнага суверэнітэту і эканамічнай бяспекі Рэспублікі Беларусь і развіццё яе знешнеэканамічных сувязей. Быў прыняты Вярхоўным Саветам Рэспублікі Беларусь XII склікання ў 1993 годзе. 

Кодэкс уступіў у дзеянне ў перыяд, калі рынкавыя рэгулятыўныя механізмы яшчэ толькі пачыналі пранікаць і зацвярджацца ў гаспадарчым механізме. Шмат у чым ён адлюстроўваў пераходны стан мытнай справы ў краіне, калі патрабавалася аператыўна ўсталяваць механізмы перасоўвання тавараў праз мяжу ва ўмовах адмовы дзяржавы ад манаполіі знешняга гандлю.

## Перадгісторыя 
Да прыняцця першага Мытнага кодэксу і Закона «Аб мытным тарыфе», развіццё мытнай справы ў суверэннай Беларусі вызначалася падзаконнымі прававымі актамі — пастановамі Савета Міністраў, ведамаснымі актамі, галоўным чынам — загадамі, палажэннямі і інструкцыямі Дзяржаўнага мытнага камітэта.

## Змест 
Апрача агульных палажэнняў змяшчаў прыярытэт норм міжнародных дагавораў, якія рэгулююць мытныя праваадносіны, пра намер прыняць міжнародныя стандарты пры ажыццяўленні мытнай справы. Аднак ён утрымоўваў шмат неадпаведнасцяў міжнароднай практыцы і правілам Сусветнай гандлёвай арганізацыі і Сусветнай мытнай арганізацыі.

## Крыніцы 
Беларусь
Катэгорыя:Кодэксы Беларусі
Катэгорыя:1993 год у Беларусі
Ян Сялевіч

**Ян Сялевіч** (, в. Юстынава каля мястэчка Свір (цяпер Мядзельскі раён, Мінская вобласць, Беларусь) — ) — каталіцкі святар, пасмяротна ўзнагароджаны Ізраілем ганаровым званнем і медалём «Праведнік народаў свету».

## Біяграфія 
У 1915 годзе быў святаром у касцёле св. Андрэя ў Кабыльніку Свянцянскага ўезду Віленскай губерні. Пэўны час быў святаром у Варнянах.

У 2000 годзе Ізраільскім мемарыялам «Яд Вашэм» удастоены звання «праведнік народаў свету». Паколькі жывых сваякоў Яна Сялевіча адшукаць не ўдалося, прадстаўнікі мемарыяла «Яд Вашэм» вырашылі перадаць медаль і ганаровы дыплом «Праведніка народаў свету» ў Свірскі школьны музей. 18 снежня 2000 года ў пасольстве Ізраіля адбылася перадача ўзнагароды старшыні Свірскага Савета дэпутатаў Яўгеніі Вайгяніцы. 7 лютага 2001 года ў Свірскім касцёле Св. Мікалая была праведзена Імша, прысвечаная памяці Яна Сялевіча. Імшу правёў ксёндз біскуп Кірыл Клімковіч. На ўрачыстасці прысутнічалі ксяндзы з суседніх парафій. Перад уваходам у касцёл былі размешчаныя стэнды, прысвечаныя памяці праведніка народаў свету. У той жа дзень узнагарода Яна Сялевіча была размешчана ў экспазіцыі школьнага музея.

## Гісторыя выратавання яўрэйскай сям’і 
У гады Вялікай Айчыннай вайны Ян Селевіч выратаваў ад гібелі Гірша Барадоўскага (Цві Абрабовіча) разам з яго мамай. Пасля прыходу гітлераўцаў у г. Вільні, былі арыштаваныя Бацька Гірша і яго старэйшы брат Арые. Праз некаторы час яны былі расстраляны ў Панарскіх лясах. У верасні 1941 года маладога Гірша разам з мамай і старэнькай бабуляй размясцілі ў гета. Бабуля не змагла вынесці ўмоў жыцця ў гета і неўзабаве памерла. У лістападзе 1941 года маці разам з сынам змаглі ўцячы з гета. Пасля пакутніцкіх скітанняў яны дабраліся да Варнян (40 км ад Вільні) і звярнуліся за дапамогай да ксяндза Яна Селевіча. Ён стаў хаваць уцекачоў у дамах у сваіх вернікаў, якія жылі ў невялікіх вёсках паміж мястэчкамі Варняны і Свір. Кожны раз ён суправаджаў гэту сям’ю, пакуль не знайшоўся пастаянны прытулак. Улетку 1944 года савецкія войскі вызвалілі тэрыторыю Беларусі і сям’я Барадоўскіх выехала ў Францыю. У Парыжы Гірш скончыў опернае аддзяленне рускай кансерваторыі імя С.Рахманінава. Пазней пазнаёміўся і ажаніўся з францужанкай Дэніз. У гады вайны таксама выратавалася яго сястра Міра, якая жыве ў Ізраілі.

У 1992 годзе Гірш прыехаў у Беларусь з мэтай адшукаць Яна Селевіча. Падчас паездкі ён даведаўся, што Ян Селевіч памёр яшчэ ў 1943 годзе падчас Святой Імшы. Пахаваны Ян Селевіч быў на каталіцкіх могілках у м. Свір.

## Спасылкі 
* Навіны 18 сьнежня 2000 г.

Голяк Валяр’ян
Цянь Лю

**Цянь Лю** (), храмавае імя **Тайцзу** (; 10 сакавіка 852&nbsp;— 6 мая 932)&nbsp;— генерал на службе дынастыі Тан, заснавальнік і першы кіраўнік дзяржавы  .

## Праўленне 
Цянь Лю лічыцца лепшым кіраўніком таго перыяду кітайскай гісторыі. Пры яго кіраванні дзяржава Уюэ хутка набывала магутнасць і пашырала свае тэрыторыі. Эканоміка расла перш за ўсё дзякуючы выгаднаму геаграфічнаму становішчу, а таксама за кошт марскога гандлю. Цянь Лю надаваў вялікую ўвагу развіццю сельскай гаспадаркі і будаваў плаціны для прадухілення паводак.

Памёр 932 годзе ў 80-гадовым узросце. Трон атрымаў у спадчыну яго сын Цянь Юаньгуан.

## Дэвізы праўлення 
* *Цяньбаа* (天寶) 908—923
* *Баада* (寶大) 924—925
* *Баачжэн* (寶正) 926—931

## Літаратура 
* *Старая гісторыя пяці дынастый*, см. 133
* *Гістарычныя запісы Пяці дынастый*, см. 67
* *Цзі чжы тун цзянь*, см. 253, 254, 255, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 265, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 272, 273, 274, 275, 276, 277
* *Вясновыя і восеньскія аналы дзесяці дзяржаў*, см. 77, 78

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі Кітая
Гутковіч

**Гутко́віч** — беларускае прозвішча. Форма бацькаймення ад антрапоніма *Гутка* з пераносам націску на антрапафармант *-овіч*: Гу́тка — Гу́ткавіч — Гутко́віч. У аснове прозвішча магло быць апелятыўнае найменне «гутка» (невялікая гута).

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Залманавіч Гутковіч (1920—1989) — беларускі драматург, рэжысёр.
* Галіна Абрамаўна Гутковіч — беларускі спецыяліст у галіне праграміравання.
У Саньгуй

**У Саньгуй** (; 1612 — 2 кастрычніка 1678) — кітайскі военачальнік, які пасля ўзяцця Пекіна сялянскімі паўстанцамі Лі Цзычэна (1644)  для маньчжураў   заставы Вялікай Кітайскай сцяны. Учынак прычыніўся падзенню імперыі Мін і заснаванню ў Пекіне маньчжурскай дынастыі дзяржавы Цын.

Праз гэтую здраду жонка У Саньгуя — Чэнь Юаньюань, пайшла ў манастыр, а ён мае ў кітайскай гістарыяграфіі благую рэпутацыю.

## Біяграфія 
У 1659 годзе імператар Шуньчжы прызначыў У Саньгуя намеснікам правінцыі Юньнань, дзе ён павінен быў выкараніць супраціў прыхільнікаў ранейшай імперыі, узначаленых апошнім імператарам так званай   (імператарам Юнлі). У 1659 годзе Чжу Юлан уцёк у Бірму, а ў 1662 годзе выдадзены адтуль У Саньгую і маньчжурскаму военачальніку Айсінге, якія пакаралі яго смерцю, імаверна, не без загаду з Пекіна.

Пакуль маньчжуры займаліся навядзеннем парадку на поўначы краіны, паўднёвыя правінцыі Юньнань, Гуандун і Фуцзянь фактычна ператварыліся ў самастойныя княствы на чале з былымі намеснікамі. У 1673 годзе, калі імператар Кансі паспрабаваў зменшыць іх самастойнасць, узняўся , падчас якога У Саньгуй абвясціў сябе першым імператарам дзяржавы .

У 1674 годзе У Саньгуй рушыў у цэнтральныя раёны Кітая, аднак не вырашаўся ісці на Пекін, пагатоў, у закладніках у пекінскіх уладаў быў яго сын. Наступнымі гадамі У Саньгуй цярпеў паразы, а ў 1678 годзе памёр ад дызентэрыі. Унук У Саньгуя працягваў супраціўляцца Кансі да 1681 года.

## Літаратура 
* У Саньгуй на Google Books

Катэгорыя:Памерлі ад дызентэрыі
Бернард Фэг

**Бе́рнард Э́велін Бу́лер Фэг** (; нар. 8 снежня 1915 г. — 14 жніўня 1987 г.) — брытанскі археолаг, даследчык культуры Нок на захадзе Афрыкі.

Выпускнік Кембрыджскага ўніверсітэта. У 1943 г. падчас працы ў Нігерыі атрымаў артэфакты, знойдзеныя каля вёскі Нок і вызначыў іх як прыналежныя да старажытнай археалагічнай культуры. Увёў у навуковы зварот тэрмін «культура Нок». Працаваў у музеях Нігерыі і Вялікабрытаніі.

## Спасылкі 
* Bernard Fagg
* Exploring the Nok Culture

Катэгорыя:Археолагі Вялікабрытаніі
Лі Цзычэн

**Лі Цзычэн** (;  — ) — правадыр  ў Паўночным Кітаі, якая прывяла да звяржэння кітайскай дынастыі Мін.

## Біяграфія 
Нагодай для паўстання паслужыў голад у правінцыі Шэньсі. Будучы найбольш здольным з сялян-военачальнікаў, Лі змог прыцягнуць да руху (у 1639 годзе) шэраг буйных мандарынаў і вучоных. Ён забараняў сваім падначаленым рабаванні і раздаваў ежу найбяднейшым слаям насельніцтва. Агенты Лі разносілі славу пра яго подзвігі па ўсіх кутках Кітая.

У 1644 годзе Лі абвясціў сябе першым імператарам , стаў раздаваць сваім паплечнікам пышныя тытулы і прыступіў да чаканкі ўласнай манеты. Ён наблізіўся да Пекіна, і сталіца была здадзена еўнухамі практычна без бою, а імператар Чунчжэнь () павесіўся ля падножжа гары Цзіншань, на поўнач ад імператарскага палаца.

Тым часам мінскі палкаводзец У Саньгуй, заключыўшы саюз з маньчжурамі, адкрыў ім доступ у Кітай. Па адной з версій, першапачаткова самаабвешчаны імператар і генерал мелі партнёрскія адносіны, але затым Лі Цзычэн падчас наведвання дома У Саньгуя быў узяты ў палон прыгажосцю яго каханай наложніцы, што і спарадзіла канфлікт. Армія Лі Цзычэна была разбіта ў . Пад сумесным націскам мінскіх і цынскіх сіл Лі вымушаны быў адступіць на поўдзень, дзе ў правінцыі Хэбэй ён загінуў, відаць, у сутычцы з мясцовымі жыхарамі.

## У літаратуры 
* Лі Цзычэну прысвяціў аднайменную гістарычную драму кітайскі драматург  (1948)

## Гл. таксама 
* Чжан Сяньчжун — кіраўнік паўстання, які адначасова дзейнічаў у Цэнтральным Кітаі

## Літаратура 
* Ці Цзычэн на Google Books

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Сялянскія паўстанні
Фларыдскі Атлантычны ўніверсітэт

**Фларыдскі Атлантычны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Бока-Ратон, штат Фларыда.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт з'яўляецца часткай Сістэмы дзяржаўных універсітэтаў штата Фларыда. Ён быў створаны як пяты дзяржаўны універсітэт у Фларыдзе. Універсітэт хутка вырас і стаў адной з буйнейшых устаноў адукацыі ў штаце па колькасці студэнтаў. Фларыдскі Атлантычны ўніверсітэт прапануе больш за 180 праграм бакалаўрыяту і магістратуры ў сваіх 10 акадэмічных каледжах. Вучэльня адкрылася ў 1964 годзе як першы дзяржаўны ўніверсітэт у ваколіцах Маямі, прапаноўваючы толькі поўную вышэйшую адукацыю. Гадавы бюджэт універсітэта складае каля 1 мільярда долараў ЗША, а гадавы эканамічны эфект — больш 6 мільярда долараў ЗША. З 1964 года ўніверсітэт надаў дыпломы больш чым 185 000 выпускнікам.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і літаратуры
* Каледж бізнесу
* Каледж сацыяльнай працы і крымінальнай юстыцыі
* Каледж адукацыі
* Каледж інжынерыі і камп'ютарных навук
* Каледж медыцыны
* Каледж медсястрынства
* Каледж дакладных навук
* Каледж аспірантуры
* Ганаровы каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Фларыда

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Фларыды
Сезон 2011/2012 ЖБК «Мінск-2006»

У сезоне 2011/2012 жаночы баскетбольны клуб «Мінск-2006» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2011/2012 ( **3 месца**),
* Кубак Беларусі 2011 ( **Фіналіст**).

## Склад каманды 
*  Жанна Гарадзецкая
*  Галіна Ігнатовіч
*  Надзея Яковіц
*  Вікторыя Панцюх
*  Вольга Ісцеляцова
*  Юлія Шчарбакова
*  Алеся Лаловіч
*  Таццяна Рэбянчук
*  Кацярына Урбановіч
*  Таццяна Яцына

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Светнік (галоўны трэнер)
*  Аляксей Пынцікаў

## Гл. таксама 
* Сезон 2010/2011 ЖБК «Мінск-2006»
* Сезон 2012/2013 ЖБК «Цмокі-Мінск»

## Спасылкі 
* 2011-2012

2011/2012
Мінск-2006
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Катэгорыя:2012 год у Мінску
Фларыдскі міжнародны ўніверсітэт

**Фларыдскі міжнародны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Маямі, штат Фларыда.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваная ў 1965 годзе заканадаўчым органам штата Фларыда, вучэльня адчыніла свае дзверы для студэнтаў у 1972 годзе. Універсітэт вырас і стаў трэцім па велічыні універсітэтам штата і восьмым па велічыні дзяржаўным універсітэтам у Злучаных Штатах па колькасці студэнтаў. Ён мае 11 каледжаў і больш за 40 цэнтраў, устаноў, лабараторый і інстытутаў, якія прапануюць больш за 200 праграм навучання. Гадавы бюджэт універсітэта складае больш за 1,7 мільярда долараў ЗША, а штогадовы эканамічны эфект — больш за 5 мільярдаў долараў ЗША.

## Структура 
* Каледж архітэктуры і мастацтваў
* Каледж мастацтваў, навук і адукацыі
* Каледж бізнесу
* Каледж інжынерыі і камп'ютарных навук
* Каледж права
* Каледж медыцыны
* Каледж медсястрынства і навук аб здароўі
* Каледж грамадскага здароўя і сацыяльнай работы
* Школа гасцінасці і турыстычнага менеджменту
* Школа міжнародных і грамадскіх спраў
* Ганаровы каледж

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Фларыда

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Фларыды
Фларыдскі дзяржаўны ўніверсітэт

**Фларыдскі дзяржаўны ўніверсітэт** () — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Талахасі, штат Фларыда.

## Агульная характарыстыка 
Гэта старэйшы элемент сістэмы дзяржаўных універсітэтаў штата Фларыда. Універсітэт складаецца з 16 каледжаў і больш за 110 цэнтраў, устаноў, лабараторый і інстытутаў, якія прапануюць больш за 360 праграм навучання. У 2021 годзе ва ўніверсітэце навучалася 45 тысяч студэнтаў з усіх 50 штатаў ЗША і 130 краін свету. Гадавы бюджэт універсітэта складае больш за 2 мільярда долараў ЗША, а гадавы эканамічны эфект — 14 мільярдаў долараў ЗША.

## Структура 
* Каледж мастацтваў і навук
* Каледж гуманітарных навук
* Каледж адукацыі
* Каледж музыкі
* Каледж сацыяльнай работы
* Школа танцаў
* Каледж прыгожых мастацтваў
* Каледж сувязі і інфармацыі
* Школа інфармацыі
* Школа дзяржаўнага кіравання і палітыкі
* Школа гасціннасці
* Каледж бізнесу
* Каледж медсястрынства
* Каледж права
* Каледж сацыяльных навук і палітыкі
* Школа тэатра
* Каледж крыміналогіі і крымінальнага правасуддзя
* Каледж інжынерыі
* Каледж кінематаграфічных мастацтваў
* Каледж медыцыны
* Школа камунікацый
* Школа камунікатыўных навук і парушэнняў
* Школа прадпрымальніцтва
* Школа фельчарскай практыкі

## Гл. таксама 
* Спіс універсітэтаў штата Фларыда

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з англійскай мовай навучання
Катэгорыя:Універсітэты Фларыды
Наньсыху

**Наньсыху** () — найбуйнейшы прэснаводны вадаём Паўночнага Кітая. Ён працягнуўся на 120 км з поўначы на поўдзень і на 25 км з захаду на ўсход, і мае плошчу 1266 км².

Вадаём Наньсыху размешчаны на мяжы правінцый Шаньдун і Цзянсу, і са старажытных часоў адыгрывае вельмі важную ролю ў эканоміцы краіны, бо праз яго праходзіць Вялікі канал Кітая. Наньсыху першапачаткова складаўся з чатырох асобных азёр:

* Вэйшаньху ()
* Душаньху ()
* Наньянху ()
* Чжааянху ()

У 1960-х гадах у выніку меліярацыйных работ чатыры асобных возера сталі адзіным вадаёмам.

Катэгорыя:Азёры Кітая
Катэгорыя:Цзянсу
Катэгорыя:Шаньдун
Гаа Цзісін

**Гаа Цзісін** (; 858&nbsp;— 28 студзеня 929)&nbsp;— заснавальнік і першы кіраўнік  .

## Біяграфія 
У часы дынастый Тан і Позняй Лян Гаа Цзісін быў  адной з правінцый. Пасля падзення Позняй Лян стварыў уласную дзяржаву&nbsp;— , якая стала васалам Позняй Тан.

Памёр у пачатку 929 года. Трон пасля гэтага атрымаў у спадчыну яго сын Гаа Цунхуэй.

## Літаратура 
* 
* *Старая гісторыя Пяці дынастый*, гл. 133
* *Гістарычныя запісы Пяці дынастый*, гл. 69
* *Веснавыя і асеннія аналы Дзесяці дзяржаў*, гл. 100
* *Цзі чжы тун цзянь*, гл. 263, 265, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 272, 273, 274, 275, 276

Катэгорыя:Кіраўнікі X стагоддзя
Катэгорыя:Кіраўнікі Кітая
Сезон 2010/2011 ЖБК «Мінск-2006»

У сезоне 2010/2011 жаночы баскетбольны клуб «Мінск-2006» з Мінска прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2010/2011 ( **2 месца**),
* Кубак Беларусі 2010 ( **Уладальнік**).

## Склад каманды 
*  Брук Куінэн
*  Крысі Гівенс
*  Алеся Лаловіч
*  Вольга Падабед
*  Надзея Надзежка
*  Галіна Ігнатовіч
*  Вікторыя Панцюх
*  Яна Ранавескі
*  Ганна Ціхамірава
*  Кацярына Урбановіч
*  Юлія Шчарбакова
*  Вольга Ісцеляцова
*  Вікторыя Гарэльчык
*  Валерыя Каст (пакінула каманду падчас сезона)

## Трэнеры каманды 
*  Сяргей Светнік (галоўны трэнер)
*  Аляксей Пынцікаў

## Гл. таксама 
* Сезон 2009/2010 ЖБК «Мінск-2006»
* Сезон 2011/2012 ЖБК «Мінск-2006»

## Спасылкі 
* 2010-2011

2010/2011
Мінск-2006
Катэгорыя:2010 год у Мінску
Катэгорыя:2011 год у Мінску
Крысі Гівенс

**Крысі Гівенс** (; нар. , Манро, ЗША) — амерыканская баскетбалістка. Выступала за зборную Паўночнай Македоніі. Магістр спорту і аховы здароўя.

## Кар’ера 
Гуляла ў Румыніі, Турцыі, Грэцыі, Беларусі і Іспаніі.

У 2014 годзе дэбютавала за зборную Паўночнай Македоніі.

## Спасылкі 
* CHRISSY GIVENS' Profile 

Катэгорыя:Баскетбалісткі ЗША
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Уні Жырона»
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Сэпсі» Сфынту-Георгэ
Катэгорыя:Ігракі «Уінгз Далас»
Катэгорыя:Баскетбалісткі Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Ігракі жаночай зборнай Паўночнай Македоніі па баскетболе
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Башэт» Арад
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Боташ» Адана
Тэхаскі холдэм

**Тэхаскі холдэм** (), часам званы проста холдэм — самая папулярная ў XXI ст. разнавіднасць покера, гульня з дзвюма кішэннымі і пяццю агульнымі картамі, якія выкарыстоўваюцца ўсімі гульцамі пры складанні камбінацый (разнавіднасць відаў гульняў, званых «»).
## Гл. таксама 
* Покер
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
## Спасылкі
* Глеб Трэмзін распавёў пра камбінацыі ў Тэхаскім холдэме

Катэгорыя:Гульні ў казіно
Імператрыца Мэйсё

**Акіко (子子)**,  — 109-я кіраўніца ў гісторыі Японіі, кіравала з 22 снежня 1629 года да 14 лістапада 1643 года. Яе тытул — ).

Другая дачка Імператара Го-Мідзунао (後水尾天皇) і Такугавы Кадзука (子子), дачкі 2-га сёгуна, Такугавы Хідэтада (徳川 秀忠). Дзяцей не мела.

Яе імя было скамбінавана з імёнаў папярэдняй імператрыцы, Імператрыцы Гэмэй (707—715) і яе дачкі Імператрыцы Гэнсё (715—724).

У 1629 годзе, яна стала імператрыцай Японіі пасля свайго бацькі, імператара Го-Мідзунао, які раптам адрокся ад трона пасля так званага «інцыдэнту з пурпурным адзеннем». Імператар абвінавачваўся ў тым, што дараваў Ганаровую пурпурную вопратку больш чым дзесяці святарам нягледзячы на ўказ сёгуна, які гэта забараняў.

Яна стала першай жанчынай на троне Японіі з часоў Імператрыцы Сётаку (称徳天皇), якая памерла ў 770 годзе.

Увесь час кіравання фактычна кіраваў краінай Го-Мідзунао, яе бацька. У 1643 годзе Мэйсё адмовілася ад трона на карысць свайго малодшага брата, які стаў Імператарам Го-Камё (後光明天皇).

Катэгорыя:Імператары Японіі
Шон Эсцін

**Шон Эсцін** (; нар. , Санта-Моніка) — амерыканскі акцёр, рэжысёр і прадзюсар. Найбольш вядомы па ролі хобіта  ў кінатрылогіі «Уладар пярсцёнкаў» (2001—2003).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Шон Эсцін на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання ЗША
Катэгорыя:Дзеці-акцёры ЗША
Катэгорыя:Рэжысёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Рэжысёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Рэжысёры ЗША
Катэгорыя:Прадзюсары XX стагоддзя
Катэгорыя:Прадзюсары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Прадзюсары ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Гільдыі кінаакцёраў ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Малады акцёр»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Сатурн»
Практычны расійска-беларускі слоўнік

**«Практычны расійска-беларускі слоўнік»** — адзін з першых аб’ёмных двухмоўных слоўнікаў 1920-х гг., складзены М. Байковым і М. Гарэцкім. Выдадзены ў 1924 годзе ў Менску ў Белтрэстдруку, другое выданне, дапрацаванае выдадзена ў 1926 годзе ў Дзяржаўным выдавецтве Беларусі. Змяшчае каля 20 тысяч слоўнікавых артыкулаў. Ён змяшчае агульнаўжывальную лексіку, а таксама асобныя тэрміны, пазначаныя спецыяльнымі паметамі. Першае і другое выданні слоўніка істотна адрозніваюцца, што сведчыць як пра навуковую эвалюцыю аўтараў, так і пра станаўленне метадалогіі лексікаграфічнага апісання.

Калі ў 1926 г. выйшла з друку другое выданне слоўніка, у ім, на адрозненне ад першага выдання 1924 г., было адлюстравана пашырэнне акання на ўсе запазычаныя словы, ігнаруючы правіла ў версіі Б. Тарашкевіча, згодна з якім галосны *о* ў запазычаных словах у значнай меры не павінен быў падпарадкоўвацца заканамернасцям беларускай мовы.

Спасылаючыся на гэтую акалічнасць, у пачатку 1926 г. рэдакцыя часопіса «Асвета» ў спецыяльнай заяве абвясціла, што ў сваёй практыцы яна адмаўляецца праводзіць размежаванне запазычаных слоў на абеларушаныя і неабеларушаныя і любы ненаціскны *о* ў запазычаных словах будзе перадаваць праз *а*.

## Спасылкі 
* «Практычны расійска-беларускі слоўнік». Першае выданне. 1924. Прэзідэнцкая бібліятэка імя Б. М. Ельцына
* 

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1924 года
Катэгорыя:Кнігі 1926 года
Катэгорыя:Перакладныя слоўнікі
Катэгорыя:Мікола Байкоў
Катэгорыя:Максім Гарэцкі
Экстракляса 2023/2024

**Экстракляса 2023/2024** — 90-ы сезон чэмпіянату Польшчы па футболе ў Вышэйшым дывізіёне.

Арганізатарам турніру з’яўляецца Экстракляса АТ, а ўдзел прымае 18 прафесійных футбольных клубаў. Тытул чэмпіёнаў будзе абараняць клуб «Ракаў» Чэнстахова. Упершыню ў вышэйшай лізе будзе браць удзел клуб «Пушча» Непаламіцы. Таксама ў Экстраклясу вярнуліся ЛКС Лодзь (праз 3 гады) і «Рух» Хожаў (праз 6 гадоў). Па выніках сезона чэмпіёнам упершыню стала «Ягелонія» з Беластока.

## Турнірная табліца 
Г — гульні, В — перамогі, Н — нічыі, П — паражэнні, Галы — забітыя і прапушчаныя галы, ± — розніца галоў, А — ачкі

## Бамбардзіры 
## Гл. таксама 
* Кубак Польшчы па футболе 2023/2024
* Суперкубак Польшчы па футболе 2023
* Беларускія футбалісты ў польскіх клубах

## Спасылкі 
* Сайт Экстраклясы

2023/24
Польшча
Катэгорыя:Спорт у Польшчы ў 2023 годзе
Катэгорыя:Спорт у Польшчы ў 2024 годзе
Эманюэль Сенье

**Эманюэль Сенье** (; ) — французская актрыса і спявачка. Вядомая сваімі ролямі ў фільмах «Скафандр і матылёк» (2007), «Дзявятая брама» (1999) і «Нястрымны» (1988). Яна была намініравана на прэмію «Сезар» за найлепшую жаночую ролю ў фільме «Венера ў футры» (2013) і на дзве прэміі «Сезар» за найлепшую жаночую ролю другога плана ў «» (1998) і «» (2007). З 1989 года замужам за польскім кінарэжысёрам Раманам Паланскім.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Эманюэль Сенье на сайце «*Internet Movie Database*»

Катэгорыя:Актрысы XX стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы XXI стагоддзя
Катэгорыя:Актрысы Францыі
Слоўнік геаметрычных і трыганаметрычных тэрмінаў і сказаў

**Слоўнік геамэтрычных і трыганамэтрычных тэрмінаў і сказаў (расійска-беларускі і беларуска-расійскі)** — перакладны тэрміналагічны слоўнік, складзены К. Дуж-Душэўскім і В. Ластоўскім матэрыяле найбольш пашыраных у той час падручнікаў па матэматыцы. Выдадзены ў 1923 годзе ў Коўне. Ад іншых тагачасных тэрміналагічных выданняў ён адрозніваецца суб’ектывізмам у адборы і апісанні моўных сродкаў. Матэрыял дастаткова багаты, але пададзены інтуітыўна. У рускай частцы налічваецца 594 слоўнікавыя словы, у беларускай — 623.

Структура слоўнікавага артыкула вар’іруецца ў залежнасці ад канкрэтнага слова, часам у яе ўваходзяць паметы, якія адлюстроўваюць уласныя адносіны аўтара да тэрміна:

: АДН**О**СІНЫ? (ТАСУНАК!) — отношение (лат. relatio — отношу).
: КРУЖ**А**К, ДЫСК — диск; кружаковы, дысковы — дисковый.
: КУБ — куб (грэч. kubos — предмет с шестью гранями; напр. игральная кость). (Кубам завецца правільны шасьцісьцен).
: СТАЦЬЦЯВ**Ы**? (стоцьны!) — вертикальный; стоць, стацьма — вертикально.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1923 года
Катэгорыя:Перакладныя слоўнікі
Катэгорыя:Вацлаў Ластоўскі
Катэгорыя:Клаўдзій Дуж-Душэўскі
Катэгорыя:Матэматыка ў Беларусі
Катэгорыя:Тэрміналагічныя слоўнікі
Катэгорыя:Міністэрства беларускіх спраў Літвы
Беларуска-польска-руска-лацінскі батанічны слоўнік

**«Беларуска-польска-расейска-лацінскі ботанічны слоўнік»** — шматмоўны перакладны слоўнік, складзены Зоськай Верас. Выдадзены ў 1924 годзе ў Вільні ў друкарні Бекера па вуліцы Субач, 2, як выданне газеты «Голас Беларуса».

Змяшчае 424 слоўнікавыя артыкулы з беларускімі народнымі назвамі раслін і адпаведнікамі ў польскай, рускай і лацінскай мовах: *званец — dzwoniec pospolity — погремок — rhinanthus vulgaris; сытнік — rozchodnik ostry — очиток острый — sedum acre; трыбулька — trybulka — лук мелкий — allium schoenoprasum*.

Крыніцай матэрыялу паслужыла праца «Lud białoruski na Rusi Litewskiej» М. Федароўскага
(т. 1), «Маскоўска-беларускі слоўнік» М. Гарэцкага і Г. Гарэцкага (Вільня, 1921), матэрыялы
B. Ластоўскага па Лепельшчыне, Дзісеншчыне і
Пружаншчыне, а таксама ўласныя запісы аўтара, зробленыя на Гродзеншчыне.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* «Беларуска-польска-расейска-лацінскі ботанічны слоўнік»

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1924 года
Катэгорыя:Перакладныя слоўнікі
Катэгорыя:Зоська Верас
Катэгорыя:Батаніка ў Беларусі
Катэгорыя:Тэрміналагічныя слоўнікі
Катэгорыя:Шматмоўныя слоўнікі
Расійска-беларускі слоўнік

**«Расійска-беларускі слоўнік»** — найбольш аб’ёмны (з апублікаваных) руска-беларускі перакладны слоўнік першай паловы XX стагоддзя, складзены С. Некрашэвічам і М. Байковым. Выдадзены ў 1928 годзе ў Менску ў Дзяржаўным выдавецтве Беларусі. Змяшчае каля 60 тысяч слоўнікавых артыкулаў, а таксама запісы, зробленыя падчас палявых экспедыцый на Бабруйшчыне.

Спосаб арганізацыі рэестра ў слоўніку — алфавітна-гнездавы; многія слоўнікавыя артыкулы змяшчаюць зону семантызацыі.

Другое, папраўленае выданне здзейснена ў 2010 годзе, трэцяе — у 2014 годзе пад рэдакцыяй В. Булгакава.

## Бібліяграфія 
* Расійска-беларускі слоўнік / Укладальнікі: М. Байкоў, С. Некрашэвіч. — Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1928.
* Расійска-беларускі слоўнік / Сьцяпан Некрашэвіч, Мікола Байкоў. — Выд. 2-е, папраўленае. — Менск [Мінск : б. в.], 2010. — 704 с. ; 24 см. — Тэматычны дадатак да нумару «ARCHE», прысвечанага беларускаму мовазнаўству 1920-х гадоў. — Бібліяграфія ў падрадковых заўвагах. — ISBN 83-60456-24-0
* Расійска-беларускі слоўнік / Сьцяпан Некрашэвіч, Мікола Байкоў; [рэдактар В. Булгакаў; прадмова С. Запрудскага]. — 3-е выд., папраўленае. — Смаленск : Інбелкульт, 2014. — 703 с. ; 25 см. — Бібліяграфія ў падрадковых заўвагах. — 2000 экз. — ISBN 978-5-00076-013-0 (у пераплёце)

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1928 года
Катэгорыя:Перакладныя слоўнікі
Катэгорыя:Мікола Байкоў
Катэгорыя:Сцяпан Некрашэвіч
Беларускі слоўнік Мядзведскага

**«Беларускі слоўнік»** () — рукапісны двухмоўны слоўнік, складзены ў 1910 годзе С. Мядзведскім з Талачына Магілёўскай губерні.

Аўтар спрабуе вырашыць шматлікія праблемы прыкладной лексікаграфіі: размежаваць амонімы і мнагазначныя словы, стварыць сістэму адсылак, распрацаваць падачу граматычных варыянтаў і ажыццявіць лексікаграфічнае апісанне спецыяльнай лексікі.

У слоўніку Мядзведскага навуковыя лексемы пераважна народнага характару (арнітонімы, заонімы, іхціонімы, фітонімы) паслядоўна праакцэнтаваны і патлумачаны (*глуше́цъ - глухарь; птица, водящаяся въ бѣлорусскихъ лѣсахъ, жаўро́нка - жаворонокъ*), дапаўняюцца звесткамі пра лекавае прызначэнне раслін (*журавины - клюква; сокъ ягодъ употребл. при горячкѣ*), этнаграфічнымі нататкамі пра нацыянальную культуру беларускага народа (*каня - хищная птица изъ породы ястребовъ. По убѣжденію бѣлоруссовъ каня въ жару кружится въ воздухѣ и проситъ у Бога пить, такъ какъ она не пьет болотной воды. А только ту, которая остается на листьяхъ дерева послѣ дождя; вследствіе этого каня является прѣдвестником дождя*).

## Бібліяграфія 
* Медведский, С. Белорусский словарь / С. Медведский // Аддзел рукапісаў бібліятэкі РАН Санкт-Пецярбурга. − Ф. 45. − Воп. 8. – Д. 236. – 72 л.

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Творы 1910 года
Катэгорыя:Перакладныя слоўнікі
Катэгорыя:Неапублікаваныя творы
Ван Даа

**Ван Даа** (; 276&nbsp;— 7 верасня 339)&nbsp;— дзяржаўны і палітычны дзеяч часоў Усходняй Цзінь.

## Біяграфія 
Паходзіў з паўночнага арыстакратычнага клана Ван, вядомага з VIII стагоддзя да н.э. сын Ван Цая, цзы Цзыцю. Нарадзіўся ў 276 годзе. Пасля атрымання адпаведнай адукацыі паступіў на службу да , князя Дунхая, які атрымаў перамогу ў  і ў 309 годзе стаў рэгентам імперыі. У той жа час Ван Даа зблізіўся з , князем Ланье. Дапамог апошняму сфармаваць эфектыўную адміністрацыю ў сваім валоданні, прыцягваючы прафесійных і добрасумленных чыноўнікаў.

З 311 года падштурхнуў Сыма Жуя пачаць барацьбу за ўладу, інтрыгуючы супраць імператара  і , князя Наньяна. У рэшце рэшт у 317 годзе Ван Даа дамогся аб’явы Сыма Жуя імператарам і прызнання яго знаццю імперыі. На дзяку атрымаў пасаду сыту (сузіральніка маралі).

У 322 годзе захоўваў нейтралітэт падчас бунту  супраць імператара, больш клапаціўся пра захаванне жыцця членаў клана Ван. Заставаўся на сваёй пасадзе да 323 года. 324 года падчас бунту Ван Дуня супраць новага імператара  дапамог апошняму здушыць ваеннае выступленне. У падзяку 325 года паміраючы імператар прызначыў Ван Даа ў склад рэгенцкага савета пры малалетнім сыне .

Уступіў у супрацьстаянне з іншымі членамі рэгенцкага савета — , князем Сіян, і арыстакратам . У 327 годзе ў выніку бунту ваеннага  ўладу забраў апошні, але адзіным рэгентам быў прызначаны Ван Даа. Паступова апошні пачаў інтрыгаваць супраць клана Су, што ў канчатковым выніку прывяло да ўзброенага супрацьстаяння кланаў Юй і Ван з аднаго боку і клана Су. У гэтай барацьбе 329 года Су Цзун загінуў.

У далейшым фактычная ўлада ў імперыі засяродзілася ў Ван Даа і Юй Ляна. Пасля смерці 339 года Ван Даа ўлада ў дзяржаве перайшла да клану Юй.

## Літаратура 
* Book of Jin, vol. 65
* de Crespigny, Rafe. The Three Kingdoms and Western Jin: A History of China in the Third Century AD. Archived from the original. on 13 August 2012

Катэгорыя:Рэгенты
Катэгорыя:Постаці Кітая