Марыяне

**Марыя́не** — каталіцкая мужчынская манаская кангрэгацыя, заснаваная піярам блаславёным Станіславам Папчыньскім у Карабеўскай Пушчы (Польшча). Датай заснавання кангрэгацыі прынята лічыць 24 кастрычніка 1673 г. У 1699 г. яна была зацверджана Папам Рымскім Інакенціем XII. Апекуном кангрэгацыі быў кароль Ян III Сабескі. Паводле статута галоўнымі мэтамі ордэна былі пашырэнне культу Найсвяцейшай Дзевы Марыі і душпастырская дзейнасць сярод простых людзей. Да канца XVII ст. марыяне мелі ў Рэчы Паспалітай 3 кляштары. У сярэдзіне XVIII ст. марыяне з'явіліся ў Вялікім Княстве Літоўскім: у мястэчку Стаўраполі (пазней Марыямпале, Ковенскі павет), вёсцы Расна (Берасцейскі павет), вёсцы Міраслаў (Троцкі павет). У канцы XVIII ст. на тэрыторыі Віленскага біскупства дзейнічалі 2 кляштары (Марыямпале і Міраслаў) і 2 рэзідэнцыі: Янаў-Палескі (1776 г. — каля 1800 г.; цяпер горад Іванава Брэсцкай вобласці) і Воўпа (зачынены каля 1814 г., цяпер Ваўкавыскі раён). Вялікі духоўны цэнтр знаходзіўся таксама ў вёсцы Друя, Віцебская вобласць. На працягу XIX ст. установы марыян у Расійскай імперыі скасоўваліся, у 1904 г. быў зачынены апошні кляштар у Марыямпале.

Кангрэгацыя Айцоў Марыян была адноўлена ў 1909 годзе літоўскім святаром (пазней біскупам Вільні) — блаславёным Юрыем Матулевічам, прафесарам Духоўнай Акадэміі ў Санкт-Пецярбургу, дзеля душпастырскай і апостальскай працы «*для Хрыста і Царквы*». Новая Канстытуцыя марыян была зацверджана Папам Піем Х 28 лістапада 1910 г.

У служэнні Хрысту і Каталіцкай Царкве (лацінскага і візантыйскага абрадаў) кангрэгацыя марыян аб’ядноўвае святароў і братоў з розных краін пад заступніцтвам Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў кляштарах, на парафіях, місіянерскіх станцыях, каталіцкіх школах і інш.

## Гісторыя 
 (1631—1701 гг.).]]
Заснавальнікам Кангрэгацыі Айцоў Марыян Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі з'яўляецца блаславёны айцец Станіслаў ад Езуса Марыі Папчыньскі (1631—1701 гг.). Ён пісаў аб сабе, што меў у душы адкрыты Богам вобраз новага закону, які сказаў яму пагардзіць усім і пачаць дзейнічаць у імя Гасподняе. У тым вобразе закону на першае месца выйшаў гонар Найсвяцейшай Марыі ў таямніцы Яе Беззаганнага Зачацця. Менавіта адтуль паходзіць тое, што марыяне мусяць шанаваць Яе ўласнымі жыццямі і абвяшчаць Яе хвалу іншым. Айцец Папчыньскі знайшоў падтрымку ідэй марыйнасці ў польскім народзе, з якога сам і паходзіў.

Няспыння войны XVII ст. і ідучыя з імі парай эпідэміі неслі вялікую колькасць ахвяр, таму Станіслаў Папчыньскі разумеў, што душа далёка не кожнага загінулага знойдзе спакой у вечнасці. Менавіта гэтыя думкі натхнілі яго на другую мэту закону — нясенне дапамогі душам, якія знаходзяцца ў Чыстцы.

### Офісы і Службы 
Кангрэгацыя марыян патрабуе пастаяннага кантролю над пэўнымі галінамі сваёй дзейнасці. Менавіта з гэтымі мэтамі ў кангрэгацыі дзейнічаюць шматлікія Офісы і Службы, у кампетэнцыю якіх уваходзяць пэўныя пытанні. Членства ў Офісах і Службах можа сумяшчацца з членствам у Генеральнай Курыі і Генеральных Камітэтах і Інстытутах кангрэгацыі. На дадзены момант існуюць наступныя пасады:
* Генеральны Сакратар — айцец Збігнеў Пілат (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
* Генеральны Скарбнік — айцец Войцех Ясіньскі (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
* Генеральны Пастулатар — айцец Анджэй Пакула (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
* Генеральны Прамотар Асацыяцыі Еўхарыстычных Апосталаў Боскай Міласэрнасці — айцец Джозэф Роэш (, Правінцыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі Маці Міласэрнасці, ЗША);
* Генеральны Прамотар Місій — айцец Рышард Гароўскі (, Камерунскі Вікарыят);
* Генеральны Архівіст — айцец Вальдэмар Карпук (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
* Рэдактар вэб-старонкі — брат Эндру Р. Мачыньскі (, Правінцыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі Маці Міласэрнасці, ЗША).

### Генеральныя Камітэты і Інстытуты кангрэгацыі 
У Кангрэгацыі Айцоў Марыян Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі стала дзейнічаюць Генеральныя Камітэты і Інстытуты, членства ў якіх можа сумяшчацца з членствам у Генеральнай Курыі і Офісах і Службах:
* Фармацыйны Камітэт, які складаецца з Прэзідэнта, трох Членаў і двух Кансультантаў:
** Прэзідэнт — айцец Джозэф Роэш (, Правінцыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі Маці Міласэрнасці, ЗША);
** Члены:
**# Айцец Павал Наўмовіч (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Яір Б. Дэ Соўза (, Правінцыя Боскай Літасці, Бразілія);
**# Айцец Здзіслаў Жывіца (, Руандыйскі Вікарыят);
** Кансультанты:
**# Айцец Януш Кумаля (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Анджэй Пакула (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
* Камітэт Харызмы Кангрэгацыі, які складаецца з Прэзідэнта і чатырох Членаў:
** Прэзідэнт — айцец Януш Кумаля (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
** Члены:
**# Айцец Эдуарда Хуан Баптысіта Альварэз (, Аргенцінскі Вікарыят);
**# Айцец Басілеу дос Аньёс Пірэс (, Партугальскі Вікарыят);
**# Айцец Марыан Пісажак (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Яір Б. Дэ Соўза (, Правінцыя Боскай Літасці, Бразілія);
* Інстытут Марыянскай Гісторыі і Духоўнасці, які складаецца з Прэзідэнта і дзесяці Членаў:
** Прэзідэнт — айцец Януш Кумаля (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
** Члены:
**# Айцец Марак Цебен (, Руандыйскі Вікарыят);
**# Айцец Павал Худзік (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Тадэўш Горскі (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Ян Касмоўскі (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Касімір Кжыжаноўскі (, Правінцыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі Маці Міласэрнасці, ЗША);
**# Айцец Вацлаў Макас (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Басілеу дос Аньёс Пірэс (, Партугальскі Вікарыят);
**# Айцец Марыан Пісажак (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Пётр Смаліньскі (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Кшыштаф Троян (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
* Літургічны Камітэт, які складаецца з Прэзідэнта, Віцэ-Прэзідэнта і чатырох Членаў:
** Прэзідэнт — айцец Марыан Пісажак (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
** Віцэ-Прэзідэнт — айцец Мацей Захара (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
** Члены:
**# Айцец Энтані Грэмліч (, Правінцыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі Маці Міласэрнасці, ЗША);
**# Айцец Мячыслаў Ястжэбскі (, Правінцыя Боскай Літасці, Бразілія);
**# Брат Эндру Р. Мачыньскі (, Правінцыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі Маці Міласэрнасці, ЗША);
**# Айцец Рафал Залеўскі (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
* Камітэт Канстытуцыі і Дырэкторыі, які складаецца з Прэзідэнта, Віцэ-Прэзідэнта, Сакратара і дзесяці Кансультантаў:
** Прэзідэнт — айцец Марыан Пісажак (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
** Віцэ-Прэзідэнт — айцец Казімеж Хвалак (, Правінцыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі Маці Міласэрнасці, ЗША);
** Сакратар — айцец Антоні Сквярчыньскі (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
** Кансультанты:
**# Айцец Джозэф Роэш (, Правінцыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі Маці Міласэрнасці, ЗША);
**# Айцец Яір Б. Дэ Соўза (, Правінцыя Боскай Літасці, Бразілія);
**# Айцец Збігнеў Пілат (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Павал Наўмовіч (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Ян М. Рокаш (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Януш Кумаля (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Казімеж Пэк (, Правінцыя Боскага Провіду, Польшча);
**# Айцец Вітаўтас Брыліус (, Літоўскі Вікарыят);
**# Брат Эндру Р. Мачыньскі (, Правінцыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі Маці Міласэрнасці, ЗША);
**# Айцец Басілеу дос Аньёс Пірэс (, Партугальскі Вікарыят).

## Літаратура 
* *Завальнюк У. М.* Энцыклапедычны слоўнік рэлігійнай лексікі беларускай мовы / У. М. Завальнюк, М. Р. Прыгодзіч, В. К. Раманцэвіч. — Мінск, Изд-во Гревцова, 2013. — 808 с. ISBN 978-985-6954-73-6.
* Надсан А. Біскуп Чэслаў Сіповіч: сьвятар і беларус  / Аляксандар Надсан. — Мн.: БелФранс, 2004. — 300 с., [9]с. іл. ISBN 985-6425-28-X.
* Надсан А. Pro patria aliena: Кляштар беларускіх айцоў-марыянаў у Друі (1924—1938). — Мн., 2006. — 160 с. — (Бібліятэка часопіса «Беларускі Гістарычны Агляд»).


Катэгорыя:Каталіцкія ордэны і кангрэгацыі