open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Свята-Стэфанаўская царква (Слуцк)

**Свята-Стэфанаўская царква** — колішні драўляны праваслаўны храм у горадзе Слуцку Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
Дакладны час з’яўлення царквы святога першапакутніка архідыякана Стэфана невядомы. У дакументах звесткі пра яе сустракаюцца з другой паловы XVII стагоддзя, адна з найранейшых згадак датавана 1657 годам. У 1661 годзе яна згадваецца як збяднелая і перададзеная пад апеку Спаскага брацтва. Пры царкве ў тыя часы меўся шпіталь для ўтрымання хворых і ўбогіх, які захоўваўся і пазней.

Размяшчаўся царкоўны пляц у прадмесці Трайчаны, па правым боку Трайчанскай вуліцы перад Трайчанскім ручаём. На плане Слуцка канца XVIII стагоддзя царква паказана алтарнай часткай да вуліцы (на паўднёвы ўсход), правей ад яе знаходзілася квадратная ў плане званіца.

У пачатку XIX стагоддзя царква свайго прыхода ўжо не мела. Калі наладзілася дзейнасць заснаванай пры Троіцкім манастыры духоўнай семінарыі, была пераведзена ў падпарадкаванне гэтай навучальнай установе. У якасці семінарскай дзейнічала да 1840 года.

Пасля таго, як духоўную семінарыю са Слуцка перавялі ў Мінск, царкву перанеслі далей ад горада, за манастыр, на Трайчанскія могілкі. З гэтага часу Стэфанаўская царква вядома як могілкавая трайчанская, прыпісаная да гарадской Уваскрэсенскай царквы.

У 1932 годзе Стэфанаўская царква была закрыта, яе пачалі разбураць. У паўразбураным стане заставалася да пачатку 1950-х гадоў, потым яе разабралі.

## Абраз «Узнясенне» 
Ікона Узнясення Хрыстова са Стэфанаўскай царквы да вайны знаходзілася ў зборах Беларускага дзяржаўнага музея ў Мінску. Была вывезена з тэрыторыі Беларусі падчас Другой сусветнай вайны. Пасля вайны перададзена на захаванне ў Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. У 1954 годзе перададзена ў Дзяржаўны мастацкі музей БССР.

## Літаратура 
* Памяць. Слуцкі раён, Слуцк. Кн.1, Мн. 2000.
 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Слуцка
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Мінскай вобласці
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Слуцка
Катэгорыя:Зніклі ў 1950-я гады
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XVII стагоддзі
Пастаўскі сельсавет

**Паста́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — горад Паставы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Пастаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя сельсавета далучана да Камайскага сельсавета. Згодна з унесенай зменай ад 3 жніўня 1954 года тэрыторыя скасаванага Пастаўскага сельсавета была далучана да Загацкага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Ратка Янеў

**Ратка Янеў** ( 30 сакавіка 1939 — 31 снежня 2019 года) — македонскі фізік-ядзершчык, акадэмік Македонскай акадэміі навук і мастацтваў.

## Біяграфія 
**Ратка Крысцеў Янеў** () (нарадзіўся 30 сакавіка 1939 года ў Санданскі, Царства Балгарыя) — паўночнамакедонскі акадэмік, дыпламат (1988—2000). З’яўляецца членам Македонскай акадэміі навук і мастацтваў.

З 1988 года прадстаўляў Югаславію, а затым Сербію ў МАГАТЭ.

## Манаграфіі 
* Atomic_and_plasma_material_interaction
* Collision Processes of Hydrocarbon Species in Hydrogen Plasmas
* Physics_of_highly_charged_ions
* Atomic_and_molecular_processes_in_fusion

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка МАНУ

Катэгорыя:Выкладчыкі Бялградскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Постаці паўночнамакедонскай фізікі
Катэгорыя:Вучоныя Паўночнай Македоніі
Шыркаўскі сельсавет

Назву **Шы́ркаўскі сельсавет** маюць:

* Шыркаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці
* Шыркаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці
Гетэраграма (літаратура)

**Гетэраграма** (&nbsp;— іншы і &nbsp;— надпіс, ) — форма камбінаторнай літаратуры, заснаваная на прынцыпе ўнікальнасці выкарыстаных літар.

Была прапанавана і названа ў 1960-я гады ўдзельнікамі французскай літаратурнай групы «ULIPO».

Гетэраграмы заснаваны на фрагменце тэксту з непаўтаральнымі літарамі, а наступны тэкст уяўляе сабой шэраг перагруповак гэтага набору літар. Кожны крок серыі, такім чынам, ёсць анаграмай, як вось у Жоржа Пэрэка:

L’ARC N’OSE 
L’ARÇON SE 
SACRE L’ON 
N’A L’OR SEC 
L’OR EN SAC 
L’OS: CARNE 
EN ROC LAS

У якасці своеасаблівай камбінаторнай паэзіі гетэраграму выкарыстоўвае, напрыклад, Уладзімір Кныр («Гетэраграма пра яго, мяне і зло»):

Ім неяк трэба злоўжыць
і мне як трэба зло ўжыць.

Гэтая жартоўная гетэраграма (якая ёсць таксама пантаграмай) може лічыцца ці ледзь не самай доўгай.

Гетэраграма, якая выкарыстоўвае кожную літару алфавіта прынамсі адзін раз, называецца панграмай.

## Літаратура 
* *Гридина Т. А.*Языковая игра: стереотип и творчество / Т. А. Гридина. — Екатеринбург: Екатеринбург, 1996. — 154 c.
* EL LABERINTO DE CONSTRƲCCIÓN OULIPIANA María del Carmen León Sobrino // Universidad Autónoma de Barcelona 2016
* Віктар ЖЫБУЛЬ. Анаграма і іншыя віды перараскладаньня словаў у сучаснай паэзіі 

Катэгорыя:Літаратурныя формы
Харкаўска-Палтаўская епархія ПЦУ

**Харкаўска-Палтаўская епархія** — епархія Праваслаўнай царквы Украіны на тэрыторыі Харкаўскай, Кіраваградскай, Палтаўскай і Чаркаскай абласцей Украіны.

## Гісторыя 
Харкаўска-Палтаўская епархія была заснавана 3 кастрычніка 1995 года пастанаўленнем Сінода Украінскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы.

 
Катэгорыя:Епархіі Праваслаўнай царквы Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1995 годзе
Катэгорыя:1995 год ва Украіне
Спіс міністэрстваў Рэспублікі Беларусь

У спісе прадстаўлены міністэрствы Рэспублікі Беларусь. У верасні 1991 года ўсе міністэрствы, даты стварэння якіх не пазначаны, былі перайменаваны з адпаведных міністэрстваў БССР.

## Алфавітны спіс 
## А 
* Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь
* Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (з 11 студзеня 1997)
* Міністэрства адукацыі і навукі Рэспублікі Беларусь (23 верасня 1994)
* Міністэрства па антыманапольнай палітыцы Рэспублікі Беларусь (23 верасня 1994)
* Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь (з 26 жніўня 1994)
* Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь

## Б 
* Міністэрства будаўніцтва Рэспублікі Беларусь (да 10 студзеня 1992)

## І 
* Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь (10 студзеня 1992)

## К 
* Міністэрства па кіраванню дзяржаўнай маёмасцю і прыватызацыі Рэспублікі Беларусь (14 сакавіка 1994)
* Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь (да 24 верасня 2001)
* Міністэрства прадпрымальніцтва і інвестыцый Рэспублікі Беларусь (19 ліпеня 1996)
* Міністэрства прамысловасці будаўнічых матэрыялаў Рэспублікі Беларусь (да 26 жніўня 1994)

## Р 
* Міністэрства рэсурсаў Рэспублікі Беларусь (10 студзеня 1992)
* Міністэрства статыстыкі і аналізу Рэспублікі Беларусь (23 верасня 1994)
* Міністэрства сувязі Рэспублікі Беларусь (11 студзеня 1997)
* Міністэрства сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь (з 12 лютага 2004)
* Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (з 5 ліпеня 1993)

## У 
* Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь

## Ф 
* Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь

## Х 
* Міністэрства хлебапрадуктаў Рэспублікі Беларусь (да 23 верасня 1994)

## Э 
* Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь (з 14 сакавіка 1994)
* Міністэрства энергетыкі Рэспублікі Беларусь (10 студзеня 1992 — 14 сакавіка 1994; з 24 верасня 2001)

## Ю 
* Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь


Катэгорыя:Спісы:Палітыка
Катэгорыя:Спісы:Беларусь
Чака (культурны нацыянальны гістарычны парк)

**Культурны нацыянальны гістарычны парк Ча́ка** () — нацыянальны парк на тэрыторыі штата Нью-Мексіка (ЗША), створаны для захавання культуры старажытных пуэбла. У 1987 г. быў уключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Агульная плошча — 14 261 га.

Чака ўяўляе сабою каньён на плато Каларада, дзе пераважае засушлівы кантынентальны клімат з агульнагадавой колькасцю ападкаў каля 200 мм. У нашы дні флора каньёна прадстаўлена пераважна ксерафітамі, аднак каля 1000 гадоў таму непасрэдна да каньёна прылягалі густыя хваёвыя лясы. 

Паміж 850 г. і 1250 г. Чака з'яўляўся важным эканамічным і рэлігійным цэнтрам індзейцаў-анасазі. На працягу гэтага перыяду яны ўзвялі 15 архітэктурных комплексаў. Пуэбла-Баніта, найбуйнейшы з іх, складаецца з 4 паверхаў і 650 памяшканняў, займае плошчу 0,8 га. Ён будаваўся паэтапна каля 3 стагоддзяў. Вялізарныя ківы ўмяшчалі да некалькі сот чалавек. Усе рытуальныя і жылыя комплексы былі звязаны сеткай шырокіх дарог. 

Росквіт паселішчаў каньёна прыйшоўся на пачатак XI — пачатак XII ст. Менавіта ў тую пару была застаўлена большая частка вырабаў з бірузы, якая мела надзвычайную каштоўнасць. Археолагі выявілі, што Чака выконваў важную рэлігійную функцыю ў жыцці анасазі, таму росквіт у значнай ступені быў абумоўлены пілігрымамі. Яны прыязджалі з усяго рэгіёна, вялі абмен і жывілі мясцовую эканоміку. Насельнікі Чака займаліся астранамічнымі назіраннямі, стварылі і некалькі стагоддзяў падтрымлівалі эфектыўную сістэму арашэння кукурузных палеткаў. Захаваліся шматлікія петрогліфы, піктаграмы, кераміка, упрыгожванні, прадметы з абсідыяну. 

У 1130 — 1180 гг. у Чака назіраўся крызіс, абумоўлены працяглай засухай. Ён выклікаў абвастрэнне гвалту і ў выніку — умацаванне паселішчаў, а таксама адток часткі насельніцтва, меркавана ў Меса-Вердэ. У першай палове XIII ст. канфлікт мог абвастрыцца і перарасці ў вайну з-за новай засухі і экалагічных бедстваў. Археолагамі знойдзены сведчанні частых забойстваў і канібалізму. Пасля сярэдзіны XIII ст. паселішчы ў Чака былі канчаткова пакінуты іх жыхарамі. 

Да XIX ст. землі вакол каньёна былі населены наваха, якія лічылі будаўнікоў Чака сваімі старажытнымі ворагамі (*Anaasází*). Дзякуючы аддаленасці і засушліваму клімату каньён рэдка наведваўся людзьмі. Толькі ў 1823 г. яго наведала і апісала мексіканская экспедыцыя. У 1907 г. амерыканскі прэзідэнт Тэадор Рузвельт усталяваў федэральны ахоўваемы статус. З 1920 г. арганізуюцца сістэматычныя даследаванні. Чака — важны турыстычны, даследчы і адукацыйны цэнтр.

PUEBLO BONITO - Chaco Culture National Historical Park, New Mexico, US - panoramio (6).jpg|Пуэбла-Баніта
Windows and Doors (4335087786).jpg|Знутры памяшканняў
Chaco-Ruins,-Detail2.jpg|Дэталі пабудовы
Casa Rinconada.jpg|Ківа Каса-Рынканада
Bowl Chaco Culture NM USA.jpg|Керамічная пасудзіна
Petroglyphs, Chaco Canyon.JPG|Петрогліф
Anasazi Supernova Petrographs.jpg|Піктаграмы з вынікамі астранамічных назіранняў

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Сайт ЮНЕСКА
* Анасазі каньёна Чака 

Катэгорыя:Сусветная спадчына ў ЗША
Катэгорыя:Старажытныя пуэбла
Катэгорыя:Нью-Мексіка
Катэгорыя:Нацыянальныя паркі ЗША
Вера Сцяпанаўна Чумак

**Вера Сцяпанаўна Чумак** (нар. ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1980 годзе БПІ (выкладчыкі С. Д. Філімонаў, Д. П. Кудраўцаў, А. А. Воінаў, В. І. Гусеў, Равяка). У 1980—1988 гадах працавала ў «УНДПІэнергапрам», у 1988—1992 гадах у інстытуце «Белжылпраект», у 1993—1996 гадах у інстытуце «Белмясцпрампраект», у 2000 годзе ў «БудаФТ», у 2001—2003 гадах у «Энергадызайнпраекце»; у 2003—2007 гадах у ТАА «Канцэптпраект»; у 2008 годзе у ААТ «Праектныя рашэнні».

Член Саюза архітэктараў з 1986 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы: Волжская ЦЭЦ-2, Мінская ЦЭЦ-4 (1982—1984; сааўтары Я. Я. Шапавалаў — кіраўнік праекта, A. Бегуноў), праект рэканструкцыі квартала «Залатая горка» (сааўтары А. А. Беразоўскі — кіраўнік праекта, А. Фактаровіч); рэканструкцыя санаторыя «Беларусь» у г. Друскінінкай, Літва (сааўтары А. А. Беразоўскі — кіраўнік праекта, Д. Афанасьеў); рэканструкцыя будынка «палітасветы» па вул. Я. Купалы, 21 у г. Мінск у Палац культуры ветэранаў вайны і працы з распрацоўкай інтэр’ераў будынка (сааўтары А. А. Беразоўскі — кіраўнік праекта, Д. Афанасьеў); рэканструкцыя жылога комплексу ў Варшаве па  і будынкі пасольства ў Польшчы (сааўтар Д. Афанасьеў); спартыўныя і судзейскія трыбуны спорткомплекса «Раўбічы» на вяслярным канале (сааўтар Д. Афанасьеў); рэканструкцыя пасольства Беларусі ў Італіі, г. Рым (2000; сааўтар A.  Філіповіч); рэканструкцыя будынка пасольства ў Ізраілі, г. Тэль-Авіў (2000; сааўтар A.  Філіповіч); Калінінградская ЦЭЦ-2, прамбаза; жылы дом па вул. Румянцава (сааўтары А. Ф. Канцараў — кіраўнік праекта, Н. Касатонава); рэканструкцыя будынка гасцініцы «Турыст» (кіраўнік праекта А. Ф. Канцараў); шматпавярховы надземны гараж па вул. Лук’яновіча ў Мінску (кіраўнік праекта А. Ф. Канцараў); гандлёва-офісны будынак па пр. Дзяржынскага (кіраўнік праекта А. Ф. Канцараў); рэканструкцыя квартала па вул. К. Чорнага ў Мінску (2004; кіраўнік праекта А. Ф. Канцараў); перапрафіляванне будынка па вул. Ціміразева, 9 у Мінску (кіраўнік праекта А. Ф. Канцараў); яхт-клуб на Дняпроўскай прыстані ў Кіеве, Украіна (2007; кіраўнік праекта М.  Сусько); рэканструкцыя лячэбнага корпуса з прыбудовай аперацыйнага корпуса ў Архангельску (2008—2009); Царква Свята-Ціхвінскага праваслаўнага манастыра ў п. Чонкі Гомельскай вобласці (2007—2008).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Аляксандр Шабалін

**Аляксандр Шабалін**:
* Аляксандр Восіпавіч Шабалін (1914—1982) — контр-адмірал, двойчы Герой Савецкага Саюза.
* Аляксандр Андрэевіч Шабалін (1938—2013) — савецкі беларускі дзяржаўны дзеяч, пісьменнік і журналіст, спартсмен.
* Аляксандр Канстанцінавіч Шабалін (нар. 1938) — беларускі архітэктар.
Аляксандр Канстанцінавіч Шабалін

**Аляксандр Канстанцінавіч Шабалін** (нар. , с. Тогул, Алтайскі край, РСФСР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1966 годзе Новасібірскі інстытут імя В. У. Куйбышава па спецыяльнасці «Архітэктура». Працаваў у Кемераве, з 1970 года — галоўны архітэктар праектных майстэрняў у «Грамадзянпраекце», «Гомельпрамбудзе», з 1974 года — галоўны архітэктар праектаў у Гомельскіх комплексных майстэрнях «Белдзіпрагандлю».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Гомелі.

## Творчасць 
Асноўныя працы: мікрараёны № 21, 22 у Кемераве (1968—1970), сталовая завода «Электраапаратура» (1976), гандлёвыя цэнтры «Гомсельмаша» (1979), завода «Цэнтраліт» (1982), у мікрараёне № 35 (1985) у Гомелі, рэстаран у Ельску Гомельскай вобласці (1980).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Архітэктары  Ельска
Шабалін

**Шабалін** () — рускае і бурацкае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
### А 
* 
* Аляксей Васільевіч Шабалін (1947—2008) — расійскі тэрапеўт, герантолаг, член-карэспандэнт РАМН, прафесар.
* Анатоль Андрэевіч Шабалін (нар. 1946) — беларускі архітэктар, шашачны кампазітар, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі.

### Б 
* Барыс Сяргеевіч Шабалін (1916—1962) — савецкі ваеннаслужачы, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.

### В 
* Вадзім Іванавіч Шабалін (нар. 1931) — савецкі, расійскі дыпламат.
* Васіль Васільевіч Шабалін — савецкі гаспадарчы, дзяржаўны і палітычны дзеяч, Герой Сацыялістычнай Працы.
* Віктар Іванавіч Шабалін (1912—1979) — савецкі навуковец у вобласці зваркі і стомленасці металаў, доктар тэхнічных навук.
* Вісарыён Якаўлевіч Шабалін — рускі савецкі кампазітар і педагог.

### Г 
* Гаўрыіл Андрэевіч Шабалін (1795—1826) — рускі штаб-лекар, аўтар шэрагу прац па медыцыне.
* Генадзь Аляксандравіч Шабалін (1938—2017) — савецкі контр-адмірал.

### Д 
* Дзмітрый Вісарыёнавіч Шабалін — альтыст, педагог, сын Вісарыёна Шабаліна.

### М 
* Максім Андрэевіч Шабалін (нар. 1982) — расійскі фігурыст.
* Міхаіл Пятровіч Шабалін (1857—1937) — дзеяч расійскага рэвалюцыйнага руху.
* Мікіта Вісарыёнавіч Шабалін (1938—1995) — расійскі філолаг-класік, сын Вісарыёна Шабаліна.

### П 
* 

### С 
* Сямён Іванавіч Шабалін (1898—1961) — савецкі партыйны, ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал-маёр.
* Сяргей Барысавіч Шабалін (нар. 1971) — заслужаны майстар спорту Рэспублікі Казахстан (фехтаванне).
* Сяргей Канстанцінавіч Шабалін (1890—1964) — рускі лётчык, герой Першай сусветнай вайны, удзельнік Белага руху.

### У 
* Уладзімір Ігнатавіч Шабалін (1925—1943) — Герой Савецкага Саюза.

### Я 
* Якаў Сямёнавіч Шабалін (1869—?) — селянін, дэпутат Дзяржаўнай думы II склікання ад Вяцкай губерні.
* Яўген Паўлавіч Шабалін (нар. 1936) — савецкі і расійскі навуковец-фізік, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР і прэміі Ўрада РФ у галіны навукі і тэхнікі.

## Тапонімы 
* Шабалін Пачынак — вёска ў Междурэчанскім раёне Валагодскай вобласці.
* Шабалін — хутар у Завецінскім раёне Растоўскай вобласці.

## Гл. таксама 
* Шыбалін
Гетэраграма (лінгвістыка)

**Гетэраграма** (&nbsp;— іншы і &nbsp;— надпіс) — знак альбо набор знакаў, якія абазначаюць слова адной мовы, набраныя ў тэкст замежнай мовы, які трэба чытаць на мове тэксту.

Гетэраграмы ўпершыню з’явіліся ў Месапатаміі ў клінапісных пісаннях, у прыватнасці, у акадэмічнай клінапісцы, шумерскія клінапісныя ідэаграмы і складнікі сімвалаў былі выкарыстаны ў акадэмічным чытанні.

Гетэраграмы выкарыстоўваліся ў эламскім, хецкім, урартыйскім клінапісах (так званыя «шумерграмы» і «акадэмаграмы»).

## Спасылкі 
* ЕНЦИКЛОПЕДИЧНИЙ СЛОВНИК КЛАСИЧНИХ МОВ За редакцією д-ра філол. наук, проф. Л. Л. Звонської // Київський університет, 2017

Катэгорыя:Пісьменнасць
Юнькаўскі сельсавет

**Ю́нькаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Юнькі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Юнкаўскі сельсавет** у складзе Пастаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Юнкі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Навасёлкаўскага 1-га сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 17 ліпеня 1964 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Варапаеўскага пассавета перададзены 6 населеных пунктаў (Багданова, Жылінскія, Мар’янполле, Мацуры, Пухаўка і Скварцова). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Юнкаўскага сельсавета 50 населеных пунктаў. 17 мая 1985 года ў склад сельсавета з Савіцкага сельсавета перададзены 14 населеных пунктаў (Агароднікі, Боцьвіны, Весялуха, Гогава, Захараўшчына, Калееўцы, Кубаркі, Курылавічы, Манькавічы, Міхнічы, Мястэчка, Русіны, Савічы і Сарочына). 27 снежня 1985 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Варапаеўскага пассавета перададзены 8 населеных пунктаў (Гаўрылавічы, Каралі, Карпавічы, Лучай, Надазер’е, Равы, Салаўіха і Скварцова). 16 кастрычніка 1989 года ў склад сельсавета з Курапольскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (Васіліны-I і Чарэмушнікі Падзісенныя). 27 верасня 1992 года ў склад Лукашоўскага сельсавета перададзены 35 населеных пунктаў, наўзамен з Лукашоўскага сельсавета перададзены 14 населеных пунктаў. 24 жніўня 1992 года ў склад сельсавета з Курапольскага сельсавета перададзены 16 населеных пунктаў. У 1990-я гады сельсавет перайменаваны ў Юнькаўскі сельсавет. 26 верасня 2002 года ў склад Курапольскага сельсавета перададзены 17 населеных пунктаў. 10 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Шыркаўскага сельсавета (12 вёсак: Аўласы, Дзеравянкі, Доўжа, Споры Вялікія, Кашыцы, Ліпнікі, Макараўцы, Рамелькі, Салаўі, Сіманькі, Шыркі, Яцавічы). 27 снежня 2019 года скасаваны хутары Белыя і Чыгуначная Казарма, 24 верасня 2024 года — вёска Тарасаўка.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (44 населеныя пункты) — 1052 чалавекі, з іх 83,2 % — беларусы, 12,8 % — рускія, 1,5 % — палякі; паводле перапісу 2019 года (56 населеных пунктаў) — 1154 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Ярэўскі сельсавет

**Ярэ́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Ярэва.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як **Свілельскі сельсавет** у складзе Пастаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Свілелі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 14 красавіка 1962 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Ярэва. 20 лістапада 1970 года сельсавет перайменаваны ў Ярэўскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 32 населеныя пункты. 23 снежня 2011 года скасавана вёска Невярышкі, 25 сакавіка 2022 года — вёска Новы Двор. 21 чэрвеня 2023 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Курапольскага сельсавета.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1091 чалавек, з іх 80,5 % — беларусы, 7,7 % — рускія, 7,1 % — палякі; паводле перапісу 2019 года — 991 чалавек.

На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзіў 21 населены пункт: аграгарадок Хацілы, вёскі Азёркі, Вілейты, Волахі, Волься Вялікая, Дукі, Заброддзе, Задзеўе, Курты, Ліцвінкі, Мажэйкі, Мольдзевічы, Муляры Лясныя, Норкавічы, Родзі, Свілэлі, Сіўцы, Цаліно, Чыгуначная Казарма, Ярэва і хутар Загатскот.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пастаўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2023 годзе
Тамара Уладзіміраўна Шаўлюкевіч

**Тамара Уладзіміраўна Шаўлюкевіч** (нар. , г. Мінск)  — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1972 годзе архітэктурны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута (выкладчыкі А. А. Воінаў, Н. М. Макляцова). У 1986—1989 гадах архітэктар на шклозаводзе «Нёман»; з 1989 года працавала архітэктарам, старэйшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у праектным інстытуце «Белдзіпрагандаль». З 1999 года кіраўнік групы архітэктараў, галоўны спецыяліст у ААТ «Аргбуд».

Член Саюза архітэктараў СССР з 1984 года, пасля член Саюза архітэктараў Беларусі.

## Творчасць 
 па вул. Платонава]]
Асноўныя працы ў складзе аўтарскага калектыва: сталовая камбіната сілікатных вырабаў у г. Мінску (1972); тыпавыя праекты: сталовая для прамысловых прадпрыемстваў, камбінат харчавання будаўнікоў, сталовыя на 150, 300, 450 пасадачных месцаў (1973—1980); спецыялізаванае канструктарска-тэхналагічнае бюро Мінгандлю БССР па вул. Платонава (1982; А. Я. Красоўскі, Р.  Завяруха); гандлёва-грамадскі цэнтр у мікрараёне Курасоўшчына-3 (1981; А. Я. Красоўскі, Р.  Завяруха); жылы квартал у раёне вуліц Ясеніна — Касманаўтаў у г. Мінску (2000—2008; А. Я. Красоўскі, Р.  Завяруха); жылыя дамы ў квартале вуліц Ясеніна — Касманаўтаў (2005—2009; А. Я. Красоўскі, Р.  Завяруха) — усе ў Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Маска (фільм, 1994)

**«Маска»** () — кінакамедыя 1994 года, знятая паводле аднайменнай серыі коміксаў выдавецтва Dark Horse. У фільме здымаліся Джым Керы, Пітэр Грын, Эмі Ясбек і Пітэр Рыгерт; таксама фільм з’яўляецца дэбютным для Камеран Дыяс. Сюжэт фільма распавядае пра Стэнлі Іпкіса, банкаўскага клерка і няўдачніка, які знаходзіць чароўны маску, з дапамогай якой ператвараецца ў зялёнатварага супергероя.

Здымкі пачаліся 30 жніўня 1993 года і завяршыліся ў кастрычніку таго ж года. Фільм быў выпушчаны ў пракат 29 ліпеня 1994 года кампаніяй «New Line Cinema», атрымаў станоўчыя водгукі крытыкаў і стаў камерцыйна паспяховым, сабраўшы 351,6 мільёнаў долараў пры бюджэце ў 23 мільёны долараў. Фільм зарэкамендаваў Джыма Керы як аднаго з лепшых камедыйных акцёраў 1990-х і прынёс вядомасць пачаткоўкі акторцы Камеран Дыяс. Керы быў намінаваны на «Залаты глобус». За візуальныя эфекты фільм намінаваўся на прэмію «Оскар», але прайграў карціне «Форэст Гамп». Здымкі праходзілі ў Лос-Анджэлесе.
Анатоль Андрэевіч Шабалін

**Анатоль Андрэевіч Шабалін** (нар. , Мінск) — беларускі архітэктар, шашачны кампазітар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў  годзе ў Мінску. Брат Аляксандра Шабаліна. Дзіцячыя гады да школы правёў у Смаргоні, а да 7-га класа жыў з бацькамі ў Маладзечне.

Скончыў Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум.

## Спартыўная кар’ера 
Быў чэмпіёнам Беларусі па шашках сярод піянераў, пасля сярод юнакоў, затым захапіўся складаннем шашачных кампазіцый. Першая пазіцыя апублікавана ў 1955 годзе ў газеце «Зорка». Разам з братам Аляксандрам займаліся складаннем ва ўсіх жанрах кампазіцыі, гэтыя пазіцыі займалі прызавыя месцы ў рэспубліканскіх спаборніцтвах. Пасля перайшоў да складання толькі ў жанры задач, пасля толькі да задач-100. З’яўляецца 10-і разовым чэмпіён Беларусі ў гэтым жанры.

## Прэміі 
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (2004, у аўтарскім калектыве) — *за комплекснае мастацкае рашэнне інтэр’ераў Палаца Рэспублікі ў г. Мінску*.
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі за стварэнне шматпрофільнага культурна-спартыўнага комплексу «Мінск-Арэна» (2012).

2-я прэмія на Усесаюзным конкурсе за праект Беларускага тэатра імя Я. Купалы ў Мінску (1975, у аўтарскім калектыве), 2-я прэмія на рэспубліканскім конкурсе за добраўпарадкаванне Кастрычніцкай плошчы ў Мінску (1988).

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Шашысты Беларусі
Бабкова

**Бабкова** — жаночая форма прозвішча Бабкоў.

## Вядомыя носьбіты 
* Вольга Уладзіміраўна Бабкова — беларуская гісторык, пісьменніца
* Нінэль Міронаўна Бабкова — беларускі вучоны ў галіне тэхналогіі сілікатаў
Таўрыйская епархія ПЦУ

**Таўрыйская епархія** — епархія Праваслаўнай царквы Украіны на тэрыторыі Херсонскай, Мікалаеўскай і Адэскай абласцей Украіны.

## Епіскапы 
* Раман (Балашчук) (1990—1998)
* Андрэй (Абрамчук) (1998—2000)
* Макарый (Малеціч) (2000—2015)
* Барыс (Харко) (з 2015)

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Мікалаеўскае благачынне
* Скадоўскае благачынне
* Херсонскае благачынне
* Новакахоўскае благачынне

## Спасылкі 
* Сайт епархіі 

 
Катэгорыя:Епархіі Праваслаўнай царквы Украіны
Катэгорыя:Рэлігія ў Херсонскай вобласці
Цярнопальска-Бучацкая епархія ПЦУ

**Цярнопальска-Бучацкая епархія** — епархія Праваслаўнай царквы Украіны ў Цярнопальскай вобласці Украіны.

## Гісторыя 
Цярнопальска-Бучацкая епархія была заснавана ў 1989 годзе пасля аднаўлення Украінскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы.

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Цярнопальскае раённае благачынне
* Цярнопальскае благачынне
* Підвалачыскае благачынне
* Залішчыцкае благачынне
* Казаўскае благачынне
* Бучацкае благачынне
* Зборыўскае благачынне
* Гусятынскае благачынне
* Чарткіўскае благачынне
* Баршчыўскае благачынне
* Манастырыскае благачынне
* Ланавецкае благачынне
* Шумскае благачынне
* Тэрэбоўлянскае благачынне

## Спасылкі 
* Сайт епархіі

 
Катэгорыя:Епархіі Праваслаўнай царквы Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1989 годзе
Катэгорыя:1989 год ва Украіне
Катэгорыя:Рэлігія ў Цярнопальскай вобласці
Катэгорыя:Епархіі Праваслаўнай царквы Украіны
Наталля Міхайлаўна Шахлевіч

**Наталля Міхайлаўна Шахлевіч** (нар. , г. Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла дзіцячую мастацкую школу № 1 і Мастацкі навучальна-вытворчы камбінат г. Мінска; у 1992 годзе скончыла архітэктурны факультэт БПІ па спецыяльнасці «Архітэктура» (горадабудаўніцтва). У творчым супрацоўніцтве з А. Касцюкевіч абараніла дыплом па добраўпарадкаванні тэрыторыі і арганізацыі прадмета-прасторавага асяроддзя Нясвіжскага музейна-мемарыяльнага комплексу.

У 1992—1997 гадах працавала ў Беларускім філіяле Усесаюзнага НДІ тэхнічнай эстэтыкі ў аддзеле комплекснага праектавання прадметна-прасторавага асяроддзя прамысловых аб’ектаў, інтэр’ераў і рабочых прастор аператыўна дыспетчарскага кіравання ў энергасістэмах Беларусі і СНД; у 1998—2006 гадах вядучы дызайнер дызайн—цэнтра з доследна-эксперыментальнымі майстэрнямі «Белэнергабуддызайн» трэста «Белэнергабуд»; з 2006 года вядучы архітэктар філіяла «ЭнергаДызайнПраект» ААТ «Белэнергабуд»; з 2012 года галоўны архітэктар праектаў турэцкай кампаніі АК «EMSAS».

## Творчасць 
Асноўныя працы — інтэр’еры Міністэрства энергетыкі Рэспублікі Беларусь; — арганізацыя рабочых прастор і абсталяванне рабочых месцаў аператыўна-эксплуатацыйнага персанала пры рэканструкцыі і мадэрнізацыі энерга аб’ектаў Мінскіх кабельных сетак, Мінскіх ЦЭЦ-2, −3, −5, Гомельскай ЦЭЦ-2; праекты рэканструкцыі і мадэрнізацыі адміністрацыйнага будынку «Мінскводаканала», будынкі на вуліцы Машынабудаўнікоў, уваходнай групы збудаванняў прадпрыемства ААТ «Белэнергабуд» на вул. Чычэрына 19, адміністрацыйна-бытавога комплексу будуемай Беларускай АЭС, будынкі помпавай «Мінскводаканала», распрацоўка 8 праектаў «Капітальны рамонт жылых дамоў» з аўтарскім наглядам пры ўводзе гэтых аб’ектаў у эксплуатацыю; удзел у праектаванні і будаўніцтве гасцініцы «Прэзідэнт-гатэль», будаўніцтве гасцініцы «Рэнесанс» (Марыят), гасцінічнага комплексу аквапарка; удзел у праектаванні, будаўніцтве і арганізацыі экспазіцыі Цэнтральнага музейна-мемарыяльнага комплексу гісторыі, культуры і тэхнікі Беларускай энергасістэмы на Беларускай ДРЭС, музеяў Магілёўскай энергасістэмы і Стаўбцоўскіх электрычных сетак; удзел у распрацоўцы дызайну кніг, праспектаў і брашур па гісторыі айчыннай энергетыкі і г Мінска; — аўтарская распрацоўкі экспазіцый (стэндаў) Мінскіх Міжнародных выставак-кірмашоў і выстаўкі «CMI у Беларусі».

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Rock Profi

**Rock Profi** — штогадовая беларуская рок-прэмія. Арганізатарамі прэміі з’яўляюцца Зміцер Безкаравайны з партала «Experty.by» і Павел Юрцэвіч ад клуба «ili» і студыі «OSMOS». Прэмія прысуджаецца па выніках апытання саміх артыстаў і музыкаў.

## Гісторыя 
### Rock Profi 2012 
* Найлепшы альбом — «Серебряная свадьба» «Laterna Magica»
* Найлепшы запіс (прыз гукарэжысёрам) — Яўген Сухавей за альбом Yellow Brick Road «Futuremental»
* Найлепшая песня — Ляпіс Трубяцкі «Железный».
* Дэбют года — Clover Club
* Артыст года — Akute
* За ўнёсак у беларускую музыку — Ляпіс Трубяцкі

### Rock Profi 2013 
* Найлепшы альбом — Петля Пристрастия «Фобос»
* Найлепшы запіс (прыз гукарэжысёрам) — Павел Сініла за альбом BosaeSonca «Адпусці»
* Найлепшая песня — The Toobes «Say Hello To My Baby»
* Дэбют года — BosaeSonca
* Артыст года — Ляпіс Трубяцкі
* За ўнёсак у беларускую музыку — Крама

### Rock Profi 2014 
### Rock Profi 2015 
* Найлепшы альбом — Лявон Вольскі «Hramadaznaūstva»
* Найлепшы запіс (прыз гукарэжысёрам) — Андрэй Жукаў і Алег Даманчук за альбом Port Mone «Thou»
* Найлепшая песня — Ляпіс Трубяцкі «Воины света»
* Дэбют года — Tonqixod
* Артыст года — Дай дарогу!
* За ўнёсак у беларускую музыку — N.R.M.

### Rock Profi 2016 
* Найлепшы альбом — Re1ikt «Лекавыя травы»
* Найлепшы запіс (прыз гукарэжысёрам) — Аляксандр Геліх за альбом Серебряной свадьбы «Музыка — всё!»
* Найлепшая песня — Brutto «Родны край»
* Дэбют года — Super Besse
* Артыст года — Re1ikt
* За ўнёсак у беларускую музыку — Троіца

### Rock Profi 2017 
* Найлепшы альбом — Петля Пристрастия «Мода и облака»
* Найлепшы запіс (прыз гукарэжысёрам) — Алег Даманчук за альбом Петля Пристрастия «Мода и облака»
* Найлепшая песня — Петля Пристрастия «Груз»
* Дэбют года — 
* Артыст года — Петля Пристрастия
* За ўнёсак у беларускую музыку — Neuro Dubel

## Ацэнкі 
Таццяна Заміроўская з «БелГазеты» па выніках першай цырымоніі ў 2013 годзе пісала: *«У цэлым першая „цэхавая“ прэмія прайшла нядрэнна — і, калі яна адбудзецца ў другі раз, можна лічыць яе самым адэкватным паслядоўнікам „Рок-каранацыі“»*.

Музычны крытык, аўтар «Энцыклапедыі беларускай папулярнай музыкі» Зміцер Падбярэзскі праз «Sputnik» у 20015 годзе выразіў вельмі станоўчае стаўленне да прэміі, конкурса, які мае *«вялікую будучыню»*, бо ў адрозненні ад іншых штогадовых беларускіх музычных цырымоній тут пераможцаў вызначаюць самі музыкі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Музычныя прэміі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2013 годзе
Паніква

**Пані́ква** — рака ў Беларусі, у Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Моўчадзь (прыток Нёмана).

Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 81 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,9 м/км. Выток ракі знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад аграгарадка Таркачы. Упадае ў Моўчадзь каля вёскі Рыбакі. Вадазбор у межах Навагрудскага ўзвышша.

## Літаратура 
*  — С. 110.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гродненской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Дзятлаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Моўчадзі
Ньюмаркет (Антарыа)

**Ньюмаркет** () — горад у правінцыі Антарыа, Канада, цэнтр рэгіянальнага муніцыпалітэта Ёрк. Ньюмаркет размешчаны за 45 км на поўнач ад горада Таронта. Насельніцтва — 84 224 жыхароў (2016). Горад — частка прамысловага раёна, празванага «Залатой падковай».

Родны горад акцёра Джыма Керы і Джона Кэндзі.
Катэгорыя:Гарады Антарыа
Бузульнік Пржавальскага

**Бузульнік Пржавальскага** (*Ligularia przewalskii*)&nbsp;— від раслін сямейства .

## Назва 
Названая ў гонар Мікалая Міхайлавіча Пржавальскага. У англійскай мове мае назву «леапардавая расліна» ().

## Батанічнае апісанне 
Расліна ўтварае густы дыван з буйнога скурыстага пасечанага сэрцападобнага лісця з вышчарбленымі бакамі. Лісце спачатку пурпурна-чырвонае, затым становяцца карычнева-зялёным. Кветкі жоўтыя, падобныя на рамонкі, з’яўляюцца ў доўгіх суквеццях на роўных кветаножках з сярэдзіны да канца лета.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Расце ў паўночным Кітаі.

## Практычнае выкарыстанне 
Папулярная дэкаратыўная расліна

## Галерэя 

Ligularia przewalskii 01.JPG|Зараснікі
Ligularia przewalskii 2.jpg|Лісце
Ligularia przewalskii03.jpg| Кветкі

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бузульнік
Бузульнік букавінскі

**Бузульнік букавінскі** (*Ligularia bucovinensis*) — від кветкавых раслін сямейства . Від быў упершыню апісаны ў 1944 годзе.

## Батанічнае апісанне 
Травяністая расліна вышынёй 30-75 см. Сцябло прамастойнае, знізу пурпуровае. Прыкаранёвае лісце на доўгіх, часта пурпуровых чаранках, сцябловае — на кароткіх, верхняе сядзячае, лускападобнае. Кветкавыя кошыкі жоўтыя, у рэдкай гронцы з фіялетава-пурпуровым прыкветным лісцем.

Цвіце ў ліпені-жніўні.

## Арэал і экалогія 
Расце на забалочаных лугах, мохавых балотах, у вільготных чорнаалешніках.

## Літаратура 
* . — С. 352

Катэгорыя:Бузульнік
Помнік Сафіі Слуцкай

**Помнік Сафіі Слуцкай** — помнік у горадзе Слуцку Мінскай вобласці.

## Агульная інфармацыя 
Помнік Сафіі Слуцкай узвялі ў канцы ХХ стагоддзя. Аўтары помніка — cкульптар Міхаіл Міхайлавіч Інькоў і архітэктар Мікалай Іосіфавіч Лук’янчык.

Помнік уяўляе сабой выяву святой Соф’і Слуцкай, адлітую з бронзы, якая стаіць на фоне аркі. Арка складаецца з трох «пялёсткаў», якія сімвалізуюць хрысціянскую царкву. Жэст левай рукі княгіні — заклік спыніцца і задумацца.

Соф’я Слуцкая — апошняя прадстаўніца княскага роду Алелькавічаў, якая ў 1984 годзе была кананізавана Беларускай праваслаўнай царквой.

Катэгорыя:2000 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:Помнікі Мінскай вобласці
Катэгорыя:Славутасці Слуцка
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Слуцка
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мікалая Лук’янчыка
Катэгорыя:Творы Міхаіла Інькова
Катэгорыя:Соф’я Слуцкая
Івана-Франкоўская епархія ПЦУ

**Івана-Франкоўская епархія** — епархія Праваслаўнай царквы Украіны ў Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.

## Гісторыя 
22 студзеня 1990 года на нарадзе духавенства Івана-Франкоўскай вобласці ў Галічы перайшло з РПЦ у УАПЦ.

7 красавіка 1990 года быў узведзены ў сан епіскапа Івана-Франкоўскага Андрэй (Абрамчук).

## Благачынні (Дабрачынні) 
* Багарадчанскае благачынне
* Галіцкае благачынне
* Гарадэнкіўскае благачынне
* Далынскае благачынне
* Івана-Франкоўскае благачынне
* Калушскае благачынне
* Каламыйскае благачынне
* Косіўскае благачынне
* Рагатынскае благачынне
* Надвірнянскае благачынне
* Атыніскае благачынне
* Тлумацкае благачынне
* Тысмэныцкае благачынне
* Ярэмчанскае благачынне

## Спасылкі 
* Сайт епархіі 

 
Катэгорыя:Епархіі Праваслаўнай царквы Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:1990 год ва Украіне
Катэгорыя:Рэлігія ў Івана-Франкоўскай вобласці
Святаслаў Леанідавіч Шайко

**Святаслаў Леанідавіч Шайко** (нар. , г. Клецк, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар-рэстаўратар. Саветнік Беларускай акадэміі архітэктуры.

## Біяграфія 
Скончыў у 1977 годзе БПІ па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі І. А. Іода, Г. А. Патаеў, А. В. Сычова). У 1977—1980 гадах архітэктар праектнага інстытута «Гроднаграмадзянпраект»; у 1981—1986 гадах кіраўнік праектнага аддзела Гродзенскага гарвыканкама; У 1986—1995 гадах галоўны архітэктар  г. Гродна інстытута «Белспецпраектрэстаўрацыя»; з 1995 года дырэктар Гродзенскага УПП «Архітэктурна-рэстаўрацыйнае бюро Шайко С. Л.».

Член Беларускага саюза архітэктараў з 1991 года.

## Творчасць 
Асноўныя працы: рэстаўрацыя касцёла пачатку XX стагоддзя ў Вялікай Бераставіцы (1989—1990, будаўніцтва ў 1991—1995); рэканструкцыя пад банк з рэстаўрацыяй гістарычных фасадаў будынка XIX стагоддзя па вул. Тэлеграфнай у Гродне (1995, будаўніцтва ў 1999—2001); рэстаўрацыя капліцы Св. Пятра і Паўла XIX стагоддзя ў былой сядзібе Аўгустова (1996, будаўніцтва ў 1998—1999); рэстаўрацыя з прыстасаваннем пад рэстаран былога лямуса XVIII стагоддзя па вул. Дзяржынскага ў Гродне (2000—2001, будаўніцтва ў 2002—2006); рэгенерацыя забудовы гістарычнага цэнтра г. Гродна: адміністрацыйны будынак па вул. Тэльмана (1987, будаўніцтва ў 1988—1989), гасцініца па вул. Маладзёжнай (2006, будаўніцтва ў 2007—2008).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гродна
Катэгорыя:Рэстаўратары Беларусі
Аляксандр Сцяпанавіч Шафрановіч

**Аляксандр Сцяпанавіч Шафрановіч** (нар. , Мінск) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1975 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. З 1975 г. — архітэктар, з 1982 года — галоўны архітэктар праектаў, канструктарска-эксперыментальная база завода колавых цягачоў у Мінску; цэх буйнога ліцця кавальскага завода цяжкіх штамповак у Жодзіне; вытворча-дыстрыбутарскі цэнтр «Кока-кола Беларусь» у Калядзічах; Палац хакея па вул. Прытыцкага ў Мінску (сааўтары Ю. Ф. Патапаў, І. І. Боўт), Лядовы палац у Баранавічах (пабудаваны ў 2007—2009), трэніровачны каток Палаца спорту ў Мінску; трэніровачны каток у Смаленску; завод будаўнічых сумесяў СТАА «Хенкель Баўтэхнік» у Заслаўі.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Катэгорыя:Архітэктары Жодзіна
Катэгорыя:Архітэктары Заслаўя
Катэгорыя:Прамысловыя архітэктары Беларусі
Goodbye бацька

**«Goodbye бацька»** () — беларускі незалежны кароткаметражны мастацкі фільм, зняты ў 2006 годзе рэжысёрам Паўлам Канавальчыкам разам з анархасупоўлкай «Навінкі».

## Сюжэт 
Інспірацыя з нямецкага фільма «», сюжэт фільма перанесены ў беларускую палітычна-грамадскую рэальнасць. Бацькy галоўнагa героя запрашаюць на Усебеларускі народны сход. Tам яму паціснуў руку сам прэзідэнт Лукашэнка. Гэты факт выклікае ў бацькі вельмі моцныя эмоцыі, у выніку якіх ён ідзе ў доўгатэрміновы запой. У часе запоя ў Беларусі адбываюцца прэзідэнцкія выбары, у якіх нечакана перамагае апазіцыя. Беларусь транcфармуецца ў класічны капіталістычны лад. Хвалюючыся за жыццё бацькі, сын вырашае схаваць гэты факт перад ім.

## Ролі выконвалі 
## Здымачная група 
* рэжысёр — Павел Канавальчык
* аўтар сцэнарыя — Мікалай Мялюк, Павел Канавальчык, Кацярына Герасіменкава
* аператар — Кацярына Герасіменкава

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 10 гадоў таму выйшла стужка «Гудбай, Бацька» Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода
* Коновальчик об успехе «Гудбай, Батька»: Фильм попал, общество тогда ждало перемен  Белсат
* «Гудбай, бацька» Наша Ніва
* 

Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі
Слуцкая ратуша

**Слуцкая ратуша** — колішняя ратуша ў горадзе Слуцку Мінскай вобласці.

## Гісторыя 
### Першая ратуша 
Першы раз Слуцк атрымаў Магдэбургскае права ў 1441 годзе пры князю Аляксандру Уладзіміравічу. На пачатку XVI стагоддзя ў сувязі з разбурэннямі, выкліканымі нападамі на горад крымскіх татар, яно было скасавана. Якой была і ў якім месцы размяшчалася ратуша, невядома.

### Другая ратуша 
У 1652 годзе, калі гаспадаром Слуцкага княства быў Багуслаў Радзівіл, Магдэбургскае права было адноўлена. У хуткім часе была пабудавана ратуша. Стаяла яна ў Старым горадзе непадалёку ад гандлёвай плошчы на правым баку вуліцы Віленскай.

Будынак ратушы быў драўляны, прамавугольны ў плане, трохпавярховы, пакрыты высокім двухсхільным дахам. Да сярэдзіны павёрнутага да вуліцы падоўжнага фасада рызалітам прымыкала трох’ярусная вежа. Два яе ніжнія ярусы — чацверыкі, трэці, на ўзроўні трэцяга паверха, — васьмярык, завершаны шлемападобным купалам з вежачкай-альтанкай. Сцены ніжніх паверхаў будынка былі рубленымі, трэці меў фахверкавыя (каркасныя) канструкцыі. Яруснасць будынка падкрэслівалі рытмічныя гарызанталі праходзячых па перыметры міжпавярховых паяскоў-стрэшкаў. Адметная рыса слуцкай ратушы — вялікая колькасць памяшканняў, у якіх размяшчаліся канцылярыя, архіў, казна, важніца, склады, зала пасяджэнняў магістрата, суда і іншыя.

У архітэктуры пабудовы спалучаліся рысы традыцыйнага народнага драўлянага дойлідства і стылю барока. А прысутнасць фахверка гаворыць і аб выкарыстанні заходнееўрапейскай будаўнічай традыцыі.

Зыходзячы з малюнкаў радзівілаўскага архіва, можна ацаніць архітэктурна-мастацкія асаблівасці будынка, у першую чаргу галоўнага фасада. Ніжні паверх праразаўся сіметрычна размешчанымі адносна вежы прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Другі ўяўляў суцэльную, без аконных праёмаў, сцяну, своеасаблівым акцэнтам якой былі тры аконныя праёмы вежы, сярэдні з якіх быў большым і ўяўляў, верагодна, выхад на балкон. Дэкаратыўная насычанасць трэцяга паверха рашалася рытмам аконных праёмаў і геаметрычнай арнаментыкай фахверкавых канструкцый. Кантрасным вобразна-пластычным акцэнтам фасада з’яўлялася вертыкаль размешчанай пасярэдзіне вежы з уваходным праёмам у ніжнім ярусе, пластыка якой уверсе ўскладнялася, а завяршаючым акордам з’яўляўся фігурны ярусны купал. На фоне неба аб’ёмна-прасторавае рашэнне будынка падкрэслівалі сцяжкі-флюгеры, якія вянчалі вежу і вільчакі бакавых фасадаў. Лаканічнасць архітэктурна-мастацкага рашэння, граматнае і выразнае спалучэнне ўсіх вобразна-пластычных элементаў ставіць будынак слуцкай ратушы ў шэраг значнейшах помнікаў драўлянага дойлідства ў гісторыі горада.

Да якога часу стаяў будынак ратушы, невядома. Магчыма, што не стала яго з-за пажару, які ўчыніўся 29 кастрычніка 1669 года. Цяперашняе месца, дзе некалі стаяла ратуша, прыкладна адпавядае месцу, дзе знаходзіцца школа № 5.

## Спасылкі 
* Грицкевич А. П. Древний город на Случи. Мн., 1985.
* Глебов И. Город Слуцк. Исторический очерк. Вильна. 1904. С. 19.
* Тройчанский архив. Сб. Минская старина. Вып. № 4, Мн., 1913, № 125.

Слуцк
Катэгорыя:Славутасці Слуцка
Вінніцка-Барская епархія ПЦУ

**Вінніцка-Барская епархія** — епархія Праваслаўнай царквы Украіны ў Вінніцкай вобласці Украіны, якая аб’ядноўвае парафіі, якія перайшлі да ПЦУ з УПЦ (МП).

## Гісторыя 
Узнікла ў снежні 2018 года пасля аб’яднаўчага сабору ўкраінскіх праваслаўных цэркваў у выніку пераходу былога мітрапаліта Вінніцкага і Барскага Сімяона (Шастацкага) пад юрысдыкцыю Праваслаўнай царквы Украіны. Разам з мітрапалітам у ПЦУ перашла частка прыходаў Вінніцкай епархіі (УПЦ МП).

Катэгорыя:Епархіі Праваслаўнай царквы Украіны
Катэгорыя:З’явіліся ў 2018 годзе
Катэгорыя:2018 год ва Украіне
Катэгорыя:Рэлігія ў Вінніцкай вобласці
Капліца Святых Апосталаў Пятра і Паўла (Гродна)

**Капліца Святых Апосталаў Пятра і Паўла** — каталіцкая капліца ў Гродне. Размешчана ў занёманскай частцы горада, па вуліцы Рэпіна, 2.
Помнік архітэктуры класіцызму.

## Гісторыя 
Была пабудавана ў 1818—1821 гг. з цэглы пры сядзібна-паркавай рэзідэнцыі маёнтка Аўгустова, пажалаванага імператрыцай Кацярынай II у 1797 г. генералу ад інфантэрыі графу Маўрыкію Пятровічу дэ Ласі за яго заслугі ў руска-турэцкай вайне, па фундацыі графа Кароля Медэма, душапрыказчыка і прыяцеля графа. З’яўлялася фамільным маўзалеем-пахавальняй, была прыпісана да касцёла Маці Божай Анёльскай францысканскага кляштара ў Гродне. Па ідэі фундатара капліца павінна была нагадваць сабор св. Пятра ў Рыме. Зруйнавана разам з сядзібай у час Першай сусветнай вайны, у 1915 годзе.

Пры савецкай уладзе капліца была закрыта і разрабавана. У сярэдзіне 1990-х гадоў гродзенскія айцы францысканцы пачалі аднаўляць капліцу. У адноўленай капліцы пачалі адпраўляць святую імшу, аднак у хуткім часе тут з’явіўся грыбок і службы перанеслі у часовую капліцу. Адноўлена ў 1996—1998 гг. паводле праекта, распрацаванага архітэктурна-канструктарскім бюро С. Шайко.

Увосень 1997 года ў якасці часовай капліцы было рэканструявана былое сховішча будаўнічых матэрыялаў побач з капліцай. У 2006 годзе быў атрыманы дазвол на будаўніцтва касцёла Найсвяцейшай Дзевы Марыі Вастрабрамскай Маці Міласэрнасці, якое было скончана ў 2019 годзе.

## Творчасць 
Помнік архітэктуры класіцызму. Цэнтрычнае квадратнае ў плане збудаванне, накрытае паўсферычным купалам з ліхтаром з крыжам. Па перыметры кубападобны аб’ём акаймаваны дарычным (трыгліфным з метопамі) фрызам і карнізам на дэнтыкулах. Метопы запаўняліся ўтопленым у рошчыну рознакаляровым шчэбнем, што стварала маляўнічы пояс на фоне белай тынкоўкі сцен. Прамавугольны ўваходны партал размешчаны ў нішы, фланкіраванай дзвюма калонамі; па баках паўкруглыя люкарны. Зала капліцы (першапачаткова мела форму ратонды) перакрыта сферычным купалам, сцены крапаваны нішамі-экседрамі, прасценкі — канелюраванымі пілястрамі. У алтары быў размешчаны абраз «Маці Божая», па баках якога стаялі скульптуры святых апосталаў Пятра і Паўла ў поўны рост. Пад капліцай крыпта, у якой былі пахаванні рода Ласі.

Капліца акаймавана мураванай агароджай з брамай-званіцай (2-ярусная з лучковым праездам і прамавугольнымі прасветамі яруса-звона).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Капліцы-пахавальні Беларусі
Катэгорыя:Капліцы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Род Ласі
Катэгорыя:1821 год у Беларусі
Катэгорыя:Вуліца Рэпіна (Гродна)
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Гродна
Уладзімір Шаўчэнка

**Уладзімір Шаўчэнка**:
* Уладзімір Дзмітрыевіч Шаўчэнка — украінскі артыст цырка. Народны артыст Украіны (1979).
* Уладзімір Іванавіч Шаўчэнка (1906 — ?) — беларускі вучоны, гісторык. Прафесар.
* Уладзімір Самуілавіч Шаўчэнка (нар. 1951) — беларускі архітэктар.
Спецыялізаваная дзіцяча-юнацкая школа алімпійскага рэзерву (Слуцк)

**Спецыялізаваная дзіцяча-юнацкая школа алімпійскага рэзерву** — дзяржаўная ўстанова Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь, якая размяшчаецца ў г. Слуцку.

## Гісторыя 
Дзіцячая спартыўная школа ў Слуцку была створана на базе спартыўнай залы Дома афіцэраў па рашэнні Мінскага абласнога выканаўчага камітэта № 449 ад 6 кастрычніка 1954 года. Тады было адкрыта пяць аддзяленняў: баскетбол, футбол, лёгкая атлетыка, валейбол і спартыўная гімнастыка

## Спасылкі 
* Чем живет Слуцкая СДЮШОР, воспитавшая много знаменитых спортсменов?

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Слуцка
Катэгорыя:Спорт у Слуцку
Катэгорыя:Дзіцяча-юнацкія спартыўныя школы Беларусі
Ружан

**Ружан** () — горад у Польшчы на рацэ Нараў, за 90 км на поўнач ад цэнтра Варшавы. Уваходзіць у склад Макоўскага павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ружан. Насельніцтва 2,7 тыс. чалавек (на 2018). 

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада