Бязрэхавая камера

**Бязрэхавая камера (БРК)** - памяшканне, у якім НЕ ўзнікае рэха. Бязрэхавыя камеры бываюць:

* акустычныя - у іх НЕ ўзнікае адлюстраванне гуку ад сцен
* радыёчастотныя - не ўзнікае адлюстравання радыёхваль ад сцен

Звычайна такія камеры канструююць так, каб яны яшчэ і ізалявалі камеру ад знешніх сігналаў (акустычных або радыёчастотных). Усё гэта дазваляе вырабляе вымярэнне сігналу, які прыйшоў непасрэдна ад крыніцы, выключыўшы адлюстраванне ад сцен і шум звонку, сфармаваўшы такім чынам знаходжанне крыніцы ў свабоднай прасторы.

Сцены, столь і падлогу такіх камер пакрыты матэрыялам, які паглынае адпаведныя хвалі.

## Акустычныя бязрэхавыя камеры 
Бязрэхавыя камеры звычайна выкарыстоўваюцца ў акустыцы для імітацыі неабмежаванай прасторы, у якой гукавыя хвалі, якія пайшлі ад крыніцы, ніколі не вяртаюцца назад. У такіх камерах праводзяць вымярэнне (пабудову) дыяграм накіраванасці выпраменьвання (або адчувальнасці) гучнагаварыцеляў (або мікрафонаў); вывучаюць размеркаванне шумоў ад прамысловых вырабаў.

Часам у такіх камерах праводзяць запіс або праслухоўванне музычных твораў.

### Паглынальнікі гуку 
Выкарыстоўваюцца порыстыя і кудзелістыя матэрыялы (пенапласт, порапласты, лямец і т. п.).

У СССР меламаны часам будавалі такія камеры, клеючы сцены пакоя рэльефнымі паддонамі (пакаваннем для яек), вырабленымі з тоўстага рыхлага кардона.

Унутраная будова радыёчастотнай камеры падобна акустычнай камеры, аднак для пакрыцця паверхняў замест паглынальнікаў гуку выкарыстоўваецца радыёпаглынальны матэрыял (РПМ).

Радыёчастотныя камеры выкарыстоўваюцца для пабудовы дыяграм накіраванасці выпраменьвання антэн, вывучэння электрамагнітнай сумяшчальнасці і пабудовы дыяграм ЭПР. Вымярэнні могуць праводзіцца на поўнапамерных аб'ектах, у тым ліку самалётах, альбо на паменшаных мадэлях (з адпаведным памяншэннем даўжыні хвалі выпраменьвання радара).

Радыёчастотныя бязрэхавыя камеры, якія выкарыстоўваюць пірамідальныя паглынальнікі радыёхваль з порыстага матэрыялу, збольшага валодаюць ўласцівасцямі акустычных бязрэхавых камер.

### Залежнасць эфектыўнасці ад частаты 
Эфектыўнасць камеры вызначаецца мінімальнай частатой выпраменьвання, пры якой адлюстраванне ад сценак пачынае значна пераўзыходзіць адлюстраванне высокачастотных хваль. Пірамідальныя паглынальнікі найбольш эфектыўныя, калі нармальна да плоскасці іх падстаў на іх падае выпраменьванне з даўжынёй хвалі \lambda, а вышыня пірамід прыблізна роўная \lambda/4. Адпаведна, павелічэнне вышынь пірамід павялічвае эфектыўнасць камеры, але падаражае яе і памяншае ўнутраны працоўны аб'ём.

### Экранаванае памяшканне 
Радыёчастотныя бязрэхавыя камеры звычайна размяшчаюць у памяшканнях, ізаляваных ад знешніх уздзеянняў па схеме клеткі Фарадэя. Той жа самы экран прадухіляе уцечку радыёхваль з камеры вонкі.

### Памер камер і праца з імі 
Пры рэальных выпрабаваннях звычайна патрабуецца дадатковае памяшканне для размяшчэння вымяральнага абсталявання.

Памер самой камеры залежыць ад тыпу патрэбных вымярэнняў. Напрыклад, крытэрый адрозненні блізкага і далёкага поля выпраменьвальніка устанаўлівае мінімальную адлегласць паміж антэнамі перадатчыка і прымача. У адпаведнасці з гэтым і ўлічваючы, што патрабуецца прастора для размяшчэння паглынальнікаў выпраменьвання, разліковы памер камеры можа апынуцца вельмі вялікім. Для большасці фірмаў выдаткі па стварэнні вялікі бязрэхавай камеры залішне высокія, калі толькі гэтая камера не выкарыстоўваецца пастаянна. (Даводзіцца звяртацца да выпрабаванняў на паменшаных мадэлях).

Бязрэхавыя камеры павінны задавальняць адпаведным стандартам і павінны сертыфікавацца для правядзення вымярэнняў.

### Выкарыстанне 
Дапаможнае абсталяванне, размешчанае ў бязрэхавай камеры, павінна ўтрымліваць як мага менш металічных (электраправоднай) паверхняў, якія могуць выклікаць непажаданыя адлюстравання радыёхваль. Так, у якасці падставак для размяшчэння абсталявання часта выкарыстоўваюць пластмасавыя ці драўляныя (без цвікоў) канструкцыі. Калі ад металічных паверхняў зусім пазбавіцца немагчыма, яны пакрываюцца РПМ для памяншэння адлюстравання.

Патрабуецца дбайная падрыхтоўка да правядзення вымярэнняў, у прыватнасці, пісьменнае размяшчэнне вымяранага і вымяральнага абсталявання.

Часткі тэставага абсталявання, неадчувальныя да радыёхваль, могуць быць размешчаны звонку камеры. Гэта паменшыць колькасць абсталявання ў камеры (якое можа выклікаць непажаданыя адлюстравання), аднак запатрабуе правесці вялікую колькасць кабеляў праз абалонкі камеры і ўстаноўкі вялікай колькасці фільтраў. Непатрэбныя кабелі і дрэнныя фільтры могуць прапускаць электрамагнітныя перашкоды ўнутр камеры. Здавальняючым кампрамісам з'яўляецца размяшчэнне сілавога і тэрмінальнага абсталявання (human interface) (напрыклад, камп'ютараў) звонку камеры, а адчувальнага абсталявання - унутры.

Для сувязі абсталявання ўнутры і па-за камеры асабліва зручныя святлаводы, якія не праводзяць электрычнага току і якія не адлюстроўваюць радыёхвалі.

Мэтазгодна ўсталёўваць электрычныя фільтры на кабелях сілкавання для прадухілення пранікнення радыёхваль праз мяжу камеры (звонку ці знутры) ці нават выкарыстоўваць аўтаномнае сілкаванне (акумулятары), размешчаныя ў камеры.

## Прыклады параметраў 
Стацыянарныя БРК маюць узровень бязрэхавасці  да -40 дБ у дыяпазоне частот ад 1 ГГц да 40 ГГц. Экранаванне ад знешніх уздзеянняў забяспечвае згасанне электрамагнітнай энергіі 60-120 дБ ў дыяпазоне частот ад 10 КГц да 100 ГГц.

## Спасылкі 
* Pictures and description of an acoustic anechoic chamber 
* Anechoic Chambers, Past and Present  (pdf)
* Покрытие внутренних поверхностей в высококачественных безэховых камерах  

Катэгорыя:Акустыка
Катэгорыя:Электрамагнітныя з’явы