Еўрапейскае камандаванне ЗША

**Еўрапейскае камандаванне ЗША** — аб’яднанае баявое камандаванне Узброенымі сіламі ЗША ў Еўропе, заснаванае ў жніўні 1952 года ў Франкфурце-на-Майне (Германія).

На 2025 год адказвала за ваенную дапамогу саюзнікам па Арганізацыі Паўночнаатлантычнага дагавора (Бельгія) і сумесныя вучэнні з імі. Цывільны штаб размяшчаўся ў нямецкім Штутгарце (зямля Бадэн-Вюртэмберг) па вуліцы Курмахера, дом 2304. Ваенны штаб знаходзіўся ў казармах Патча на захадзе Штутгарту. Кіраўніцтва Еўракаму ўтваралі: камандзір і яго намеснік, начальнік штабу, старэйшы закліканы правадыр і дарадца ў замежнай палітыцы.

## Войскі 
На 2025 год у склад Еўрапейскага камандавання ЗША ўваходзілі:
* Армія ЗША ў Еўропе і Афрыцы (Вісбадэн, зямля Гесэн, Германія) —
** 5-ы армейскі корпус (Форт Нокс, штат Кентукі і Познань у Польшчы);
** 56-е артылерыйскае камандаванне (Вісбадэн);
** 7-е армейскае навучальнае камандаванне (Графенвёр, зямля Баварыя);
** 10-я армейскае камандаванне паветрана-ракетнай абаронай (Зембах, зямля Рэйнланд-Пфальц);
** 21-е камандаванне падтрымкай фронту (Кайзерслаўтэрн, зямля Рэйнланд-Пфальц);
** Штабны батальён (Вісбадэн);
** Аркестр і хор (Зембах);
** Брыгада АПАД (Зембах);
** 68-е медыцынскае камандаванне фронтам (Зембах);
» выплывае з нямецкага порта Ростака на Балтыйскім моры (2025 год)]]
* Ваенна-марскія сілы ЗША ў Еўропе і Афрыцы (Неапаль, край Кампанія, Італія) як 6-ы флот ЗША з 6 аперацыйных груп —
** 63-я аперацыйная група (Неапаль) для дастаўкі, якая ўключала карабель камандавання «Гара Уітні» (Гаэта, край Лацыа);
** 64-я аперацыйная група (Неапаль) для ракетных удараў «Тамагаўкам»;
** 65-я аперацыйная група (Рота, аўт.суп. Андалусія, Іспанія) як 60-я эскадра мінаносцаў, якая ўключала 3 ракетныя эсмінцы «Арлі Бёрк», «Пол Ігнацый» і «Рузвельт»;
** 67-я аперацыйная група (Сіганела, востраў Сіцылія, Італія) з 6 эскадрыллямі самалётаў, верталётаў і беспілотнікаў дазору і радыёэлектроннай барацьбы ў Грэцыі (Суда (Грэцыя), востраў Крыт), Германіі (Шпангдалем, зямля Рэйнланд-Пфальц), Іспаніі (Рота) і Ісландыі (Кеблавік);
** 68-я аперацыйная група, якая ўключала прыбярэжныя эскадры і падраздзяленне знішчэння выбуховых боепрыпасаў, будаўнічыя сілы і вадалазныя караблі, дружыну тапаграфіі і дружыны разведкі;
** 69-я аперацыйная група, якая ўключала ўдарныя і ракетныя падлодкі;
, дзе размяшчалася 3-я паветраная армія (2009 год)]]
* Ваенна-паветраныя сілы ЗША ў Еўропе і Афрыцы (Рамштайн, зямля Рэйнланд-Пфальц, Германія) як 3-я паветраная армія, што налічвала 9 крылаў з больш як 32 000 ваенных —
** 31-е знішчальнае крыло (Авіяна, край Фрыулі-Венецыя-Джулія, Італія) з 2-х эскадрылляў Ф-16;
** 406-е паветрана-экспедыцыйнае крыло (Рамштайн) з 2-х груп і 10 эскадрылляў на 4-х лётнішчах, у тым ліку ў Італіі (Сіганела), Джыбуці (Шабелі) і Кеніі (Манда);
** 48-е знішчальнае крыло (Лэйкенхіт, графства Сафалк, Англія) на 7000 ваенных у складзе 4-х эскадрылляў Ф-15;
** 86-е крыло паветранага транспарту (Рамштайн) на 9000 персаналу ў 7 групах, якія ўключалі 29 эскадрылляў, у тым ліку ў Бельгіі (Ш’еўр, край Валонія), Іспаніі (Марон-дэ-ла-Франтэра, суп. Андалусія) і Партугаліі (Лажыш, Азорскія астравы);
** 39-е крыло авіябазы (Інджырлік, вобласць Адана, Турцыя) налічвала 3 групы, якія ўключалі 12 эскадрылляў;
** 100-я крыло дазапраўкі ў паветры (Мілдэнхол, графства Сафалк) з 3 груп, якія налічвалі 10 эскадрылляў, што выкарыстоўвала для запраўкі КЦ-135 «Стрататанкеры»;
** 52-е знішчальнае крыло (Шпангдалем, Германія) з 5000 супрацоўнікаў і 9 падраздзяленняў у 5 краінах — Польшчы (Ласк у Лодзінскім ваяводстве і Міраславец у Заходнепаморскім ваяводстве), Германіі (Бюхель у зямлі Рэйнланд-Пфальц і Гайленкірхен у зямлі Паўночны Рэйн — Вестфалія), Бельгіі (Кляйн Брогель у Фландрыі), Нідэрландах (Волькель у Паўночным Брабанце) і Італіі (Гедзі ў Ламбардыі) ды мела на ўзбраенні ў Польшчы знішчальнікі Ф-16 і беспілотнікі МКю-9;
** 501-е крыло баявой падтрымкі (Алканберы, графства Кембрыджшыр, Англія) з 2000 ваенных у 2 групах і 14 эскадрыллях у Англіі (Кроўтан у Нортгемптаншыры, Ферфорд у Глостэршыры, Уэлфорд у Бекршыры, Менвіт Хіл у Паўночным Ёркшыры і Молсўорт у Кембрыджшыры), Нарвегіі (Сула ў вобласці Ругалян) і на Кіпры;
** Крыло цяжкага паветранага транспарту (Папа, Венгрыя) з трыма транспартнымі самалётамі Ц-17 «Глобмастэр 3» і 150 ваеннымі ад 12 дзяржаў-удзельніцаў АПАД;
* Сілы марской пяхоты ЗША ў Еўропе і Афрыцы (Бёблінген, зямля Бадэн-Вюртэмберг, Германія) з 1500 пехацінцаў, з якіх 300 былі пры штабе;
 на стрэльбах у Бёблінгіне (2015 год)]]
* Камандаванне спецыяльнымі аперацыямі ЗША ў Еўропе (Штутгарт, Германія) —
** 10-я група сіл спецпрызначэння (Форт Карсан, штат Каларада) з 1-м з 4-х батальёнаў у Бёблінгіне (Германія);
** 352-е крыло спецыяльных аперацый (Мілдэнхол, графства Сафалк, Англія);
** Ваенна-марское аперацыйнае падраздзяленне спецпрызначэння ў Еўропе;
** 112-ы батальён сувязі (Форт Брэг, штат Паўночная Караліна);
* Касмічныя сілы ЗША ў Еўропе і Афрыцы (Рамштайн, Германія) — 30 чалавек.

## Гісторыя 
 — першы галоўны камандзір Еўрапейскага камандавання ЗША (1952 год)]]
19 мая 1952 года вярхоўны саюзны камандзір у Еўропе (ВСКЭ) Дуайт Эйзенхаўэр паведаміў Камітэту начальнікаў штабоў ЗША (КНШ) пра намер стварыць асобны штаб для сумесных ваенных спраў ЗША ў Еўропе. 23 мая КНШ ЗША ўхваліў прапанову Эйзенхаўэра, які даручыў свайму намесніку Томасу Хэндзі стварыць аб’яднанае камандаванне. 30 мая 1952 года ВСКЭ стаў Мэцью Рыджуэй. 1 жніўня 1952 года Рыджуэй падпісаў Загад № 1, якім заснаваў Еўрапейскае камандаванне ЗША (Еўракам ЗША). Загадам № 2 у той самы дзень ён аб’яднаў пад кіраўніцтвам Еўракаму 3 еўрапейскія камандаванні — Ваенна-паветраныя сілы ЗША ў Еўропе, Еўрапейскае камандаванне Арміі ЗША, якое перайменавалі ў Армію ЗША ў Еўропе, і Ваенна-марскія сілы ЗША ва Усходняй Атлантыцы і Міжземнамор’і. У 1952 годзе Рыджуэй зрабіў свайго намесніка Хэндзі кіраўніком штабу Еўракаму, які першыя 2 гады размяшчаўся ў Франкфурце-на-Майне (Заходняя Германія). У 1954 годзе штаб перамясцілі ў Сен-Жэрмен-ан-Ле (дэпартамент Івелін, Францыя) на захад ад Парыжу, дзе знаходзіўся Вярхоўны штаб саюзных дзяржаў у Еўропе.

У 1958 годзе войскі Еўракаму прыцягвалі для вырашэння Ліванскага крызіса. У 1966 годзе французскі прэзідэнт Шарль дэ Голь запатрабаваў вываду войскаў ЗША з Францыі разам са штаб-кватэрай Арганізацыі Паўночнаатлантычнага дагавора. Таму 15 сакавіку 1967 года Еўрапейскае камандаванне ЗША размясцілі ў нямецкім Штутгарце, дзе раней знаходзіўся штаб 7-й арміі ЗША. У 1967 годзе пачалі шэраг штогадовых вучэнняў «Вяртанне сіл у Германію». У 1976 годзе Савецкі Саюз разгарнуў у дзяржавах-удзельніцах Арганізацыі Варшаўскага дагавора (Польшча) балістычныя ракеты сярэдняй далёкасці РСД-10 «Піянер». У адказ у 1983 годзе Еўрапейскае камандаванне ЗША разгарнула балістычныя ракеты сярэдняй далёкасці «Першынг 2» і крылатыя ракеты наземнага размяшчэння. Колькасць войскаў Еўракаму павялічылі да больш як 350 000 чалавек.

### Камандзіры 
 — першы беларус, прызначаны загадваць Еўрапейскім камандаваннем ЗША]]
# Мэцью Рыджуэй (30 мая 1952 — 11 ліпеня 1953; Армія ЗША)
# Альфрэд Грунтэр (11 ліпеня 1953 — 20 лістапада 1956; Армія ЗША)
# Лорыс Норстад (20 лістапада 1956 — 1 лістапада 1962; Ваенна-паветраныя сілы ЗША)
# Ліман Лемніцэр (1 лістапада 1962 — 1 ліпеня 1969; Армія ЗША)
# Эндру Гудпастэр (1 ліпеня 1969 — 15 снежня 1974; Армія ЗША)
# Аляксандр Хейг (15 снежня 1974 — 1 ліпеня 1979; Армія ЗША)
# Бернард Роджэрс (1 ліпеня 1979 — 26 чэрвеня 1987; Армія ЗША)
# Джон Гэлвін (26 чэрвеня 1987 — 23 чэрвеня 1992; Армія ЗША)
# Джон Шалікашвілі (23 чэрвеня 1992 — 22 кастрычніка 1993; Армія ЗША)
# Джордж Жульуан (22 кастрычніка 1993 — 11 ліпеня 1997; Армія ЗША)
# Уэслі Кларк (11 ліпеня 1997 — 3 мая 2000; Армія ЗША)
# Джозеф Ральстан (3 мая 2000 — 17 студзеня 2003; Ваенна-паветраныя сілы ЗША)
# Джэймс Джонс (17 студзеня 2003 — 7 снежня 2006; Корпус марской пяхоты ЗША)
# Банц Крэдак (7 снежня 2006 — 2 ліпеня 2009; Армія ЗША)
# Джэймс Стаўрыдзіс (2 ліпеня 2009 — 13 мая 2013; Ваенна-марскі флот ЗША)
# Філіп Брыдлоў (13 мая 2013 — 4 мая 2016; Ваенна-паветраныя сілы ЗША)
# Кёрціс Скапароці (4 мая 2016 — 3 мая 2019; Армія ЗША)
# Тод Уолтэрс (3 мая 2019 — 1 ліпеня 2022; Ваенна-паветраныя сілы ЗША)
# Крыстафер Каволі (1 ліпеня 2022—2025; Армія ЗША)
# Алексус Грынкевіч (ад 2025 года; Ваенна-паветраныя сілы ЗША)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
** Медыяпакой

Катэгорыя:Міністэрства абароны ЗША
Катэгорыя:Штутгарт
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1952 годзе
Катэгорыя:ФРГ
Катэгорыя:Адносіны ЗША і Еўропы