open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Новы Кяхулай

**Новы Кяхулай** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Дагестане. Уваходзіць у гарадскую акругу горад Махачкала. Адміністрацыйна падпарадкаваны Ленінскай раённай адміністрацыі горада Махачкала. Размешчаны ля ўсходняга схілу гары Таркі-Тау, на паўднёвай ускраіне горада Махачкалы. З боку горада размешчаны 5-ы пасёлак, з боку гары Таркі-Тау — пасёлак Новыя Таркі.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Дагестана
Камсамольскі (Дагестан)

**Камсамольскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Дагестане (Расія). Уваходзіць у склад гарадской акругі горад Кізляр. Пасёлак размешчаны ў анклаве гарадской акругі, размешчаным паміж Кізлярскім і Тарумаўскім раёнамі, за 14 км на поўнач ад горада Кізляр.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Дагестана
Выбух у бальніцы Ібн аль-Хатыб (Багдад)

24 красавіка 2021 года адбыўся выбух у багдадскай бальніцы Ібн аль-Хатыб для пацыентаў з каранавіруснай інфекцыяй COVID-19.

На момант трагедыі ўнутры знаходзілася некалькі сотняў чалавек. Па паведамленнях ратавальнікаў, каля 200 чалавек удалося вывесці з агню. Пасля выбуху пачаўся пажар, у выніку чаго загінула 82 чалавекі, пры гэтым першапачаткова называліся лічбы менш — 58 загінулых. Колькасць пацярпелых ад пажару склала 110 чалавек, частка з іх апынулася ў крытычным стане. Паводле папярэдніх звестак, прычынай пажару стаў выбух у сховішчы кіслародных балонаў, якія знаходзіліся ў бальніцы для забеспячэння жыцця пацыентаў з патрэбай у апаратах ШВЛ.

Следчымі затрымана кіраўніцтва бальніцы, дзе адбыўся пажар, і супрацоўнікі службы бяспекі. Па папярэдніх даных, бальніца не была абсталявана неабходнымі сістэмамі пажаратушэння.

Катэгорыя:Катастрофы 2021 года
Катэгорыя:Падзеі 24 красавіка
Катэгорыя:Красавік 2021 года
Акадэмія навук і мастацтваў Косава

**Акадэмія навук і мастацтваў Косава** (; ; ) — вышэйшая навуковая ўстанова Рэспублікі Косава.
]]

## Гісторыя і арганізацыя 
У 1950-я гады ў Косаве ставілася пытанне аб неабходнасці правядзення навуковых даследаванняў, арганізаваных на самым высокім узроўні. У 1953 годзе быў утвораны Інстытут албаналогіі, але ўжо праз 2 гады ён быў зачынены пад ціскам югаслаўскіх уладаў. У 1967 годзе Інстытут албаналогіі быў адроджаны і з таго моманту быў актыўна залучаны ў навуковае і культурнае жыццё рэгіёну.

У 1970-х гадах у Косаве ўзмацніўся нацыянальны рух за прадастаўленне краю свабоды, роўнай з іншымі югаслаўскімі рэспублікамі. Востра паўстала пытанне аб стварэнні ў Косаве вышэйшай навуковай установы. У 1974 годзе Асамблея Косава стварыла камісію па яе стварэнню. Акадэмія навук і мастацтваў Косава была заснавана 20 снежня 1975 года. Яе першым прэзідэнтам стаў Эсад Мекулі, які лічыцца заснавальнікам сучаснай албанскай паэзіі на тэрыторыі былой Югаславіі. У склад Акадэміі ўваходзяць чатыры аддзяленні: аддзяленне лінгвістыкі і літаратуры, аддзяленне сацыяльных навук, аддзяленне натуральных навук і аддзяленне мастацтваў.

## Члены 
У Акадэміі навук і мастацтваў Косава працуюць 24 штатныя і 11 асацыяваных членаў. Цяперашнім прэзідэнтам навуковай установы з’яўляецца прафесар Хівзі Ісламі, віцэ-прэзідэнтам — прафесар Паязіт Нушы. Ісуф Краснікі — генеральны сакратар Акадэміі навук і мастацтваў Косава. Кіраўніком аддзялення лінгвістыкі і літаратуры служыць паэт і пісьменнік Экрэм Баша, аддзялення сацыяльных навук — гісторык Юсуф Байрактары, аддзялення прыродазнаўчых навук — Фейзулах Краснікі і аддзялення мастацтваў — скульптар Люан Мулікі. Ганаровымі членамі былі або застаюцца такія выбітныя асобы, як албана-амерыканскі нобелеўскі лаўрэат Ферыд Мурад і маці Тэрэза.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Акадэміі навук і мастацтваў Косава

Катэгорыя:Прышціна
Катэгорыя:Культура Косава
Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі навук
Манас (Дагестан)

**Манас** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Карабудахкенцкім раёне Дагестана. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Манас са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Чыгуначная станцыя Манас. Пасёлак размешчаны за 9 км на паўночны ўсход ад сяла Карабудахкент, на чыгуначнай лініі Баку-Растоў Паўночна-Каўказскай чыгункі, на левым беразе ракі Манасазень. З усходу непасрэдна да пасёлка прымыкае сяло Манаскент. Побач праходзіць федэральная аўтатраса.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Дагестана
Кяхулай

**Кяхулай** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Дагестане. Уваходзіць у гарадскую акругу горад Махачкала. Адміністрацыйна падпарадкаваны Савецкай раённай адміністрацыі горада Махачкала. Размешчаны ля паўночна-ўсходняга схілу гары Таркі-Тау. У 1988 годзе частка дамоў пасёлка была разбурана апоўзнем. Пацярпелым жыхарам былі выдзелены ўчасткі ў дачным пасёлку Южны, які пасля быў ператвораны ў пасёлак Новы Кяхулай. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1992 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Дагестана
Таркі

**Таркі** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Дагестане. Уваходзіць у гарадскую акругу горад Махачкала. Адміністрацыйна падпарадкаваны Савецкай раённай адміністрацыі горада Махачкала. Адзін з самых старажытных населеных пунктаў Дагестана, з’яўляўся сталіцай Хазарскага каганата і шамхальства. Размешчаны на ўсходнім схіле гары Таркі-Таў, за 4 км ад цэнтра горада Махачкала.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Дагестана
Беліджы (пасёлак гарадскога тыпу)

**Беліджы** (, ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Дзербенцкім раёне Рэспублікі Дагестан. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Беліджы са статусам гарадскога паселішча, як адзіны населены пункт у яго складзе. Пасёлак Беліджы размешчаны за 20 км на поўдзень ад горада Дзербент.

На ўсходзе непасрэдна да пасёлка прымыкае сяло Беліджы, якое ўтварае асобнае муніцыпальнае ўтварэнне. Заснаваны ў 1899 годзе. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1965 года.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Дагестана
Агвалі

**Агвалі** (, ) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Цумадзінскага раёна. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне *сяло Агвалі* са статусам сельскага селішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Агвалі размешчаны ў басейне Андыйскага Койсу.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Ключ 15

**Ключ 15** (кіт. 冫 піньінь *bīng*) са значэннем «лёд» з традыцыйнага спісу 214 іерагліфічных ключоў, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 23 ключоў, якія складаюцца з дзвюх рыс.

У слоўніку Кансі налічваецца 115 іерогліфаў з гэтым ключом (з 49 030).

## Варыянты значэння 
Старажытны знак адлюстроўваў асколак лёду альбо горныя вяршыні пад снегам. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «лёд, зіма, халодны, замярзаць» і інш.

## Прыклады іерогліфаў 
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў з ключом 冫. 

## Літаратура 
* *Fazzioli, Edoardo.* Chinese calligraphy : from pictograph to ideogram : the history of 214 essential Chinese/Japanese characters (англ.). — New York: Abbeville Press (англ.), 1987. — .
* *Lunde, Ken.* Appendix J: Japanese Character Sets // CJKV Information Processing: Chinese, Japanese, Korean & Vietnamese Computing (англ.). — 2-е изд. — Sebastopol, Calif.: O’Reilly Media, 2009. — .

## Спасылкі 
* Слоўнік Кансі анлайн (кіт.)
* Слоўнік іерогліфаў з індэксам іерагліфічных ключоў (англ.)

Катэгорыя:Іерагліфічныя ключы
Акуша

**Акуша** (, ) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Акушынскага раёна і аднайменнага сельсавета. Размешчана за 133 км на паўднёвы захад ад Махачкалы на рацэ Акуша (прыток Казікумухскага Койсу) у Нагорным Дагестане на вышыні 2000 м. Сяло ўпершыню згадваецца ў хроніках VI стагоддзя. Было цэнтрам канфедэрацыі Акуша-Дарго. У вёсцы — 4 школы і 1 мячэць.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Гергебіль

**Гергебіль** ( — «багата засеянае», названа з-за урадлівасці і спрыяльных умоў, ) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Гергебільскага раёна. Утварае сельскае паселішча сяло Гергебіль як адзіны населены пункт у яго складзе. Сяло Гергебіль размешчана на рацэ Казікумухскае Койсу (ля месца яе зліцця з ракой Каракойсу), за 106 км на паўднёвы захад ад Махачкалы, на вышыні 665 м, за 100 км на поўдзень ад чыгуначнай станцыі Буйнакск. Вузел аўтадарог.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Крысціяна Карласарэ

**Крысціяна Карласарэ** (нар. , Скіа, Венета) — каталіцкі біскуп дыяцэзіі Румбэк у Паўднёвым Судане. Належыць да таварыства Місіянераў Сэрца Ісуса, заснаванага італьянскім біскупам Даніэлем Камбоні.

## Біяграфія 
Святарскае пасвячэнне атрымаў 4 верасня 2004 года. З 2006 года нясе душпастырскае служэнне ў Паўднёвым Судане. 8 сакавіка Папа Францішак прызначыў біскупам дыяцэзіі Румбэк.

Катэгорыя:Каталіцтва ў Паўднёвым Судане
Цурыб

**Цурыб** (, ) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Чарадзінскага раёна Дагестана, з’яўляецца адміністрацыйным, культурным цэнтрам муніцыпальнага ўтварэння Цурыбскі сельсавет. Насельніцтва — 3046 чалавек на (2017 год). Сяло Цурыб размешчана за 182 км на паўднёвы захад ад Махачкалы і 141 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі Буйнакск. Цурыб размешчаны на рацэ Кара-Койсу.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Бацька (фільм Фларыяна Зелера, 2020)

«**Бацька**» () — драматычны фільм 2020 года рэжысёра Фларыяна Зелера. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Энтані Хопкінс і Алівія Колман.

На 93-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» стужка атрымала 2 узнагароды: «Найлепшы акцёр» і «Найлепшы адаптаваны сцэнарый».

## Сюжэт 
Энтані ўжо далёка не малады і жыве адзін у лонданскай кватэры. Ён лічыць, што выдатна спраўляецца з усім сам, і дапамога яму не патрэбна, але вось яго дачка Эн іншага меркавання. Яна сабралася пераязджаць у Парыж і хоча знайсці бацьку сядзелку. Энтані ўпіраецца ўсімі магчымымі спосабамі, але ў яго кватэры пачынаюць адбывацца дзіўныя парадоксы — у гасцінай аказваецца старонні мужчына, дачка раптам мяняе выгляд, і кудысьці стаў знікаць любімы гадзіннік.

## Акцёрскі склад 
* Энтані Хопкінс — *Энтані*
* Алівія Колман — *Эн*
* Марк Гэціс — *мужчына*
* Алівія Уільямс — *жанчына*
* Імаджэн Путс — *Лора*
* Руфус Сьюэл — *Пол*

## Узнагароды 
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 26 кінаўзнагародамі і яшчэ 131 намінацыяй. Сярод найбольш значных прэмій:
* 2 прэміі «Оскар»
* 2 прэміі «BAFTA»

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Вялікабрытаніі 2020 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2020 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2020 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы пра Лондан
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Кінарэжысёрскія дэбюты
Катэгорыя:Фільмы Фларыяна Зелера
Катэгорыя:Фільмы Sony Pictures Classics
Катэгорыя:Фільмы Lionsgate Films
Катэгорыя:Фільмы па сцэнарыях лаўрэатаў прэміі «Оскар» за «Найлепшы адаптаваны сцэнарый»
Каньён Белага Дрына

**Каньён Белага Дрына** (алб.: *Gryka e Drinit të Bardhë*; , ) — невялікі каньён, размешчаны на паўднёвым захадзе Косава. Праз каньён праходзіць рака Белы Дрын. Каньён параўнальна кароткі, усяго каля 900 метраў даўжынёй і глыбінёй 45 метраў. Ля ўваходу ў каньён знаходзіцца мост Фшайт, стары асманскі мост, які прыцягвае дайвераў з усіх балканскіх краін. Каньён ракі Белы Дрын, дзякуючы яго гідралагічным і геамарфалагічным каштоўнасцям, у 1986 годзе быў узяты пад юрыдычную ахову як помнік прыроды.

## Геаграфія 
Каньён Белага Дрына размешчаны побач з мастом Фшайт недалёка ад вёскі Зрзе (муніцыпалітэта Араховац) у дарогі Джаковіца — Прызран. Каньён быў сфармаваны ў неагенавых перыяд. Яго фарміраванне было абумоўлена шматлікімі тэктанічнымі падзеямі. Яр мае тыповыя рысы каньёна і ўтрымлівае мноства карбанатных утварэнняў.

## Турызм 
Падчас працяглага геамарфалагічнага працэсу рака Белы Дрын сфармавала каньён паміж двума вапняковымі пародамі, стварыўшы вельмі прывабны і цікавы каньён для даследчыкаў і наведвальнікаў. Размешчаны побач з галоўнай дарогай, якая злучае Джакаву і Прызран, Каньён Белага Дрына наведвае вялікая колькасць замежных турыстаў, а таксама мясцовых жыхароў. Адзіны аркавы мост Фшайт над каньёнам уяўляе сабой яшчэ адну важную турыстычную славутасць у гэтым раёне. Штогод праводзіцца конкурс «Скачкі з моста», у якім бяруць удзел шматлікія рэгіянальныя спартсмены. І мост, і каньён юрыдычна ахоўваюцца з 1986 года. Паверхня ахоўнай зоны складае 199 га, і яна належыць муніцыпалітэтам Араховац (124,96 га) і Джакава (73,86).

Побач з мостам ёсць дзве скалы, вядомыя як «Арліная скала» (Shkëmbi i Shqiponjës) і «Скала Скандэрбега» (Shkëmbi i Skenderbeut), на якой намалявана гравюра албанскага шляхціца XV стагоддзя Георга Кастрыёці Скандэрбега. Партрэт Скандэрбега быў напісаны на скале ў 1968 годзе Мексідам Івейшы з нагоды 500-годдзя яго смерці.

У верхнім канцы каньёна вы знаходзіцца рэстаран, дзе можна паесці свежалоўленай рыбы з ракі Белы Дрын.

## Галерэя 

Файл:Ura e shenjtë.jpg|Лодка ля маста Фшайт і каньёна
Файл:Ura e Shenjtë.JPG|Мост Фшайт
Файл:White Drini 2005 01.jpg|Замарожаная рака Дрын і каньён, выгляд з моста ў студзені
Файл:Ura e Shenjtë, Gjakovë.jpg|Каньён выгляд з паўночна-заходняй часткі

 

Катэгорыя:Даліны
Катэгорыя:Косава
Вядомыя асобы Бялынічаў

]]
Вядомыя ўраджэнцы Бялынічаў:

__NOTOC__
]]

## А 
* Уладзімір Андрэевіч Арлоўскі (нар. 1939) — беларускі архітэктар.

## Б 
* Наталля Батракова (нар. 1964) — беларуская пісьменніца.
* Уладзімір Максімавіч Белахвостаў (нар. 1949) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Г 
* Андрэй Аляксандравіч Ганчук (нар. 1979) — беларускі палітык.

## К 
* Антон Уладзіміравіч Кавалёў
* Юрый Уладзіміравіч Кавалёў
* Дзмітрый Мікалаевіч Крутой
* Андрэй Міхайлавіч Кунцэвіч

## М 
* Мікалай Кірылавіч Малюшыцкі (1872—1929) — вучоны ў галіне аграхіміі і раслінаводства

## Н 
* Дзмітрый Сяргеевіч Набокаў
* Вольга Аляксандраўна Нікіціна (нар. 1996) — беларуская гандбалістка. Майстар спорту Беларусі.

## П 
* Аляксандр Валер’евіч Паўлаў
* Павел Сяргеевіч Пласконны

## С 
* Іосіф Вікенцьевіч Свідзінскі
* Валяр’ян Афанасьевіч Снытко
* Аляксандр Генадзевіч Сялява

## Ш 
* Янка Шарахоўскі

## Ю 
* Міхаіл Купрыянавіч Юшкевіч

## Я 
* Станіслаў Міхайлавіч Янчэўскі
Мікалай Канстанцінавіч Мышкін

**Мікалай Канстанцінавіч Мышкін** (нар. , г. Іванава, Расія) — беларускі вучоны ў галіне матэрыялазнаўства і трыбатэхнікі. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2009; чл.-кар. з 2004), доктар тэхнічных навук (1985), прафесар (1991).

## Біяграфія 
Скончыў Іванаўскі энергетычны інстытут імя У. І. Леніна (1971), аспірантуру Інстытута праблем механікі Акадэміі навук СССР (1976).

З 1977 года малодшы, старшы навуковы супрацоўнік, з 1987 года галоўны навуковы супрацоўнік, загадчык лабараторыі, загадчык аддзела, з 2002 па 2017 год дырэктар Інстытута механікі металапалімерных сістэм імя В. А. Белага НАН Беларусі, з 2017 - загадчык аддзела 4 «Трэнне, змазка і эксплуатацыйная ўстойлівасць матэрыялаў» дадзенага Інстытута.

## Узнагароды 
Прэмія Ленінскага камсамола ў галіне навукі і тэхнікі (1982). Прэмія Акадэміі навук Беларусі за лепшую навуковую працу (1993). Прэмія Урада Расійскай Федэрацыі ў галіне навукі і тэхнікі (2004). Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2011).

## Навуковая дзейнасць 
Асноўным напрамкам навуковай дзейнасці з’яўляецца аналіз тапаграфіі і механічных уласцівасцей паверхневых слаёў, механіка і электрафізіка кантакту цвёрдых цел, дыягностыка зношвання машын, навуковае прыборабудаванне для аналізу паверхневых слаёў і кантактных узаемаадносін на мікра- і нанаўзроўні. Распрацаваў новыя матэрыялы і змазкі для вузлоў трэння, прыборы для дыягностыкі зношвання машын, атамна-сілавыя мікраскопы, адгезіометры, трыбометры і мікратрыбометры.

Аўтар звыш 200 работ, у тым ліку 12 манаграфій, больш за 50 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў, у т.л. больш за 20 замежных.

### Бібліяграфія 
* Физико-химическая механика избирательного переноса при трении. М.: Наука, 1979 (в соавт.).
* Акустические и электрические методы в триботехнике. Мн.: Наука и техника, 1987 (перевод: N.Y.: Allerton Press, 1988) (в соавт.).
* Структура и методы формирования износостойких поверхностных слоев. М.: Машиностроение, 1991 (в соавт.).
* Магнитные жидкости в машиностроении. М.: Машиностроение, 1993 (в соавт.).
* Introduction to Tribology. Seoul: CMG Publishers, 1997 (в соавт.).
* Трибодиагностика машин. Мн.: Белорусская наука, 2005 (совм. с Марковой Л. В.).
* Трение, смазка, износ. М.: Физматлит, 2007 (совм. с Петроковцом М. И.).
* Electrical Contacts: fundamentals, applications and technology. N.Y.: CRC Publishers, 2007 (в соавт.).
* Материаловедение. Мн.: ИВЦ Минфина, 2008 (в соавт.).

## Спасылкі 
* Мікалай Канстанцінавіч Мышкін у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Матэрыялазнаўцы СССР
Катэгорыя:Матэрыялазнаўцы Беларусі
Ключ 24

**Ключ 24**  十 (піньінь shí) са значэннем «дзесяць» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 23 ключоў, якія складаюцца з дзвюх рыс.

У слоўніку Кансі налічваецца 55 іерогліфаў з гэтым ключом (з 49 030).

## Варыянты значэння 
Старажытны знак адлюстроўваў бакі і напрамкі: з поўначы на поўдзень (вертыкальная рыса) і з усходу на захад (гарызантальная рыса). Усе напрамкі значылі «дзесяць», у больш шырокім сэнсе «шмат».
У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «дзесяць», «дзесяцікратны», «шмат».

## Варыянты формы 

Файл:十-oracle.svg|Гадальныя косткі Цзягувэнь 
Файл:十-bronze.svg|Бронзавыя надпісы Цзіньвэнь 
Файл:十-bigseal.svg|Вялікая пячатка Чжуаншу 
Файл:十-seal.svg|Малая пячатка Чжуаншу

## Прыклады іерогліфаў 
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў з ключом 十. 

## Літаратура 
* *Fazzioli, Edoardo.* Chinese calligraphy : from pictograph to ideogram : the history of 214 essential Chinese/Japanese characters (англ.). — New York: Abbeville Press (англ.), 1987. — .
* *Lunde, Ken.* Appendix J: Japanese Character Sets // CJKV Information Processing: Chinese, Japanese, Korean & Vietnamese Computing (англ.). — 2-е выд. — Sebastopol, Calif.: O’Reilly Media, 2009. — .

## Спасылкі 
* Слоўнік Кансі анлайн (кіт.)
* Слоўнік іерогліфаў з індэксам іерагліфічных ключоў (англ.)

Катэгорыя:Іерагліфічныя ключы
Сарвар Ісмаілаў

**Сарвар Ісмаілаў** (нар. 14 сакавіка 1995, Ташкент, Узбекістан) — спартыўны і камерцыйны дырэктар жаночай каманды футбольнага клуба «Эвертан». Пляменнік расійскага прадпрымальніка і мільярдэра Алішэра Усманава.

Катэгорыя:Футбольныя функцыянеры
Катэгорыя:ФК Эвертан
Масавыя забойствы ў Хаўзэне

**Масавыя забойствы ў Хаўзэне** — шэраг масавых забойстваў, учыненых у 2020—2021 гадах у горадзе Хаўзэн (Тыграй, Эфіопія) падчас Тыграйскага канфлікту.

## Лістапад 2020 года 
З 25 па 27 лістапада 2020 года была ўчынена разня вайскоўцамі Узброеных Сіл Эфіопіі і саюзнай эрытрэйскай арміі, якія пасля сутыкнення з паўстанцамі НФВТ забілі 8 чалавек. Пазней масавыя забойствы распаўсюдзіліся на бліжэйшыя гарады Мегаб і Караро.

## Снежань 2020 года 
1 снежня 2020 года была ўчынена разня вайскоўцамі Узброеных Сіл Эфіопіі і саюзнай эрытрэйскай арміі, якія забілі ў Хаўзэне 5 чалавек.

23 снежня 2020 года была ўчынена разня вайскоўцамі Узброеныя сіл Эрытрэі, якія забілі ў Хаўзэне ад 8 да 70 чалавек. Падставай да расправаў паслужыла наяўнасць у мясцовых жыхароў фатаграфій лідараў паўстанцаў НФВТ.

## Студзень 2021 года 
23 студзеня 2021 года была ўчынена разня Узброеных Сіл Эфіопіі і саюзнай эрытрэйскай арміі, якія забілі ў Хаўзэне 30 чалавек. 

## Люты 2021 года 
З 8 па 14 лютага 2021 года была ўчынена разня вайскоўцамі Узброеных Сіл Эфіопіі і саюзнай эрытрэйскай арміі, якія забілі ў Хаўзэне 11 чалавек. 

## Спасылкі 
* Twitter: author @tvbempt; hashtags #NeverForget #SayTheirNames #Hawzen
* World Peace Foundation: Starving Tigray
* Tigray: Atlas of the humanitarian situation
* TGHAT: A compilation of the verified list of civilian victims from different sources

Катэгорыя:Лістапад 2020 года
Катэгорыя:Снежань 2020 года
Катэгорыя:Студзень 2021 года
Катэгорыя:Люты 2021 года
Катэгорыя:Масавыя забойствы падчас Тыграйскага канфлікту
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2020 годзе
Катэгорыя:Забойствы, здзейсненыя ў 2021 годзе
Катэгорыя:2020 год у Эфіопіі
Катэгорыя:2021 год у Эфіопіі
Іван Антонавіч Голуб

**Іван Антонавіч Голуб** (нар. , в. Пад’ясенка, Бабруйскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне льнаводства і раслінаводства. Доктар сельскагаспадарчых навук (1998), прафесар (2010). Акадэмік НАН Беларусі (2017, член-карэспандэнт з 2009).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1974), Беларускі навукова-даследчы інстытут земляробства і кармоў (аспірантура, 1989).
 
Працаваў у калгас «Чырвоны факел» Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці і калгас імя В. І. Чапаева Аршанскага раёна Віцебскай вобласці (з 1974, галоўны аграном); калгас «Чырвоны Кастрычнік» Аршанскага раёна Віцебскай вобласці (1978—1984, старшыня); Эксперыментальная база «Вусце» Аршанскага раёна Віцебскай вобласці і НВА «Колас» (1984—1998, дырэктар, намеснік генеральнага дырэктара НВА «Колас»); Аршанскі раённы выканаўчы камітэт (1998—1999, старшыня); Беларускі камерцыйны інстытут кіравання, Аршанскі філіял (1999—2001, прарэктар па навуковай рабоце); Інстытут ільну НАН Беларусі (з 2001, дырэктар).

## Узнагароды 
Званне «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь» (1996), медаль «За працоўную доблесць», ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1988) і інш.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: пытанні селекцыі сартоў і распрацоўкі тэхналогій вырошчвання і перапрацоўкі льну-даўгунцу і льну маслічнага.

### Бібліяграфія 
* Научные основы формирования высокой урожайности озимых зерновых культур : автореферат диссертации … доктора сельскохозяйственных наук : 06.01.09 / Голуб Иван Антонович. — Москва, 1998.
* Азімае жыта / І. А. Голуб. ― Мінск, 1995.

## Літаратура 
* 
* Голуб Иван Антонович // Национальная академия наук Беларуси : персональный состав, 1928—2018. — Минск, 2018. — С. 82—83.
* Иван Антонович Голуб : (к 60-летию со дня рождения) / В. П. Самсонов // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя аграрных навук. ― 2011. ― № 1. ― С. 123―124.

## Спасылкі 
* Іван Антонавіч Голуб у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Старшыні Аршанскага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускага камерцыйнага інстытута кіравання
Нагорскі

**Нагорскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ігар Станіслававіч Нагорскі (1931—2006) — беларускі вучоны ў галіне механізацыі і аўтаматызацыі сельскай гаспадаркі.
* Станіслаў Нагорскі (1826—1896) — польскі адвакат і грамадскі дзеяч. Другі муж Элізы Ажэшкі.
Дом па вуліцы Леніна, 11 (Глыбокае)

**Дом па вуліцы Леніна, 11** — будынак у цэнтры Глыбокага Віцебскай вобласці. З’яўляецца ўзорам гарадской забудовы пачатку ХХ стагоддзя. У міжваенны перыяд гэты дом належаў глыбоцкаму яўрэю Іцэку Трэйстэру.

## Літаратура 
* Вярцінская, А. В. Нашы гісторыка-культурныя каштоўнасці : архітэктурныя будынкі Глыбокага / А. В. Вярцінская // Веснік Глыбоччыны. — 2005. — 7 верас. — С. 3.
* Кулагін, А. М. Забудова вуліцы Леніна / А. М. Кулагін // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 225—226.
* Кулагін, А. М. Забудова вуліцы Маскоўскай / А. М. Кулагін // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 226.
* Шыталь, К. Глыбачане набылі для музея рэдкую паштоўку / К. Шыталь // Вольнае Глыбокае. — 2015. — 22 студз. — С. 4.

## Спасылкі 
* Забудова гістарычнага цэнтра горада. Глыбоцкі раён, г. Глыбокае

Катэгорыя:Славутасці Глыбокага
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Глыбокім
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Глыбокага
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Глыбокае)
Васіль Сяргеевіч Нямчынаў

**Васіль Сяргеевіч Нямчынаў** (, Пензенская вобласць — , Масква) — вучоны ў галіне эканомікі, акадэмік НАН Беларусі, АН СССР, УАСГНІЛ. Доктар эканамічных навук (1935), прафесар (1928).

## Біяграфія 
Скончыў Маскоўскі камерцыйны інстытут у 1917 годзе. У 1928—1948 гадах у Маскоўскай сельскагаспадарчай акадэміі імя К. А. Ціміразева (прафесар, загадчык кафедры, адначасова з 1940 года дырэктар). У 1949—1963 гадах старшыня Савета АН СССР па вывучэнні прадукцыйных сіл. З 1953 года акадэмік-сакратар Аддзялення эканамічных, філасофскіх і прававых навук АН СССР, у 1958—1962 гадах член прэзідыума АН СССР.

## Узнагароды 
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1946), Ленінскай прэміі (1965), узнагароджаны трыма ордэнамі Леніна (1939, 1946, 1964), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1940, 1944), Чырвонай Зоркі (1945)

## Навуковая дзейнасць 
Працы па праблемах тэорыі і практыкі статыстыкі, развіцця прадукцыйных сіл і структуры грамадскай вытворчасці, метадалогіі вывучэння прадукцыйнасці працы і распрацоўцы мадэляў планавай эканомікі.

Аўтар 330 навуковых прац.

## Літаратура 
* 
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.] Т. 5. — Минск, 2007.
* Национальная академия наук Беларуси : персональный состав, 1928—2015. — 2-е изд., исправленное. — Минск, 2016.

## Спасылкі 
* [Нацыянальны дзіцячы адукацыйна-аздараўленчы цэнтр «Зубронак»](https://web.archive.org/web/20200331132226/http://zubronok.by/media/files/metod_rab_vVOYO/metodkopilka/proekti_smen/profilnie/1_(7).pdf)
* Васіль Сяргеевіч Нямчынаў у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Падпісалі «ліст трохсот»
Катэгорыя:Эканамісты СССР
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук Беларускай ССР
Ігар Станіслававіч Нагорскі

**Ігар Станіслававіч Нагорскі** (, г. Бабруйск — ) — беларускі вучоны ў галіне механізацыі і аўтаматызацыі сельскай гаспадаркі. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003), акадэмік Расійскай акадэміі сельскагаспадарчых навук (1991), Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1992—2002), доктар тэхнічных навук (1978), прафесар (1980).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1953).

З 1956 года старшы інжынер, малодшы, старшы навуковы супрацоўнік Інстытута торфу АН БССР. З 1961 года старшы навуковы супрацоўнік, у 1964—1980 гадах загадчык лабараторыі і аддзела, у 1980—1983 гадах намеснік дырэктара па навуковай рабоце, у 1983—1998 гадах дырэктар Цэнтральнага навукова-даследчага інстытута механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі Нечарназёмнай зоны СССР (з 1994 года БелНДІ механізацыі сельскай гаспадаркі), у 1998—1999 гадах галоўны навуковы супрацоўнік, з 1999 гадах саветнік пры дырэкцыі Інстытута механізацыі сельскай гаспадаркі НАН Беларусі. Адначасова ў 1984—1998 гадах генеральны дырэктар навукова-вытворчага аб’яднання «Белсяльгасмеханізацыя». У 1992—1998 гадах акадэмік-сакратар Аддзялення механізацыі і энергетыкі Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1979), медалямі.

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя даследаванні прысвечаны пытанням тэхналогіі і сродкаў механізацыі сельскай гаспадаркі. Прапанаваў эксперыментальна-тэарэтычны аналіз эфектыўнасці функцыянавання і аптымізацыю метадамі матэматычнага мадэлявання параметраў сельскагаспадарчых машын на стадыі іх праектавання. Распрацаваў палажэнні па даследаванні мабільных сельскагаспадарчых агрэгатаў ва ўмовах нестацыянарных выпадковых уздзеянняў. Унёс уклад у абгрунтаванне ацэначных паказчыкаў і шляхоў фарміравання рацыянальнай сістэмы сельскагаспадарчых машын. Пад яго кіраўніцтвам створаны эфектыўныя сельскагаспадарчыя машыны новага пакалення, якія забяспечваюць высокую ступень рэсурсазберажэння пры вытворчасці сельскагаспадарчай прадукцыі за кошт адаптацыі іх рабочых органаў да глебы, раслін і апрацоўваных сельскагаспадарчых матэрыялаў, а таксама дзякуючы высокаму ўзроўню ўніфікацыі.

Аўтар больш за 420 навуковых прац, у тым ліку 18 кніжных выданняў, больш за 60 аўтарскіх пасведчанняў на вынаходствы і патэнтаў.

### Бібліяграфія 
* Оптимизация сложных систем механизированного сельскохозяйственного производства. Мн., 1976.
* Моделирование сельскохозяйственных агрегатов и их систем управления. Л., 1979 (в соавт.).
* Механизация процессов химизации и экология. Мн.,1993 (в соавт.).

## Спасылкі 
* Ігар Станіслававіч Нагорскі ў базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 

Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Постаці аграрнай навукі
Універсітэт Парыж I Пантэон-Сарбона

**Універсітэт Парыж I Пантэон-Сарбона** () — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта. Спецыялізуецца ў эканоміцы, менеджменце, мастацтве, сацыяльных навуках і юрыспрудэнцыі. Адміністрацыйны цэнтр размешчаны ў Лацінскім квартале Парыжа, мае прыкладна 20 філіялаў па ўсім горадзе. Адзін з 13 універсітэтаў, заснаваных на месцы Сарбоны.

## Агульная характарыстыка 
Пасля падзей у маі 1968 года Парыжскі ўніверсітэт быў падзелены на 13 самастойных універсітэтаў. Заснавальнікамі Універсітэта Парыж І лічацца Франсуа Люшэр (права), Анры Барталі (эканоміка) і Элен Алвайлер (гуманітарныя навукі), якія ў 1971 годзе аб'ядналі частку былога факультэта права, факультэта эканомікі і частку факультэта літаратуры і гуманітарных навук.

Ва ўніверсітэт уваходзяць 14 факультэтаў, 8 розных інстытутаў і даследчых цэнтраў, а таксама Дом эканомікі.

## Структура 
### Факультэты 
* Факультэт эканомікі
* Факультэт менеджменту і эканомікі прадпрыемстваў
* Факультэт матэматыкі і інфарматыкі
* Факультэт гісторыі мастацтваў і археалогіі
* Факультэт вытанчаных мастацтваў
* Факультэт геаграфіі
* Факультэт гісторыі
* Факультэт філасофіі
* Факультэт агульных юрыдычных навук
* Факультэт дзяржаўнага права, кіравання і ўрадавых устаноў
* Факультэт дзелавога правы
* Факультэт міжнароднага і еўрапейскага права
* Факультэт палітычных навук
* Факультэт сацыяльных работ і даследаванняў

### Інстытуты і даследчыя цэнтры 
* Інстытут дэмаграфіі
* Інстытут эканамічнага і сацыяльнага развіцця
* Інстытут сацыяльных навук у галіне працы
* Вышэйшы інстытут турызму
* Інстытут юрыспрудэнцыі Жана Дома
* Парыжскі інстытут страхавання
* Французскі інстытут камунікацый
* Парыжскі інстытут адміністрацыі прадпрыемстваў

## Спасылкі 
* Сайт універсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з французскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Парыжа
Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Катэгорыя:1253 год у Францыі
Жэнеўскі інстытут міжнародных адносін

**Жэнеўскі інстытут міжнародных адносін** () — адна з самых прэстыжных у Швейцарыі і свеце акадэмічных устаноў, прысвечаных вывучэнню міжнародных адносін, міжнароднай гісторыі, міжнароднай палітыкі, міжнароднай эканомікі і міжнароднага развіцця. У інстытуце магчыма атрыманне толькі ступеняў магістра і доктара.

## Агульная характарыстыка 
Інстытут ажыццяўляе набор студэнтаў толькі на вышэйшыя адукацыйна-кваліфікацыйныя ўзроўні навучання, такія як магістратура і дактарантура. У магістратуры існуе адзін міждысцыплінарны кірунак і чатыры профільных напрамкі.

У інстытуце даступныя такія навуковыя ступені для атрымання на ўзроўні магістратуры:

* магістр міжнародных спраў,
* магістр міжнародных навук — палітычная навука,
* магістр міжнародных навук — міжнародныя гісторыя і палітыка,
* магістр міжнародных навук — міжнародная эканоміка,
* магістр міжнародных навук — міжнароднае права,
* магістр навук па міжнародным развіцці.

На ўзроўні дактарантуры прапануюцца напрамкі падрыхтоўкі: палітычная навука, міжнародныя гісторыя і палітыка, міжнародная эканоміка, міжнароднае права.

## Спасылкі 
* Сайт ВНУ

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з французскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Жэневы
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Швейцарыі
Катэгорыя:1927 год у Швейцарыі
Тпіг

**Тпіг** (, ) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Агульскага раёна. Утварае сельскае паселішча сяло Тпіг як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчана за 130 км на поўдзень ад горада Махачкала, на рацэ Чырагчай у месцы ўпадзення ў яе ракі Гарухрух. Бліжэйшая чыгуначная станцыя — Беліджы.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Тлярата (Тлярацінскі раён)

**Тлярата** (, ) — сяло (аул) у Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Тлярацінскага раёна і аднайменнага муніцыпальнага ўтварэння. Сяло размешчана за 258 км на паўднёвы захад ад Махачкалы на рацэ Джурмут (Аварскага Койсу). Заснавана ў 1926 годзе разам з утварэннем раёна. У сяле нарадзіўся правёў дзяцінства баксёр-суперцяжкавагавік Султан Ібрагімаў.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Курах

**Курах** (, ) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Курахскага раёна і муніцыпальнага ўтварэння сельскае паселішча «Сельсавет Курахскі». З 1967 года дзейнічае Курахскі самадзейны тэатр. Насельніцтва — 3235 чалавек (2010).

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Кумух

**Кумух** (, ) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Лакскага раёна і аднайменнага муніцыпальнага ўтварэння. Размешчана ў Цэнтральным Нагорным Дагестане, на рацэ Казікумухскае Койсу, за 96 км на паўднёвы захад ад горада Махачкала.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Europaeum

**Europaeum** — аб’яднанне 12 еўрапейскіх універсітэтаў з 10 краін, заснаванае ў 1990/1991 навучальным годзе па ініцыятыве Оксфардскага ўніверсітэта для садзейнічання міжнацыянальнаму і міжкультурнаму дыялогу ў Еўропе.

У склад аб’яднання ўваходзяць наступныя ўніверсітэты:

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка аб’яднання

Катэгорыя:Еўрапейскія ўніверсітэты
Цунта

**Цунта** () — сяло ў Цунцінскім раёне Дагестана. Адміністрацыйны цэнтр Цунцінскага раёна. Сяло размешчана на правым беразе ракі Кідзера, за 152 км на паўднёвы захад ад горада Махачкала.
Бліжэйшыя населеныя пункты: на паўночным усходзе — сяло Цэхок, на паўночным захадзе — сяло Зехіда, на паўднёвым захадзе — сяло Эльбок, на паўднёвым усходзе — сяло Кідзера.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Дом па вуліцы Леніна, 13 (Глыбокае)

**Дом па вуліцы Леніна, 13** — будынак у цэнтры Глыбокага Віцебскай вобласці. Пабудаваны ў XIX — пачатку XX стагоддзя з цэглы як жылы.

## Архітэктура 
Аднапавярховы будынак. Планіровачна выцягнуты ў двор, з якога ёсць дадатковы ўваход. Галоўны вулічны фасад завершаны трохвугольным шчытом, вылучаным карнізамі з дэнтыкуламі. Прамавугольныя вокны аздоблены сандрыкамі і філёнгамі.

## Літаратура 
* Вярцінская, А. В. Нашы гісторыка-культурныя каштоўнасці : архітэктурныя будынкі Глыбокага / А. В. Вярцінская // Веснік Глыбоччыны. — 2005. — 7 верас. — С. 3.
* Кулагін, А. М. Забудова вуліцы Леніна / А. М. Кулагін // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 225—226.
* Кулагін, А. М. Забудова вуліцы Маскоўскай / А. М. Кулагін // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1985. — С. 226.
* *Шыталь, К.* Глыбачане набылі для музея рэдкую паштоўку / К. Шыталь // Вольнае Глыбокае. — 2015. — 22 студз. — С. 4.

## Спасылкі 
* Забудова гістарычнага цэнтра горада. Глыбоцкі раён, г. Глыбокае

Катэгорыя:Славутасці Глыбокага
Катэгорыя:XX стагоддзе ў Глыбокім
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Глыбокага
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Глыбокае)
Левашы (Дагестан)

**Левашы** (, ) — сяло, раённы цэнтр Левашынскага раёна Дагестана. Утварае сельскае паселішча сяло Левашы як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчана за 95 км на паўднёвы захад ад Махачкалы, на р. Халагорк (басейн р. Параўлазень), на вышыні 1222 м, за 67 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі Буйнакск. Вузел аўтадарог.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Уркарах

**Уркарах** (, ) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Дахадаеўскага раёна і аднайменнага сельсавета. Знаходзіцца за 151 км на поўдзень ад горада Махачкала. Размешчана паблізу ракі Артузень, за 56 км на захад ад чыгуначнай станцыі Мамедкала, на вышыні 1548 м. Пераважная большасць насельніцтва — даргінцы (99,7 %).

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Магарамкент

**Магарамкент** (, ) — сяло ў Рэспубліцы Дагестан. Адміністрацыйны цэнтр Магарамкенцкага раёна і сельскага паселішча Сельсавет Магарамкенцкі. Магарамкент знаходзіцца на поўдні Дагестана, за 180 км ад Махачкалы. На поўдзень ад вёскі праходзіць дзяржаўная мяжа Расійскай Федэрацыі з Азербайджанскай Рэспублікай.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Мехельта

**Мехельта** (, ) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Гумбетаўскага раёна і аднайменнага муніцыпальнага ўтварэння. Размешчана за 85 км на паўднёвы захад ад горада Махачкала, ля падножжа Андыйскага хрыбта, у даліне ракі Тлярота. Монаэтнічнае (99,7 %) аварскае сяло.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Карата (Дагестан)

**Карата** () — сяло, адміністрацыйны цэнтр Ахвахскага раёна Дагестана. Адлегласць да горада Махачкала — 170 км, да бліжэйшай чыгункі — 130 км.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Daxx

**Daxx** — кампанія па распрацоўцы праграмнага забеспячэння са штаб-кватэрай у Нідэрландах. Асноўная дзейнасць кампаніі накіравана на стварэнне спецыяльных каманд распрацоўшчыкаў праграмнага забеспячэння. Кампанія прадастаўляе мадэль супрацоўніцтва, калі кліенты маюць большы кантроль над асноўнымі працэсамі. Daxx мае некалькі прадстаўніцтваў ва Украіне і Амстэрдаме.

## Гісторыя 
Кампанія была заснавана ў 1999 годзе ў Амстэрдаме. Два прадпрымальнікі Барт Куйпер і Іерун Райнен стварылі яго як аўтсорсінгавую кампанію па распрацоўцы праграмнага забеспячэння.

У 2007 годзе кірунак Daxx быў зменены ў асноўным на павелічэнне персаналу і перавод ІТ, і галоўнай ідэяй стала рашэнне праблем мясцовай недахопу талентаў.

У 2009 годзе кампанія стала сертыфікаваным партнёрам Microsoft.

У 2011 годзе офісы Daxx пачалі сваю працу ў Кіеве. На працягу наступных некалькіх гадоў былі адкрыты новыя офісы ў Харкаве, Дняпры і Львове.

У снежні 2020 года Daxx стаў часткай Grid Dynamics (Nasdaq: GDYN)

## Паслугі 
Асноўная ідэя Daxx — дапамагчы кампаніям расці шляхам вырашэння праблемы недахопу мясцовых тэхналогій.

## Зноскі
Тыранскі сельскагаспадарчы ўніверсітэт

**Тыранскі сельскагаспадарчы ўніверсітэт** (алб. *Universiteti Bujqësor и Tiranës*) — дзяржаўны універсітэт, які знаходзіцца ў Тыране, Албанія. Займаецца падрыхтоўкай спецыялістаў па аграноміі, ветэрынарыі, лясной гаспадарцы, экалогіі, аграбізнесе.

## Гісторыя 
Універсітэт быў створаны ў 1951 годзе. Спачатку ён атрымаў назву «Вышэйшы інстытут сельскай гаспадаркі» (алб. *Instituti i Lartë Bujqësor*). Сучасную назву ён атрымаў у 1991 годзе.

Сёння гэта ўнікальны ў Албаніі цэнтр для студэнтаў і аспірантаў, для навуковых даследаванняў, навучання і павышэння кваліфікацыі ў галіне сельскай гаспадаркі і харчавання (аграномія, садоўніцтва і абарона раслін, аграпрамысловы бізнес, эканоміка і аграрная палітыка, аграэкалогія і экалогія, агра-харчовыя тэхналогіі, жывёлагадоўля, аквакультура і рыбалоўства, лясная інжынерыя, ветэрынарыя і г.д.)

## Навукоўцы і студэнты 
Навучаецца каля 15 000 студэнтаў. Фактычны выкладчыцкі склад складаецца з 55 прафесараў, 48 дацэнтаў, 55 дактароў, 13 педагогаў-выкладчыкаў і 64 асістэнтаў.

## Факультэты 
Універсітэт уключае наступныя факультэты:

* Факультэт сельскай гаспадаркі і аховы навакольнага асяроддзя («Fakulteti i Bujqësisë dhe Mjedisit»)
* Факультэт эканомікі і аграбізнесу («Fakulteti i Ekonomisë dhe Agrobiznesit»)
* Факультэт лясных навук («Fakulteti i Shkencave Pyjore»)
* Факультэт ветэрынарнай медыцыны («Fakulteti i Mjekësisë Veterinare»)
* Факультэт біятэхналогій і харчовых прадуктаў («Fakulteti i Bioteknologjisë dhe Ushqimit»)

Катэгорыя:Універсітэты Албаніі
Інстытут хіміі новых матэрыялаў НАН Беларусі

**Інстытут хіміі новых матэрыялаў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі** быў утвораны ў 1998 годзе. Знаходзіцца на вуліцы Францыска Скарыны, 36.

## Гісторыя 
Інстытут створаны Пастановай Прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ад 22 кастрычніка 1998 года на базе Хіміка-тэхналагічнага цэнтра і Аддзела кінетыкі і рэакцыйнай здольнасці Інстытута фізіка-арганічнай хіміі НАН Беларусі. З 1998 года па 2007 год Інстытут уваходзіў у Аддзяленне хіміі і навук аб Зямлі. З 2007 па 2020 год знаходзіўся ў Аддзяленні фізіка-тэхнічных навук, у складзе НПЦ НАН Беларусі па матэрыялазнаўстве. У 2020 г. Інстытут выдзяляецца са складу НПЦ па матэрыялазнаўстве і вяртаецца ў склад Аддзялення хіміі і навук аб Зямлі.

## Будова па стане на 01.06.2022 
* Аддзел фізіка-хіміі тонкаплёначных матэрыялаў
** Лабараторыя мікра- і нанаструктураваных сістэм
** Лабараторыя аптычных анізатропных плёнак
** Лабараторыя «Матэрыялы і тэхналогіі вадкакрышталічных прылад»
* Лабараторыя арганічных кампазіцыйных матэрыялаў
* Лабараторыя лесахімічных прадуктаў і тэхналогій
* Лабараторыя нафтахімічных прадуктаў

## Дырэктары інстытута ў розныя гады 
* Уладзімір Янокавіч Агабекаў (1998—2020)
* Аляксандр Аляксандравіч Рагачоў (з 2020)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Хіміі новых матэрыялаў
Катэгорыя:1998 год у Мінску
Катэгорыя:Вуліца Францыска Скарыны (Мінск)
Катэгорыя:Хімія ў Беларусі
Навалакскае

**Навалакскае** (, ) — сяло ў Дагестане. Адміністрацыйны цэнтр Навалакскага раёна Дагестана. Утварае сельскае паселішча сяло Навалакскае як адзіны населены пункт у яго складзе. Сяло размешчана за 16 км на паўднёвы захад ад Хасавюрта, на левым беразе ракі Ярыксу, насупраць вёскі Чапаева. Побач з Навалакскім знаходзіцца гара Аймантэ вышынёй 819 м.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Сергакала

**Сергакала** — сяло ў Дагестане, раённы цэнтр Сергакалінскага раёна і аднайменнага муніцыпальнага ўтварэння. Размешчана за 62 км на поўдзень ад горада Махачкала, на рацэ Какаазень. Монаэтнічнае (99 %) даргінскае сяло.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Вачы

**Вачы** (, ) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Кулінскага раёна. Утварае сельскае паселішча *сяло Вачы* як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчана за 100 км на паўднёвы захад ад горада Махачкала, у даліне ракі Хуніх (басейн ракі Казікумухскае Койсу). Насельніцтва — 887 чалавек (2019).

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Новакаякент

**Новакаякент** (, ) — сяло ў Рэспубліцы Дагестан. Адміністрацыйны цэнтр Каякенцкага раёна і муніцыпальнага ўтварэння *сельсавет «Новакаякенцкі»*. Сяло размешчана ля ўпадзення ракі Гамрыязень у Каспійскае мора, за 75 км на паўднёвы ўсход ад Махачкалы і за 48 км на паўночны захад ад горада Дзербент.

У сяле функцыянуе чыгуначная станцыя Каягент Паўночна-Каўказскай чыгункі. На поўдзень ад вёскі знаходзіцца бальнеагразевы курорт Каякент. Утворана на месцы чыгуначнай станцыі Каякент. З 1965 года — адміністрацыйны цэнтр адноўленага Каякенцкага раёна.

Катэгорыя:Населеныя пункты Дагестана
Тыранскі ўніверсітэт мастацтваў

**Тыранскі ўніверсітэт мастацтваў** (алб. *Universiteti i Arteve*) — галоўная навучальная ўстанова, якая прапануе вышэйшую адукацыю ў галіне мастацтва ў Албаніі.

## Гісторыя 
Установа заснавана ў 1966 годзе як Вышэйшы інстытут мастацтваў, ён аб’яднаў тры мастацкія ўстановы: Тыранскую дзяржаўную кансерваторыю (алб. *Konservatorin Shtetëror të Tiranës*), Вышэйшую школу выяўленчых мастацтваў (алб. *Shkollën e Arteve të Bukura*) і Вышэйшую акцёрскую школу «Аляксандра Мойсіў» (алб. *Shkollën e Lartë të Aktorëve «Aleksandër Moisiu»*). Акадэмія мастацтваў змагла скарыстацца рускай традыцыяй у класічнай музыцы і балеце дзякуючы таму, што Албанія і Расія былі ў цесных адносінах у часы камуністычнага кіраўніцтва. Школа па-ранейшаму падтрымлівае сувязі з Расійскай школай балета і класічнай музыкі. У 1991 годзе Вышэйшы інстытут мастацтваў быў перайменаваны ў Акадэмію мастацтваў. 12 кастрычніка 2009 года прэзідэнт Рэспублікі Албанія Бамір Топі ўзнагародзіў Акадэмію мастацтваў «Ордэнам Вялікага магістра». 23 сакавіка 2011 года рашэннем Савета Міністраў Албаніі, Акадэмія мастацтваў была перайменавана ва Ўніверсітэт мастацтваў, які пачаў сваю дзейнасць з 2011/2012 навучальнага года.

## Структура 
Універсітэт мастацтваў мае тры факультэты:

* Музычны факультэт. Ён прапануе спецыяльнасці ў галіне музыказнаўства, дырыжыравання, кампазіцыі, фартэпіяна, скрыпкі, альта, віяланчэлі, кантрабаса, гітары, флейты, габоя, кларнета, трамбона, трубы, акардэона, фагота, ражка, тубы, канты і педагогікі, а таксама мае дзве кафедры:
** Кафдра музыказнаўства, кампазіцыі і дырыжорства
** Кафедра спектаклю
* Факультэт візуальных мастацтваў. Ён прапануе спецыяльнасці ў галіне жывапісу, графікі, дызайну тэкстылю і моды, мультымедыя, прыкладнога дызайну, скульптуры і керамікі, а таксама мае дзве кафедры:
** Кафедра жывапісу
** Кафедра скульптуры
* Факультэт драматычных мастацтваў. Ён прапануе спецыяльнасці у кіна- і тэле-рэжысуры, акцёрскім мастацтве, сцэнаграфіі і кастамаграфіі, і харэаграфіі, і мае дзве кафедры:
** Кафедра акцёрскага мастацтва
** Кафедра рэжысуры, сцэны, дызайна, харэаграфіі і тэорыі мастацтва

## Дырэктары/Рэктары 
З моманту свайго стварэння і да 1991 года Вышэйшым інстытутам мастацтваў кіраваў дырэктар. З 1997 года па цяперашні час ім кіруе рэктар.

## Паштовая марка 
15 снежня 2011 года да 45-годдзя Акадэміі мастацтваў Пошта Албаніі выпусціла новую паштовую марку, прысвечаную гэтай падзеі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Універсітэты Албаніі
Універсітэт Пантэон-Асас

**Універсітэт Пантэон-Асас** () або **Універсітэт Парыж ІІ** () — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Парыжы. З'яўляецца лепшым юрыдычным універсітэтам Францыі. 80 % ад агульнай колькасці студэнтаў вучыцца на факультэтах права, 11% ад агульнай колькасці вучыцца на факультэтах менеджменту і эканомікі.

## Агульная характарыстыка 
Гісторыя універсітэта пачынаецца ў XIII стагоддзі, аж да XVII стагоддзя ва ўніверсітэце выкладалася выключна царкоўнае права. З прыходам Кальбера на дзяржаўную службу на факультэце пачынаюць выкладаць грамадзянскае права. Галоўны будынак, які і цяпер з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам універсітэта, пабудаваны ў 1770 годзе. На працягу XIX і XX стагоддзяў асноўны будынак дабудоўваўся, у 1960 годзе пабудаваны цэнтр на вуліцы Асас. Пасля майскіх падзей 1968 года Парыжскі універсітэт падзяляецца на 13 самастойных універсітэтаў. Універсітэт Парыж II афіцыйна заснаваны ў 1970 годзе.

## Структура 
### Факультэты 
* Факультэт бакалаўрыяту паліталогіі і юрыспрудэнцыі
* Факультэт магістратуры і аспірантуры паліталогіі і юрыспрудэнцыі
* Універсітэцкі інстытут юрыспрудэнцыі
* Французскі інстытут журналістыкі
* Інстытут падрыхтоўкі агульнага ведамства
* Факультэт менеджменту і дзяржаўнага кіравання
* Факультэт эканомікі і кіравання

## Спасылкі 
* Сайт універсітэта 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з французскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Парыжа
Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Універсітэт Парыж Дэкарт

**Універсітэт Парыж Дэкарт** () — былая французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзілася ў Парыжы. Таксама вядомы як **Універсітэт Парыж V**. Універсітэт цалкам зліўся з Парыжскім універсітэтам Дзідро у 2019 годзе, каб сфармаваць новы Парыжскі ўніверсітэт. Ён быў створаны як шматпрофільны універсітэт гуманітарных і медыцынскіх навук. Спецыялізаваўся ў галіне медыцынскіх навук, біямедыцынскіх навук, права, камп'ютарных навук, эканомікі і псіхалогіі. Яго галоўны кампус знаходзіўся ў гістарычнай Школе хірургіі ў 6-й акрузе Парыжа.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Сайт універсітэта 

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з французскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Парыжа
Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Універсітэт Парыж III Новая Сарбона

**Універсітэт Парыж III Новая Сарбона** () — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Парыжы. Спецыялізуецца ў галіне літаратуры, моў, тэатральнага мастацтва і камунікацый. Заснаваны ў 1970 годзе на базе факультэта літаратуры ў выніку рэарганізацыі Парыжскага ўніверсітэта.

## Структура 
### Факультэты 
* Факультэт нямецкай мовы
* Факультэт кінамастацтва
* Факультэт камунікацый
* Факультэт дыдактыкі французскай мовы як замежнай
* Факультэт еўрапейскіх цывілізацый
* Факультэт іберыйскай і лацінаамерыканскай цывілізацый
* Факультэт тэатральнага мастацтва
* Факультэт італьянскай мовы
* Факультэт прыкладных замежных моў
* Факультэт лацінскай і французскай літаратуры і лінгвістыкі
* Факультэт англа-саксонскіх цывілізацый
* Факультэт усходніх і арабскіх цывілізацый
* Факультэт агульнай літаратуры

## Спасылкі 
* Сайт універсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з французскай мовай навучання
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Парыжа
Катэгорыя:Універсітэты Францыі
Сілхет

**Сілхет** () — адзін з найбуйнейшых гарадоў Бангладэш.

Размешчаны ў вобласці Сілхет на паўночным усходзе Бангладэш, каля дзяржаўнай мяжы з Індыяй. Насельніцтва муніцыпалітэта — 463 198 чалавек (ацэначна на 2008 год). Плошча — 26,50 км². Горад стаў муніцыпалітэтам у 2009 годзе. Шчыльнасць насельніцтва — 17 479 чал./км².

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Бангладэш
Раджшахі

**Раджшахі** () — адзін з найбуйнейшых гарадоў Бангладэш. Плошча — 96,68 км². Размешчаны ў вобласці Раджшахі на паўночным захадзе Бангладэш, каля дзяржаўнай мяжы з Індыяй. Стаіць на беразе ракі Ганг. Універсітэт (заснаваны ў 1953 годзе).

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Бангладэш
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1700 годзе