Заха Хадзід

**Заха Хадзід** (, ; , Багдад, Ірак — ) — брытанскі архітэктар і дызайнер арабскага паходжання, прадстаўніца дэканструктывізму. У 2004 годзе стала першай жанчынай-архітэктарам, якая атрымала Прытцкераўскую прэмію. Дама-Камандор ордэну Брытанскай імперыі.

## Біяграфія 
Заха Хадзід нарадзілася ў 1950 годзе ў Багдадзе, Ірак. З 1972 па 1977гг. вучылася ў Архітэктурнай асацыяцыі ў Лондане. Пачала кар’еру у бюро ОМА вядомага галандскага архітэктара і тэарэтыка дэканструктывізму Рэма Колхаса. у 1980 годзе Заха Хадзід заснавала уласную архітэктурную фірму Zaha Hadid Architects.

На працягу 1980-х выкладае ў асацыяцыі Архітэктуры і іншых прэстыжных установах. Кіруе кафедрай Кэндзо Тангэ ў Вышэйшай Школе Дызайну пры Гарвардскім універсітэце, кафедрай Салівэна ў Школе Архітэктуры пры Ілінойскім універсітэце ў Чыкага. Выкладае як запрошаны прафесар ва Універсітэце Выяўленчых Мастацтваў Гамбурга (HFBK Hamburg), Кнолтанаўскай Школе Архітэктуры ва Універсітэце штата Агая, у Калумбійскім універсітэце і ў Ельскай Школе Архітэктуры. З 2000-х гадоў выкладае як запрошаны прафесар ва Універсітэце Прыкладных Мастацтваў (горад Вена), на майстар-класах «Vertical-Studio».

З’яўляецца ганаровым членам Амерыканскай Акадэміі Мастацтваў і Архітэктуры, членам Амерыканскага Інстытута Архітэктуры. Была членам апякунскага савету Фонду Архітэктуры (Вялікабрытанія). На дадзены момант з’яўляецца прафесарам Венскага Універсітэту Прыкладных Мастацтваў (Аўстрыя).

## Архітэктура 
У фірме Zaha Hadid Architects працуе больш за 350 чалавек. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Лондане.

### Канцэпты 
* Дом Оперы (1995), Кардыф, Уэльс — не рэалізаваны
* Price Tower (2002), Аклахома, ЗША — няскончаны

### Рэалізаваныя праекты 
]]
* Пажарная станцыя кампаніі Vitra (1994), Вайль-ам-Райн, Германія
* Трамплін у Бергізэлі (2002), Інсбрук, Аўстрыя
* Цэнтр сучасных мастацтваў (2003), Цынцынаці, ЗША
* Гатэль «Пуэрта Амерыка» (2003—2005), Мадрыд, Іспанія
* Цэнтральны будынак BMW (2005), Лейпцыг, Германія
* Музей Ordrupgaard annexe (2005), Капенгаген, Данія
* Навуковы цэнтр «Фэна» (2005), Вольфсбург, Германія
* Цэнтр Мэгі ў бальніцы Вікторыі (2006), Крэкалдзі, Шатландыя
* Новыя станцыі фунікулёру «Hungerburgbahn» (2007), Інсбрук, Аўстрыя
, Іспанія]]
* Мабільны павільён «Шанэль» (2006—2008), Токіа, Ганконг, Нью-Ёрк, Лондан, Парыж, Масква
* Мост-павільён (2008), Сарагоса, Іспанія
* «Pierresvives» (2002—2012), Манпелье, Францыя
* Нацыянальны музей мастацтваў XXI стагоддзя (1998—2010), Рым, Італія
* Дом оперы ў Гуанчжоу (2010), Гуанчжоу, Кітай
* Мост Шэйха Зайда (2007—2010), Абу-Дабі, ААЭ
* Гандлёвы комплекс «Galaxy SOHO» (2012), Пекін, Кітай
* Цэнтр водных відаў спорту (2011), Алімпійскія гульні 2012, Лондан, Вялікабрытанія
* Прыбярэжны музей (частка музею транспарту Глазга) (2007—2011), Глазга, Шатландыя
* CMA CGM Tower (2004—2011), Марсель, Францыя

* Акадэмія Эвелін Грэйс (2006—2010), Лондан, Вялікабрытанія
* Галерэя Roca London (2009—2011), Лондан, Вялікабрытанія
* Цэнтр Гейдара Аліева (2007—2012), Баку, Азербайджан
* Мастацкі музей Элі і Эдыт Броўд (2010—2012), Іст-Лэнсінг, Мічыган, ЗША
* Бібліятэка і навуковы цэнтр Венскага Эканамічнага універсітэту, Вена, Аўстрыя
* Innovation Tower (2013), Ганконг
* Dongdaemun Design Plaza (2008—2014), Сеул, Паўднёвая Карэя

У 2010 годзе Хадзід атрымала прапанову спраектаваць новы будынак Цэнтральнага Банку Ірака. Пагадненне было урачыста падпісана 2 студзеня 2012 года ў Лондане. Гэта будзе першы праект Хадзід у яе роднай краіне. У 2008 годзе праект Хадзід быў названы лепшым для філіялу музея Гугенхайма ў Вільнюсе.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* Публікацыі Захі Хадзід на сайце Аrchello 

Катэгорыя:Архітэктары Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Архітэктары-постмадэрністы
Катэгорыя:Дамы-Камандоры ордэна Брытанскай імперыі
Катэгорыя:Лаўрэаты Імператарскай прэміі Японіі
Катэгорыя:Лаўрэаты Прытцкераўскай прэміі