open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аксана Мікалаеўна Колб

**Аксана Мікалаеўна Колб** () ― беларуская журналістка, грамадская дзяячка, рэдактарка газеты «Новы Час» (2015—2023).

## Біяграфія 
Нарадзілася 10 ліпеня 1968 года ў Гомелі. Дзіцячыя гады прайшлі ў Лідзе.

Скончыла гістарычны факультэт БДУ.

З 1995 года працавала ў газеце «Згода».

## Газета «Новы Час» 
З 2007 года працавала ў «Новым часе». З верасня 2015 года з’яўлялася галоўнай рэдактаркай газеты.

Перыяд рэдактарства Колб можна назваць найбольш складаным за ўвесь час існавання выдання. Да 2017 году газета распаўсюджвалася альтэрнатыўным шляхам, бо РУП «Белсаюздрук» і РУП «Белпошта» не падпісвалі дамову на распаўсюд.

У 2020 годзе ў выніку рэпрэсій зноў пачаўся чарговы цяжкі перыяд газеты: затрымлівалі і арыштоўвалі журналістаў і фотарэпарцёраў газеты. «Белсаюздрук» зноў разарваў дамову з рэдакцыяй.

19—20 кастрычніка 2021 года ў сядзібе выдання і па месцах жыхарства журналістаў прайшлі ператрусы, былі дапытаныя супрацоўнікі, у тым ліку рэдактарка Аксана Колб.

З жніўня 2021 года «Новы час» не выходзіць у папяровым фармаце, сайт novychas.by быў заблакаваны ўладамі ў кастрычніку 2021 года. 8 лістапада 2021 года ўлады ліквідавалі Таварыства беларускай мовы — заснавальніка «Новага Часу». У адказ на блакіроўку рэдакцыя запусціла люстэрка novychas.online.

20 красавіка 2022 года Аксану Колб затрымалі па артыкуле 342 КК. Пасля трох дзён у ІЧУ на Акрэсціна яе змясцілі ў СІЗА № 1. 15 чэрвеня суддзя Цэнтральнага суда Мінска Дзмітрый Карсюк прысудзіў Колб да 2 гадоў і 6 месяцаў абмежавання свабоды з накіраваннем у папраўчую ўстанову адкрытага тыпу. 22 ліпеня суддзя Фрунзенскага суда Юлія Блізнюк прысудзіла Аксане Колб 13 сутак адміністрацыйнага арышту па арт. 19.11. 29 ліпеня Колб пакінула Беларусь.

12 снежня 2023 года Аксана Колб абвясціла пра сыход з пасады галоўнага рэдактара «Новага часу».

## Сям’я 
Замужам, мае дарослую дачку і ўнука.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя
Бязготкава

**Бязготкава** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі. З 1999 года не мае пастаяннага насельніцтва.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў XVII стагоддзі як уладанне Свенскага манастыра. Да 1929 года ўваходзіла ў склад Сеўскага павета: з 1861 года — у складзе Орлінскай воласці, з 1924 года — Суземскай. У сярэдзіне XX стагоддзя тут дзейнічаў калгас «Заря новой жизни». Да 1954 года населены пункт належаў да Паўловіцкага сельсавета, у 1954–2005 гадах — да Палева-Навасельскага. Найбольшая колькасць жыхароў — 660 чалавек (паводле перапісу 1926 года).

 

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Вуліца (Суземскі раён)

**Вуліца** (, сустракаецца таксама **Буда-Вуліца**) — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
На раке Вуліца ўзнакае вёска ў XVIII стагодзі, прыкладна ў той жа час ўзнікае сяло Вуліца ў 25 км на усход, якое сёння ў складзе Украіны.

У 1893 адкрытая першая школа.

У 1979 далучана вёска Казілаўка.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Бярозаўка (Суземскі раён)

**Бярозаўка** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Згадваецца з XVIII ст. як уладанне Шараметавых і было падзелена на буду і слабаду, пад назвай Чэрнь. У 1964 вёску перайменавалі ў Бярозаўку, але рэчка Чэрнь (пртока р. Церабушка), на якой стаіць вёска, захавала сваю назву.

## Цікавыя факты 
У ноч з 6 на 7 лістапада 1942 года ў партызанскім атрадзе, які размяшчаўся ў вёсцы, Анатоль Сафронаў упершыню выканаў песню «Шумеў сурова Бранскі лес», якая ў 1998 годзе стала гімнам Бранскай вобласці.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Бранскай вобласці
Спіс старажытных балцкіх народаў і плямёнаў

Ніжэй прыведзены спіс **старажытных балцкіх народаў і плямёнаў.**

## Апісанне 
Гэта спіс старажытных балтамоўных народаў і плямёнаў (прадстаўнікі больш шырокай балта-славянскай мовы), галіны індаеўрапейскай моўнай сям'і, на якой першапачаткова размаўлялі плямёны, якія жылі на ўсходзе Ютландскага паўвострава, на паўднёвым узбярэжжы Балтыйскага мора на захадзе і ў басейнах рэк Масквы, Акі і Волгі на ўсходзе, на паўночны захад ад еўразійскага стэпу.

У сучасны час захавалі балцкія мовы толькі літоўцы і латышы.

## Спіс 
## Продкі 
Протаіндаеўрапейцы
* Прота-балта-славяне (агульны продак балтаў і так-званых скіфскіх земляробаў) (носьбіты Прабалта-славянскай мовы)
** Прота-балты (носьбіты Прабалтыйскай мовы)

## Гіпатытычныя старажытныя балцкія плямены і народы 
* **Усходнія балты**
** **Дняпроўска-Окскія балты**
*** Дняпроўскія балты
*** 

* **Заходнія балты**
** Памеранскія балты

* Балканскія балты — галіна міграцыі балтамоўных народаў, якая паўплывала на палеабалканскія мовы.

* Балты Фінляндыі і Аландскіх астравоў — невядомы народ, які пакінуў толькі тапонімы з балцкім гучаннем у Фінляндыі і на Аландскіх астравах.

## Спасылкі 
*  E-book of the original.
* 
* 
* 

Катэгорыя:Балты
Катэгорыя:Спісы:Літва
Катэгорыя:Спісы:Латвія
Выжара-Васток

**Выжара-Васток** () — нежылая вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Вёска ўзнікае ў часы каліктывізацыі.

З 2007 года вёска нежылая.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Гаўрылава Гута

**Гаўрылава Гута** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Вёска заснавана ў 1711 годзе Гаўрыілам Ігнатавым, належала роду Апраксіных. У 1896 годзе адкрыта царкоўна-прыходская школа. Да 1929 года ўваходзіла ў Сеўскі павет (з 1861 у Крупецкай воласці, з 1924 — у Брасоўскай). У сярэдзіне XX ст. дзейнічаў калгас «Красный пахарь».

За тры кіламетры на паўночны захад ад вёскі, на ўрочышчы Гарадзішча, знаходзіцца паселішча ранняга жалезнага веку. Помнік размешчаны на мысе тэрасы безыменнага ручая, мае форму трохвугольніка (88×44&nbsp;м), узвышаецца на 6–7 метраў, парослы лесам. Паўднёвы бок умацаваны земляным валам. Абследаваны А.С. Смірновым у 1974 годзе.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Казарменны завулак (Мінск)

**Казарменны завулак** — завулак у Ленінскім раёне Мінска. Назва відавочна паходзіць з часоў, калі на мяжы XVIII-ХІХ стст. у ваколіцах сучаснага завулка знаходзіліся казармы мінскага гарнізона, вядомыя таксама па назве «Кашары», якая захавалася за аднайменным гістарычным прадмесцем. Знаходзіцца паміж узбярэжжам Свіслачы і Чырвонаармейскай вуліцай паралельна Ульянаўскай вуліцы. Забудова завулка складаецца пераважна з жылых дамоў, пабудаваных у 1950-х гг і 14-павярховага дома, пабудаванага ў 1999—2002 гг. архітэктарамі Б.Э Школьнікавым і Е.Барадаўка.

## Славутасці 
* Дом 3. Пабудаваны ў 1951 г. у стылі савецкага неакласіцызму з рэканструкцыяй пад мадэрнізм у 1970-х гг. Першапачаткова быў інтэрнатам Мінскага машынабудаўнічага завода Варашылава. З 1955 г. — інтэрнатам упраўлення начальніка работ № 912 будаўнічага трэста № 136 (з 1961 г. — будаўнічае ўпраўленне № 24 будаўнічага трэста № 5). З 1964 г. — камбінат вытворча-будаўнічых матэрыялаў «Хімбуд» (з 28 сакавіка 1969 г. — вытворчы будаўніча-мантажны камбінат «Мінскбуд»). З 1965 г. тут таксама знаходзіліся трэст па будаўніцтве ў вёсцы «Мінсксельбуд» і перасоўная механізаваная калона нумар 4 трэста «Мінсксельбуд», з 1966 г. — Мінскі трэст квартальнай забудовы. Не раней за 1975 г. — стаматалагічная паліклініка рэспубліканскай бальніцы. З 1990 г. — зубапратэзнае аддзяленне стаматалагічнай паліклінікі № 2. З 2007 г. — стаматалагічная паліклініка № 2 З 2014 г. — клініка эстэтычнай стаматалогіі.
* Помнік памяці Партызанскага парада.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Казарменны завулак на карце АТО.ВУ
* Казарменны завулак на карце Streetmaps
* Казарменны завулак на Оpenalfa
* Казарменны завулак у архітэктурнай базе Рhotobuildings
* Казарменны завулак ў базе Геадзен

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Ленінскі раён (Мінск)
Герасімаўка (Суземскі раён)

**Герасімаўка** (, сустракаецца таксама **Герасімава Гута**) — нежылая вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упершыню згадваецца ў сярэдзіне XVIII ст. як маёнтак.

Да пачатку XX стагоддзя тут былі развіты рамёствы — выраб бочак, дёгцю і іншага.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска знаходзілася на акупаванай тэрыторыі. У наваколлі дзейнічалі партызанскія атрады, сярод якіх — атрад пад камандаваннем Міхаіла Іванавіча Стародубцава. 13 жніўня 1943 года ў баі за суседняе сяло Нігрына загінулі М. І. Стародубцаў і баец М. Ігнашын; абодва пахаваныя на могілках у Герасімаўцы. Імёны загінулых занесены на мясцовы абеліск.

У сярэдзіне XX стагоддзя дзейнічаў калгас «Новы шлях».

З 2010-х гадоў вёска нежылая.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Прэмія «Неб’юла»

**Прэмія «Неб’юла»** () — амерыканская ўзнагарода, якую штогод прысуджае Асацыяцыя аўтараў навуковай фантастыкі і фэнтэзі творам у жанры навуковай фантастыкі і фэнтэзі. Прэмія была заснавана ў 1966.

«Неб’юла» нараўне з прэміяй Х’юга лічыцца адной з галоўных узнагарод для твораў навуковай фантастыкі і фэнтэзі, апублікаваных на англійскай мове.

## Патрабаванні 
У намінанты можа патрапіць літаратурны твор, які адпавядае наступным крытэрыям:

* Твор павінен быць навукова-фантастычным або фэнтэзійным.
* Твор павінен быць выдадзены на англійскай мове або перакладзеныя на яе.
* Твор павінен быць выдадзены ў ЗША. Творы з іншых краін прымаюцца, калі яны апублікаваны на вэб-сайце або ў электронным выданні.
* Твор павінен быць апублікаваны на працягу папярэдняга каляндарнага года.

## Асаблівасці 
Прэмія «Неб’юла» мае чатыры катэгорыі для літаратурных твораў: раман, аповесць, кароткая аповесць і апавяданне. Пятую катэгорыю за найлепшы сцэнарый для фільмаў і тэлесерыялаў уручалі з 1974 па 1978, а таксама з 2000 па 2009. Шостая намінацыя для аўтараў гульняў з’явілася ў 2018.

Прэмія Андрэ Нортана і прэмія Рэя Брэдберы сталі часткай прэміі «Неб’юла» ў 2019.

Лаўрэаты «Неб’юлы» не атрымліваюць грашовую ўзнагароду.

## Намінацыі 
## Успрыманне 
«Неб’юла» была названа адной з самых важных навукова-фантастычных прэмій ЗША, а таксама эквівалентам прэміі Эмі для твораў навуковай фантастыкі і фэнтэзі.

## Гл. таксама 
* Прэмія «Локус»
* Прэмія Х’юга

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя прэміі
Катэгорыя:Літаратурныя прэміі ЗША
Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Смеліж

**Смеліж** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Вёска упершыню ўпамінаецца ў 1710 годзе як заснаваная слабода. У другой палове XVIII стагоддзя — сельцо, якое ўваходзіла ў склад уладанняў Шарамецевых. У царкоўным дачыненні адносілася да прыходу сяла Чырвоная Слабада.

У гады Вялікай Айчыннай вайны (1942) каля вёскі дзейнічаў партызанскі аэрадром для сувязі з Вялікай зямлёй, а таксама партызанскі шпіталь. У 1972 годзе на месцы аэрадрома быў усталяваны абеліск.

У красавіку 2015 года рашэннем Бранскай абласной думы Смеліжу было прысвоена ганаровае званне «Вёска партызанскай славы». У чэрвені таго ж года на мемарыяльным комплексе «Партызанская паляна» адбылася ўрачыстая перадача Граматы аб прысваенні гэтага звання.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Падгародняя Слабодка

**Падгародняя Слабодка** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Вёска ўпамінаецца з пачатку XVIII стагоддзя; паводле падання, раней мела статус прыходскага сяла. У той час яна належала Свенскаму манастыру і мела ўмацаваны «гарадок» і падвор’е.

З 1778 па 1782 год уваходзіла ў Луганскі павет, затым да 1929 — у Сеўскі павет (з 1861 года — у складзе Алешкаўскай воласці, з 1924 — Суземскай воласці). Да 1954 года з’яўлялася цэнтрам Падгараднеслабадскога сельсавета, у 1954—1960 — у складзе Негінскага сельсавета.

У XIX стагоддзі паблізу вёскі былі выяўлены рэшткі сярэднявечных пабудоў.

У 1920-х гадах на рацэ Сеў паўднёвей вёскі была пабудавана малая гідраэлектрастанцыя магутнасцю 200 кВт, якая працавала да 1960-х гадоў. Пасля правядзення цэнтральнага электразабеспячэння ГЭС была выведзена з эксплуатацыі; захаваліся толькі земляныя рэшткі.

У 2010 годзе праведзена газіфікацыя населенага пункта.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Фемінізацыя беларускай мовы

**Фемінізацыя мовы (фемінізацыя Nomina agentis) і пэўных іншых катэгорый у сучаснай беларускай мове** — гэта сукупнасць моўных захадаў, скіраваных на ўстанаўленне роўнасці паміж паламі шляхам стварэння альбо распаўсюджання жаночых форм назоўнікаў, якія ахопліваюць прафесіі, грады і заняткі.

## Лексічныя прыклады 
* «мыслярка» як жаночая форма слова «мысляр»
* «філосафка» — «філосаф»,
* «рэктарка» — «рэктар»,
* «прэзідэнтка» — «прэзідэнт»,
* «святарка» — «святар»,
* «тэарэтыца» — «тэарэтык»,
* «акадэміца/акадэміня» — «акадэмік» і г. д.

## Гісторыя 
Пытанне ўтварэння фемінінатываў закранае і разглядае манаграфія мовазнаўцы Мікалая Паўленкі. Найбольш актыўны перыяд фармавання фемінінатываў у беларускай мове ці ў старабеларускай — гэта XVI—XVII стагоддзі. Старабеларуская мова не развівалася ізалявана, але ў повязі з суседнімі мовамі, таму істотны пласт фемінінатываў у мове нашых продкаў і расіян, а таксама ўкраінцаў, напрыклад, падобны: «княгиня», «княжна», «пасербица», «царица» і г. д. Пры гэтым у беларускай мове назіраецца шэраг асаблівасцяў: так, напрыклад, на ўласнабеларускай і польскай моўнай глебе сфармаваліся такія словы як «воеводиная», «братанка», «господарина», «корчмитка», «шинкарка», «папежничка», «выволанка», «старостянка» ды іншыя.

## Актуальнасць фемінізацыі мовы 
### Беларускі класічны правапіс 
У мовазнаўчых колах можна вылучыць дзве плыні адносна гэтага пытання. Першая — тарашкевіца, асабліва ейная сучасная версія «Беларускі класічны правапіс», апрацаваная журналістамі і мовазнаўцамі «Нашай Ніва», ARCHE і іншымі, якія прытрымліваюцца правіл і норм дарэформеннай граматыкі. Гэтая плынь фемінізуе назвы пасад і прафесій. Так, прадстаўнік гэтай плыні — Ян Станкевіч — спыняўся ў сваіх працах на пытанні фемінізацыі назоўнікаў, што абазначаюць пасаду, прафесію ці тып заняткаў. Ён звяртаў увагу на натуральнасць суфіксаў ыц-а, іц-а ў беларускай мове: «караліца», «цэсарыца», «царыца», «нямчыца», «жыдзіца», «пранцузіца».

### Афіцыйны беларускі правапіс 
Другая плынь — афіцыйны беларускі правапіс, які не адмаўляе фемінінатывы, але адносіць іх да размоўнага стылю. Так, напрыклад, у «Стылістыцы беларускай мовы» Міхаіла Цікоцкага адзначаецца, што:

«У афіцыйна-дзелавым стылі звычайна ўжываецца толькі форма мужчынскага роду, нават калі ёсць адпаведная форма жаночага роду… Формы жаночага роду з суфіксам -ш, -к, -іц-а, -ыц-а, -ых-а — уласцівасць размоўнага стылю».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Фемінізацыя беларускай мовы «Наша Ніва»
* Ці магчымая феміністычная рэвалюцыя ў мове?

Катэгорыя:Беларуская мова
Катэгорыя:Фемінізм
Катэгорыя:Гендарныя даследаванні
Партызанскі парад

**Партызанскі парад** адбыўся 16 ліпеня 1944 года ў Мінску, у гонар вызвалення горада ад нямецкай акупацыі.

## Перадумовы 
Пасля вызвалення 3 ліпеня 1944 года Мінска, на ўсходзе ад яго ў мінскі кацёл трапіла 105-тысячная групоўка Вермахта, якая прарывалася да ўсходніх ускраін горада. БШПР 5 ліпеня 1944 года радыёграмай загадаў падцягнуць да Мінска 17 партызанскіх брыгад. Разам з Чырвонай Арміяй партызаны ўдзельнічалі ў ліквідацыі «катла», трымалі абарону на поўначы, паўночным усходзе, усходзе, паўднёвым усходзе ад Мінска, ахоўвалі ўрадавыя будынкі, заводы, аэрадром і іншыя аб’екты, канваіравалі з горада больш за 17 000 ваеннапалонных; да 16 ліпеня правялі 15 буйных баявых аперацый.

## Парад 
Парад праходзіў на тэрыторыі Мінскага іпадрома (цяпер тэрыторыя парка імя 40-годдзя Кастрычніка). Ва ўрачыстым мітынгу жыхароў горада (каля 50 000 чалавек) і партызан (каля 30 000 чалавек) прымалі ўдзел дэлегацыі воінаў Чырвонай Арміі на чале з камандуючым 3-м Беларускім фронтам Іванам Данілавічам Чарняхоўскім і працоўных горада Горкі, якая перадала Мінску эшалон падарункаў. Парад прымаў начальнік ЦШПР і СНК БССР Панцеляймон Кандратавіч Панамарэнка, камандаваў парадам начальнік БШПР Пётр Захаравіч Калінін. Урачысты марш партызан Мінскай і некаторых суседніх абласцей адкрыла партызанская брыгада «Народныя мсціўцы» імя В. Т. Варанянскага. Партызаны ішлі са сваімі сцягамі і зброяй, везлі артылерыю, ехалі на кулямётных тачанках, аўтамабілях, у тым ліку трафейных, самаходных гарматах. Асобнай групай была прадстаўлена зводная група кавалерыі. Пасля парада ўдзельнікі строем прайшлі па вуліцах Мінска.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Партызанскі рух падчас Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Ваенныя парады
Катэгорыя:Падзеі 16 ліпеня
Катэгорыя:Чэрвень 1944 года
Катэгорыя:1944 год у Беларусі
Казіспеа

**Казіспеа** () — вёска ў воласці Куусалу павета Хар'юмаа, Эстонія. Знаходзіцца на тэрыторыі нацыянальнага парка Лахемаа, на паўвостраве Пярыспеа.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Інтэрвенцыянізм

**Інтэрвенцыянізм** — гэта палітычная і эканамічная дактрына, якая абгрунтоўвае неабходнасць актыўнага ўмяшання адной дзяржавы ў справы іншых краін ці ўнутраныя працэсы ўласнай краіны дзеля дасягнення пэўных мэтаў: палітычных, гуманітарных, ваенных або эканамічных. Інтэрвенцыя можа ажыццяўляцца ў розных формах — ад дыпламатычнага ціску і эканамічных санкцый да прамой ваеннай прысутнасці.

У міжнародных адносінах знешнепалітычны інтэрвенцыянізм звычайна апраўдваецца неабходнасцю:
* абароны правоў чалавека, у тым ліку нацыянальных, рэлігійных або моўных меншасцяў,
* прасоўвання дэмакратыі (ва ўласным разуменні),
* спынення генацыдаў або грамадзянскіх войнаў,
* процідзеяння тэрарызму, фашызму ці распаўсюджанню зброі масавага знішчэння,
* забеспячэння ўласных геапалітычных або эканамічных інтарэсаў.

На практыцы інтэрвенцыянізм часта асацыюецца з палітыкай ЗША і іншых заходніх дзяржаў у пасляваенны перыяд — напрыклад, з ваеннымі аперацыямі ў В’етнаме, Іраку, Афганістане, Лівіі, а таксама з падтрымкай рэжымаў або апазіцый у розных частках свету. У гэтай сувязі інтэрвенцыянізм нярэдка падвяргаецца крытыцы як форма неаімперыялізму, калі пад выглядам гуманітарнай ці дэмакратычнай місіі прасоўваюцца нацыянальныя інтарэсы і кантроль над рэгіёнамі.

Унутры краіны эканамічны інтэрвенцыянізм — гэта палітыка, паводле якой дзяржава рэгулюе рынкі, уводзіць субсідыі, кантралюе цэны або забяспечвае пэўныя сферы грамадскага жыцця (медыцына, адукацыя, сацыяльная дапамога) у інтарэсах грамадскай стабільнасці або росту. Такая форма інтэрвенцыі супрацьстаіць эканамічнаму лібералізму.

Ідэалагічна інтэрвенцыянізм найбольш актыўна падтрымліваецца неакансерватарамі, для якіх знешнепалітычная роля ЗША як «ахоўніка дэмакратыі» — гэта маральная і геапалітычная неабходнасць. У той жа час палеакансерватары, неарэакцыянеры і частка левых крытыкаў выступаюць супраць інтэрвенцыянізму, разглядаючы яго як інструмент гегемоніі і парушэння нацыянальнага суверэнітэту.

## Гл. таксама 
* Неакансерватызм

Катэгорыя:Паліталогія
Катэгорыя:Палітычныя тэорыі
Калмэ (Куусалу)

**Калмэ** () — вёска ў воласці Куусалу павета Хар'юмаа, Эстонія.  
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Неаімперыялізм

**Неаімперыялізм** — гэта палітычная і эканамічная канцэпцыя, якая апісвае новыя формы дамінавання і кантролю адной дзяржавы над іншымі без прамой тэрытарыяльнай анексіі. У адрозненне ад класічнага імперыялізму XIX — пачатку XX стагоддзяў, які быў звязаны з каланіяльнымі захопамі, неаімперыялізм звычайна ажыццяўляецца праз эканамічны, палітычны, інфармацыйны і ваенна-стратэгічны ўплыў. Ён часта хаваецца пад выглядам міжнароднай дапамогі, гуманітарных місій, падтрымкі дэмакратыі або бяспекі.

У тэорыі неаімперыялізм выкарыстоўваецца для тлумачэння таго, як моцныя дзяржавы (перш за ўсё ЗША) утрымліваюць кантроль над краінамі, што развіваюцца, праз:
* глабальныя фінансавыя інстытуты (МВФ, Сусветны банк),
* міжнародныя гандлёвыя правілы,
* вайсковую прысутнасць або «гарантыі бяспекі»,
* культурную экспансію і інфармацыйную гегемонію,
* уключэнне слабейшых краін у сетку залежнасцяў праз доўг, субсідыі і кантракты.

У гэтым кантэксце, неаімперыялізм можа быць непасрэдна звязаны з інтэрвенцыянізмам — калі дзяржава або блок (напрыклад, НАТА) апраўдвае ваеннае ці палітычнае ўмяшанне тым, што бароніць «сусветны парадак» або «дэмакратычныя каштоўнасці», але фактычна дзейнічае ў ўласных інтарэсах.

Класічнымі прыкладамі крытыкі неаімперыялізму з’яўляюцца:
* ваенныя аперацыі ЗША ў Іраку, Афганістане, Лівіі,
* эканамічны дыктат МВФ у адносінах да краін Глабальнага Поўдня,
* культурны экспарт Захаду праз медыя, адукацыю, стыль жыцця (так званы «мяккая моц» — soft power).

Тэрмін актыўна выкарыстоўваецца левымі, посткаланіяльнымі, антыглабалісцкімі і нацыяналістычнымі мыслярамі, якія сцвярджаюць, што ў сучасным свеце каланіялізм не знік, а змяніў форму. Паводле іх, нават фармальна незалежныя дзяржавы часта з’яўляюцца палітычна і эканамічна падпарадкаванымі вялікім гульцам сусветнай палітыкі.

Неаімперыялізм — гэта не толькі крытыка знешняй палітыкі ЗША. Ён можа прымяняцца і да новых глабальных актораў, напрыклад, Кітая, які праз ініцыятыву "Адзін пояс, адзін шлях" стварае сетку эканамічнай залежнасці ў Афрыцы, Азіі і Лацінскай Амерыцы.

## Гл. таксама 
* Імперыялізм

Катэгорыя:Паліталогія
Катэгорыя:Палітычныя тэорыі
Старая Пагошч

**Старая Пагошч** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Вёска упершыню згаданая ў сярэдзіне XVIII стагоддзя пад назвай Буда-Пагошч. У той час была дворцовым уладаннем. Першапачаткова ўваходзіла ў прыход сяла Негіна, з 1777 года — у прыход сяла Ямное.

У сярэдзіне XIX стагоддзя ў вёсцы была ўладкавана паштовая станцыя на тракце Трубчэўск—Сеўск, дзе дзейнічалі пастаялыя двары, што сведчыць пра яе значэнне як пункта дарожна-паштовай інфраструктуры.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Марына Уладзіміраўна Слуцкая

**Марына Уладзіміраўна Слуцкая** — беларуская дзюдаістка, Заслужаны майстар спорту, 8-разовая чэмпіёнка Беларусі, бронзавы прызёр летняй Універсіяды 2013 года ў Казані, чэмпіёнка і прызёр чэмпіянатаў Еўропы, пераможца II Еўрапейскіх гульняў, пераможца і прызёр міжнародных турніраў, удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў Токіо, трэнер па дзюдо.

## Біяграфія 
У дзяцінстве  тры гады грала на фартэпіяна і баяне, спявала ў хоры. Таксама яна займалася танцамі, баскетболам, тэнісам, плаваннем, лыжнымі гонкамі і вольнай барацьбой. Затым перайшла на дзюдо. Трэніравалася ў Мінску ў СДЮШАР па спартыўных адзінаборствах (Мінск).

Пасля перамогі на чэмпіянаце Еўропы 2017 года ўзначаліла сусветны рэйтынг у сваёй вагавай катэгорыі. 

З-за траўмы не змагла прыняць удзел у чэмпіянаце свету.

Стварыла клуб дзюдо «Тыгр», дзе трэніравала дзяцей. Па стане на ліпень 2019 года з'яўлялася сарукаводнікам і трэнерам дзіцячага клуба адзінаборстваў «Голд».

У красавіку 2021 года на чэмпіянаце Еўропы, які праходзіў у партугальскім Лісабоне, беларуская спартсменка ў вагавой катэгорыі звыш 78 кг заваявала бронзавы медаль чэмпіянату.

На Алімпійскіх гульнях у Токіа заняла 9 месца. У 1/16 атрымала цяжкую траўму локцевага сустава і не змагла працягнуць барацьбу.

У канцы 2021 прыняла рашэнне завяршыць спартыўную кар'еру.

У студзені 2022 была прызначаная на пасаду старшага трэнера нацыянальнай каманды Беарусі па дзюдо.

## Спартыўныя вынікі 
* Першынство Беларусі па дзюдо сярод юніёраў 2009 года — ;
* Першынство Беларусі па дзюдо сярод юніёраў 2010 года — ;
* Адкрытае першынство Беларусі па дзюдо сярод моладзі 2009 года — ;
* Адкрытае першынство Беларусі па дзюдо сярод моладзі 2010 года — ;
* Адкрытае першынство Беларусі па дзюдо сярод моладзі 2011 года — ;
* Першынство Еўропы па дзюдо сярод юніёраў 2008 года — ;
* Першынство Еўропы па дзюдо сярод юніёраў 2010 года — ;
* Першынство Еўропы па дзюдо сярод моладзі 2009 года — ;
* Першынство Еўропы па дзюдо сярод моладзі 2011 года — ;
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2010 год — ;
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2011 год — ;
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2012 год — ;
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2013 год — ;
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2014 год — ;
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2016 год — ;
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2017 год — ;
* Чэмпіянат Беларусі па дзюдо 2020 год — ;

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* 
Катэгорыя:Дзюдаісты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Дзюдаісты Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па дзюдо
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па дзюдо
Катэгорыя:Дзюдаісты паводле алфавіта
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 9 ліпеня
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых
Калмэ

**Калмэ**:
* Калмэ (Куусалу)
* Калмэ (Пылтсамаа)
* Калмэ (Тырва)
* Калмэ (Элва)
Калмэ (Элва)

**Калмэ** () — вёска ў воласці Элва павета Хар'юмаа, Эстонія.

## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Рану (Элва)

**Рану** () — пасёлак у воласці Элва павета Тартумаа, Эстонія. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіў у склад воласці Рану (скасаваная). Размешчаны за 14 км на захад ад валаснога цэнтра — горада Элва, і за 30 км на паўднёвы захад ад павятовага цэнтра — горада Тарту, на ўсход ад возера Выртс'ярв. Вышыня над узроўнем мора — 49 метраў.

Клімат умераны.

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Курэкюла

**Курэкюла** () — пасёлак у воласці Элва павета Тартумаа, Эстонія.  

## Насельніцтва 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Элва (воласць)

**Элва** () — воласць у Эстоніі ў складзе павета Тартумаа. Утворана ў 2017 годзе. Адміністрацыйны цэнтр — горад Элва. Размешчана ў паўднёвай частцы Эстоніі. Мяжуе з муніцыпалітэтам Тарту і валасцямі Тарту, Ныа, Отэпя, Тырва і Вільяндзі. На захадзе мяжа воласці праходзіць па возеры Выртс'ярв.

Паводле звестак Рэгістра навакольнага асяроддзя за 2018 год, на тэрыторыі воласці цалкам або часткова знаходзяцца 4 прыродныя паркі: Элва, Эрумяэ, Канахаўа і Отэпя (невялікая частка ў вёсцы Астуверы); 11 прыродаахоўных зон і 4 запаведнікі: Алам-Педзья, Кеэры-Карыярвэ, Конгута і Саантага. 83 % тэрыторыі воласці займаюць палі і лясныя ўгоддзі.

Плошча воласці — 732,02 км², шчыльнасць насельніцтва на 1 студзеня 2024 г. — 20,4 чал./км².

Катэгорыя:Воласці Эстоніі
Мае

**Мае**:
* Антанін Мае, канадская пісьменніца
* Жак-Леанар Мае, французскі скульптар
* Кентэн Фіён Мае, французскі біятланіст
Тарас Бульба

**«Тарас Бу́льба»** — аповесць Мікалая Васілевіча Гогаля, якая ўваходзіць у цыкл «Міргарад».

Падзеі твора адбываюцца ў асяроддзі запарожскіх казакоў у першай палове XVII стагоддзя. У аснову аповесці М. В. Гогаля легла гісторыя казацкага паўстання 1637—1638 гадоў, задушанага каронным войскам пад кіраўніцтвам гетмана Мікалая Патоцкага. Адным з правобразаў Тараса Бульбы з’яўляецца меркаваны продак вядомага вандроўцы М. М. Міклуха-Маклая, які нарадзіўся ў Старадубе ў пачатку XVII стагоддзя курэнны атаман Войска Запарожскага Ахрым Макуха, паплечнік Багдана Хмяльніцкага, які меў траіх сыноў: Назара, Хаму (Фаму) і Амелька (Емяльяна).

На беларускую мову пераклаў Валянцін Рабкевіч.
Джамбатыста Базіле

**Джамбатыста Базіле** (; , Джульяна-ін-Кампанья, Неапалітанскае каралеўства — , там жа) — неапалітанскі паэт і пісьменнік-казачнік. Яго напісаная ў стылі барока "Казка казак" з'яўляецца першай у гісторыі еўрапейскай літаратуры зборнікам казачнага фальклору. Некаторыя з гэтых казак пазней сталі хрэстаматыйнымі ў апрацоўках Шарля Перо і братоў Грым (напрыклад, «Спячая прыгажуня», «Папялушка», «Кот у ботах»).

Катэгорыя:Паэты Італіі
Соарына

**Соарына** () — вёска ў воласці Куусалу павета Хар'юмаа, Эстонія.  
## Насельніцтва 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Эстоніі
Прэмія «Локус»

**Прэмія «Локус»** () — амерыканская літаратурная ўзнагарода, якую штогод прысуджае часопіс навуковай фантастыкі і фэнтэзі «Локус» (Окленд, Каліфорнія) шляхам чытацкага галасавання. Прэмія была заснавана ў 1971.

Для твораў навуковай фантастыкі і фэнтэзі, а таксама літаратуры жахаў гэта прэмія з'яўляецца прэстыжнай і роўнай па значнасці з прэміямі Х'юга і «Неб'юла».
## Намінацыі 
Колькасць намінацый прэміі «Локус» і іх назвы з моманту заснавання прэміі мяняліся. 

## Галоўныя пераможцы 
## Цікавыя факты 
У прэміі ёсць свой «клуб няўдачнікаў» — пісьменнікаў, якія найчасцей займалі прызавыя месцы, але ніводнага разу не перамагалі. У яго ўваходзяць Грэгары Бенфард, Таніт Лі, Роберт Рыд, Грэг Бір, Пол Мак-Оўлі, Джэфры Форд, Аластэр Рейнальдс і Браян Стэблфард.

За ўсю гісторыю прэміі на яе не намінавалі Л. Рона Хабарда и Хьюга Гернсбека.

## Гл. таксама 
* Прэмія «Неб'юла»
* Прэмія Х’юга

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратурныя прэміі
Катэгорыя:Літаратурныя прэміі ЗША
Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Брыжыт Жыро

**Брыжыт Жыро** (, нар. , Сіды-Бель-Абес) — французская пісьменніца, лаўрэат Ганкураўскай прэміі 2022 года.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1960 годзе ў горадзе Сіды-Бель-Абес (Французскі Алжыр), з дзяцінства жыла ў Ліёне. Працавала прадаўцом кніг, аўтар раманаў і іншай прозы.

У 1997 годзе першая кніга Жыро «Пакой бацькоў» (La Chambre des parents) была адзначана студэнцкай прэміяй. У 2007 годзе стала лаўрэатам Ганкураўскай прэміі за зборнік апавяданняў «Каханне занадта пераацэнена» (L’amour est très surestimé), у 2009 годзе ўдастоена прыза журы Вялікай прэміі Жана Жыёна за раман «Дзіўны год» (Une année). У 2019 годзе стала фіналістам прэміі Медычы з раманам «Дзень адвагі» (Jour de courage).

3 лістапада 2022 года ў чатырнаццатым туры галасавання журы стала трынаццатай жанчынай — уладальніцай Ганкураўскай прэміі за аўтабіяграфічную аповесць «Жыць хутка» (Vivre vite) пра асабісты досвед Жыро, здабыты пасля гібелі ў 1999 годзе яе мужа Клода ў дарожнай аварыі. Вырашальным стаў голас прэзідэнта акадэміі, які аддаў Жыро перавагу перад яе канкурэнтам — Джуліяна да Эмполі.

Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі
Патрык Рамбо

**Патрык Рамбо** (; нар. , Парыж) — французскі пісьменнік.

## Біяграфія 
З-пад яго пяра выйшла каля трыццаці раманаў, большая частка з якіх — пародыі, сярод іх можна адзначыць напісаную ў суаўтарстве з Мішэлем-Антуанам Бюрнье «Журналістыку без працы» (фр. Le Journalisme sans peine, выдавецтва «Плон»). Увосень 1997 года быў апублікаваны раман «Бітва» (выдавецтва «Грасэ»), ганараваны Вялікай прэміі Французскай акадэміі (1997) і Ганкураўскай прэміі (1997).

У 2008 годзе абраны членам Ганкураўскай акадэміі, заняўшы месца Д. Буланжэ.

У юнацтве працаваў літаратурным неграм.

Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі
Жан-Жак Шуль

**Жан-Жак Шуль** (; нар.  г., ) — французскі пісьменнік і драматург, лаўрэат Ганкураўскай прэміі (2000) за раман «Інгрыд Кавен».

## Біяграфія 
Жан-Жак Шуль нарадзіўся 9 кастрычніка 1941 года ў Марселі. Першы свой раман «Роза Пусьер» ​​Жан-Жак Шуль напісаў у 1972 годзе, але гэты раман, як і наступны за ім «Тэлекс № 1», які выйшаў у 1976 годзе, засталіся незаўважанымі чытаючай публікай і літаратурнымі крытыкамі.

У 2000 годзе Жан-Жак Шуль атрымлівае адну з самых прэстыжных літаратурных узнагарод Францыі — Ганкураўскую прэмію за раман «Інгрыд Кавен», які апавядае пра нямецкую актрысу і спявачку, другую жонку пісьменніка, якая раней была музай Іў Сен Ларана і жонкай кінарэжысёра Райнера Фасбіндэра, аднак гэта не біяграфія актрысы.

Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі
Альбер Лондр

**Альбер Лондр** (, —) — французскі журналіст і пісьменнік, майстар нарысавага жанру.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 лістапада 1882 года ў Вішы. Пасля заканчэння ліцэя спрабаваў розныя прафесіі ў Ліёне, затым пераехаў у Парыж.

Яшчэ ў вершаваны перыяд творчасці перыядычна пісаў нататкі для парыжскіх газет, а ў 1906 годзе стаў пастаянным журналістам «Le Matin», які асвятляў працу Нацыянальнага сходу. Яго першым фотанарысам стаў матэпыял аб наступствах артылерыйскіх бамбёжак Рэймса ў верасні 1914 года.

Лондр хацеў ахапіць рэпартажамі краіны на паўднёвым усходзе, але кіраўніцтва «Le Matin» яго ідэі не падтрымала.

У 1922 годзе Лондр адправіўся на Далёкі Усход. Яго слава расла, а рэпартажы і нарысы пачыналі выходзіць у Францыі асобнымі зборнікамі.

Загінуў 16 мая 1932 года разам з яшчэ 53 пасажырамі пры пажары на параходзе «Жорж Філіпар» каля берагоў Емена пры вяртанні ў Францыю з чарговай камандзіроўкі.

Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі
Мастак і яго мадэль

**«Мастак і яго мадэль»** () — іспанскі мастацкі фільм 2012 года рэжысёра Фернанда Труэбы. Намініраваўся на іспанскую нацыянальную кінапрэмію «Гоя» за 2012 год у дванаццаці катэгорыях. Фільм таксама намінаваўся ў 2012 годзе на «Залатую ракавіну» Сан-Себасцьянскага кінафестывалю і атрымаў «Сярэбраную ракавіну» найлепшаму рэжысёру.

## Сюжэт 
Улетку 1943 года ў акупаванай Францыі недалёка ад мяжы з Іспаніяй стомлены ад жыцця знакаміты скульптар акрыяў духам пры з’яўленні маладой іспанкі з лагера бежанцаў, якая стала музай для яго апошняга шэдэўра.

## У ролях 
* Жан Рашфор — Марк Крос
* Аіда Фольч — Мерсэ
* Клаўдзія Кардынале — Леа
* Гёц Ота — Вернер
* Чус Лампрэавэ — Марыя
* Крысціян Сінігер — Эміль
* Марцін Гамэ — П’ер
* Матэа Дэлус — Анры

Катэгорыя:Фільмы 2012 года
Труэба

**Труэба** () — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Антоніа дэ Труэба — іспанскі паэт
* Давід Труэба — іспанскі журналіст, пісьменнік, рэжысёр і акцёр
* Фернанда Труэба — іспанскі кінарэжысёр
Фернанда Труэба

**Фернанда Радрыгес Труэба** (; нар. , , Іспанія) — іспанскі кінарэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар, акцёр.

## Біяграфія 
Фернанда Труэба, скончыўшы факультэт грамадскіх навук, працаваў крытыкам у шэрагу перыядычных выданняў, у прыватнасці, у «El País» і іншых. Пазней заснаваў уласны часопіс «Casablanca». Паралельна здымаў кароткаметражныя стужкі, пакуль у 1980 годзе не дэбютаваў на вялікім экране стужкай «Ópera prima», цёпла сустрэтай крытыкай. У гэтай карціне адчуваюцца ўласцівыя для яго стылю змешванне цяжкіх, часам жудасных знешніх абставін і цёплага, нават сарданічнага гумару. З пачатку кар’еры працаваў з прадзюсарам Андрэсам Вісентэ Гомесам, праз час пачаў супрацоўнічаць са сваім малодшым братам Давідам, але і сам часта выступае прадзюсарам, а таксама сцэнарыстам і акцёрам у сваіх фільмах.

Вядомы сваім нетрывіяльным выказваннем на цырымоніі ўручэння «Оскара» за найлепшы замежны фільм у 1994 годзе: «Калі б я верыў у Бога, то падзякаваў бы Яму. Але я веру толькі ў Білі Уайлдэра, і таму выказваю яму сваю ўдзячнасць».

У верасні 2012 года на 60-м юбілейным кінафестывалі ў Сан-Себасцьяне Фернанда Труэба быў узнагароджаны «Сярэбранай ракавінай найлепшаму рэжысёру» за фільм «Мастак і яго мадэль». Аўтар кнігі «Мой кінаслоўнік».

Катэгорыя:Кінарэжысёры Іспаніі
Дайга Міерыня

**Дайга Міерыня** (, народжаная **Юравіца**, Jurēvica; нар. , ) — латвійскі палітычны дзеяч. Намеснік старшыні партыі «Сялянскі саюз Латвіі», якая ўваходзіць у аб’яднанне «Саюз зялёных і сялян». Старшыня Сейма Латвіі з 20 верасня 2023 года, дэпутат Сейма Латвіі з 1 лістапада 2022 года. У мінулым — старшыня думы (мэр) Царнікаўскага краю (2009—2015, 2016—2021), дэпутат думы Царнікаўскага (2001—2021) і Адажскага (з 2021) краёў.

У 1995 годзе скончыла Латвійскі сельскагаспадарчы ўніверсітэт. У 2009 годзе атрымала ступень магістра ў галіне кіравання якасцю ў Рыжскім тэхнічным універсітэце.

Па выніках муніцыпальных выбараў 11 сакавіка 2001 г. абрана дэпутатам Царнікаўскай краявой думы. Пераабрана на выбарах 2005 года па спісе Народнай партыі. На выбарах 2009 года пераабрана па аб’яднаным спісе «Саюза зялёных і сялян», «Новага часу» і «Усё для Латвіі!». Абрана старшынёй думы (мэрам). Пераабрана на выбарах 2013 года па спісе «Сялянскага саюза Латвіі» і зноў абрана старшынёй думы (мэрам). У 2015 годзе адпраўлена ў адстаўку і яе пасаду заняў дэпутат ад «Латвійскага аб’яднання рэгіёнаў» Імант Красціньш. У 2016 годзе адноўлена на пасадзе. Пераабрана на выбарах 2017 года па спісе «Сялянскага саюза Латвіі» і зноў абрана старшынёй думы (мэрам). Была старшынёй Рады па развіцці Рыжскага рэгіёна планавання.

Пасля адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 2021 года, па якой Царнікаўская воласць уключана ў склад Адажскага краю, па выніках муніцыпальных выбараў 2021 года Міерыня абрана дэпутатам Адажскай думы.

Па выніках парламенцкіх выбараў 2022 года абрана дэпутатам Сейма Латвіі па спісе «Саюза зялёных і сялян». Была старшынёй Камісіі Сейма па дзяржаўным кіраванні і самакіраванні і членам Камісіі Сейма па ўстойлівым развіцці.

Катэгорыя:Старшыні Сейма Латвіі
Аіда Фольч

**Аіда Бенітэс Фольч** (; нар.  г.) — іспанская актрыса.

Нарадзілася ў Рэусе 24 лістапада 1986 года. Пасля двухмесячнага кастынгу з больш чым 3000 дзяўчат па ўсёй Іспаніі Фольч дэбютавала ў фільме Фернанда Труэбы «Шанхайскі заклён» (2002). Да 2017 года яна знялася больш чым у дваццаці фільмах.

## Фільмаграфія 
* (2012) «Мастак і яго мадэль» — Мерсэ

Катэгорыя:Актрысы Іспаніі
Праезд Жукоўскага (Мінск)

**Праезд Жукоўскага** — праезд у Кастрычніцкім раёне Мінска ў мікрараёне «Аэрадромная». Названы ў гонар Мікалая Жукоўскага, рускага вучонага, стваральніка аэрадынамікі як навукі. Знаходзіцца паміж 1-м завулкам Жукоўскага і аднайменнай вуліцай. Ідзе паралельна Быхаўскай вуліцы, якая знаходзіцца на поўдзень ад праезда. На няцотным баку праезда Жукоўскага знаходзіцца паркінг, а на цотным 4 жылыя аднапавярховыя дамы.

## Цікавыя факты 
* У 1990-х гг. раён вуліцы Жукоўскага, у тым ліку і аднайменны праезд, быў вядомы сярод моладзі як «Шалман» або «Жучка».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Праезд Жукоўскага ў архітэктурнай базе Рhotobuildings
* Праезд Жукоўскага ў базе Геадзен
* Праезд Жукоўскага на карце ATO.BY
* Праезд Жукоўскага на здымках 2025 г.

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Мінск)
Сезон 2024/2025 БАК «Вікторыя»

У сезоне 2024/2025 баскетбольны клуб БАК «Вікторыя» з горада Брэста прымаў удзел:
* Чэмпіянат Беларусі 2024/2025 (**9 месца**).

## Склад каманды 
*  Аляксандр Аліфярук
*  Мікіта Алюшын
*  Барыс Васіленка
*  Даніла Віцько
*  Мікіта Галішнікаў
*  Андрэй Ганчарук
*  Мікіта Дашкевіч (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Іван Завацкі
*  Арцём Іўчанка
*  Дзмітрый Канцэвіч
*  Глеб Кенда
*  Уладзіслаў Лагодзіч
*  Максім Левашэня
*  Мікалай Мергес (пакінуў каманду падчас сезона)
*  Мікіта Мыц
*  Міхаіл Рагашчук
*  Захар Раўнейка
*  Ягор Стасюк
*  Сяргей Федарчук (прыйшоў у каманду падчас сезона)
*  Максім Хайло (пакінуў каманду падчас сезона)

## Трэнеры каманды 
*  Эдуард Васілюк (галоўны трэнер)
*  Максім Радчук
*  Дар’я Балакер
*  Міхаіл Рагашчук (гуляючы трэнер)

## Гл. таксама 
* Сезон 2023/2024 БАК «Вікторыя»
* Сезон 2025/2026 БАК «Вікторыя»

## Спасылкі 
* Профіль на сайце eurobasket.com

 БАК Вікторыя
Катэгорыя:2024 год у Брэсце
Катэгорыя:2025 год у Брэсце
Тарлопава

**Тарлопава** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Вёска ўзнікла ў пачатку XVII стагоддзя. Першапачаткова належала Свенскаму манастыру і ўваходзіла ў склад Прыкладаўскай воласці Бранскага павета.

Паводле рэвізскіх сказак XVIII стагоддзя, насельніцтва займалася пераважна земляробствам і сезонным заробкам (адходніцтвам) на Доне, а таксама продажам пянькі і канаплянага алею ў гарадах Сеўск і Сярэдзіна-Буда. У пачатку 80-х гадоў XVIII ст. у вёсцы пражывалі 239 душ мужчынскага полу і 205 — жаночага

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Філіпава (Суземскі раён)

**Філіпава** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упамінаецца з першай паловы XVII стагоддзя як частка Чемлыжскага стана Камарыцкай воласці. З’яўлялася былым дворцовым уладаннем.

У XIX стагоддзі ў вёсцы дзейнічаў цагельны завод.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Церабікава

**Церабікава** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упамінаецца з XVIII стагоддзя як уладанне Свенскага манастыра. У 1778–1782 гадах уваходзіла ў Луганскі павет, пасля — у Сеўскі павет (да 1929 года). З 1861 года — ў складзе Сялячанскай воласці, з 1924 — Луганскай воласці. Да 1930-х гадоў — цэнтр Церэбікаўскага сельсавета, пазней уваходзіла ў Падгараднаслободскі і Негінскі сельсаветы.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Жорж Пужулі

**Жорж Пужулі** (; 20 студзеня 1940 — 28 кастрычніка 2000) — французскі акцёр, які атрымаў міжнароднае прызнанне ў дзяцінстве за сваю ролю ў ўзнагароджаным фільме «Забароненыя гульні». У 1950-х гадах ён зняўся ў шэрагу іншых вядомых фільмаў, у прыватнасці, у «Д’ябалах», «І бог стварыў жанчыну» і «Ліфт на эшафот». Пазней ён працаваў у асноўным на тэлебачанні, дзе спецыялізаваўся на агучванні.
## Фільмаграфія 
* (1956) «І бог стварыў жанчыну» — *Крысціян Тардзье*
## Крыніцы 
Катэгорыя:Акцёры Францыі
Церабушка

**Церабушка** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упамінаецца з XVIII стагоддзя як слабода — уладанне князёў Галіцыных. Уваходзіла ў прыход сяла Кокараўка. У мясцовасці былі развітыя рамёствы — бондарства, выраб дзёгцю і іншыя. У 1890 годзе адкрылася земская школа.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Драўпадзі Мурму

**Драўпадзі Му́рму** (нар. 20 чэрвеня 1958) — індыйскі палітык, пятнаццаты прэзідэнт Індыі з 25 ліпеня 2022 года.

Раней была губернатарам штата Джаркханд з 2015 па 2021 гады, кандыдатам ад кіруючай у дадзены момант партыі Бхарата джаната парты (БДП; у больш ранніх рускамоўных тэкстах гэтая партыя называлася Індыйскай народнай партыяй) на пасаду прэзідэнта Індыі на выбарах у 2022 годзе.

21 ліпеня 2022 года Драўпадзі Мурму атрымаўшы большасць галасоў, увайшла ў гісторыю, стаўшы першай прадстаўніцай з так званых спісачных плямёнаў і другой жанчынай (пасля Працібхі Паціл), якая заняла гэтую пасаду. Таксама, хаця ёй ужо споўнілася 64, яна стала самым маладым прэзідэнтам Індыі на сённяшні дзень і першым, хто нарадзіўся пасля здабыцця незалежнасці.

Катэгорыя:Прэзідэнты Індыі
Чухраі

**Чухраі** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упамінаецца з XVIII стагоддзя як уладанне графаў Шарамецевых. Уваходзіла ў прыход сяла Чырвоная Слабада.

У 1897 годзе насельніцтва дасягала 1440 чалавек.

У гады Другой сусветнай вайны (1943) вёска была цалкам спаленая нямецкімі захопнікамі за падтрымку мясцовых партызан.

У 2021 годзе адкрыўся дом-музей старажытнага побыту.

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Ісак Фінкель

**Ісак Фінкель** (1907 — ?) — беларускі педагог, краязнаўца, пісаў на ідышы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Ракаве ў шматдзетнай сям’і мясніка і рабіна Гірша-Шлоймы, брат Уры Фінкеля.

Вучыўся ў настаўнікаў, у ешывах Ракава, Баранавічаў, Вільні, экстэрнам скончыў гімназію. У1927-1931 вучыўся ў польска-іўрыцкай настаўніцкай семінарыі Ш. Чарна ў Вільні. Жыў у родным горадзе, працаваў настаўнікам у польскай гімназіі. Узначаліў бібліятэку, тэатральны гурток, арганізаваў сацыяльную дапамогу. Выдаў невялікі зборнічак вершаў «Настроі» (з Н. Капланам). Атрымаў узнагароду Цэнтральнага адукацыйнага камітэта за навуковую працу аб Ракаве. Друкаваўся ў газетах Варшавы (Хайнт, Момэнт, Бафраюнг, Арбэтэр цайтунг, Гацфіра, Галім, Едзіес фун арбэтндзікн эрэц-ізроіл) і Вільні (Тог, Цайт, Радыё, Га-ацід). Псеўданімы: І. Ф., Ф. Бэн-Ціен-Шлоймэ, Бэн Авігайл, Раковэр.

Загінуў ад рук нацыстаў.

## Літаратура 
* Штымунген (שטימונגען) — Вільня: Ф. Гарбер, 1930 — 13 ст.
* Лейзер Ран. 25 ёр юнг-вільнэ, Нью-Ёрк 1955.
* Лейзер Ран. Фінкель Ісак // Слоўнік новай яўрэйскай літаратуры.
* Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Валожынск. р-на / Укл. Я. Я. Янушкевіч. — Мінск: Мастацкая літаратура, 1996.

Катэгорыя:Педагогі БеларусіКатэгорыя:Вучоныя паводле алфавітаКатэгорыя:Вучоныя БеларусіКатэгорыя:Паэты паводле алфавітаКатэгорыя:Паэты БеларусіКатэгорыя:Паэты на ідышКатэгорыя:Яўрэйскія публіцысты (ідыш)Катэгорыя:Ахвяры Халакоста
Шчапятлёва

**Шчапятлёва** () — вёска ў Суземскім раёне Бранскай вобласці Расіі.

## Гісторыя 
Упамінаецца з 1620-х гадоў у складзе Чемлыжскага стана Камарыцкай воласці. У 1638 годзе вёска згадваецца як адзін з прыпынкаў падарожжа берасцейскага ігумена&nbsp;Афанасія.

У XVIII стагоддзі — дварцовае ўладанне, што ўваходзіла ў прыход сяла Алешкавічы. У час правядзення рэвізій у XVIII стагоддзі насельніцтва Шчапятлёва складала сотні душ мужчынскага і жаночага полу. У 1782 годзе тут жылі як мясцовыя сяляне, так і прадстаўнікі маларасійскага насельніцтва, але апошнія зніклі з перапісаў да канца стагоддзя.

У 1926 годзе насельніцтва сягаўла 1770 чалавек — найбольшая зафіксаваная лічба. У 2011 годзе была закрыта пачатковая школа, якая дзейнічала ў вёсцы. Паводле дадзеных 2013 года, у Шчапетлёва пражывае каля 140 чалавек.

## Славутасці 
У вёсцы Шчапетлёва ўсталяваны помнік партызанцы Таццяне Палонікавай, якая загінула тут 1 чэрвеня 1943 года. Яна служыла кулямётніцай у складзе партызанскай брыгады «За ўладу Саветаў» і загінула ў баі падчас Другой сусветнай вайны.

Помнік уяўляе сабой металічны пілон вышынёй 2,5 метра з мармуровай мемарыяльнай плітой, на якой змешчаны тэкст:
«У гэтым населеным пункце — вёсцы Шчапетлёва 1 чэрвеня 1943 года загінула партызанка-кулямётніца з брыгады „За ўладу Саветаў“ Палонікава Таццяна».

Катэгорыя:Населеныя пункты Суземскага раёна
Мары Юо

**Мары Юо** (; 28 чэрвеня 1846, Танер, Ёна, Францыя – 13 красавіка 1930, Парыж, Францыя) — французская паэтка, пісьменніца, феміністка, журналістка, абаронца правоў жывёл, неамальтузіянка. 
## Біяграфія 
Марыя Юо нарадзілася ў 1846. Дзявочае поўнае імя — Мацільда Марыя Канстанцыя Менетрые.

У 1869 выйшла замуж за Анатоля Тэадора Мары Юо, выдаўца левага парыжскага часопіса L'Encyclopédie Contemporaine Illustrée.

Журналістка і пісьменніца (яна пісала дэкадэнцкія сімвалісцкія вершы), Мары Юо вядомая як папярэдніца французскага неамальтузіянства, упершыню публічна ў 1892 агучыла адначасова фемінісцкі і неамальтузіянскі лозунг «Страйк жыватоў».

Яна таксама была вельмі правакацыйнай генеральнай сакратаркай Народнай лігі супраць вівісекцыі, блізкай да рэвалюцыйных колаў, якія ў перыяд з 1886 па 1890 праводзілі прапаганду супраць карыды і скачак на быках, мода на якія тады распаўсюджвалася ў Парыжы, і супраць навуковых эксперыментаў на жывёлах.

У той жа час яна апублікавала зборнік вершаў «Le Missel de Notre-Dame des Solitudes» з прадмовай Рашыльд у 1908. Сяброўства паміж Рашыльдай і Мары Юо бярэ пачатак ад іхняй агульнай барацьбы супраць вівісекцыі.

Памерла ў Парыжы 13 красавіка 1930.

## Публікацыі 
* Missel de Notre-Dame des Solitudes, Paris, Sansot, 1908.
* Le mal de vivre, Paris, Génération Consciente, 1909.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Нарадзіліся 28 чэрвеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1846 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Францыі
Катэгорыя:Правы жывёл
Катэгорыя:Фемінізм
Катэгорыя:Сімвалісты
Катэгорыя:Памерлі 13 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1930 годзе