open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Азова-Чарнаморскі край

**Азова-Чарнаморскі край** — адміністрацыйная адзінка РСФСР, якая існавала з 10 студзеня 1934 па 13 верасня 1937 гг.

Адміністрацыйны цэнтр краю — горад Растоў-на-Доне. Першы старшыня выканкама Азова-Чарнаморскага краю — В. П. Ларын.

10 студзеня 1934 г. Паўночна-Каўказскі край быў падзелены на дзве часткі: заходнюю — Азова-Чарнаморскі край і ўсходнюю — уласна Паўночна-Каўказскі край, цэнтрам якога стаў Пяцігорск.

Азова-Чарнаморскі край уключаў у сябе Адыгейскую АВ, Паўночную вобласць і тэрыторыі цяперашніх Краснадарскага краю і Растоўскай вобласці.

Паўночная вобласць спыніла сваё існаванне 5 ліпеня 1934 г.

13 верасня 1937 г. пастановай ЦВК СССР Азова-Чарнаморскі край быў падзелены на Краснадарскі край з цэнтрам у г. Краснадары і Растоўскую вобласць з цэнтрам у г. Растове-на-Доне. 15 студзеня 1938 г. Вярхоўны Савет СССР зацвердзіў стварэнне гэтых рэгіёнаў. Праз паўгода Вярхоўны Савет РСФСР пацвердзіў скасаванне краю.

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел РСФСР
Катэгорыя:Гісторыя Адыгеі
Катэгорыя:Гісторыя Растоўскай вобласці
Катэгорыя:Гісторыя Краснадарскага края
Пятроўскія казармы (Таганрог)

**Пятроўскія жаўнерні** — помнік дойлідства канца XVIII стагоддзя, захаваная да нашых дзён у Таганрогу частка «агульнаваеннай ячэйкі» Траецкай крэпасці. Помнік архітэктуры федэральнага значэння, уваходзіць у лік аб'ектаў культурнай спадчыны Расійскай Федэрацыі пад кодам 6110056002 і назвай «Ваенная ячэйка».

## Гісторыя 
7 снежня 1803 года ў Таганрог быў пераведзены батальён гарнізона з крэпасці св. Дзімітрыя Растоўскага (будучы Растоў-на-Доне). Для стварэння тут Таганрогскага двухбатальённага палка пачалося будаванне новых казарм. У склад музейнага комплексу пасля рэстаўрацыі павінны былі ўвайсці салдацкая казарма, афіцэрскі дом, кухня, парахавы склеп і калодзеж. Але ад гэтай ідэі адмовіліся, бо яна «не знайшла падтрымкі ў Міністэрстве культуры Растоўскай вобласці». Называцца гэты сімбіёз будзе як «Таганрогскі музейны комплекс». 

Катэгорыя:Таганрог
Мікалай Пятровіч Карачанцаў

**Мікала́й Пятро́віч Кара́чанцаў** (; ) — савецкі і расійскі  тэатра і кіно, народны артыст РСФСР (1989).

За 40 год сваёй акцёрскай і музычнай дзейнасці артыст выканаў больш за 200 песень — Карачанцаў узначальвае плеяду савецкіх і расійскіх акцёраў, якія спяваюць.

## Фільмаграфія 
* «Шэрлак Холмс і доктар Ватсан» (1979)
* «Белыя росы» (1983)
* «Чалавек з бульвара Капуцынаў» (1987) — каўбой і сябар Джоні Фёста Білі Кінг
* «Пастка для адзінокага мужчыны» (1990)
* «Белыя росы. Вяртанне» (2014)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Народныя артысты РСФСР
Ганна Радзівіл (1476—1522)

**Ганна Радзівіл** ( — 14 ці 15 сакавіка 1522, с. Ліў, Мазавецкае княства, цяпер — гміна Ліў, Вэнгроўскі павет, Мазавецкае ваяводства, Польшча) — жонка мазавецкага князя Конрада III Рудога, рэгент Мазавецкага княства 1503 — 1518 гг.

## Біяграфія 
### Паходжанне 
Дачка віленскага ваяводы, канцлера вялікага літоўскага М. Радзівіла Старага і Соф'і Манівід. Мела братоў Мікалая, Яна, Юрыя, Альберта, і сястру Барбару, якая стала манашкай-бернардзінкай.

### Сям'я 
У 1496 ці 1497 г. выйшла за мазавецкага князя Конрада III Рудога і прынесла яму 20.000 дукатаў пасагу.

### Рэгенцтва 
29 кастрычніка 1503 г., пасля раптоўнай смерці Конрада III Рудога, стала рэгентам Мазавецкага княства, і выступіла супраць уваходжання яго ў склад Кароны Каралеўства Польскага. Шукаючы заступніцтва вялікага князя літоўскага Аляксандра, звярнулася да яго праз свайго бацьку Мікалая: «mediante domino palatino Vilnensi». У 1511 — 1517 гг. імкнулася ўсталяваць епіскапства ў Варшаве, чаму вельмі супраціўляўся кароль польскі і вялікі князь літоўскі Жыгімонт I Стары. 28 снежня 1514 г. надала права Остраву Мазавецкаму прывілей на правядзенне чатырох кірмашоўы ў год і штотыднёвы рынак.

Пахавана ў Касцёле Святой Ганны ў Варшаве.

6 чэрвеня 2004 г. у горадзе Остраў Мазавецка быў адкрыты помнік княжне аўтара Міраславы Скочэк.

## Літаратура 
* Jasiński, K. Rodowód Piastów mazowieckich. — Poznań — Wrocław: Wydawnictwo Historyczne, 1998. — 247 s. — S. 172 — 173. — ISBN 83-913563-0-2.

Ганна, 1476—1522
Ганна, 1476—1522
Катэгорыя:Рэгенткі
Каракіліская бітва

**Каракіліская бітва** () адбылася 25—28 мая 1918 года, паміж турэцкімі і армянскімі войскамі ля Каракліса.

## Наступ турэцкіх войскаў 
Пасля перамогі Кастрычніцкай рэвалюцыі руская армія пакінула Заходнюю Арменію і Каўказскі фронт супраць вялікай турэцкай арміі. Армянскімі войскамі камандаваў генерал Назарбекаў.

Парушыўшы перамір’е, турэцкая армія ў пачатку 1918 года ўварвалася ў Заходнюю Арменію, захапіўшы некалькі гарадоў (Эрзурум, Сарыкамыш, Карс, 15 мая — Александропаль). Армянскія войскі адыходзілі пад напорам перасяжных сіл праціўніка, разам c ім сыходзілі тысячы ўцекачоў, бяспеку якіх забяспечваў атрад Андраніка. З Александропаля частка турэцкіх войскаў рушыла да Эрывані (гл.: Сардарапацкая бітва), іншая частка — на Каракліс. Пасля двух дзён баёў у Джалалаглы (цяпер Сцепанаван), атрад Андраніка 20 мая засяродзіўся ў сяле Дсех, а потым падышоў да Дыліжана.

## Сілы бакоў 
Армянскія войскі пад Караклісам налічвалі 6 тыс. салдатаў, 70 прылад і 20 кулямётаў. Сардарапацкая, Баш-Апаранская і Каракліская бітвы прадэманстравалі сілу адзінства армян, якія ўсталі на абарону сваёй радзімы. Армянскія войскі разам з ратнікамі заступілі шлях турэцкім інтэрвентам на Эрывань і Арарацкую даліну, што дазволіла стварыць Рэспубліку Арменія.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Каракилисское сражение
Кубак Еўропы па кіданнях 2016

**Кубак Еўропы па кіданнях 2016** прайшоў 12—13 сакавіка на стадыёне «Глорыя Арад» у горадзе Арад, Румынія. У праграму турніру былі ўключаны штурханне ядра, кіданне дыска, кіданне молата і кіданне дзіды. Разыгрываліся 4 камандныя Кубкі: сярод мужчын і жанчын у абсалютнай узроставай катэгорыі і сярод моладзі да 23 гадоў (1994 г. нар. і маладзей).

З 2016 года адбылася змена назвы турніру — раней ён праходзіў пад назвай Кубак Еўропы па *зімовых* кіданнях.

На старт выйшлі 228 лёгкаатлетаў з 34 краін Еўропы. Кожная краіна магла выставіць да 2 чалавек у кожнай дысцыпліне ў дарослых і аднаго — сярод моладзі. У залік каманды ішоў лепшы вынік у кожным з відаў кіданняў, пасля чаго ён пераводзіўся ў ачкі з дапамогай Міжнароднай табліцы перакладу вынікаў ІААФ. Па суме атрыманых балаў вызначаліся пераможцы і прызёры ў камандным заліку Кубка. 

## Вынікі 
### Індывідуальнае першынство 
### Каманднае першынство 
|valign=top width="50%"|

|}

|valign=top width="50%"|

|}

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Кубкі Еўропы па зімовых кіданнях
Катэгорыя:Сакавік 2016 года
Катэгорыя:2016 год у Румыніі
Катэгорыя:2016 год у лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Румыніі
Катэгорыя:Лёгкая атлетыка ў Румыніі
Катэгорыя:Горад Арад, Румынія
Царква Сурб Геворк (Нахічэвань-на-Доне)

**Царква Сурб Геворк** (Царква Св. Георгія Перамаганосца) — храм у Нахічэвані-на-Доне. Адносіўся да Армянскай апостальскай царквы. Храм згублены.

## Гісторыя 
Пачатак будавання царквы Св. Георгія Перамаганосца (Царква Сурб Геворк) амаль супаў з будаваннем Феадораўскай царквы (Сурб Тэадорас) у 1783—1787 гады. Драўляная царква Сурб Геворк будавалася з 1783 года ў заходняй частцы горада на мяжы двух суседніх гарадоў — Растова і Нахічэвані. Па сканчэнні будаўніцтва 5 снежня 1787 года царква была асвячона Іосіфам Аргуцінскім.

Спачатку ў горадзе была драўляная царква. Пабудаваны каменны аднокупальны храм са званіцай у XIX стагоддзі двойчы рамантаваўся: у 1852 — 1853 гады рамонт праводзіўся на сродкі нахічэванскага купца 2-й гільдыі М. X. Ерэцпаханяна, другі рамонт рабіўся ў 1892 годзе.

Каменны храм стаяў каля Георгіеўскай вуліцы ўшчыльную да Растова-Нахічэванскай мяжы (блізу цяперашняга Тэатральнага праспекта).

Спачатку царкоўна-прыходскай школы пры царкве не было. У 1918 годзе Нова-Нахічэванскае епархіяльнае кіраванне інфармавала, што школа, адкрытая ў горадзе Новачаркаску, пераводзіцца ў кіраванне Духоўнага кіравання і робіцца царкоўна-прыходскай школай царквы Сурб Геворк.

У інтэр'еры каменнай царквы было шмат каменных хачкараў. У храм з Крыма былі прывезены рукапісныя кнігі і напрастольныя крыжы.

Падчас рамонту ў 1892 годзе абнавілі ўнутранае ўбранне храма, з паўднёвага боку зрабілі прыбудову для абароны ад непагадзі, бо паўднёвы ўваход стаў галоўным.

У канцы XIX — пачатку XX стагоддзяў пры царкве Св. Георгія Перамаганосца функцыянаваў хор пад кіраўніцтвам Раманоса Мелікяна.

Георгіеўскі храм звалі таксама царквой Хадрэлеза, каля яе праходзілі армянскія кірмашы і святы.

У пачатку 1930-х гадоў храм быў зачынены і неўзабаве амаль цалкам разабраны. Рэшткі Георгіеўскага храма былі знесены яшчэ да пачатку Вялікай Айчыннай вайны.

## Літаратура 
* Вартанян В. Г., Казаров С.С. Армянская-Апостольская Церковь на Дону // Ростов н/Д., 2001.
* Малаховский Е. И., Лаптев Г.Ф. Храмы и культовые сооружения Ростова-на-Дону, утраченные и существующие // Ростов-на-Дону, АКРА, 2003.
* Шахазиз Е. Новый Нахичеван и новонахичеванцы. Перевод с армянского Ш. М. Шагиняна // Ростов-на-Дону, 1999.
* Сидоров В. Энциклопедия старого Ростова и Нахичевани-на-Дону. Ростов-на-Дону, 1996, т. 4.
* Халпахчьян О. X. Архитектура Нахичевани-на-Дону // Ер., 1988.

## Спасылкі 
* [Церковь Сурб Геворк (Нахичевань-на-Дону)](http://ru.hayazg.info/%D0%A6%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8C_%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B1_%D0%93%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BA_(%D0%9D%D0%B0%D1%85%D0%B8%D1%87%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8C-%D0%BD%D0%B0-%D0%94%D0%BE%D0%BD%D1%83))
* Нахичеванские храмы . Донской временник.

Катэгорыя:Храмы Растова-на-Доне
Катэгорыя:Армянскія храмы
Катэгорыя:1787 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Расіі
PANaNieba

**PANaNieba** (ПАНаНеба) — беларускі рэп-гурт.

## Гісторыя 
Гурт PANaNieba пачаў фарміравацца ў 2006 годзе ў горадзе Вілейка. Той жа восенню «PANaNieba» сталі першым беларускамоўным гуртом-удзельнікам найбуйнейшага на той момант хіп-хоп фестываля ў Беларусі — «Quick Style Cup».

У 2010 годзе БМАgroup выдае альбом PANaNieba «На балоце», які быў прызнаны найлепшым дэбютам году на цырымоніі Experty.by.

Крыху больш чым праз год (30 снежня 2011) музыкі выдаюць новы альбом 71. Назва альбома абазначае две апошнія лічбы тэлефоннага кода Вілейкі, адкуль паходзяць удзельнікі гурта. У запісе ўдзельнічалі рэперы Zeman і Тарас, а таксама лідар Neuro Dubel Аляксандр Куллінковіч. Рэліз быў выдадзены лэйблам БМАgroup сумесна з кампаніяй Vigma.

Па стане на 2017 год гурт не праводзіць ніякай актыўнай дзейнасці, SP Kava займаецца сольнай кар'ерай.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* На балоце (2010, альбом, БМАgroup)
* 71 (2011, альбом)

### Іншае 
* Цягнік 1оты (гісторыя першая) (2006)
* Нямузыка (2007)
* PANaNieba (2010, сінгл)
* Ноч (2010, сінгл)
* Место подписи (2013, трыб'ют Neuro Dubel)

## Удзельнікі 
* SP Kava
* Śviedak

## Спасылкі 
* Група PANaNieba ВКонтакте
* Pananieba "71" (+аўдыё) / Experty.By

Катэгорыя:Хіп-хоп-гурты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2006 годзе
Катэгорыя:Гурты Вілейкі
Жылы дом Мікалая Паніна

**Жылы дом Мікалая Паніна** — будынак у Растове-на-Доне, пабудаваны ў 1910 годзе ў стылі мадэрн.

Знаходзіцца па адрасе: Ульянаўская вуліца, дом 39.
## Гісторыя 
Будынак быў пабудавана па праекце архітэктара Я. М. Гуліна на сродкі купца М. А. Паніна. Складае адзіны архітэктурны комплекс з стараверскім Пакроўскім саборам, які стаіць побач.

## Архітэктура 
Жылы дом Паніна знаходзіцца на Ульянаўскай вуліцы насупраць апсіды стараверскага Пакроўскага сабора. Двухпавярховы будынак мае прамавугольную канфігурацыю ў плане. Парадны фасад акцэнтаваны крайнімі раскрапоўкамі з атыкамі. Паўднёва-ўсходні вугал будынка каранаваны купалам са спічаком. Архітэктурна-мастацкае аблічча пабудовы фармуюць тынкавальны дэкор. Лапаткі, якія знаходзяцца па ўсёй вышыні будынкі, ажыццяўляюць вертыкальнае дзяленне фасада. Вокны першага паверха прамавугольныя, а на другім — маюць паўцыркульныя завяршэнні. Аконныя проймы дэкараваны геаметрычнымі ўстаўкамі. На другім паверсе падвоканныя нішы руставаны, а нішы над вокнамі маюць профіль складанай канфігурацыі. Парадны ўваход з двухстворкавымі дзвярамі знаходзіцца ў правай частцы фасада.

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Растова-на-Доне
Катэгорыя:Славутасці Растова-на-Доне
Будынак гандлёвай школы (Растоў-на-Доне)

**Будынак гандлёвай школы** — будынак у Растове-на-Доне, пабудаваны ў 1905 годзе для гандлёвай школы пры Растоўскім камерцыйным мужчынскім вучылішчы. У наш час будынак з'яўляецца адным з карпусоў Паўднёвага федэральнага ўніверсітэта. Будынак гандлёвай школы мае статус аб'екта культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.

## Гісторыя 
Растоўскае камерцыйнае мужчынскае вучылішча было заснавана ў 1900 годзе. На наступны год пры вучылішчы была адкрыта гандлёвая школа. У 1915 годзе ў будынку школы выступаў з канцэртам кампазітар і піяніст С. В. Рахманінаў: 

11 снежня 2011 года на сцяне будынка была ўрачыста адкрыта мемарыяльная дошка Аляксандру Салжаніцыну (з 1936 па 1941 год ён вучыўся на фізіка-матэматычным факультэце Растоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта). Барэльеф быў выраблены скульптарам Дзмітрыем Лындзіным.

## Літаратура 
*
Маныч

**Маныч (Заходні Маныч)** () — рака ў Калмыкіі, Стаўрапольскім краі і Растоўскай вобласці, левы прыток Дона. Бярэ пачатак у месцы былой біфуркацыі ракі Калаўс на Маныч і Усходні Маныч.

Даўжыня — 420 км, умоўная плошча басейна — 35,4 тыс.км², з іх 2,1 тыс. км² занята азёрамі, у асноўным саланаватымі і салёнымі. Даўжыня Маныча з Калаўсам 856 км, плошча басейна — 48,45 тыс. км². Жыўленне снегавое.

Катэгорыя:Рэкі Калмыкіі
Катэгорыя:Рэкі Стаўрапольскага края
Катэгорыя:Рэкі Растоўскай вобласці
Пошта Ватыкана

**«Пошта Ватыкана»** () — ватыканская дзяржаўная кампанія, аператар ватыканскай дзяржаўнай паштовай сеткі. Член Сусветнага паштовага саюза.

## Гісторыя 
Праз два дні пасля заснавання сучаснай дзяржавы Ватыкан у выніку заключэння 11 лютага 1929 года Латэранскіх пагадненняў паміж Італіяй і Святым Прастолам з дапамогай італьянскага ўрада была заснаваная паштовая служба Ватыкана. 1 чэрвеня таго ж года Ватыкан стаў членам Сусветнага паштовага саюза. 29 ліпеня паміж Ватыканам і Італіяй быў складзены паштовы дагавор аб дастаўцы пошты праз Рым, які набыў моц 1 жніўня 1929 года.

## Аддзяленні 
Пошта Ватыкана мае чатыры паштовыя аддзяленні: на пл. Святога Пятра, у Ватыканскім музеі, каля Латэранскай базілікі і ў царкве святога Паўла.

Адна з дзеючых паштовых скрынь для збору карэспандэнцыі размешчана на даху сабора Святога Пятра.

Катэгорыя:Пошта
Катэгорыя:Ватыкан
Дом Папкова

**Дом Папкова** *(таксама вядомы як дом Рэмі)* — асабняк пачатку XIX стагоддзя ў цэнтры Таганрога, размешчаны па адрасе вул. Шміта, 17.

## Апісанне 
Кампазіцыя будынка простая. Фасад сіметрычны, упрыгожаны шасцю гладкімі калонамі дарычнага ордара, якія падтрымваюць трохкутны франтон. Унізе калоны злучаюцца балюстрадамі. На першым (гаспадарчым) паверсе акна выкананы квадратнай формы. Прастакутныя вокны другога і трэцяга паверха ўпрыгожаны сандрыкамі. Па ўсім перыметры другога паверха праходзіць суцэльны карніз з прамавугольнымі ордарнымі сухарыкамі (дэнтыкуламі). У выніку надбудовы мезаніна ў 1828 годзе трохвугольны франтон быў падняты на паверх вышэй. Пасля рэканструкцыі каланада ўспрымае нагрузку ад шырокага гаўбца трэцяга паверха, што стварае ўражанне атыка. 

## Гісторыя 
Будынак пабудаваны ў 1808 годзе ў стылі рускага правінцыйнага класіцызму. Дом служыў прыватным валоданнем кіраўніка горада Таганрога П. А. Папкова. Пасля яго ад'езду з Таганрога дом стаў прыбытковым. З 1847 па 1856 год тут з дочкамі жыла ўдава кампаньёна Папкова Я. Г. Марозава, які раптоўна сканаў. Адна з яе дачок — Яўгенія — стала пазней маці А. П. Чэхава.

Пасля Папкова дом па спадчыне перайшоў да яго пляменніцы, баранэсы Фіцінгоф, і ўжо ад яе домаўласніцтва перайшло ў рукі генерал-маёра А. Г. Рэмі, абшарніка пасля сыходу ў адстаўку. У 1840-41 гадах па дарозе на Каўказ дом Папкова наведаў калега Рэмі М. Ю. Лермантаў. З 1890-х гадоў будынак прыналежаў мужу Рэмі, Марыю, з пачатку XX стагоддзя яе дачцэ, Кацярыне, а яе брат, Мікалай Аляксандравіч, уладальнікам дома стаў перад самай Кастрычніцкай рэвалюцыяй.

У 1900-х гадах спадчыннікі Рэмі сталі здаваць сваё домаўласніцтва ў арэнду гарадскім і дзяржаўным установам. Спачатку тут знаходзілася кіраванне ваярскага начальства, потым з 1910 года Акруговы камітэт па кватэрным забеспячэнні войскаў, Акруговая друкарня, кіраванне Акруговага начальніка Таганрогскай акругі. У 1914 годзе з-за распачатай Першай сусветнай вайны дом быў бязвыплатна перададзены пад санаторый для параненых. У савецкі час у будынку знаходзіліся камунальныя кватэры. З 1976 года дом Папкова з'яўляецца аб'ектам культурнай спадчыны мясцовага значэння.

Катэгорыя:Таганрог
Скульптурная кампазіцыя «Чалавек у футарале»

**Скульптурная кампазіцыя «Чалавек у футарале»** — скульптурная кампазіцыя ў Таганрогу, створаная скульптарам Давід Бягалавым па матывах аднайменнага аповеда А. П. Чэхава.

## Скульптурная кампазіцыя 
Скульптурная кампазіцыя ілюструе аднайменны аповед пісьменніка і малюе жаласнага настаўніка Белікава, які спрабуе атуліцца не тое ад дажджу і ветру, не тое ад сваіх мук і страхаў. Усталявана перад фасадам левага крыла Таганрогскай мужчынскай класічнай гімназіі, у якой вучыўся Антон Чэхаў і працаваў адзін з правобразаў Белікава, «чалавека ў футляры».

Дакладны прататып Белікава невядомы. Некаторыя сучаснікі (у тым ліку У. Г. Багараз і М. П. Чэхаў) лічылі, што прататыпам «чалавека ў футляры» быў настаўнік старажытнагрэчаскай мовы і інспектар таганрогскай гімназіі А. Ф. Дзьяканаў, іншыя ж апісвалі рысы характару Дзьяканава, што аспрэчваюць думку першых. Так, П. П. Філеўскі адзначаў шчодрасць Дзьяканава і пісаў: «Я ж дадатна сцвярджаю, што паміж „Чалавекам у футляры“ і А. Ф. Дзьяканавым нічога агульнага няма і ў гэтым творы А. П. Чэхава ніякага мясцовага каларыту знайсці няможна».

Выдаткі муніцыпальнага бюджэту на выраб скульптуры і яе ўсталёўку склалі 723802 рублі. Помнік з'яўляецца муніцыпальнай уласнасцю.

## Гісторыя стварэння 
Напярэдадні чэхаўскага юбілею гарадской адміністрацыяй быў праведзены конкурс на стварэнне дадзенай скульптуры, у якім перамог Давід Бягалаў. Помнік быў урачыста адкрыты 27 студзеня 2010 года, падчас імпрэз, прысвечаных 150-годдзю А. П. Чэхава.

Катэгорыя:Таганрог
Žygimont VAZA

**žygimont VAZA** — беларускі музычны рок-гурт.

## Гісторыя 
Гурт заснаваны ў 1987 годзе і першапачаткова існуе пад назвай «Bastinda». У 1989 годзе яны змянілі назву žygimont VAZA. Першапачатковы склад гурта: Сяргей «Скрыпа» Скрыпнічэнка — гітара, вакал; Уладзімір «Вула» Зарубкін — вакал; Сяргей «Серы» — бас-гітара; Леанід Патэнт — ударныя.

На працягу гадоў разам з гуртам выступалі: Аляксандр «Цімоха» Цімошчанка — гітара, вакал (1991-1993); Дзяніс «Аліса» Борбух (1992-1993); Уладзімір Мулявін-малодшы (1993); Яўген «Руды» Собалеў (1989-1992); Алег «Паганіні» Усціновіч (1994 год, раней група YYY); Вадзім «Вад» Юрэвіч (1993-1994); Юрый «Грандж» Касьянаў (1994-1997); Павел Зарушэўскі (2002) — бас-гітара; Сяргей Ражноў (1992-1993); Віктар Літвіноўскі (1993-1994); Хатаб (1994 год); Цыпрыян «Цыпрык» Натовіч (1995-2000); Ёнас Буткявічус (2000, 2004 год) — ударныя; Дамінікас «Хілеп» Антанаўскас —— бас, віяланчэль, духавыя інструменты (1995-2000); Аляксандр Памідораў — вакал (2002).

На пачатку 2005 года гурт складалаўся з Сяргея Скрыпнічэнкі, Андрэя Сапаненкі — ударныя (таксама ў гурце P.L.A.N.), Канстанціна Калеснікава — бас-гітара (з 2003 года, адначасова ўдзельнічаў у гуртах IQ48 і Пару рублей), Марыі «Жар» Лагодзіч — вакал, Паўла Яноўскага — гітара (таксама ў гурце Пару рублей), Вольгі Самусік — вакал (з 2007 года, таксама гурт Тарпач).

Рэпертуар гурта заснаваны на песнях Сяргея Скрыпнічэнкі. У сваіх тэкстах Сяргей Скрыпнічэнка распавядае гісторыю пра краіну са слаўным мінулым, шэрым і змрочным цяперашнім часам і няяснай будучыняй.

žygimont VAZA выступалі на фестывалях «Басовішча» (2004, 2005, 2006, Польшча), «Be Free» (2008, Украіна) і іншых.

Апошні альбом — «Agromegapolis», выйшаў у 2014 годзе, праз шэсць гадоў пасля фактычнага спынення існавання калектыва.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* '** (1993)
* **' (1993)
* '** (1994)
* **' (1994)
* '** (1996)
* **' (1998)
* *Caesar Maximilianus* (2000)
* *Contrabanda* (1990, 2003)
* ''* (2004)
* *Distortion* (2007)
* *Agromegapolis* (2014)

### Удзел у складанках 
* *Вольныя танцы: слухай сваё* (1999) — «Alarm»
* *Сэрца Эўропы in rock* (2001) — «Nowe sytuacje»
* *Hardcoreманія: чаду!* (2002) — «Паліцэйскі sex»
* *Генералы айчыннага року* (2004) — «Казарма»
* *Hard Life Heavy Music. Metallection III* (2004) — «Contraбанда»
* *Прэм’ер Тузін 2005* (2005) — «Лякарня»
**Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New'' (2009) — «Tvoj Son»

## Удзельнікі 
* Сяргей «Скрыпа» Скрыпнічэнка: спеў, гітара
* Кастусь Калеснікаў: бас-гітара
* Павал Яноўскі: гітара
* Антон Мацулевіч: ударныя

## Былыя ўдзельнікі 
* Алесь «Цімоха» Цімошчанка: спеў, гітара
* Дзяніс «Аліса» Барбуха: бас-гітара
* Сяржук Ражноў: ударныя
* Уладзімір Мулявін-малодшы: бас-гітара
* Віктар «Bon» Літвіноўскі: ударныя
* Ёнас Будкявічус: ударныя
* Вольга Самусік: спеў
* Маша «Яр» Лагодзіч: спеў
* Андрэй «Сапон» Сапоненка: ударныя

Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Маршалак гаспадарскі

**Марша́лак гаспада́рскі** — дзяржаўны ўрад у Вялікім Княстве Літоўскім ў канцы XIV — 1-й палове XVII ст.

Маршалак гаспадарскі выконваў даручэнні вялікага князя (гаспадара), кіраваў прыдворнымі службамі. На працягу XV — 1-й паловы XVI ст. колькасць маршалкаў гаспадарскіх значна павялічылася і кожны меў роўныя паўнамоцтвы. Такім чынам, урад маршалка гаспадарскага не значна адрозніваўся статусам ад гаспадарскага двараніна. Пры гэтым маршалкі гаспадарскія лічыліся дарадцамі вялікага князя, ад якога атрымлівалі спецыяльныя даручэнні, мелі права браць удзел у пасяджэннях вялікакняскай рады, а таксама атрымліваць даходы са сталовых маёнткаў як дзяржаўцы. Заняцце ўраду маршалка гаспадарскага не мела абмежаванняў на атрыманне іншых урадаў, што спрыяла разгляданню яго як добрага пачатку кар'еры.

Па меры пераняцця польскіх традыцый маршалак гаспадарскі атрымаў некаторыя паўнамоцтвы намесніка ваяводы або кашталяна ў рэгіёнах, дзе іх не было. Аднак толькі ўрад валынскага маршалка з часам стаў досыць уплывовым.

На час заключэння Люблінскай уніі (1569) было 18 маршалкаў гаспадарскіх. Тады ж было прапанавана зрабіць гэты урад сенатарскім па аналогіі з кашталянамі. Урэшце маршалак гаспадарскі быў ператвораны ў маршалка павятогага — асобу, адказную за арганізацыю павятовага сойміка.

## Літаратура 
* 
*  Marszałek hospodarski był urzędem honorowym od czasów w. ks. Aleksandra i w hierarchii urzędniczej stał dość nisko: po urzędnikach ziemskich i dworskich // Józef Wolff. Kniaziowie litewsko-ruscy od końca wieku XIV. — Warszawa: 1895, s. 74.

Катэгорыя:Цэнтральныя ўрады Вялікага Княства Літоўскага
Інакенцій II

**Інакенцій ІІ** (; ? — ) — 163-і Папа Рымскі (14 лютага 1130 — 24 верасня 1143), нарадзіўся ў Рыме.

## Біяграфія 
Быў прызначаны кардыналам яшчэ пры Папе Пасхаліі II.

У 1130 пасля смерці папы Ганорыя II кардыналы вырашылі даверыць выбары новага Папы камісіі з 8 чалавек на чале з папскім канцлерам Гаймарыкам, кандыдатам якога быў кардынал Грэгорыа Папарэскі, які прыняў імя Інакенцій II. Іншыя кардыналы заявілі, што Інакенцій II быў абраны не кананічна і выбралі Папам кардынала П’етра П’ерлеонэ, рымляніна, сям’я якой была варожай сям’і Франджыпані, на якую абапіраўся папскі канцлер Гаймарык. П’етра П’ерлеонэ прыняў імя Анаклет II.

Анаклет II меў значную падтрымку, Інакенцій II быў вымушаны бегчы на поўнач Італіі, а адтуль караблём у Францыю, дзе яго сустрэлі ветліва дзякуючы ўплыву святога Бернарда. У Францыі Папа пазнаёміўся з імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі Лотарам II і каралём Англіі Генрыхам I. У жніўні 1132 Лотар II адправіўся ў паход у Італію з двайной мэтай: зрушыць антыпапу Анаклета II і каранавацца імператарам. Каранацыя адбылася 4 чэрвеня 1133 аднак антыпапу адхіліць ад улады не ўдалося. Супрацьстаянне скончылася толькі 25 студзеня 1138 з-за смерці Анаклета II.
7 ліпеня 1136 выдаў булу, якой адмяніў залежнасць Гнезненскай архідыяцэзіі (Польшча) ад пункты арцыбіскупства. У 1139 на Другім Латэранскім саборы быў адлучаны ад царквы кароль Сіцыліі Рожэр II.

Катэгорыя:Папы Рымскія
Парнаўскае ваяводства

**Парнаўскае ваяводства** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Рэчы Паспалітай у Інфлянтах. Створана паводле «Інфлянцкай канстытуцыі» 1582 г. як Парнаўскі прэзідыят. Цэнтр — г. Парнава.

Ваяводства займала паўночна-заходнюю частку Інфлянтаў. У 1589 г. прэзідыят перайменаваны ў ваяводства. У пачатку XVII ст. занята шведскімі войскамі. Фармальна існавала да Аліўскага міру 1660 г.

## Акругі (паветы) 
У склад прэзідыята ўваходзілі 20 акруг (паветаў):
* Абнормская
* Алендорфская
* Гельмецкая
* Каркуская
* Крэмонская
* Леальская
* Лемзельская
* Папендорфская
* Парнаўская
* Пернігельская
* Ропская
* Руенская
* Саліская
* Таўруская
* Трэйдзенская
* Эрмеская.

## Ваяводы парнаўскія 
* М. Дэмбінскі (1599—1603, у 1590—99 прэзідэнт парнаўскі)
* Т. Дэнгаф (1617—20)
* І. Тарноўскі (1620—27)
* П. Трызна (1628—33)
* К. Палубінскі (1633—40)
* Э. М. Дэнгаф (1640—42)
* Я. Завадзкі (1642—45)
* Е. Літавор-Храптовіч (1645—46)
* Г. Дэнгаф (1646—59)
* С. К. Канецпольскі (1660—61)

## Літаратура 
* *Пазднякоў, В.* Парнаўскае ваяводства / Валерый Пазднякоў // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя: У 2 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]; [Маст. З. Э. Герасімовіч]. Т. 2: К — Я. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя, 2007. — 788 с.: іл. — С. 400. — ISBN 978-985-11-0394-8.
Музей «Горадабудаўніцтва і побыт г. Таганрога»

**Музей «Горадабудаўніцтва і побыт г. Таганрога»** — помнік архітэктуры і культуры ў стылі «мадэрн», пабудаваны ў 1912 годзе. Уваходзіць у склад Таганрогскага дзяржаўнага літаратурнага і гістарычна-архітэктурнага музея-запаведніка.

## Апісанне 
Музей «Горадабудаўніцтва і побыт г. Таганрога» мае значную архітэктурную каштоўнасць для Таганрога, знаходзіцца ў ажыўленым гарадскім цэнтры. Будынак (раней дом збожжагандляра Я. І. Шаронава) - архітэктурны і культурны помнік у стылі «мадэрн», быў збудаваны ў 1912 годзе, аўтарам праекта быў сябар А. П. Чэхава, акадэмік-архітэктар Ф. В. Шэхтэль.

Асноўны фасад з'яўляецца найвялікай выбітнасцю будынка. Структура помніка пабудавана на асіметрыі. Унікальны ў сваім родзе мазаісты фрыз зроблены з маёлікі, яго кампазіцыя злучае шэраг сюжэтных груп. Падчас вывучэння будынка з'явіліся цверджанні, што пано былі зроблена па эскізах М. Рэрыха, М. Урубеля, В. Васняцова ў Абрамцаўскай майстэрні побач з Масквой. Мазаікі прысвечаны сюжэтам рускіх былін. Асабняк з'яўляецца адзінай у рэгіёне славутасцю, дзе на фасадзе ўжыта манументальнае малярства.

У савецкія часы ў будынку размяшчаліся розныя ўстановы, у 1981 годзе быў адкрыты музей «Горадабудаўніцтва і побыт г. Таганрога». У экспазіцыі пададзены раёны старога Таганрога, старыя фота, паштоўкі, гарадскія планы, узоры мэблевага і дэкаратыўнага мастацтва XVIII—XX стагоддзяў, вырабы з рускага і заходне-еўрапейскага шкла, якія дэманструюць асаблівасці стылю побыту горада з пятроўскіх часоў да цяперашняга часу.

На цокальным паверсе будынка музея «Горадабудаўніцтва і побыт Таганрога» знаходзяцца чатыры выстаўныя залы, у якіх рэгулярна праводзяцца розныя выставы, тэматычныя вечары і іншыя культурныя падзеі.

Катэгорыя:Таганрог
Соф’я Радзівіл

. Партрэт Соф'і Радзівіл]]
'''Соф'я Радзівіл**, народжаная **Рэй''' ( — ) — жонка князя Удальрыка Крыштафа Радзівіла.

## Біяграфія 
### Паходжанне 
Дачка Караля Рэя і Марыі з Бжэжыцкіх.

### Сям'я 
Першым мужам Соф'і быў кашталян валынскі Ян Пяплоўскі (1710—1739). У шлюбе нарадзілася дачка Тэкля (? — 1774), якая потым стала жонкай .

1 верасня 1740 года ў Красныставе пабралася другім шлюбам з князем Удальрыкам Крыштафам Радзівілам (1712—1770). Пара дзяцей не мела.

### Продкі 
## У мастацтве 
Вядомы партрэт Соф'і Радзівіл, створаны Васілём Клікоўскім, які цяпер захоўваецца ў , Другі, партрэт-медзярыт, аўтарства Гірша Ляйбовіча ― ў Нацыянальным музеі ў Варшаве.

## Спасылкі 
* Zofia Rey 

Соф'я
Соф'я
Соф'я
Царква Сурб Тарос (Нахічэвань-на-Доне)

**Царква Сурб Тарос** (Царква Св. Феадора) — храм у Нахічэвані-на Доне. Адносіўся да Армянскай апостальскай царквы. Храм страчаны.

## Гісторыя 
Будаванне царквы Сурб Тарос у Нахічэвані-на-Доне амаль супала з будаваннем храма Св. Георгія Перамаганосца (Царква Сурб Геворк) у 1783—1786 гады. Царква Сурб Тарос была закладзена ў 1783 годзе ў свята Св. Тароса. Яе будаванне меркавалася ў паўднёва-ўсходняй частцы горада. 22 лістапада 1786 года, пасля пабудовы царквы, яна была асвячона.

Царква будавалася ў візантыйскім стылі, невялікага памеру, выцягнутая па восі ўсход — захад. У царкве была алтарная апсіда са светлавым барабанам, каранаваным купалам і званіцай. У храме знаходзілася дзесяць хачкараў.

З 1863 года пры царкве дзейнічала царкоўна-прыходская школа. Каля царквы знаходзіліся могілкі. Могілкі таксама мела назва «Феадораўскія». Імя царквы перайшло і на назву вуліцы Феадораўскай. Пазней яна паслядоўна пераназывалася ў 2-ю Інжынерную, вуліцу М. Сар'яна.

Храм быў закрыты ў пачатку 1930-х гадоў, у гэтыя ж гады частка храма была разабрана. Захаваныя сцены падарвалі восенню 1941 года. З атрыманых будматэрыялаў будавалі барыкады, рыхтуючы перашкоды для наступаючых нямецкіх войскаў.

У наш час на месцы разбуранай Феадораўскай царквы пустка з металічнымі прыватнымі гаражнымі боксамі.

## Святары 
Святарамі царквы Сурб Тарос з 1843 года з'яўляліся:
* Святар Татэос Тэр-Татаасьянц;
* Протаіерэй Геворг Балабаньянц (Петрасян);
* Святар Маўсес Зарыфьян;
* Протаіерэй Саркіс Максімаджыян;
* Святар Ананія Тыральен;
* Святар Хрыстафор Танкян.

## Святыні 
* У свой час у царкве знаходзіўся чатырохгранны крыжовы камень у імя св. Феадора (Ай Тадор — Сурб Тарос), прывезены з г. Феадосія (Крым).
* У царкве захоўваліся рукапісныя рэлігійныя кнігі на пергаменце.
* У царкве захоўваліся мошчы Св. Феадора ў сярэбранай скрыначцы.

## Літаратура 
* Вартанян В. Г., Казаров С. С. Армянская-Апостольская Церковь на Дону // Ростов н/Д., 2001.
* Малаховский Е. И., Лаптев Г. Ф. Храмы и культовые сооружения Ростова-на-Дону, утраченные и существующие // Ростов-на-Дону, АКРА, 2003.
* Шахазиз Е. Новый Нахичеван и новонахичеванцы. Перевод с армянского Ш. М. Шагиняна // Ростов-на-Дону, 1999.
* Халпахчьян О. X. Архитектура Нахичевани-на-Дону // Ер., 1988.
* Российская и Ново-Нахичеванская епархия Армянской Апостольской Церкви. Исторический путь. М., 2013.

## Спасылкі 
* [Церковь Сурб Торос (Нахичеван-на-Дону)](http://ru.hayazg.info/%D0%A6%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8C_%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B1_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%81_(%D0%9D%D0%B0%D1%85%D0%B8%D1%87%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BD-%D0%BD%D0%B0-%D0%94%D0%BE%D0%BD%D1%83))
* Сурб Теодорос Нахичевани

Катэгорыя:Храмы Растова-на-Доне
Катэгорыя:Армянскія храмы
Катэгорыя:1786 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Расіі
Катэгорыя:Зніклі ў 1941 годзе
Дорпацкае ваяводства

**Дорпацкае ваяводства** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Рэчы Паспалітай у 1598 —— 1629 гг. Цэнтр — Дорпат.

## Гісторыя 
Створана на тэрыторыі былога Дорпацкага біскупства ў Інфлянтах, якое ахоплівала гістарычна-геаграфічны рэгіён Угаўнія. У пачатку Інфлянцкай ваны 1558 — 1582 гг., у ліпені 1558 г. Дорпат быў заняты войскамі Івана IV, таму Дорпацкае біскупства не брала ўдзел ў актах падданства вялікаму князю літоўскаму Жыгімонту II Аўгусту і унійным працэсе з ВКЛ. Пасля адваявання Інфлянтаў у Рускага царства Стэфан Баторый разглядаў землі Дорпацкага біскупства як здабытую тэрыторыю, дзе ён не быў звязаны якімі-небудзь абавязкамі. У 1582 г. манарх падпісаў «Інфлянцкую канстытуцыю», паводле якой створаны Дорпацкі прэзідыят. Дорпацкі прэзідыят, як і іншыя саноўнікі Інфлянтаў, не атрымаў месца ў Сенаце Рэчы Паспалітай. Паводле «Інфлянцкай ардынацыі» 1598 г. прэзідыят перайменаваны ў ваяводства. Дорпацкія ваявода і кашталян сталі сенатарамі. У  час вайны Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600 — 1629 гг. шведскія войскі ў 1625 г. узялі Дорпат. Паводле Альтмаркскага перамір'я 1629 г. Дорпацкае ваяводства засталося за Швецыяй, але ў Рэчы Паспалітай працягвалася намінацыя на дорпацкія ўрады. Паводле Аліўскага міру 1660 г. Рэч Паспалітая канчаткова прызнала за Швецыяй заваяваную ёю частку Інфлянтаў. Намінацыя на ўрады дорпацкага ваяводы і кашталяна спынілася, але на іншыя дорпацкія ўрады (абозны, войскі, гараднічы, канюшы, лоўчы, мечнік, падкаморы, падстолі, падсудак, падчашы, пісар земскі, скарбнік, стольнік, стражнік, харунжы, чашнік) працягвалася да канца існавання Рэчы Паспалітай.

## Літаратура 
* Tarvel, E. Stosunek prawnopaństwowy Inflant do Rzeczypospolitej oraz ich ustrój administracyjny w l. 1561 — 1621 / Enn Tarvel // Zapiski Historyczne. — 1969. — T. XXXIV. — Z. 1. — S. 49 — 77.
* Urzędnicy inflanccy XVI — XVIII wieku: spisy / Polska Akademia Nauk. Biblioteka Kórnicka, Instytut Historii; oprac. K. Mikulski, A. Rachuba. — Kórnik: Biblioteka Kórnicka, 1994. — 292 s. — (Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII — XVIII wieku; T. 9).
* Дзярновіч, А. Дорпацкае княства / Алег Дзярновіч // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя: У 2 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]; [мастак З. Э. Герасімовіч]. Т. 2: К — Я. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя, 2007. — 788 с. — С. 594. — ISBN 978-985-11-0394-8.
Камандны чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы 2015

**Камандны чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы 2015** прайшоў 20—21 чэрвеня на Цэнтральным стадыёне «Алімпійскі» ў расійскім горадзе Чэбаксары. Сталіца Чувашыі прымала спаборніцтвы Суперлігі — галоўнага дывізіёна турніру. На працягу 2 дзён удзельнікі змагаліся за камандныя ачкі ў 40 лёгкаатлетычных дысцыплінах.

## Суперліга 
### Каманднае першынство 
У Суперлізе 2015 гады выступалі 12 еўрапейскіх зборных: першыя 9 па выніках чэмпіянату мінулага года і 3 наймацнейшыя з Першай лігі 2014 года. На старт выйшлі 565 лёгкаатлетаў, з іх 284 мужчыны і 281 жанчына. 

Чэмпіёнскі тытул абараняла зборная Германіі. Аднак захаваць за сабой званне наймацнейшай каманды Старога Свету немцам не ўдалося. У чацвёрты раз (з шасці магчымых) перамогу на турніры атрымала зборная Расіі. Германія фінішавала на другой пазіцыі, Францыя ўпершыню ў гісторыі апынулася на пастаменце спаборніцтваў, у зацятай барацьбе за бронзу апярэдзіўшы Польшчу. У Першую лігу выляцелі тры найгоршыя каманды чэмпіянату: Швецыя, Фінляндыя і Нарвегія.

**Скарачэнні:** **WR** — сусветны рэкорд | **ER** — рэкорд Еўропы | **NR** — нацыянальны рэкорд | **CR** — рэкорд чэмпіянату
*Курсівам* вылучаны ўдзельнікі, якія выступалі за эстафетныя каманды толькі ў папярэдніх забегах

### Наймацнейшыя ў асобных відах — мужчыны 
### Наймацнейшыя ў асобных відах — жанчыны 
## Першая ліга 
Спаборніцтвы ў Першай лізе прайшлі 20—21 чэрвеня 2015 года ў горадзе Іракліян, Грэцыя. У наступны розыгрыш Суперлігі выйшлі Чэхія, Грэцыя і Нідэрланды. Выляцелі ў Другую лігу Літва і Латвія.

## Другая ліга 
Спаборніцтвы ў Другой лізе прайшлі 20—21 чэрвеня 2015 года ў горадзе Стара-Загора, Балгарыя. Дзве лепшыя каманды турніру, Данія і Балгарыя, заслужылі права выступаць у Першай лізе ў наступным розыгрышы каманднага чэмпіянату Еўропы. У сувязі з пашырэннем Другой лігі да 12 каманд, ніводная са зборных не страціла ў ёй месца па выніках чэмпіянату 2015 года.

## Трэцяя ліга 
Спаборніцтвы ў Трэцяй лізе прайшлі 21—22 чэрвеня ў Баку, сталіцы Азербайджана, у рамках лёгкаатлетычнага турніру Першых Еўрапейскіх гульняў. Па іх выніках павышэння ў класе дамагліся адразу 4 каманды: Славакія, Аўстрыя, Ізраіль і Малдова.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт чэмпіянату 
* Афіцыйны сайт спаборніцтваў у Першай лізе 
* Афіцыйны сайт спаборніцтваў у Другой лізе  
* Лёгкая атлетыка на Еўрапейскіх гульнях у Баку  
* Старонка спаборніцтваў на сайце Еўрапейскай лёгкаатлетычнай асацыяцыі 

Катэгорыя:Камандныя чэмпіянаты Еўропы па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Чэрвень 2015 года
Катэгорыя:Спорт у Расіі ў 2015 годзе
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Расіі
Катэгорыя:Спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы ў Расіі
Катэгорыя:Спартыўныя спаборніцтвы ў Чэбаксарах
Катэгорыя:2015 год у Чувашыі
Джына Роўлендс

**Вірджынія Кэтрын (Джына) Роўлендс** (; , Мадысан, Вісконсін -	14 жніўня 2024) — амерыканская , член акцёрскай дынастыі Касаветыс. Лаўрэат чатырох прэмій «Эмі», двух прэмій «Залаты глобус», а таксама намінантка на прэмію «Оскар».

## Біяграфія 
Роўлендс вучылася ў каледжы, а затым ва Універсітэце Вісконсіна і атрымала акцёрскую адукацыю ў Акадэміі драматычнага мастацтва ў Нью-Ёрку. Яе дэбют на сцэне адбыўся ў нью-ёркскім «Правінстаўн Плейхаўзе», дзе яна пачынала працаваць яшчэ гардэробшчыцай. Да канца 1950-х гг. Джына грала выключна ў тэатры, у прыватнасці на Брадвеі. Яе дэбютам у кіно стала роля па кантракце з «Metro-Goldwyn-Mayer» ў фільме Жазэ Ферэра 1958 года «Высокая цана кахання».

Роўлендс была замужам за акцёрам і рэжысёрам Джонам Касаветысам, які зняў яе ў многіх сваіх фільмах, такіх як, напрыклад, «Глорыя» 1980 года, за ролю ў якім яна была намінаваная на «Оскар». Іх агульны сын Нік Касаветыс зняў Джыну Роўлендс ў многіх фільмах, у прыватнасці, у фільме «Зрываючы зоркі», знятым па сцэнарыі бацькі.

У Роўлендс чацвёра дзяцей. Актрысай таксама стала Аляксандра Касаветыс, а рэжысёрам — Зоі Касаветыс.

## Зноскі
Garadzkija

**GARADzKIJA** (**Гарадзкія**, таксама сустракаецца варыянт **Garadzkija** i **GRDzK**) — беларускі рок-гурт, заснавальнікам якога з’яўляецца Піт Паўлаў (гітарыст N.R.M.). Назва GARADzKIJA, па задуме Піта Паўлава павінна адлюстроўваць урбаністычны стыль музыкі, якую грае гурт. Пры гэтым «GARADzKIJA — гэта не супрацьпастаўленне вясковым, гэта проста канстатацыя факта, што ёсць гарадскія каштоўнасці».

Гурт удзельнічаў у праекце «Генералы айчыннага року» (Мінск, 2004), на якім атрымаў гран-пры.

## Альбомы 
Гурт дэбютаваў у 2003 годзе аднайменным альбомам — «Garadzkija», у назве якога была спецыяльна зроблена памылка, што на думку музыкаў павінна адлюстроўваць умоўнасць сучаснага гарадскога асяроддзя, вясковае паходжанне большасці сучасных гараджан.

Альбом складаецца з 13 кампазіцыяў і мультымэдыйнага трэку (фота, відэаматэрыялы). Прэзентацыя дыска адбылася 7 лістапада 2003 года ў клубе «Рэактар», у дзень нараджэння Піта Паўлава.

# «Ня рві сабе жыцьцё»
# «Каўбасіць ды плюшчыць»
# «Як манэкен»
# «Мяне нясе»
# «Як ты пахнеш вясной»
# «Сам на-сам»
# «Карамба»
# «А ў лесе, лесе»
# «Той, што прыйдзе пасьля»
# «Сіні апэльсын»
# «На край»
# «Нэлегал»
# «На далоні»

Акрамя таго, гурт запісаў яшчэ некалькі песень:
* «Так ці не»
* «Усё, што мяне ў гэтым сьвеце трымае»

## Склад 
* Піт Паўлаў: гітара
* Андрэй Сапоненка: ударныя (адначасова і ў Pete Paff)
* Андрэй Кавалькоў: гітара
* Аляксандр Гарон: бас-гітара

### Былыя ўдзельнікі: 
* Дзяніс Савік: гітара (да 2008)
* Алезіс Дземідовіч: ударныя (да 2008)
* Лёша Рудольф: бас (да 2008)

## Відаэграфія 
* «Як манэкен» (рэжысёр — Віталь Чыжоў). Піт сядзіць на прыпынку і чагосьці чакае. Сядзіць цэлы дзень, пакуль мінаюць людзі, якія спяшаюцца па сваіх справах.
* «Каўбасіць ды плюшчыць» (рэжысёр — Юры Стаюнічаў)
* «Toj zhto pryjdzie pasla» («Той, што прыйдзе пасьля»)
* «A ja lahu prylahu»

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Кліп «Як манэкен» на YOUTUBE.COM
* GARADzKIJA на Last.Fm
* GARADzKIJA дали серию концертов в Польше — артыкул на партале TUT.BY 
* «Гарадзкі» чалавек — Pete Paff (інтэрвію з Паўлавым на generation.by)

Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Культура Азербайджана

пад музыку народных інструментаў на «Еўрабачанні 2012» у Баку]]
**Культура Азербайджана** — культура народаў і народнасцяў, якія жылі і жывуць на тэрыторыі Азербайджана і дзяржаў, якія існавалі на тэрыторыі сучаснага Азербайджана. Развіццё культуры на тэрыторыі Азербайджана адлюстравала яго насычаную палітычнымі і ваеннымі падзеямі гісторыю і знаходжанне на шляхах, што злучаюць Усход з Захадам.

У XIV—XV стст. з пачаткам фарміравання азербайджанскага цюркамоўных этнасу — асноўнага народа, які жыве ў Азербайджане, узнікае і яго культура, якая не мела першапачаткова сваіх стабільных цэнтраў, і яе даволі цяжка для дадзенага часу аддзяліць ад асманскай культуры. У XV стагоддзі фармуюцца два цэнтры азербайджанскай культуры — Іранскі Азербайджан і Раўнінны Карабах, якія канчаткова склаліся ўжо пазней, у XVI—XVIII стст. Культура Азейрбайджана, стаўшы самастойнай, захавала цесныя сувязі з іранскай і арабскай, мацуючыся і агульнай рэлігіяй, і агульнымі культурна-гістарычнымі традыцыямі .

Археалагічныя знаходкі, а таксама матэрыяльныя помнікі сведчаць аб культурным развіцці народаў на тэрыторыі Азербайджана як у дагістарычны (знаходкі ў Габустане), так і ў албанскі перыяды (храмы ў сёлах Кум і Лекіт). З распаўсюджваннем ісламу на працягу многіх стагоддзяў развіваецца мусульманская культура, будуюцца мячэці, медрэсэ, маўзалеі, развіваюцца пераважна арнаментальныя формы дэкаратыўнага мастацтва. Уваходжанне ў склад Расійская імперыі ў пачатку XIX стагоддзя дазволіла народам, якія жывуць на тэрыторыі Азербайджана далучыцца да рускай. Карэнны пералом намячаецца ў культурным развіцці Азербайджана ў савецкі перыяд. XXI стагоддзе адзначаецца мадэрнізацыяй Азербайджана ў культурнай сферы.
Ceilidh Ceol

«**Ceilidh Ceol**» (чытаецца як Ке́йлі Кёл) — беларускі гурт, які грае ірландскую традыцыйную музыку. У рэпертуары гурта традыцыйныя сэты танцавальнай ірландскай музыкі, аўтарскія танцавальныя творы і папулярныя старыя ірландскія песні, шатландскія і брэтонскія танцы і спевы, перакладзеныя на беларускую мову. Заснаваны ў 2005 годзе Алесем Чумаковым і Алесяй Чумаковай. Назва напісана гэльскай ірландскай мовай і перакладаецца як «музыка кейлі». Як тлумачаць музыкі гурта, «кейлі» — гэта прыблізна тое ж, што нашыя вячоркі. У 2013 годзе запісаны адзіны на 2017 год альбом гурта — «Сыны старадаўняй Літвы».

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* «Сыны старадаўняй Літвы» (2013) — ірландскія гістарычныя песні па-беларуску.
*«Праўда ў віне» (2019) — ірландскія карчомныя песні па-беларуску.

### Супольныя праекты 
* *Medieval — Музыка сярэднявечных фэстаў* (2009) — зборнік з удзелам, акрамя Ceilidh Ceol, гуртоў: Artes Liberalis, Musica Radicum, Lituus, Рокаш і іншых.

## Склад 
* Алесь Чумакоў: вакал, гітара, мандаліна
* Алеся Чумакова: акардэон
* Вера Гулюкіна: скрыпка, альт
* Павел Саракалетаў: флейта, вістл, банджо

### Былыя ўдзельнікі 
* Яўген Барышнікаў: бойран, дарабук (да 2013 года)
* Юрась Баркун: флейта, вістл (да 2014 года)

## Цікавая інфармацыя 
Назва гурта сугучна з назвай «Келіх кола» — назва праекта Алеся Чумакова, у якім гучаць беларускія народныя танцы.

## Спасылкі 
* Афіцыйная хатняя старонка
* Старонка гурту «Ў кантакце»

Катэгорыя:Фолк-гурты Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2005 годзе
Бітва каля Літл-Бігхорн

**Бітва каля Літл-Бігхо́рн** (; 25 чэрвеня — 26 чэрвеня 1876 г.) — бітва  паміж індзейцамі лакота і шаенамі з аднаго боку і часткамі армія ЗША з другога. Скончылася перамогай індзейцаў.

## Гл. таксама 
* Апошні бой Кастэра

## Спасылкі 
* Battle of the Little Bighorn — Native American History
* Battle of the Little Bighorn — Little Bighorn Battlefield National Monument
* Ten Myths of the Little Bighorn

Катэгорыя:Бітвы ЗША
Карская вобласць

**Карская вобласць** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі (1878—1917 гг.) у паўднёва-заходняй частцы Закаўказзя. На поўначы межавала з Кутаіскай і Тыфліскай губернямі, на ўсходзе — з Эрыванскай губерняй, на поўдні — з Эрзерумскім вілаетам Асманскай імперыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Карс.

Сёння на былой тэрыторыі Карскай вобласці знаходзіцца тры турэцкія правінцыі (ілы): Карс, Эрзурум і Ардахан.

## Фізіка-геаграфічная характарыстыка 
Плошча — 16 473 кв. вёрстаў, ці 18 646,6 кв. км.

Рэльеф галоўным чынам гарысты; нізінныя толькі даліны рэк Аракса, Карс-чаю і інш. Горы (6—10 т. футаў) утвараюць плато, пакрытыя пашамі. Глеба ўрадлівая, бясплодныя камяністыя прасторы нязначныя.

Рэкі прыналежаць басейнам Куры, Аракса і Чароха, з іх найболей значная — Аракс (у вобласці каля 140 вёрстаў), з азёр самае вялікае — Чалдыр (75 кв. вёрстаў) у паўночнай частцы вобласці на вышыні 6522 футаў.

## Літаратура 
* Библиотека Царское Село, книги по истории Карсской области, PDF 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Вобласці Расійскай імперыі
Адкрыты чэмпіянат Гібралтара па снукеры

**Адкрыты чэмпіянат Гібралтара** () — прафесійны рэйтынгавы снукерны турнір. Быў заснаваны ў 2015 годзе і праходзіў у рамках нізкарэйтынгавай серыі Players Tour Championship, а ў 2017 годзе атрымаў статус рэйтынгавага турніру. Турнір праходзіць на стадыёне «Вікторыя» ў Гібралтары. Прызавы фонд спаборніцтва ў 2018 годзе склаў £153,000.

Фармат адкрытага чэмпіянату Гібралтара ўключае ў сябе некалькі (два–тры) кваліфікацыйных раундаў, якія праходзяць у першыя дні турніру і ў якіх могуць прыняць удзел усе жадаючыя аматары за пэўную плату. У асноўную стадыю трапляюць сеяныя прафесіяналы (аўтаматычна) і пераможцы апошняга кваліфікацыйнага раунда, якія гуляюць на выбыванне, пачынаючы з 1/64 фіналу.

Пераможцамі двух першых розыгрышаў турніру сталі Марка Фу з Ганконга ў 2015 годзе і Шон Мёрфі ў 2017 годзе, а дзеючым чэмпіёнам турніру з'яўляецца Раян Дэй, які выйграў чэмпіянат 2018 года.

## Вынікі 

### Фіналісты турніру 
### Статыстыка паводле краін 
## Спасылкі
Apple Tea

**«Apple Tea»** — вядомы беларускі джазавы гурт з Мінска. Адзін з самых вядомых у Беларусі джаз-бэнд, які грае сучасны джаз і ф'южн.

Калектыў заснаваны ў 1994 годзе. Першы склад: Ігар Сацэвіч — лідар, бас-гітара, кампазіцыя і аранжыроўкі, Аляксандр Сапега — барабаны, Алег Дарошын — гітара, Андрэй Матлін — саксафоны, Канстанцін Гарачы — клавішныя, Сяргей Ліпкоўскі — фартэпіяна, аранжыроўка.

У розныя гады ў склад гурта ўваходзілі: Віталь Ямуцееў і Андрэй Бандарэнка (саксафоны), Максім Пугачоў — клавішныя («Беларускія Песняры»), Аляксандр Старажук — перкусія («Ляпіс Трубяцкі», 2002). Калектыў ўдзельнічаў у студыйных запісах многіх вядучых музыкаў Беларусі.

Першы з беларускіх гуртоў выдаў альбом у Расіі (1997 год), першыя выдалі відэаверсію сольнага канцэрта «Angry Girls». З 1994 да 1997 музыкі працавалі, як малы склад Дзяржаўнага канцэртнага аркестру Беларусі, у 2000-2001 — як студыйная група польскай фірмы «PGK Studio International». Па версіі сайта Experty.by альбом «V» заняў трэцяе месца па выніках першых шасці месяцаў 2009 года. 2012 год адзначыўся атрыманнем калектывам Нацыянальнай музычнай прэміі «Ліра» ў намінацыі «Лепшы джаз-выканаўца (калектыў)». У 2013 годзе музыкі былі ўганараваны аналагічнай прэміяй, аднак адмовіліся выходзіць на сцэну для яе атрымання і выступу праз тэхнічныя праблемы. Па выніках 2013 года альбом гурта «Ten-Ten» увайшоў у тры з чатырох топ-10 сайта Experty.by (альбом адзначылі эксперты сайта, замежныя эксперты і народныя эксперты).

Гурт Apple Tea неаднаразова ўдзельнічаў у «Джазавых вечарах» ля мінскай ратушы.

У 2005 Apple Tea мелі склад: Ігар Сацэвіч, Аляксандр Сапега, Сяргей Аляксандраў — клавішныя, Ігар Люты — саксафоны, Андрэй Ускоў — гітара. Пад канец 2005 на месца Андрэя Ускова прыйшоў Міхаіл Філіпеня-малодшы, з 2006 з гуртом супрацоўнічаюць саксафаністы Аляксей Кляшчоў і Павел Аракелян, з 2009 — саксафаніст Віталь Ямуцееў.

## Дыскаграфія 
* 1999 — Angry Girls
* 2000 — Bee Dance
* 2003 — Warsaw Zoo
* 2006 — Instead of You
* 2009 — V
* 2013 — Ten-Ten
* 2015 — М1

### Сінглы 
* 2009 — Жыто половее (разам з Akana-NHS)

### Удзел у зборніках 
* 2003 — «It’s No Good» — зборнік «Personal Depeche»
* 2014 — «Pink Sigmund» — зборнік «Experty.by - лепшыя беларускія альбомы 2013»

## Склад 
* Ігар Сацэвіч — бас-гітара
* Аляксандр Сапега — ударныя
* Канстанцін Гарачы — клавішы
* Ігар Люты, Віталь Ямуцееў — саксафоны
* Міхаіл Філіпеня-малодшы — гітара

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Яблочный чай — джазовый рецепт из Беларуси / Jazz-Квадрат
* Старонка гурта на Last.Fm

Катэгорыя:Джазавыя калектывы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1994 годзе
Джордж Армстранг Кастэр

**Джордж Армстранг Ка́стэр** (; , Нью-Рамлі, Агая, ЗША — , Мантана, ЗША) — генерал арміі ЗША. Загінуў у бітве з індзейцамі каля Літл-Бігхорн.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вялікай сям’і з 5 дзяцей. Большую частку дзяцінства правёў у Мічыгане пад апекай старэйшай сястры. Улетку 1861 года скончыў ваенную акадэмію ў Вест-Пойнт, быў найгоршым паводле паспяховасці навучэнцам свайго выпуска.

Браў удзел у Грамадзянскай вайне на баку саюзных войск. Да 1864 года стаў брыгадным генералам. Зарэкамендаваў сябе як надзвычай удачлівы камандуючы, у амерыканскіх газетах узнік устойлівы вобраз «удачлівы Кастэр». Аднак пазнейшы аналіз паказаў, што прапорцыя страт падчас ваенных дзеянняў у падраздзяленнях пад камандаваннем Дж. А. Кастэра была вышэйшай за сярэднюю.

## Гл. таксама 
* Апошні бой Кастэра

## Спасылкі 
* George Custer Biography
* George Armstrong Custer facts, information, pictures

Катэгорыя:Генералы арміі (ЗША)
Катэгорыя:Военачальнікі ЗША
Спіс вуліц Бабруйска

У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, плошчы, праезды, праспекты, шашы Бабруйска.

## Спасылкі 
* **Вуліцы Бабруйска**  на афіцыйным сайце Бабруйскага гарадскога выканаўчага камітэта


Катэгорыя:Спісы:Бабруйск