Дванаццаць апосталаў

[thumb|200px|Дванаццаць апосталаў, 14 ст., [Масква]]
**Дванаццаць апосталаў** - дванаццаць бліжэйшых вучняў і паслядоўнікаў Ісуса Хрыста, якія суправаджалі Хрыста падчас Яго зямной дзейнасці і якія сталі пачынальнікамі хрысціянскай царквы. Згодна Евангеллям Ісус абраў Дванаццаць апосталаў, якія дапамагалі Яму ў служэнні, а пасля свайго ўваскрасення паслаў адзінаццаць з іх (за мінусам Іуды Іскарыёта) з Вялікім Паручэннем для распаўсюджвання Свайго вучэння ўсім народам. Паводле ўсходне-хрысціянскай традыцыі згодна з Евангеллем ад Лукі ў Хрыста было таксама сямідзесят апосталаў.

Апостал Павел (ён жа *Саул з Тарса*), не быў з дванаццаці або семідзесяці, але пасля звароту ў хрысціянства стаў называцца "*апосталам язычнікаў*" (Рым. 11:13) і сцвярджаў, што атрымаў ад ўваскрослага Ісуса Вялікае Даручэнне, гэтак жа як і адзінаццаць. Павел не адносіў свой тытул апостала да дванаццаці, спасылаючыся на тое, што ён не варты гэтага тытулу, таму што гнаў царкву. 

Ранні перыяд хрысціянства ў жыцці апосталаў называецца Апостальскім стагоддзем. Дванаццаць апосталаў часта называюць дванаццаццю вучнямі.
## Агульнае апісанне 
[thumb|[Джэймс Цісо, *Павучэнне апосталаў*.]]
Апосталы паказаны ў Новым Запавеце як Галілейскія яўрэі, большасць з іх мела яўрэйскія імёны, але некаторыя з іх мелі і грэчаскія.

У Марка 6:7-13 сцвярджаецца, што Ісус першапачаткова паслаў гэтых дванаццаць апосталаў па парах (таксама ў Матф. 10:5-42, Лк. 9:1-6) у гарады Галілеі. У тэксце гаворыцца, што Ён загадаў ім вылечваць хворых і выганяць дэманаў, а ў Евангеллі ад Матфея нават уваскрашаць мёртвых. Яны таксама даручыў «*нічога не браць у шлях, апрача аднаго кія: ні хлеба, ні паперніка, ні грошай у іх кашальку, але абувацца ў просты абутак і не насіць дзвюх вопратак*», і што, калі ў якім горадзе іх не прымуць, яны павінны страхнуць пыл з сваіх ног, што будзе для таго горада абвінавачваннем падчас Страшнага Суда.

Пазней згодна Бібліі дванаццаці апосталаў было даручана прапаведаваць Евангелле «*ўсім народам*». Апостал Павел падкрэсліваў важную ролю дванаццаці апосталаў ў царкве, калі ён казаў, што Божая царква «*уцверджаныя на аснове апосталаў і прарокаў, маючы Самога Ісуса Хрыста краевугольным каменем*». (Эф. 2:19-20)

## Дванаццаць апосталаў у сінаптычных Евангеллях 
Кананічныя Евангелля даюць розныя імёны дванаццаці апосталаў. Згодна з спісамі ў кожным з трох сінаптычных Евангелляў, дванаццаць, якіх выбраў Ісус, і «*якіх ён назваў апосталамі*», былі:

У сінаптычных Евангеллях падаецца, што Ісус браў з Сабою Пятра, Якава і Яна падчас Свайго Перамянення, а таксама падчас малітвы на Гефсіманіі. У Евангеллі ад Марка падаецца, што нават дванаццаць не маглі разумець сэнс цудаў і прытчаў Ісуса.

## Дванаццаць апосталаў у Евангеллі ад Яна
У Евангеллі адзначана толькі частка апосталаў:
*Пётр
*Андрэй (пазначаны як брат Пятра)
*"Сыны Зевядзея" (Ян ды Якаў)
*Філіп
*Нафанаіл
*Фама (таксама званы Блізнюк) (11:16), (20:24), (21:02)
*Іуда Іскарыёт
*Іуда (не Іскарыёт) (14:22) (верагодна, Фадзей)

З іх толькі Нафанаіла няма ў спісах ў іншых Евангеллях. Ён традыцыйна атаясамліваецца з Варфаламеем, хоць гэтае атаясненне і некаторымі аспрэчваецца. Тры апосталы наогул не згадваецца ў Евангеллі ад Яна, іх імёны: Якаў, сын Алфееў, Мацвей і Сімона Кананіт (Зілот).
## Смерці дванаццаці апосталаў
Згодна хрысціянскай традыцыі ўсе апосталы, акрамя аднаго былі забіты, толькі Ян дажыў да пажылога ўзросту. Толькі смерць Якава, сына Зевядзея, апісана ў Новым Запавеце, і дэталі іншых смерцяў з'яўляюцца прадметам легенд і паданняў. У некаторых выпадках існуе амаль поўная аднадушнасць у традыцыях, і ў іншых выпадках, існуюць самыя розныя і непаслядоўныя апісанні.

Іуда Іскарыёт, першапачаткова адзін з дванаццаці, памёр пасля суда над Ісусам. Матфея 27:5 кажа, што ён павесіўся, а Дзеі 1:18 удакладняюць, што цела Іуды ўпала, расчыніліся, і яго "*вантробы выпалі*". Мацвій быў абраны на яго месца, як адзін з дванаццаці.
## Магілы апосталаў 
З адзінаццаці апосталаў (без уліку Іуды Іскарыёта) згодна з хрысціянскай традыцыяй вызначаны пахаванні толькі сямі:

File:StPetersBasilica01 gobeirne.jpg|Базіліка Св. Пятра ў Рыме, якая, як лічыцца, была пабудавана на месцы пахавання Пятра

File:Basílica de Santiago 02.JPG|Сабор Сантьяга дэ Кампастэлла, горад Ла-Карунья, Іспанія, у якім знаходзіцца магіла Якава, сына Зевядзея
File:Tomb of St. John.jpg|Магіла Яна ў Эфесе ў Турцыі
File:Santhome Basilica.jpg|Базіліка Сантома, горад Чэнаі, Індыя, у якой знаходзіцца магіла Фамы.
File:Hierapolis martyrium Filipa2 RB.jpg|Месца забойства Філіпа, горад Іерапаль, Турцыя. Лічыцца, што Філіп нахаваны ў цэнтры будынка
File:Saint Bartholomew Monastery.jpg|Кляштар Св. Варфаламея каля Башкале, Турцыя. Лічыцца,  што кляштар пабудаваны на месце пакутніцкай смерці Варфаламея

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:12 апосталаў
Катэгорыя:Групы святых