open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кунцэвічы (род)

**Кунцэвічы** — шляхецкі род герба Лебедзь. Заснавальнік роду — Якуб Кунцэвіч (?—1523).

## Радавод 
 ?? 
 ├─> Якуб Кунцэвіч, ж. — 1) Зоф’я Богдан з Алексін і Мігорас на Валыні; 2) Ганна Сапега (?—1544), д. Багдана Сапегі
 │   ├─>Маціс, эйшышскі баярын у 1558, ж. — Зоф’я Мікалаеўна Бакалар
 │   │  └─>Ян (?—1594), падкаморы новагародскі 1581, ляснічы мерацкі, аранскі, пралайскі, ж. — Барбара Янаўна Аўсянік
 │   │     └─>Самуэль (?—1643), пісар земскі 1618, суддзя земскі лідскі 1635, ж. — 1614 Ганна Палубінская, д. Аляксандра Палубінскага
 │   │        └─>Яўстах (?—1682), ж. — Марыяна Ваяводская
 │   │           └─>Казімір, ж. — Схаластыка Булгак
 │   │              └─>Юзаф, ротмістр навагародскі 1766
 │   │                 └─>Стафан (1746—?), уладар маёнткаў Саваротва, Кунцэвічы, ж. — Ганна, д. Ежага Галімскага
 │   │                    └─>Францішка (1785—?), м. — Якуб Незабытоўскі
 │   └─>Міхал, ж. — княжна ?? Курбская
 │      └─>Мацей, уладар маёнтку Ганушышкі ў 1590
 │         └─>Якуб Тэадор Кунцэвіч
 └─>Мацько Кунцэвіч, у 1494 будучы на службе ў троцкага ваяводы атрымаў 8 служылых людзей, цівун троцкі 1511—1529, намеснік волканіцкі і лепунскі ў 1524—1529

## Іншыя дзеячы з прозвішчам Кунцэвіч 
Прыведзеныя ніжэй асобы з прозвішчам Кунцэвіч адносяцца да іншых родаў і не маюць адносін да галіны, прадстаўленай вышэй.

 Кунца Сакаловіч
 └─>Каспар Кунцовіч, уладар маёнтка Макраны, маршалак барысаўскі, намеснік барысаўскі 1523—1533
    └─>Мікалай Кунца, ж. — 1) Палонія Янаўна, 2) Марына Сангушка, д. Васіля Сангушкі

* Кміта Кунцэвіч Саковіч, у 1522—1525 намеснік віленскі, пазней дзяржаўца вількамірскі
* Іван, намеснік юрборскі 1536—1548, мытнік ковенскі ў 1540
* Федар, харужы гарадзенскі 1578

 Гаўрыла, радны магістрата Уладзіміра-Валынскага, ж. — Марына
 └─>Ян (у манасцве Іасафат) (1580—1623), уніяцкі архіепіскап полацкі

## Літаратура  
* Вацлаў Пануцэвіч. Сьвяты Язафат. — Полацак: «Сафія», 2000

## Спасылкі 
* Кунцэвічы герба «Лебедзь»
Іосіф Аронавіч Хазановіч

**Іосіф Аронавіч Хазановіч** (1844—1919) — расійскі яўрэйскі грамадскі дзеяч, лекар, бібліяфіл і арганізатар  ў Іерусаліме.

## Біяграфія 
Сын яўрэйскага купца Аарона Хазановіча. Нарадзіўся ў Гродне ў 1844 годзе. У 1866 годзе паступіў у Кёнігсбергскі ўніверсітэт на медыцынскі факультэт.

Падчас Франка-прускай вайны 1871 года складаўся лекарам у Берліне, на чале аднаго з лазарэтаў для ваеннапалонных французаў. У 1872 годзе скончыў універсітэт. Неўзабаве перасяліўся ў Беласток.

У сувязі з палестынскім рухам у Хазановіча зарадзілася думка заснаваць нацыянальную бібліятэку ў Іерусаліме. Ён стаў закупляць кнігі, уступаючы ў перапіску з усімі вядомымі кнігагандлярамі і антыкварамі ў Расіі і за мяжой; траціў вялікія сумы са сваіх асабістых сродкаў на набыццё кніг, выпускаў час ад часу заклікі да прыватных асобаў і ўстаноў з просьбай дасылаць кнігі і ахвяраванні на закупку кніг.

У лістападзе 1884 года ўдзельнічаў у  палестынафілаў.

З часу свайго наведвання Іерусаліма ў 1890 годзе цалкам аддаўся адзінай мэце: «збудаваць на нашай гістарычнай радзіме будынак не толькі для яўрэйскага духу, але і для ўсёй яўрэйскай будучыні». У 1896 годзе яму ўдалося адправіць у Іерусалім першы транспарт кніг у 240 пудоў. Збіраў для бібліятэкі не толькі кнігі, але таксама і партрэты выбітных яўрэйскіх дзеячаў, здымкі з выданняў яўрэйскіх устаноў і т. п. У 1913 годзе — выключна дзякуючы намаганням Хазановіча —  мела каля 33 000 тамоў кніг і знаходзілася ва ўласным будынку.

Прымкнуўшы да сіянісцкага руху, Хазановіч бываў на ўсіх  да смерці Герцля (1904).

Катэгорыя:Постаці Беластока
Катэгорыя:Медыкі Польшчы
Катэгорыя:Бібліяфілы
Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі
Яленскія

**Яле́нскія** — шляхецкі род герба «Корчак». Паходзілі ад Станіслава, цівуна камянецкага, які згадваецца пад 1514. Валодалі маёнткамі ў Новагародскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.

## Вядомыя прадстаўнікі 
* Рафал Юзаф Яленскі (1701—1780) — кашталян наваградскі
* Гедэон Яленскі (1712—1798) — кашталян наваградскі
* Напалеон Феліксавіч Яленскі (1810—1883) — грамадскі дзеяч, удзельнік паўстання 1830—1831 гадоў, адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў.
* Антон Паўлавіч Яленскі (1818—1874) — грамадскі дзеяч, адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў.

## Галерэя 

Файл:Antoni Jalenski. Антоні Яленскі.jpg|Антоній Яленскі
Файл:Jan Jalenski. Ян Яленскі.jpg|Ян Яленскі
Файл:Pavał Jalenski. Павал Яленскі (XVIII).jpg|Павел Яленскі
Файл:Ramuald Jalenski. Рамуальд Яленскі.jpg|Рамуальд Яленскі
Файл:Samuel Jalenski. Самуэль Яленскі.jpg|Самуэль Яленскі
Файл:Samuel Jalenski. Самуэль Яленскі (XVIII).jpg|Самуэль Яленскі
Файл:Kanstantyn Ludvik Jalenski. Канстантын Людвік Яленскі.jpg|Канстанцін Людвік Яленскі

## Крыніцы 
## Спасылкі
Сяргей Георгіевіч Жунін

**Сяргей Георгіевіч Жунін** (18 жніўня 1906, сяло Мядзведзіцкае Кімрскага раёна Цвярской вобласці — 27 студзеня 1977) — адзін з арганізатараў партызанскага руху ў Магілёўскай і Брэсцкай абласцях. Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
У Чырвонай Арміі з 1928 года. Член КПСС з 1943. З чэрвеня 1941 года — на Заходнім фронце, намеснік камандзіра танкавага палка, удзельнік абароны Беластока, Гродна, Ваўкавыска, Слоніма. З ліпеня 1941 года ў партызанах: арганізоўваў атрады ў Круглянскім і Шклоўскім раёнах, камандзір групы, у красавіку 1942 — сакавіку 1943 гадоў — камандзір атрада «Сяргея», адначасова ў кастрычніку 1942 — сакавіку 1943 гадоў камандаваў 8-й Круглянскай партызанскай брыгадай, у жніўні — снежні 1943 года — Круглянскай ваенна-аператыўнай групай, са снежня 1943 года — 8-й партызанскай брыгадай, якая зрабіла рэйд у Брэсцкую вобласць. У 1944—1950 гадах — на савецкай рабоце ў Брэсце і ў Мінску. Аўтар кнігі «Ад Дняпра да Буга».

## Памяць 
* Яго імем названа вуліца і пастаўлены помнік на Алеі Герояў у г.п.Круглае.
* У Мінскай сярэдняй школе № 100 быў створаны музей, прысвечаны Жуніну.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цвярской вобласці
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Піліп Іванавіч Серабракоў

**Піліп Іванавіч Серабракоў** (8 студзеня 1906, вёска Целялюй, Гразінскі раён,  — 1984) — адзін з арганізатараў партызанскага руху ў Мінскай і Баранавіцкай абласцях.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1931 года. З 1929 года — на службе ў Чырвонай Арміі. У партызанах — з лютага 1942 года: камандзір групы, наамеснік камандзіра атрада, у верасні 1942 — жніўні 1943 гадоў камандаваў 18-й партызанскай брыгады імя М. В. Фрунзэ, з верасня 1943 года — у Лідскім міжрайпартцэнтры, з кастрычніка — памочнік кіраўніка, адначасова член штаба Лідскага партызанскага злучэння. З кастрычніка 1944 на службе ў Савецкай Арміі. З 1955 года працаваў на заводзе ў Мінску.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Tolmerus atricapillus

**Tolmerus atricapillus** — від двухкрылых насякомых з падсямейства  сямейства .

## Распаўсюджанне 
Водзіцца ў лясной і лесастэпавай зоне Палеарктыкі.

## Апісанне 
Ктыр даўжынёй 9,4-18,4 мм. Сцёгны чорныя. Галёнкі постдарсальна і ля аснаванняў і першыя членікі лапак рудыя. Восьмы стэрніт брушка самца з рассунутым вырастам.

## Экалогія 
*Tolmerus atricapillus* — .

Катэгорыя:Насякомыя Азіі
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Ктыры
Крушэнне цягніка ў Хуаляні (2021)

**Крушэнне цягніка ў Хуаляні** — чыгуначная катастрофа, якая адбылася ў павеце Хуалянь Кітайскай Рэспублікі, на Тайвані 2 красавіка 2021 года. Загінуў 51 чалавек: 49 пасажыраў, машыніст і памочнік машыніста, 202 чалавек атрымалі раненні. Гэта самае цяжкае чыгуначнае здарэнне на востраве з 1948 года, калі ў выніку пажару на чыгуначным мосце праз раку Сіньдзянь загінуў 21 чалавек і яшчэ 43 прапалі без вестак. Папярэдняя буйная аварыя адбылася ў 2018 годзе, калі ў Ілане загінулі 18 чалавек.

## Інцыдэнт 
Васьмівагонны пасажырскі цягнік «Тарока-экспрэс» сутыкнуўся з аўтамабільным кранам і сышоў з рэек на ўездзе ў тунэль ў горнай мясцовасці. У цягніку на папулярным турыстычным маршруце знаходзілася каля 490 пасажыраў. Загінуў 51 чалавек: 49 пасажыраў, машыніст і памочнік машыніста, 146 чалавек атрымалі раненні. Чыгуначны тунэль знаходзіцца ў непасрэднай блізкасці ад нацыянальнага парку Тарока. У выніку сутыкнення вагоны №1 і №2 сышлі з рэек, заблакаваўшы вагоны №3—8 унутры тунэля. Галаўны вагон цягніка №8 быў разбураны цалкам, астатнія, блізкія да галавы, вагоны таксама былі моцна дэфармаваны. Па словах аднаго з правадыроў, машыніст Юань перад гібеллю паспеў прымяніць кран машыніста для экстранага тармажэння.

## Прычыны катастрофы 
Як мяркуецца, цягнік сутыкнуўся з аўтамабільным кранам, які сарваўся са схілу. Кіроўцы ў аўтакране на момант сутыкнення не было. Аўтамабільны кран быў, верагодна, быў няправільна прыпаркаваны на схіле і скаціўся з яго на чыгуначныя рэйкі. Кіроўца аўтакрана, 45-гадовы Лі, быў затрыманы паліцыяй для высвятлення абставінаў. Лі быў уладальнікам адной з будаўнічых кампаній, якая займалася будаўніцтвам тунэля ў процілеглым, паўночным напрамку. Найбольшая колькасць загінуўшых і пацярпелых знаходзілася ў вагонах №5—8. Больш за 70 чалавек апынуліся заблакаванымі ўнутры вагонаў у тунэлі на некалькі гадзін, да 16 гадзін былі вызвалены апошнія 2 пасажыры.

Катэгорыя:Падзеі 2 красавіка
Катэгорыя:Катастрофы 2021 года
Катэгорыя:Красавік 2021 года
Катэгорыя:Транспартныя здарэнні ў Кітайскай Рэспубліцы
Катэгорыя:2021 год на Тайвані
Катэгорыя:Чыгуначныя здарэнні 2021 года
Лукаш Сапега

**Лукаш Сапега** (; каля 1552&nbsp;— 1626)&nbsp;— заможны шляхціц Кіеўшчыны часоў Рэчы Паспалітай.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Сапег герба Ліс. Адносна паходжання Лукаша некаторы час панавалі дыскусіі. Адны разглядалі яго як сына Фёдара (Фрыдрыха) ці Паўла Сапег і адпаведна ўнука Івана Сямёнавіча Сапегі. Зрэшты, грунтоўныя даследаванні даказалі, што Лукаш быў сынам Міхаіла Іванавіча Сапегі і унукам Івана Багданавіча Сапегі (ваяводы віцебскага).

Меў нязначную кар’еру, больш увагі надаваў развіццю ўласных маёнткаў. Паміж 1594 і 1597 гадамі ажаніўся з Соф’яй, дачкой на той час памерлага Філона Кміты. У 1596 годзе становіцца дваранінам гаспадарскім. Лукаш Сапега дапамог жонцы падзяліць родавую спадчыну з яе сястрой Багданой, жонкай князя Юрыя Друцкага-Горскага, пасля смерці іх брата Лазара (што адбылося ў 1594 годзе). Як следства, жонцы дасталася чарнабыльская воласць. Пасля атрымаў тытул графа, аднак абставіны гэтага невядомыя. З пачатку 1600-х гадоў падпісваўся як граф на Чарнобылі. Таксама быў уладальнікам Тоўстага Лісу.

У 1613 годзе жонка Сапегі атрымала ў спадчыну астатняе ад сястры, бо ў той час яна была аўдавелай і не мела дзяцей. Гэта была  і маёнткі Замыславычы, Ракытнэ, Антоніў, Макалевічы, Вэпрын (Сапега перайменаваў яго ў Лукашыў).

Невядома пры якіх абставінах звярнуўся да каталіцтва. У далейшым быў заснавальнікам касцёлаў, у тым ліку разам з жонкай заснаваў дамініканскі манастыр у Чарнобылі. У 1623 годзе прадаў Ракытнэ роду Гойскіх. У 1624 годзе памірае жонка Сапегі, а ў 1625 годзе&nbsp;— адзіны сын Самойла. Пасля гэтага адпісаў Замыславычы езуітам Вінніцы, а астатнюю маёмасць завяшчаў сваяку Льву Сапегу. Памёр Лукаш Сапега ў 1626 годзе.

## Літаратура 
* Boniecki A. Poczet rodów w Welkiem Księstwie Litewskiem w XV i XVI wieku.&nbsp;— Warszawa, 1883.&nbsp;— S. 132
* Літвін Г. З народу руського. Шляхта Київщини, Волині та Брацлавщини (1569—1648) / Пер. з польськ. Лесі Лисенко. -К.: ДУХ І ЛІТЕРА, 2016.&nbsp;— С. 372—373
* Łukasz Sapieha h. Lis

## Спасылкі 
* Sapiehowie (01) 

Катэгорыя:Сапегі
Вірхілія Піньера

**Вірхілія Піньера** (; 4 жніўня 1912 — 18 кастрычніка 1979) — кубінскі паэт, драматург, празаік і перакладчык.

У 1946—1958 гг. жыў у Аргенціне, дзе сябраваў і супрацоўнічаў з Х. Л. Борхесам і В. Гамбровічам. Пераклаў на іспанскую мову раман «Фердыдурке», таксама перакладаў творы М. Пруста, А. Жыда, Ж. Жыяно і інш. У 1970-я — 1980-я гады пераследаваўся ўладамі за незалежныя погляды і гомасексуалізм, яго творы нідзе не друкавалі, а самога пісьменніка не выпускалі за мяжу. Тым не менш, у Францыі былі апублікаваныя «Абыякавыя апавяданні» (*Cuentos fríos*, 1970), яго проза і п’есы друкаваліся і ставіліся ў Іспаніі, Аргенціне, ЗША. Творчасць В. Піньеры значна паўплывала на маладое пакаленне аўтараў Лацінскай Амерыкі.

Катэгорыя:Пісьменнікі Кубы
Катэгорыя:Перакладчыкі на іспанскую мову
Палявы грыб

**Палявы грыб** — шматзначны тэрмін.

## Грыбы 
* народная назва віду 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Глухі баравік

**Глухі баравік** — шматзначны тэрмін.

* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў
Людвіг Іванавіч Янушкевіч

**Людвіг Іванавіч Янушкевіч** ( — ліпень 1872) — расійскі врач-афтальмолаг і хірург, доктар медыцыны.

## Біяграфія 
Людвіг Іванавіч Янушкевіч нарадзіўся  года ў Вільні. Сярэднюю адукацыю атрымаў у Свіслацкай гімназіі, пасля заканчэння якой паступіў у Санкт-Пецярбургскую медыка-хірургічную акадэмію. У 1856—1858 гг. за свой кошт праходзіў практыку ў клініках Берліна, Вены, Прагі, Парыжа і Лондана. У 1858—1859 гадах займаў месца лекара ў Санкт-Пецярбургскай бальніцы для чорнарабочых. У 1861 годзе абараніў дысертацыю «Аб балючых працэсах у сасудзістай абалонцы вока наогул» і быў удастоены ступені доктара медыцыны, затым да канца жыцця складаўся ардынатарам . У 1863—1864 гадах на час выязджаў у Польшчу для аказання дапамогі параненым падчас паўстання. Стаў вядомы ў Пецярбурзе як дасведчаны вочны хірург.

У ліпені 1872 патануў у Заходнім Бугу каля Брэста.

## Бібліяграфія 
* «О болезненных процессах в сосудистой оболочке глаза вообще» (диссертация, СПб., 1867);
* «О ранах вообще» (ib., 1863 и «Памионтник товажиства лекарскиего Варшавскиего», 1864);
* «Mittheilungen aus d. Gebiete der Galwanochirurgie» («St.-Petersburger Medicinische Zeitschrift», 1869 и 1870);
* «Mittheilungen über die Operation einer Schenkelhernie» (ib., 1869)

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Хірургі Польшчы
Катэгорыя:Афтальмолагі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Хірургі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Патанулі
Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Медыкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Башка Паэф

**Башка Паэф** (12 жніўня 1889 — 24 студзеня 1979) — амерыканская скульптар, якая жыла і стварала недалёка ад Бостана, Масачусетс.

Башка Паэф была вядома як *скульптар метро* ( за творы, якія яна змадэлявала на станцыі , пакуль вучылася ў мастацкай школе пры . Яна асабліва была вядомая рэалістычнымі скульптурамі жывёл, ваенных мемарыялаў, фантанаў і партрэтаў, якія яна стварала ў класічнай традыцыі.

## Біяграфія 
Паэф нарадзілася ў яўрэйскай сям’і ў Мінску ў 1889 годзе. Калі ёй быў адзін год, яе сям’я эмігравала ў Злучаныя Штаты. Ва ўзросце 13 ці 14 гадоў яна паступіла ў  (тады ён называўся Масачусетская нармальная школа мастацтваў) у Бостане. У дадатак да поўнай праграмы па малюнку, жывапісу і мастацкай адукацыі, яна вывучала скульптуру з  і скончыла навучанне яго ў 1911 годзе. У 1914 годзе яна вучылася ў , дзе яна вучылася разам з . Пазней яна працавала ў  ў Нью-Гэмпшыры, і пасля ажанілася з , прафесарам раманскіх моў у Бостанскім універсітэце.

Верагодна, самая вядомая цяпер праца Башкі Паэф — гэта Мэнскі мемарыял маракоў і салдат на шасэ  ў горадзе , штат Мэн. Яго стварэнне было азмрочана некаторымі палітычнымі рознагалоссямі. Яна атрымала заказ у 1924 годзе ад губернатара , але ў 1925 годзе яго замяніў губернатар , які адхіліў твор як залішне пацыфісцкі. Нязначныя змены закранулі абодвух мужчын, і абноўленая скульптура была ўсталяваная ў 1926 годзе ў месцы, якое цяпер называецца .

Іншыя вядомыя творы Башкі Паэф уключаюць  у , статуя пітомца Уорэна Гардзінга у Смітсанаўскім інстытуце, барэльеф  ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце, а таксама рэльеф, які паказвае  непадалёк ад  ў Лексінгтане. «Хлопчык і птушка», якія змяшчаюцца на .

## Літаратура 
* Wingate, Jennifer. Motherhood, Memorials, and Anti-Militarism: Bashka Paeff’s «Sacrifices of War». Woman’s Art Journal, Vol. 29, No. 2 (Fall — Winter, 2008), pp.&nbsp;31–40

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* MacDowell Colony description
* AskArt description
* ArtsEditor 
* MIT Tech article, 1928 

Катэгорыя:Скульптары ЗША
Катэгорыя:Скульптары XX стагоддзя
Эрык Юхан Стагнеліюс

**Эрык Юхан Стагнеліюс** (, 14 кастрычніка 1793 — 3 красавіка 1823) — шведскі пісьменнік-рамантык.

Ён выдаў толькі малую частку сваіх паэтычных твораў, сярод якіх ананімны верш «Уладзімір Вялікі» (*Wladimir den store*), напісаны гекзаметрам, зборнік «Лілеі ў Шароне» (*Liljor i Saron*) і драму «Вакханкі, або Апантанасць» (*Bacchanterna eller Fanatismen*). Для яго твораў характэрная пачуццёвасць, выкарыстанне міфічных і казачных вобразаў, нярэдкі матыў непрадказальнасці будучыні. У апошнія гады жыцця Стагнеліюса яго рамантызм набывае выразныя рысы містыцызму.

Катэгорыя:Паэты Швецыі
Дубавік (значэнні)

**Дубавік** — шматзначны тэрмін

* Дубавік — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці

## Грыбы 
* народная назва віду 
* народная назва віду
Паганы грыб

**Паганы грыб** — шматзначны тэрмін.

* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў
Падвішняк (значэнні)

**Падвішняк** — шматзначны тэрмін

* Падвішняк — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці
* народная назва віду грыбоў
Садоўка (значэнні)

**Садоўка** — шматзначны тэрмін

* Садоўка — рака ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Нёман
* народная назва віду грыбоў
Рагазуб

**Рагазуб** (*Neoceratodus forsteri*) — прэснаводная дваякадыхальная рыба, эндэмік Аўстраліі. Рэдкі від, вылаў забаронены.

## Апісанне 
Цела выцягнутае (даўжыня да 175 см), сціснутае з бакоў; маса да 10 кг. Плаўнікі мясістыя. Сустракаецца на паўночным усходзе Аўстраліі (штат Квінсленд); засяляе вадаёмы з павольным цячэннем, моцна зарослыя воднымі раслінамі. Для дыхання атмасферным паветрам перыядычна падымаецца да паверхні вады. У засушлівы перыяд можа выжываць у ямах з захаванай вадой. Корміцца беспазваночнымі.

Нерастуе ў рэках з густой расліннасцю. Адкладвае буйную ікру на водныя расліны.

## Зноскі 
Катэгорыя:Дваякадыхальныя
Катэгорыя:Эндэмікі Аўстраліі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1870 годзе
Васіль Іванавіч Каробкін

**Васіль Іванавіч Каробкін** (30 чэрвеня 1904, станіца Мінгрэльская, Абінскі раён,  — ?) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Баранавіцкай вобласці.

## Біяграфія 
Член КПСС з 1928 года. З чэрвеня 1941 года на фронце. Са жніўня 1942 года сувязны партызанскага атрада, камандзір узвода, у жніўні 1943 — студзені 1944 гадоў камісар 18-й партызанскай брыгады імя М. В. Фрунзэ, у студзені — маі 1944 года камандзір 19-й партызанскай брыгады імя В. М. Молатава, адначасова член Ляхавіцкага падпольнага РК КП(б)Б. у 1944—1961 гадах на адміністратыўнай рабоце.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Яўгенія Уладзіміраўна Пастарнак

**Яўгенія Уладзіміраўна Пастарнак** (у дзявоцтве — **Лур’е**; , Магілёў — 10 ліпеня 1965, Масква) — савецкая мастачка, першая жонка паэта Барыса Пастарнака, маці яго старэйшага сына — літаратуразнаўца Яўгена Пастарнака.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Магілёве, была адной з чацвярых дзяцей у сям’і ўладальніка папяровай крамы Уладзіміра Аляксандравіча (Веніяміна Несанелавіча) Лур’е (1865—1943) і Хаі (Аляксандры Мікалаеўны) Лур’е (1870—1928). У яе былі сёстры Ганна (у замужжы Мінц; 1894—1957) і Гіта (1897—1975), брат Сямён (1895—1960).

У 1916 годзе скончыла прыватную гімназію ў Магілёве. У 1917 годзе здала экзамены за курс казённай гімназіі з залатым медалём і разам са стрыечнай сястрой Соф’яй Лур’е з’ехала ў Маскву, дзе паступіла на матэматычнае аддзяленне Вышэйшых жаночых курсаў на Дзявоцкім Полі. У 1918 годзе захварэла на сухоты і вярнулася ў Магілёў, затым разам з кузінай Соняй Мейльман з’ехала на лячэнне ў Крым. У 1919 годзе ўся сям’я пераехала ў Петраград, дзе (з дапамогай мужа сваёй старэйшай сястры Абрама Мінца) яна ўладкавалася кур’ерам у Смольны.

Пасля пераезду ў Маскву паступіла ў вучылішча скульптуры і дойлідства ў майстэрню Штэрнберга і Канчалоўскага. 24 студзеня 1922 года выйшла замуж за Барыса Пастарнака. У 1931 годзе для лячэння сухот з’ехала ў Германію. У тым жа годзе гэты шлюб распаўся.

У гады Вялікай Айчыннай вайны (з 6 жніўня 1941 года) — з сынам у эвакуацыі ў Ташкенце.

Памерла 10 ліпеня 1965 года ў Маскве.

## Сям’я 
* Сынам яе стрыечнага брата, арганізатара бібліятэчнай справы Аляксандра Эмануілавіча Рагінскага, быў мастак Міхаіл Рагінскі; сынам іншага стрыечнага брата — антраполаг Якаў Рагінскі.
* Стрыечны брат — Зіновій Давыдавіч Лур'е (1887—1938), фтызіятр і навуковец-медык, загадчык хірургічнага аддзялення Цэнтральнага інстытута сухот.

## Публікацыі 
* Леонид Осипович Пастернак. Евгения Владимировна Пастернак. Живопись. Графика: Из собрания семьи художников. Каталог выставки живописи. М.: РГГУ

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Барыс Пастарнак
Катэгорыя:Мастакі СССР
Кастусь Глінскі

**Кастусь Глінскі** ( — ) — беларускі грамадскі дзеяч у Вялікабрытаніі.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1906 годзе ў сялянскай сям’і ў в. Прытычына Дзісенскага павета Віленскай губерні ў Расійскай імперыі (цяпер Мёрскі раён Віцебскай вобласці).

Вучыўся ў Дзісенскай гімназіі, а потым на юрыдычным факультэце Віленскага ўніверсітэта. Належаў да Беларускага студэнцкага саюза, некаторы час быў яго старшынём, выдаваў часопіс «Студэнцкая думка». Пазней — старшыня Згуртавання беларускіх студэнтаў «Скарынія», у 1931—1934 гг. выдаваў часопіс «Новая варта». Па сканчэнні ўніверсітэта працаваў суддзём у Ашмянах.

Увосень 1939 г. арыштаваны савецкай уладай і прысуджаны да 8 гадоў лагераў. Па іншых звестках — арыштаваны 19 мая 1940 г. і асуджаны 29 лістапада 1940 г. як «сацыяльна-небяспечны элемент», а да арышту працаваў настаўнікам. У зняволенні знаходзіўся ў Анеглагу ў Архангельскай вобласці.

Ад кастрычніка 1941 г. служыў у Арміі Андэрса, працаваў пры вайсковым трыбунале. У 1946 г. разам з Другім Польскім Корпусам прыбыў у Вялікабрытанію. Ад 20 жніўня 1947 г. быў сябрам Згуртавання беларусаў у Вялікабрытаніі, аднак у выніку расколу пакінуў арганізацыю. Быў сябрам Беларускага вызвольнага руху, а потым — кіраўніком Лонданскага аддзела Беларускага вызвольнага фронту і ад 1969 г. ганаровым сябрам Галоўнага Штабу гэтай арганізацыі. У 1974 г. стаў старшынём Дэлегатуры БЦР у Вялікабрытаніі. Адначасова выконваў абавязкі старшыні філіі Антыбальшавіцкага блоку народаў у Вялікабрытаніі. Удзельнік разнастайных міжнародных форумаў. У 1979—1981 гг. выдаваў часопіс «Званіца». Аўтар англамоўнай брашуры, прысвечанай Беларусі і яе гісторыі («Byelorussia». 1982).

Памёр у 1987 годзе ў Лондане. Пахаваны пры касцёле Андрэя Баболі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія Кастуся Глінскага на старонцы Леаніда Маракова
* Дадатковая біяграфія Кастуся Глінскага на старонцы Леаніда Маракова

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Члены Беларускага студэнцкага саюза
Катэгорыя:Члены Згуртавання беларусаў у Вялікай Брытаніі
Катэгорыя:Члены арганізацыі Беларускі вызвольны рух
Катэгорыя:Члены Беларускага вызвольнага фронту
Катэгорыя:Члены Беларускай цэнтральнай рады
Катэгорыя:Члены Антыбальшавіцкага блоку народаў
Катэгорыя:Вайскоўцы Арміі Андэрса
Дом Капцелева

**Дом Капцелева** — колішні будынак у Магілёве, які размяшчаўся на рагу вуліц Першамайскай (былым Дняпроўскім праспекце) і Лазарэнкі (былой Віленскай), на паўночным боку Тэатральнай плошчы. Меў адрас вуліца Першамайская № 20. Цяпер яго месца займае тратуар перад абласной філармоніяй. З поўдня да дома прымыкаў гатэль «Францыя» (таксама знішчаны).

Паводле Ведамасці аб вызначэнні нерухомай маёмасці за студзень 1919 г. належаў Мікалаю Патапавічу Капцелеву і Марыі Патапаўне Бако. Мураваны двухпавярховы будынак з падвалам плошчай 246 квадратных сажняў. На першым паверсе знаходзіліся: кватэра занята пад аптэку Магілёўскага губернскага аддзела народнай аховы здароўя. Другую кватэру займаў Сімон Ісакавіч Малькензон. Другі паверх заняты пад канцылярыю Акружнога аддзела па запісу актаў грамадзянскага стану.

Дом згарэў у час абароны Магілёва ў 1941 годзе. Ацалелыя сцены знесены пасля вайны.

## Спасылкі 
* Дзьячкоў А. У. АД ВІКТАРА ГАЛЫНСКАГА І ПЯТРА ЯЦЫНЫ ДА ДОМА ДВАРАНСТВА І ГАТЭЛЯ «БРЫСТОЛЬ» 

Катэгорыя:Славутасці Магілёва
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Першамайская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:вуліца Лазарэнкі (Магілёў)
Катэгорыя:Тэатральная плошча (Магілёў)
Партрэт Льва Сапегі

**Партрэт Льва Сапегі** — карціна невядомага мастака, напісаная меркавана ў 1617 годзе. Гэта адзіны прыжыццёвы партрэт. 19 красавіка 1968 года ад мастака Сергіевіча з Вільні партрэт паступіў у Дзяржаўны музей БССР. У сэрцавым полі — родавы герб «Ліс»; у правым верхнім геральдычным полі — «Сапега» (тры лілеі), верагодна, герб Фёдара Іванавіча, дзеда канцлера; у левым верхнім геральдычным полі — «Пагоня», герб , бабкі па лініі бацькі; у правым ніжнім геральдычным полі — «Друцк» (меч лязом уніз у атачэнні чатырох паўмесяцаў), герб Багданы Друцкай-Сакалінскай, маці канцлера; у левым ніжнім геральдычным полі — «Талачынскі» (сагнутая ў локці рука рыцара, працятая стралой), герб бабкі па лініі маці .

## Спасылкі 
* 4 красавіка 1557 года нарадзіўся Леў Сапега. Сёлета яму спаўняецца 464 гады  // Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Карціны 1617 года
Катэгорыя:Леў Сапега
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага гістарычнага музея Рэспублікі Беларусь
Васіль Зіноўевіч Іваноў

**Васіль Зіноўевіч Іваноў** (1 студзеня 1898, сяло Цітаўка, Ягор’еўскі раён,  — 13 красавіка 1946) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху ў Баранавіцкай вобласці.

## Біяграфія 
З 1920 года на педагагічнай, савецкай, партыйнай рабоце, у органах юстыцыі. Член КПСС з 1927 года. У партызанах з мая 1942 года: начальнік штаба, з ліпеня 1943 года камандзір атрада, у кастрычніку 1943 года камісар, у кастрычніку 1943 — ліпені 1944 гадоў камандзір 20-й партызанскай брыгады імя В. С. Грызадубавай, адначасова член Быценскіх падпольных міжрайкама, РК КП(б)Б. З 1944 года старшыня райвыканкама, 1-ы сакратар Быценскага РК КП(б)Б.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Старшыні раённых выканаўчых камітэтаў Беларусі
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Беларускі музей (часопіс)

**«Беларускі музей»** — першы беларускі часопіс, прысвечанае пытанням музейнай справы. Пілотны нумар выдадзены ў кастрычніку 2019 года. Заснавальнікам часопіса з’яўляецца Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь. Выдаецца штоквартал на беларускай і рускай мовах. Галоўны рэдактар — Павел Сапоцька. У склад навукова-рэдакцыйнага савета ўваходзяць дасведчаныя спецыялісты і арганізатары музейнай справы — Н. Задзяркоўская, М. Бяспалая, Ю. Кітурка, А. Ляшковіч, М. Рыбакоў, У. Пракапцоў.

Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Катэгорыя:Музейная справа ў Беларусі
Колеры нацыі

**«Колеры нацыі»** — беларускі дакументальны фільм, які зняла рэжысёр Настасся Ярамеева ў 2021 годзе.

## Сюжэт 
Беларусы нават не абмяркоўвалі, пад якім сцягам аб’яднацца. Нібыта памяць і павага да бела-чырвона-белых колераў заўсёды жыла ў сэрцы, а цяпер, праз боль і пакуты, абудзілася і натхняе нацыю рушыць наперад. Калі Іна Зайцава пабачыла, як падчас маршаў сцягі жорстка адбіраюць у пратэстоўцаў, вырашыла сама стаць сцягам: нафарбавала балонам чырвоную паласу на сваёй шлюбнай сукенцы. І зрабілася «БЧБ-нявестаю» — яскравым сімвалам пратэсту. Бела-чырвона-белы сцяг як ніколі ўзмацняецца як нацыянальны сімвал, за абарону якога людзі гатовыя пацярпець. За бел-чырвона-белую сімволіку цяпер можна не толькі атрымаць неабгрунтавана вялікі штраф, але і страціць жыццё. Фільм прысвечаны светлай памяці Рамана Бандарэнкі.

## Над фільмам працавалі 
* сцэнарый і рэжысура — Настасся Ярамеева
* здымкі — Савелій Корсак
* мантаж — Віталь Бучар
* гук — Яраслаў Шпакоўскі
* рэдактарскі нагляд — Юрый Каліна

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Надзея Антонаўна Бантле

**Надзея Антонаўна Бантле** ( — , Менск) — хірург, арганізатар аховы здароўя. Герой Працы (1928).

## Біяграфія 
Надзея вырасла ў сям’і з васьмёра дзяцей. Бацька, Антоні Дамінік Бантле (24 лютага 1796 — 21 студзеня 1889), аптэкар у Магілёўскай губерні.

Скончыла жаночыя медычныя курсы Медыка-хірургічнай акадэміі ў Санкт-Пецярбургу.

15 жніўня 1876, па прапанове , яна разам з  і  ачысціла кватэру Яўгеніі Барташэвіч ад кампраметуючых матэрыялаў. Праз два дні была арыштаваная ў Пецярбургу і заключана ў Петрапаўлаўскую крэпасць; вызвалена 9 кастрычніка. Прыцягвалася да дазнанні па абвінавачванні ў арганізацыі зносін з заключанымі  ў мэтах іх вызвалення.

У канцы мая 1877 года ў  была накіравана першая група слухачак выпускнога V курсу. Удзельніца-добраахвотнік Руска-турэцкай вайны (1877—1878). Некаторы час працавала ў Наўгародскай і Саратаўскай губернях. Супрацоўнічала з нарадавольцамі, за што ў 1885 годзе была сасланая ў сяло  ў Валагодскую губерню.

З 1885 па 1933, 48 гадоў, узначальвала Нікольскую бальніцу , дзе на свае грошы наладзіла вытворчасць воспеннага дэтрыту для прышчэпак дзяцей.

У 1902—1903 гадах адкрыла спецыялізаваную радзільную палату. Арганізавала дзіцячыя яслі. У 1923 годзе падчас ўспышкі туберкулёзу на Валагодчыне стала ініцыятарам правядзення медыцынскай латарэі даходы ад якой (4250 рублёў) пайшлі на барацьбу з туберкулёзам. У Нікольскім Надзея Бантле прапрацавала да 1933 года, пакуль ёй не споўнілася 79 гадоў. У 1933 годзе разам з дачкой з’ехала ў Мінск, дзе неўзабаве памерла і была пахавана на Вайсковых могілках у Мінску. Засталася ў памяці як буйны арганізатар земскай медыцыны.

Пахаваная на Вайсковых могілках Мінска, Беларусь.

## Узнагароды 
* Герой Працы (1 кастрычніка 1928)

## Спасылкі 
* Статья о Надежде Бантле «По велению долга и сердца», Владимир Романов, газета Вологодская Неделя № 26 (1995) 9 августа 2007
* Бюджетное учреждение здравоохранения Вологодской области «Усть-Кубинская центральная районная больница». История медицинской организации.
* Медицинский некрополь. Бантле Надежда Антоновна (10.11.1851 — 30.10.1934)
* Список объектов культурного наследия на территории Усть-Кубинского муниципального района. Мемориальные доски.
* Газета «Известия» за 3 октября 1928 года. Официальное сообщение о награждении «Герой Труда» Н. А. Бантле.
* Доклад о 25-летней деятельности врача 2-го уч. Н. А. Бантле. Журналы Кадниковского уездного земского собрания сессии 1910 года и доклады земской управы. — Кадников, 1911. — С. 92-93
* Село Никольское. Б. Соколов. Северная новь. — с. Устье, 1976.
* 

Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Медыкі Расіі
Катэгорыя:Медыкі СССР
Катэгорыя:Медыкі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Медыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Хірургі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Хірургі Расіі
Дзеячы навукі і культуры Беларусі, рэпрэсаваныя пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года

Гэты спіс змяшчае дзеячаў навукі і культуры Беларусі, якія напярэдадні ці пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года падвергліся пераследу за сваю палітычную пазіцыю; былі звольнены з працы, або вымушаны звольніцца самі, або звольніліся на знак салідарнасці з іншым рэпрэсаванымі; былі вымушаны пакінуць краіну або іншым чынам пацярпелі.

## Спіс 
Катэгорыя:Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)
Васілёк (значэнні)

**Васілёк** — шматзначны тэрмін

*  — род раслін
* народная назва віду грыбоў 
* народная назва віду грыбоў
Свеклавічная (станцыя)

**Свеклавічная** () — чыгуначная станцыя  Белгарадскага рэгіёна Паўднёва-Усходняй чыгункі. Знаходзіцца ў пасёлку гарадскога тыпу Красная Яруга Краснаяружскага раёна Белгародскай вобласці.

## Гісторыя 
Станцыя Свеклавічная была ўведзена ў эксплуатацыю ў 1913 годзе.

2 студзеня 1913 г. па ўказанні імператара Мікалая II пачалося будаўніцтва чыгункі да Ракіцянскага бурачнага цукровага завода.

Катэгорыя:Станцыі Белгарадскага рэгіёна Паўднёва-Усходняй чыгункі
Готня

**Готня** () — вузлавая чыгуначная станцыя Белгарадскага рэгіёну Паўднёва-Усходняй чыгункі РЖД, размешчана ў пасёлку Пралетарскі Ракіцянскага раёна Белгародскай вобласці. На станцыі размешчана вагоннае рамонтнае прадпрыемства, якое належыць ТАА «Трансвагонмаш».

На поўнач ад станцыі праходзіць мяжа з Маскоўскай чыгункай.

## Гісторыя 
Станцыя Готня была ўведзена ў эксплуатацыю ў 1903 годзе ў складзе дзеючай прыватнай Белгарад-Сумскай чыгункі. У канцы 1900-х станцыя была перададзена ў вядзенне акцыянернага таварыства Паўночна-Данецкай чыгункі, якое збудавала будынак чыгуначнага вакзалу і іншыя станцыйныя пабудовы, уключаючы паравознае дэпо. У 1911 годзе быў уведзены ў эксплуатацыю ўчастак Льгоў — Харкаў Паўночна-Данецкай чыгункі, станцыя Готня стала вузлавой.

2 студзеня 1913 года ў Указа Імператара Мікалая II пачалося будаўніцтва чыгункі да Ракіцянскага цукровабурачнага заводу.

Файл:Gotnya Train Station Inauguration.jpg|Урачыстае адкрыццё станцыі Готня.
Файл:Old Gotnya Train Station Steam Locomotive Depot.jpg|Лакаматыўнае дэпо станцыі Готня.

Участак Сумы — Готня — Белгарад — Купянск ў савецкі час служыў паўночным абыходам Харкава. Пасля распаду СССР ён страціў сваё значэнне, як і лінія Вязьма — Бранск — Льгоў — Харкаў.

У 2003 годзе ў гонар 100-годдзя станцыі была праведзена рэканструкцыя чыгуначнага вакзала, платформаў і службовых будынкаў станцыі. У 2005 годзе вагоннае дэпо Готня было далучана да рамонтных вагоннага дэпо Белгарад.
17 верасня 2008 года маёмасць вагоннага рамонтнага дэпо Белгарад на станцыі Готня было прададзена ТАА «Трансвагонмаш».

## Абслугоўванне пасажыраў 
Па стане на 2020 год кожную нядзелю курсіруе 1 пара прыгарадных цягнікоў Белгарад — Готня

Катэгорыя:Станцыі Белгарадскага рэгіёна Паўднёва-Усходняй чыгункі
Крысанава (прыпыначны пункт)

**Крысанава** () — прыпыначны пункт Белгарадскага рэгіёна Паўднёва-Усходняй чыгункі, на лініі Басы — Готня.

Катэгорыя:Станцыі Белгарадскага рэгіёна Паўднёва-Усходняй чыгункі
Элізабет Кейзер

**Хільда Элізабет Кейзер** (; 22 студзеня 1851, Стакгольм — 16 снежня 1898, Стакгольм) — шведская мастачка. Працавала ў жанрах партрэта і пейзажу.

## Біяграфія 
Элізабет Кейзер нарадзілася ў 1851 годзе ў Стакгольме. З 1774 па 1778 гады вучылася ў Каралеўскай акадэміі вольных мастацтваў у Стакгольме, а затым працягнула навучанне ў Парыжы ў Лявона Бона.

У Францыі Кейзер пераважна пісала сцэнкі паўсядзённага жыцця ў духу натуралізму. Акрамя таго, яна працавала ў жанры партрэта, аўтапартрэта і кніжнай ілюстрацыі. Мастачка неаднаразова выстаўляла свае працы ў Парыжскім Салоне. Адзін з яе пастэльных партрэтаў дэманстраваўся на Сусветнай выставе 1889 года ў Парыжы, яшчэ адна з работ Кейзер («Сялянка з Нармандыі») была паказана на Сусветнай выставе 1893 года ў Чыкага.

З 1890 па 1896 гады Элізабет кіравала (сумесна з мастачкай Інгеборгай Вестфельт-Эгерц, з якой пасябравала ў Парыжы) мастацкай школай у Стакгольме. Адной з яе вучаніц была шведская мастачка Міна Карлсан-Брэдберг. У 1898 годзе Хільда Элізабет наведала Санкт-Пецярбург.

Элізабет Кейзер памерла ў Стакгольме 16 снежня 1898 года. Яе работы знаходзяцца ў Нацыянальным музеі Швецыі, Гётэбаргскім мастацкім музеі, Мастацкім музеі Лундскага ўніверсітэта і іншых музеях краіны.

## Галерэя 

Файл:Self-Portrait (Elisabeth Keyser) - Nationalmuseum - 18544.tif|*Аўтапартрэт. 1880.*
Файл:Elisabeth Keyser - Fransk bondflicka med mjölkspannar.jpg|*«Французская сялянка з збанамі малака».*
Файл:Elisabeth Keyser-Drömmerier.jpg|*«Летуценніца».*
Файл:Elisabeth Keyser-Fångsten bärgas.jpg|*«Улоў. Арыльдслэге».* 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Жанчыны Швецыі
Катэгорыя:Мастакі Швецыі
Трошына (станцыя)

**Трошына** () — вузлавая станцыя Белгарадскага рэгіёна Паўднёва-Усходняй чыгункі. Станцыя размешчана на паўднёвай ўскрайне горада Валуйкі.

Катэгорыя:Станцыі Белгарадскага рэгіёна Паўднёва-Усходняй чыгункі
Марыя Лізавета Шведская

**Марыя Лізавета Шведская** (; 10 сакавіка 1596, замак Эребру, Нерке, Швецыя — 7 жніўня 1618, Броборг, Эстэргётланд, Швецыя) — прынцэса з дынастыі Ваза, дачка караля Швецыі Карла IX і Крысціны Гольштэйн-Готарпскай. Была замужам за стрыечным братам Юханам, герцагам Эстергётландскім. Марыя Лізавета пакутавала прыступамі вар’яцтва, памерла маладой і бяздзетнай. У сваім герцагстве яна ініцыявала «паляванне на ведзьмаў».

## Біяграфія 
Марыя Лізавета нарадзілася 10 сакавіка 1596 года ў сям’і герцага Карла з шведскага каралеўскага дома і яго другой жонкі Крысціны Гольштэйн-Готарпскай. У гэтым шлюбе яна была трэцім дзіцём і другой дачкой; акрамя таго, першая жонка нарадзіла Карлу шэсць дзяцей, з якіх выжыла толькі адна дачка — Катарына. Швецыяй у гэты час правіў пляменнік герцага Жыгімонт, які пастаянна знаходзіўся ў Рэчы Паспалітай, так як ён быў каралём і гэтай краіны. Карл быў рэгентам у яго адсутнасць. Неўзабаве пасля нараджэння Марыі Лізаветы адносіны паміж дзядзькам і пляменнікам абвастрыліся, справа дайшла да адкрытай вайны, у якой Карл перамог. У 1604 годзе ён заняў шведскі трон пад імем Карла IX.

Марыя Лізавета выхоўвалася разам са сваім старэйшым братам Густавам Адольфам і стрыечным братам Юханам (адзінакроўным братам Жыгімонта). Яна атрымала добрую адукацыю і цікавілася класічнай літаратурай; вядома, што прынцэса перапісвалася са сваім настаўнікам Ёханам Скітэ на латыні з ўзросту дзесяці гадоў. У 1610 годзе Марыя Лізавета была заручана з стрыечным братам Юханом (да таго моманту — герцагам Эстергётландскім). Гэта быў палітычны шлюб, уладкованы маці нявесты: жаніх, як сын нябожчыка караля Юхана III валодаў правамі на прастол і, хоць адмовіўся ад гэтых правоў і не быў славалюбівы, мог стаць небяспечным у выпадку жаніцьбы на замежнай прынцэсе. Духавенства выказаліся супраць шлюбу з-за блізкага сваяцтва паміж будучымі мужам і жонкай, а таксама з-за таго, што не было папярэдніх кансультацый, але каралева Крысціна прымусіла біскупаў замаўчаць, заявіўшы, што гэта свецкае пытанне.

Калі ў 1669 годзе паляванне на ведзьмаў пачалося па ўсёй тэрыторыі каралеўства, адзін з рэгентаў каралеўства Пер Браге Малодшы, даказваючы згубнасць такой практыкі, успомніў пра падзеі ў Эстергётланде. Жонка герцага Юхана, паводле яго слоў, «пачала паліць ведзьмаў, і ў рэшце рэшт не засталося ні адной жанчыны, якую б не абвінавацілі ў вядзьмарстве». Зрэшты, дакументальна пацверджаны толькі прыкладна дзесяць пакаранняў смерцю.

## Генеалогія 

## Літаратура 
* Ankarloo B. Satans raseri: en sannfärdig berättelse om det stora häxoväsendet i Sverige och omgivande länder. — Stockholm: Ordfront, 2007.
* Maria Elisabet // Svenskt biografiskt lexikon. — 1985—1987. — Vol. 25. — P. 159.

Катэгорыя:Прынцэсы Швецыі
Катэгорыя:Ваза (дынастыя)
Катэгорыя:Пахаваныя ў Эстэргётландзе
Рыкетсіі

**Рыке́тсіі** (*Rickettsiaceae*) — сямейства бактэрый. Названа ў гонар амерыканскага мікрабіёлага Хоўварда Тэйлара Рыкетса (*Howard Taylor Ricketts*), які 1909 годзе ўпершыню апісаў узбуджальніка плямістай ліхаманкі Скалістых гор.

Тыповы род сямейства — . Узбуджальнікі шэрагу вострых ліхманкавых захворванняў (рыкетсіёзаў).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* РИККЕТСИИ  // Энцыклапедыя «Кругасвет»

Катэгорыя:Протэабактэрыі
Катэгорыя:Сямействы бактэрый
Палінка (мультфільм)

**«Палінка»** — беларускі анімацыйны фільм, зняты Надзеяй Зелянко і Андрэем Касінскім у 2012 годзе.

## Сюжэт
Мультфільм пра маленькую дзяўчынку, якая прыехала да бабулі ў беларускую вёску і даткнулася да звышнатуральнага…
## Ролі агучвалі
## Здымачная група
*гісторыя — Надзея Зелянко
*вобразы — Надзея Зелянко, Андрэй Касінскі
*акварэлі і мантаж — Надзея Зелянко
*анімацыя — Андрэй Касінскі

## Спасылкі
*

Катэгорыя:Мультфільмы Беларусі
Катэгорыя:Мультфільмы 2012 года
Палінка (значэнні)

Назву **Палінка** маюць:
* «Палінка» — беларускі анімацыйны фільм, зняты ў 2012 годзе
* Палінка — моцны алкагольны напой Венгрыі
Юлія Вітальеўна Слуцкая

**Юлія Вітальеўна Слуцкая** (нар. ) — беларуская журналістка і медыяменеджэрка, стваральніца «Press Club Belarus» і Інфармацыйнага бюро салідарнасці з Беларуссю, палітычная зняволеная.

## Біяграфія 
Скончыла філасофскі факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, сацыёлаг паводле адукацыі. Некалькі гадоў працавала ў лабараторыі сацыялогіі БДУ і ў адным з навукова-даследчых інстытутаў.

У журналістыцы з 1994 года, калі прыйшла працаваць у «БелКП-Прэс» на пасаду сацыёлага. У 1997 годзе стала галоўным рэдактарам «Камсамольскай праўды ў Беларусі».

25 лютага 2010 года была створана грамадзянская кампанія «Гавары праўду», якая вылучыла Уладзіміра Някляева кандыдатам на прэзідэнцкія выбары 2010 года. Слуцкая прыдумляла, планавала і ажыццяўляла працу кампаніі са СМІ.

31 снежня ёй было выстаўлена абвінавачванне ў нясплаце падаткаў у асабліва буйным памеры (ч. 2 арт. 243 Крымінальнага кодэксу). Разам з ёй былі затрыманы і супрацоўнікі «Press Club Belarus» Пётр Слуцкі, Ала Шарко і Сяргей Альшэўскі, а таксама Ксенія Луцкіна — экс-журналістка Белтелерадыёкампаніі. Іх абвінавацілі ў саўдзеле ў злачынстве. Па словах следчага, справа аб нясплаце падаткаў датычылася праекта грамадскага тэлебачання, якое быццам бы хацелі стварыць былыя журналісты дзяржаўных медыя. Слуцкая была ўпэўнена, што прычынай арышту і крымінальнай справы стала яе прафесійная дзейнасць.

6 студзеня 2021 года сваякі арыштаваных супрацоўнікаў «Press Club Belarus» перавялі на рахунак Следчага камітэта 109769 BYN. Па версіі следства, менавіта столькі падаткаў «Прэс-клуб» не сплаціў у дзяржаўны бюджэт. 4 лютага 2021 года шэфства над Слуцкай узяла Марціна Мунц, дэпутатка Нацыянальнага Савета Федэральнага Сходу Швейцарыі.

19 жніўня 2021 года Слуцкая і супрацоўнікі «Прэс-клубу» выйшлі на волю да суду паводле памілавання. Для гэтага ім давялося прызнаць віну, сплаціць 200000 BYN і падпісаць прашэнне на імя Аляксандра Лукашэнкі. Палову сумы сплацілі яе родныя, прадаўшы нерухомасць, другая часта была сплачаная з рахунку «Press Club Belarus».

## Ацэнкі 
Журналіст і медыяменеджэр Зміцер Малішэўскі:Мы не перараблялі расійскую «Камсамолку» пад сябе. У маскоўскім офісе заўсёды лічылі, што беларуская каманда — адна з самых крутых, якая, па-першае, прыносіла прыбытак, па-другое, рабіла вельмі якасны прадукт. У Маскве здзіўляліся, чаму беларуская каманда не пераязджае ў Маскву ці Піцер. Але ў нас была свая палітыка… Мы заўсёды стаялі на беларускім баку. Не проста не дазвалялі дыктаваць сабе прарасійскую пазіцыю — Юлія рабіла так, каб гэтых размоваў нават не было. У гэтым сэнсе мы былі максімальна незалежнымі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Старонка Юліі Слуцкай на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»

Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»
Аляксандр Сяргеевіч Шатэрнік

**Алесь Шатэрнік**, поўнае імя **Аляксандр Сяргеевіч Шатэрнік** (нар. 16 кастрычніка 1940, г. Южа, РСФСР) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 16 кастрычніка 1940 года ў гарадку Южа Іванаўскай вобласці (Расія). Дзед Міхаіл Шатэрнік працаваў на чыгунцы, ягонымі роднымі братамі былі мовазнавец і краязнавец Мікола Шатэрнік (1890—1934) ды селекцыянер Андрэй (Аўдзей) (1890—?). Даваенны дом быў разбураны, яны пасяліліся ў дзядзькі Івана Адамавіча Юдзіцкага, брата маці, у ацалелым доме па адрасе Рэвалюцыйная вуліца, 10.

Разам са старэйшым стрыечным братам Васям Юдзіцкім ён хадзіў у Палац піянераў да мастака Сяргея Пятровіча Каткова. Пасля мастацкай студыі брат паступіў у на скульптурнае аддзяленне, а Алеся праз два гады залічылі на педагагічнае жывапіснае, хоць хацеў ён на скульптурнае, медалём да стагоддзя БНР (2019).

## Спасылкі 
* Шатэрнік Алесь 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Катэгорыя:Скульптары XX стагоддзя
Катэгорыя:Скульптары XXI стагоддзя
Дэлара Бурхарт

**Дэлара Бурхарт** (; нар. , Гамбург, Германія) — нямецкі палітык Сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі, дэпутат Еўрапейскага парламента з 2019 года. Яна з’яўляецца членам .

У дадатак да даручэнняў камітэта Бурхарт вядзе справы як член , міжгрупы Еўрапейскага парламента па морах, рэках, астравах і прыбярэжных зонах і рабочай групы Еўрапейскага парламента па пытаннях адказнага вядзення бізнесу.

Бурхарт вырысла ў камуне  зямлі Шлезвіг-Гольштэйн. У 2012—2016 гадах атрымлівала адукацыю ў галіне паліталогіі ў Кільскім універсітэце імя Хрысціяна Альбрэхта.

23 кастрычніка 2020 года ўзяла шэфства над Алегам Мазговым, трэнерам і палітычным вязнем з Беларусі. 4 лютага 2021 года ўзяла шэфства над Кацярынай Андрэевай, беларускай журналісткай і палітычнай зняволенай.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Жанчыны-палітыкі
Катэгорыя:Дэпутаты Еўрапарламента ад Германіі
Тульскі рэгіён Маскоўскай чыгункі

**Тульскі рэгіён Маскоўскай чыгункі** () - тэрытарыяльнае упраўленне ў складзе Маскоўскай чыгункі, філіяла РЖД.

У зоне абслугоўвання Тульскага рэгіёну - уся тэрыторыя Тульскай вобласці, а таксама некалькі раёнаў Калужскай і Разанскай абласцей.

Звыш 6000 працуючых, 1551 км разгорнутай даўжыні галоўных шляхоў; 64 дзеючых станцыі; 11 вакзалаў; 236 пасажырскіх платформаў; 203 чыгуначных пераезду.

Катэгорыя:Тульскі рэгіён Маскоўскай чыгункі
Яфрэмаў (станцыя)

**Яфрэмаў** () — станцыя Тульскага рэгіёна Маскоўскай чыгункі, на лініі Валова — Ялец.

Размешчана ў горадзе Яфрэмаў Тульскай вобласці.

## Гісторыя 
Яфрэмаў да рэвалюцыі быў купецкім горадам. У пачатку 19 стагоддзя купцы з капіталам ў дзесяткі і сотні тысяч рублёў сталі ўзмоцнена вывозіць хлеб і жывёлу ў іншыя гарады Расіі. Для гэтага выкарыстоўваўся конны транспарт, але ён быў дарог, ды і часу на такую перавозку тавараў патрабавалася зашмат. Гэтая акалічнасць прымусіла Яфрэмаўскіх купецтва задумацца над пракладкай праз горад чыгункі.

У 1886 годзе Яфрэмаўскія купцы паслалі сваіх хадакоў ў Пецярбург, каб упрасіць вышэйшых чыноўнікаў прысунуць трасу будучай чыгункі да Яфрэмава. Але вярнуліся ні з чым.

У кастрычніку 1869 году князь Д.Д. Абаленскі прапанаваў купцам сабраць грошы і прапанаваць хабар, якая пазней спрацаваў.

Па праекце вакзал павінен быў знаходзіцца на правым беразе ракі, у зоне цяперашняй Пакроўкі. Але гэта было не выгадна. І было вырашана будаваць вакзал на левым беразе ракі.

Вакзал на чыгуначнай станцыі быў пабудаваны ў пачатку 1874 года. Ён размясціўся на роўнай пляцоўцы, унізе, недалёка ад паваротнага круга. Амаль ля сцен вакзала сканчалася Някрасаўская вуліца. Перон знаходзіўся ля вакзальнага будынка, цэнтральная яго частка была пабудавана з чырвонай цэглы з прыгожым дэкаратыўным аздабленнем. З правага і левага бакоў цаглянага вакзальнага памяшканні былі ўзведзены яшчэ драўляныя будынкі з выдатным вонкавым аздабленнем.

Будаўніцтва чыгункі на ўчастку Вузлавая-Ялец (Ражск-Вяземская чыгунка) праз Яфрэмаў у канцы 1874 года было завершана, і ўжо ў снежні на станцыю Яфрэмаў прыбыў першы цягнік.

У жніўні 1875 года ўводзіцца прамое таварнае паведамленне паміж Тулай, Калугай, Яльцом і Яфрэмавым. У 1888 годзе на станцыі працавала 32 чалавекі.

У кастрычніку 1919 года М. І. Калінін прыязджаў на Агітцягніку ў Яфрэмаў, дзе выступаў з прамовай да яфрэмаўскіх працаўнікаў.

У 1931 годзе ў Яфрэмава пачалося будаўніцтва завода СК. Тады ж стала ажыццяўляцца рэканструкцыя чыгуначнага вузла станцыі Яфрэмаў. Пракладваюцца другая каляіна чыгункі. Неўзабаве з’явіўся новы драўляны вакзал барачнага тыпу на ўзвышшы.

Тыпавы двухпавярховы цагляны вакзал карыснай плошчу 803,8 кв.м. з’явіўся ў 1954 годзе. Сапраўдны вакзал ўяўляе сабой арыгінальнае будынак з усімі выгодамі для пасажыраў. Плошча ўчастка, займанага вакзалам, роўная 8497 кв.м., сюды ўваходзіць і вакзальная плошча. Праз чыгуначныя шляхі быў збудаваны перакідны мост. Па якім ажыццяўляецца пераход да перона.

У кастрычніку 2010 каля будынка вакзала быў адкрыты помнік, першаму рускаму лаўрэату Нобелеўскай прэміі Івану Аляксеевічу Буніну.

## Галерэя 

Мост через Красивую Мечу (ок.1900).jpg|Мост праз Красівую Мечу
2М62У-0236-0135, Малая Андреевка - Ефремов.jpg|На перагоне Малая Андрэеўка — Яфрэмаў
ТЭП70-0504, поезд Ташкент - Санкт-Петербург, станция Ефремов.jpg|Цягнік Ташкент — Санкт-Пецярбург, станцыя Яфрэмаў
Где-то между Ефремовым и Узловой.jpg|У шляху паміж Яфрэмавым і Вузлавой. 

Катэгорыя:Станцыі Тульскага рэгіёну Маскоўскай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і платформы Тульскай вобласці