open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гастролі ансамбля «Песняры» ў ЗША (1976)

**Гастролі вакальна-інструментальнага ансамбля «Песняры»** ў ЗША адбыліся ў 1976 годзе, першыя гастролі папулярнага музычнага калектыва з СССР ў Паўночнай Амерыцы.

## Гісторыя 
Гастролі ішлі цягам 15 дзён у снежні 1976 года. Ансамбль выступаў у 13 невялікіх гарадах паўднёвых штатаў Вірджынія, Заходняя Вірджынія, Паўночная і Паўднёвая Караліна, Джорджыя, Тэнэсі, Місуры і Луізіяна. Гастролі адбыліся дзякуючы амерыканскаму прадзюсару Сіду Гарысу, які пачуў жывы канцэрт «Песняроў» у пачатку 1976 года на кірмашы студый гуказапісу МIDEM у Канах. Ён распавядаў музычнаму часопісу «Billboard», у СССР яму ўпарта прапаноўвалі ВІА «», а на гастролі ансамбля з Мінска далі дабро толькі за месяц да іх пачатку. Таму на афішах канцэртаў «», з якімі планавалася выступаць «Песнярам», не было назвы беларускага калектыва. Падчас тура музыканты перасоўваліся на аўтобусе, а жылі ў сетцы танных гатэляў «Holiday Inn». Сярод удзельнікаў гастроляў з беларускага боку былі Уладзімір Мулявін (у якасці лідара), Уладзіслаў Місевіч, Леанід Тышко (бас-гітара), Валянціна Латушка (касцюмер), Ігар Лучанок, Леанід Бароўскі (адміністратар).

У інтэрв’ю «Billboard» Сід Гарыс агучыў, што браў на сябе ўсе выдаткі па знаходжанні ансамбля і суправаджаючых. Але ў тэлеграме з  з’явіліся новыя ўмовы: ганарар вырас з $  у тыдзень да $ , а пакоі артыстам патрэбныя без харчавання. Дзяржканцэрт вырашыў адняць харчаванне артыстаў, каб павялічыць ганарар: з «Арыэль» паехала б 6 артыстаў, а ў «Песнярах» — 8. Сутачныя ў музыкантаў былі $ 19. Газетныя анонсы пісалі пра прарыў рускай музыкі на рынку ЗША пад загалоўкамі «Рускія ідуць» («Billboard»), «Чырвоны рок-гурт», «Рускія ўвайшлі ў Нэшвіл». У матэрыяле Лары Ротэр ў «Washington Post» з’явілася «Рускае ўварванне на заходнім рок-фронце». Савецкі часопіс «», які асвятляў гастролі, пракаментаваў амерыканскія загалоўкі словамі Аляксандра Палікоўскага вельмі стрымана. Па словах Мулявіна асаблівай папулярнасцю на канцэртах карысталіся песні «Александрына» і «Вераніка».

Першы канцэрт адбыўся 1 снежня ў  (Вірджынія). Туды прыехалі рэпарцёры з «Washington Post», «», тэлебачанне, радыё «Голас Амерыкі». Канцэрты падчас гастроляў адбываліся на рознабаковых пляцоўках: спартзалы каледжаў, грамадска-культурныя цэнтры, тэатры. Дадатковы канцэрт «Песняры» далі ў савецкай амбасадзе ў Вашынгтоне. 11 снежня 1976 году газета «Florence Morning News» (Паўднёвая Караліна) апублікавала здымак «Песняроў» на студыі «Columbia» ў Нэшвіле. Гэта быў першы выпадак, калі музыкі з СССР запісваліся ў Амерыцы. «Песняры» запісалі за 4 дубля на 24-дарожачным апараце тры кампазіцыі з «The New Christy Minstrels» — «Добры вечар, дзяўчыначка», «Вераніка» і «Расцвела сирень». Гэты запіс Сід Гарыс зладзіў, каб выпусціць сумесную пласцінку савецкім і амерыканскім ансамблямі, але планы выканаць не атрымалася.

## Спасылкі 
* Артыкул пра гастролі ў газеце «Reno Gazette-Journal»

Катэгорыя:Песняры
Катэгорыя:1976 год у музыцы
Катэгорыя:Снежань 1976 года
Катэгорыя:1976 год у ЗША
Помнік Сяргею Кіраву (Мінск)

**Помнік Сяргею Міронавічу Кіраву** — помнік у Мінску, размешчаны па Першамайскай вуліцы, каля былога будынка Музея працоўнай і баявой славы Мінскага станкабудаўнічага завода імя С. М. Кірава. Бюст савецкага дзяржаўнага дзеяча С. М. Кірава ўстаноўлены ў 1981 г.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Першамайская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:1981 год у Мінску
Катэгорыя:Помнікі Сяргею Кіраву
Справа Марыі Калеснікавай і Максіма Знака

**Справа Марыі Калеснікавай і Максіма Знака** — судовае разбіральніцтва, якое праходзіла ў жніўні 2021 па абвінавачванні М. Калеснікавай і М. Знака ў спробе захапіць уладу ў Беларусі.

## Ход падзей 
Падчас прэзідэнцкіх выбараў 2020 г. абодва фігуранты працавалі ў штабе В. Бабарыкі, а падчас пратэстаў 2020 г. былі ўдзельнікамі Каардынацыйнай рады.

7 верасня Марыю Калеснікаву затрымалі ў Мінску. У ноч на 8 верасня пры спробе гвалтоўнага вывазу з Беларусі ва Украіну яна на мяжы парвала свой пашпарт і такім чынам засталася на беларускай тэрыторыі. На наступны дзень была змешчана ў  СІЗА-1 у Мінску як падазраваная ў крымінальнай справе аб публічных закліках да захопу дзяржаўнай улады. Неўзабаве пасля гэтага Калеснікава была пераведзена ў .

Уначы 8 верасня М. Знак перастаў выходзіць на сувязь, пасля чаго, 9 верасня ягоны адвакат Дзмітрый Лаеўскі заявіў, што Знака паўторна выклікалі на допыт у Следчы камітэт. У той жа дзень стала вядома, што Знак стаў фігурантам крымінальнай справы пра магчымы «захоп улады» ў Беларусі, яго абвінавацілі ў «публічных закліках да захопу ўлады альбо сілавой змены канстытуцыйнага ладу краіны». Максім Знак быў узяты пад варту, яму было прад’яўленае абвінавачанне паводле ч. 3 арт. 361 КК Беларусі (заклікі да дзеянняў, накіраваных на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы). 10 верасня Праваабарончы цэнтр «Вясна» і іншыя беларускія праваабарончыя арганізацыі прызналі Максіма Знака палітвязнем. Станам на 21 студзеня 2021 года знаходзіўся ў СІЗА-1 у Мінску.

Судовае разбіральніцтва пачалося 4 жніўня 2021 года. Крымінальная справа разглядалася ў закрытым судовым пасяджэнні, публічна была абвешчана толькі рэзалютыўная частка прысуду. 6 верасня Мінскі абласны суд прызнаў Марыю Калеснікаву і Максіма Знака вінаватымі ў здзяйсненні злачынстваў, прадугледжаных ч. 1 арт. 357, ч. 3 арт. 361, ч.1 арт. 361-1 Крымінальнага кодэкса і прысудзіў Калеснікаву да 11 гадоў пазбаўлення волі і Знака да 10 гадоў пазбаўлення волі. Гаворка ідзе, у прыватнасці, аб змове з мэтай захопу дзяржаўнай улады неканстытуцыйным шляхам, стварэнні экстрэмісцкага фарміравання і кіраванні такім фарміраваннем, публічных закліках да захопу дзяржаўнай улады.


Катэгорыя:Палітычны крызіс у Беларусі (2020)
Катэгорыя:2020 год у Беларусі
Катэгорыя:2021 год у Беларусі
Катэгорыя:Падзеі ў Мінску
Катэгорыя:2020 год у Мінску
Катэгорыя:Пратэсты 2020 года
Катэгорыя:Пратэсты 2021 года
Янаўскі сельсавет

Назву **Я́наўскі сельсавет** маюць:

* Янаўскі сельсавет — назва Сапрынавіцкага сельсавета Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці ў 1924—1954 гадах
* Янаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці

## Гл. таксама 
Яноўскі сельсавет
Паўлавіцкі сельсавет

Назву **Па́ўлавіцкі сельсавет** маюць:

* Паўлавіцкі сельсавет — назва Ходцаўскага сельсавета Сенненскага раёна Віцебскай вобласці ў 1924 годзе
* Паўлавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці
* Паўлавіцкі сельсавет — назва Рубежскага сельсавета Круглянскага раёна Магілёўскай вобласці ў 1924—1977 гадах
Курлоўскі расстрэл (мемарыяльны знак)

**«Курлоўскі расстрэл»** — мемарыяльны знак у Мінску, на станцыі метро «Плошча У. І. Леніна». Устаноўлены ў памяць пра расстрэл царскімі войскамі і паліцыяй мітынгу  года. Выкананы з бронзы, аўтары - скульптар А. Анікейчык, архітэктары Ю. Градаў, Л. Левін.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Курлоўскі расстрэл
Катэгорыя:1984 год у Мінску
Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Мінскі метрапалітэн
Катэгорыя:Творы Анатоля Анікейчыка
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Градава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Левіна
Помнік Мікалаю Гастэлу (Мінск)

**Помнік Мікалаю Францавічу Гастэлу ** — помнік у Мінску, размешчаны па Пінскай вуліцы, перад былым будынкам навукова-вытворчага аб’яднання сродкаў механізацыі і тэхаснасткі «Прагрэс». Бюст Героя Савецкага Саюза М. Ф. Гастэлы ўстаноўлены ў 1980 г.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пінская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:1980 год у Мінску
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Помнікі Мікалаю Гастэлу
Дом, дзе жыў Змітрок Бядуля

**Дом, дзе жыў Змітрок Бядуля** — будынак у Мінску, размешчаны на адрасе Рабкараўская вуліца, 19.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя, на металічнай дэкаратыўнай рашотцы над ганкам значыцца дата: 1904 г. Размяшчаўся на былой Мала-Георгіеўскай вуліцы (дом № 12) прадмесця Уборкі. У Першую сусветную вайну будынак выкарыстоўваўся (1915 г.) як сталоўка для бежанцаў.

У 1916—19 гг. у кватэры правай палавіны дома жыў беларускі пісьменнік Змітрок Бядуля. У верасні 1916 г. тут спыніўся і жыў да ад’езду ў Ялту ў лютым 1917 г. Максім Багдановіч. У 1919 г. у доме пэўны час жыла пісьменніца Зоська Верас. Неаднаразова бываў тут і А. Р. Чарвякоў. Аднак будынак больш вядомы як дом, дзе жыў Змітрок Бядуля. У 1957 г. на ўшанаванне яго памяці на доме ўстаноўлена мемарыяльная дошка.

Да 1985 г. знаходзіўся на вуліцы Талстога (дом 14а). Пасля перанесены па вуліцу Рабкораўскую (дом 3, цяпер 19), у 1987 г. рэстаўрыраваны. Цяпер тут філіял музея М. Багдановіча Беларуская хатка.

## Архітэктура 
Будынак з абчасаных на два канты брусоў, складзеных у чысты вугал (без астатку), на цагляным падмурку. Накрыты двухсхільным дахам. 3 боку вуліцы — два ганкі з двухсхільнымі навісамі на металічных кансолях. 3 боку двара — больш позняя зрубная прыбудова. Нягледзячы на пазнейшыя змены, дом захаваў асноўныя планіровачныя рысы, характэрныя драўляным жылым пабудовам горада пачатку стагоддзя. Будынак падзелены па 2 палавіны: у правай размешчана адна кватэра, у левай — дзве. Кожная палавіна мае ўваходы як з боку вуліцы, так і з гаспадарчага двара. У архітэктуры пабудовы выкарыстаны разны дэкор на карнізах страхі і шчытах-франтонах. Зашаляваныя вуглы ўпрыгожаны ў верхняй частцы геаметрычнай фігурай ромба. Вокны бакавых і дваровага фасадаў аздоблены філёнгавымі аканіцамі. Металічныя петлі ад аканіц захаваліся і на ліштвах вокнаў вулічнага фасаду. Унутры частка сцен была атынкавана і пабелена, частка абклеена шпалерамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рабкараўская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:1904 год у Мінску
Катэгорыя:Драўляная архітэктура Беларусі
Катэгорыя:Перамешчаныя будынкі і збудаванні Беларусі
Катэгорыя:Змітрок Бядуля
Катэгорыя:Максім Багдановіч
Кінатэатры Брэста

**Кінатэатры ў Брэсце** існуюць з 1909 года. На 2022 год у Брэсце працуюць 2 кінатэатры, абодва падкантрольныя дзяржаўнай структуры КУП «Брэстаблкінавідэапракат».

## Гісторыя

**Колькасцькінатэатраўу розныя гады:**

Паводле выдання «Ад Бярэсця да Брэста: з стагоддзя ў стагоддзе» В. Мароза, В. Яжэлава, першы кінатэатр у Брэсце з'явіўся ў 1909 годзе. Па ўспамінах штабс-капітана Дагадзіна, які служыў у Брэсцкай крэпасці, у 1911 годзе ў Брэсце на Шасэйнай вуліцы (цяпер - праспект Машэрава) *«дзейнічалі два кінематографа, ды ў крэпасці яшчэ адзін, то пры звычайнай змене карцін праз тры дні пры жаданні можна было глядзець кожны дзень новую карціну»*. З высокай ступенню верагоднасці гэта былі «Ілюзіён», які размяшчаўся ў доме Кобрынца, і «Фантазія» - у доме Бірштэйна. Пасля вайны кінатэатр працаваў да канца 1960-х гадоў.

У 1946-м адкрыўся дзіцячы спецыялізаваны кінатэатр «Змена».

У 1958 годзе ў гарадскім парку культуры і адпачынку імя 1 Мая адкрыўся кінатэатр «Летні». У 1959 годзе на Пушкінскай вуліцы пабудаваны кінатэатр «Мір» па тыпавому праекту. У 1961 годзе ў парку імя 1 Мая адкрыўся дзіцячы кінатэатр «Зорка».

У 1977 годзе пасля рэканструкцыі будынка адкрыўся кінатэатр «Беларусь» (вул. Савецкая, 62).

На 1 студзеня 1986 года ў Брэсце працавала 7 кінатэатраў: «1 Мая», «Беларусь», «Мір», «Змена», «Зорка», «Летні», «Юнацтва».

У 1990-я гады кінавідэацэнтр «1 Мая» адзіны ў гарадской сетцы работаў на самаакупнасці. На 2021 год кіназала не працуе.

18 мая 2013 года на тэрыторыі стаянкі гарадскога парку культуры і адпачынку адкрыўся першы ў Брэсце аўтакінатэатр «Рандэву». Ён быў разлічаны на 50 аўтамабіляў. Закрыты 1 мая 2017 года

## Спіс кінатэатраў Брэста
У спісе прадстаўлены зачыненыя, існуючыя і будучыя кінатэатры Брэста. Яны размешчаныя ў алфавітным парадку.

Табліца:
* **Назва** — назва кінатэатра;
* **Адкрыты** — дата адкрыцця кінатэатра;
* **Закрыты** — дата закрыцця для неіснуючых кінатэатраў;
* **Архітэктары** — імя і прозвішча архітэктараў;
* **Адрас** — адрас, дзе знаходзіцца кінатэатр;
* **Нататкі** — дадатковыя тлумачэнні;
* **Спасылкі** — крыніцы;

### Існуючыя 
*Колерам вылучаныя часова зачыненыя кінатэатры*

### Закрытыя
## Спасылкі
Бірута (значэнні)

* Бірута (XIV ст.) — жонка вялікага князя Кейстута.
* Бірута, псеўданім  Амеліі Даравінскай (1863—1891) — этнограф і фалькларыстка.
Скрыпліцкі сельсавет

**Скрыплі́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Скрыпліца.

Утвораны 4 чэрвеня 1965 года ў складзе Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці БССР з часткі Баравіцкага сельсавета ў складзе 11 населеных пунктаў: Буда, Віктараўка, Вязаўка, Забуднянскія Хутары, Камерава, Капусціна, Новае Заліцвінне, Самадумаўка, Скрыпліца, Старое Заліцвінне і Хвайніца). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 10 населеных пунктаў. 12 сакавіка 2004 года ў склад сельсавета з Добасненскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Барчыцы, Глыбокавічы і Кісцяні).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1465 чалавек, з іх 56,4 % — рускія, 43,0 % — беларусы, 0,5 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1090 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С. Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1965 годзе
Сяргей Яўгенавіч Пукст

**Сяргей Яўгенавіч Пукст** ( , ) — беларускі , аранжыроўшчык, піяніст, гітарыст, музычны .

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Мінску. Сын беларускага піяніста Яўгена Пукста, унук кампазітара Рыгора Пукста. Скончыў у 1986 годзе музычную школу пры Дзяржаўнай кансерваторыі па класе кларнета.

Пачынаў кар’еру ў панк-гурце «Король пчёл». У гэты ж час скончыў Мінскае мастацкае вучылішча па спецыяльнасці «апрацоўка дрэва, косці і каменю», у 1996 годзе — Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт. Пасля яшчэ вучыўся на падрыхтоўчым аддзяленні Акадэміі мастацтваў.

У 1997 годзе запісаў першы сольны альбом «Сны» у стылі, які акрэсліваўся як «*нігілістычны джаз*». Альбом «Strange Glamour» (2004) названы альбомам года па версіі «Белгазеты». Удзельнік праекту «Тузін. Перазагрузка», для якога запісаў сваю першую песню па-беларуску «Трыумф волі». Для праекту «Тузін. Немаўля» напісаў музыку да фільма «Кастусь Каліноўскі» (1927). «Последний альбом» у выкананні «Pukstband» быў прызнаны рок-альбомам года на ўзнагародах Experty.by. У 2015 годзе «Pukstband» быў перайменаваны ў «Pupkorn». Адзін з аўтараў праекта «True Litwin Beat».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Сяргей Пукст
Ксаверый Мітарноўскі

**Ксаверый Мітарноўскі** (*Міцярноўскі*, ) — дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Мітарноўскіх герба «Прус ІІ». У 1818—1820 г. — земскі суддзя Навагрудскага павета. 15 жніўня 1820 года разам з А. Міцкевічам, Т. Занам, М. Верашчакам, В. Путкамерам прысутнічаў на імянінах Марылі Верашчака ў Туганавічах.

Сябра масонскай ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, масон 3-й ст. у 1818—1820 гадах.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масоны Беларусі
Катэгорыя:Род Мітарноўскіх
Катэгорыя:Суддзі земскія Навагрудскага павета
Кіраўскі сельсавет (Кіраўскі раён)

**Кі́раўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Кірава.

Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Старцаўскі сельсавет** у складзе Бабруйскага 2-га раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — хутар (з 1931 года вёска) Старцы. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Кіраўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 20 красавіка 1939 года цэнтр сельсавета перайменаваны ў вёску імя Кірава, а сельсавет у Кіраўскі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мышкавіцкага сельсавета. 17 лістапада 1959 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Кіраўскага пассавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Кіраўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бабруйскага 2-га раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бабруйскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1959 годзе
Мітарноўскі

**Мітарноўскі** — мужчынскае прозвішча.

* Мітарноўскія — шляхецкі род герба «Прус ІІ».

## Вядомыя носьбіты 
* Антоні Мітарноўскі — былы паручнік Войска польскага ў 1820 г. Сябра масонскай ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, непрысутны масон 4-й ст. у 1820; ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы, масон 4-й ст. у 1820 г.
* Ксаверый Мітарноўскі — суддзя земскі Навагрудскага павета.
* Казімір Мітарноўскі — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў, памешчык Сакольскага і Беластоцкага павета.
* Юзаф Мітарноўскі — оберст-лейтэнант войскаў каронных 1793 г. Навагрудскі межавы суддзя ў 1818—1820 г. Сябра масонскай ложы «Гара Табар» у Мінску, масон 4-й ст. у 1820 г.; ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, масон 4-й ст. у 1820; ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы, масон 4-й ст. у 1820 г.
Сірата

[thumb|240px|«Сіроты» ([Томас Кенінгтан, 1885)]]
**Сірата** — асоба, у якой памерлі бацькі.

На 2015 год у свеце налічвалася звыш 15,1 млн дзяцей-сірот. У Беларусі дзяржаўным забеспячэннем карыстаюцца дзеці-сіроты ва ўзросце да 18 гадоў і дарослыя асобы, якія асірацелі ў дзяцінстве.

## Беларусь 
21 снежня 2005 года прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка падпісаў Закон № 73-З «Аб гарантыях па сацыяльнай абароне дзяцей-сірот, ...», паводле 8-га артыкула якога тыя забяспечваліся ў дзяржаўных дзіцячых прытулках «пражываннем, харчаваннем, адзеннем, абуткам, мяккім інвентаром і абсталяваннем, падручнікамі, навучальнымі дапаможнікамі і прыналежнасцямі, прадметамі асабістай гігіены, іншымі прадметамі першай неабходнасці, а таксама па дасягненні імі ўзросту 7 гадоў — штомесяц грашовымі сродкамі на асабістыя выдаткі па ўсталяваных нормах». Забеспячэнне захоўваецца пры паступленні ў дзяржаўныя навучальныя ўстановы па-за дзіцячым прытулкам. Паводле 12-га артыкула Закона, сіротам «жылыя памяшканні сацыяльнага карыстання дзяржаўнага жылога фонду даюцца цягам 6 месяцаў пасля дасягнення імі паўналецця» і захоўваюцца за імі на праве ўласнасці цягам усяго жыцця. За 2007—2012 гады колькасць сірот у Беларусі скарацілася з 28,2 тысяч да 24,7 тысяч. У выніку зачынілі 23 сіроцкія прытулкі. На 1 студзеня 2012 года ў чарзе на атрыманне памяшкання сацыяльнага карыстання стаялі звыш 11 000 сірот.

## У мастацтве 
Доля сіраты шырока апісваецца ў мастацтве, як цяжкая, у тым ліку ў народных прыказках і прымаўках: «Усе бачаць, як сірата скача, але ніхто не бачыць, як яна плача», «Ніхто не ведае, як сірата абедае», «Сірату б’юць, а плакаць не даюць», «Як сіраце жаніцца, дык і дзень кароткі», «Сіратой жыць, слёзы ліць».

У беларускай літаратуры творы пра сірот напісалі Уладзіслаў Сыракомля (драма «Магнаты і сірата», 1859 г.), Алаіза Пашкевіч (апавяданне «Сірата», 1906 г.), Якуб Колас (апавяданне «Сірата Юрка», 1914 г.), Янка Брыль (апавяданне «Сіроцкі хлеб», 1956 г.).

## У Бібліі 
[thumb|260px|«Хрыстос і сірата» ([Альфрэд Ізідор Ромер|Альфрэд Ромер)]]
У Старым Запавеце:
* «Ні ўдавы, ні сіраты не ўціскайце» (Кніга Выхад 22:22);
* «Ты бачыш; бо Ты глядзіш на крыўды і ўціскі, каб аддаць Тваёй рукой. Табе аддае сябе бедны; сіраце Ты памочнік» (Псалмы 9:35);
* «Пакінь сірот тваіх, Я падтрымаю жыццё іхняе, і ўдовы твае хай спадзяюцца на мяне» (Кніга прарока Ераміі 49:11).

У Новым Запавеце: «Чыстая і беспахібная пабожнасць перад Богам і Айцом ёсць тое, каб дагледзець сірот і ўдоваў у іхніх скрухах і захоўваць сябе неапаганенага светам» (Пасланне Якава 1:27).

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Дзеці
Катэгорыя:Моладзь
Катэгорыя:Антагенез чалавека
Катэгорыя:Сям’я
ПВ-17

**ПВ-17** (**Пісталет Васільева**) — беларускі пісталет калібра 9х19 мм. Распрацаваны кампаніяй «Белспецзнештэхніка». Яго асаблівасць у нестандартнай схеме замыкання, дзякуючы якой у пісталета зніжаецца аддача.

Упершыню пісталет прадэманстраваны ў студзені 2018 года на выставе Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта MILEX-2018. Зброя прызначалася для супрацоўнікаў розных сілавых структур і ведамстваў. Па меры распрацоўкі характарыстыкі ПВ-17 мяняліся, пісталет атрымаў модульную канструкцыю. Многія дэталі вырабляліся з палімераў, што прывяло да істотнага зніжэння вагі зброі. Пісталет забяспечвае прыцэльную далёкасць стральбы да 50 метраў, магазін разлічаны на 16 (17) патронаў. Агульная даўжыня зброі ўсяго 220 мм, а шырыня — 30 мм.

У лістападзе 2020 года завяршыліся палявыя выпрабаванні стралковай зброі і боепрыпасаў. На працягу некалькіх тыдняў на базе 19-й асобнай механізаванай брыгады Паўночна-Заходняга аператыўна камандавання па спецыяльнай методыцы правяраліся аўтаматы VSK-100, VSK-100BP (бул-пап), патроны калібра 7,62х39, 9х19, а таксама пісталет ПВ-17. Для апошняга былі ўведзены дадатковыя задачы са стральбой на 50 і 100 метраў (такія далёкасці — не характэрныя для пісталетаў). Выпрабаванне паказала высокую эфектыўнасць і дакладнасць зброі. У прыватнасці, на 50 метраў дзесяць з 10 куль пабілі мішэнь, на 100 метраў з дзесяці выпушчаных куль у цэль трапілі восем.

## Гл. таксама 
* ПСН-В

## Спасылкі 
* В Беларуси прошли испытания нового стрелкового оружия // СБ. Беларусь сегодня, 26 ноября 2020
* Когда «Стриж» не птица — новинки белорусской оборонки

Катэгорыя:Стралковая зброя Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2018 годзе
Катэгорыя:Пісталеты
ПСН-В

**ПСН-В** (; *Пісталет схаванага нашэння Васільева*) — беларускі малагабарытны пісталет для схаванага нашэння, распрацаваны канструктарам Ігарам Васільевым. Упершыню ПСН-В прадстаўлены на выставе MILEX-2017.

Пісталет мае даўжыню 166 мм, 90-мм ствол, шырыню — 18 мм, вышыню — 117 мм, а таксама штатны магазін. Ствол зброі зроблены выступаючым з затвора на адлегласць, дастатковую для мацавання глушыцеля. ПСН-В важыць толькі 460 грамаў. Для пісталета выкарыстоўваецца патрон калібру 9x19 Parabellum. Прынцып дзеяння аўтаматыкі ПСН-В — аддача ствала пры яго кароткім ходзе. Распрацаваны два магазіны на 6 і 8 патронаў.

## Гл. таксама 
* ПВ-17

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Тоньше не бывает! Сверхкомпактный белорус «ПСН-В» 
* Как выглядит новый белорусский пистолет и чем он круче российского аналога 
* Первый белорусский пистолет ПСН-В

Катэгорыя:Стралковая зброя Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2017 годзе
Катэгорыя:Пісталеты
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Андрэй Валер’евіч Бухарын

**Андрэй Валер’евіч Бухарын** (нар. , , СССР) — расійскі музыкальны крытык, радыёвядучы. Разам з  з’яўляецца адным з найбольш вядучых спецыялістаў у галіне сучаснай музыкі ў Расіі.

## Біяграфія 
Скончыў гістарычны факультэт Расійскага дзяржаўнага гуманітарнага ўніверсітэта. Захапленне музыкай *«пачалося ў 12 гадоў з гурта „Rolling Stones“**»***. У 1995—2004 гадах быў адной з ключавых фігур (музыкальным рэдактарам, намеснікам галоўнага рэдактара, галоўным рэдактарам) часопіса «», які ў 1990-я гады лічылі самым уплывовым выданнем у расійскім шоу-бізнесе. Прымаў непасрэдны ўдзел у адкрыцці «», Земфіры і шэрагу іншых артыстаў. З 2004 года — вядучы аглядальнік часопіса «».

Са студзеня 2008 па ліпень 2010 года вёў штотыднёвую перадачу «» («Урокі рускай») на . З ліпеня 2010 па 27 кастрычніка 2013 года праграма выходзіла на «» пад назвай «» («Родная мова»). Пад эгідай абедзвюх радыёперадач праводзіліся аднайменныя рок-фестывалі і выпускалася серыя кампакт-дыскаў. Аўтар кнігі «Танцы з зоркамі» (Амфара, 2008), у якой надрукаваны дзесяткі інтэрв’ю з расійскімі і зарубежнымі зоркамі і матэрыялы мемуарнага характару.

З лютага 2014 года выкладае на  (спецыялізацыя «Музычная журналістыка»).

## Спасылкі 
* Анкета Андрэя Бухарина на сайте Радыё Maximum

Катэгорыя:Музычныя крытыкі Расіі
Леанід Нарушэвіч

**Леанід Нарушэвіч** ( ― , , Беларусь) ― беларускі , гітарыст. Заснавальнік і ўдзельнік гурта інтуітыўнай імправізацыі «Князь Мышкин».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Леонид Нарушевич («Князь Мышкин»): «Я — архитектор!» (+фото) 
* Леонид Нарушевич: Почему-то не пел 
* !OUT Памяці Леаніда Нарушэвіча: 12 адметных альбомаў «Князя Мышкіна»
VSK-100

**VSK-100** — беларуская аўтаматычная вінтоўка калібра 7,62x39 мм, распрацаваная кампаніяй «Белспецзнештэхніка» на базе АКМ. Вырабляецца ААТ «Кідма тэк». 

Распрацоўка стала першым узорам беларускай стралковай зброі, прынятым на ўзбраенне.

## Гісторыя і характарыстыка 
У 2017 годзе ў ДВТУП «Белспецзнештэхніка» з даччыным прадпрыемствам ТАА «БСЗТ — новыя тэхналогіі» пачалі работы па стварэнні ў Беларусі вытворчасцей стралковай зброі і боепрыпасаў. Адным з новых распрацовак стаў карабін (аўтамат) VSK-100BP. Запуск вытворчасці пачаўся ў студзені 2020 года. Камплектуючыя да зброі вырабляюць у Мінску, а сама зборка праходзіць у вёсцы Станькава пад Дзяржынскам. Патроны 7,62x39 мм, прызначаныя для аўтамата, таксама вырабляюцца ў Беларусі, а менавіта ў Оршы. 

У лістападзе 2020 года завяршыліся палявыя выпрабаванні стралковай зброі і боепрыпасаў. На працягу некалькіх тыдняў на базе 19-й асобнай механізаванай брыгады Паўночна-Заходняга аператыўна камандавання па спецыяльнай методыцы правяраліся аўтаматы VSK-100, VSK-100BP (бул-пап), патроны калібра 7,62х39, 9х19, а таксама пісталет ПВ-17.

Была праведзена адпрацоўка і на жывучасць ствала, калі пасля некалькіх тысяч стрэлаў VSK-100 тэставалі на дакладнасць і кучнасць бою. Акрамя асноўных пунктаў методыкі, аўтаматы правяраліся яшчэ па двух дадатковых. VSK-100 абсталёўваўся сошкамі і аптычнымі прыцэламі і ўжываўся, як пазаштатная замена снайперскай вінтоўкі, выкарыстоўваўся ён і ў варыянце лёгкага ручнога кулямёта. Вынікі стрэльбаў паказалі, што пры ўжыванні сошак і аптычных прыцэлаў характарыстыкі дакладнасці і кучнасці стральбы ў VSK-100 на дыстанцыі 100 метраў павялічваюцца да двух разоў.

У пачатку 2021 года прыняты на ўзбраенне беларускай арміі і ўнутраных войск.

## Варыяцыі 
Распрацавана мадэль пад патрон .223 Rem (5, 56x45 мм), якая атрымала найменне VSK-100-223.

У чэрвені 2021 года прэзентавана мадыфікацыя SMAR-100BPM з кампаноўкай бул-пап.

## Экспарт 
У верасні 2021 года прайшлі выпрабаванні аўтамата ў Інданезіі. На іх прысутнічаў намеснік камандуючага марской пяхотай брыгадны генерал Эндзі Супардзі. Зброя падвяргалася стральбе пасля апускання ў марскую ваду, бруд і пясок. Планавалася, што VSK-100-223 паступіць на ўзбраенне марской пяхоты.

У кастрычніку 406 адзінак VSK-100 паступілі на ўзбраенне паліцыі пакістанскай правінцыі Хайбер-Пахтунхва. Аўтаматы мясцовым паліцыянтам уручыў асабіста Генеральны інспектар паліцыі правінцыі Маазам Джа Ансар.

## Спасылкі 
* Револьвер для ФСБ и необычный калашников: что посмотреть на выставке MILEX-2019 // TUT.BY, 16 мая 2019
* РЕПОРТАЖ: Карабины идут на экспорт: как в Беларуси производят стрелковое оружие // БЕЛТА, 18 января 2020
* В Беларуси прошли испытания нового стрелкового оружия // СБ. Беларусь сегодня, 26 ноября 2020
Катэгорыя:Стралковая зброя Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2020 годзе
Катэгорыя:Аўтаматы
Зборная Беларусі па футболе U-17

**Зборная Беларусі па футболе U-17** прадстаўляе Беларусь на турнірах сярод гульцоў адпаведнай узроставай катэгорыі.

## Вынікі выступленняў 
### Чэмпіянаты Еўропы 
:;Чэмпіянат Еўропы па футболе для юнакоў да 16 гадоў
* 1993 — *не прымала ўдзелу*
* 1994 — **чвэрцьфінал**
*Склад: Уладзімір Гаеў, Сяргей Бекіш; Андрэй Лукашэвіч, Ігар Балін, Міхаіл Вавілаў, Вадзім Кірыленка, Вадзім Нарушэвіч, Дзмітрый Ліхтаровіч, Аляксандр Баранаў, Дзмітрый Капельян, Іван Табола, Аляксей Навіцкі, Уладзімір Ігнацік, Ігар Асіпенка, Дзмітрый Гаўрыловіч, Мікалай Рындзюк. Трэнер — Юрый Пышнік*.
* 1995 — *не кваліфікавалася*
* 1996 — *не кваліфікавалася*
* 1997 — *не кваліфікавалася*
* 1998 — *не кваліфікавалася*
* 1999 — *не кваліфікавалася*
* 2000 — *не кваліфікавалася*
* 2001 — *не кваліфікавалася*
:;Чэмпіянат Еўропы па футболе для юнакоў да 17 гадоў
* 2002 — *не кваліфікавалася*
* 2003 — *не кваліфікавалася*
* 2004 — *не кваліфікавалася*
* 2005 — **групавы этап**
*Склад: Ігар Хамляк, Ягор Хаткевіч; Аляксандр Пятроў, Ігар Карповіч, Ігар Лісіца, Ягор Філіпенка, Юрый Астравух, Алег Вераціла, Аляксей Шпілеўскі, Міхаіл Сівакоў, Антон Бубноў, Аляксей Званкоў, Уладзімір Сафранкоў, Дзмітрый Рэкіш, Станіслаў Драгун, Сяргей Кіслы, Аляксандр Калацэй, Андрэй Кухаронак. Трэнер — Пётр Міхееў*.
* 2006 — *не кваліфікавалася*
* 2007 — *не кваліфікавалася*
* 2008 — *не кваліфікавалася*
* 2009 — *не кваліфікавалася*
* 2010 — *не кваліфікавалася*
* 2011 — *не кваліфікавалася*
* 2012 — *не кваліфікавалася*
* 2013 — *не кваліфікавалася*
* 2014 — *не кваліфікавалася*
* 2015 — *не кваліфікавалася*
* 2016 — *не кваліфікавалася*
* 2017 — *не кваліфікавалася*
* 2018 — *не кваліфікавалася*
* 2019 — *не кваліфікавалася*
* 2020 — *адменены з-за пандэміі COVID-19*
* 2021 — *адменены з-за пандэміі COVID-19*
* 2022 — *не кваліфікавалася*
* 2023 — *не кваліфікавалася*
* 2024

## Цяперашні склад 
Наступныя ігракі былі выкліканыя на ўдзел у элітным раўндзе юнацкага чэмпіянату Еўропы 2024 (20—26 сакавіка 2024).

|}

## Галоўныя трэнеры 
* Андрэй Зыгмантовіч (2004—2007)
* Юрый Малееў (2009—2010)
* Міхаіл Мархель (2014—2015)
* Андрэй Скорабагацька (2019—2020)
* Аляксандр Юрэвіч (2020—2023)
* Дзмітрый Караткевіч (з 2023)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Юнацкая зборная Беларусі на сайце БФФ
* Юнацкая зборная Беларусі на сайце УЕФА 

Катэгорыя:Зборная Беларусі па футболе
Брэменскі ўніверсітэт

**Брэменскі ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Брэмен.

## Агульная характарыстыка 
Ва ўніверсітэце навучаецца каля 23 500 студэнтаў са 115 краін. Універсітэт вядомы перш за ўсё сваім высокім узроўнем адукацыі ў галіне прамысловай інжынерыі, фізікі, матэматыкі, мікрабіялогіі, еўрапейскага права і палітычных навук. У 2012 годзе ў так званым Шанхайскім рэйтынгу ён быў пастаўлены на 346 месца ў свеце (29 сярод нямецкіх вышэйшых навучальных устаноў).

Брэменскі ўніверсітэт з'яўляецца адным з самых маладых універсітэтаў Германіі. Ён быў заснаваны ў 1971 годзе з мэтай падрыхтоўкі педагагічных кадраў. Першапачаткова невялікі акадэмічны кампус, размешчаны на ўскраіне горада, у 1980-я гады паступова пашыраўся. Універсітэт пачаў супрацоўніцтва з Інстытутам марскіх і палярных даследаванняў Альфрэда Вегенера ў Брэмерхафене, а ў 1988 годзе быў пабудаваны тэхналагічны парк.

## Факультэты 
* Фізікі і электратэхнікі
* Біялогіі і хіміі
* Матэматыкі і інфарматыкі
* Тэхналогій машынабудаўнічай вытворчасці
* Навук аб Зямлі
* Права
* Бізнесу і эканомікі
* Сацыяльных навук
* Культуралогіі
* Моў і літаратуразнаўства
* Навук аб чалавеку і здароўі
* Педагагічных навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Патсдамскі ўніверсітэт

**Патсдамскі ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Патсдам.

## Агульная характарыстыка 
Гэта дзяржаўны ўніверсітэт у Патсдаме, сталіцы зямлі Брандэнбург. Ён у асноўным размешчаны ў трох кампусах горада. Некаторыя будынкі факультэтаў з'яўляюцца часткай новага палаца Сан-Сусі, які вядомы сваім статусам аб'екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Патсдамскі ўніверсітэт з'яўляецца найбуйнейшым універсітэтам Брандэнбурга і чацвёртым па велічыні ў сталічным рэгіёне Берлін-Брандэнбург. Больш за 8 000 чалавек працуюць тут у сферы навукі і адукацыі.

## Факультэты 
* Факультэт лічбавай інжынерыі
* Юрыдычны факультэт
* Філасофскі факультэт
* Факультэт гуманітарных навук
* Факультэт эканомікі і сацыяльных навук
* Факультэт медыцынскіх навук

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Туркоўскі сельсавет (значэнні)

Назву **Турко́ўскі сельсавет** маюць:

* Туркоўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці
* Туркоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці
Браніслаў Ямант

**Браніслаў Ямант** (; , в. Дакудава, цяпер Лідскі раён, Беларусь — ) — беларускі і польскі мастак, мастацкі педагог. Доктар мастацтвазнаўства (1953). Прафесар (1937).

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў Дакудаве на Лідчыне ў сям’і арандатара Казіміра Яманта і Марыі з Свячкевічаў у 1886 годзе.

Вучыўся ў Віленскай рысавальнай школе І. Трутнева і Г. Рыбакова, адначасова ў гімназіі, якую скончыў у 1907. У 1908-10 вывучаў права ў Пецярбургскім універсітэце. З 1910 стала жыў у Вільні (у 1918-19 — настаўнік малявання ў рэальнай школе ў Гомелі). Выязджаў (да 1939) на пленэры ў Кракаў, Крамянец, Гродна, Люблін, Львоў, на Балтыку.

З 1919 працаваў у дзяржаўных установах, выкладаў у віленскіх гімназіях. Адзін з заснавальнікаў Віленскага таварыства мастакоў (1920), быў сябрам яго ўправы. У 1928-34 вучыўся з перапынкамі на мастацкім факультэце Віленскага ўніверсітэта. З 1931 — асістэнт кафедры пейзажнага жывапісу (кіраўнік Ф. Рушчыц), з 1936 — намеснік прафесара, у 1937-39 прафесар Віленскага ўніверсітэта. З 1946 — дэкан мастацкага факультэта і прафесар кафедры пейзажнага жывапісу і нацюрморта Торуньскага ўніверсітэта.

Памёр у 1957 годзе ў Торуні. Пахаваны на мясцовых могілках Св. Юрыя.

## Творчасць 
Пісаў у жанры пейзажа. У выставах — з 1915 (у Вільні, Варшаве, Кракаве, Львове, Познані, Бруселі, Гаазе, Амстэрдаме, Бухарэсце, Маскве, Рызе, Берліне, Сан-Францыска, Балціморы). Сярод твораў: «Матыў старой Вільні» (1909), «Стог сена на лузе» (1913), «Пейзаж з рэчкаю» (1914), «Вясковы пейзаж» (1914), «Фантастычны пейзаж» (1922), «Пейзаж з каплічкаю» (1928), «Віхура» (1929), «Старыя вербы» (1929), «Дубы» (1931), «Падворак пры вул. Татарскай у Вільні» (1931), «Жыдоўская вуліца ў Вільні» (1934), «Вятрак» (1937), «Хата сярод дрэў» (1937), «Касцёл св. Міхала ў Вільні» (1941), «Вятрак» (1940), «Заснежаны падворак» (1944), «Завулак Снапоўка ў Вільні» (1954).

## Літаратура 
* *Пяткевіч А. М.* Людзі культуры з Гродзеншчыны: Даведнік. — Гродна: ГрДУ, 2000. — 356 с. ISBN 985-417-199-Х
* Bronislaw Jamontt (1866-1957), artysta, malarz, profesor UMK // Torunscy tworcy nauki i kultury. — Warszawa, 1989. — s. 125-129.
* Хопен Ежы. Мастацтва Браніслава Яманта. Уражанне з выставы мастака // Наша слова.pdf № 34 (86), 23 жніўня 2023. // на pawet.net

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лідскім раёне
Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Мастакі Польшчы
Катэгорыя:Дактары мастацтвазнаўства
Трырскі ўніверсітэт

**Трырскі ўніверсітэт** () — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Трыр.

## Агульная характарыстыка 
Папярэднікам універсітэта была вышэйшая школа, заснаваная ў Трыры ў 1473 годзе. Яна была закрытая ў 1798 годзе, калі Трыр па Кампа-Фармійскім мірным пагадненні трапіў пад французскае панаванне.

Сучасны універсітэт быў створаны ў Трыры ў 1970 годзе. Першапачаткова гэта быў універсітэт, размешчаны ў двух гарадах: Трыр і Кайзерслаўтэрн. У 1975 годзе вучэльня была падзелена на два незалежных універсітэта. У тым жа годзе быў закладзены камень для будаўніцтва новага кампуса ў прыгарадзе Трыра.

## Факультэты 
* Факультэт педагогікі, філасофіі і псіхалогіі (каля 2 300 студэнтаў)
* Факультэт лінгвістыкі, літаратуры і СМІ (каля 2 700 студэнтаў)
* Факультэт егіпталогіі, папіралогіі, гісторыі, археалогіі, гісторыі мастацтваў і палітыкі (каля 1 700 студэнтаў)
* Факультэт эканомікі, бізнесу, сацыялогіі, матэматыкі і інфарматыкі (каля 3 300 студэнтаў)
* Факультэт правазнаўства (каля 1 800 студэнтаў)
* Факультэт геаграфіі і навук аб Зямлі (каля 1 600 студэнтаў)

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Германіі
Львоўскі аўтобусны завод

**Львоўскі аўтобусны завод**, **ЛАЗ** — савецкі і, пазней, украінскі вытворца аўтобусаў, тралейбусаў, трамваяў, а таксама спецыяльнай тэхнікі, які функцыянаваў у Львове ў 1945—2014 гадах.

## Гісторыя 
У 1945 годзе манахі-кармеліты з львоўскага прадмесця Пэрсэнкіўка былі вымушаныя пакінуць Львоў, а касцёл і манастыр былі перабудаваныя ў канструктарскае бюро і завадскі цэх. Таксама быў высечаны парк побач, яго тэрыторыя была занятая вырабнічымі плошчамі і гаражамі новага машынабудаўнічага заводу.

У 1956 годзе быў створаны праект аўтобуса даўжынёй 9 метраў, ЛАЗ-695, які ў серыйную вытворчасць паступіў у 1957 годзе і заставаўся ў ім да 2003 года. З 1960 года да лінейкі мадэляў далучыліся 10,5-метровая мадэль 697 і 12-метровая мадэль 699. У 1974 годзе быў выраблены двухтысячны аўтобус маркі ЛАЗ. У канцы 1970-х гадоў з'явіліся новыя мадэлі, такія як 10-метровы міжгародні ЛАЗ-4202 або 12-метровы ЛАЗ-5202.

Пасля распаду СССР становішча завода пачало хутка пагаршацца, знізіўся ўзровень вытворчасці, а ў 1999 годзе было выраблена толькі 238 аўтобусаў (у той час, як у часы СССР гэтая цыфра часам перавышала паказчык у больш чым 10 тысяч аўтобусаў штогод). У 2001 годзе завод быў прыватызаваны. У верасні 2014 года завод практычна спыніў вытворчасць, было пастаўлена пытанне аб яго закрыцці. Вясной 2019 года на тэрыторыі былога завода пачаўся знос карпусоў і падрыхтоўка пляцовак пад новае будаўніцтва, ужо не звязанае з прамысловасцю.

Катэгорыя:1945 год ва Украіне
Катэгорыя:Машынабудаўнічыя прадпрыемствы
Катэгорыя:Вытворцы аўтобусаў
Катэгорыя:Аўтамабілебудаўнічыя кампаніі Украіны
Ilo&Friends

**Ilo&Friends** — беларускі музычны гурт. Утварыўся ў 2005 годзе ў Беластоку. Выконвае песні па-беларуску. Вакалістка — Ілона Карпюк-Дамброўская. Неаднаразова браў удзел у фестывалях «Бардаўская восень» і «Басовішча». Мае два запісаных альбомы «Па дарозе» і «Сланечнікі», песні з якіх траплялі ў лік найлепшых беларускіх гітоў года паводле версіі партала Tuzin.fm у 2008 і 2011 годзе. Напісаў музыку да стужкі «Прастытутка» (1926) у межах праекту «Тузін. Немаўля».

## Дыскаграфія 
**Студыйныя альбомы**

* *Па дарозе* (2007)
* *Сланечнікі* (2010)
* *Кола* (2016)

## Спасылкі 
* Старонка на Tuzin.fm 

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2005 годзе
Ум-аль-Нар (культура)

**Культура Ум-аль-Нар**, або **культура Ум-ан-Нар** () — археалагічная культура бронзавага веку на паўночным усходзе Аравійскага паўвострава (тэрыторыі сучасных дзяржаў Аб’яднаныя Арабскія Эміраты і Аман). Існавала ў 2600 — 2000 гг. да н. э.

Культура Ум-аль-Нар атрымала сваю назву па найменню вострава каля Абу-Дабі, дзе ў 1959 г. дацкія археолагі знайшлі рэшткі старажытнага порта і пахаванняў 3 тысячагоддзя да н. э. Для яе характэрны керамічныя вырабы з чорным і чырвоным пакрыццём, круглявыя каменныя магільні і каменныя вежы каля крыніц вады. Сцены вялікіх будынкаў часам ўпрыгожваліся разьбой з выявамі орыксаў, быкоў, змей і вярблюдаў. Косткі вярблюдаў былі знойдзены падчас раскопак на востраве Ум-аль-Нар, хаця лічыцца, што гэтыя жывёлы пакуль не сталі свойскімі.

Мяркуецца, што асноўным заняткам носьбітаў Ум-аль-Нар была сельская гаспадарка. Прыбярэжныя жыхары жылі дзякуючы рыбалоўству і гандлю. Яны мелі зносіны з Індскай цывілізацыяй і Месапатаміяй, пра што кажуць кераміка і ўпрыгожванні з гэтых краін. Навукоўцы лічаць, што іншаземных мараплаўцаў прыцягвалі радовішчы медзі, якую здабывалі ў навакольных гарах, магчыма ладан. Культура Ум-аль-Нар часцяком атаясамляецца з краінай *Маган*, узгаданай у шумерскіх крыніцах.

Прычыны знікнення адносна развітай культуры пакуль не высветлены. На мяжы 3 і 2 тысячагоддзяў да н. э. порт на востраве Ум-аль-Нар прыйшоў у заняпад. На месцы буйных паселішчаў з'явіліся дробныя. Іх насельнікі займаліся вярблюдагадоўляй. 

## Спасылкі 
* Umm an-Nar - Abu Dhabi Culture
* Settlement and Cemetery of Umm an-Nar Island - UNESCO
* Nasser Said al-Jahwari, The Agricultural Basis of Umm an Nar Society in the Northern Oman Peninsula

Катэгорыя:Археалагічныя культуры Азіі
Катэгорыя:Гісторыя Амана
Катэгорыя:Археалогія ў Аб’яднаных Арабскіх Эміратах
Экспрапрыяцыя (фільм)

«**Экспрапрыяцыя**» () — мастацкі фільм 1990 года рэжысёра Джона Ірвіна. Галоўныя ролі выканалі Дональд Сазерленд і .

## Сюжэт 
Ёзэф Борскі, паспяховы польскі партыйны работнік, які валодае ўсім неабходным для наменклатурнага чыноўніка часоў развітага сацыялізму — шчаслівай сям’ёй і фінансавым дабрабытам. Але аднойчы звыклае камфортнае існаванне гэтага чалавека руйнуецца як картачны домік. Аддзел, у якім працуе Ёзэф, закрываюць, за ім устанаўліваецца назіранне, тэлефон і кватэра праслухоўваюцца. Далей горш — гіне дачка, а жонка ў выніку перанесенага стрэсу аказваецца у вар’ятні. Гэта ледзь не зводзіць небараку з розуму, аднак, ён усё ж вырашае разабрацца ў склаўшайся сітуацыі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Францыі 1990 года
Катэгорыя:Фільмы Ізраіля 1990 года
Катэгорыя:Фільмы Канады 1990 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1990 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 1990 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Ізраіля
Катэгорыя:Фільмы-драмы Канады
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Францыі
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Ізраіля
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Канады
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Польшчы
Катэгорыя:Фільмы, знятыя ў Варшаве
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Джона Ірвіна
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Збігнеў Прайснер
Венецыянскі кінафестываль 2021

**78-ы Венецыянскі кінафестываль** праходзіў з 1 па 11 верасня 2021 года. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога льва — атрымаў фільм «Падзея» рэжысёркі .

## Лаўрэаты 
## Зноскі 
Катэгорыя:Венецыянскі кінафестываль
Катэгорыя:Кінафестывалі 2021 года
Катэгорыя:Верасень 2021 года
Катэгорыя:2021 год у Італіі
Катэгорыя:Падзеі ў Венецыі
Генадзь Старыкаў

**Генадзь Старыкаў** ( — , , Беларусь) — беларускі гітарыст, заснавальнік мінскага «Стар-клуба», экс-музыкант ансамбляў «Верасы» і «Алгарытмы». Удзельнік творчага саюза «Старик и Угол», разам з Уладзімірам Угольнікам.

Памёр  года пасля імклівай хваробы. Пахаваны 23 сакавіка на Заходніх могілках.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Верасы
Катэгорыя:Гітарысты СССР
Катэгорыя:Гітарысты Беларусі
Уладзімір Мікалаевіч Ткачэнка

**Уладзімір Мікалаевіч Ткачэнка** ( , , БССР) — беларускі гітарыст, былы ўдзельнік ансамбля «Песняры». Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (1997).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Песняры
Аляксандр Аркадзевіч Барковіч

**Аляксандр Аркадзевіч Барковіч** (нар. , Мінск) — беларускі мовазнаўца. Доктар філалагічных навук (2016).

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў ў 1989 г. філалагічны факультэт БДУ, у 1999 г. Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, факультэт менеджменту.

Кандыдат філалагічных навук з 30.5.2008 г. (навуковы кіраўнік А. М. Рудэнка). Дацэнт з 2014, загадчык кафедры інфарматыкі і прыкладной лінгвістыкі МДЛУ.

## Выбраная бібліяграфія 
* Барковіч А. А. Беларускі корпус тэкстаў: стан і перспектывы // Веснік Беларус. дзярж. ун-та. — Сер. 4. Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. — 2004, № 3.
* Барковіч А. А. Корпусная лінгвістыка і Інтэрнэт // Роднае слова. — 2014, № 9 / 325.
* Барковіч А. А. Машынны пераклад і Інтэрнэт // Роднае слова. — 2014, № 11 / 327.
* Барковіч А. А. Металінгвістычная індэксацыя ў камп’ютарна-апасродкаваным дыскурсе // Беларуская лінгвістыка. — Мн.: Беларуская навука, 2015, Вып. 74.
* Барковіч А. А. Культурныя дамінанты камп’ютарна-апасродкаванай камунікацыі // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Сер. гуманіт. навук . — Мн.: Беларуская навука, 2015, № 2.
* Баркович А. А. Интернет-дискурс: компьютерно-опосредованная коммуникация: учебное пособие по интернет-лингвистике / 4-е изд. — М.: ФЛИНТА: Наука, 2017. — 288 с.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Баркович Александр Аркадьевич // Сайт Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта

Катэгорыя:Выпускнікі філалагічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Выкладчыкі Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дактары філалагічных навук
Новадзявочыя могілкі (Санкт-Пецярбург)

**Новадзявочыя могілкі Санкт-Пецярбурга** — некропаль па адрасе Маскоўскі праспект, 100 пры Васкрасенскім Новадзявочым манастыры. Пахаванні ахопліваюць перыяд з 1850-х гадоў да цяперашняга часу.

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі, асабліва ў перыяд знішчэння царкоўных і манастырскіх могілак у СССР у 1920—1930-я гады, многія магілы былі знішчаны. Капліцы і цэрквы на могілках былі разбураны.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Могілкі Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Падзея (фільм, 2021)

**«Падзея»** () — мастацкі фільм французскага рэжысёра Одры Дзіван, уганараваны «Залатым львом» на 78-м Венецыянскім кінафестывалі ў верасні 2021 года.

Для Одры Дзіван карціна «Падзея» стала другой поўнаметражнай працай. Галоўную ролю ў стужцы атрымала Анамарыя Варталамей.

## Сюжэт 
Дзеянне драмы «Падзея» разгортваецца ў 1963 годзе, у цэнтры сюжэту аказваецца маладая студэнтка. Бліскучая будучыня дзяўчыны аказваецца пад пагрозай, калі яна даведаецца аб цяжарнасці: аборты ў яе краіне ў гэты час былі пад забаронай. Дзяўчына спрабуе знайсці выхад з сітуацыі, якая ў яе склалася.

Катэгорыя:Фільмы-драмы 2021 года
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2021 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Нова-Калінкін мост

**Нова-Калінкін мост** — аўтадарожны арачны мост цераз Абводны канал у Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Безыменны востраў і левы бераг канала. Мост уваходзіць у спіс аб’ектаў культурнай спадчыны Расіі рэгіянальнага значэння. Мост размяшчаецца па восі Стара-Пецяргофскага праспекта. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Барысаў мост, ніжэй — мост Сцяпана Разіна. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна (0,9 км) — «Нарвская». З 1828 года мост называўся Нарвскім, бо быў пабудаваны ў Нарвскай частцы горада. У 1849 годзе ўзнікла назва Новы Калінкінскі або Новы Калінкаўскі мост, ад двух іншых Калінкіных мастоў: Вялікага Калінкіна цераз Фантанку і Мала-Калінкіна цераз Екацярынінскі канал. Сучасная назва з’явілася ў 1857 годзе.

## Літаратура 
* Санкт-Петербург. Петроград. Ленинград: Энциклопедический справочник / Ред. коллегия: Белова Л. Н., Булдаков Г. Н., Дегтярев А. Я. и др. — М.: научное издательство «Большая Российская Энциклопедия». 1992. — 687 с.; ил. ISBN 5-85270-037-1

Катэгорыя:Масты цераз Абводны канал
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расіі
Катэгорыя:Жалезабетонныя масты
Нова-Каменны мост

**Нова-Каменны мост** () — аўтадарожны рамны мост цераз Абводны канал у Цэнтральным / Фрунзенскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Безыменны востраў і левы бераг Абводнага канала.

Сучасны мост пабудаваны на месцы акведука, які існаваў з 1820-х гадоў. Размешчаны ў створы Лігаўскага праспекта. Побач з мостам размешчаны Крыжаўзвіжанскі сабор. Вышэй па цячэнні знаходзяцца Прадцечанскі мост, ніжэй — Баравы мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Абводны канал».

Даўжыня моста складае 38,2 м, шырыня 44,8 м.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масты цераз Абводны канал
Гульні ў палях Госпада

«**Гульні ў палях Госпада**» () — мастацкі фільм 1991 года рэжысёра Эктара Бабенка. Галоўныя ролі выканалі , Джон Літгау, , , , Кэці Бэйтс.

## Сюжэт 
У некранутых джунглях Амазонкі, на зямлі індзейскага племені Ніаруна выяўлены радовішчы золата. І вось група амерыканцаў, розных па сваім характары і становішчы, адпраўляецца ў гэты край. Тут і місіянеры, якія збіраюцца навярнуць дзікуноў племені ў хрысціянства, і публіка панебяспечней, найміты, чыя задача — сагнаць індзейцаў з іх зямлі, дзе знойдзена золата. І зусім няважна, з якімі намерамі яны прыйшлі — самымі добрымі ці, наадварот, несумленнымі, — важна, што іх прыход у любым выпадку пагражае індзейцам катастрофай.

## Акцёрскі склад 
*  — *Льюіс Мун*
* Джон Літгау — *Лэслі Хубен*
*  — *Эндзі Хубен*
*  — *Марцін Кварыер*
* Кэці Бэйтс — *Хазэр Кварыер*
*  — *Вольф*
* Ніла Ківірынта — *Білі*
* Нельсан Хаўер — *айцец Ксантэс*
* Хасэ Думон — *Гузман*
* Стэніё Гарсія — *Баранаі*

## Саўндтрэк 
Музычнае суправаджэнне да фільма «Гульні ў палях Госпада» напісаў польскі кампазітар Збігнеў Прайснер.

## Узнагароды 
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 1 кінаўзнагародай і яшчэ 2 намінацыямі.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1991 года
Катэгорыя:Фільмы Бразіліі 1991 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1991 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-драмы Бразіліі
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на партугальскай мове
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Фільмы Эктара Бабенкі
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Збігнеў Прайснер