open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
У жніўні 44-га…

**«У жніўні 44-га…»** () — беларускі мастацкі фільм рэжысёра Міхаіла Пташука, зняты ў 2001 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм».
## Сюжэт
Лета 1944 года. Да перамогі ў вайне застаецца яшчэ каля года. Беларусь ужо вызваленая, аднак з яе тэрыторыі рэгулярна выходзіць у эфір група шныпароў, перадаючы ворагам вельмі важную інфармацыю аб савецкіх войсках. На пошукі шпіёнаў, у раён рэгулярных выхадаў у эфір запеленгаванай рацыі, быў пасланы атрад контрразведчыкаў, на чале з афіцэрам.

## Спасылкі
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы Міхаіла Пташука
Тур’я (Бускі раён)

**Тур’я** () — вёска ў Бускім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Тур’янскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бускага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1456 годзе
Лідскае благачынне

**Лідскае благачынне**, **Лідская благачынная акруга** — акруга ў Лідскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Лідскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Міхайлаўскі сабор (Ліда)
# Свята-Аляксандра-Неўская царква (Ліда)
# Царква Усіх Святых (Ліда)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усецарыца» (Ліда)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Ліда)
# Свята-Георгіеўская царква (Ліда)
# Царква ў імя святога прападобнага Сергія Раданежскага (Ліда)
# Царква ў гонар святых царственных пакутнікаў (Ліда)
# Крыжаўзвіжанская царква (Беліца)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Жыровіцкі» (Бярозаўка)
# Крыжаўзвіжанская царква (Бабры)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Голдава)
# Свята-Пакроўская царква (Ганчары)
# Спаса-Праабражэнская царква (Дзікушкі)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дакудава 2)
# Свята-Пакроўская царква (Збляны)
# Свята-Мікалаеўская царква (Лебяда)
# Царква ў імя святога вялебнага Елісея Лаўрышаўскага (Мінойты)
# Свята-Пакроўская царква (Мыто)
# Свята-Успенская царква (Радзівонішкі)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Максім Цыгель.

## Спасылкі 
* Лідскае благачынне на lida-eparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Лідскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Лідскай епархіі
Беларускія навелы

**«Беларускія навелы»** () — беларускі кіназборнік мастацкіх фільмаў рэжысёраў Уладзіміра Корш-Сабліна і Юрыя Тарыча, зняты ў 1943 годзе на цэнтральнай аб’яднанай кінастудыі мастацкіх фільмаў (Алма-Ата).

## Пчолка 
### Сюжэт 
### У галоўных ролях 
### Здымачная група 
* сцэнарый — М. Блейман, В. Корш-Саблін, С. Наўроцкі
* рэжысёр — В. Корш-Саблін
* аператар — А. Сігаеў
* мастак — В. Панцялееў
* кампазітар — А. Клумаў
* гукааператары — В. Зорын, Л. Вальтэр
* дырэктар карціны — П. Манастырскі

## На кліч маці 
### Сюжэт 
### У галоўных ролях 
### Здымачная група 
* сцэнарый — М. Берасцінскі
* тэкст песні — Пятрусь Броўка
* рэжысёры — В. Корш-Саблін, Ю. Тарыч
* аператар — А. Сігаеў
* мастак — А. Бергер
* кампазітар — А. Клумаў
* гукааператары — В. Зорын
* камбінаваныя здымкі: аператар — Б. Гарбачоў, мастак — М. Галавацінскі, дырэктар карціны — А. Длугач

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы Юрыя Тарыча
Катэгорыя:Фільмы СССР 1943 года
Катэгорыя:Фільмы Уладзіміра Корш-Сабліна
Вам — заданне

**«Вам — заданне»** () — беларускі мастацкі фільм, зняты ў 2004 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм» пры падтрымцы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь.
## Сюжэт
У чэрвені 1941 года лейтэнанта міліцыі Аляксея Купрэвіча з Мінска камандзіруюць ў Заходнюю Беларусь, дзе ў адным з паселішчаў варочае банда. Але пачынаецца вайна. Аляксей і яго брат, старэйшы лейтэнант міліцыі Пётр Купрэвіч, атрымліваюць заданне знішчыць нямецкі дэсант, які высадзіўся пад Селішча. Іх малодшы брат Валодзя, які апынуўся разам з бацькамі ў акупаваным Мінску, дапамагае падпольшчыкам…
## Акцёры
## Здымачная група
*рэжысёр — Юрый Бержыцкі

## Спасылкі
Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы пра Вялікую Айчынную вайну
Пэрэліскы (Бродыўскі раён)

**Пэрэліскы** () — вёска ў Бродыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паныквянскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бродыўскага раёна
Крывяліцк

**Крывяліцк** (, ) — былая вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Сідараўскага сельсавета. Размешчана за 23 км на паўднёвы захад ад Краснаполля, 132 км ад Магілёва, 74 км ад чыгуначнай станцыі Камунары на лініі Крычаў—Сураж (Расія). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы на Краснаполле.

## Геаграфія 
Рэльеф раўнінны. На паўднёвым захадзе і поўначы межавала з лесам. У цэнтры і на ўсход — 2 сажалкі.

## Гісторыя 
### Пад уладай Расійскай імперыі 
У 1858 годзе вёска Крывяніцк, уласнасць памешчыка.

У 1880 годзе частка вяскоўцаў займалася сталярным і кравецкім промысламі. Мелася школа граматы. У 1897 годзе вёска Крывялецк (яна ж Гарцуеўка) у Наваельненскай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні. У 1903 годзе адкрыта школа, у якой у 1905 годзе навучалася 48 хлопчыкаў і 12 дзяўчынак.

### Найноўшы час 
У 1909 годзе працавалі 2 ветракі. У 1925 годзе дзейнічала працоўная школа 1-й ступені, у якой было 59 вучняў, бібліятэка, хата-чытальня. У 1930-я г. вяскоўцы ўступілі ў калгас.

У Вялікую Айчынную вайну з жніўня 1941 года да 2 кастрычніка 1943 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. 40 вяскоўцаў змагаліся на фронце, 7 — у партызанскіх атрадах, 21 з іх загінулі. У 1986 годзе ў складзе калгаса імя Жданава (цэнтр — былая в. Карма-Пайкі).

Пасля катастрофы на Чарнобыльскай атамнай электрастанцыі 1986 года вёска адселена ў сувязі з радыяцыйным забруджаннем.

Уваходзіла ў склад Наваельненскага сельсавета. З 31 студзеня 1992 года ў складзе Сідараўскага сельсавета.

Ліквідаваная ў 2006 годзе.

## Планіроўка 
Складалася з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, ад канцоў якой адыходзілі перпендыкулярныя кароткія просталінейныя вуліцы, на паўднёва-ўсходняй ускраіне быў вытворчы сектар.

## Насельніцтва 
* **XIX стагоддзе**:
** 1858 — 23 двары, 206 жыхароў.
** 1880 — 38 двароў, 336 жыхароў.
* **XX стагоддзе**:
** 1909 — 90 двароў, 629 жыхароў.
** 1926 — 91 двор, 598 жыхароў.
** 1986 — 39 гаспадарак, 83 жыхары.

## Вядомыя асобы 
* Андрэй Якаўлевіч Сцефаненка (1900—1957) — беларускі геолаг і гідролаг.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Зніклі ў 2006 годзе
Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай (Вішнева)

**Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Вішнева Смаргонскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на вул. Цэнтральная, 56а.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 2001 годзе з сілікатнай цэглы. Асвячоны архіерэйскім чынам епіскапам Гурыем.

## Архітэктура 
Вырашана 2 прамавугольнымі ў плане аб’ёмамі прытвора і малітоўнай залы, алтарная сцяна якой паўкруглая. Рознавысотныя 2-схільныя дахі завершаны па цэнтры макаўкамі. Сцены прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Вішнева (Смаргонскі раён)
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:2001 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Святой Ефрасінні Полацкай
Вуліца Раманава (Магілёў)

**Вуліца Раманава** ()  — вуліца ў паўднёва-заходняй частцы Магілёва.

Старая назва **вуліца Чырвонай кавалерыі**. Названа ў 1966 годзе ў гонар М. У. Раманава.

Працягласць 2720 м, ад вуліцы Чалюскінцаў да вуліцы Касманаўтаў. Знаходзіцца ў стадыі фарміравання. У асноўным на вуліцы захавалася старая забудова — 1-павярховыя жылыя дамы сядзібнага тыпу, толькі ў раёне, які прылягае да вул. Чалюскінцаў, збудаваны 2-павярховы будынак Дома быту і некалькі 4- і 5-павярховых жылых дамоў.

На вуліцы размешчаны аптэка, бібліятэка дзіцячая № 6, дзіцячыя яслі № 2 (на скрыжаванні з вул. Шчорса). На доме № 2 устаноўлена мемарыяльная дошка М. Ц. Раманаву. Паводле генплана горада 1980—1981 уваходзіць у перспектыўную зону забудовы заходняга планіровачнага раёна.

## Літаратура 
* 
## Спасылкі
Хімік (стадыён, Магілёў)

**«Хімік»** — стадыён у Магілёве, размешчаны па вул. Чалюскінцаў, 64.

Пабудаваны ў 1954 годзе, з’яўляўся стадыёнам завода штучнага валакна. Плошча складае 3 га. Трыбуны на 2,5 тыс. месцаў. Мае футбольнае поле, 400-метровую бегавую дарожку, сектары для скачкоў і кідання, за савецкім часам (1990) меліся хакейная, валейбольная і гарадошная пляцоўкі, спартыўная зала (18 × 9 м). На стадыёне праводзяцца гарадскія, абласныя і рэспубліканскія спаборніцтвы.

У наш час з’яўляецца адзіным у горадзе месцам, дзе дазволена правядзенне масавых мерапрыемстваў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Вуліца Чалюскінцаў (Магілёў)
Катэгорыя:1954 год у Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў 1954 годзе
Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Беларусі
Жывакост лекавы

**Жывако́ст лекавы** (*Symphytum officinale*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 30—100.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы і ўмераных абласцей Азіі. Расце на сырых месцах, па берагах вадаёмаў і ўскрайках балот, у садах і парках, на агародах і пустках. Цвіце ў маі—чэрвені. Святлолюбівая расліна, якае добра пераносіць цень, мезафіт, гіграфіт і эўтроф.

## Выкарыстанне 
Лекавая расліна. У каранях маецца шмат цукру, крухмалу, дубільных рэчываў. Выкарыстоўваецца ў якасці абвалакальнага, змякчальнага, вяжучага, супрацьзапаленчага, кроваспыняльнага сродку.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Бурачнікавыя (падсямейства)
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Мармузавычы

**Мармузавычы** () — вёска ў Бускім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Андрыіўскага сельсавета.
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бускага раёна
7-я армія (Аўстра-Венгрыя)

**7-я а́рмія** () — воінскае аб’яднанне армейскага ўзроўню сухапутных сілаў Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны.

## Гісторыя 
Была сфармавана ў маі 1915 года на базе армейскай групы Пфлянцар-Балціна () для вядзення вайны на Усходнім фронце супраць імператарскай арміі Расіі. Па стане на кастрычнік 1915 года армія складалася з наступных часцей:

## Камандуючыя 
* Генерал ад кавалерыі Карл фон Пфлянцар-Балцін () (8 мая 1915 — 8 верасня 1916);
* Генерал-палкоўнік Карл фон Кіркбах аўф Лаўтэрбах () (8 верасня — 20 кастрычніка) 1916);
* Генерал-лейтэнант Герман Кёвес фон Кёвесгаза () (20 кастрычніка 1916 — 18 студзеня) 1918);
* Генерал-лейтэнант Карл Крытэк () (16 студзеня — 15 красавіка 1918);

## Літаратура 
* Österreichisches Bundesministerium für Heereswesen vom Kriegsarchiv. "Österreich-Ungarns letzter Krieg 1914-1918", Sieben Text- und Beilagenbände, Verlag der Militärwissenschaftlichen Mitteilungen, Wien 1930
* Anton Wagner: *Der Erste Weltkrieg*. Truppendienst-Reihe, Carl Ueberreuter Verlag, 1981

## Спасылкі 
* Austro-Hungarian Army, Higher Commands and Commanders  

Катэгорыя:Арміі Аўстра-Венгрыі ў Першай сусветнай вайне
Свята-Дабравешчанская царква (Рацавічы)

**Свята-Дабравешчанская царква** — драўляны праваслаўны храм у в. Рацавічы Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
У 1886 годзе ў Рацавічах дзейнічала царква. Пры царкве была званіца. У 1892 годзе пры храме была адкрыта царкоўна-прыходская школа. 30 кастрычніка 1961 года была знята з рэгістрацыі і перададзена калгасу «Праўда» для пераабсталявання пад кінатэатр. Храм разабраны ў 1960-х гг.

У 1993 годзе на старым падмурку была пабудавана новая драўляная царква. У сакавіку 1993 года храм быў асвячоны епіскапам Канстанцінам. Новая царква паўтарае па архітэктуры старую.
 

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Смаргонскага раёна
Катэгорыя:Рацавічы
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1993 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы Дабравешчання
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Баймакы (Бускі раён)

**Баймакы** () — вёска ў Бускім раёне Львоўскай вобласці Украіны. 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бускага раёна
Царква ў імя святога вялебнага Елісея Лаўрышаўскага (Мінойты)

**Царква ў імя святога вялебнага Елісея Лаўрышаўскага** — драўляны праваслаўны храм у в. Мінойты Лідскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на могілках.

## Гісторыя 
Будаўніцтва храма было распачата ў кастрычніку 1995 года. 2 лістапада 1997 года храм быў асвячоны епіскапам Гурыем.

## Архітэктура 
Пабудавана з дрэва. Вырашана прамавугольнымі ў плане аб’ёмамі малітоўнай залы і апсіды, накрытых пластычным дахам з заломам, завершаным па ўскрайках цыбулепадобнымі галоўкамі. Уваход вылучаны 2-слуповым ганкам пад 2-схільным пакрыццём. Абшытыя сайдзінгам фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лідскага раёна
Катэгорыя:Мінойты
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1997 год у Беларусі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Сахачаў

**Сахачаў** () — горад у Польшчы, за 60 км на захад ад цэнтра Варшавы, адміністрацыйны цэнтр Сахачэўскага павета Мазавецкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Сахачаў. Займае плошчу 26,19 км². Насельніцтва 36,8 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Жывакост каўказскі

**Жывако́ст каўказскі** (*Symphytum caucasicum*) — від кветкавых раслін роду Жывакост сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 30—50. Добра пераносіць цень.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Бурачнікавыя (падсямейства)
Катэгорыя:Дэкаратыўныя расліны
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Інвазіўныя віды раслін
Катэгорыя:Пустазелле
Мы

**«Мы» (Зборнік дэбютных работ)** () — беларускі кінаальманах, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» па заказе Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь у 2017 годзе.

## Падарунак Санта-Клаўса 
### Сюжэт 
Надзея на каханне.

### Акцёры 
### Здымачная група 
* аўтар сцэнарыя — Яўген Сяцько
* рэжысёр-пастаноўшчык — Яўген Сяцько
* аператар-пастаноўшчык — Аляксандр Уласаў
* кампазітар — Кацярына Левановіч

## Падарожны 
### Сюжэт 
Надзея на дараванне.

### Акцёры 
### Здымачная група 
* аўтары сцэнарыя — Алег Сухамера, Анастасія Мірашнічэнка
* рэжысёр-пастаноўшчык — Анастасія Мірашнічэнка
* аператар-пастаноўшчык — Сяргей Торбік
* кампазітар — Барыс Ланькоў

## Дыялог 
### Сюжэт 
Надзея на разуменне.

### Акцёры 
### Здымачная група 
* аўтар сцэнарыя — Надзея Абрамчук
* рэжысёр-пастаноўшчык — Надзея Абрамчук
* аператар-пастаноўшчык — Дзмітрый Рудзь
* кампазітар — Кацярына Левановіч

## Лялька 
### Сюжэт 
Надзея на шчасце.

### Акцёры 
### Здымачная група 
* аўтар сцэнарыя — Павел Іваноў
* рэжысёр-пастаноўшчык — Арсеній Ільіных
* аператар-пастаноўшчык — Дзмітрый Рудзь
* кампазітар — Кацярына Левановіч

## Брачо 
### Сюжэт 
Надзея на спачуванне.

### Акцёры 
### Здымачная група 
* аўтары сцэнарыя — Дзмітрый Багаслаўскі, Кірыл Ярохін
* рэжысёр-пастаноўшчык — Кірыл Ярохін
* аператар-пастаноўшчык — Дзмітрый Рудзь
* кампазітар — Арцём Міхалевіч

## Пракат 
У кінапракаце кінаальманах паглядзела больш за  гледачоў па Беларусі. Праведзена больш за 400 кінасеансаў. Навелы ўдзельнічалі ў шэрагу конкурсаў прэстыжных міжнародных кінафестываляў і Днях беларускага кіно за мяжой.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы Яўгена Сяцько
Царква Усіх Святых (Ліда)

**Царква Усіх Святых** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Лідзе Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры горада на вуліцы Астроўскага, 5.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 2006 годзе з цэглы. Праектныя працы выканаў заслужаны архітэктар Рэспублікі Беларусь Леанід Васільевіч Макарэвіч.

## Архітэктура 
Вырашана цэнтрычным кубападобным аб’ёмам, завершаным па цэнтры цыліндрычным светлавым барабанам з цыбулепадобным купалам, па вуглах — цыбулепадобнымі галоўкамі на цыліндрычных шыях. На алтарным фасадзе выступаюць 3 паўкруглыя апсіды. Архітэктурная выразнасць дасягаецца інтэнсіўнай крапоўкай фасадаў вертыкальна цягнутымі лапаткамі, якія вылучаюць арачныя праслы і вузкія высокія арачныя аконныя праёмы.
 

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лідскага раёна
Катэгорыя:Храмы Ліды
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:2006 год у Беларусі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Макарэвіча
Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Ліда)

**Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых»** — мураваны праваслаўны храм у г. Ліда Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Балгарына, 18.

## Гісторыя 
Прыход быў зарэгістраваны 30 мая 1998 года. У 1999 годзе было добраўпарадкавана памяшканне для часовага здзяйснення набажэнстваў. У 2002 годзе было распачата будаўніцтва храма з цэглы. 24 мая 2015 года храм быў асвячоны епіскапам Парфірыем.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лідскага раёна
Катэгорыя:Храмы Ліды
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:2015 год у Беларусі
Царква ў гонар абраза Божай Маці «Жыровіцкі» (Бярозаўка)

**Царква ў гонар абраза Божай Маці «Жыровіцкі»** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Бярозаўка Лідскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на вул. Дзяржынскага, 5.

## Гісторыя 
У жніўні 1991 года Філарэт благаславіў стварэнне праваслаўнай грамады. У 1991 годзе прыступілі да будаўніцтва храма, якое было скончана ў 1994 годзе. 6 снежня 1994 года епіскапам Канстанцінам храм быў асвячоны.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Лідскага раёна
Катэгорыя:Бярозаўка (горад)
Катэгорыя:Храмы Лідскай епархіі
Катэгорыя:1994 год у Беларусі
Жывакост крымскі

**Жывако́ст крымскі** (*Symphytum tauricum*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Двухгадовая і шматгадовая травяністая расліна вышынёй 50—60) см са стрыжнёвым коранем. Сцябло тонкае, прамастойнае, разгалінаванае ў верхняй частцы. У першы год жыцця ўтварае разетку лісця, якое адмірае пасля зімоўкі. Лісце на чаранках, простае, апушанае і мае шараватае адценне. Кветкі з пяццю пялёсткамі, светла-жоўтага колеру, у завітках. Плод — арэшак цёмна-шэрага колеру.

## Распаўсюджанне і экалогія 
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы і Малой Азіі. Ценевынослівая расліна, мезафіт і мезатроф. Расце па берагах вадаёмаў, на стэпавых схілах, узлесках, камяністых россыпах, горных і прыморскіх лугах, каля дарог. Цвіце ў красавіку—маі. Пасля цвіцення расліна адмірае. Размнажаецца толькі насеннем.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Symphytum tauricum в Красной книге Воронежской области // ИАС «ООПТ России» 
* Symphytum tauricum (Окопник крымский) // Депозитарий живых систем. // Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава
* Global Biodiversity Information Facility (GBIF)

Катэгорыя:Бурачнікавыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1799 годзе
Вуліца Свярдлова (Магілёў)

**Вуліца Свярдлова** ()  — вуліца ў паўднёва-заходняй частцы Магілёва.

## Гісторыя 
Вуліца існавала ў Задубравенскім пасадзе з XVII ст. Гістарычная назва **Успенская вуліца** ад Успенскай царквы, якая знаходзілася ў пачатку вуліцы каля Дняпра. У савецкі час перайменаваная ў гонар рэвалюцыянера, савецкага і партыйнага дзеяча Якава Свярдлова.

Успенская царква пацярпела ў час Вялікай Айчыннай вайны, у 1950-я гады была знесена савецкімі ўладамі.

## Забудова 
Забудавана пераважна дамамі сядзібнага тыпу.

* № 24 - драўляны жылы дом на мураваным цокалі.
* № 11 - драўляны жылы дом.

## Спасылкі
Ашмянскі сельсавет

**Ашмя́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — горад Ашмяны.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да новаўтворанага Павяжынскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Айзенштат (значэнні)

**Айзенштат**

* Айзенштат — горад у Аўстрыі
* Меер Бенцыянавіч Айзенштат — расійскі скульптар і графік родам з Беларусі
Анатоль Фёдаравіч Вялікі

**Анатоль Фёдаравіч Вялікі** (нар. 29 лютага 1956) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (2002). Ганаровы архівіст Беларусі (2016).

## Біяграфія 
У 1982 годзе скончыў гістарычны факультэт Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя М. Горкага. З 2002 года кандадат гістарычных навук. Кандыдацкая дысертацыя: «Абмен насельніцтвам паміж БССР Польшчай. 1944—1946 гг.» З 1998 па 2019 гады працаваў у БДПУ імя М. Танка. У 1998 і 2001 гадах праходзіў навуковыя стажыроўкі ў Цэнтральна-Еўрапейскім універсітэце, у 2000 годзе ва Універсітэце Джорджа Вашынгтона і ў 2005 годзе ў Варшаўскім універсітэце. З 2015 па 2019 гады займаў пасаду загадчыка кафедры гісторыі Беларусі і славянскіх народаў.

Даследуе гісторыю беларуска-польскіх, польска-беларускіх узаемаадносін, гісторыю польскай нацыянальнай меншасці, архіваў і архіўнай справы ў Беларусі ў XX ст.

Лаўрэат прэміі «Przeglądu Wschodniego» за сукупнасць прац па гісторыі польска-беларускіх узаемаадносін.

## Асноўныя публікацыі 
Аўтар 112 артыкулаў, апублікаваных у Беларусі, Польшчы, Расіі, Украіне, а гэта жа:
* На раздарожжы. Беларусы і палякі ў час перасялення (1944—1946 гг.) (2005)
* Беларусь-Польшча. Невядомая рэпатрыяцыя. 1955—1959 гг. XX ст. (2007)
* Беларусь у савецка-польскіх міждзяржаўных адносінах. 1944—1959 гг. (2009)
* Беларусь у палітыцы суседніх і заходніх дзяржаў (1914—1919 гг.) (зб. дакументаў Т.1. Ч.1-2 (у сааўт., 2008))
* Polska-Bialorus. Wspólne dziedzictwo historyczne. Przewodnik po materiałach archiwalnych 1918—1939. T.1. (у сааўт., 2013)

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Профіль на сайце гістарычнага факультэта БДПУ 

Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі
Катэгорыя:Ганаровыя архівісты Беларусі
Жаўтушнік лакфіёлавы

**Жаўту́шнік лакфіёлавы**, **жаўтушка**.

Расце на лугах, узлесках, па берагах вадаёмаў, у парках і садах, каля дарог, на травяністых схілах, пустках і аблогах. Цвіце ў маі—кастрычніку. Святлолюбівая расліна, добра пераносячая цень, ксерафіт, мезавфіт, мезатроф і эўтроф.

## Выкарыстанне 
У насенні расліны маецца да 48 % тлустага алею. Лекавая расліна.

## Літаратура 
*  — С. 281.
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Жаўтушнік
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Астралэнцкі павет

**Астралэнцкі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Астралэнка (не ўваходзіць у яго, з’яўляючыся горадам на правах павета). Займае плошчу 2094,49 км². Насельніцтва павета складае 88,5 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Меер Бенцыянавіч Айзенштат

**Меер Бенцыянавіч Айзенштат** (, Клецк — ) — скульптар, графік.

## Біяграфія 
Скончыў рамеснае вучылішча ў Мінску. Працаваў «у прыватных прадпрымальнікаў па слясарнай частцы і электратэхніцы». У перыяд Першай сусветнай вайны быў прызваны на ваенную службу; дэзерціраваў, быў асуджаны. 

Першапачатковую мастацкую адукацыю атрымаў у прыватнай студыі Я. М. Кругера ў Мінску (1916—1917). Вучыўся ў Маскве на Адзіным мастацкім рабфаку ВМАТЭМАЙСу (1923—1926), у ВМАТЭМАЙСе — ВМАТЭІНе (1926—1930) у І. М. Чайкова, В. І. Мухінай, С. Ф. Булакоўскага, І. С. Яфімава, У. А. Фаворскага і іншых.

Жыў у Маскве. Працаваў у станковай, манументальнай і манументальна-дэкаратыўнай скульптуры. Займаўся партрэтам («К. Ф. Рылееў»,, 1935, гіпс; «А. С. Пушкін», 1936, мармур; «Фельдмаршал М. І. Кутузаў», 1947, фарфор), анімалістыка («Малпа», 1929, дрэва; «Шымпанзэ», 1935, бронза; «Ільвяня», 1940, фаянс); ствараў скульптурна-архітэктурныя і тэматычныя кампазіцыі («Чырвоная армія», 1930, гіпс; «Піянеры», 1932, гіпс; «Калгасніца», 1939, гіпс; «Школьніца», 1955, гіпс; «Фізкультурніца», 1959, гіпс). Выконваў мадэлі для Гжэльскага і іншых керамічных заводаў.

## Творчасць 
»]]
З 1927 — удзельнік выставак (2-я Усебеларуская мастацкая выстаўка ў Мінску). Экспанент выставак: «Мастакі РСФСР за XV гадоў» (1933—1934), выстаўка-агляд твораў маладых мастакоў (1936), маскоўскіх скульптараў (1937), маскоўскіх мастакоў (1940), «Вялікая Айчынная вайна» (1943), вясновая выстаўка твораў маскоўскіх жывапісцаў і скульптараў (1947), вясновая выстаўка твораў маскоўскіх мастакоў (1955) у Маскве. Член Саюза мастакоў СССР (з 1932); удзельнік многіх усесаюзных выставак.

Персанальныя выстаўкі Айзенштадта адбыліся ў Маскве (1986, 1991).

Творы знаходзяцца ў многіх музейных зборах, у тым ліку ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі, Дзяржаўным Рускім музеі, Дзяржаўным музеі А. С. Пушкіна (літаратурным) і іншых.

## Спасылкі 
* Меер Айзенштадт (1895-1961) 

Катэгорыя:Скульптары Расіі
Катэгорыя:Графікі Расіі
Катэгорыя:Скульптары СССР
Катэгорыя:Графікі СССР
Канстанцін (Хоміч)

**Архіепіскап Канстанцін** (свецкае імя: **Канстанцін Андрэевіч Хоміч**; , фальварак Рог каля вёскі Бобрык, Пінскі павет, Мінская губерня — , Брэст)  — беларускі праваслаўны дзеяч, архіепіскап Брэсцкі і Кобрынскі (1990—2000).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1929 годзе скончыў Пінскае рэальнае вучылішча і паступіў у праваслаўную Віленскую духоўную семінарыю, дзе навучаўся да 1935 года.

8 лютага 1936 года быў пасвечаны ў дыякана, а 28 лютага таго ж года — у іерэя. Неўзабавае быў прызначаны настаяцелем царквы ў вёсцы Ахова Пінскага павета, дзе служыў да 1939 года. 

1 кастрычніка 1941 года быў прызначаны святаром Свята-Мікалаеўскай царквы ў вёсцы Купяцічах Пінскага раёна. Дзейнічаў ва ўмовах нямецкай акупацыі. У пачатку ліпеня 1944 года Канстанцін Хоміч з жонкай і сынам быў адпраўлены ў Германію, аднак здолеў затрымацца ў Варшаве. Пасля падаўлення Варшаўскага паўстання знаходзіўся ў канцлагеры да красавіка 1945 года.

Пасля вайны 28 лютага 1946 года па просьбе вернікаў вярнуўся служыць у вёску Ахова. 21 красавіка 1950 года быў узведзены ў сан протаіерэя, у канцы 1954 года атрымаў магчымасць вярнуцца ў Купяцічы. У 1956 годзе мітрапаліт Піцірым перавёў Хоміча ў Добруш настаяцелем Свята-Мікалаеўскай царквы, а ў 1962 годзе архіепіскап мінскі Варлаам перавёў яго ў Свята-Успенскую царкву ў вёску Краснае Гомельскага раёна.

У 1969 годзе протаіерэй Канстанцін аўдавеў і быў пастрыжаны ў манашаства ў Жыровіцкім манастыры. 25 чэрвеня 1970 года быў узведзены ў сан архімандрыта. 23 сакавіка 1987 года пастановай Свяшчэннага Сіноду РПЦ прызначаны епіскапам Пінскім, вікарыем Мінскай епархіі. 

Пасля стварэння 6 ліпеня 1989 года самастойнай Пінскай і Брэсцкай епархіі Канстанцін стаў яе правячым архіерэем. 19 лютага 1990 года ў сувязі з раздзяленнем епархіі і аднаўленнем самастойнай Брэсцкай кафедры, Канстанцін быў прызначаны епіскапам Брэсцкім і Кобрынскім. 25 лютага 1995 года быў узведзены ў сан архіепіскапа.

Пры яго кіраванні ў епархіі былі заснаваны 2 манастыры, узведзены 28 цэркваў, адкрыты 60 нядзельных школ, удвая павялічылася колькасць прыходаў. Пры епархіальным упраўленні было створана брацтва «Спадвіжнік», якое выдавала газету «Духоўны веснік», у 1999 годзе выйшаў першы нумар «Брэсцкіх епархіальных ведамасцяў». Памёр у Брэсце. Адпяванне правёў 22 верасня 2000 года мітрапаліт мінскі і слуцкі Філарэт. Быў пахаваны каля Свята-Сімяонаўскага сабора.

## Узнагароды 
* Ордэн Святога Уладзіміра 2-й ступені (1981). 
*  2-й ступені (1991).

## Літаратура 
* Жизнь в молитве и любви : воспоминания об архиепископе Брестском и Кобринском Константине (Хомич К. А.) / сост. А. К.Хомич, Н. М. Светличная.— [Б.М.] : [Б.И.], 2011.— 92с.
* 
* *Саўчанка, М.* Епіскап Брэсцкі і Кобрынскі / М. Саўчанка // Полесская правда. – 1991. – ноябрь

Катэгорыя:Епіскапы брэсцкія і кобрынскія
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пінскім раёне
Катэгорыя:Епіскапы пінскія і лунінецкія
Катэгорыя:Епіскапы Беларускай праваслаўнай царквы
Свята-Васкрасенская царква (Вялікая Слабада)

**Свята-Васкрасенская царква** — два праваслаўныя храмы ў вёсцы Вялікай Слабадзе Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці.

## Гісторыя 
Першая царква ў вёсцы была ўзведзена ў 1863 годзе з дрэва на могілках. У канцы XIX стагоддзя пачалося будаўніцтва новага мураванага храма, якое не было скончана ў сувязі з пачаткам Першай сусветнай вайны.

У 1915 годзе нямецкі снарад разбурыў спічак храма і заваліў дах. Калі пры камуністах мясцовыя жыхары пачалі расцягваць царкву па камянях, то аднаму моцна пашкодзіла руку. Пасля гэтага вяскоўцы кінулі разбураць храм.

Новы храм быў збудаваны талакою мясцовых жыхароў у 2003 годзе з дрэва насупраць старога.

## Архітэктура 
Новая царква вырашана ў традыцыях народнага храмабудаўніцтва XIX стагоддзя. Прамавугольны зруб пад двухсхільным дахам, завершаным па цэнтры цыбулепадобным купалам на гранёным барабане. Да фасада далучаны прытвор, над якім надбудавана чатырохгранная шатровая званіца з макаўкай. З тыльнага боку далучана апсіда з бакавымі рызніцамі, завершаная макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі са скошанымі вугламі аконнымі праёмамі. Уваход накрыты двухсхільным казырком.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Карэліцкага раёна
Катэгорыя:Вялікая Слабада (Карэліцкі раён)
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Катэгорыя:2003 год у Беларусі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Палонычы

**Палонычы** () — вёска ў Бускім раёне Львоўскай вобласці Украіны. 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бускага раёна
Стараныбабы

**Стараныбабы** () — вёска ў Бускім раёне Львоўскай вобласці Украіны. 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Бускага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1476 годзе
Карэліцкае благачынне

**Карэліцкае благачынне**, **Карэліцкая благачынная акруга** — акруга ў Навагрудскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Петрапаўлаўская царква (Карэлічы)
# Свята-Троіцкая царква (Мір)
# Свята-Георгіеўская царква (Мір)
# Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай (Беражна)
# Свята-Васкрасенская царква (Вялікая Слабада)
# Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай (Варонча)
# Царква Святой Ганны (Загор’е)
# Свята-Георгіеўская царква (Заполле)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Зарэчча)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вялікія Жухавічы)
# Царква (Кайшоўка)
# Свята-Ільінская царква (Лыкавічы)
# Свята-Міхайлаўская царква (Любна)
# Царква ў гонар Раства Іаана Прадцечы (Малыя Жухавічы)
# Свята-Ушэсцеўская царква (Вялікая Мядзвядка)
# Свята-Міхайлаўская царква (Мірацічы)
# Спаса-Ушэсцеўская царква (Ярэмічы)
# Свята-Уваскрасенская царква (Лукі)
# Свята-Мікалаеўская царква (Крышылоўшчына)
# Свята-Успенская царква (Любанічы)
# Царква ў гонар Усіх Святых (Дольная Рута)
# Храм у гонар Усіх Беларускіх Святых (Радунь)
# Царква Святой Варвары (Райца)
# Спаса-Праабражэнская царква (Райца)
# Свята-Пакроўская царква (Сімакава)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Трашчычы)
# Свята-Пакроўская царква (Турэц)
# Свята-Міхайлаўская царква (Цырын)

## Спасылкі 
* Карэліцкае благачынне  на eparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Карэліцкім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Навагрудскай епархіі
Насферату: Сімфонія жаху

**«Насфера́ту: Сімфо́нія жа́ху»** () — нямы фільм нямецкага кінарэжысёра Фрыдрыха Вільгельма Мурнаў, зняты ў 1921 годзе і выпушчаны на экраны ў 1922 годзе. Мурнаў хацеў экранізаваць «Дракулу» Брэма Стокера, аднак кінастудыя «Prana Film» не здолела набыць правы на выкарыстанне рамана. Для таго, каб працягнуць працу над фільмам, Мурнаў палічыў дастатковым змяніць імёны сваіх персанажаў і злёгку перайначыць тэкст. Фільм стаў трэцяй па ліку, але першай захаваўшайся экранізацыяй Брэма Стокера.

Ролю графа Орлака выканаў Макс Шрэк, стварыўшы адзін з найвядомейшых экранных вобразаў вампіраў, які і праславіў акцёра. Астатнія ролі выканалі Аляксандр Гранач, Грэта Шродэр і Густаў фон Вангенхайм.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы 1922 года
Катэгорыя:Нямыя фільмы
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Германіі
Катэгорыя:Фільмы пра вампіраў
Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Катэгорыя:Выдатныя фільмы (Роджэр Эберт)
Катэгорыя:Ватыканскі спіс фільмаў
Вышня (Гарадоцкі раён)

**Вышня** () — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны. 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна (Львоўская вобласць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1438 годзе
Атвоцкі павет

**Атвоцкі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе.  Цэнтр павета — горад Отвацк. Займае плошчу 516,92 км². Насельніцтва павета складае 123,5 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Стульгінскі сельсавет

**Сту́льгінскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Стульгі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Крайванцаўскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Віктар Фёдаравіч Кулеш

**Віктар Фёдаравіч Кулеш** (, в. Лучнікі, Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі гідрабіёлаг. Доктар біялагічных навук (2013), дацэнт (1999).

Галіна навуковых інтарэсаў — біялагічныя рэсурсы, экалогія, акліматызацыя і аквакультуры прамысловых відаў ракападобных. Аўтар больш за 170 навуковых прац.

## Біяграфія 
У 1975 годзе скончыў біялагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1975 па 1979 год старшы лабарант Інстытута заалогіі АН БССР, у 1979—1982 гадах — аспірант у тым жа інстытуце. З 1982 па 2000 год малодшы навуковы супрацоўнік, навуковы супрацоўнік і старшы навуковы супрацоўнік Інстытута заалогіі НАН Беларусі. Абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата біялагічных навук у 1985 годзе.

З 2000 года — дацэнт кафедры агульнай біялогіі Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка.
У 2013 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Біялагічныя асновы цеплаводнай аквакультуры прамысловых ракападобных» і з таго ж года прафесар кафедры агульнай біялогіі і батанікі.

З’яўляецца Старшынёй праблемнага Савета па біялагічных навуках БДПУ. Член Савета па абароне дысертацый Д 01.32.01 пры дзяржаўным навукова-вытворчым аб’яднанні «Навукова-практычны цэнтр Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па біярэсурсах»; член Савета па абароне дысертацый Д 02.01.22 пры Беларускім дзяржаўным універсітэце; член Дзяржаўнага экспертнага савета № 12 «Адкрытыя конкурсы асобных праектаў навуковых даследаванняў» ДКНТ Беларусі;

Член экспертнага савета Міністэрства адукацыі па экспертызе навукова-даследчых работ дактарантаў, аспірантаў, суіскальнікаў і студэнтаў конкурсу грантаў па навуковым кірунку «Экалогія, прыродныя рэсурсы, рэсурсазберажэнне, прыродакарыстанне і абарона ад надзвычайных сітуацый».

## Узнагароды 
Узнагароджаны бронзавым медалём ВДНГ СССР (1984) і дыпломам ВДНГ СССР (1987) за распрацоўку пытанняў аховы, аднаўлення і рацыянальнага выкарыстання гаспадарча-каштоўных відаў жывёл Беларусі. З’яўляецца лаўрэатам прэміі Акадэміі навук Беларусі за цыкл работ на тэму «Экалогія, акліматызацыя і развядзенне прэснаводных крэветак» (1995).

## Асноўныя публікацыі 
* Домашние питомцы: Насекомые. Моллюски. Земноводные. Пресмыкающиеся. Птицы. Млекопитающие / В. Ф. Кулеш. — Минск: Высшая школа, 2009.- 176с.
* Биология культивирования промысловых видов пресноводных креветок и речных раков на теплых водах / В. Ф. Кулеш.- Москва: Новое знание, 2012.- 328 с.
* Пресноводные креветки / Н. Н. Хмелева, Ю. Г. Гигиняк, В. Ф. Кулеш. — Москва: Агропромиздат,1988.-128 c.
* Экология пресноводных креветок / Н. Н. Хмелева, В. Ф. Кулеш, А. В. Алехнович, Ю. Г. Гигиняк. — Минск: Беларуская навука,1997. — 254 с.

### Патэнты 
* Спосаб вырошчвання таварнай прэснаводнай крэветкі Macrobrachium nipponense (De Haan) ва ўмеранай кліматычнай зоне
* Спосаб атрымання пасадкавага матэрыялу доўгаппальцага рака Astacus leptodactylus Esch

## Спасылкі 
* Асабісты профіль на сайце БДУ 
* Асабісты профіль на сайце БДПУ

Катэгорыя:Заолагі Беларусі
Жаўтушнік выгрызены

**Жаўту́шнік выгрызены** (*Erysimum repandum*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая травяністая расліна вышынёй 15—40. Натуралізаваўся на тэрыторыі Аўстраліі, Паўночнай Амерыкі і ў Аргенціне.

## Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Жаўтушнік
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Аўстраліі і Акіяніі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Адэская кінастудыя

**Адэская кінастудыя** — украінская, раней — расійская і савецкая кінастудыя, размешчаная ў Адэсе. Адзін з двух цэнтраў кінавытворчасці, якія засталіся на тэрыторыі Украіны (іншы — у Кіеве).

## Фільмаграфія 
* Вясна на Зарэчнай вуліцы (1956)
* Месца сустрэчы змяніць нельга (1979)
* Прыгоды Электроніка (1979)

## Спасылкі 
* Официальный сайт
* 

Катэгорыя:Кінакампаніі СССР
Катэгорыя:Культура Адэсы
Катэгорыя:Кінакампаніі Украіны
Мікалай Уладзіміравіч Амельяновіч

**Мікалай Уладзіміравіч Амельяновіч** (, в. Міхнавічы, Сялецкая гміна, Пружанскі павет, Палескае ваяводства, Польская Рэспубліка (цяпер — , Брэсцкая вобласць, Беларусь) — ) — беларускі эканаміст, Старшыня праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь (1991). Заслужаны эканаміст Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
У 1965 г. скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі. Працаваў у Мінфіне Беларускай ССР на розных пасадах (эканаміст, старшы рэвізор, начальнік інспекцыі дзяржаўных даходаў, начальнік аддзела, намеснік начальніка ўпраўлення). З 1982 да 1984 гг. — дырэктар Мінскага фінансава-эканамічнага каледжа. З 1984 па 1986 г. — намеснік, потым першы намеснік міністра фінансаў Беларускай ССР. Загадам Дзяржбанка СССР ад 22 кастрычніка 1986 г. па ўзгадненні з эканамічным аддзелам ЦК КПСС прызначаны кіраўніком Беларускай рэспубліканскай канторы Дзяржбанка СССР. У сувязі з рэарганізацыяй банкаўскай сістэмы на падставе пастановы ЦК КПСС і Савета Міністраў СССР ад 17 ліпеня 1987 г. № 821 Бюро ЦК КПБ (Пастановай ад 27 кастрычніка 1987 г.) дало згоду на зацвярджэнне Амельянавіча Старшынёй праўлення Беларускага рэспубліканскага банка Дзяржбанка СССР.

Пасля прыняцця законаў «Аб Нацыянальным банку Беларускай ССР» і «Аб банках і банкаўскай дзейнасці ў Беларускай ССР», якія ўступілі у сілу 1 студзеня 1991 г., М. Амельяновіч заняў пасаду старшыні праўлення Нацыянальнага банка Беларусі. Аднак, ужо ў чэрвені 1991 г. М. Амельяновіч сышоў з пасады старшыні праўлення Нацбанка Беларусі. Яго пераемнік, Станіслаў Багданкевіч, казаў: *«Ён зразумеў, што не ў стане стварыць сістэму, улічваючы адсутнасць прафесійных глыбокіх ведаў спецыяліста-манетарыста. Я спачатку думаў, што яго выганяюць, а ён мне сам сказаў, што хацеў сысці»*. У 1991—1995 гг. першы намеснік старшыні праўлення Ашчаднага банка, затым першы намеснік старшыні праўлення Тэхнабанка.

## Творы 
### Артыкулы 
* Реформирование банковской системы Белорусской ССР / Николай Омельянович // Банкаўскі веснік. — 2013. — № . — С. 67—69.

Катэгорыя:Выпускнікі БДЭУ
Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя эканамісты Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Кіраўнікі Нацыянальнага банка Беларусі
Катэгорыя:Кіраўнікі Беларускай канторы Дзяржбанка СССР
Мікалай Ігнатавіч Касцюкевіч

**Мікалай Ігнатавіч Касцюке́віч** ( — ) — вучоны ў галіне лясной метэаралогіі, доктар сельскагаспадарчых навук (1961), прафесар (1962), Заслужаны дзеяч навукі Беларускай ССР (1975).

## Біяграфія 
Нарадзіўся у вёсцы Варкавічы Мінскай губерні (зараз у Слуцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі). У 1928 годзе скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію сельскай і лясной гаспадаркі. Працаваў памочнікам таксатара, таксатарам у Магілёўскім абласным землеўпраўленні. З 1930 года навучаўся ў аспірантуры пры Беларускім навукова-даследчым інстытуце лясной гаспадаркі. У 1934—1937 гадах праходзіў стажыроўку ў Ленінградскай геафізічнай абсерваторыі і пасля быў накіраваны ў Беларускую геафізічную абсерваторыю на пасаду загадчыка аддзелам аэралогіі. Пазней працаваў у Беларускім навукова-даследчым інстытуце лясной гаспадаркі. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Пасля дэмабілізацыі працаваў у Інстытуце лесу Акадэміі навук БССР, дзе займаў пасаду загадчыка лабараторыяй лясной гідралогіі і лесагідрамеліярацыі. У 1949 годзе абараніў дысертацыю на ступень кандыдата тэхнічных навук. У 1956 годзе М. І. Касцюкевіч абіраецца на пасаду дэкана завочнага факультэта Беларускага тэхналагічнага інстытута, якую займае да 1961 года. З 1957 года дацэнт кафедры метэаралогіі і кліматалогіі, у 1963—1974 гадах — загадчык кафедры.

## Навуковая дзейнасць 
М. І. Касцюкевічу належаць навуковыя працы па гідралагічнай ролі лясоў, лясной метэаралогіі, ахове прыроды. Аўтар больш за 100 навуковых прац, у тым ліку падручніка «Введение в лесную метеорологию» (1969). Сярод апублікаванага:

* Атмосферный воздух и охрана его от загрязнений // Охрана природы, Мн., 1969. (разам з А. Х. Шклярам);
* Лесная метеорология. 2 изд. — Мн., 1975.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Вучоныя Беларусі. Касцюкевіч, Мікалай Ігнатавіч (доктар сельскагаспадарчых навук; 1904—1978) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Мы горды своими земляками // Сайт «Наследие слуцкого края» 
* *B. Е. Ермаков, В. С. Мирошников. И. К. Блинцов, О. А. Трулль, М. А. Егоренков, Д. В. Михнюк, В. А. Садовский.* Поздравляем юбиляра! // Лесной журнал, № 3, 1974. — С. 174—175. 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцкім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі
Катэгорыя:Метэаролагі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДТУ
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута лесу НАН Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі Беларускай ССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Дэканы БДТУ
Спаса-Ушэсцеўская царква (Ярэмічы)

**Свята-Васкрасенская царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Ярэмічы Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на цэнтральнай плошчы.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1867 годзе з каменю і цэглы. У савецкі час храм быў перададзены мясцоваму калгасу пад склад. У 1989 годзе храм быў вернуты вернікам.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Асобна ад храма з бутавага каменя пабудавана званіца.

Купель з в. Ярэмічы Карэліцкага раёна.JPG|Купель з в. Ярэмічы.  Канец XIX ст.
Ярэмічы. Вазнясенская царква (01).jpg
Ярэмічы. Вазнясенская царква (03).jpg
Ярэмічы. Вазнясенская царква (04).jpg
Ярэмічы. Вазнясенская царква (05).jpg

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 18, кн. 1. — Мінск, 2004.
* Туристская энциклопедия Беларуси. — Минск, 2007.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Карэліцкага раёна
Катэгорыя:Ярэмічы
Катэгорыя:Храмы Навагрудскай епархіі
Катэгорыя:1867 год у Беларусі
Чуловычы

**Чуловычы** () — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны. 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна (Львоўская вобласць)
Авіяцыйная група ПКС Расіі ў Сірыі

**Авіяцыйная група ПКС Расіі ў Сірыі** () — фарміраванне (група) Паветрана-касмічных сіл Расійскай Федэрацыі, створанае 30 верасня 2015 года для правядзення ваеннай аперацыі ў падтрымку ўрадавых войскаў Сірыі ў вайне з тэрарыстычнай арганізацыяй «Ісламская дзяржава».

Паводле Дагавора паміж Расійскай Федэрацыяй і Сірыйскай Арабскай Рэспублікай, падпісанага ў Дамаску 26 жніўня 2015 года, ратыфікаванага Дзяржаўнай думай Расійскай Федэрацыі 7 кастрычніка 2016 года, ухваленага Саветам Федэрацыі 12 кастрычніка 2016 года і падпісанага Прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным 14 кастрычніка 2016 года Федэральнага закона № 376- ФЗ «аб ратыфікацыі Пагаднення паміж Расійскай Федэрацыяй і Сірыяй аб размяшчэнні авіяцыйнай групы Узброеных сіл Расійскай Федэрацыі на тэрыторыі Сірыйскай Арабскай Рэспублікі», авіяцыйная група ПКС Расіі размяшчаецца на тэрыторыі Сірыі бестэрмінова.

## Спасылкі 
* Авиационная группа ВКС России в Сирии на сайте Министерства обороны РФ 
* Ежедневные Информационные бюллетени Центра Центра по примирению враждующих сторон на территории Сирийской Арабской Республики 
* Итоги деятельности российских ВКС в Сирии в 2015 году на сайте МО РФ
* «Сирия: русский гром» / Российская газета — Федеральный выпуск № 6929 (61)

Катэгорыя:З’явіліся ў 2015 годзе
Катэгорыя:ВПС Расіі
Катэгорыя:Генштаб Узброеных Сіл РФ
Катэгорыя:Ваенная аперацыя Расіі ў Сірыі
Катэгорыя:Расійская ваенная прысутнасць за мяжойКатэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Расіі
Хышэвычы

**Хышэвычы** () — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.

## Вядомыя асобы 
*  — украінскі лексікограф, фалькларыст, грамадскі дзеяч.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёна (Львоўская вобласць)
Беларусафобія

**Беларусафобія** ( — страх) — адмаўленне, варожасць і нянавісць да беларускага этнасу, беларускай мовы і Беларусі. Адна з асноўных праяў — стварэнне і распаўсюджанне міфаў з адмаўленнем гісторыі, жыццяздольнасці і магчымасці будучыні беларусаў (напрыклад, *«Маленькая безабаронная Беларусь»*, *«незабяспечаная рэсурсамі рэспубліка»*, *«талерантны, цярплівы беларускі народ»* і гэтак далей).

## Віды 
Грамадскі дзеяч Аўген Касцюшка падзяляе носьбітаў беларусафобіі на пэўныя тыпы:
* *Ментальная*: беларускасць выклікае балючую алергічную рэакцыю. Для яе нейтралізацыі трэба карэнна рэфармаваць менталітэт яе носьбітаў і спыніць іх негатыўную дзейнасць.
* *Прыстасавальніцкая*: выклікаецца духоўнай пераменлівасцю і павярхоўным сябелюбствам дзеля атрымання большай выгады. Выкараняецца ладам, пры якім выгадна быць лаяльным грамадзянінам беларускай дзяржавы цераз побытавую адданасць культуры.

## Праявы ў Беларусі 
Палітык Зянон Пазняк адзначае рысы, якімі характарызуецца палітыка антыбеларускага рэжыму на Беларусі: ганьбаванне беларускага сцяга, спаленне беларускіх падручнікаў, зневажэнне беларускай мовы, ліквідацыя беларускіх навучальных устаноў, аплёўванне імя Васіля Быкава, блюзнерства над Францыскам Скарынай і вялікімі людзьмі беларускай нацыі, разбурэнне і пераробка знакавых помнікаў гісторыі і культуры, мэтанакіраванае псаванне нацыянальнага краявіду і вынішчэнне запаведнай прыроды, грэблівыя адносіны да беларускіх людзей, беларускай творчасці і літаратуры, нянавісць да маладых і да вольнага чалавека.

У рознай ступені, да беларусафобскай рыторыкі прылічаюць словы кіраўніка дзяржавы Аляксандра Лукашэнкі, які не раз сцвярджаў, што *«беларусы — гэта рускія са знакам якасці»*, *«беларусы і рускія — адзін народ»*, а на пачатку свайго кіравання заяўляў, што «*беларуская мова — бедная мова*» і на ёй «*нельга выказаць нечага вялікага*».

У 2016 годзе былі арыштаваны аўтары артыкулаў на «Regnum», у якіх яны пісалі, што Беларусь гэта «звар’яцелая недадзяржава», а беларускі акцэнт — «прыкмета нізкага паходжання».

Журналіст Сяргей Астраўцоў на «Радыё Свабода» заявіў, параўноўваючы беларусаў з літоўцамі: *«Беларусы нядружныя, зайздросныя, няўдзячныя. Народ, які ня любіць сябе. Які заўсёды баіцца. Свайго начальства, па-сапраўднаму, рускіх (у душы), і — крывадушна — Амерыкі. Не жыве, не дыхае свабодна, а толькі робіць выгляд. Не жыве як народ менавіта, як адметныя людзі»*. Гэтае выказванне таксама пазначылі як беларусафобскае.

## Гл. таксама 
* Русіфікацыя Беларусі
* Тожабеларус
* Беларусафілія

## Крыніцы 
## Літаратура 
* *С. Ф. Дубянецкі, Э. С. Дубянецкі.* Цяжкі шлях да Адраджэння. — Брэст: Выд-ва С. Лаўрова, 1997. — 89 с.
* *Лозка А.* Беларусафобія — гэта хвароба, якую трэба лячыць // Народная газета. — 1994. — 14-16 мая. — С. 2.
* Беларусафобія: [Гіст. аспект] // Беларускі Дайджэст. — 2000. — Чэрв. (№ 6). — С. 7-8.

Катэгорыя:Ксенафобія
Катэгорыя:Беларусазнаўства