Сапоцкін

**Сапо́цкін**.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
У 1514 годзе кароль Жыгімонт Стары падараваў мясцовасць Свяцк пану Шымку Сапоцьку. У 1560 годзе ён заснаваў мястэчка, якому даў назву Сапоцкін. Як мястэчка Гарадзенскага павета Троцкага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага Сапоцкін згадваецца ў XVI ст. У Вялікую Паўночную вайну ў красавіку 1703 года мястэчка занялі шведскія войскі пад камандай Карла XII.

У 1786 годзе Сапоцкін атрымаў права на рэгулярныя кірмашы. У 1793 годзе мястэчка ўвайшло ў Гродзенскае ваяводства. У гэты час Сапоцкін меў уласны герб: «у блакітным полі срэбны вол з залатымі рагамі».

### Пад уладай Расійскай імперыі 
, XIX ст.]]

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Сапоцкін апынуўся ў складзе Прусіі, з 1807 года — у Варшаўскім герцагстве. У 1815 годзе мястэчка далучылі да Царства Польскага Расійскай імперыі (спачатку ў Аўгустоўскай губерні, а з 1867 — у Аўгустоўскім павеце Сувалкаўскай губерні).

Станам на 1827 год у Сапоцкіне было 98 дамоў. У 1858 годзе колькасць будынкаў узрасла да 160, з іх 3 мураваныя. На 1900 год тут працавалі маслабойныя і шкляныя заводы.

### Найноўшы час 
З 1915 года да 1918 года акупаваны германскімі войскамі. Па заканчэнні польска-савецкай вайны, паводле Рыжскага мірнага дагавора (1921) Сапоцкін апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе стаў цэнтрам гміны Валавічоўцы ў Аўгустоўскім павеце Беластоцкага ваяводства. Станам на 1921 год у мястэчку было 294 дамы.

У 1939 годзе Сапоцкін увайшоў у БССР, дзе стаў цэнтрам Сапоцкінскага раёна Беластоцкай, з 1944 года — Гродзенскай вобласці. У Другую сусветную вайну з 22 чэрвеня 1941 года да 18 ліпеня 1944 года Сапоцкін знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.

У 1959 годзе Сапоцкінскі раён скасавалі, а мястэчка ўвайшло ў склад Гродзенскага раёна. У 1978 годзе створаны Сапоцкінскі батанічны заказнік.

## Насельніцтва 

ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:7000
ScaleMajor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:250 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1827 from:0 till:733 
  bar:1858 from:0 till:1568 
  bar:1890 from:0 till:2457 
  bar:1900 from:0 till:6595
  bar:1921 from:0 till:1774
  bar:1995 from:0 till:1600
  bar:2000 from:0 till:1510
  bar:2008 from:0 till:1300
  bar:2009 from:0 till:1231
  bar:2017 from:0 till:983
TextData=
  fontsize:10px pos:(20,195)
  text:

* **XIX стагоддзе**: 1827 — 733 чал.; 1858 — 1568 чал., у тым ліку 1239 яўрэяў; да 1890 — 2457 чал.; 1897 — 3900 чал.
* Спаса-Праабражэнская царква
* Сапоцкінская пісанка — традыцыя роспісу велікодных яек

### Страчаная спадчына 
* Лямус (XVIII ст.)
* Царква Успення Прасвятой Багародзіцы (1780, грэка-каталіцкая)
* Сінагога (XVIII ст.)

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Яраслаў Раманчук (нар. 1966) — беларускі палітык і эканаміст.
* Уладзімір Валяр’янавіч Лялевіч (нар. 1956) — беларускі ўрач-біяхімік, нарколаг. Доктар медыцынскіх навук (1992), прафесар (1993).
* Аляксей Гедрайць (нар. 1962) — беларускі валейбольны трэнер.
* Хонан Аялці (1910-1992) — яўрэйскі пісьменнік, аўтар слоўнікаў.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Андрэй Вашкевіч (Гродна). Грэка-каталіцкае насельніцтва Аўгустоўшчыны ў канцы XVIII — пачатку XX стст. (канфесійныя змены і фарміраванне этнічнай свядомасці)  // «Białoruskie Zeszyty Historyczne» nr 24.
* 
* *С. Харэўскі*. Край за небакраем, або Беларуская Прусія  // «Наша Ніва», 2 красавіка 2009.
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* г. п. Сапоцкін на Radzima.org
* Прагноз надвор’я ў г. п. Сапоцкін 
* Сяргей Харэўскі. Край за небакраем, або Беларуская Прусія