open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шарнева (пасёлак)

**Ша́рнева** (, ) — пасёлак у Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.

Да 5 мая 1962 года пасёлак уваходзіў у склад Абчугскага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Акцябрскага сельсавета, да 31 сакавіка 1977 года — у склад Бобрскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Абчугскага сельсавета.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёна
Чыгуначная вуліца (Салігорск)

**Чыгуначная вуліца** () — адна з цэнтральных вуліц Салігорска.

Арыентавана з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Пачынаецца на ўскраіне горада, ад скрыжавання з праездам Будаўнікоў, далей з поўначы прымыкае Камунальная вуліца, перасякае вуліцы Ленінскага Камсамола, Леніна, завяршаецца скрыжаваннем з праспектам Міру, пераходзячы ў вуліцу Багамолава.

## Забудова 
* № 48 —  (архітэктары У. Сухарослаў, А. Палякоў, В. Батузава).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Салігорска
Вуліца Каржа (Салігорск)

**Вуліца Каржа** () — вуліца ў Салігорску, размешчана ў паўднёвай частцы горада. Названа ў гонар Васіля Захаравіча Каржа (1899—1967), аднаго з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, Героя Савецкага Саюза.

## Забудова 
* № 5 —  (архітэктары Ю. Сердзюкоў, А. Вараб’ёў, Ф. Іванчанка, Л. Мініна, А. Трафімчук, І. Байцова).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Салігорска
Вуліца Луначарскага (Светлагорск)

**Вуліца Луначарскага** () — вуліца ў Светлагорску, размешчана на поўдні горада. Названа ў гонар савецкага палітычнага дзеяча, мастацтвазнаўцы А. В. Луначарскага.

## Забудова 
.
** мікрараён Маладзёжны, 78А — гандлёвы цэнтр «Пралеска».
* вуліца Луначарскага, 69 — сярэдняя школа №8
* мікрараён Маладзёжны, 70 — гімназія

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Светлагорска
Юліян Талька-Грынцэвіч

**Юліян (Юльян) Дамінікавіч Та́лька-Грынцэ́віч** (; , маёнтак Рукшаны, Расіенскі павет, Ковенская губерня — ) — польскі антраполаг, этнограф. Член Польскай акадэміі навук у Кракаве.

## Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Кіеўскі ўніверсітэт (1876). У 1878—1891 гадах працаваў урачом на Украіне. У 1894—1908 гадах узначальваў музей Троіцка-Кяхцінскага аддзела Рускага геаграфічнага таварыства. З 1908 года — прафесар антрапалогіі Ягелонскага ўніверсітэта ў Кракаве. У 1911 годзе арганізаваў кафедру антрапалогіі ў Віленскім універсітэце.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар прац па гігіене, антрапалогіі, этнаграфіі і археалогіі. Вывучаў фізічны тып старажытных усходніх славян, у тым ліку беларусаў. Сярод апублікаванага:
* К антропологии народностей Литвы и Белоруссии — СПб, 1894;
* К антропологии великороссов — Томск, 1898.

## Літаратура 
* 
* 
* *Эйльбарт Н. В.* Юлиан Доминикович Талько-Грынцевич — исследователь Заб.: 1850—1936. — М., 2003.

## Спасылкі 
* Как польский врач в Сибири гуннов нашел: удивительные приключения Юлиана Талько-Грынцевича в России // Журнал «Вокруг света»

Катэгорыя:Этнографы Польшчы
Катэгорыя:Антраполагі Польшчы
Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Даследчыкі Сібіры
Кругавец-Калінінскі сельсавет

**Кругавец-Калі́нінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Добрушскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Кругавец-Калініна.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года **Кругавец-Калінінскі (Кругавецкі) сельсавет** у складзе Чырванабудскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Церахоўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 26 мая 1960 года ў склад Ленінскага сельсавета перададзены пасёлак Леніндар. З 25 снежня 1962 года ў складзе Добрушскага раёна. 26 чэрвеня 1969 года скасаваны пасёлак Круглы. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 4 населеныя пункты. 29 жніўня 1974 года скасаваны пасёлак Гарадок.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1109 чалавек, з іх 88,2 % — беларусы, 8,7 % — рускія, 2,7 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 816 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чырванабудскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Церахоўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Вуліца Свярдлова (Светлагорск)

**Вуліца Свярдлова** () — вуліца ў Светлагорску.

## Забудова 
* № 13 —  (архітэктары Б. Ларчанка, У. Тарноўскі, Б. Школьнікаў).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Светлагорска
Воданапорная вежа (апавяданне)

**«Воданапорная вежа»** () — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, упершыню апублікаванае ў 1990 годзе ў літаратурным альманаху «Вытокі».

## Змест 
Па змесце гэта паслядоўнасць яркіх жыццёвых уражанняў мужчыны, які жыў у 1920—1970 гадах у СССР. Гэта першыя ўражанні дзяцінства, успаміны дарослых пра Грамадзянскую вайну, школа, настаўніца геаграфіі, піянерлагер, мода на авіяцыю і лётчыкаў, рэпрэсіі 30-х гадоў, песні Уцёсава, Вялікая Айчынная вайна, дзеці, смерць Сталіна, праца, касманаўты, савецкія аўтамабілі «Победа», смерць жонкі, прабежкі трушком у парку, уражанні старасці і перадсмяротная боль у сэрцы. Першае і апошняе ўражанне героя — гэта воданапорная вежа, сімвал чалавечага жыцця, якая, здаецца, будзе будавацца бясконца высока, да самага неба, але настае тэрмін — кладуць апошнюю цэглу, і будаўнікі сыходзяць.

Апавяданне напісана ў форме аднаго складанага сказа, які расцягнуўся на некалькі старонак.

## Водгукі і крытыка 
Ірына Раднянская ў водгуку на зборнік «Relics. Ранняе і нявыдадзенае» піша: «Сустракала я не адно выкрыццё Пялевіна — нікуды не вартага, маўляў, стыліста. А тут надрукавана „Воданапорная вежа“ — дзесятак з нечым старонак у адзін сказ без абзацаў, якое ахоплівае жыццё і лёс некалькіх пакаленняў „простых савецкіх людзей“. Выканана віртуозна і разумна».

Па дадзеным слоўніка «Руская літаратура XX стагоддзя», апавяданне «Воданапорная вежа» *«было прызнана адным з лепшых на IX Усесаюзнай нарадзе маладых пісьменнікаў»*.

У кнізе «Пялевін і пакаленне пустэчы» Сяргей Палатоўскі і Раман Козак адносяць апавяданне «Воданапорная вежа» да групы такіх жа апавяданняў, «звернутых да мінулай эпохі сакратароў райкамаў, чэргаў, КДБ і газіроўкі за тры капейкі», уключаючы ў гэтую ж групу апавяданні «СССР Тайшоу Чжуань» і «Жыццё і прыгоды хлява нумар XII».

## Спасылкі 
* Тэкст на сайце творчасцi Віктара Пялевіна

Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта
Катэгорыя:Апавяданні
Канстанцін Юр’евіч Хабенскі

**Канстанцін Юр’евіч Хабенскі** (; нар. , ) — савецкі і расійскі акцёр тэатра, кіно, агучвання і дубляжу, кінарэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар, грамадскі дзеяч; народны артыст РФ (2012), заслужаны артыст РФ (2006), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі (2019).

Атрымаў вядомасць пасля роляў оперупаўнаважанага Ігара Плахава ў тэлесерыяле «Забойная сіла» (2000—2005) і Антона Гарадзецкага ў фільмах «Начны Дазор» (2004) і «Дзённы Дазор» (2005). Сыграў значныя ролі ў фільмах «У руху» (2002), «Свае» (2004), «Стацкі дарадца» (2005), «Адмиралъ» (2008), «Нябесны суд» (2012), «Географ глобус прапіў» (2013), «Калектар» (2016), «Час першых» (2017), «Сэлфі» (2018) і тэлесерыяле «Метад» (2015). Таксама здымаецца ў Галівудзе. У 2018 годзе дэбютаваў у якасці кінарэжысёра, паставіўшы фільм «Сабібор» і выканаў у ім галоўную ролю.

Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Акцёры агучвання Расіі
Катэгорыя:Акцёры тэлебачання Расіі
Катэгорыя:Акцёры тэатра Расіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Катэгорыя:Сцэнарысты Расіі
Катэгорыя:Прадзюсары Расіі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты арол»
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты авен»
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі РФ
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі кінематаграфічных мастацтваў і навук Расіі
Завідаўскі сельсавет

**Заві́даўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Завідаўка.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чырванабудскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Ленінскага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Церахоўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чырванабудскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Факультэт падрыхтоўкі навуковых кадраў Універсітэта грамадзянскай абароны МНС РБ

**Факультэт падрыхтоўкі навуковых кадраў Універсітэта грамадзянскай абароны Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь** — адзін з факультэтаў Універсітэта грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь.

## Апісанне 
Факультэт з’яўляецца арганізацыйна-адміністрацыйным структурным падраздзяленнем Дзяржаўнай установы адукацыі «Універсітэт грамадзянскай абароны Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь», які забяспечвае планаванне, арганізацыю і кантроль рэалізацыі адукацыйных праграм паслядыпломнай адукацыі, што фарміруюць веды, уменні і навыкі навукова-педагагічнай і навукова-даследчай работы і атрыманне вучонай ступені кандыдата навук і доктара навук.

Факультэт створаны на падставе загаду МНС ад 30 жніўня 2016 года № 199, якім зацверджаны структура і штат Універсітэта грамадзянскай абароны МНС Беларусі.

## Кафедры 
Факультэт падрыхтоўкі навуковых кадраў каардынуе работу наступных кафедраў Універсітэта:
* гуманітарных навук;
* прыродазнаўчых навук;
* сучасных моў;
* працэсаў гарэння і выбуху.

Дзейнасць кафедраў рэгламентуецца адпаведным палажэннем аб кафедры.

## Спецыяльнасці 
Факультэт ажыццяўляе падрыхтоўку па наступных спецыяльнасцях паслядыпломнай адукацыі:
* Ад’юнктура:
** «Бяспека ў надзвычайных сітуацыях»;
** «Пажарная і прамысловая бяспека»;
** «Грамадзянская абарона»
* Дактарантура:
** «Бяспека ў надзвычайных сітуацыях»;
** «Пажарная і прамысловая бяспека»

## Начальнікі 
* Ігар Юр’евіч Аўшаў

Падрыхтоўкі навуковых кадраў
Катэгорыя:З’явіліся ў 2016 годзе
Катэгорыя:2016 год у Мінску
Катэгорыя:Паслядыпломная адукацыя
Жыццё і прыгоды сарая нумар XII

**«Жыццё і прыгоды сарая нумар XII»** () — апавяданне сучаснага рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 1991 годзе ў складзе зборніка «Сіні ліхтар».

## Змест 
У апавяданні «Жыццё і прыгоды сарая нумар XII» аўтар раскрывае антрапаморфную сутнасць прадметаў, якія ўмеюць думаць і пакутаваць. Галоўны герой, сарай Нумар XII, праходзіць унутраную эвалюцыю, якая прыводзіць да духоўнай свабоды, і часткова атрымлівае адказы на пытанні пра сэнс жыцця.

У апавяданні падымаецца тэма сталення. У самым пачатку, з'яўляючыся кучай дошак, галоўны герой амаль не ўсведамляў сябе. Затым ён стаў сараем для веласіпедаў, быў пафарбаваны ў чырвоны колер і атрымаў сваё імя — Нумар XII. З гэтага моманту ён пачаў усведамляць сябе асобай.

Будучы сараем для веласіпедаў, Нумар XII марыў пра тое, каб стаць веласіпедам і адправіцца ў падарожжа. Два суседа, сараі 13 і 14, у якіх захоўвалася гародніна, наводзілі на яго сум. Пасля продажу сарая Нумара XII веласіпеды з яго прыбралі. Іх замяніла бочка з салёнымі агуркамі. У Нумара XII пачалося сямейнае жыццё: бочка стала для яго жонкай, а агуркі — дзецьмі. З гэтага моманту сарай упадае ў дэпрэсію і губляе цікавасць да навакольнага свету.

У спробе вярнуцца да адчування юнацкага захаплення, сарай ахвяруе сабой і губіць бочку з агуркамі, а таксама суседнія сараі 13 і 14. На думку літаратуразнаўцы Т. Шчучкінай, у гэтым учынку праяўляецца слабасць і эгаістычнасць героя.

## Літаратура 
* *Щучкина Т. В.* Рассказовое творчество Виктора Пелевина. — СПб. : фак-т филологии и искусств СПбГУ, 2010. — 60 с. — (Сер. «Лит. направления и течения»; Вып. 37).

Катэгорыя:Апавяданні
Энтэбэ

**Энтэбэ** — горад ва Угандзе, порт. Служыў рэзідэнцыяй для часовага ўрада краіны да атрымання незалежнасці ў 1962 годзе. Тут знаходзіцца найбуйнейшы ў краіне міжнародны аэрапорт. Горад размешчаны на паўночным беразе возера Вікторыя, за 37 км на паўднёвы ўсход ад угандыйскага сталіцы Кампалы, з якой злучаны аўтадарогай. Уваходзіць у акругу Вакіса. Займае плошчу ў 56,2 км², з якіх каля 20 км² — водныя валоданні.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Уганды
Венгерскія танцы (Брамс)

**Венгерскія танцы** () — серыя з 21 танцавальнай мелодыі Іаганеса Брамса, створаная на аснове венгерскай народнай музыкі. З’яўляецца адной з найбольш папулярных прац кампазітара.

## Спіс кампазіцый 
* № 1 Соль мінор: *Allegro molto*
* № 2 Рэ мінор: *Allegro non assai — Vivace*
* № 3 Фа мажор: *Allegretto*
* № 4 Фа мінор (Фа-дыез мінор у аркестровым варыянце): *Poco sostenuto — Vivace*
* № 5 Фа-дыез мінор (Соль мінор у аркестровым варыянце): *Allegro — Vivace*
* № 6 Рэ-бемоль мажор (Рэ мажор у аркестровым варыянце): *Vivace*
* № 7 Ля мажор (Фа мажор у аркестровым варыянце): *Allegretto — Vivo*
* № 8 Ля мінор: *Presto*
* № 9 Мі мінор: *Allegro ma non troppo*
* № 10 Мі мажор (Фа мажор у аркестровым варыянце): *Presto*
* № 11 Рэ мінор: *Poco andante*
* № 12 Рэ мінор: *Presto*
* № 13 Рэ мажор: *Andantino grazioso — Vivace*
* № 14 Рэ мінор: *Un poco andante*
* № 15 Сі-бемоль мажор: *Allegretto grazioso*
* № 16 Фа мінор: *Con moto*
* № 17 Фа-дыез мінор: *Andantino — Vivace*
* № 18 Рэ мажор: *Molto vivace*
* № 19 Сі мінор: *Allegretto*
* № 20 Мі мінор: *Poco allegretto — Vivace*
* № 21 Мі мінор: *Vivace*

## Спасылкі 
Катэгорыя:Творы Іаганеса Брамса
Катэгорыя:Музычныя творы 1869 года
Ліра

**Ліра**:
* Ліра (горад)
* Нацыянальная музычная прэмія «Ліра»
* Ліра (музычны інструмент)
* Колавая ліра
* Ліра (сузор’е)
С14

**С14** () — украінскае неанацысцкае грамадскае аб’яднанне, якое складаецца з 90 % удзельнікі вайны на Данбасе, ветэраны вайсковых фарміраванняў «Кіеў-2», «Гарпун», «АУН», 54-ы разведвальны батальён, «ДУК ПС» і розных спецыяльных палкоў.

## Гісторыя 
Арганізацыя пачала сваю дзейнасць у 2009 годзе з удзелу ў акцыях пратэсту супраць будынка ў Кіеве на вул. Ахматава, 43-А. На той момант у арганізацыі не было назвы. Упершыню яны заявілі пра сябе як пра асобную арганізацыю на маршы УПА 14 кастрычніка 2011 года. Падчас Еўрамайдану С14 сфарміравалі сотню самаабароны імя Святаслава Храбрага, якая дыслакавалася ў будынку Кіеўскай гарадской дзяржаўнай адміністрацыі. 18 лютага 2014 года сотня прымала ўдзел у захопе будынка Цэнтральнага будынка афіцэраў Узброенных сіл Украіны. Падчас падзей 18—21 лютага 2014 года адышлі з Майдана і хаваліся ў пасольстве Канады.

У чэрвені 2015 года па падазрэнні ў забойстве Алеся Бузіны былі арыштаваны два члены С14, Алесь Мядзведка і Дзяніс Палішчук. У снежні 2015 года суд змяніў меру стрымання для падазраваных на хатні арышт.

Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Украіны
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2009 годзе
Катэгорыя:Неанацысцкія арганізацыі
Стэфані Райс

**Стэфані Луіза Райс** (; нар. , Брысбен, штат Квінсленд, Аўстралія) — аўстралійская плыўчыха, трохразовая алімпійская чэмпіёнка гульняў у Пекіне, былы прызёр чэмпіянату свету ў Мельбурне, рэкардсменка свету на дыстанцыях 200 і 400 метраў комплексным плаваннем.

У красавіку 2014 года заявіла пра завяршэнне кар’еры.

Катэгорыя:Плыўцы Аўстраліі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па плаванні
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Аўстраліі
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года
Катэгорыя:Плыўцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па плаванні
Катэгорыя:Сцяганосцы на Алімпійскіх гульнях
Баварскі саюз фермераў

**Бава́рскі са́юз фе́рмераў** (, **BB**) альбо **Баварскі сялянскі саюз** — аграрная палітычная партыя ў Германіі і Веймарскай рэспубліцы. З 1893 па 1933 год яна прадстаўляла інтарэсы сельскага насельніцтва ў баварскім парламенце і ў германскім Рэйхстагу.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Палітычныя партыі Германскай імперыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі Веймарскай рэспублікі
Набярэжная вуліца (Новалукомль)

**Набярэжная вуліца** () — вуліца ў Новалукомлі, размешчаная на поўначы горада.

## Забудова 
* № 13 — Новалукомскі палац культуры (архітэктар У. Зубкоў).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Новалукомля
Весткі з Непала

**«Весткі з Непала»** () — ранняе апавяданне расійскага пісьменніка Віктара Пялевіна, якое ўвайшло ў зборнікі «Сіні ліхтар» і «Жоўтая страла».

## Змест 
Апавяданне пачынаецца з апісання звычайнай працоўнай раніцы Любачкі, інжынера па рацыяналізацыі ў тралейбусным парку. Яна скача з дзвярэй тралейбуса, які адпраўляецца, прама ў лужыну і ідзе на працу. Паступова ўкрадваюцца дэталі, якія прымушаюць сумнявацца ў рэалістычнасці дзеяння, а таксама нагнятаецца цяжкі настрой апавядання. Напрыклад, Любачка сустракае двух незнаёмцаў у начных кашулях, адзін з якіх на пытанне «Ці холадна ім?» адказвае, што ім усё гэта сніцца. На стале стаяць зробленыя з чэрапаў чары з прыліплымі да сценак чаінкамі. Затым над галавой Любачкі пралятае «перапончатакрылае стварэнне» памерам з вялікага сабаку. Потым у кішэні сваёй ватоўкі Любачка выяўляе памятку пра «шматаблічны Катманду», якая распавядае пра райскае жыццё ў Непале. У рэшце рэшт, падчас вытворчага сходу адкрываецца горкая ісціна — гэта першы дзень герояў апавядання пасля смерці ў парадыйным замагільным свеце, калі, паводле праваслаўнай дагматыцы, пачынаюцца так званыя паветраныя пакуты — героі адчуваюць прыкладна тое ж, што і пры жыцці. Апавяданне заканчваецца, як і пачынаецца, — магчыма, пад уплывам апавяданняў У. У. Набокава, аднаго з любімых пісьменнікаў Пялевіна. Чорная паласа на белай кофтачцы гераіні аказваецца следам ад пратэктара. Усвядоміўшы ўласную смерць, Любачка кідаецца да дзвярэй, але тыя аказваюцца дзвярыма тралейбуса, які адпраўляецца.

У апавяданні «Весткі з Непала» аўтар іранізуе над савецкай рэчаіснасцю, якая стала для герояў жахлівым сном, блізкім да пекла. З самага пачатку гаворыцца пра безвыходнасць становішча людзей у гэтым свеце. Ісціна пра тое, што героі знаходзяцца ўжо у іншым свеце, падаецца ў выглядзе палітінфармацыі вуснамі дыктара па радыё.

## Публікацыя 
Апавяданне ўпершыню апублікавана ў складзе першага аўтарскага зборніка Пялевіна «Сіні ліхтар» (1991).

## Літаратура 
* *Ивченко О. А.* Интертекстуальный анализ рассказа В. Пелевина «Вести из Непала» // Мова i культура. Т. 7. 2004.

Катэгорыя:Апавяданні
Антыархі

**Антыархі** (*Antiarchi*, *Antiarchiformes*) — атрад (ці падклас) вымерлых панцырных рыб класа пласцінаскурых.

## Апісанне 
Даўжыня да 1 м. Адрозніваюцца ад прадстаўнікоў артрадыраў размяшчэннем пласцінак панцыра. Частка тулава, галавы і грудных плаўнікоў укрыта касцявым панцырам, хваставая — луской. Збліжаныя вочы размяшчаліся ў агульнай арбіце на спінным баку галаўнога панцыра. Сківіцы слабыя, у выглядзе 2 пар тонкіх пласцінак, 1—2 спінныя плаўнікі, хваставы — гетэрацэркальны.

Вядомы з сярэдняга і позняга дэвону ўсіх мацерыкоў, 2 атрады. Жылі ў прэсных і саленаватых вадаёмах. Тыповыя прадстаўнікі — .

Прыродныя бентафагі.

## Ліатратура 
* 

Катэгорыя:Панцырныя рыбы
Катэгорыя:Фаўна палеазою
Ліра (горад)

**Ліра** () — горад ва Угандзе, размешчаны ў Паўночнай вобласці, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам аднайменнай акругі.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Джон Акіі-Буа (1949—1997) — спрынтар, алімпійскі чэмпіён.

Катэгорыя:Гарады Уганды
Ленінскі сельсавет (Добрушскі раён)

**Ле́нінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Добрушскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Леніна.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чырванабудскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Завідаўскага сельсавета, і рэарганізаваны ў **Ленінскі нацыянальны рускі сельсавет**. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Церахоўскім раёне БССР. У 1935 годзе рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 26 мая 1960 года ў склад сельсавета з Кругавец-Калінінскага сельсавета перададзены пасёлак Леніндар. З 25 снежня 1962 года ў складзе Добрушскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Ленінскага сельсавета 3 населеныя пункты. 1 снежня 2009 года ў склад сельсавета з Кузьмініцкага сельсавета перададзена вёска Чырвоны Партызан.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (3 населеныя пункты) — 815 чалавек, з іх 90,9 % — беларусы, 4,7 % — рускія, 2,5 % — украінцы, 1,3 % — малдаване; паводле перапісу 2019 года (4 населеныя пункты) — 811 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чырванабудскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Церахоўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя рускія сельсаветы БССР
Мікіта Сяргеевіч Крыўцоў

**Мікіта Сяргеевіч Крыўцоў** (нар. 31 ліпеня 1992, г. Вілейка, Мінская вобласць —  (?), Мінская вобласць) — беларускі футбольны фанат, загінулы ўдзельнік акцый пратэсту пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў Вілейцы, некаторы час жыў у Маладзечне. Быў фанатам ФК Маладзечна. З жонкаю гадаваў пяцігадовую дачку, сям’я жыла ў Жодзіне.

Ягоны брат — Павел Кухта, добраахвотнік у вайне ва Украіне. З 2022 года з’яўляецца кіраўніком варшаўскага Цэнтра дапамогі беларускім добраахвотнікам, якія ваююць у Батальёне імя Кастуся Каліноўскага.

### Гібель 
Прымаў актыўны ўдзел у акцыях пратэсту супраць фальсіфікацый на выбарах. 9 жніўня стаяў перад шэрагам АМАПу з бела-чырвона-белым сцягам на плошчы ў Маладзечне. 10 жніўня Мікіта казаў, што быў у Мінску, дзе ледзьве не трапіўся АМАПу на Нямізе.

Знік 12 жніўня. Раніцай гэтага дня ён паехаў на працу ў пасёлак Каралёў Стан пад Мінскам. Паводле геалакацыі ягонага тэлефону Мікіта ў дзень свайго знікнення мог быць у шпіталі альбо ў міліцыі.

Увечары 22 жніўня вартаўнік дачнага кааператыву знайшоў цела Мікіты ў лесе на вуліцы Парніковай у Мінску. Ён выклікаў міліцыю і зрабіў фота. На фотаздымку бачна, што Мікіта стаіць на зямлі, такім чынам, назіральнікі сумняюцца ў тым, што ён скончыў жыццё самагубствам. Паводле вартаўніка, твару ў Мікіты фактычна не было, але зубы засталіся цэлыя. Бацькам адмовіліся паказваць цела для апазнання..

18 сакавіка 2021 года стала вядома, што Следчы камітэт адмовіўся распачынаць крымінальную справу па факце смерці Мікіты Крыўцова *«за адсутнасцю ў чыіх-небудзь дзеяннях складу злачынства»*.

### Пахаванне 
Пахаваны Мікіта Крыўцоў на старых могілках у Маладзечне.

## Памяць 
19 лістапада 2022 года стала вядома, што ў палку Каліноўскага зʼявілася падраздзяленне БПЛА імя Мікіты Крыўцова.

24 лістапада 2022 года Крыўцоў быў пасмяротна ўзнагароджаны ордэнам Пагоні Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.

У чэрвені 2023 года таксама ўзганароджаны медалём «Гонар і годнасць» ад Аб’яднанага пераходнага кабінета. Медаль з рук Святланы Ціханоўскай атрымаў брат Мікіты.

## Гл. таксама 
* Спіс загінулых падчас пратэстаў у Беларусі (2020—2021)

Катэгорыя:Загінулыя на акцыях пратэсту ў Беларусі ў 2020 годзе
Анталогія дзяцінства

**«Анталогія дзяцінства»** () — апавяданне сучаснага рускага пісьменніка Віктара Пялевіна.

## Змест 
Дзеянне апавядання адбываецца ў турме, дзе нарадзіўся і вырас герой-апавядальнік. Будучы дарослым, у ім яшчэ засталіся ўспаміны пра дзіцячыя ўражанні ад спасціжэння навакольнага свету. Гэтыя ўспаміны пра дзяцінства з’яўляюцца для яго адзіным шчасцем. Вынікам разважанняў героя з’яўляецца ўсведамленне, што мера шчасця не залежыць ад чалавека: «Справа ў тым, што свет прыдуманы не людзьмі … І якая розніца, што з’яўляецца падставай, калі шчасце, якое выпрацоўваецца душамі, аднолькавае? Ёсць норма шчасця, пакладзенага чалавеку ў жыцці, і што б з ім ні адбывалася, гэтага шчасця не адняць». Такім чынам ён прыходзіць да будысцкага разумення сэнсу жыцця.

Акрамя разваг пра шчасце і спакой, адной з галоўных тэм апавядання з’яўляецца свабода. Апавяданне ўяўляе сабой успамін-роздум аб свабодзе, якую чалавек можа пазнаць толькі ў дзяцінстве, пакуль дарослыя яшчэ не зрабілі з яго сабе падобную істоту, якая манатонна пражывае дні, якія складваюцца ў гады, а затым робяцца жыццём. Вечная тэма Пялевіна, прысутная ў кожным яго творы пад тым ці іншым ракурсам. Праз апавяданне праходзіць думка, што сапраўдная свабода не залежыць ад знешніх абставінаў, а з’яўляецца унутраным адчуваннем. Стаўшы часткай свету дарослых, герой губляе дзяціннасць і, адпаведна, свабоду: «Прадмет не мяняецца, але нешта знікае, пакуль ты расцеш. На самой справе гэта „нешта“ губляеш ты, незваротна праходзіш кожны дзень міма самага галоўнага, ляціш кудысьці ўніз — і нельга спыніцца».

Апісваючы «ўнутраную турму», аўтар раскрывае самаідэнтычнасць героя: «У свеце няма нічога страшнага. Ва ўсякім выпадку, да таго часу, пакуль гэты свет гаворыць з табой; потым, з нейкага незразумелага моманту, ён пачынае гаварыць табе».

У апавяданні закранаецца тэма анталагічнасці і сімвалічнасці рэчаў. Апавядальнік успамінае, што ў дзяцінстве «існавала шмат рэчаў і падзей, гатовых па першым тваім поглядзе раскрыць сваю сапраўдную прыроду». Звычайныя паўсядзённыя рэчы замяняюць дзіцяці казкі і паказваюць на іншы свет: «Вертыкальны баранчык ў шчыліны паміж цаглінамі і быў першым ранішнім прывітаннем ад велізарнага свету, у якім мы жывем…». Аднак па меры сталення героя анталагічнасць рэчаў губляецца: «Навакольныя прадметы страцілі самае галоўнае — нейкую зусім неазначальную якасць».

## Публікацыя 
Апавяданне ўпершыню апублікавана ў складзе першага аўтарскага зборніка Пялевіна «Сіні ліхтар» (1991), а таксама ў зборніку «Мітэльшпіль» і пад адной вокладкай з аповесцю «Жоўтая страла».

## Спасылкі 
* Тэкст апавядання на сайце творчасцi Віктара Пялевіна

Катэгорыя:Апавяданні
Катэгорыя:Творы 1991 года
Быкоўскі сельсавет

**Быко́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Быкі.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чырванабудскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Кузьмініцкага сельсавета.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Церахоўскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чырванабудскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1927 годзе
Вуліца князя Паскевіча (Добруш)

**Вуліца князя Паскевіча** () — адна з цэнтральных вуліц Добруша. Названа ў гонар князя Фёдара Іванавіча Паскевіча, заснавальніка Добрушскай папяровай фабрыкі.

## Гісторыя 
Гістарычна насіла назву *Галоўная вуліца*. У савецкі час перайменавана ў *вуліцу Карла Маркса*. У 2004 годзе перайменавана ў гонар Ф. І. Паскевіча.

## Забудова 
### Няцотны бок 
* № 1 — будынак былой школы для вучняў работнікаў папяровай фабрыкі (1909). З 2002 года ў будынку размяшчаецца Добрушскі раённы краязнаўчы музей. — 
* № 9 — Аддзел адукацыі і па справах моладзі Добрушскага райвыканкама.
* № 11 — Добрушскі раённы выканаўчы камітэт.

### Цотны бок 
* № 2 — Аддзяленне па грамадзянстве і міграцыі Добрушскага РАУС.
* № 4 — Дзіцячая школа мастацтваў г. Добруша.
* № 6 — Інспекцыя Міністэрства па падатках і зборах РБ па Добрушскім раёне.
* № 10 — кінатэатр «Усход». У будынку таксама размяшчаецца Аддзел ЗАГС Добрушскага райвыканкама.
* № 12 — Дом быту (архітэктар Л. Кажарскі).
* № 36 — Добрушская цэнтральная раённая паліклініка.

* № 56 — Храм свяціцеля Мікалая Цудатворца (1995).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Добруша
Спутнік V

**«Спутнік V»**, **«Спадарожнік V»** () — зарэгістраваная як «Гам-кавід-вак», камбінаваная вектарная вакцына супраць каронавіруснай інфекцыі COVID-19. Распрацавана расійскім Нацыянальным даследчым цэнтрам эпідэміялогіі і мікрабіялогіі імя Н. Ф. Гамалеі і зарэгістраваная 11 жніўня 2020 года Міністэрствам аховы здароўя РФ як першая ў свеце. Рэгістрацыя і апублікаваныя даныя пра эфектыўнасць вакцыны выклікалі розныя ацэнкі спецыялістаў і СМІ.

Вакцына атрымана біятэхналагічным шляхам, пры якім не выкарыстоўваецца патагенны для чалавека вірус SARS-CoV-2. Прэпарат складаецца з двух кампанентаў, у склад кожнага з якіх уваходзіць рэкамбінантныя адэнавірусны вектар на аснове адэнавірусу чалавека.

Паводле даных распрацоўшчыкаў, апублікаваных у часопісе «The Lancet», эпідэміялагічная эфектыўнасць вакцыны «Спадарожнік V» па прамежкавых выніках фазы III клінічных выпрабаванняў склала 91,6 %; эфектыўнасць вакцыны супраць сярэдняй або цяжкай ступені COVID-19 склала 100 %.

З 10 снежня 2020 года па Расіі пачалася бясплатная вакцынацыя на добраахвотнай аснове. Gam-COVID-Vac першапачаткова быў ухвалены для распаўсюджвання ў Расіі, а затым у 59 іншых краінах (станам на красавік 2021) па папярэдніх выніках даследаванняў I–II фазы, апублікаваных 4 верасня 2020 г. Зацвярджэнне ў пачатку жніўня Gam-COVID-Vac было сустрэта крытыкай у СМІ і дыскусіямі ў навуковай супольнасці адносна таго, ці было адабрэнне апраўданым пры адсутнасці надзейных навуковых даследаванняў, якія пацвярджаюць бяспеку і эфектыўнасць. 

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Пандэмія COVID-19
Катэгорыя:З’явіліся ў 2020 годзе
Катэгорыя:2020 год у Расіі
Катэгорыя:Медыцына ў Расіі
Крупецкі сельсавет

**Кру́пецкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Добрушскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт — аграгарадок Крупец.

Утвораны 30 снежня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі БССР шляхам аб’яднання скасаваных Навакрупецкага, Навашляхаўскага, Новажыццёўскага і Старакрупецкага сельсаветаў. Цэнтр — вёска Новы Крупец. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Церахоўскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Добрушскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 14 красавіка 1960 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Добрушскага гарсавета перададзены пасёлак Зара. У 1963 годзе ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Добрушскага гарсавета перададзены пасёлак Зара Новай Жызні. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Крупецкага сельсавета 14 населеных пунктаў. 29 жніўня 1974 года скасаваны пасёлкі Ляскі I і Ляскі II, 15 кастрычніка 1976 года — пасёлак Зара Новай Жызні, 7 чэрвеня 1979 года — пасёлкі Буды і Гарэлае. 26 кастрычніка 1989 года 5 населеных пунктаў (вёска Ігаўка, пасёлкі Высакаполле, Майскі, Пакроўскі і Ясенкі) былі перададзены ў склад Рассветаўскага сельсавета. 10 чэрвеня 2014 года вёскі Новы Крупец і Стары Крупец аб’яднаны ў адзін населены пункт — аграгарадок Крупец.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (2 населеныя пункты) — 1203 чалавекі, з іх 90,2 % — беларусы, 6,2 % — рускія, 1,6 % — цыганы, 1,2 % — украінцы, 0,6 % — малдаване; паводле перапісу 2019 года (1 населены пункт) — 978 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Церахоўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1927 годзе
Нямецкая аграрная ліга

**Няме́цкая агра́рная лі́га** (, **BDL**) — нямецкая лабісцкая група, заснаваная 18 лютага 1893 года фермерамі і сельскагаспадарчымі лабістамі ў адказ на фермерскі крызіс 1890-х гадоў, і, у прыватнасці, у выніку пратэсту супраць аграрнай палітыкі канцлера Леа фон Капрыві, асабліва супраць яго палітыкі свабоднага гандлю.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Палітычныя партыі Германскай імперыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі Веймарскай рэспублікі
Парламенцкія выбары ў Германіі (1898)

**Федэральныя выбары** былі праведзены ў Германскай імперыі 16 чэрвеня 1898 года. Партыя цэнтра захавала сваю большасць у Рэйхстагу, атрымаўшы 102 з 397 месцаў. Яўка выбаршчыкаў склала 68,1%.

## Вынікі выбараў 
Катэгорыя:Выбары ў Германіі
Катэгорыя:1898 год у Германіі
Катэгорыя:Падзеі 16 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 1898 года
Катэгорыя:Выбары 1898 года
Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт мастацтваў імя Івана Катлярэўскага

**Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт мастацтваў імя Івана Катлярэўскага** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.

## Гісторыя 
ВНУ утворана ў 1917 годзе як Харкаўская кансерваторыя на базе музычнага вучылішча, якое існавала з 1883 года пад эгідай Харкаўскага аддзялення Імператарскага рускага музычнага таварыства. У 1924 годзе кансерваторыя ператворана ў музычна-драматычны інстытут, з якога ў 1934 годзе выдзелены музычны факультэт і на яго аснове зноў створана кансерваторыя. Паралельна, на базе музычна-тэатральнага інстытута з'явілася тэатральная школа, якая ў 1939 годзе была ператворана ў дзяржаўны тэатральны інстытут.

Харкаўская дзяржаўная кансерваторыя дзейнічала да 1963 года і мела 8 факультэтаў. Харкаўскі дзяржаўны тэатральны інстытут таксама дзейнічаў да 1963 года. У 1963 годзе кансерваторыя і тэатральны інстытут былі ператвораныя ў асобныя музычныя і тэатральныя факультэты ў складзе новастворанага Харкаўскага дзяржаўнага інстытута мастацтваў імя І. П.Катлярэўскага. 17 сакавіка 2004 года распараджэннем Кабінета Міністраў Украіны інстытут рэарганізаваны ў Харкаўскі дзяржаўны ўніверсітэт мастацтваў імя І. П. Катлярэўскага.

## Структура 
* Выканальніцка-музыказнаўчы факультэт
* Аркестравы факультэт
* Тэатральны факультэт

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Харкаў
Катэгорыя:Універсітэты Харкава
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Харкава
Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт унутраных спраў

**Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт унутраных спраў** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.

## Агульная характарыстыка 
Ва ўніверсітэце рыхтуюць спецыялістаў па дзяржаўнай замове і на камерныйнай аснове на дзённай, завочнай і дыстанцыйнай формах навучання ў галіне права, грамадзянскай бяспекі, кіравання і адміністравання, сацыяльных навук, інфармацыйных тэхналогій. Дзейнічаюць шэсць факультэтаў з прадастаўленнем ступеняў вышэйшай адукацыі "бакалаўр" і "магістр".

Заняткі з курсантамі, студэнтамі і слухачамі праводзяць 59 дактароў навук і прафесараў, 310 кандыдатаў навук і дацэнтаў. Працуюць 30 кафедраў, 2 навукова-даследчыя лабараторыі, створаны ўласныя навуковыя школы, якія займаюць вядучыя пазіцыі ў навуковым асяроддзі і кожная з якіх мае значныя дасягненні.

ВНУ стала адной з базавых ведамасных навучальных устаноў у рэалізацыі праекта "Мая новая паліцыя" і працягвае ўдзельнічаць у пачатых МУС Украіны праграмах падрыхтоўкі і перападрыхтоўкі кадраў для Нацыянальнай паліцыі Украіны.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Харкаў
Катэгорыя:Універсітэты Харкава
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Харкава
Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт радыёэлектронікі

**Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт радыёэлектронікі** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт складаецца з 8 факультэтаў, 34 кафедраў. Ва ўніверсітэце навучаецца каля 7 тысяч студэнтаў па розных формах навучання па 46 спецыяльнасцях з 7 галін ведаў. Атрымліваюць адукацыю каля 600 замежных студэнтаў з амаль 40 краін свету. Універсітэт з’яўляецца пастаянным партнёрам у сумесных праектах у рамках міжнародных грантавых праграм Еўрапейскага саюза, праграмы развіцця ААН, Брытанскага савета, НАТА і інш.

Ва ўніверсітэце працуюць каля 100 дактароў навук, прафесараў, 350 кандыдатаў навук, дацэнтаў, дзейнічае аддзел аспірантуры дактарантуры па 14 спецыяльнасцях, 7 спецыялізаваных саветаў па абароне дысертацый. Навуковая бібліятэка змяшчае больш за 1,5 мільёна асобнікаў на папяровых носьбітах. Электронная бібліятэка мае доступ да самым вядомым інфармацыйных баз сусветнай інфармацыйнай прасторы. Выдаюцца 6 навуковых часопісаў, праводзяцца навуковыя канферэнцыі.

## Структура 
* Факультэт камп’ютарных навук
* Факультэт камп’ютарнай інжынерыі і кіравання
* Факультэт аўтаматыкі і камп’ютарызаваных тэхналогій
* Факультэт інфармацыйна-аналітычных тэхналогій і менеджменту
* Факультэт інфакамунікацый
* Факультэт электроннай і біямедыцынскай інжынерыі
* Факультэт інфармацыйных радыятэхналогій і тэхнічнай аховы інфармацыі

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Харкаў
Катэгорыя:Універсітэты Харкава
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Харкава
Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт паветраных сіл імя Івана Кажадуба

**Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт паветраных сіл імя Івана Кажэдуба** () — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.

## Агульная характарыстыка 
ВНУ ажыццяўляе адукацыйную дзейнасць па падрыхтоўцы ваенных лётчыкаў, штурманаў, спецыялістаў па баявым кіраванні авіяцыяй, зенітных ракетных войскаў, радыётэхнічных войскаў, інжынерна–авіяцыйнага забеспячэння, аўтаматызаваных сістэм кіравання і наземнага забеспячэння палётаў авіяцыі, камп'ютарных навук і інфармацыйных тэхналогій, метралогіі, энергетыкі і інш. Курсанты вучацца па адукацыйна-кваліфікацыйным узроўням малодшы спецыяліст, бакалаўр, спецыяліст, магістр па 7 напрамках, 12 спецыяльнасцях і 24 спецыялізацыях. Студэнты вучацца па адукацыйна-кваліфікацыйным узроўням бакалаўр, спецыяліст, магістр па 9 напрамках, 10 спецыяльнасцях і 20 спецыялізацыях. Універсітэт мае 9 факультэтаў па профілях навучання, 40 кафедраў, ваенны каледж сяржанцкага складу, навуковы цэнтр, цэнтр моўнай падрыхтоўкі, цэнтр імітацыйнага мадэлявання, інфармацыйна-вылічальны цэнтр і іншыя навучальныя і навуковыя падраздзяленні. Прыярытэтным напрамкам вучэбнай дзейнасці з'яўляецца падрыхтоўка лётнага складу. Ва ўніверсітэце ўкаранёна ступеністая падрыхтоўка ваенных лётчыкаў, якая прадугледжвае авалоданне курсантамі на працягу навучання лёгкаматорных, навучальных і баявых лятальных апаратаў.

## Структура 
* Інстытут грамадзянскай авіяцыі
* Лётны факультэт
* Інжынерна-авіяцыйны факультэт
* Факультэт зенітных ракетных войскаў
* Факультэт аўтаматызаваных сістэм кіравання і наземнага забеспячэння палётаў авіяцыі
* Факультэт радыётэхнічных войскаў супрацьпаветранай абароны
* Факультэт супрацьпаветранай абароны Сухапутных войскаў
* Факультэт паслядыпломнай адукацыі
* Факультэт падрыхтоўкі афіцэраў запасу па кантракце

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўніверсітэта 

Катэгорыя:Універсітэты Украіны
Катэгорыя:Харкаў
Катэгорыя:Універсітэты Харкава
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Харкава
Арман Дзюпланціс

**Арман (Монда) Дзюпланціс** (; ) — шведскі лёгкаатлет (скачкі з шастом), двухразовы чэмпіён свету і алімпійскі чэмпіён (2020, 2024), шмтразовы рэкардсмен свету.

Нарадзіўся 10 лістапада 1999 года ў г. Лафает (штат Луізіяна, ЗША).

Срэбраны прызёр чэмпіянату свету 2019 года, чэмпіён Еўропы 2018 года. Усталяваў найвышэйшае сусветнае дасягненне на адкрытым паветры (6,15 м, 17 верасня 2020). Алімпійскі чэмпіён Токіа 2020. Рэкардсмен свету ў памяшканні (6,22 м, 25 лютага 2023, Клермон-Феран, Францыя). Чэмпіён свету (2022, Юджын, ЗША) (2025, Токіа), алімпійскі чэмпіён і рэкардсмен свету (6,30 м, 15 верасня 2025, Токіа).

## Зноскі 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Скакуны з шастом Швецыі
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Лёгкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Швецыі
Амалфея

[thumb|200px|Каза Амалфея. Скульптура [Берніні]]
 «Выхаванне Юпітэра»]]
**Амалфея**, *Амалтэ́я*, *Амальтэ́я* (, літар. «далікатная багіня») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі — легендарная каза, якая выгадавала сваім малаком немаўля Зеўса на востраве Крыце ў пячоры *Казінай гары* () у той час, калі багіня Рэя хавала юнага бога ад яго бацькі Кронаса. Калі нарадзіўся Зеўс, нарадзіла на свет двух казлянят. Паводле Мусея, шкуру гэтай казы (Эгіду) Зеўс выкарыстоўваў для шчыта падчас вайны з тытанамі.

Паводле іншай версіі, гэта (паводле Мусея) німфа, у якой была каза (дачка Гелія).
Амалфея была дачкой Гемонія і валодала цудоўным бычыным рогам. Рог згадвае Анакрэонт. Або дачка Акіяна (ці Мелісея). Або Амалфея — дачка Алена. Амалфея павесіла Зеўса ў калысцы на дрэва, каб яго нельга было знайсці ні на небе, ні на зямлі, ні ў моры, калі яго шукаў Крон.

Пасля сваёй перамогі казу Зеўс зрабіў сузор’ем, а таксама яе казлянят.

У гонар Амалфеі названы астэроід (113) Амальтэя, адкрыты ў 1871 годзе, а таксама спадарожнік Юпітэра Амальтэя, адкрыты ў 1892 годзе.

## Гл. таксама 
* Курэты
* Рог дастатку
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Міфічныя істоты ў старажытнагрэчаскай міфалогіі
Катэгорыя:Міфы Крыта
Катэгорыя:Катастэрызмы
Катэгорыя:Міфічныя бараны і козы
Праспект Перамогі (Ліда)

**Праспект Перамогі** () — праспект у Лідзе, адна з галоўных магістраляў горада.

## Забудова 
* № 4 — Цэнтр бяспекі МНС.
* № 20 — Лідскі раённы аддзел Гродзенскага абласнога ўпраўлення фонду сацыяльнай абароны насельніцтва.
* (*вуліца Перамогі, 30*)  — офіс «Прыёрбанка».
* (*вуліца Перамогі, 43*) — універсам.
* (*вуліца Перамогі, 37А*)  — Лідскі гісторыка-мастацкі музей.
* (*вуліца Перамогі, 37*) — гандлёва-сэрвісны цэнтр. Пабудаваны як Дом быту.
* (*Ленінская вуліца, 14*) — Дом гандлю (архітэктары Ф. Пархімовіч, У. В. Крывашэеў).
* (*Ленінская вуліца, 11*) — кінатэатр «Юбілейны».
* Старыя каталіцкія могілкі

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Ліды
Катэгорыя:Праспекты Беларусі
Воданапорная вежа (значэнні)

* Воданапорная вежа — збудаванне ў сістэме водазабеспячэння для рэгулявання напору і расходу вады ў вадаправоднай сетцы, стварэння яе запасу і выраўноўвання графіка работы помпавых станцый.
* Воданапорная вежа — гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння ў Мінску.
* «Воданапорная вежа» — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна.
Палац Любамірскіх (Львоў)

**Палац Любамірскіх** — помнік архітэктуры Украіны, знаходзіцца ў Львове на плошчы Рынак, 10.

## Гісторыя 
Палац Любамірскіх з’яўляецца адным з найбольш удалых узораў грамадскай архітэктуры Львова XVIII стагоддзя. З боку вуліцы Фёдарава размешчаны каменны партал, у замковым камені якога змешчаны разьбяны картуш з датай «1695». Аднак планіроўка падвалаў і захаваныя гатычныя стральчатыя скляпенні сведчаць аб больш раннім з’яўленні будынка.

Будынак быў перабудаваны ў 1760-я гады архітэктарамі Б. Мерэтынам і М. Урбанікам па праекце Яна дэ Вітэ на месцы некалькіх мяшчанскіх камяніц, сярод іх і дома львоўскага лацінамоўнага паэта Шымана Шымановіча). Заказчыкам і ўладальнікам палаца быў Станіслаў Любамірскі (1709—1793), ваявода брацлаўскі. Вонкавы выгляд будынка — лёгкі, парадны. Будынак пабудаваны з цэглы, атынкаваны, у плане выцягнуты прамавугольнік з невялікім унутраным падворкам, трохпавярховы. Займае цэлы квартал паміж плошчай Рынак, вуліцамі Рускай і Фёдарава. Палац мае тры адкрытыя для агляду фасады. Парадны фасад звернуты на плошчу Рынак. Ён упрыгожаны пілястрамі з ляпнымі капітэлямі, вокны апраўленыя ліштвай з гірляндамі, мае балконы з ажурнымі металічнымі рашоткамі, якія абапіраюцца на фігурныя кранштэйны. Ніз палаца Любамірскіх уцяжараны, верхнія паверхі рытмічна раздзеленыя пілястрамі. Будынак завяршаецца ўзорыстым атыкам, скампанаваным з авальных люкаў і скульптуры. Фасады, звернутыя на вуліцы Рускую і Фёдарава, вырашаны значна прасцей. Гладкую паверхню сцен падзяляюць плоскія пілястры з капітэлямі, вокны апраўляюць строгай формы ліштвы.

Скульптурны дэкор будынка належыць С. Фесінгеру, выкананы майстрам С. Кадэцкім. Алегарычнасць дэкору ярка выяўленая ў афармленні закругленага кута, скампанаванага з ваеннай і рыцарскай эмблематыкі.

У 1895 годзе будынак быў набыты таварыствам «Прасвета» і стала называцца домам «Прасветы». У будынку размясціўся шэраг украінскіх культурна-адукацыйных устаноў. Яго наведвалі Іван Франко, Леся Украінка, Васіль Стафанік і іншыя. У савецкі перыяд тут былі адкрыты фонды музея Львоўскага аддзялення Інстытута мастацтвазнаўства, фальклору і этнаграфіі імя М. Т. Рыльскага АН УССР (цяпер — Інстытут народазнаўства НАН Украіны).

Катэгорыя:Славутасці Львова
Катэгорыя:Палацы Львова
Голад падчас Тыграйскага канфлікту

У ходзе ваеннага канфлікту ў эфіопскім рэгіёне Тыграй (2020—2022) пачаўся голад. Па словах галоўнага каардынатара надзвычайнай дапамогі ААН Марка Лаукока, калі дапамога не будзе павялічана ў бліжэйшыя два месяцы, паўстане небяспечная рызыка недахопу харчавання.

Па даных на 23 верасня 2021 года, па меншай меры 150 чалавек памерлі ад голаду ў жніўні месяцы і парадку 400 000 апынуліся ў стане голаду. На кастрычнік 2022 года паведамлялася пра 437—914 памерлых.

## Харчовая дапамога 
### Размеркаванне 
1 лютага 2021 года Ян Эгелан, кіраўнік нарвежскага савета па справах бежанцаў, заявіў, што «з пачатку канфлікту ў раёне Тыграя да гэтага часу не пачаліся значныя гуманітарныя аперацыі», паколькі гуманітарныя арганізацыі не могуць атрымаць доступ да большай часткі рэгіёну, асабліва ўдалечыні ад Мэкэле і асноўных дарог, а таксама з-за адміністрацыйных затрымак і непрадказальнасці ў атрыманні дазволаў на доступ. Эгелан заявіў, што ён «рэдка бачыў, каб гуманітарная дапамога была настолькі абцяжарана і не магла быць аказана так доўга, столькім людзям з такімі надзённымі патрэбамі».

У пачатку красавіка 2021 года Сусветны фонд міру апублікаваў даклад, у якім абвінаваціў дзейныя ўлады краіны ў парушэнні артыкула 8(2)(b)(xxv) Рымскага статута Міжнароднага крымінальнага суда («наўмыснае выкарыстоўванне голада грамадзянскіх асоб у якасці метаду вядзення вайны шляхам пазбаўлення іх прадметаў, неабходных для іх выжывання, уключаючы наўмысную перашкоду пастаўкам надзвычайнай дапамогі, як гэта прадугледжана Жэнеўскімі канвенцыямі») і артыкулаў 270(i) і 273 Крымінальнага кодэкса Эфіопіі 2004 года ў якасці адпаведных крымінальных законаў. У раздзеле 4 дакладу пералічаны доказы штучнага паходжання голаду ў рэгіёне.

Па стане на 15 красавіка, на некалькіх асноўных дарогах, якія кантраляваліся эрытрэйскай арміяй і рэгіянальнымі сіламі бяспекі Амхара, была заблакаваная дастаўка гуманітарнай дапамогі для жыхароў Тыграя.

30 верасня, пасля заявы ААН аб блакадзе харчовых паставак з боку ўрадавых сіл, Эфіопія выслала сем высокапастаўленых службовых асоб арганізацыі. Федэральныя ўлады абвінавацілі іх ва ўмяшання ва ўнутраныя справы краіны. Супрацоўнікам ААН было дадзена 72 гадзіны на тое, каб пакінуць Эфіопію.

## Зноскі 
Катэгорыя:Тыграйскі канфлікт
Катэгорыя:Гуманітарныя катастрофы
Катэгорыя:Голад
Катэгорыя:Катастрофы 2021 года
Юрый Аляксандравіч Голуб

**Юрый Аляксандравіч Голуб** (нар. , Глуск, Глускі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі біятланіст, чэмпіён Паралімпіяды.

## Біяграфія 
У дзяцінстве іграў на баяне, потым захапіўся гітарай.

У 6 гадоў дзякуючы бацьку пачаў ездзіць на лыжах. У школьныя гады выступаў на спаборніцтвах за школу і за раённую каманду. У 2014 годзе — наймацнейшы лыжнік Глускага раёна.

У 2016 годзе выйграў чэмпіянат Беларусі. У 2017 годзе стаў бронзавым прызёрам паралімпійскага чэмпіянату свету па лыжных гонках і біятлоне ў Германіі. У 2018 годзе заваяваў бронзавы, два сярэбраныя і залаты медаль Паралімпіяды.

## Палітычныя погляды 
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.

 

Катэгорыя:Біятланісты Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Паралімпійскіх гульняў 2018
Катэгорыя:Паралімпійскія чэмпіёны ад Беларусі