open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандр Анатолевіч Афоненка

**Аляксандр Анатолевіч Афоненка** (нар. , г. Мінск) — беларускі фізік (лазерная фізіка). Доктар фізіка-матэматычных навук (2010), дацэнт (2002).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Радыёфізіка і электроніка», 1993).

Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (факультэт радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, кафедра квантавай радыёфізікі і оптаэлектронікі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: фізіка паўправадніковых лазераў.

## Бібліяграфія 
* Оптические свойства и генерация излучения в квантоворазмерных лазерных гетероструктурах : диссертация …доктора физико-математических наук : 01.04.21 : защищена 20.10.2009 : утверждена 20.01.2010 / Афоненко Александр Анатольевич. — Минск, 2009.
* Уширение спектральных линий в квантовых ямах при кулоновском взаимодействии носителей заряда / А. А. Афоненко // Физика и техника полупроводников. — 2004. — Т. 38, № 3. — С. 335—341.
* Parametric generation of a mid-infrared mode in semiconductor waveguides using a surface diffraction grating / A. A. Afonenko, V. Ya. Aleshkin, A. A. Dubinov // Semiconductor Science Technology. — 2005.— Vol. 20, № 5. — P. 357—362.

Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Лазерная фізіка
Валянціна Іванаўна Клімянок

**Валянціна Іванаўна Клімянок** (нар. , в. Новая Грэбля, Раменскі раён, Сумская вобласць, Украіна) — беларускі матэматык, спецыяліст у галіне сістэмнага аналізу, кіравання і апрацоўкі інфармацыі. Доктар фізіка-матэматычных навук (2003), дацэнт (2004), прафесар (2011).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Прыкладная матэматыка», 1974).
    
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1974, факультэт прыкладной матэматыкі і інфарматыкі, навукова-даследчая лабараторыя прыкладнога імавернаснага аналізу, галоўны навуковы супрацоўнік).

Навуковыя інтарэсы: выпадковыя працэсы; тэорыя масавага абслугоўвання.

## Літаратура 
* Квазитеплицевы и асимптотически квазитеплицевы цепи Маркова и их применение для анализа систем обслуживания : диссертация … доктора физико-математических наук : 05.13.01 : защищена 29.12.2002 : утверждена 04.06.2003 / Клименок Валентина Ивановна. — Минск, 2003.
* Системы массового обслуживания с коррелированными потоками / А. Н. Дудин, В. И. Клименок. — Минск, 2000.
* Lack of Invariant Property of the Erlang Loss Model in Case of MAP Input / V. I. Klimenok [et al.] // Queueing Systems : Theory and Applications. — 2005. — Vol. 49, iss. 2. — P. 187—213.
* Multi-dimensional asymptotically quasi-toeplitz Markov chains and their application in queueing theory / V. I. Klimenok, A. N. Dudin // Queueing Systems : Theory and Applications. — 2006. — Vol. 54, iss. 4. — P. 245—259.
* Клименок Валентина Ивановна // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 4. — С. 77.
 

Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі
Гамінкельн

**Гамінкельн** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Везель. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 164,44 км². Афіцыйны код — 05 1 70 012.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Шэрмбек

**Шэрмбек** () — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Везель. Насельніцтва —  чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 110,74 км². Афіцыйны код — 05 1 70 036.

Камуна падзяляецца на 8 сельскіх акруг.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камуны Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Альпен

**Альпен** () — камуна, размешчаная на Ніжнім Рэйне на паўночным захадзе зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія, адміністрацыйная частка раёна Везель, адміністрацыйная акруга Дзюсельдорф. Насельніцтва —  чалавек (на 31 сакавіка 2019 года). Плошча — 59,54 км². Афіцыйны код — 05 1 70 004.

Камуна падзяляецца на 4 сельскія акругі.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Камуны Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Белен (Мюнстэр)

**Белен** () — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Варэндорф. Насельніцтва — 6287 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 31,35 км². Афіцыйны код — 05 5 70 012.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Камуны Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Падлогавы ўнітаз

**Падлогавы ўнітаз**, **чара «Генуя»**, **турэцкі ўнітаз** — унітаз, які прадугледжвае сядзенне на кукішках пры карыстанні ім. Маюцца розныя віды падлогавых унітазаў, але ўсе яны ўяўляюць сабою, па сутнасці, адтуліну ў падлозе. Ужываюцца ў грамадскіх прыбіральнях, у чыгуначных вагонах, у жаўнерскіх казармах, турмах, сустракаюцца ў школах і інтэрнатах. Таксама існуюць унітазы для сядзення на кукішках, якія маюць тую ж вышыню, што і звычайныя ўнітазы, часам такія ўнітазы маюць як падстаўкі для ног, так і сядушку, што дазваляе, па выбары карыстальніка, сядзець як прама, так і на кукішках. Таксама, магчыма сядзець на кукішках і на звычайных унітазах, аднак гэта патрабуе пэўнае спрытнасці і асцярожнасці.

Станоўчымі якасцямі з’яўляюцца прастата і надзейнасць канструкцыі, што дазваляе грамадскаму туалету працаваць ва ўмовах сталага вандалізму (звычайны ўнітаз можа быць лёгка пабіты), а таксама гігіенічнасць — пры яго выкарыстанні наведвальніку туалета не трэба дакранацца ўнітаза нічым, акрамя падэшваў абутку.

Асноўным недахопам з’яўляецца неабходнасць сядзець на кукішках, што патрабуе пэўнай каардынацыі і балансавання.

У азіяцкіх краінах сядзенне на кукішках у туалеце з’яўляецца адным з этыкетаў асабістай гігіены (напрыклад ісламскі туалетны этыкет не рэкамендуе спраўляць патрэбу стоячы, і таму мусульмане сядзяць на кукішках ці на сядушцы падчас туалету). Таксама этыкетам асабістай гігіены з’яўляецца падмыванне пасля стулу, для чаго ў туалеце часта ўсталёўваецца шланг накшталт душавога або ёмістасць з чыстай вадой (у ісламскіх краінах звычайна гэта гарлач кумган).

## Галерэя 
  
Файл:20060730160336_-_T27_-_Toilet.jpg|Падлогавы металічны ўнітаз туалета ў пасажырскім сядзячым вагоне цягніка Цынхай-Тыбецкай чыгункі (Кітай)
Файл:Zugtoilette 002.jpg|Пад пашырэннем у пярэдняй частцы адкідной сядушкі «высокага» ўнітаза некаторых пасажырскіх вагонаў схаваны падножкі для сядзення на кукішках
Файл:Чаша Генуя СССР f003.jpg|Чара «Генуя» стандартнага савецкага ўзору ў туалеце чыгуначнага вакзала невялікай станцыі ў Расіі
Файл:Lower NTK Estate old squat toilet.jpg|Падлогавы ўнітаз, выраблены з паловы трубы
Файл:TWH Factory Building old squat toilet.jpg|Фабрычная прыбіральня ў Ганконгу
Файл:Tung Tau Tsuen toilet YL-125 (2).jpg|Грамадскі ямны туалет (без змывання) у адным з прыгарадаў Ганконга

## Спасылкі 
* How to use a squat toilet
* Health Benefits of the Natural Squatting Position

Катэгорыя:Туалет
Катэгорыя:Сантэхніка
Бішкекская і Кыргызстанская епархія

**Бішкекская і Кыргызстанская епархія** — епархія Рускай Праваслаўнай Царквы, што аб’ядноўвае прыходы на тэрыторыі Кыргызстана. Уваходзіць у Сярэднеазіяцкую мітрапаліцкую акругу.

## Гісторыя 
Утворана пастановай Свяшчэннага Сінода ад 27 ліпеня 2011 года ў дзяржаўных межах Кыргызскай Рэспублікі шляхам вылучэння са складу Ташкенцкай епархіі.

## Благачынні 
* Бішкекскае
* Чуй-Такмакскае
* Белаводскае
* Ісык-Кульскае
* Ошскае
* Таласкае

## Спасылкі 
* Сайт епархіі
 


Катэгорыя:З’явіліся ў 2011 годзе
Юрый Андрэевіч Харын

**Юрый Андрэевіч Ха́рын** (, с. Чаразера, Валагодская вобласць, Расія — ) — беларускі філосаф. Доктар філасофскіх навук (1973), прафесар (1974). Заслужаны работнік адукацыі Беларусі (1991).

## Біяграфія 
Скончыў у 1953 годзе Ленінградскі ўніверсітэт. З 1957 года ў Куйбышаўскім інжынерна-будаўнічым інстытуце, з 1973 года ў Беларускім інстытуце народнай гаспадаркі. З 1976 па 2003 гады загадчык кафедры Беларускага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі, адначасова з 1995 года галоўны рэдактар часопіса «Чалавек. Грамадства. Свет».

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя працы па праблемах дыялектыкі, метадалогіі навук, пазнання, сацыяльнай філасофіі, методыцы выкладання філасофска-гуманітарных дысцыплін у вышэйшай і сярэдняй школе. Распрацаваў новыя канцэптуальныя падыходы да даследавання актуальных тэарэтыка-метадалагічных праблем гуманізацыі грамадскіх адносін, сацыяльнага дзеяння, духоўна-культурнай сінергіі сучаснага беларускага грамадства. Адзін з аўтараў і навук, рэдактар серыі навучальных дапаможнікаў па гуманістыцы.

## Творы 
* Диалектика социального отрицания. Мн., 1972;
* Социальное действие. Мн., 1980 (у сааўтарстве);
* Марксистская социальная диалектика. Мн., 1985;
* Очерки философии социального действия. Мн., 1994 (у сааўтарстве);
* Пятый круг бытия // Бел. думка. 1997. № 2;
* Философия: Учеб. пособие для студентов вузов. 5 изд. Мн., 2002 (у сааўтарстве).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Катэгорыя:Філосафы XX стагоддзя
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валагодскай вобласці
Катэгорыя:Філосафы СССР
Цяністая вуліца (Мінск)

**Цяністая вуліца ** — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Знаходзіцца ў мікрараёне Азярышча побач з палатном чыгункі аршанскага кірунку. Забудова вуліцы мае сядзібны характар пасёлка Азярышча. Усе дамы, якія адносяцца да гэтай вуліцы, знаходзяцца на няцотным баку насупраць чыгункі.

## Спасылкі 
* Цяністая вуліца на АТО.ВУ

Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Першамайскі раён (Мінск)
Ігар Аляксандравіч Нялюбін

**Ігар Аляксандравіч Нялюбін** (1936—1998) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і арганізацыі будаўніцтва. Кандыдат тэхнічных навук (1986). Заслужаны будаўнік Беларускай ССР (1988).

## Біяграфія 
Выпускнік Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту (1959). У 1991—1998 гадах — генеральны дырэктар АПСМА «Гомельпрамбуд». Дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання (1990—1995).

## Навуковая дзейнасць 
Навуковыя інтарэсы: распрацоўка і ўкараненне новага цеплаізаляцыйнага матэрыялу бітуматэрмету.

## Бібліяграфія 
* Разработка технологии устройства монолитной теплоизоляции из битумоперлита с упрочненным поверхностным слоем под кровельные покрытия : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.23.08 / Нелюбин Игорь Алекандрович. — Москва, 1985.

## Літаратура 
* Нелюбин Игорь Александрович // Кто есть кто в Республике Беларусь. Строители Беларуси. — Минск, 2013. — С. 113.
* Нелюбин Игорь Александрович // Путь в науку : очерки о докторах и кандидатах наук Гомельщины. — Гомель, 2011. — Вып. 6. — С. 214.
*  — Інфармацыя на с. 551: форма імя — Нялюбін І. А.

Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Будаўнікі СССР
Катэгорыя:Заслужаныя будаўнікі Беларускай ССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Іван Пятровіч Шпорта

**Іван Пятровіч Шпорта** (нар. 1929) — беларускі інжынер-будаўнік, спецыяліст па распрацоўцы і ўкараненні праектаў энергетычных аб’ектаў (электрастанцый, ЦЭЦ, ацяпляльных кацельняў і магістральных цеплавых сетак). Заслужаны будаўнік Беларускай ССР (1989).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1963). Працаваў у Мінскім аддзяленні ДСПІ «Прамэнергапраект», у РУП «БелНДПІэнергапрам».

## Бібліяграфія 
* Проблемы развития и повышения эффективности топливно-энергетического комплекса Белорусской ССР / И. П. Шпорта, В. И. Трутаев. — Минск, 1979.

## Літаратура 
* Кто есть кто в Республике Беларусь. Люди Дела. — Минск, 1999. (Информация на с. 95.)

Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Будаўнікі СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Палтаўскай вобласці
Купецкая сінагога (Магілёў)

**Купецкая сінагога** — колішняя сінагога ў гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны па Пажарным завулку, 21.

## Біяграфія 
Пабудавана ў канцы ХІХ ст. як купецкая сінагога на Паштовым завулку. У лютым 1930 года «па хадайніцтве рабочых і служачых» будынак перададзены пад клуб беспрацоўных, з 1938 г. — таварыству «Спартак». Тут знаходзілася найлепшая ў горадзе на той час спартыўная зала, шырока вядомая гараджанам пад назвай «зала бокса».

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пажарны завулак (Магілёў)
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Сінагогі Магілёва
Зендэнгорст

**Зендэнгорст** () — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Варэндорф. Насельніцтва —  чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 96,66 км². Афіцыйны код — 05 5 70 040.

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Паўночнага Рэйна-Вестфаліі
Царква Канстанціна і Алены (Магілёў)

**Царква Канстанціна і Алены** — колішні праваслаўны храм у Магілёве. Размешчаны на Машэкаўцы, па вуліцы Дарвіна, 1.

## Гісторыя 
Пабудавана ў пачатку XX стагоддзя як царква-школа св. Алены і Канстанціна на 3-й лініі Мышакоўскай гары. Ідэя пабудовы належала магілёўскаму архіепіскапу Канстанціну, таму яе называлі Канстанцінаўскай. Царкоўна-прыхадская школа існавала тут з 1914 года. У ёй працавала настаўніцай Лізавета Мікалаеўна Казлоўская. У 1916 годзе пры школе існаваў хор, які выступаў на рэлігійных мерапрыемствах. 29 мая 1916 г. калі царква была скончана «в черне», пры ўдзеле архіепіскапа Канстанціна быў урачыста ўзняты крыж. 17 студзеня 1917 года на няскончаную царкву-школу архіепіскап Канстанцін ахвяраваў яшчэ 500 рублёў (да гэтага яшчэ 700 руб.).

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1916 год у Магілёве
Катэгорыя:З’явіліся ў 1916 годзе
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Вуліца Дарвіна (Магілёў)
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Магілёва
Катэгорыя:Колішнія праваслаўныя храмы Магілёўскай вобласці
Аліна Коўшык

**Алі́на Ко́ўшык-Петшыкоўска** (нар. 26 кастрычніка 1981, Гродна) — беларуская журналістка, грамадская і палітычная дзяячка. Прадстаўніца па нацыянальным адраджэнні ў Аб’яднаным пераходным кабінеце Святланы Ціханоўскай (2022—2024).

## Біяграфія 
Нарадзілася ў Гродне. Скончыла гістарычны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы, атрымаўшы дыплом гісторыка і выкладчыцы англійскай мовы. Пазней скончыла аспірантуру Варшаўскага ўніверсітэта па спецыяльнасці паліталогія і гісторыя, кірунак — Усходняя Еўропа. 

Жыве ў Варшаве (Польшча). Трапіла на «Белсат», прайшоўшы адкрыты кастынг, калі канал толькі запускаўся. Была першай вядучай «Аб’ектыва» ў жывым эфіры, вяла міжнародную праграму «ПраСвет», стала аўтаркай ідэі кулінарнага шоу «Я не буду гэта есці». Да верасня 2022 года працавала на тэлеканале «Белсат», вяла інфармацыйны блок «Студыя „Белсат“». Сузанавальніца Цэнтра беларускай салідарнасці ў Варшаве і творчай пляцоўкі ІнБелКульт 2.0.

У верасні 2022 года прызначаная прадстаўніцай па нацыянальным адраджэнні ў Аб’яднаным пераходным кабінеце Святланы Ціханоўскай.

Ад 3 снежня 2024 года Аліна Коўшык стала галоўнай рэдактаркай «Белсата».

## Сям’я 
Замужам, сын Караль.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Асобы Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі
Рэгенсбургскае зацішша

**Рэгенсбургскае зацішша** () ― 20-гадовае перамір’е, заключанае 15 жніўня 1684 года па выніках «Вайны далучэнняў» (1683—1684) паміж Францыяй Людовіка XIV з аднаго боку і Свяшчэннай Рымскай імперыяй Леапольда I Габсбурга.

## Перадгісторыя 
У рамках сваёй «палітыкі далучэння» Францыя запатрабавала і ваенным шляхам акупіравала шэраг тэрыторый, якія належалі Свяшчэннай Рымскай імперыі, у тым ліку большую частку Эльзаса і Страсбург. Хоць Людовік XIV аказаў значны ціск на імперскія саслоўі, яны не жадалі прызнаваць «палітыку далучэння».

У 1683 годзе Людовік XIV, выкарыстоўваючы ўварванне Асманскай імперыі ў Аўстрыю і звязаную з гэтым канцэнтрацыю войскаў Свяшчэннай Рымскай імперыі на паўднёвым усходзе, пашырыў сваі пазіцыі на захадзе Свяшчэннай Рымскай імперыі — захапіў Люксембург.

## Перамовы 
З боку Свяшчэннай Рымскай імперыі перамовы вялі прынцыпкамісар Готліб фон Віндзіш-Грац і пасланнік аўстрыйскага рэйхстага Тэадор Генрых фон Штратман. Паколькі імперскія саслоўі, у прыватнасці Савет выбаршчыкаў, загадзя паказалі, што пагадзяцца на прызнанне «палітыкі далучэння», імператар не прыцягваў іх да перамоваў. Аднак пасланнікаў рэйхстага інфармавалі аб іх ходзе.

Перагаворшчыкам Свяшчэннай Рымскай імперыі давялося пакінуць за французамі Страсбург і канчаткова прызнаць «далучэнне» да Францыі тэрыторый, занятых да 1 жніўня 1681 года: Люксембурга, Бамона, Бувіна, Шымэ і разбураных Куртрэ і Дыксмейдэ.

## Вынікі 
Хоць імператар і імперскія саслоўі спадзяваліся, што вынікі перамоў у Рэгенсбургу пакладуць канец французскай экспансіі на ўсход за кошт імперыі, неўзабаве стала відавочна, што гэта не так: Людовік XIV распачаў вайну за Пфальц­кую спадчыну (1688—1697).

## Літаратура 
* Petitfils J.-C. Louis XIV: Chapitre XVII. Les réunions. — P.: Perrin, 2014. — ISBN 9782262063092.
* *Блюш, Ф.* Людовик XIV / Ф. Блюш; перевод Л. Д. Тарасенковой, О. Д. Тарасенкова. — Москва: Ладомир, 1998. — 815 с. — ISBN 5-86218-263-2.
* *Борисов, Ю. В.* Дипломатия Людовика XIV / Ю. В. Борисов. — Москва: Центр образовательной литературы, 2002. — 380, [1] с., [8] л. ил., к., портр. — (История дипломатии). — ISBN 5-7133-0305-5.
* *Дешодт, Э.* Людовик XIV / Эрик Дешодт; [пер. с фр. М. В. Добродеевой; вступительная ст. В. В. Эрлихмана]. — Москва: Молодая гвардия: Палимпсест, 2011. — 284, [2] с., [16] л. ил.: ил., карт. — (Жизнь замечательных людей: серия биографий: малая серия; Вып. 15). — ISBN 978-5-235-03428-0.
* *Птифис, Ж.—К.* Людовик XIV. Слава и испытания / Жан-Кристиан Птифис; [перевод с французского И. А. Эгипти]. — Санкт-Петербург: Евразия, 2008. — 382, [1] с. — (Историческая библиотека). — ISBN 978-5-8071-0285-0.

Катэгорыя:Мірныя дагаворы XVII стагоддзя
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Германіі
Катэгорыя:1684 год у Еўропе
Катэгорыя:Падзеі 15 жніўня
Катэгорыя:Рэгенсбург
Мохаў пераезд

**Мохаў пераезд** — 1) чыгуначны пераезд між Цэнтральным і Савецкім раёнамі Гомеля, злучае вуліцы Гагарына і Украінскую; 2) прылеглая да яго мясцовасць.

Пракладзены ў канцы XIX ст. Злучаў Гомель і забудову за лініяй Лібава-Роменскай чыгункі — Залінію. Мяркуючы з гарадскіх планаў 1910 і 1913 гадоў, праходзіў па вуліцы Ляшчынскай. Станам на 1914 г. адносіўся да Першай паліцэйскай часці Гомеля. Пад сваёй назвай быў вядомы ўжо на пачатаку ХХ ст.. Застаецца ў моўным ужытку гамяльчан дасёння. Адлюстравана ў найменнях гандлёва-бізнесовых цэнтраў паабапал участка чыгункі паблізу ад пераезда.

Катэгорыя:Геаграфія Гомеля
Інкрустацыя

, аздоблены інтарсіяй]]
**Інкруста́цыя** — від дэкаратыўнай апрацоўкі паверхні вырабаў узорамі ці сюжэтнымі кампазіцыямі з кавалкаў косці, дрэва, метала, перламутру, мармуру, керамікі і інш., якія ўразаюцца ў паверхню і адрозніваюцца ад яе колерам ці матэрыялам.

Пашыраны інкрустацыя дрэвам па дрэве (інтарсія), металам па метале (насечка), каменем па камені. Часцей за ўсё інкрустацыя выконваецца матэрыялам, які адрозніваецца ад матэрыяла паверхні выраба.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мазаіка
Гёсніц

**Гёсніц** () — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Насельніцтва — 3752 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 14,04 км². Афіцыйны код — 16 0 77 012.

Горад падзяляецца на 5 гарадскіх раёнаў.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Цюрынгіі
Нобіц

**Нобіц** () — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Насельніцтва — 3561 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 27,93 км². Афіцыйны код — 16 0 77 036.

Камуна падзяляецца на 15 сельскіх акруг.

Катэгорыя:Камуны Цюрынгіі
Дом па Піянерскай вуліцы, 18 (Магілёў)

**Дом па Піянерскай вуліцы, 18** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў канцы XIX стагоддзя па вул. Малой Садовай. Прыватнаўласніцкі, жылы, даходны дом. У 1920-х гг. нацыяналізаваны, узяты на ўлік Гарадскім жыллёвым камітэтам і перададзены пад камунальнае жытло.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Піянерская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Катэгорыя:Збудаванні Магілёва ў стылі эклектыкі
Генадзь Міхайлавіч Манакоў

**Генадзь Міхайлавіч Манакоў** (; , Яфімаўка, Андрэеўскі раён, Чкалаўская вобласць, РСФСР, СССР — , Звёздны гарадок, Маскоўская вобласць) — лётчык-касманаўт СССР, Герой Савецкага Саюза (1990).

## Біяграфія 
У 1967 годзе скончыў Яфімаўскую сярэднюю школу. У 1967—1969 гадах вучыўся ў Куйбышаўскім авіяцыйным інстытуце, праходзіў авіяцыйную падрыхтоўку ў школе ДТСААФ у Куйбышаве.
У 1969—1973 гадах вучыўся ў Армавірскім вышэйшым Чырванасцяжным ваенным авіяцыйным вучылішчы лётчыкаў супрацьпаветранай абароны (АВВАКУЛ), скончыў яго з адзнакай і залатым медалём па спецыяльнасці «камандная знішчальная авіяцыя» з прысваеннем кваліфікацыі лётчыка-інжынера. У 1985 годзе скончыў вячэрняе аддзяленне факультэта самалётабудавання Ахтубінскага філіяла Маскоўскага авіяцыйнага інстытута імя Серго Арджанікідзэ «Узлёт».

З 1969 года ў Савецкай арміі. Асвоіў пілатаванне самалётаў Л-29, УТІ МіГ-15, МіГ-17.
З 13 лістапада 1973 года — служба ў баявых часцях: лётчык 636-га знішчальнага авіяцыйнага палка (ІАП) 9-й дывізіі СПА, Краматорск Данецкай вобласці, Кіеўская акруга СПА; з 25 лістапада 1974 года — лётчык 894-га ІАП 19-й дывізіі СПА; з 17 сакавіка 1975 — старшы лётчык 636-га ІАП 9-й дывізіі 8-й асобнай арміі СПА, Краматорск, асвоіў пілатаванне самалёта Су-15ТМ; з 5 лістапада 1975 года — старшы лётчык 865-га ІАП Далёкаўсходняй акругі СПА, Елізава Камчацкай вобласці; з 14 чэрвеня 1976 года — намеснік камандзіра авіяцыйнай эскадрыллі па палітчастцы таго ж палка.
З 21 снежня 1979 года накіраваны на падрыхтоўку ў 267-ы Цэнтр выпрабавання авіяцыйнай тэхнікі і падрыхтоўкі лётчыкаў-выпрабавальнікаў. У далейшым — лётна-выпрабавальніцкая і касмічная служба. 4 ліпеня 2000 года загадам Міністра абароны РФ звольнены ў запас.

Катэгорыя:Ваенныя лётчыкі 1 класа
Катэгорыя:Выпускнікі Краснадарскага вышэйшага ваеннага авіяцыйнага вучылішча лётчыкаў
Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскага авіяцыйнага інстытута
Уладзімір Георгіевіч Цітоў

**Уладзімір Георгіевіч Цітоў** (; нар. , Срэценск, Чыцінская вобласць, РСФСР) — савецкі, расійскі касманаўт.

Цітоў удастоены звання Герой Савецкага Саюза (1988), узнагароджаны двума ордэнамі Леніна (1983 і 1988). Заслужаны майстар спорту СССР (1989).

У 1988 годзе Францыя ўдастоіла яго тытулам Камандор ордэна Ганаровага легіёна, а ў 1990 годзе (разам з Мусам Манаравым) ён быў узнагароджаны медалём US Harmon Prize, у знак прызнання іх сусветнага рэкорду па працягласці палёту. Ганаровы грамадзянін Ялты (2017).

Катэгорыя:Ваенныя лётчыкі 1 класа
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Ялты
Дом па Ленінскай вуліцы, 29а (Магілёў)

**Дом па Ленінскай вуліцы, 29а** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў другой палове ХІХ стагоддзя паміж вуліцамі Вялікай Садовай і Малой Садовай як даходны дом, быў прыватнаўласніцкім.

У 1920-я гг. нацыяналізаваны. Выкарыстоўваўся як жылы. Сёння там размяшчаюцца абутковая майстэрня і розныя ўстановы.

## Архітэктура 
Двухпавярховы Г-падобны ў плане будынак. Галоўным фасадам замыкае дворык, утвораны дамамі № 29 і 31 па вул. Ленінскай і домам № 19 па Пажарным завулку. Паверхі падзелены шырокім гзымсавым паяском. Сцены галоўнага фасада гладкія, атынкаваныя. Асіметрычным фасад робіць праязная арка, якая мае цыліндрычныя скляпенні. Аконныя праёмы першага паверха прамавугольныя невялікіх памераў, другога — прамавугольныя вялікіх памераў. Сцены завершаны прафіляваным гзымсам. Дах двухсхільны.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ленінская вуліца (Магілёў)
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Магілёве
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Міжнародны аэрапорт Сунан

**Пхеньянскі міжнародны аэрапорт Сунан** ()  — асноўны аэрапорт Паўночнай Карэі, галоўны транзітны вузел дзяржаўнай авіякампаніі Air Koryo. Размешчаны за 24 км ад цэнтра Пхеньяна.

## Апісанне 
Станам на 2011 год рэжым працы аэрапорта летам — з 6:00 да 22:00, а зімой — з 7:00 да 21:00.

Сунан мае 2 узлётна-пасадачныя паласы (01/19 і 17/35), станам на 2022 год аэрапорт эксплуатуе адну ўзлётна-пасадачную паласу (17/35).

У аэрапорце базуецца нацыянальная дзяржаўная авіякампанія Air Koryo.

У 2011 годзе пачалася рэканструкцыя аэрапорта. Да ліпеня 2015 года быў пабудаваны новы тэрмінал.

## Гісторыя 
Па заканчэнні савецка-японскай вайны у перыяд з верасня 1945 года па 1949 год на аэрадроме базіравалася 252-я штурмавая авіяцыйная Чырванасцяжная дывізія на самалётах Іл-2 і Іл-10, у лютым 1949 года пераназваная ў 109-ю штурмавую авіяцыйную Чырванасцяжную дывізію.

## Пункты прызначэння і перавозчыкі 
### Унутраныя 
* **Air Koryo**
** Чханджын
** Хэджу
** Хамхын
** Самджыён

### Абласныя 
Катэгорыя:Транспарт у Паўночнай Карэі
Катэгорыя:Аэрапорты
Дом па завулку Мігая, 7 (Магілёў)

**Дом па завулку Мігая, 7** — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1913 годзе як прыватнаўласніцкі асабняк. Паводле адной версіі належаў мясцоваму адвакату, паводле іншай — урачу, якія мелі тут кабінеты для прыёму. Пасля нацыяналізацыі будынак выкарыстоўваўся пад розныя адміністрацыйна-гаспадарчыя і культурныя патрэбы. У 1976 годзе ў ім размясцілася Магілёўская дзіцячая школа мастацтваў № 7.

## Спасылкі 
Катэгорыя:завулак Мігая (Магілёў)
Катэгорыя:1913 год у Магілёве
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Магілёва
Пётр Іванавіч Гайдук

**Пётр Іванавіч Гайдук** (нар. , в. Сяменькавічы, Барысаўскі раён, Мінская вобласць) — беларускі фізік, спецыяліст у галіне фізікі кандэнсаванага стану. Доктар фізіка-матэматычных навук (2005), дацэнт (1997).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1980; аспірантура, 1984).
    
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (у 1982—1994 — Навукова-даследчы інстытут фізіка-хімічных праблем, старшы навуковы супрацоўнік, з 1994 — факультэт радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, кафедра фізічнай электронікі і нанатэхналогій, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: матэрыялазнаўства; мікра- і нанаэлектроніка; фізіка і тэхналогія нізкаразмерных структур; радыяцыйныя эфекты ў паўправадніках.

## Бібліяграфія 
* Процессы формирования низкоразмерных структур в материалах твердотельной электроники при ионно-лучевых воздействиях : диссертация … доктора физико-математических наук : 01.04.07 : защищена 29.04.2005 : утверждена 19.10.2005 / Гайдук Петр Иванович. — Минск, 2005.
* Nanovoids in MBE grown SiGe alloys in-situ implanted with Ge+ ions / P. I. Gaiduk [et al.] // Physical Review B. — 2003. — Vol. 67, iss. 23. — Id. 235310 (p. 1—7).
* Strain-relaxed SiGe/Si heteroepitaxial structures of low threading-dislocation density / P. I. Gaiduk, A. Nylandsted Larsen, J. Lundsgaard Hansen // Thin Solid Films. — 2000. — Vol. 367, iss. 1/2. — P. 120—125.
* Structural and electrical properties of silicon dioxide layers with embedded germanium nanocrystals grown by molecular beam epitaxy / A. Kanjilal [et.al.] // Applied Physics Letters. — 2003. — Vol. 82, iss. 8. — P. 1212—1214.

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Нэру

**Нэру** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Джавахарлал Нэру — індыйскі палітык, першы прэм’ер-міністр Індыі (15 жніўня 1947 — 27 мая 1964)
* Камала Нэру — дзеяч народна-вызваленчага руху Індыі
* Матылал Нэру — індыйскі адвакат і палітычны дзеяч
Матылал Нэру

**Матылал Нэру** (хіндзі मोतीलाल नेलरू; ,  — , Лакхнаў) — індыйскі адвакат і палітычны дзеяч, адзін з лідараў індыйскага нацыянальнага руху ў 1920-х гадах. Прэзідэнт Індыйскага нацыянальнага кангрэса ў 1919—1920 і 1928—1929 гадах. З’яўляецца заснавальнікам палітычнай дынастыі Нэру — Гандзі і бацькам Джавахарлала Нэру, першага прэм’ер-міністра Індыі.

Катэгорыя:Палітыкі Індыі
Катэгорыя:Адвакаты
Катэгорыя:Юрысты Індыі
Катэгорыя:Памерлі ва Утар-Прадэш
Міхаіл Міхайлавіч Кугейка

**Міхаіл Міхайлавіч Кугейка** (нар. , в. Погіры, Дзятлаўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі фізік-оптык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1994), прафесар (2003).

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі аўтамеханічны тэхнікум (1968), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», спецыялізацыя «Ядзерная электроніка», 1974).
    
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (у 1971—1987 — у НДІ прыкладных фізічных праблем імя А. Н. Сеўчанкі, навуковы супрацоўнік, з 1987 — факультэт радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, кафедра квантавай радыёфізікі і оптаэлектронікі, з 1996 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: узаемадзеянне лазернага выпраменьвання з рассейваючым асяроддзем і біялагічнымі аб’ектамі; лазернае зандзіраванне навакольнага асяроддзя; оптыка-электронныя прыборы і комплексы.

## Бібліяграфія 
* Теория и методы оптико-физической диагностики неоднородных рассеивающихся сред в условиях отсутствия априорной информации : автореферат диссертации … доктара физико-математических наук : 01.04.05 / Кугейко Михаил Михайлович. — Минск, 1994.
* Лазерная диагностика и спектроскопия : учебное пособие / М. М. Кугейко. — Минск, 2002.
* Лазерные системы (в условиях априорной неопределенности) / М. М. Кугейко. — Минск, 1999.
* Методы и системы квантовой радиофизики : курс лекций / М. М. Кугейко. — Минск, 2009.
* Теория и методы оптико-физической диагностики неоднородных рассеивающих сред / М. М. Кугейко, Д. М. Оношко. — Минск, 2003.

## Літаратура 
* 
* Кугейка Міхаіл Міхайлавіч // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001 : 80 год. — Мінск, 2001. — С. 151.
 

Катэгорыя:Радыёфізікі
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Сцяпан Рыгоравіч Мулярчык

**Сцяпан Рыгоравіч Мулярчык** (нар. , в. Азярцо, Івацэвіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне сістэм аўтаматызацыі праектавання. Доктар тэхнічных навук (1988), прафесар (1989).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (фізічны факультэт, спецыяльнасць «Радыёфізіка і электроніка», 1966), Маскоўскае вышэйшае тэхнічнае вучылішча імя М. Э. Баўмана (аспірантура, 1971).
 
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (факультэт радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, кафедра інфарматыкі і камп’ютарных сістэм, з 1984 — загадчык кафедры, у 1990—2012 — дэкан факультэта).

Спецыяліст у галіне сістэм аўтаматызацыі праектавання. Доктар тэхнічных навук (1988), прафесар (1989).

## Узнагароды 
Медаль СССР «За працоўную адзнаку» (1986), званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (1996), нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2003) і інш.

## Бібліяграфія 
* Теория, методы, программные средства автоматизированного проектирования элементов микроэлектронных структур : автореферат диссертации … доктора технических наук : 05.13.12 / Мулярчик Степан Григорьевич. — Москва, 1988.
* Вычислительная электроника / С. Г. Мулярчик. — Минск, 2003.
* Численное моделирование микроэлектронных структур / С. Г. Мулярчик. — Минск, 1989.
* The construction of an algebraically reduced system for the acceleration of preconditioned conjugate gradients / Volkov V. I. [et al.] // Journal of Computational and Applied Mathematics. — 1996. — Vol. 70, № 2. — Р. 189—200.

## Літаратура 
* 
* Мулярчик Степан Григорьевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 5. — С. 263—264.
* Мулярчик Степан Григорьевич // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001 : 80 год. — Минск, 2001. — С. 200—201.
 

Катэгорыя:Радыёфізікі
Катэгорыя:Дэканы факультэта радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій БДУ
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Уладзімір Леанідавіч Казлоў

**Уладзімір Леанідавіч Казлоў** (нар. , Мінск) — беларускі спецыяліст у галіне аптычных і оптыка-электронных прыбораў і комплексаў. Доктар тэхнічных навук (2014), дацэнт (2007), прафесар (2018).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (факультэт радыёфізікі і электронікі, спецыяльнасць «Радыёфізіка і электроніка», 1978).
    
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1981, факультэт радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, кафедра квантавай радыёфізікі і оптаэлектронікі, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: лазерныя і оптыка-электронныя вымяральныя і дыягнастычныя сістэмы.

## Бібліяграфія 
* Двухдиапазонные оптико-электронные измерительные и диагностические методы и системы активного и пассивного типа : диссертация … доктора технических наук : 05.11.07 : защищена / Козлов Владимир Леонидович. — Минск, 2013.
* Разработка методов повышения точностных характеристик оптических локационных систем высокого пространственно-временного разрешения : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.12.20 / Козлов Владимир Леонидович. — Минск, 1996.
* Измерительные и диагностические системы на основе двухволновых полупроводниковых лазеров / В. Л. Козлов, М. М. Кугейко. — Минск, 2010.
* Прецизионные дальномеры на основе двухволнового инжекционного лазера / В. Л. Козлов // Оптический журнал. — 2008. — Т. 75, № 9 — С. 62—66.
* A route instrument for measuring the concentration of gases based on a two-wavelength semiconductor laser / V. L. Kozlov, A. M. Kugeiko // Measurement Techniques. — 2007. — Vol. 50, № 1. — P. 91—96.

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Антон Сяргеевіч Рудніцкі

**Антон Сяргеевіч Рудніцкі** (нар. , в. Філіпавічы, Капыльскі раён, Мінская вобласць) — беларускі радыёфізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1993), прафесар (2002).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (фізічны факультэт, спецыяльнасць «Радыёфізіка і электроніка», 1966).
    
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1972, НДІ прыкладных фізічных праблем імя А. Н. Сеўчанкі, з 1998 — факультэт радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, кафедра радыёфізікі і лічбавых медыятэхналогій, прафесар, у 2003—2016 — загадчык кафедры).

Навуковыя інтарэсы: распаўсюджванне і дыфракцыя электрамагнітных хваль.

## Бібліяграфія 
* Исследование электродинамических свойств калейдоскопических структур методом парциальных волн : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.04.03 / Рудницкий Антон Сергеевич. — Минск, 1992.
* Волноводы и объемные резонаторы сложной формы : учебное пособие / А. С. Рудницкий. — Минск, 2000.
* Исследование угловых апертур калейдоскопических световозвращателей методом эквивалентных направлений / С. Н. Дроздов, А. С. Рудницкий // Электроника инфо. — 2006. — № 8. — С. 31—33.
* К решению краевых задач методом парциальных волн / А. С. Рудницкий // Радиотехника и электроника. — 1988. — Т. 33, вып. 11. — С. 2417—2420.
* Diffraction of a plane electromagnetic wave by a slot in a conducting screen of finite thickness placed in front of a half-infinite dielectric / A. S. Rudnitsky, V. M. Serdyuk // Progress In Electromagnetics Research. — 2008. — Vol. 86. — P. 277—290.

## Літаратура 
* 
* Рудницкий Антон Сергеевич // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 6. — С. 523—524.
* Рудницкий Антон Сергеевич // Минская область : энциклопедия : [в 2 т.]. — Минск, 2007. — Т. 2. — С. 548.
 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Капыльскім раёне
Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Радыёфізікі
Аляксандр Пятровіч Новікаў

**Аляксандр Пятровіч Новікаў** (, г. Орша, Віцебская вобласць — ) — беларускі фізік, спецыяліст у галіне фізікі паўправаднікоў і дыэлектрыкаў. Доктар фізіка-матэматычных навук (1989), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1976).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (1980—1989 і 1990—1997, выкладчык кафедры фізікі цвёрдага цела, навуковы супрацоўнік Навукова-даследчага інстытута прыкладных фізічных праблем імя А. Н. Сеўчанкі, прафесар кафедры цвердацельнай электронікі, прафесар кафедры фізічнай электронікі), Мінскім НДІ радыёматэрыялаў (1989, начальнік аддзела), ЗША (з 1998, супрацоўнік Gemesis Corporation, г. Сарасота, штат Фларыда).

Навуковыя інтарэсы: алмазныя матэрыялы; тэхналогія алмазнай электронікі і вырабаў на іх аснове; тэхналогія вырошчвання штучных алмазаў (у т. л. каляровых і алмазаў электроннай якасці).

## Бібліяграфія 
* Взаимодействие стационарных интенсивных ионных пучков с полупроводниковыми кристаллами : автореферат диссертации … доктора физико-математических наук : 01.04.10 / Новиков Александр Петрович. — Минск, 1989.
* Выход характеристического рентгеновского излучения при взаимодействии тяжелых заряженных частиц с твердыми телами : автореферат диссертации … кандидата физико-математических наук : 01.04.07 / Новиков Александр Петрович. — Минск, 1980.

## Літаратура 
* Новиков Александр Петрович // Прафесары і дактары навук Беларускага дзяржаўнага універсітэта, 1921—2001. — Минск, 2001. — С. 208—209.
* Новиков Александр Петрович // Физический факультет / Белорусский государственный университет. — Минск, 2008. — С. 159.
 

Катэгорыя:Фізікі СССР
Катэгорыя:Фізікі Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Катэгорыя:Імігравалі ў ЗША з Беларусі
Бой за замак Ітэр

**Бой за замак Ітэр** — узброенае сутыкненне, якое адбылося 5 мая 1945 года ў аўстрыйскім мястэчку Ітэр ля аднайменнага замка. Гэта быў адзіны бой Другой сусветнай вайны, у якім амерыканцы і немцы змагаліся разам.

## Перадгісторыя 
У 1943 годзе нямецкія ўлады арганізавалі лагер для ваеннапалонных у аўстрыйскім замку Ітэр (збудаванне XIII стагоддзя). Тут утрымліваліся пераважна высокапастаўленыя французскія палоннікі, сярод якіх былі былыя прэм’ер-міністры Поль Рэйно і Эдуар Даладзье, былыя галоўнакамандуючыя генералы Максім Вейган і Марыс Гамелен, а таксама заўважны палітычны дзеяч Франсуа Дэ ля Рок і прафсаюзны лідар Ліён Жуо. У той жа час там знаходзіліся вязні з Усходняй Еўропы.

## Ход падзей 
4 мая начальнік аховы замка Себасцьян Вімер і некалькі яго падначаленых беглі, а зняволеныя ўзялі аб’ект пад свой кантроль. Французы паведамілі пра сітуацыю ў размешчанае непадалёк амерыканскае падраздзяленне (23-і танкавы батальён 12-й бранятанкавай дывізіі). Амерыканцы арганізавалі выратавальную аперацыю. Да іх далучыліся дзесяць нямецкіх салдат пад кіраўніцтвам маёра Ёзефа Гангля, якія незадоўга да гэтага здаліся ў палон, пакінуўшы замак. Усімі сіламі кіраваў лейтэнант Джон Лі (). Часці 17-й матарызаванай дывізіі СС «Гец фон Берліхінген» агульнай колькасцю 150—200 чалавек паспрабавалі вярнуць кантроль над замкам. Падчас нападу Гангль, убачыўшы, што Рэйно па неасцярожнасці падстаўляецца пад абстрэл, пабег да яго і імгненна загінуў ад стрэлу снайпера. Аднак у рэшце рэшт атака на замак была адбіта, а накіраваны эсэсаўцамі ў Ітэр гаўптштурмфюрар Курт-Зігфрыд Шрадэр далучыўся да абаранялых.

## У культуры 
* Песня «The Last Battle» шведскай паўэр-метал-групы Sabaton, якая ўвайшла ў альбом «The Last Stand».
* Эпізод «Ворагі-саюзнікі» дакументальнага серыяла «Апошнія крокі Гітлера» тэлеканала National Geographic.

## Літаратура 
* Harding, Stephen (2013). The Last Battle: When U.S. and German Soldiers Joined Forces in the Waning Hours of World War II in Europe. Da Capo Press. ISBN 978-0-306-82209-4.

## Спасылкі 
* Самая странная битва Второй мировой войны — когда американцы и немцы сражались вместе 
* World War II’s Strangest Battle: When Americans and Germans Fought Together
* *Mike Perry* — Castle Itter: Strangest Battle of the War (Part 1)
* *Mike Perry* — Castle Itter: Strangest Battle of the War (Part 2)

Катэгорыя:Бітвы Другога фронту
Катэгорыя:Май 1945 года
Катэгорыя:Падзеі 5 мая
Катэгорыя:Канфлікты 1945 года
Катэгорыя:1945 год у Аўстрыі
Катэгорыя:Бітвы ў Аўстрыі
Міхаіл Юр’евіч Селянінаў

**Міхаіл Юр’евіч Селянінаў** (нар. , г. Ленінград) — беларускі спецыяліст у галіне інфарматыкі і вылічальнай тэхнікі. Доктар тэхнічных навук (2003), дацэнт (2008).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Радыёфізіка і электроніка», 1981).
    
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (у 1981—2005 — Інстытут прыкладных фізічных праблем імя А. Н. Сеўчанкі, з 2005 — факультэт радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, кафедра тэлекамунікацый і інфармацыйных тэхналогій, прафесар), Акадэміі імя Яна Длугаша (Польшча, г. Чэнстахова).

Навуковыя інтарэсы: лічбавая апрацоўка інфармацыі; мадулярныя вылічальныя структуры; біяметрычныя сістэмы ідэнтыфікацыі.

## Бібліяграфія 
* Минимально избыточные модулярные структуры цифровой обработки информации : диссертация … доктора технических наук : 05.13.01 : защищена 21.03.2003 : утверждена 26.11.2003 / Селянинов Михаил Юрьевич. — Минск, 2002.
* Структура быстродействующих вычислительных устройств конвейерного типа на базе модулярных кодов : автореферат диссертации … кандидата технических наук : 05.13.05 / Селянинов Михаил Юрьевич. — Минск, 1988.
* Высокоскоростные методы и системы цифровой обработки информации / А. Ф. Чернявский [и др.]. — Минск, 1996.
* Теоретические основы модулярной кодификации алгебраических систем / М. Ю. Селянинов // Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя фізіка-матэматычных навук. — 2002. — № 1. — С. 114—119.
* High-speed modular structures for parallel computing in the space of orthogonal projections / Mikhail Selianinau // Prace naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Seria : Edukacja Techniczna i Informatyczna. — 2010. — T. 5. — S. 85—94.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Постаці савецкай інфарматыкі
Катэгорыя:Постаці беларускай інфарматыкі
Катэгорыя:Імігравалі ў Польшчу з Беларусі
Гёрэн (Альтэнбург)

**Гёрэн** () — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Альтэнбургер Ланд. Насельніцтва — 439 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 8,60 км². Афіцыйны код — 16 0 77 008.

Камуна падзяляецца на 5 сельскіх акруг.

Катэгорыя:Камуны Цюрынгіі
Яўген Міхайлавіч Харытоненка

**Яўген Міхайлавіч Харытоненка** (, Крапыўныцкы, Украіна — ) — беларускі жывапісец, педагог.

## Біяграфія 
Скончыў у 1953 годзе Кіеўскі мастацкі інстытут. У 1955—1957 гадах выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы, у 1969—1994 гадах у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1957 года.

## Творчасць 
Працаваў пераважна ў жанрах партрэта, нацюрморта, пейзажа. Яго работы вылучаюцца тонкім пачуццём колеру, дасканаласцю мастацкіх форм, вытанчанасцю малюнка, багатымі тонавымі градацыямі. Сярод работ: «Студэнтка» (1967), «На родных прасторах. Янка Купала» (1968), партрэты беларускіх мастакоў А. Анікейчыка (1976), В. Шаранговіча (1980), У. Басалыгі (1983); актрыс А. Клімавай (1976, 1978), Л. Давідовіч (1978), Н. Галеевай (1982); М. Танка (1983) і інш. пісьменнікаў; дзіцячыя партрэты «Пеначка» (1960), «Школьніца» (1968), «Ганначка» (1982), «Салдаткі» (1995); пейзажы «Восень. Сонечны дзень» (1954), «Хата ў Кісялях» (1955), «Вясна» (1962), «Ваколіца» (1967), «На Полаччыне» (1976), «Зіма прыйшла» (1980) і інш., тэматычныя карціны «Няскораныя» (1964), трыпціх «Неспакойныя сэрцы» (1965—1967) і нацюрморты.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Наўндорф (Цюрынгія)

**Наўндорф** () — пасёлак у Германіі, у зямлі Цюрынгія, уваходзіць у раён Альтэнбург у складзе камуны Штаркенберг.

Насельніцтва — 510 чалавек (31 снежня 2007 года). Плошча — 10,88 км².

Катэгорыя:Камуны Цюрынгіі
Постэрштайн

**Постэрштайн** () — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Аберэс Шпротэнталь. Насельніцтва — 464 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 5,53 км². Афіцыйны код — 16 0 77 041.

Камуна падзяляецца на 2 сельскія акругі.

Катэгорыя:Камуны Цюрынгіі
Уладзімір Паўлавіч Хадаровіч

**Уладзімір Паўлавіч Хадаровіч** (нар. , , Мінская вобласць) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Слуцку. З другой паловы 1950-х гадоў жыве ў Мінску. Скончыў у 1967 годзе Мінскае мастацкае вучылішча, у 1977 годзе — аддзяленне жывапісу Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута. Вучыўся ў А. Бараноўскага. У выстаўках удзельнічае з 1977 года.

## Творчасць 
Працуе пераважна ў жанры нацюрморта. Яго творы адметныя кампазіцыйнай завершанасцю, нацыянальным характарам і каларытам, пабудаваным на згарманізаваных колеравых адценнях з перавагай серабрыстага, часам залацістага: «Хлеб», «Лён» (абодва 1987), «Народная скульптура», «Вясковы нацюрморт» (абодва 1988), «Травы майго дзяцінства» (1989), «Нацюрморт з яблыкамі», «На Каляды», «Слыннаму беларускаму вестуну прысвячаю», «Памяці Францыска Скарыны» (усе 1990), «Нацюрморт з сотамі» (1991), «Бацькава скрыпка» (1998). «Лета», «Старадрукі» (абодва 2000), «Нацюрморт з клубніцамі і шыпшынай» (2001), «Вясна. Вясковы нацюрморт» (2003).

Работы мастака знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага мастацтва, фондах БСМ, Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава, шэрагу іншых дзяржаўных, грамадскіх і прыватных збораў рэспублікі і іншых краін.

## Сям’я 
Мае сына Паўла (нар. 1987), таксама мастака.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Хадаровіч Уладзімір Паўлавіч // Ціткоўскі І. А. «Мастакі Случчыны» (Слуцк. 2006)

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі XX стагоддзя
Павел Уладзіміравіч Хадаровіч

**Павел Уладзіміравіч Хадаровіч** (нар. , , Мінская вобласць) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  г. у Мінску ў сям’і мастака Уладзіміра Хадаровіча. У 2006 годзе скончыў гімназію-каледж мастацтваў імя І. В. Ахрэмчыка па спецыяльнасці «Жывапіс», атрымаўшы адзнаку 10 балаў за дыпломную працу «Беларускія народныя святы».

У тым жа годзе паступіў на мастацкі факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, які скончыў 2012 годзе па на спецыяльнасці «станковы жывапіс». За дыпломны праект «З рукатворных крыніц», атрымаў найвышэйшы бал (10). З 2007 года актыўна ўдзельнічае ў мастацкіх выстаўках.

У 2012—2014 гадах працаваў выкладчыкам малюнка і жывапісу ў Мінскім дзяржаўным мастацкім каледжы імя А. К. Глебава.

Жыве ў Мінску. Сябра моладзевай секцыі Беларускага саюза мастакоў з 2013 года. У 2015 годзе адкрыў у Мінску ўласную школу-студыю жывапісу «Квадарт», дзе працуе зараз.

## Спасылкі 
* Хадаровіч Павел Уладзіміравіч

Катэгорыя:Выпускнікі мастацкага факультэта БДАМ
Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі XXI стагоддзя
Аляўціна Васілеўна Сідарэнка

**Аляўціна Васілеўна Сідарэнка** (нар. , Мінск) — беларускі спецыяліст у галіне тэарэтычных асноў інфарматыкі. Доктар тэхнічных навук (2004), дацэнт (1999), прафесар.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (фізічны факультэт, спецыяльнасць «Радыёфізіка і электроніка», 1968; аспірантура, 1972).
    
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (факультэт радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, кафедра фізікі і аэракасмічных тэхналогій, прафесар).

Навуковыя інтарэсы: інфарматыка, ахова інфармацыі, радыёфізіка, біяфізіка.

## Бібліяграфія 
* Методы и средства информационного анализа биоэлектрических показателей систем организма на основе аппарата нелинейной динамики : диссертация … доктора технических наук : 05.13.17: защищена 16.10.2003 : утверждена 30.06.2004 / Сидоренко Алевтина Васильевна. — Минск, 2003.
* Информационные аспекты нелинейной динамики / А. В. Сидоренко. — Минск, 2008.
* Методы информационного анализа биоэлектрических сигналов / А. В. Сидоренко. — Минск, 2003.
* Анализ биоэлектрических сигналов методами нелинейной динамики / А. В. Сидоренко // Весцi Нацыянальнай акадэміі наук Беларусі. Серыя медыцынскіх навук. — 2008.— № 2. — С. 51—60.
* Анализ криптостойкости систем шифрования на основе динамического хаоса / А. В. Сидоренко, К. С. Мулярчик // Информационные системы и технологии (IST’2009) : материалы V Международной конференции-форума (Минск, 16―17 ноября 2009 года) : в 2 ч. — Минск, 2009. — Ч. 2. — С. 75—76.

Катэгорыя:Постаці савецкай інфарматыкі
Катэгорыя:Постаці беларускай інфарматыкі
Уселюбская сядзіба

**Сядзібна-паркавы комплекс О’Руркаў** — сядзібна-паркавы комплекс ва Уселюбе.

## Гісторыя 
Сядзіба з відам на раку Плісу пабудавана Іосіфам О’Руркам у 2-й палове XIX ст. Адпавядала традыцыям позняга класіцызму. З усходняга боку да сядзібы вяла пад’язная алея, з заходняга — знаходзілася капліца, з паўднёвага — парк плошчай каля 10 га, які перасякалі шматлікія прагулачныя алеі і дарожкі.

Апошнім уладальнікам ся­дзібы быў граф Карл Мар’ян Аляксандр О’Рурк (1864—1946), мясцовыя жыхары называлі яго *граф Караль*. Карл Мар’ян быў жанаты з графіняй Марыяй з Тышкевічаў, якая памерла ў Варшаве ў 1926 годзе, дзяцей у шлюбе не было.

## Парк 
Сядзібны парк закладзены ў XIX ст. Узор паркавага мастацтва пейзажнага стылю. Помнік прыроды рэспубліканскага значэння.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Уселюб
Катэгорыя:О’Руркі
Катэгорыя:Сядзібы Навагрудскага раёна
Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Беларусі