open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Савелій Сорын

**Савелій Со́рын** ( — ) — рускі і амерыканскі мастак-партрэтыст беларускага паходжання, адзін з вядучых партрэтыстаў 1-й паловы ХХ стагоддзя ў Еўропе.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Полацку. У 1894 годзе паступіў на жывапіснае аддзяленне Адэскага мастацкага вучылішча. Вучыўся ў К. К. Кастандзі. У 1899 годзе скончыў навучанне і паступіў Імператарскую Акадэмію мастацтваў у Санкт-Пецярбургу. Яго настаўнікамі былі І. І. Тварожнікаў, В. Я. Савінскі, І. Я. Рэпін. У 1907 годзе С. Сорын выпушчаны з Акадэміі мастацтваў, узнагароджаны Вялікім залатым медалём за дыпломную карціну «Натхнёная хвіліна» і правам на трохгадовую, аплачаную казной, паездку ў Еўропу для ўдасканалення прафесійнага майстэрства. У 1908—1910 гадах пабываў у Германіі, Францыі, Бельгіі, Італіі, Швейцарыі, дзе вывучаў творы класічнага і сучаснага еўрапейскага мастацтва. Пасля вяртання ў Расію Сорын хутка набыў рэпутацыю высокапрафесійнага, моднага партрэтыста, майстра жывапіснага і графічнага партрэтаў. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі С. Сорын пераехаў у Ялту, летам 1919 года ў Тыфліс. У маі 1920 года эміграваў у Францыю, дзе жыў у Парыжы. З 1923 года неаднаразова бываў у ЗША, працаваў у Нью-Ёрку, Сан-Францыска, Лос-Анджэлесе, Пітсбургу, Чыкага, Уілмінгтане і іншых гарадах. У час Другой сусветнай вайны мастак пераехаў у ЗША, дзе застаўся да канца жыцця.

Памёр Савелій Сорын 22 лістапада 1953 года ў Нью-Ёрку.

## Творчасць 
У сваёй творчасці Савелій Сорын імкнуўся жывапіснасць экспрэсіянізму і з ідэямі і выканальніцкім майстэрствам мастакоў эпохі Адраджэння. Пісаў пераважна партрэты дзеячаў культуры, у тым ліку Т. Карсавінай (1910), Г. Ахматавай (1913—1914), князя С. Валконскага (1915), княгіні В. Арловай (1917), А. Бенуа (1946), М. Горкага (1902), Г. Паўлавай, Э. Дузэ, М. Фокіна (1926), Ф. Шаляпіна (1943), Л. Мясіна (1922), Н. Каванькі (1923). У 1920-1930-я гады мастак актыўна ўдзельнічаў у выстаўках рускага мастацтва ў Парыжы (1921, 1927), Лондане (1921), Нью-Ёрку (1923, 1924), Пітсбургу (1924), Філадэльфіі (1932) і іншых гарадах. Стварыў партрэты членаў брытанскай каралеўскай сям’і, у тым ліку прынцэсы Лізаветы — будучай каралевы Лізаветы II.

У гады Першай сусветнай вайны вайны Савелій Сорын зрабіў некалькі буйных узносаў у фонд дапамогі СССР.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* СОРИН Савелий Абрамович (Савий, Завель Израилевич) // История и архитектура русского зарубежья  
* 

Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Расіі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Францыі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты ЗША
Аляксандр Аляксеевіч Рыбальчанка

**Аляксандр Аляксеевіч Рыбальчанка** (, Кіеў - ) — беларускі балетмайстар, дзеяч аматарскага мастацтва. Народны артыст Беларускай ССР (1959).

## Біяграфія 
Аляксандр Аляксеевіч нарадзіўся ў Кіеве ў працоўнай сям’і: бацька быў слесарам, маці вяла хатнюю гаспадарку і гадавала дзяцей. Хутка сям’я Рыбальчанкаў пераехала ў Гомель. У школе Аляксандр з вялікай цікавасцю вывучаў гуманітарныя прадметы, любіў урокі малявання і спеваў, займаўся ў аркестры народных інструментаў, наведваў школьны драмгурток.

Талент Аляксандра Рыбальчанкі праяўляўся ў рэжысуры канцэртаў, тэатралізаваных прадстаўленняў, выяўленчым мастацтве: ім створаны шэраг нацюрмортаў і пейзажаў з выявамі прыроды роднай Гомельшчыны («На рацэ Сож», «Рака Уза», «Сакавік. Чонкі» і інш.), узбярэжжа Крыма («Гурзуф. Бухта Чэхава», «Сасна каля мора» і інш.). Яго мастацкія работы дэманстраваліся на персанальных выстаўках у Мінску і Маскве.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі і медалём «За баявыя заслугі».

Удастоены званняў «Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР» (1949), «Народны артыст Беларускай ССР» (1959).

У 1988 г. рашэннем Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта А. А. Рыбальчанку прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Гомеля».
 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Балетмайстры Беларусі
Катэгорыя:Балетмайстры XX стагоддзя
Універсітэт імя Аалта

**Універсітэт імя Аалта** () — фінская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Эспа.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт названы ў гонар Алвара Аалта, выбітнага фінскага архітэктара, дызайнера і выпускніка былога Хельсінкскага тэхналагічнага ўніверсітэта, які таксама сыграў важную ролю ў праектаванні значнай часткі галоўнага кампуса ўніверсітэта.

Універсітэт быў створаны ў 2010 годзе ў выніку зліцця трох буйных фінскіх універсітэтаў: Хельсінкскага тэхналагічнага ўніверсітэта, Хельсінкскай школы эканомікі і Хельсінкскага ўніверсітэта мастацтваў і дызайну. Цеснае супрацоўніцтва паміж навуковымі, дзелавымі і мастацкімі супольнасцямі паклікана спрыяць міждысцыплінарнай адукацыі і даследаванням.

Урад Фінляндыі ў 2010 годзе ўзяўся за стварэнне ўніверсітэта, які спрыяў бы інавацыям, аб'яднаўшы тры ВНУ ў адну. Універсітэт складаецца з шасці школ з каля 17 000 студэнтаў і 4 000 супрацоўнікаў, што робіць яго другім па велічыні універсітэтам Фінляндыі. Галоўны кампус універсітэта знаходзіцца ў Эспа, а таксама мае кампусы ў іншых гарадах Фінляндыі.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Эспа
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Універсітэты Фінляндыі
Дом Орды

**Дом Орды** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, размешчаны па адрасе вуліца Леніна, 38-40, на рагу з вуліцай Бутрымовіча.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў канцы XIX стагоддзя (па некаторых звестках у пачатку ХХ стагоддзя.

## Архітэктура 
Будынак двухпавярховы, складаецца з 2 частак, аб’яднаных адзіным праездам. Вугал дома на скрыжаванні вуліц зрэзаны і вылучаны гранёным эркерам, які навісае пад уваходам. У завершы вугла — фігурны шчыт у форме какошніка, дэкарыраванага філёнгамі і арнаментам з цаглянай муроўкі. Пластыку фасадаў узбагачаюць фігурныя ліштвы акон, лапаткі, філёнгі, пінаклі, руст. Уваходны рызаліт завершаны ступеньчатым атыкам.

Пінск. Гістарычны цэнтр. 2021 (154).jpg|Фасад па вуліцы Леніна (№ 40)
Пінск. Гістарычны цэнтр. 2021 (152).jpg|Філянговыя дзверы
Пінск. Гістарычны цэнтр. 2021 (156).jpg|Філянговыя дзверы
Пінск. Гістарычны цэнтр. 2021 (153).jpg|Балкон
Пінск. Гістарычны цэнтр. 2021 (158).jpg|Вітрына крамы
Пінск. Гістарычны цэнтр. 2021 (322).jpg|Задні фасад

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Збудаванні Пінска ў цагляным стылі
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Катэгорыя:Вуліца Бутрымовіча (Пінск)
Фёдар Андрэевіч Казубоўскі

**Фёдар Андрэевіч Казубоўскі** (нар. 5 жніўня 1895, с. Богушава — 2 верасня 1938) — савецкі ўкраінскі археолаг, камандзір Другога Палескага камуністычнага паўстанцкага палка.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і селяніна. Скончыў Смаленскі настаўніцкі інстытут у 1916 годзе. Знаходзячыся на ваеннай службе, з 1917 удзельнічаў у палітычнай барацьбе на баку бальшавікоў. Адзін з арганізатараў Палескага ўзброенага паўстання 1918—1919 гадоў. Камандаваў 2-м Палескім камуністычным паўстанцкім палком, які вёў баі супраць нямецкіх войскаў, Дырэкторыі Украінскай народнай рэспублікі, польскай арміі ў раёне гарадоў Сарны (цяпер горад Ровенскай вобласці), Пінск (цяпер горад Брэсцкай вобласці, Беларусь). З 1921 працаваў настаўнікам, інспектарам народнай адукацыі, дырэктарам краязнаўчага музея ў горадзе Корастэнь. 1929—1932 — дырэктар Адэскай абласной бібліятэкі, кіраўнік абласнога архіўнага ўпраўлення і адначасова аспірант Адэскага краявога гісторыка-археалагічнага музея. Пасля аспірантуры — на навуковай працы ва Усеўкраінскім археалагічным камітэце. Займаў пасаду навуковага сакратара аддзялення УУАН (1933—1934), дырэктар Інстытута гісторыі матэрыяльнай культуры АН УССР (1934—1936).

Кола навуковых інтарэсаў Казубоўскага — першапачатковая археалогія. У 1925 годзе правёў абследаванне паселішчаў меднага веку і бронзавага веку і гарадзішчаў і курганоў перыяду Кіеўскай Русі на Жытоміршчыне. Прымаў актыўны ўдзел у арганізацыі і ажыццяўленні экспедыцыйных даследаванняў розных археалагічных помнікаў ва Украіне — на Чарнігаўшчыне, Чаркашчыне, у Ольвіі, на Перакопскім перашыйку, узначальваў працы па археалагічным даследаванні тэрыторыі будучага падтаплення ГЭС на Паўднёвым Бугу (1930-32).

У канцы красавіка 1936 быў арыштаваны па сфальсіфікаваных органамі НКУС УССР абвінавачванні ў контррэвалюцыйнай дзейнасці. Змешчаны ў псіхіятрычную бальніцу. Прасіў урачоў даць яму яд. Пакараны смерцю 2 верасня 1938. Рэабілітаваны 12 жніўня 1958.

## Памяць 
Імя Ф. А. Казубоўскага носяць вуліца і праезд у Пінску.

## Сям’я 
Жонка — Ганна Захараўна, дзеці — Віктар і Слава.

## Навуковыя працы 
* Археологические исследования на территории БОГЕСу 1930—1932 гг К., 1933;
* Экспедиционные исследования Института истории материальной культуры ВУАН 1934 г. «Известия ВУАН», 1934, № 8-9;
* Стоянки родовых общин на полесских дюнах. «Научные записки Института истории материальной культуры», 1934, № 1;
* Новая палеолитическая стоянка (Чулатове-1 Черниговской области). Там жа, 1935, № 5-6.

## Літаратура 
* '''' К 75-летию со дня рождения Ф. А. Козубовского // «УІЖ», 1970, № 8. С. П. Юренко.

Катэгорыя:Археолагі СССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя
Катэгорыя:Археолагі Украіны
Кахін Мірзалі аглы Абілаў

**Кахін Мірзалі аглы Абілаў** (**Мірзалізадэ**; 16 сакавіка 1968, Сальян, Азербайджанская ССР, СССР — 25 мая 2020, Мінск, Беларусь) — талышскі і беларускі грамадска-палітычны дзеяч, мецэнат, прадпрымальнік. Дзеяч талышскага нацыянальнага руху.

## Біяграфія 
Кахін Мірзалі аглы Абілаў (Мірзалізадэ) нарадзіўся ў сям’і галоўнага інжынера-землеўпарадкавальніка мясцовага райвыканкама Мірзалі Абілава (1935−1995) і Гюлдасты Агаевай (1942−2018). У 1974 годзе ў сувязі з новым прызначэннем бацькі сям’я пераехала спярша ў Нефтэчалу, а пасля — у родную вёску Кюлятан у Масалінскім раёне.

У 1985 годзе з адзнакай скончыў Кулятанскую сярэднюю школу, паступіў у Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. У 1986—1988 гадах праходзіў вайсковую службу ў Архангельску, пасля чаго вярнуўся да навучання і перавёўся ў Беларускі політэхнічны інстытут у Мінску.

У гады перабудовы з’яўляўся сябрам Беларускага Народнага фронту, а таксама Сацыял-дэмакратычнай партыі Азербайджана. Публікаваўся ў азербайджанскай газеце «Істыглал» і ў беларускім друку, дзе выступаў у абарону інтарэсаў азербайджанскай дыяспары, паведамляў пра палітычны пераслед у Азербайджане, асвятляў Карабахскую вайну. У 1990 годзе адлічаны з інстытута галоўным чынам за сваю палітычную дзейнасць.

Займаўся будаўнічым бізнесам, валодаў кампаніяй «Сімург Арт», якая ўдзельнічала ў пабудове царквы Святога Міхаіла Арханёла ў Жодзіне, татарскай мячэці ў Смілавічах, татарскага малітоўнага дома ў Маладзечне, цэнтральнай мячэці Мінска, рэканструкцыі мячэці ў Іўі і сінагогі ў Слоніме.

Падтрымліваў выданне талышскіх газетаў і кніг, быў адным з заснавальнікаў Міжнароднай фундацыі адраджэння талышскай культуры, талышскай нацыянальнай акадэміі. Займаўся таксама праваабарончай дзейнасцю: падтрымліваў талышскіх дзеячаў, якія зазналі пераслед у Азербайджане.

Памёр у маі 2020 года ад сардэчнай недастатковасці. Пахаваны ў роднай вёсцы Кюлятан (Азербайджан).

## Сям’я 
Ажаніўся ў 1990 годзе. Меў сына , вядомага стэндап-коміка, і дачку Арзу.

## Спасылкі 
* Старонка УКантакце

Катэгорыя:талышскі нацыянальны рух
Катэгорыя:Памерлі ад сардэчнай недастатковасці
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Беларусі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Беларусі
Юльян Ляскоўскі

**Юліян** (Юльян) **Ляскоўскі** (, псеўданімы: *Marcin Mizera*; 1826, ф. Новая Жосна, Вілейскі павет, Віленская губерня — пасля 1888) — беларускі пісьменнік, публіцыст, журналіст. Пісаў пераважна па-польску, хаця мае два вершы, напісаныя па-беларуску.

## Жыццяпіс 
Паходзіў з даўняга шляхецкага роду гербу Кораб. Вучыўся ў школе бернардынцаў у Будславе. Працаваў у канцылярыі ў Вільні, дзе звязаўся з патрыятычным рухам. У 1849 годзе эміграваў з прычыны пагрозы арышту. На эміграцыі апынуўся ў Лондане, дзе, магчыма, меў кантакты з Аляксандрам Рыпінскім. Не мог вярнуцца на Бацькаўшчыну да 1858 года, года царскай амністыі.

## Творчасць 
У 1855 годзе ў Лондане напісаў найважнейшы свой твор «На чужой старане» (). У 1861 годзе выдаў свой адзіны паэтычны зборнік «Беларускі бандурыст» (). У артыкуле «Слова пра песню» змясціў два беларускамоўныя вершы «Пад дуду» і «Зямелька мая…», якія апублікаваў як фальклорныя запісы, хаця гэта творы ягонага аўтарства.

Верагодна, Ю. Ляскоўскі з’яўляўся аўтарам тэксту верша «Зайграй, зайграй, хлопча малы…», які раней прыпісвалі Паўлюку Багрыму, яго перакладу і адпаведных каментарыяў.

Быў таксама публіцыстам, пісаў артыкулы на сацыяльныя тэмы, напрыклад, брашура «*O służebnościach, Jak przysporzyć ziemi i chleba dla użytku sąsiadów*». Будучы журналістам, пісаў у выданні «Gazeta Świąteczna» і «Gazeta Łomżyńska».

### Бібліяграфія 
* Białoruski bandurzysta (1861)
* Do Ameryki po złoto. Z opowiadania wędrowca Macieja Świdra (1888)

## Беларускія пераклады 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Польскамоўныя паэты
Катэгорыя:Публіцысты Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мядзельскім раёне
Дом Наймона

**Дом Наймона** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, размешчаны па адрасе вуліца Леніна, 36, на рагу з вуліцай Заслонава.

## Гісторыя 
Пабудаваны ў 1920-х.

## Архітэктура 
Ушчыльную прылягае да дома № 34, утвараючы з ім адзіную архітэктурную кампазіцыю. Размешчаны на рагу вуліц Леніна і Заслонава. Горадабудаўнічая сітуацыя абумовіла дынамічную асіметрычную кампазіцыю будынка з архітэктурна вылучанай вуглавой часткай, завершанай атыкам. Будынак трохпавярховы. Трэці паверх аддзелены гарызантальнай цягай і трактаваны як вянчаючая частка. Рытм і памеры аконных праёмаў на галоўным фасадзе па вул. Леніна падпарадкаваны прынцыпу білатэральнай сіметрыі, якую парушае толькі бакавы партал уваходу. Вуглавая частка на першым паверсе вырашана прамым вуглом, на другім — 2 слаба вынесеным эркерамі, на трэцім — магутным паўкруглым эркерам з маленькім паўкруглым балкончыкам, які абапіраецца на ніжні прамавугольны выступ як на контрфорс. Планіроўка калідорная, з двухбаковым размяшчэннем пакояў. У архітэктуры будынка спалучаюцца элементы канструктывізму і мадэрну. У наш час тут размешчана адміністрацыйная ўстанова.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Збудаванні Пінска ў стылі мадэрн
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Катэгорыя:Вуліца Заслонава (Пінск)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (В’язіўка)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — драўляны праваслаўны храм у в. В’язіўка Народыцкага раёна Жытомірскай вобласці.

## Гісторыя 
Царква, узведзеная ў 1862 годзе, з’яўляецца помнікам архітэкітуры мясцовага значэння.

7 сакавіка 2022 года ў выніку абстрэлу сяла пад час уварвання Расіі ва Украіну была знішчана.

Катэгорыя:В’язіўка (Народыцкі раён)
Катэгорыя:1862 год ва Украіне
Катэгорыя:Драўляныя храмы Украіны
Катэгорыя:Храмы Украінскай праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхата
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Жытомірскай вобласці
Тварожныя пончыкі

**Тварожныя пончыкі** — страва з тварагу папулярная ў многіх краінах. У Беларусі некаторыя гандлёвыя сеткі папулярызуюць страву пад найменнем **Дзьмухаўцы** і нават называюць стравай нацыянальнай беларускай кухні.

## Склад і гатаванне 
Нязменныя складнікі стравы -- тварог, мука, яйкі, цукар. Часта дадаюць арэхі, карыцу і розныя, звычайныя ў пэўных мясцовасцях прыправы, паніруюць.

У яйкі ўзбітыя з цукрам дадаюць муку, тварог, дабаўкі і прыправы. Фармуюць з масы шарыкі, могуць паніраваць у сухарах або муцэ. Таксама ва ўнутр могуць дадаваць начынку, напрыклад шакаладную пасту, ягаднае або фруктовае варэнне або джэм. Смажаць ва фрыцюры.
## Падача 
Часта прыгатаваныя пончыкі пасыпаюць цукровай пудрай і падаюць з ягаднымі соўсамі, шакаладнай пастай і джэм.

Катэгорыя:Закускі
Катэгорыя:Дэсерты
Катэгорыя:Стравы з тварагу
Лапеэнранцка-Лахцкі тэхналагічны ўніверсітэт

**Лапеэнранцка-Лахцкі тэхналагічны ўніверсітэт** () — фінская дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з кампусамі ў гарадах Лапеэнранта і Лахты.

## Агульная характарыстыка 
Універсітэт быў створаны ў 1969 годзе. Кампус універсітэта размешчаны на беразе возера Сайма — 4-га па велічыні возера ў Еўропе. Другі кампус універсітэта знаходзіцца ў Лахты. З 2014 года ўніверсітэт уваходзіць у 600 найлепшых універсітэтаў свету (рэйтынг Times Higher Education і QS). Ва ўніверсітэце маецца каля 1 000 супрацоўнікаў і 5 200 студэнтаў. Універсітэт мае некалькі міжнародна акрэдытаваных магістарскіх праграм. Універсітэт кіруецца дзяржавай і таксама фінансуецца цалкам дзяржавай.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Лапеэнранта
Катэгорыя:Лахты
Катэгорыя:Універсітэты Фінляндыі
Катэгорыя:Вышэйшыя тэхнічныя навучальныя ўстановы
Хельсінкскі ўніверсітэт мастацтваў

**Хельсінкскі ўніверсітэт мастацтваў** () — фінская дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Хельсінкі.

## Агульная характарыстыка 
Гэта адзіны ўніверсітэт у Фінляндыі, які забяспечвае адукацыю ў галіне мастацтва. Універсітэт размешчаны ў асноўным у Хельсінкі, але ён таксама працуе ў Куапіа (дэпартамент царкоўнай музыкі) і Сейняёкі (дэпартамент папулярнай і народнай музыкі). Універсітэт складаецца з трох акадэмій, якія раней былі незалежнымі ВНУ: акадэмія выяўленчага мастацтва (да 2013 года — Фінская акадэмія выяўленчых мастацтваў), акадэмія Сібеліуса і тэатральная акадэмія (да 2013 года — Хельсінкская тэатральная акадэмія). Агульная колькасць студэнтаў — каля 2 тысяч (на 2019 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Адукацыя ў Хельсінкі
Катэгорыя:Універсітэты Фінляндыі
Катэгорыя:Мастацкія вышэйшыя навучальныя ўстановы
Вышэйшая школа нацыянальнай абароны

**Вышэйшая школа нацыянальнай абароны** () — фінская дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Хельсінкі.

## Агульная характарыстыка 
Установа дзейнічае пры Міністэрстве абароны Фінляндыі і дае вышэйшы ўзровень адукацыі ў ваеннай галіне. Яна размешчана ў раёнах Сандхамн і Кронахаген у Хельсінкі. Афіцэры фінскіх узброеных сіл і памежнай аховы праходзяць падрыхтоўку менавіта тут. Тут вайскоўцы атрымліваюць ступені бакалаўра, магістра і доктара. Мова выкладання — фінская.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы 

Катэгорыя:Адукацыя ў Хельсінкі
Катэгорыя:Універсітэты паводле алфавіта
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Фінляндыі
Катэгорыя:Узброеныя сілы Фінляндыі
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы
Шведская вышэйшая гандлёвая школа

**Шведская вышэйшая гандлёвая школа** () — фінская дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Хельсінкі.

## Агульная характарыстыка 
Праграмы ўстановы ўключаюць праграмы магістратуры, аспірантуры і MBA на англійскай мове, а таксама праграмы бакалаўрыяту і магістратуры на шведскай мове.

Разам са Стакгольмскай вышэйшай гандлёвай школай Шведская вышэйшая гандлёвая школа ў Хельсінкі з’яўляецца найстарэйшай бізнес-школай на поўначы Еўропы: установа ў Хельсінкі адкрылася праз месяц пасля стакгольмскай.

Установа мае два кампусы — адзін у Хельсінкі і адзін у Васе. Другі кампус быў створаны ў 1980 годзе ў Васе для развіцця бізнес-адукацыі ў рэгіёне, дзе пражывае вялікая частка шведскамоўнага насельніцтва Фінляндыі.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Адукацыя ў Хельсінкі
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Фінляндыі
Катэгорыя:Эканамічныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Бізнес-школы
Стральба па канвою бежанцаў з Грознага (1999)

Інцыдэнт з абстрэлам **бяспечнага калідора ў Грозным** здарыўся 3 снежня 1999 года, калі не менш за 40 чалавек, якія ўцякалі з  сталіцы Чачні Грознага, былі забітыя падстаўнікамі расійскага спецпадраздзялення АМАП.

## Інцыдэнт 
Паводле аповядаў тых, хто выжыў, калона бежанцаў у складзе каля 50 чалавек на сямі-васьмі легкавых аўтамабілях і адным аўтобусе, пазначаных , накіроўвалася ў бок мяжы з Рэспублікай Інгушэція, калі пад’ехала да федэральнага  каля в. . Адзін з тых, хто застаўся ў жывых, апісаў, як войскі АМАПа ў масках адкрылі агонь з аўтаматаў са сваёй пазіцыі ў бліжэйшым лесе без папярэджання. Аўтобус узарваўся, калі кулі прабілі яго паліўны бак. Пасля расстрэлу расійскія вайскоўцы надалі  і абязбольвальне жменьцы тых, хто выжыў, і даставілі іх у шпіталь у Сляпцоўскую, Інгушэція, дзе іх апыталі журналісты.

Інцыдэнт адбыўся ўсяго ў некалькіх кіламетрах ад буйной бітвы на скрыжаванні дарог ва Урус-Мартане, які знаходзіцца на дарозе, якую чачэнскія баевікі выкарыстоўвалі ў якасці лініі забеспячэння. Недалёка адтуль, у сяле , ішла яшчэ адна бітва. Міністэрства абароны Расіі заявіла, што паведамленні СМІ аб гэтым інцыдэнце з’яўляюцца дэзінфармацыяй. Афіцыйныя асобы паведамілі, што на дарогах, якія вядуць з Грознага, было знішчана 30 аўтамабіляў, але ва ўсіх аўтамабілях знаходзіліся паўстанцы, а не грамадзянскія асобы. Яны таксама заявілі, што адкрылі бяспечны выхад з Грознага для тысяч мірных жыхароў.

Падобны інцыдэнт з удзелам бежанцаў, якія ўцякалі з Грознага, быў зарэгістраваны ў жніўні 1996 года падчас Першай чачэнскай вайны.

## Гл. таксама 
* 

## Спасылкі 
* 'Russians fired on refugees' BBC News, 4 December, 1999

Катэгорыя:Канфлікты 1999 года
Катэгорыя:Чачня
Катэгорыя:Ваенныя злачынствы
Катэгорыя:Снежань 1999 года
Катэгорыя:Масавыя забойствы
Спіс культавых пабудоў, значна пашкоджаных падчас расійскага ўварвання ва Украіну (2022)

У спісе прадстаўлены культавыя пабудовы, якія атрымалі значныя разбурэнні падчас уварвання Расіі ва Украіну 2022 года.

## Жытомірская вобласць 
## Кіеўская вобласць 
## Чарнігаўская вобласць 
Катэгорыя:Уварванне Расіі ва Украіну (2022)
Катэгорыя:Культавыя збудаванні Украіны
Інспектарат C (Акруга Вільня)

**Інспектарат С Акругі Вільня Арміі Краёвай** - палявая структура акругі Вільня Арміі Краёвай.

Яно ахоплівала тэрыторыю даваенных Пастаўскага і Дзісненскага паветаў. Яе камандзірам быў маёр Стэфан Свяхоўскі «Суліма», «Каліна».

Вясной 1943 года маёр С. Свяхоўскі быў цяжка паранены ў баі з немцамі. Інспектарат С быў ўключаны ў Інспектарат В. Абавязкі камандуючага аб'яднанымі інспектаратамі ўзяў на сябе маёр Мечыслаў Патоцкі «Węgielny».

## Бібліяграфія 
* 
* 

Катэгорыя:Паставы
Катэгорыя:Дзісенскі павет (1921—1940)
Катэгорыя:Пастаўскі павет (1926—1940)
Катэгорыя:Армія Краёва
Спіс тэатральна-відовішчных устаноў, значна пашкоджаных падчас расійскага ўварвання ва Украіну (2022)

У спісе прадстаўлены тэатральна-відовішчныя ўстановы, якія атрымалі значныя разбурэнні падчас уварвання Расіі ва Украіну 2022 года.

## Данецкая вобласць 
## Днепрапятроўская вобласць 
## Чарнігаўская вобласць 
Катэгорыя:Уварванне Расіі ва Украіну (2022)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Украіны
Дом па вуліцы Леніна, 24 (Пінск)

**Дом па вуліцы Леніна, 24** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска.

Пабудаваны ў 1922 годзе. Выкарыстоўваецца гандлёвымі прадпрыемствамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Катэгорыя:1922 год у Заходняй Беларусі
Дом па вуліцы Леніна, 14 (Пінск)

**Дом па вуліцы Леніна, 14** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, на рагу з вуліцай Камсамольскай.

Пабудаваны ў 1920—1930-я гады з цэглы пад уплывам архітэктуры мадэрн.

## Архітэктура 
Двухпавярховы невялікі будынак мае Г-падобны план. З боку двара да яго прыбудаваны аб’ём лесвічнай клеткі. Уваходы ў дом праз праезд з боку вул. Камсамольскай. Вулічныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, маюць 2 балконы, дэкарыраваны круглаватым атыкам, вялізным карнізам простага профілю, лапаткамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Катэгорыя:Камсамольская вуліца (Пінск)
Катэгорыя:1920-я ў Пінску
Катэгорыя:1930-я ў Пінску
Гарнізон «Поле» Арміі Краёвай

**Гарнізон "Поле"** - тэрытарыяльная баявая адзінка акругі Вільня Арміі Краёвай з ахопам Віленскага ваяводства (1926 - 1939), за выключэннем Вільні.

Гарнізон "Поле" быў створаны ў 1940 годзе як палявая структура Службы перамогі Польшчы на Віленшчыне. Палявы камандзір падпарадкоўваўся ваяводскаму камандуючаму Віленскаму (з мая 1940 г. — камандуючаму Акругі Вільня). У сваю чаргу ён падпарадкоўваўся камандзіру павета, у тым ліку і начальнікам пастоў (пост звычайна ахопліваў адну гміну). У студзені 1943 г. падзел раёна на "Двор" і «Поле» быў скасаваны. З гэтага часу акруга была падзелена на гарнізон горада Вільні і інспектаратуры.

## Кіраўніцтва 
## Структура "Поля" 
* (I) Захад (паветы: Віленска-Троцкі, Сьвянцянскі) - маёр Станіслаў Марчэва «Ліс»
* (II) Поўнач - (паветы: Браслаўскі, Дзісненскі, Пастаўскі) - маёр Стэфан Свяхоўскі "Суліма"
* (III) Поўдзень - (паветы: Ашмянскі, Маладзечанскі, Вілейскі) - кап. Стэфан Залеўскі "Скіўскі"

Кіраванне ўсімі сектарамі было магчыма толькі з сярэдзіны чэрвеня 1940 года. Тры сектары поля далі пачатак падзелу Віленскай акругі Краёвай на інспекцыі.

## Зноскі 
## Бібліяграфія 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Віленшчына
Катэгорыя:Армія Краёва
Украіна і Еўрапейскі Саюз

е.]]
Украіна — удзельнік праграмы Еўрасаюза «Усходняе партнёрства» (з 2009 года). У 2014 годзе Украіна і Еўрасаюз падпісалі Пагадненне аб асацыяцыі, якое замяніла ранейшае Пагадненне аб партнёрстве і супрацоўніцтве паміж Еўрапейскімі супольнасцямі і Украінай. З сакавіка 2022 года Украіна з’яўляецца магчымым кандыдатам на сяброўства ў ЕС. 23 чэрвеня 2022 года Еўрапейскі савет надаў Украіне статус кандыдата на ўступленне ў Еўрасаюз. 14 снежня 2023 года Рада Еўрасаюза вырашыла пачаць перамовы аб далучэнні Украіны да Еўрасаюза.

Пагадненне аб асацыяцыі было ініцыяванае ў 2012 годзе, але ўкраінскі ўрад спыніў падрыхтоўку да яго падпісання 21 лістапада 2013 года падчас прэзідэнцтва прарасійскага палітыка Віктара Януковіча. У якасці тагачаснага кіраўніка дзяржавы браў удзел у саміце ЕС у Вільні 28-29 лістапада 2013 г., дзе планавалася падпісанне Пагаднення аб асацыяцыі, але не было. Рашэнне аб адмове ад падпісання пагаднення стала прычынай пачатку Еўрамайдана і ў выніку прывяло да зрушэння Януковіча і ўрада Мікалая Азарава пасля Рэвалюцыі Вартасці ў лютым 2014 года. 21 лютага 2019 года ўнесены змены ў Канстытуцыю Украіны, нормы аб стратэгічным курсе Украіны на членства ў Еўрапейскім Саюзе і НАТА замацаваны ў прэамбуле Асноўнага закона, трох артыкулах і пераходных палажэннях. З таго часу Украіна імкнецца да поўнай інтэграцыі і далучэння да Еўрапейскага Саюза, што замацавана ў Канстытуцыі Украіны ад 21 лютага 2019 года.

Палітычную частку Пагаднення аб асацыяцыі падпісаў 21 сакавіка 2014 года прэм’ер-міністр Арсень Яцанюк. Эканамічную частку Пагаднення аб асацыяцыі паміж Украінай і Еўрапейскім Саюзам 27 чэрвеня 2014 года падпісаў пяты прэзідэнт Пётр Парашэнка.

1 студзеня 2016 года Украіна далучылася да ПВЗСТ з ЕС. Украінскім грамадзянам з 11 чэрвеня 2017 года прадастаўлены бязвізавы рэжым для ўезду ў краіны Шэнгенскай зоны на тэрмін да 90 дзён на працягу любога 180-дзённага перыяду. Пагадненне аб асацыяцыі афіцыйна набыло моц 1 верасня 2017 года. 12 кастрычніка 2021 года Украіна заключыла авіяцыйны бязвіз з ЕС. 16 сакавіка 2022 года Украіна далучылася да сінхроннай сеткі кантынентальнай Еўропы, а менавіта ENTSO-E.

Праз поўнамаштабнае расійскае ўварванне ў Украіны, 28 лютага 2022 года Украіна падала заяўку на ўступленне ў ЕС за прыскоранай працэдурай і падтрымка ўступлення ў ЕС павялічылася да рэкордных 91 %. У першыя дні шырокамаштабнай расійска-ўкраінскай вайны адбыўся рост з 68 % да 86 %, далей рост доўжыўся і станам на кінець сакавіка складае 91 % — абсалютны рэкорд за ўсе гады даследаванняў.

14 снежня 2023 года Рада Еўрасаюза вырашыла пачаць перамовы аб далучэнні Украіны да Еўрасаюза.

## Гл. таксама 
* Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз

## Зноскі 

Катэгорыя:Знешняя палітыка Еўрапейскага саюза
Гарнізон «Двор» Арміі Краёвай

**Гарнізон "Двор"** - тэрытарыяльная баявая адзінка акругі Вільня Арміі Краёвай, якая ахоплівае горад Вільню.

## Кіраўніцтва 
## Арганізацыя гарнізона 
Падпольны гарнізон горада Вільні быў падзелены на акругі, якія ў сваю чаргу падзяляліся на тры вобласці кожная. Падпольная акруга павінна была падрыхтаваць падпольны стралковы батальён, які складаўся з трох рот, выдадзеных абласцямі.

Першапачаткова "Двор" складаўся з чатырох раёнаў: Цэнтр з Антоколам і Заржэчам, Кальварыйска, Зьвярынец і Закрэт, Новы Сьвят.

Вясной 1940 г. гарнізон рэарганізаваны. На той момант ён меў наступнае падраздзяленне і штатны штат:

* Акруга А - Цэнтр
* Акруга Б - Кальварыйская, маёр Тадэвуш Тапор-Вансоўскі
* Раён С - Звярынец і Закрэт, паруч. Клотт
* Акруга D - Антокол і Зарэчча, маёр Уладзіслаў Заржыцкі "Раян"
* Раён E - Новы Свят і Воўчая Лапа

У студзені 1943 г. падзел раёна на "Двор" і "Поле" быў скасаваны. З гэтага часу акруга была падзелена на гарнізон горада Вільні і Інспектарацыі.

У 1944 годзе падзел гарнізона быў наступным :

* Раён «А» - тэрыторыя на правым беразе Віліі, населеная сем'ямі вайскоўцаў, згрупаваных вакол шматлікіх там казарм. Камандзір: маёр Баляслаў Загурны «капітан Ян» (1944)
* раён «Б» - уключаны Звярынец. Мяжа праходзіла паміж вул. Закрэтава, Малая Пагулянка, Скопаўка, Вялікая, Астрабрамская (да чыгуначнага шляху), а з другога боку Вілія і Вілейка камандзір: маёр Уладзіслаў Заржыцкі «Раян»
* Раён «С» — уключаў тэрыторыю паміж правым берагам Вілейкі і левым берагам Нярысы — Антокол, Зарэчча і Бельмонт . Камандзір: кап. Тапор-Вансоўскі «Навіцкі» (1944)
* Раён «Д» — тэрыторыя на поўдзень ад мікрараёна «Б». Яе мяжа праходзіла па вул. Дольна да Закрэтава, Малая Пагулянка, Познаньска і Скопаўка да вул. Велька, далей на захад ад вул. Вялікай і Астрабрамскай да чыгуначнай пуці і ўздоўж яе да Калоніі Віленскай. Паўднёвую мяжу складала чыгуначная зона. Камандзір: кап. Юзэф Гжэсяк «Чарны», «Кміта»
* Раён «Е» - тэрыторыя на поўдзень ад чыгуначнай зоны да аэрапорта ў Порубанку ўключна. Камандзір: кап. Аляксандр Тамашэўскі "Ал"

## Зноскі 
## Бібліяграфія 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Армія Краёва
Аляксандр Сямёнавіч Шышкоў

**Аляксандр Сямёнавіч Шышкоў** (; 9 [20] сакавіка 1754,  — 9 [21] красавіка 1841, ) — рускі пісьменнік, літаратуразнаўца, філолаг, мемуарыст, ваенны і дзяржаўны дзеяч, адмірал (1824). Дзяржаўны сакратар і міністр народнай асветы. Адзін з вядучых расійскіх ідэолагаў часоў Айчыннай вайны 1812 года, вядомы кансерватар, ініцыятар выдання ахоўнага цэнзурнага статута 1826 года. Прэзідэнт літаратурнай Акадэміі Расійскай.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Філолагі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Міністры Расійскай імперыі
Катэгорыя:Адміралы Расійскай імперыі
Сезон 2022 ФК Астравец

У 2022 годзе футбольны клуб «Астравец» з Астраўца прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
* Першай лізе чэмпіянату Беларусі 2022,
* Кубку Беларусі 2022/2023.

## Склад каманды 
*Станам на красавік 2022 года, згодна з афіцыйнай заяўкай клуба*.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## Спасылкі 
2022
ФК Астравец
Флорыс ван Дэйк

**Флорыс ван Дэйк** (каля 1575 — да 26 красавіка 1651) — нідэрландскі нацюрморт Залатога стагоддзя.

## Біяграфія 
Большую частку жыцця ван Дэйк пражыў у Гарлеме, нарадзіўся ў Дэлфце. Ён быў стрыечным братам Пітэра Карнеліса ван Рэйка. У 1600 годзе ён знаходзіўся ў Рыме.

У 1606 годзе ён вярнуўся ў Нідэрланды, дзе пасяліўся ў Гарлеме. Верагодна, ён жыў са сваім дзядзькам, піваварам Карнелісам ван Рэйкам, або побач з ім. Як і малады Франс Халс і іншыя памочнікі Карэла ван Мандэра, Флорыс не значыцца ў гэтай кнізе з уласным запісам, хоць пасля вяртання з Італіі ён ужо быў вядомым мастаком. Пасля смерці Карэла ван Мандэра Флорыс далучыўся да Гарлемскай гільдыі Святога Лукі ў 1610 годзе і стаў дэканам у 1637 годзе. 11 верасня 1625 года ён другі раз ажаніўся з Карнеліяй Янсдр.
Сцюарт Дэйвіс

**Сцюарт Дэйвіс (Дэвіс)** (; ,  — , ) — амерыканскі мастак, прадстаўнік кубізму і поп-арту ў жывапісе.

## Жыццё і творчасць 
Бацька мастака, Эдвард В. Дэйвіс, быў адказным рэдактарам аддзела мастацтва «Філадэльфія Прэс» і цесна супрацоўнічаў з такімі майстрамі пэндзля, як Джон Слоан, Джордж Лакс, Роберт Хенры і Уільям Глакенс. Яго сын Сцюарт вывучаў жывапіс з 1910 па 1913 год у нью-ёркскай школе мастацтваў Генры.

У гэты ж час малады мастак падпадае пад моцны ўплыў «hot music», часта наведвае джаз-бары на Сан Хуан Хіл, і гэтыя ўражанні становяцца асноўнай тэмай у яго мастацкай творчасці таго часу. У 1913 годзе некалькімі сваімі карцінамі прымае ўдзел у выставе сучаснага мастацтва Эрмары-шоу ў Нью-Ёрку; С. Дэйвіс быў самым маладым з удзельнікаў экспазіцыі.

У наступныя гады супрацоўнічаў з часопісам «Харперс Уіклі», ствараў для яго тытульныя лісты. У 1917 годзе — першая персанальная выстава ў галерэі Шэрыдан Сквер (Нью-Ёрк). У 1927/1928 гадах прадпрымае паездку ў Мексіку і ў Парыж. У 1931 годзе выкладае на курсах Студэнцкай лігі мастацтваў (Art Students League). На наступны год робіць насценны жывапіс для гарадскога Радыё М’юзік Хол. Пасля 1940 года выкладае ў Новай школе сацыяльных даследаванняў.

У 1945 годзе нью-ёркскім Музеем сучаснага мастацтва арганізуецца рэтраспектыва работ Дэйвіса. У 1956 годзе ён бярэ ўдзел у біенале ў Венецыі. Аж да сваёй смерці Сцюарт Дэйвіс жыў і працаваў у Нью-Ёрку.

Катэгорыя:Прэцызіянізм
Аляксандр-Габрыэль Дэкан

**Аляксандр-Габрыэль Дэкан** (; ,  — , ) — французскі жывапісец і графік, прадстаўнік акадэмізму.

У 1827—1828 гадах здзейсніў падарожжа ў Канстанцінопаль і Малую Азію. На Усходзе засвоіў своеасаблівую манеру перадачы эфекту ўзаемапранікнення святла і ценю. З рэдкай арыгінальнасцю, вынаходлівасцю і тэхнічным майстэрствам злучаў у сваіх жанрах жыццёвасць, дзіўнае пачуццё каларыту і сілу святла. Вывучыўшы на Усходзе не толькі мясцовыя народныя тыпы і побыт, але і розныя пароды жывёл.

Вядомасць прынесла карціна «Турэцкі патруль» (1831, Нью-Ёрк, Метраполітэн-музей).

Катэгорыя:Графікі Францыі
Катэгорыя:Мастакі Францыі XIX стагоддзя
Вальтэр Дэксель

**Вальтэр Дэксель** (; ,  — , ) — нямецкі жывапісец, камерцыйны графічны дызайнер. Ён таксама працаваў гісторыкам мастацтва і кіраваў музеем у Браўншвайгу падчас Другой сусветнай вайны. Заняткі каляровай шкляной практыкай падштурхнулі яго да праектавання першых светлавых рэклам. У 1928 годзе разам з Куртам Швітэрсам і Вальтэрам Лейстыкавым стаў сябрам групы «Вакол новых рэкламістаў».

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Дызайнеры Германіі
Катэгорыя:Мастакі-абстракцыяністы
Катэгорыя:Графікі Германіі
Аляксандр Аляксандравіч Дэйнека

**Аляксандр Аляксандравіч Дэйнека** (; —) — савецкі мастак-жывапісец, манументаліст, графік, скульптар, педагог. Народны мастак СССР (1963). Герой Сацыялістычнай Працы (1969). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1964).

## Біяграфія 
Аляксандр Дэйнека нарадзіўся 8 (20) мая 1899 года Курску ў сям’і чыгуначніка.

Першапачатковую адукацыю атрымаў у Харкаўскім мастацкім вучылішчы (1915—1917) у А. М. Любімава і М. Р. Пестрыкава. Маладосць мастака, як і многіх яго сучаснікаў, была звязана з рэвалюцыйнымі падзеямі. У 1918 годзе працаваў фатографам у крымінальным вышуку, узначальваў секцыю ІЗА Губнадобраза, афармляў агітцягнікі, тэатральныя пастаноўкі, удзельнічаў у абароне Курска ад белых. З 1919 па 1920 год кіраваў мастацкай студыяй пры Курскам палітупраўленні і «Вокнамі РОСТа» ў Курску.

З войска быў камандзіраваны вучыцца ў Маскву, ва ВХУТЕМАС на паліграфічнае аддзяленне, дзе яго педагогамі былі У. А. Фаворскі і І. І. Нівінскі (1920—1925). Вялікае значэнне ў творчым станаўленні мастака мелі гады вучнёўства і зносін з В. А. Фаворскім, а таксама сустрэчы з У. У. Маякоўскім. Творчае аблічча мастака яскрава і выразна праявілася на першай жа буйной выставе ў 1924 (Першая дыскусійная выстаўка аб’яднанняў актыўнага рэвалюцыйнага мастацтва), у якой ён удзельнічаў у складзе «Групы трох» (сумесна з А. Д. Ганчаровым і Ю. І. Піменавым). У гэтыя гады ім была створана першая савецкая сапраўдна манументальная гісторыка-рэвалюцыйная карціна «Абарона Петраграда» (1928).

Член мастацкіх арганізацый: Таварыства станкавістаў (ОСТ) (1925—1927) — адзін з заснавальнікаў, Асацыяцыя мастакоў-графікаў пры Доме друку (Масква, 1926—1929), Аб’яднанне новых відаў мастацкай працы «Кастрычнік» (1928—1930), Асацыяцыя мастакоў рэвалюцыйнай Расіі, Расійская асацыяцыя пралетарскіх мастакоў (РАПХ) (1931—1932).

Катэгорыя:Мастакі СССР
Катэгорыя:Скульптары СССР
Жо Дэлао

**Жо Дэлао** (;  — ) — бельгійскі жывапісец-абстракцыяніст.

Вучыўся ў Льежскім універсітэце на аддзяленні гісторыі мастацвта і класічнай археалогіі, абараніў дысертацыю аю бельгійскім класіцызме. У 1940 годзе звярнуўся да жывапісу, які паходзіў з фавізму, у 1945 годзе пачаў працаваць у абстрактнай манеры, у 1947 годзе ўвайшоў у вядому групу «Малады бельгійскі жывапіс». У 1953 годзе быў адным з заснавальнікаў групы «Бельгійскае абстрактнае мастацтва».
Дом Калодных

**Дом Калодных** — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, размешчаны па адрасе вуліца Леніна, 5.

## Гісторыя 
Дом пабудаваны не пазней за 1850 года з элементамі класіцызму па «узорным праекце» — тыпавым праекце, што распрацоўваліся серыямі альбомаў чарцяжоў будаўнічым камітэтам Пецярбурга і выдаваліся з 1820 года. У строгай кампазіцыі і форме пабудовы калідорнай планіроўкі, кампактнасці аб’ёмаў, унутранай прастаце будынка, строгім і стрыманым архітэктурным дэкоры заўважныя рысы класіцызму.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Пінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Пінска
Катэгорыя:Вуліца Леніна (Пінск)
Катэгорыя:Збудаванні Пінска ў стылі класіцызм
Штэрн

**Штэрн** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ота Штэрн, нямецкі фізік
* Рыгор Міхайлавіч Штэрн, Герой Савецкага Саюза
* Соня Дэланэ (Штэрн), французская мастачка
* Фрыц Штэрн, амерыканскі гісторык
Поль Дэларош

**Поль Дэларош** (фр. Paul Delaroche, сапраўднае імя Іпаліт Дэларош (фр. Hippolyte Delaroche); ,  — , Парыж) — французскі жывапісец салоннага накірунку акадэмічнага мастацтва сярэдзіны XIX стагоддзя.

## Біяграфія 
Поль Дэларош нарадзіўся ў сям’і маршанаў і калекцыянераў твораў мастацтва. Сапраўднае імя Дэлароша Іпаліт, але ў сям’і яго звалі Полем («La roche» азначае «скала, камень»). Адсюль: Поль Дэлараш. Яго бацька, Грэгуар-Іпаліт Дэларош, быў вядомым гандляром карцінамі, а дзядзька служыў захавальнікам кабінета гравюр Нацыянальнай бібліятэкі ў Парыжы. Поль Дэларош быў другім з двух сыноў і пазнаёміўся з выяўленчым мастацтвам у раннім узросце. З дзевятнаццаці гадоў Дэларош вучыўся ў Школе прыгожых мастацтваў пад кіраўніцтвам пейзажыста Луі Ватле, але неўзабаве перайшоў у майстэрню мастака гістарычнага жанру К. Дэборда. Затым, з 1818, на працягу чатырох гадоў працаваў пад кіраўніцтвам жывапісца акадэмічнага напрамкі А.-Ж. Гро, вучня знакамітага Жака-Луі Давіда.

У 1832 годзе Дэларош, ужо атрымаў вядомасць у якасці «гістарычнага жывапісца», быў абраны ў члены парыжскай Акадэміі прыгожых мастацтваў. У наступным годзе ён атрымаў пасаду прафесара ў Школе прыгожых мастацтваў, а ў 1834 годзе з’ехаў у Італію, дзе ў 1835 годзе ажаніўся з Луізай, дачкой жывапісца Араса Вернэ. Арас Вернэ быў дырэктарам Французскай акадэміі ў Рыме.

У 1838—1843 гадах Дэларош зноў працаваў у Італіі. У 1845 годзе быў абраны ў Нацыянальную акадэмію дызайну (з 1826 г. назву Акадэміі прыгожых мастацтваў) у Нью-Ёрку ў якасці ганаровага акадэміка. У 1840-х гадах мастак браў тэмы для сваіх карцін пераважна са святой і царкоўнай гісторыі. Пасля другой паездкі ў Італію яго цікавяць сцэны італьянскага побыту. Верагодна, да гэтага часу адносіцца і яго карціна «Адпачынак на беразе Тыбра» са збору Дзяржаўнага Эрмітажа ў Санкт-Пецярбургу. Пасля таго, як у 1845 годзе памерла яго жонка, ён пераходзіць да трагічных сюжэтаў.
Dicraeus

**Dicraeus** — род двухкрылых сямейства .

## Віды 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Еўропа
* Неарктыка

Катэгорыя:Злакавыя мухі
Дэланэ

**Дэланэ** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Рабер Дэланэ, французскі жывапісец
* Соня Дэланэ, французская мастачка
Чарлз Дэмут

**Чарлз Дэмут** (; , Ланкастэр — , Ланкастэр) — амерыканскі мастак, прадстаўнік прэцызіянісцкага кірунку ў жывапісе ЗША.

## Жыццё і творчасць 
Чарлз Дэмут нарадзіўся ў сям’і, якая трымала тытунёвы гандаль. Вывучаў жывапіс і малюнак у пенсільванскай Акадэміі прыгожых мастацтваў у Філадэльфіі, дзе яго настаўнікам быў Томас Аншуц. Падчас вучобы там пазнаёміўся з будучым паэтам Уільямам Карласам Уільямсам, з якім знаходзіўся ў блізкіх адносінах да самай сваёй смерці. Пазней Ч.Дэмут працягвае сваё навучанне ў Парыжы, у акадэміі Каларосі і ў акадэміі Жуліяна. У Парыжы ён сябраваў з мастаком Марсдэнам Хартлі, які здолеў звесці Ч.Дэмута з вядомым амерыканскім галерыстам Алфрэдам Стыгліцам. Мастак таксама ўваходзіць у кола пастаянных гасцей салона мецэнаткі Гертруды Стайн. Пасля вяртання ў ЗША, у 1926 годзе менавіта ў нью-ёркскай галерэі А.Стыгліца Intimate Gallery прайшла першая персанальная выстаўка мастака. Ч.Дэмут часта наведвае Нью-Ёрк, дзе бавіць час на сустрэчах гамасексуалістаў (у прыватнасці, у Лафаецкіх лазнях), аднак жыве ў доме сваіх бацькоў у Ланкастэры. Быў на працягу доўгага часу цяжка хворы; мастак пакутаваў ад пашкоджання сцягна і цяжкай формы дыябету.

Ч.Дэмут быў стваральнікам шэрагу выдатных палотнаў амерыканскага жывапісу XX стагоддзя.

Катэгорыя:Прэцызіянізм
Катэгорыя:Мастакі ЗША
Жорж Дэмарэ

**Жорж Дэмарэ** ( — ) — германа-шведскі мастак-партрэтыст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1697 годзе ў Стакгольме, Швецыя. Сын мігрантаў Жуана Дэмарэ і Сары Мэйтэрыс. Настаўнікам быў мастак Марцін Мэйтэнс (1648—1736), сваяк маці. У 1724 годзе Жорж застаўся ў Амстэрдаме, у наступным годзе з’ехаў у Нюрнберг, дзе ён наведваў мастацкую акадэмію Іагана Даніэля Прэйслера (1666—1737). Пазней працягнуў навучанне ў Венецыі, дзе навучаўся ў Джавані Батысты П’яцэта (прыкладна 1682—1754).

У 1731 годзе ён ажаніўся з Барбарай Мары Шухбаўэр і пасяліўся ў Мюнхене, дзе ён стаў прыдворным мастаком. У 1743 годзе аўдавеў. Ён працягнуў жыць і працаваць у Мюнхене да самай смерці ў 1776 годзе. «Аўтапартрэт з дачкой» і іншыя тры яго карціны знаходзяцца ў Мюнхенскай Галерэі, іншыя ў галерэі ў Аўгсбургу.

Катэгорыя:Мастакі Швецыі
Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Германіі
Катэгорыя:Мастакі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі ракако
Леанід Іванавіч Ячэнін

**Леанід Іванавіч Ячэнін** ( — ) — украінскі савецкі дзеяч судовай сістэмы.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 24 ліпеня (5 жніўня) 1897 года ў вёсцы Іграева, цяпер уваходзіць у вёску Працавічы Слуцкага раёна Мінская вобласць, Беларусь.

У 1949 годзе скончыў Усесаюзны завочны юрыдычны інстытут.

Працаваў у органах пракуратуры УССР: памочнікам Кіеўскага і Валынскага губернскіх пракурораў, намеснік Камянец-Падольскага акруговага пракурора, пракурор Уманскай акругі, міжрайпракурор Сумскага і Данецкага сектараў.

* У 1933—1935 гадах — сакратар Пакроўскага райкама КП(б)У Данецкай вобласці.
* У 1935—1937 — пракурор Старабельскай акругі.
* З мая 1937 — намеснік, а са жніўня 1937 па май 1938 года — в. а. пракурора УССР. З 1938 года дэпутат Вярхоўнага савета Украінскай ССР 1-га склікання.
* У 1938—1941 — пракурор Украінскай ССР.
* У 1941—1946 — ваенны пракурор пяці франтоў, а затым ваенны пракурор Групы савецкіх войскаў у Германіі.
* У 1946—1952 — ваенны пракурор Паўночна-Каўказскай ваеннай акругі.

16 снежня 1952 года памёр у горадзе Растоў-на-Доне, РСФСР.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга (6 красавіка 1945), Багдана Хмяльніцкага I ступені (31 мая 1945), Айчыннай вайны I і II ступені (3 чэрвеня 1944, 14 лютага 1943), Чырвонай Зоркі (1935), медаль.

## Літаратура 
* *Клочков В. Г.* Історія прокуратури України. — К., 2004. 

## Спасылкі 
* Яченін Леонид Иванович
* Генеральная прокуратура Украины

Катэгорыя:Дэлегаты XVIII з’езда УКП(б)
Катэгорыя:Пракуроры СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета УССР 1-га склікання
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцкім раёне
Катэгорыя:Юрысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Юрысты Украіны
Катэгорыя:Юрысты СССР
Катэгорыя:Пракуроры Украіны
Бальтазар Дэнер

**Бальтазар Дэнер** (ням.: Balthasar Denner, , Альтона — , ) — нямецкі мастак-партрэтыст.

У 1709 годзе, ва ўзросце 24 гадоў, Бальтазар Дэнер атрымаў свой першы важны заказ: ён напісаў партрэты Крысціяна Аўгуста (дзядзькі і апекуна Карла Фрыдрыха, герцага Шлезвіг-Гальштэйн-Гаторпскага, бацькі будучага расійскага імператара Пятра III) і яго сястры Марыі Лізаветы, якая пазней стала настаяцельніцай Кведлінбургскага абацтва. Заказчык быў настолькі ўражаны вынікам, што запрасіў мастака ў свой замак Готарп у Шлезвізе, каб Бальтазар працягнуў пісаць там партрэты. Тут Дэнер у 1712 годзе стварыў вялікі групавы партрэт (178×138 см), на якім адлюстраваў 21 чалавека са складу герцагскай радні. У наш час палатно знаходзіцца ў замку Растэдэ. Гэтая вялікая карціна прынесла аўтару славу выдатнага партрэтыста, і неўзабаве Бальтазар Дэнер пачаў атрымліваць новыя замовы.

Мастак адрозніваўся не толькі талентамі, але таксама працавітасцю і дакладна вытрымліваў абумоўленыя тэрміны. Таму да канца свайго жыцця ён атрымаў больш за дастатковую колькасць заказаў. Прычым да яго ахвотна звярталіся ў асноўным тытулаваныя асобы. Жывапісец пабываў пры шматлікіх дварах Еўропы, дзе маляваў партрэты кіраўнікоў і чальцоў іх сем’яў. Акрамя дзясяткаў герцагаў, Дэнер стварыў партрэты дацкіх каралёў Фрэдэрыка IV і Крысціян VI, польскага караля Аўгуста II Моцнага, рускага цара Пятра III і шведскага караля Адольфа Фрыдэрыка.

Стаўшы папулярным партрэтыстам, Дэнер пачаў актыўна прыцягваць да працы памагатых. Ён часта сам пісаў толькі самае складанае — твар заказчыка, а прамалёўку астатніх дэталяў карціны (адзенняў, інтэр’ераў, розных прадметаў і інш.) даручаў іншым малявальшчыкам. Пазней ён часам прывабліваў для гэтага і ўласных дзяцей. На партрэце трох дзяцей пісьменніка і ўплывовага гамбургскага гараджаніна Бартольда Генрыха Брокеса 1724 года ёсць надпіс на адваротным баку з пералікам усіх мастакоў, якія прымалі ўдзел у працы: Дэнер напісаў галовы дзяцей непасрэдна ў Гамбургу, Якаб ван Шупен пазней у Вене прамаляваў адзенне, дэ Паўль Ферг (1689—1740), а Франц Вернер Там (1658—1724) пісаў кветкі ў руках дзяцей.