Рахмонберды Мадазімаў

**Рахмонберды Мадазімаў** (, , Ферганская вобласць, Туркестанскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя — , , Кыргызстан) — заснавальнік і арганізатар тэатральнага руху Кыргызстана, заснавальнік і першы мастацкі кіраўнік Ошскага Дзяржаўнага акадэмічнага ўзбекскага музычна-драматычнага тэатра імя Бабура, , пісьменнік.

## Біяграфія 
Рахмонберды Мадазімаў нарадзіўся ў 1875 годзе ў горадзе Узген. Ён, як і яго бацька Мухамадазім, быў аўтарытэтным мулой, які здзейсніў паломніцтва ў Меку.

У 1914—1915 гадах у друкарні пры канцылярыі генерал-губернатара Туркестанскага краю ў горадзе Ташкенце былі выдадзеныя яго дзве кнігі «Характарыстыка Оша», «Слоўнік імёнаў».

У 1914 годзе пад кіраўніцтвам Рахмонберды Мадазімава разам з настаўнікам рускай школы горада Ош Балтыхаджой Султанавым быў заснаваны тэатральны гурток.

У 1918 годзе пад кіраўніцтвам Рахмонберды Мадазімава разам з іншымі дзеячамі і настаўнікамі Ошскага павета Бекназарам Назаравым, Ібрахімам Мусабоевым, Журахонам Зайнабідынавым, Назірханам Камолавым, А.Саідавым, А.Эшанхонавым, Абдукадырам Ісхокавым, Ісраілжонам Ісмаілавым, Джалілам Сабітавым ўпершыню ў Кыргызстане быў заснаваны самадзейны тэатральны гурток на базе канцэртнай брыгады пры Рэўваенсавета Туркестанскага фронту з мясцовых мусульманскіх акцёраў. Мастацкі кіраўнік тэатральнай трупы Рахмонберды Мадазымаў быў першым заснавальнікам і арганізатарам тэатральнага руху ў Кыргызстане. У 1919 году гурток сфармаваўся ў драматычную трупу. Гэтая трупа паслужыла не толькі развіццю тэатральнага мастацтва, але і развіццю прафесійнага музычнага мастацтва ў Кыргызстане. Так як у рэпертуары трупы, акрамя тэатральных пастановак ставіліся шматлікія канцэртныя праграмы, таксама ажыццяўлялася апрацоўка народных мелодый для музычнага суправаджэння спектакляў, што стала асаблівым этапам на шляху станаўлення музыкаў-прафесіяналаў. У далейшым гэтая трупа стала асновай для стварэння Ошскай Дзяржаўнага акадэмічнага ўзбекскага музычна-драматычнага тэатра імя Бабура.

Ошскі Дзяржаўны акадэмічны узбекскі музычна-драматычны тэатр імя Бабура з’яўляецца другім найстарэйшым прафесійным тэатрам у Цэнтральнай Азіі, пасля узбекскія нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Хамза ў горадзе Ташкент (заснаванага ў 1913-27 лютага 1914 гадах).

Рахмонберды Мадазымаў ў складзе тэатра пабываў ва ўсіх раёнах Ошскага павета, дзе ставіў спектаклі. Разам са сваім сваяком, заснавальнікам і першым начальнікам міліцыі горада Ош Балтыхаджой Султанавым актыўна ўдзельнічаў у змаганні з басмацтвам.

Заснавальнік Ошскага ўзбекскага драматычнага тэатра Рахмонберды Мадазымаў ў сувязі з выездам у горад Узген ў 1932 годзе сышоў з тэатра і памёр у канцы траўня 1933 года ў горадзе Узгене.

Двое сыноў Рахмонберды Мадазімава працягнулі справу свайго бацькі, шмат гадоў працавалі на сцэне тэатра імя Бабура горада Ош. Урынбой і Журахон Рахмонава былі аднымі з заснавальнікаў музычна-драматычнага тэатра імя Бобура горада Ош і ўнеслі вялікі ўклад у развіццё мастацтва і культуры Кыргызстана, выхавалі шмат маладых акцёраў. Іх вялікі ўклад і працу былі высока ацэнены кіраўніцтвам Кіргізскай ССР і яны былі ўзнагароджаны ордэнамі, шматлікімі медалямі, ганаровымі граматамі.

## Праца ў тэатры 
* 1919 год — М.Бехбудый «Падаркуш», Манон Уйгур «Лекар з Туркестана».
* 1920 год — Хамза «Атручаная жыццё».
* 1921 год — Гулам Зафарі «Сірата».
* 1922 год — Хамза «Пакаранне паклёпнікаў».
* 1923 год — Каміл Яшын «Лолахон».
* 1924 год — Махмуд Рахмон «Рапарт з поўдня».
* 1925 год — К.Яшын і М.Музафараў «Гулсара».
* 1926 год — К.Яшын «Два камуністы».
* 1927 год — К.Яшын «Сябры».
* 1928 год — К.Яшын «Унутры».
* 1929 год — Гулам Зафары «Халіма», К.Яшын «Ажы-ажы».
* 1930 год — Умаржон Ісмаілаў «Гісторыі на баваўняным полі».
* 1931 год — М. В. Гогаль «Жаніцьба».
* 1932 год — Манон Уйгур «Перакладчык».

Удзельнічаў у шматлікіх канцэртных праграмах.

## Асабістае жыццё 
Бацька — Ібні Мухамадазім (памёр у 1876 годзе) рэлігійны дзеяч. Маці — Бібі Саліха (1850—1922) ураджэнка горада Уратэпа. Жонка — Бібіхон (1884—1922) ураджэнка горада Уратэпа. Дзеці — Назакатхон (1902—1934), Хажынісо (1907—1932), Урынбой (1910—1980), Назірхон (1912—1917), Журахон (1917—1977).

## Напісаныя кнігі 
# «Характарыстыка Оша», друкарня пры канцылярыі генерал-губернатара Туркестанскага краю, горад Ташкент, 1914 год.
# «Слоўнік імёнаў», друкарня пры канцылярыі генерал-губернатара Туркестанскага краю, горад Ташкент, 1915 год.

## Літаратура 
# Энцыклапедыя Ошскай вобласці, Акадэмія навук Кіргізскай ССР. Раздзел Тэатральная жыццё, стр.110, 1987 год, горад Фрунзэ.
# Нацыянальная энцыклапедыя Узбекістана, Акадэмія навук Рэспублікі Узбекістан, г. Ташкент, 2000—2006 гады (літара Ў, стр.219), Дзяржаўная навуковая выдавецтва «Узбекская нацыянальная энцыклапедыя», Ташкент.
# Нацыянальная энцыклапедыя «Кыргызстан», 5 том, стр.763. Цэнтр Дзяржаўнага мовы і энцыклапедыі, Бішкек 2014 годзе. Галоўны рэдактар Асанаў У. А. К 97. Б.
# А. Абдугафуров «Ошскай акадэмічны тэатр», г. Ош, 2010 год.

## Спасылкі 
* Яны стаялі ля вытокаў
* Акцёрская дынастыя
* Центразия Персоны 
* Центразия Гісторыя 
* Біяграфіі знакамітасцяў
* Урывак з кнігі «Исмлар имлоси» (на узбекскай мове)
* http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O'%20harfi.pdf 
* Реферат
* гісторыя тэатра 

Катэгорыя:Заснавальнікі тэатральнага руху Кыргызстана
Катэгорыя:Пісьменнікі паводле алфавіта
Катэгорыя:Пісьменнікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Кыргызстана
Катэгорыя:Пісьменнікі Узбекістана
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расіі
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры
Катэгорыя:Бальшавікі