open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Комар

**Комар** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксей Комар (нар. 1990) — беларускі валейбаліст. Майстар спорту.
* Анатоль Фёдаравіч Комар — беларускі палітык.
* Віктар Іванавіч Комар — беларускі архітэктар.
* Ганна Генадзеўна Комар — беларуская паэтэса, перакладчыца.
* Міхаіл Антонавіч Комар (нар. 1951) — беларускі палітык.
* Міхал Комар — езуіцкі педагог.
Мюнхен (значэнні)

**Мюнхен** () — горад у Германіі, сталіца федэральнай зямлі Баварыя.

Іншыя значэнні:

* Мюнхен — раён Германіі ў Баварыі.
* Мюнхен — міжнародны аэрапорт, размешчаны ў Верхняй Баварыі.
* «Мюнхен» — фільм Стывена Спілберга 2005 года.
* «Мюнхен 1860» — футбольны клуб
Жан-Поль Дзюбуа

**Жан-Поль Дзюбуа** (; нар. ) — французскі пісьменнік.

У 2004 годзе яму прысудзілі прэстыжную прэмію «Феміна» за сямейную сагу «Французскае жыццё». 4 лістапада 2019 года Жан-Поль Дзюбуа ўдастоены галоўнай літаратурнай узнагароды Францыі — Ганкураўскай прэміі, якая ўручаецца штогод з 1903 года за лепшы твор, напісаны на французскай мове. Пісьменніка ўзнагародзілі за яго настальгічны раман «Не ўсе ў свеце жывуць аднолькава». Гэты твор ён ствараў на працягу апошніх 30 гадоў.

Катэгорыя:Пісьменнікі Францыі
Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі
Нацыянальны тэатр (Мюнхен)

**Нацыянальны тэатр Мюнхена** () — оперны тэатр у Мюнхене, размешчаны на плошчы Макса Іосіфа. Тэатр з’яўляецца галоўнай пляцоўкай Баварскай дзяржаўнай оперы і Баварскага дзяржаўнага балета.

## Гісторыя стварэння 
Будаўніцтва першага опернага тэатра па тыпу парыжскага Адэона было даручана каралём Баварыі Максіміліянам архітэктару Карлу фон Фішэру. Тэатр быў адкрыты ў 1818 годзе, але знішчаны пажарам у 1823 годзе. У 1825 годзе ён быў адноўлены Леа фон Кленцэ, які дадаў у яго афармлення неагрэчаскі стыль.

У 1930 годзе тэатр быў значна зменены і пашыраны і захоўваўся ў такім выглядзе да 1943 года, калі моцна пацярпеў у час бамбардзіроўкі Мюнхена ў гады Другой сусветнай вайны.

Пасля заканчэння вайны тэатр быў зноў адноўлены архітэктарам Герхардам Морыцам Граўбнерам па арыгінальных чарцяжах фон Кленцэ, хоць ранейшы воблік захавалі толькі фае і парадная лесвіца. Тэатр на 2100 пасадачных месцаў адкрыўся 22 лістапада 1963 г. з паказам Вагнераўскай оперы «Нюрнбергскія майстарзінгеры».

За гады існавання тэатра многія знакамітыя нямецкія кампазітары ставілі там свае оперы. Вагнер прадстаўляў публіцы такія свае шэдэўры як «Золата Рэйна» і «Валькірыя», а Штраўс — «Дзень міру» і «Капрычыа».

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мюнхена
Катэгорыя:Культура Мюнхена
Катэгорыя:Славутасці Мюнхена
Катэгорыя:Оперныя тэатры Германіі
Варанец коласападобны

**Варанец коласападобны** (*Actaea spicata*)&nbsp;— шматгадовая расліна сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Сцябло 30-80&nbsp;см вышынёй з буйным чарговым, двойчы ці тройчы трайчастарассечаным лісцем, якое расце ад тоўстых карэнішчаў, якія знаходзяцца ў глебе. Кветкі несамастойныя, дробныя, сабраны ў гронкападобныя суквецці. Пялёсткі дробныя, лопасцевыя. Тычынкі даўжэй іншых частак кветкі. Песцік адзін. Плод&nbsp;— сакавітая шматнасенная ягада чорнага колеру.

## Біялогія 
Цвіце ў канцы вясны&nbsp;— пачатку лета.

## Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Рэдкая расліна, якая расце на схілах яраў і берагах лясных ручаёў. Ахоўваецца.

## Практычнае выкарыстанне 
Варанец коласападобны&nbsp;— ядавітая, лекавая расліна. У яго траве знойдзеныя алкалоіды, у пладах і каранях&nbsp;— сапаніны і трансаканітавая кіслата. Адвар з яе п’юць пры псіхічных і страўнікавых захворваннях. Ужываецца ў гамеапатыі

## Літаратура 
* *, , А.&nbsp;М.&nbsp;Краснова;* «» Справочник; Киев, , 1983. 
* *Рандушка Д., Шомшак Л., Габерова И.* Цветовой атлас растений. — Братислава: Обзор, 1990. — С. 416. — ISBN 80-215-0068-9
* *Гамуля Ю.&nbsp;Г.*&nbsp;Рослини України / за ред. канд. біол. наук.&nbsp;М.&nbsp;Утєвської.&nbsp;— X.: Фактор, 2011.&nbsp;— 208 с.: іл.
* 

Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Казяльцовыя (падсямейства)
Старая пінакатэка

**«Старая пінакатэка»** () — карцінная галерэя ў Мюнхене. У ёй прадстаўлены творы майстроў Сярэднявечча да сярэдзіны XVIII стагоддзя. Насупраць Старой Пінакатэкі знаходзіцца Новая пінакатэка з творамі мастакоў XIX — пачатку XX стагоддзяў. У трэцяй пінакатэцы Мюнхена — Пінакатэцы сучаснасці — прадстаўлена мастацтва XX і XXI стагоддзяў.

## Гісторыя 
Гісторыя баварскай калекцыі, якая атрымала пазней грэчаскую назву «пінакатэка», пачынаецца з карцін на гістарычныя тэмы, якія Вільгельм IV замовіў у нямецкіх майстроў таго часу: А. Альтдорфера, Х. Буркмайра, Бехама, М. Фезелена, Броя і інш. Выкананая Альтдорферам у 1529 г. «Бітва Аляксандра» () лічыцца адным з першых шэдэўраў, якія трапілі ў знакаміты мюнхенскі збор. У Максіміліяна I Вільгельм IV набыў, сярод іншых, працы Альбрэхта Дзюрэра. Яго ўнук Максіміліян II (штатгальтар Іспанскіх Нідэрландаў) набыў шматлікія працы галандскіх і фламандскіх майстроў. З аб’яднаннем Баварыі і Пфальца ў зборы Старой Пінакатэкі ўвайшлі творы з галерэй Мангейма, Дзюсельдорфа і Цвайбрукена, якія схавалі ад французскіх войскаў.

Кароль Баварыі Людвіг I таксама набыў шматлікія мастацкія творы. Усе гэтыя працы знаходзіліся ў шматлікіх палацах і былі недаступныя для наведвання. Людвіг I не толькі сістэматызаваў сваю збіральніцкай дзейнасць, але таксама, лічачы сваім абавязкам далучыць да мастацтва народныя масы, даручыў архітэктару Леа фон Кленцэ будаўніцтва музея. Музей быў закладзены ў 1826 годзе, а ў 1836 годзе будаўніцтва было завершана. Падчас Другой сусветнай вайны Старая пінакатэка моцна пацярпела і была адноўленая ў 1952—1957 гадах.

У 1988 годзе шматлікія працы Дзюрэра былі пашкоджаныя кіслатой, якую выплюхнуў на іх псіхічнахворы наведвальнік, і іх прыйшлося доўга рэстаўраваць.
Тамашоўскі павет (Люблінскае ваяводства)

**Тамашоўскі павет** () — павет у Польшчы ля мяжы з Украінай, уваходзіць у склад Люблінскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе.  Цэнтр павета — горад Тамашаў Любэльскі. Займае плошчу 1487,1 км². Насельніцтва павета складае 85 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Какорыш

**Како́рыш** (*Aethusa*)&nbsp;— род кветкавых раслін сямейства  з адным паліморфным відам — **Какорышам звычайным** (). Мезафіт, мезатроф, эўтроф, але выпадкі атручвання здараюцца рэдка.

## Падвіды 
* 
* 

## Література 
*  — С. 435.
* 
* *, , А.&nbsp;М.&nbsp;Краснова;* «» Справочник; Киев, , 1983. 

## Спасылкі 
* 
* Пятрушка сабачая звычайная (*Aethusa cynapium*) // Аграрная энцыклапедыя
* *Aethusa cynapium* L. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Манатыпныя роды раслін
Катэгорыя:Парасонавыя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Пустазелле
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Мюнхен (фільм)

**«Мюнхен»** () — амерыканскі мастацкі фільм 2005 года рэжысёра Стывена Спілберга, у якім распавядаецца пра тэрарыстычны акт на мюнхенскай Алімпіядзе і аперацыю адплаты з боку ізраільскіх спецслужбаў. Карціна падымае вельмі цяжкія для асэнсавання і ўспрымання маральныя пытанні пра дапушчальныя формы барацьбы са злом і гістарычнай рэтраспектыву араба-ізраільскага канфлікту, які не спыняецца больш за паўстагоддзя…

Фільм пастаўлены па кнізе канадскага журналіста Джорджа Джонаса «Vengeance: The True Story of an Israeli Counter-Terrorist Team», па той жа кнізе ў 1986 годзе быў зняты тэлевізійны фільм «Меч Гедэона». Фільм быў намінаваны як лепшая карціна на прэмію «Оскар».

## Акцёры і ролі 
* Эрык Бана — *Аўнер*
* Дэніел Крэйг — *Стыў*
* Кіяран Хайндс — *Карл*

## Крыніцы 
Катэгорыя:Фільмы Францыі 2005 года
Катэгорыя:Фільмы Канады 2005 года
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2005 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2005 года
Катэгорыя:Фільмы-трылеры 2005 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы-драмы Канады
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Францыі
Катэгорыя:Фільмы-трылеры Канады
Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы Канады
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра Алімпійскія гульні
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на нямецкай мове
Катэгорыя:Фільмы на французскай мове
Катэгорыя:Фільмы на іўрыце
Катэгорыя:Фільмы на арабскай мове
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы на грэчаскай мове
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы на нідэрланскай мове
Катэгорыя:Фільмы Стывена Спілберга
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Джон Уільямс
Віктуаліенмаркт (Мюнхен)

**Віктуаліенмаркт** () — пастаянна дзеючы прадуктовы рынак у цэнтры горада Мюнхен. Працуе штодня, акрамя нядзель і святочных дзён.

Слова Віктуаліенмаркт паходзіць ад лацінскага слова *victus* — прадукт, запас. Спачатку рынак называўся grüner Markt («зялёны рынак») або проста Marktplatz (Рынкавая плошча). Назва «Віктуаліенмаркт» з’явілася ў XIX стагоддзі, калі ў некаторых колах буржуазіі было модным выкарыстоўваць лацінскія назвы замест нямецкіх.

Віктуаліенмаркт паўстаў, калі стары мюнхенскі гарадскі рынак на Марыенплац стаў занадта вузкім для вялікага горада. Кароль Максіміліян I 2 мая 1807 года даручыў магістрату горада Мюнхена перанесці рынак на новае месца.

Катэгорыя:Славутасці Мюнхена
Катэгорыя:Рынкі Германіі
Хофбройхаус

**Хофбройхаус** ( — «Прыдворны бровар») — вялікі піўны рэстаран з піўным садам, размешчаны ў Мюнхене на плошчы Плацль, недалёка ад цэнтральнай плошчы горада Марыенплац.

Адкрыўся ў якасці прыдворнага бровара баварскіх герцагаў у 1607 годзе. З 1828 года бровар адкрыўся для свабоднага наведвання. У 1897 годзе будынак быў перабудаваны пад рэстаран, у 1958 годзе праведзена яго поўная рэканструкцыя. 3 лістапада 1997 года ў цэнтры Мюнхена адбылося вялікае свята, прысвечанае 100-годдзю знакамітага «Хофбройхауса».

У розныя гады Хофбройхаус наведвалі вядомыя палітычныя і культурныя дзеячы: Вольфганг Амадэй Моцарт, Лізавета Баварская, Уладзімір Ленін з жонкай Надзеяй Крупскай, Адольф Гітлер. Сёння Хофбройхаус карыстаецца папулярнасцю ў шматлікіх замежных турыстаў і сярод мясцовых жыхароў як адна з славутасцяў Мюнхена.

Катэгорыя:Славутасці Мюнхена
Баварская акадэмія навук

**Баварская акадэмія навук** (, скар. **BAdW**) — грамадская некамерцыйная арганізацыя, галоўны навукова-даследчы цэнтр Баварыі, член Саюза Акадэмій навук Германіі. Размешчана ў Мюнхене, у былым каралеўскім палацы.

У 2009 годзе акадэмія налічвала 157 правадзейных членаў і 156 членаў-карэспандэнтаў. Акадэмія мае адзім з найбуйнейшых вылічальных цэнтраў Германіі, пры ёй працуе інстытут вывучэння звышнізкіх тэмператур.

## Гісторыя 
Каралеўская Баварская акадэмія навук была заснавана ў Мюнхене ў 1759 годзе курфюрстам Максіміліянам III Іосіфам і, такім чынам, з’яўляецца адным з найстарэйшых навуковых таварыстваў Еўропы.

Праект акадэміі быў складзены надворным дарадцам Іаганам Георгам фон Лоры (1723—1787), заснавальнікам «Баварскага вучонага таварыства» і графам Зігмундам фон Хаймхаўзенам (1708—1793), які стаў першым прэзідэнтам акадэміі. Акадэмія, заснаваная пераважна для гістарычных даследаванняў, выдала зборнік дакументаў баварскага архіва пад назвай «Monumenta Boica» (40 тамоў, пачынаючы з 1763 года). У працы прымаў удзел Герман Шолінер (1722—1795).

Баварская акадэмія навук не мела ўласнага будынка да 1783 года, калі ёй быў перададзены палац «Wilhelminum», які рэквізавалі ў Ордэна езуітаў. У 1944 годзе будынак акадэміі разбураны падчас бамбардзіроўкі. Установы і службы акадэміі размяшчаліся ў мностве невялікіх аўдыторый і бюро пры Мюнхенскім універсітэце, і толькі ў год свайго 200-годдзя (1959) Баварская акадэмія навук атрымала пастаяннае памяшканне ў паўночна-ўсходнім крыле Мюнхенскага палаца.

## Структура 
Баварская акадэмія навук мае традыцыйную для нямецкіх навуковых таварыстваў структуру. У арганізацыйным плане акадэмія падзяляецца на класы, якіх з дня яе заснавання вылучаецца ўсяго два: Матэматыка-Прыродазнаўчы і Гісторыка-філалагічны. Клас складаецца з камісій і рабочых груп. У складзе Гісторыка-філалагічнага класа 30 камісій, у складзе Матэматыка-прыродазнаўчанавуковага — 10 камісій і рабочых груп. Акрамя таго, 3 камісіі не ўваходзяць у склад класаў і па сваім статусе прыроўненыя да іх: Камісія па гісторыі навукі, Камісія па горных даследаваннях, Пастаянная камісія па інжынерыі і прыкладным прыродазнаўстве. Кіраванне акадэміяй ажыццяўляе Пленум (агульнае сход сапраўдных чальцоў акадэміі), у перапынках паміж скліканні пленума кіраванне акадэміяй ажыццяўляе Праўленне.

Кіраўніком акадэміі з’яўляецца Прэзідэнт, якому непасрэдна падпарадкоўваецца Праўленне, Прэс-служба і Сакратарыят (цэнтральны адміністрацыйны орган Акадэміі з Навукоўцам сакратаром чале).

Катэгорыя:Акадэміі навук
Вільгельм Адам (1877—1949)

{{Ваенны дзеяч
|поўнае імя       = Вільгельм Адам
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|партрэт          = 
|подпіс           = 
|мянушка          =
|прыналежнасць    =  Германская імперыя Веймарская рэспубліка
|гады службы      = 1897—1943
|званне           = 
|род войскаў      =  Сухапутныя войскі
|камандаваў       = 
|частка           =
|бітвы            =
Першая сусветная вайна 
|узнагароды       =
{
     
-
 
}
|сувязі =
|у адстаўцы =
}}
**Вільгельм Адам** (; , Ансбах — , Гарміш-Партэнкірхен) — генерал-палкоўнік германскай арміі (1939), начальнік Вайсковага ўпраўлення (аналаг генштаба) рэйхсвера ў перыяд да Адольфа Гітлера.

## Спасылкі 
*  

Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Германія)
Аміячная вада

**Аміячная вада** — 25%-ны водны раствор аміяку, шчыльнасць 900 кг/м³. Утвараецца пры кантакце коксавага газу з вадой, якая кандэнсуецца з прычыны ахаладжэння газу або спецыяльна ўпырскваецца з мэтай вымання аміяку. У абодвух выпадках амтрымліваецца слабая аміячная вада, дыстыляцыя якой з вадзяной парай і далейшая дэфлегмацыя і кандэнсацыя даюць канцэнтраваную аміячную ваду. Выкарыстоўваецца для атрымання солей амонію, якія выкарыстоўваюцца ў якасці азотных угнаенняў, у вытворчасці соды, фарбавальнікаў.

## Літаратура 
* Хімічны слоўнік навучэнца. Мн., «Народная асвета», 2004, С.29

Катэгорыя:Гідраксіды
Марцін Віскара

**Марцін Віскара** (; нар. 22 сакавіка 1963) — Прэзідэнт Перу (2018—2020).

Інжынер па адукацыі, Марцін Віскара прыйшоў у палітыку толькі ў 2010 годзе пасля ўдзелу ў пратэстах супраць нераўнацэннага фінансавання рэгіёнаў і іх падаткаабкладання. Падчас гэтых маніфестацый ён прадэманстраваў сваё ўменне дамаўляцца і прыміраць варагуючыя бакі. Неўзабаве Марцін Віскара быў абраны губернатарам рэгіёна Mакегуа. У 2016 годзе Педра Пабла Кучынскі, які быў тады кандыдатам на пасаду прэзідэнта, паклікаў яго ў сваю каманду. Так Віскара стаў спачатку віцэ-прэзідэнтам, а з 2018 — прэзідэнтам Перу.

У сваёй прамове парламенту пасля ўступлення на пасаду 24 сакавіка 2018 года Марцін Віскара галоўнай задачай назваў барацьбу з карупцыяй. Стаўшы прэзідэнтам краіны, Марцін Віскара імкнуўся правесці шэраг антыкарупцыйных рэформаў. Але парламент не прымаў яго ініцыятывы. Кангрэс неаднаразова блакаваў розныя ініцыятывы прэзідэнта Віскары, у тым ліку і прапанову аб датэрміновых выбарах: як прэзідэнцкіх, так і парламенцкіх. Сітуацыя напалялася, апошняй кропляй, якая прывяла да крызісу, стала жаданне Кангрэса практычна цалкам замяніць склад Канстытуцыйнага трыбунала краіны. Прэзідэнт папярэджваў дэпутатаў, што абвесціць аб роспуску Кангрэса, калі тыя пачнуць прызначэнні суддзяў да таго, як разгледзяць пытанне аб даверы ўраду. Але яны не прыслухаліся да яго, і ўсё ж паспелі прызначыць аднаго з членаў трыбунала. 30 верасня 2019 Прэзідэнт Перу Марцін Віскара распусціў Кангрэс Рэспублікі. Той у сваю чаргу яго рашэнне не прызнаў, адхіліўшы Прэзідэнта ад улады і прызначыўшы выканаўцам яго абавязкаў першага Віцэ-прэзідэнта краіны Мерседэс Араас. Гэта прывяло да канстытуцыйнага крызiса ў Перу.

Катэгорыя:Прэзідэнты Перу
Свята-Пакроўская царква (Кіраўск)

**Свята-Пакроўская царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Кіраўск Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці. Знаходзіцца каля шашы Магілёў — Бабруйск на вул. Гагарына, 22.

## Гісторыя 
Учынена ў 1995 годзе ў будынку XX ст.

## Архітэктура 
Вырашана ў стылізаваных формах старажытнарускага царкоўнага дойлідства. Над папярочным прамавугольным у плане прытворам узведзена 8-гранная шатровая званіца з цыбулепадобнай галоўкай, па вуглах такія ж «апостальскія» галоўкі. Да прытвора далучана прамавугольная ў плане малітоўная зала з бакавымі прыдзеламі. Пласкасныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі. У паўавальнай арцы над прамавугольным уваходным праёмам фрэскавая размалёўка.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Кіраўскага раёна
Катэгорыя:Кіраўск
Катэгорыя:Храмы Бабруйскай епархіі
Катэгорыя:1995 год у Беларусі
Марыенплац (Мюнхен)

**Марыенплац** () — цэнтральная плошча Мюнхена, цэнтр пешаходнай зоны і адна з галоўных славутасцяў цэнтра горада.

На плошчы размешчаны Мюнхенскія ратушы — Новая і Старая, адсюль пачынаецца Каўфінгерштрасэ з мноствам крам. У раёне Марыенплац таксама знаходзяцца гістарычны рынак Віктуаліенмаркт, самы вялікі мюнхенскі сабор Фраўэнкірхэ і многія іншыя славутасці.

Пад плошчай знаходзіцца буйная вузлавая станцыя мюнхенскага грамадскага транспарту: тут перасякаюцца лініі U3 і U6 мюнхенскага метро з цэнтральнай лініяй мюнхенскай гарадской электрычкі.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Мюнхена
Свята-Ільінская царква (Бабруйск)

**Свята-Ільінская царква** — дзейны праваслаўны храм у горадзе Бабруйску Магілёўскай вобласці, перавезены з вёскі Куляшоўка Клімавіцкага раёна. Знаходзіцца ва ўрочышчы Лукавая гара, на вуліцы Сікорскага, 38. Помнік драўлянага дойлідства.

Царква з в. Куляшоўка Клімавіцкага раёна па вул. Сікорскага, 38 у г. Бабруйску — .

## Гісторыя 
### Куляшоўская царква 
Першапачаткова царкву ўзвялі на паўночна-ўсходнім ускрайку вёскі Куляшоўка ў 1893 годзе з дрэва. Спачатку ў ёй служыў святар Пётр Петрашэн, з 1899 года — Міхаіл Харашуноў, а з 1909 года — Васіль Рафаловіч. У календары для духавенства Магілёўскай епархіі на 1899 год паведамляецца: *«Куляшоўская, Ільінская [царква], пабудавана ў 1894 годзе, драўляная; прыхаджан абодвух палоў 2371; царкоўнай зямлі 48 дзесяцін; адрас ст. Хатовіж, святар Міхаіл Харашуноў»*.

У пачатку 1930-х гадоў храм быў зачынены і зноў адкрыўся ў час Другой сусветнай вайны. Прыход царквы быў афіцыйна зарэгістраваны 2 лістапада 1946 года. Указам архіепіскапа Васіля настаяцелем царквы быў прызначаны святар Аляксандр Хобатаў. У 1947 годзе гэтую пасаду заняў Стахій Ільінкоў, а ў 1949 годзе — Уладзімір Забела.

Указам архіепіскапа Піцірыма ў 1952 годзе настаяцелем прыхода быў прызначаны іераманах Варсанофій, накіраваны з Жыровіцкага манастыра. На яго месца ў 1955 годзе прыбыў святар Міхаіл Рагачоўскі. Неўзабаве ён звольніўся, і ў 1960 годзе ўказам мітрапаліта Гурыя ў царкве пачаў служыць айцец Уладзімір Суднік.

### Бабруйская царква 
Паводле гістарычных звестак, Свята-Ільінская царква ў Бабруйску існавала яшчэ ў 1614 годзе. Верагодна, гэты храм быў разабраны падчас узвядзення крэпасці ў 1811 годзе. Будаўнічыя матэрыялы з яго пайшлі на ўзвядзенне могілкавай Свята-Сафійскай царквы на вуліцы Мінскай. У 1826 годзе на хутары Лукі (цяпер — урочышча Лукавая Гара) была пабудавана новая Свята-Ільінская царква, якую разабралі ў 1930-я гады. Ад яе застаўся толькі вялікі падмуркавы камень, на якім пазней будзе высечаны крыж і які будзе пакладзены ў аснову цяперашняга храма.

У 2000 годзе ў дзень памяці прарока Ільі былі асвячоны крыж і месца пад будаўніцтва новай царквы. У тым жа годзе кіраўніцтва Беларускай чыгункі перадала прыходу пасажырскі вагон, які выкарыстоўваўся як часовы храм.

Да канца 2003 года быў заліты падмурак пад новы храм. У 2004 годзе па блаславенні архіепіскапа Сафронія з дазволу мясцовых уладаў на месца будаўніцтва была перавезена Куляшоўская царква.

## Зноскі 
## Літаратура 
*  — С. 238
*  — С. 107

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бабруйска
Катэгорыя:Храмы Бабруйскай епархіі
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:1893 год у Беларусі
Катэгорыя:2004 год у Бабруйску
Катэгорыя:Перамешчаныя будынкі і збудаванні Беларусі
Катэгорыя:Куляшоўка (Клімавіцкі раён)
Віктар Аляксеевіч Казлоў

**Ві́ктар Аляксе́евіч Казло́ў** (,  — ) — беларускі савецкі дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч, міністр сельскай гаспадаркі БССР (1972—1979).

## Біяграфія 
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1950).

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1950 года сакратар Горацкага райкама ЛКСМБ, загадчык аддзелам ЦК ЛКСМБ, 1-ы сакратар Бабруйскага абкама камсамола, з 1953 года намеснік загадчыка аддзела ЦК УЛКСМ. У 1955—1958 гг. — старшыня калгаса «Гігант» Слуцкага раёна, пасля займаў пасаду 1-га сакратара Слуцкага райкама КПБ. З 1962 года на пасадзе намесніка старшыні Мінскага аблвыканкама. З 1969 года ў Міністэрстве сельскай гаспадаркі БССР, спачатку 1-ы намеснік, а з 1972 года — міністр сельскай гаспадаркі БССР. з 1979 па 1990 гг. — старшыня Дзяржаўнага камітэта Савета Міністраў БССР па ахове прыроды.

Кандыдат у члены ЦК КПБ (1960—1961), член ЦК КПБ (1976—1981), член Рэвізійнай камісіі КПБ (з 1981). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1959—63 і з 1971 года.

## Літаратура 
* КОЗЛОВ Виктор Алексеевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 304. — 737 с.

Катэгорыя:Міністры сельскай гаспадаркі БССР
Катэгорыя:Члены ЦК КПБ
Катэгорыя:Члены Рэвізійнай камісіі КПБ
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Старшыні дзяржаўных камітэтаў Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Першыя сакратары райкамаў КПБ
Нямецкі музей (Мюнхен)

**Нямецкі музей дасягненняў натуральных навук і тэхнікі** (), або **Нямецкі музей** () — найбуйнейшы музей прыродазнаўства і тэхнікі, знаходзіцца ў Мюнхене. Каля 28 000 экспанатаў, якія прадстаўляюць больш 50 галін навукі. Калекцыі экспанатаў са свету тэхнікі і прыродазнаўства аглядаюць штогод больш за паўтара мільёна чалавек.

Нямецкі музей ставіць сваёй мэтай распаўсюджванне ў найбольш нагляднай, даступнай і зразумелай для неспецыялістаў.

## Гісторыя 
Заснаваны па ініцыятыве Оскара фон Мілера (1855—1934) 28 чэрвеня 1903 года на гадавым агульным сходзе Саюза нямецкіх інжынераў як «музей шэдэўраў прыродазнаўства і тэхнікі». Экспазіцыя была адкрыта ў 1906 годзе ў часовых памяшканнях. Першыя экспанаты складаліся з матэматычна-фізічных калекцый з Баварыі.

У 1906 годзе быў закладзены падмурак будынка музея на востраве на рацэ Ізар. Новы будынак на Музейным востраве адкрыўся ў 1925 годзе. У 1932 годзе быў адкрыты будынак бібліятэкі, а ў 1935 годзе — Кангрэсу.

Пасля моцнага разбурэння ў вайну музей быў зноў адкрыты ў 1948 годзе, у наступныя гады неаднаразова павялічваўся. У 1992 годзе як філіял музея была адкрытая авіяцыйная зала Шляйсхайм на найстарэйшым з захаваных аэрадромаў Германіі. У 1995 годзе быў заснаваны Нямецкі музей Бона як філіял музея для адлюстравання развіцця навукі і тэхнікі ў Германіі пасля 1945 года. У 2003 годзе першая зала транспартнага цэнтра Нямецкага музея пераехала на ўзгорак Тэрэзы.

Катэгорыя:Музеі Мюнхена
Катэгорыя:Славутасці Мюнхена
Юст Кентэрберыйскі

**Юст** (; памёр 10 лістапада паміж 627 і 631 годам) — першы біскуп Рочэстэра і чацвёрты арцыбіскуп Кентэрберыйскі, удзельнік «Грыгарыянскай місіі», прыбыў у Брытанію з другой групай місіянераў, верагодна, у 601 годзе. Быў пасвечаны ў біскупы Рочэстэра ў 604 годзе і ўдзельнічаў у царкоўным саборы ў Парыжы ў 614 годзе.

Пасля смерці караля Этэльберта ў 616 годзе Юст збег у Галію і вярнуўся ў Брытанію праз год пасля хрышчэння Эдбальда другім архібіскупам Кентэрберыйскім Лаўрэнціем.

Святы, шануецца Рымска-каталіцкай царквой (дзень памяці — 10 лістапада).
Жорж Шатэлен

**Жорж Шатэлен**, таксама **Шатлен** (; 20 мая 1405, або 1415 — ) — бургундскі храніст і паэт, прыдворны гістарыёграф герцагаў Філіпа Добрага і Карла Смелага. Аўтар «Хронікі майго часу» (), якая ахоплівае падзеі 1417—1474 гадоў і з’яўляецца каштоўнай крыніцай па гісторыі Стагадовай вайны і франка-бургундскіх адносін. Прадстаўнік школы французскіх паэтаў «Вялікія рыторыкі».
Абашыдзэ

**Абашы́дзэ** — грузінскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Васо Абашыдзэ — грузінскі акцёр
* Грыгол Грыголавіч Абашыдзэ — грузінскі паэт
* Іраклій Вісарыёнавіч Абашыдзэ — грузінскі паэт
* Лейла Абашыдзэ — грузінская актрыса
Магілёўскае гарадское благачынне

**Магілёўскае гарадское благачынне**, **Магілёўская гарадская благачынная акруга** — акруга ў Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы горада Магілёва Магілёўскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Царква Трох Свяціцеляў (Магілёў)
# Крыжаўзвіжанская царква (Магілёў)
# Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай (Магілёў)
# Спаса-Праабражэнскі сабор (Магілёў)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усецарыца» (Магілёў)
# Царква прападобнага Серафіма Сароўскага (Магілёў)
# Царква ў гонар святых царственных пакутнікаў і новапакутнікаў і вызнаўцаў ХХ стагоддзя (Магілёў)
# Царква ў імя святых праведных Богаайцоў Іаакіма і Ганны (Магілёў)

## Спасылкі 
* Магілёўскае гарадское благачынне на mogeparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Магілёве
Катэгорыя:Благачынныя акругі Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Адэльгунда

**Адэльгунда** (; 639, Мабёж, Францыя — ) — святая Рымска-Каталіцкай царквы (дзень памяці — 30 студзеня), панна, абатыса, сястра святой Вальдэтруды.

## Агіяграфія 
Нарадзілася ў горадзе Мабёж у арыстакратычнай сям’і, блізкай да дынастыі франкскіх каралёў Меравінгаў. Яе бацькі, святы Вальберт і святая Бертылія, жылі ў Фландрыі ў правінцыі Эно. Яе хацелі аддаць замуж, але яна абрала жыццё ў манастыры. Пазней яна пабудавала невялікі манастыр на беразе ракі Самбра, каля горада Мабёж. Гэты манастыр пасля пераўтварыўся ў жаночае бенедыктынскае абацтва, у якім Адэльгунда ў 661 годзе стала першай настаяцельніцай.

Звесткі пра Адэльгунду ўтрымліваюцца ў актах баландыстаў.

У гонар Адэльгунды названы астэроід (647) Адэльгунда, адкрыты ў 1907 годзе.
Мабёж

**Мабёж** () — горад (камуна) на поўначы Францыі, рэгіён О-дэ-Франс, дэпартамент Нор, акруга Авен-сюр-Эльп, цэнтр аднайменнага кантона. Размешчаны за 39 км на ўсход ад Валансьена і за 11 км ад мяжы з Бельгіяй, за 4 км ад аўтамагістралі N2. Праз горад працякае рака Самбра. Насельніцтва (2014) — 30 347 чал.

## Гісторыя 
Утварыўся побач з манастыром, заснаваным у VII стагоддзі Святой Адэльгундай. Пазней уваходзіў у склад правінцыі Эно. Мабёж неаднаразова захоплівалі французы, а пры французскіх каралях Людовіку XI, Францыску I і Генрыху II падвяргаўся спаленню. Канчаткова ўвайшоў у склад Францыі пасля падпісання Німвенскага мірнага дагавору ў 2-й палове XVII стагоддзя.

Пры каралю Людовіку XIV ваенным інжынерам Вабанам у Мабёжы была пабудавана крэпасць, якую беспаспяхова аблажылі ў 1793 годзе аўстрыйцы.

У Першую сусветную вайну быў абложаны нямецкімі войскамі ў 1914 годзе.

Падчас Другой сусветнай вайны 90 % будынкаў гістарычнага цэнтра Мабёжа былі разбураны нямецкімі акупантамі. Горад быў вызвалены 2 верасня 1944 года амерыканскімі войскамі.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады О-дэ-Франс
Катэгорыя:Камуны дэпартамента Нор
Вальдэтруда

**Вальдэтруда** (*Вальтруда*; фр. Waudru, нідэрл. Waldetrudis, Waltrudis; каля 612 — , ) — святая Рымска-Каталіцкай царквы, абатыса, сястра святой Адэльгунды, з’яўляецца заступніцай горада Монса і правінцыі Эно, Бельгія.

## Агіяграфія 
Нарадзілася ў сям’і прыдворнага караля франкаў Хлотара II. У замужжы нарадзіла чацвярых дзяцей, якія пасля таксама сталі святымі (святая Адэльтруда, святы Мадэльберт, святы Ландрык, святая Дэнтэліна). Пасля таго як яе муж сышоў у манастыр, Вальдэтруда таксама прыняла манаскі пострыг і па радзе святога Жыслена заснавала манастыр у горадзе Монс, у якім яна была настаяцельніцай да сваёй смерці.
Мака (горад)

**Мака** ( ()) — горад на паўднёвым усходзе Венгрыі, у медзье Чонград (рэгіён Паўднёвы Альфёльд), каля мяжы з Румыніяй. Адміністрацыйны цэнтр Макаскага яраша, куды таксама ўваходзіць вёска Кішамбар. Да 2013 года быў цэнтрам Макаскага раёна. Размешчаны на рацэ Мурэш.

## Насельніцтва 
## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Ферэнц Эрдэі — венгерскі эканаміст

## Гарады-пабрацімы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Венгрыі
Катэгорыя:Чонград
Яноўскі павет

**Яноўскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Люблінскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе.  Цэнтр павета — горад Янаў Любэльскі. Займае плошчу 875,34 км². Насельніцтва павета складае 47 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Арнім

**А́рнім** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ахім фон Арнім — нямецкі пісьменнік
* Ганс-Юрген фон Арнім — генерал-палкоўнік германскай арміі (1939)
* Беціна фон Арнім — нямецкая пісьменніца
Вуліца Чэрскага (Верхнядзвінск)

**Вуліца Чэрскага** (, ) — вуліца ў паўднёвай частцы горада Верхнядзвінска ў мясцовасці Мікрараён.

## Апісанне 
Названа ў гонар Яна Чэрскага — навукоўца, географа, геолага, даследчыка Сібіры, удзельніка паўстання 1863—1864 гадоў, які нарадзіўся ў фальварку Свольна недалёка ад Верхнядзвінска (тады — Дрысы). Папярэдняя назва — Жагулёўская (па назве адной з вёсак у ваколіцах горада).

Пачынаецца ад вул. Савецкай каля будынка раённай дзяржаўнай інспекцыі па насенняводстве, каранціне і ахове раслін і пралягае з поўначы на поўдзень да скрыжавання з 1-м Полацкім завулкам. Працягласць вуліцы складае 450 метраў.

Левы (няцотны) бок вуліцы забудаваны шматкватэрнымі пяціпавярховымі цаглянымі дамамі, пабудаванымі ў сярэдзіне 1970-х гадоў, правы (цотны) бок вуліцы мае прыватную аднапавярховую забудову сядзібнага тыпу, якая сфармавалася пераважна ў 1960-я гады.

## Сацыяльныя аб’екты 
* Дзяржаўныя яслі-сад № 2 (вул. Чэрскага, 7)
* У другой палове 1980-х гадоў па адрасе вул. Чэрскага, 5 пачалі будаваць крыты гарадскі басейн, але з-за адсутнасці сродкаў будоўлю ў хуткім часе замарозілі. Праз два дзесяцігоддзі гарадскія ўлады бетонныя падмуркі басейна дэмантавалі і збудавалі на гэтым месцы газаразмеркавальную станцыю. Басейн усё ж пабудавалі, але на іншым месцы ў цэнтры горада.

## Помнікі 
У 2005 годзе ў пачатку вуліцы да 160-годдзя з дня нараджэння Яна Чэрскага на будынку раённай дзяржаўнай інспекцыі па насенняводстве, каранціне і ахове раслін размясцілі мемарыяльную дошку ў гонар земляка, чыім іменем названая вуліца. Але з часам дошка знікла.

## Гл. таксама 
* Ян Чэрскі
* Спіс вуліц Верхнядзвінска

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Верхнядзвінска
Катэгорыя:Вуліцы Беларусі, названыя ў гонар людзей
Кромвель

**Кромвель** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Олівер Кромвель — правадыр Англійскай рэвалюцыі
* Рычард Кромвель — англійскі палітычны дзеяч
* Томас Кромвель — англійскі палітычны дзеяч
Чэрыкаўскае благачынне

**Чэрыкаўскае благачынне**, **Чэрыкаўская благачынная акруга** — акруга ў Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Чэрыкаўскага раёна і Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Чэрыкаў)
# Свята-Пакроўская царква (Верамейкі)
# Свята-Міхайлаўская царква (Язёры)
# Царква Святога Дзмітрыя Растоўскага (Выдранка)
# Свята-Успенская царква (Краснаполле)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Мікалай Жук.

## Спасылкі 
* Чэрыкаўскае благачынне на mogeparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Чэрыкаўскім раёне
Катэгорыя:Рэлігія ў Краснапольскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Чэрыкаў)

**Свята-Раства-Багародзіцкая царква** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Чэрыкаве Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры горада.

## Гісторыя 
Адкрыта ў 1992 годзе ў мураваным будынку XIX стагоддзя.

## Архітэктура 
Прамавугольны ў плане аб’ём пад 2-схільным дахам, па цэнтры якога ўзвышаецца мансардны паверх, над якім надбудаваны драўляны 8-гранны шатровы барабан, завершаны цыбулепадобнай галоўкай, і меншыя вуглавыя макаўкамі на 4-гранных барабанах. Аналагічна завершаны тарцовы ўваходны фасад і алтарная частка. Працяглы франтальны фасад рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў пластычных ліштвах з сандрыкамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Чэрыкаўскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Чэрыкава
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў XIX стагоддзі
Царква ў гонар абраза Божай Маці «Жываносная крыніца» (Коханаўка)

**Царква ў гонар абраза Божай Маці «Жываносная крыніца»** — мураваны праваслаўны храм у в. Коханаўка Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Знаходзіцца за 3 км на поўнач ад вёскі, у лесе.

## Гісторыя 
Сучасны храм пабудаваны ў 1992 годзе на месцы бажніцы, якая існавала ў XVIII стагоддзі. Пры прыходзе дзейнічае сястрыцтва ў імя блаславёнай Валянціны Мінскай і казацтва.

## Архітэктура 
Пабудавана з цэглы. Вырашана 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: прамавугольныя ў плане аб’ёмы прытвора, трапезнай, малітоўнай залы, апсіды. Архітэктурная рытміка заснавана на нарастанні 2-схільных дахаў, завершаных над прытворам, малітоўнай залай і апсідай цыбулепадобнымі галоўкамі. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі. Малітоўная зала перакрыта корабовым скляпеннем. Мастацка-дэкаратыўным акцэнтам інтэр’ера з’яўляецца 3-ярусны іканастас.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Асіповіцкага раёна
Катэгорыя:Коханаўка
Катэгорыя:Храмы Бабруйскай епархіі
Катэгорыя:1992 год у Беларусі
Прэмія Савета Міністраў СССР

thumb|200px|Дыплом лаўрэата прэміі Савета Міністраў СССР
**Прэмія Савета Міністраў СССР** — нароўні з Ленінскай і Дзяржаўнай прэміямі, адна з найважнейшых прэмій Савецкага Саюза. Заснавана 28 мая 1969 года пастановай ЦК КПСС і Савета Міністраў СССР і прысуджалася за выдатныя дасягненні ў вобласці развіцця народнай гаспадаркі і навукі, у прыватнасці — за распрацоўку і ўкараненне новых тэхналагічных рашэнняў, якія маюць важнае значэнне для развіцця прамысловасці, энергетыкі і сельскай гаспадаркі.

## Гісторыя 
Прэмія прысуджалася Саветам Міністраў СССР па прадстаўленні адпаведных міністэрстваў і ведамстваў:
* па прадстаўленні Дзяржкамітэта па навуцы і тэхніцы СССР (ДКНТ) і УЦСПС — за выкананне комплексных навуковых даследаванняў, праектна-канструктарскіх і тэхналагічных работ па найважнейшых кірунках развіцця народнай гаспадаркі і яго галін і за ўкараненне вынікаў гэтых даследаванняў і работ (у тым ліку за выкананне навукова-тэхнічных праграм) — 50 прэмій у наступных памерах: 5 прэмій — ад 30 да 50 тыс. рублёў, 20 прэмій — ад 15 да 20 тыс. рублёў і 25 прэмій — ад 3 да 12 тыс. рублёў;
* па прадстаўленні ДКНТ, УЦСПС і Дзяржбуда СССР — за распрацоўку найбольш выдатных праектаў і будаўніцтва па гэтых праектах прадпрыемстваў, будынкаў і збудаванняў — 60 прэмій, у тым ліку 15 прэмій па 20 тыс. рублёў, 20 прэмій па 10 тыс. рублёў і 25 прэмій па 5 тыс. рублёў;
* па прадстаўленні ДКНТ, УЦСПС, Міністэрства сельскай гаспадаркі СССР, Міністэрства меліярацыі і воднай гаспадаркі СССР і Дзяржкамсельгастэхнікі СССР — за распрацоўку і ўкараненне ў вытворчасць вынікаў найбольш буйных навукова-тэхнічных даследаванняў і адкрыццяў, якія маюць важнае значэнне для развіцця сельскай гаспадаркі (10 прэмій, у тым ліку дзве першыя прэміі па 20 тыс. рублёў, тры другія прэміі па 10 тыс. рублёў, пяць трэціх прэмій па 5 тыс. рублёў).

Прысуджэнне прэмій праводзілася штогод, пачынаючы з 1971 года. Першапачаткова прысуджаліся толькі «будаўнічыя» прэміі, у 1976 годзе былі ўведзены «сельскагаспадарчыя» прэміі, а ў 1979 — прэміі для працаўнікоў вытворчых галін.

Узнагароджанне ўключала ўручэнне дыплома, нагруднага знака «Лаўрэат прэміі Савета Міністраў СССР», а таксама грашовых выплат калектывам, удастоеных гэтай прэміі.

Уручэнне прэміі спачатку прымяркоўвалася да Дня будаўніка, затым да Дня савецкай навукі.

## Гл. таксама 
* :Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Савета Міністраў СССР

## Спасылкі 
* Пастанова Савета Міністраў СССР ад 18.10.1979 аб Прэміі Савета Міністраў СССР

Катэгорыя:Прэміі СССР
Аўтазаводская лінія (Ніжні Ноўгарад)

**Аўтазаводская лінія** () — першая лінія Ніжагародскага метрапалітэна. Уведзена ў эксплуатацыю пры адкрыцці метро 20 лістапада 1985 года. На схемах пазначаецца чырвоным колерам.

Катэгорыя:Лініі Ніжагародскага метрапалітэна
Гера (рака)

**Гера** () — рака ў зямлі Цюрынгія, Германія. Правы прыток ракі Унструт. Рака Гера ўтвараецца зліццём рэк Вільд-Гера і Цамэ-Гера ля горада Плаўэ. Месца зліцця знаходзіцца на вышыні 330 метраў над узроўнем мора.

Працягласць ракі Гера складае прыкладна 85 кіламетраў. Плошча вадазбору ракі складае 1089,9 км². Рака Гера ўпадае ў раку Унструт каля горада Гебезэ.

Катэгорыя:Басейн Эльбы
Катэгорыя:Рэкі Цюрынгіі
Свята-Троіцкая царква (Расна)

**Свята-Троіцкая царква** — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Расна Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці.

## Гісторыя 
У 2001 годзе прыходскай радай быў выкуплены будынак жылога дома і адаптаваны пад храм.

## Архітэктура 
Пабудавана з сілікатнай цэглы. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам з 5-граннай апсідай. Па цэнтры 2-схільнага даху малітоўнай залы і над вальмавым апсіды ўзведзены цыбулепадобныя галоўкі. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Дрыбінскага раёна
Катэгорыя:Расна (Дрыбінскі раён)
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў XX стагоддзі
Клімавіцкае благачынне

**Клімавіцкае благачынне**, **Клімавіцкая благачынная акруга** — акруга ў Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Клімавіцкага раёна, Краснапольскага раёна, Касцюковіцкага раёна і Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Міхайлаўская царква (Клімавічы)
# Царква Святога Духа (Галічы)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Ельня)
# Свята-Ушэсцеўская царква (Забычанне)
# Свята-Васільеўская царква (Звянчатка)
# Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Касцюковічы)
# Царква Святой Марыі Магдаліны (Касцюковічы)
# Свята-Ушэсцеўская царква (Мілаславічы)
# Царква Казанскай іконы Божай Маці (Прусіна)
# Свята-Мікалаеўская царква (Трасціно)
# Свята-Троіцкі сабор (Хоцімск)
# Свята-Пакроўская царква (Хоцімск)

## Благачынныя настаяцелі 
Інакенцій (Смалякоў).

## Спасылкі 
* Клімавіцкае благачынне на mogeparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Клімавіцкім раёне
Катэгорыя:Рэлігія ў Краснапольскім раёне
Катэгорыя:Рэлігія ў Касцюковіцкім раёне
Катэгорыя:Рэлігія ў Хоцімскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Горацкае благачынне

**Горацкае благачынне**, **Горацкая благачынная акруга** — акруга ў Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Горацкага раёна і Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Ушэсцеўская царква (Горкі)
# Царква ў гонар іконы Божай Маці «Спарыцельніца хлябоў» (Горкі)
# Царква Сабора Беларускіх Святых (Горкі)
# Свята-Мікалаеўская царква (Горы)
# Спаса-Праабражэнская царква (Дрыбін)
# Свята-Пакроўская царква (Кішчыцы)
# Свята-Георгіеўская царква (Кароўчына)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Сямістрэльны» (Леніна)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Аўсянка)
# Свята-Троіцкая царква (Расна)
# Свята-Троіцкая царква (Чэрнеўка)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Сергій Міхайлавіч Мосур.

## Спасылкі 
* Горацкае благачынне на mogeparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Горацкім раёне
Катэгорыя:Рэлігія ў Дрыбінскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Шклоўскае благачынне

**Шклоўскае благачынне**, **Шклоўская благачынная акруга** — акруга ў Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Шклоўскага, Бялыніцкага і Круглянскага раёнаў Магілёўскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Спаса-Праабражэнская царква (Шклоў). Прыпісны: Царква Іверскай іконы Маці Божай (Шклоў)
# Царква ў гонар Іконы Бялыніцкай Божай Маці (Бялынічы)
# Свята-Успенская царква (Вялікія Славені)
# Свята-Пакроўская царква (Вялікія Лазіцы)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Вішоў)
# Свята-Георгіеўская царква (Старое Высокае)
# Свята-Троіцкая царква (Стараселле)
# Свята-Троіцкая царква (Галоўчын)
# Свята-Мікалаеўская царква (Заходы)
# Свята-Андрэеўская царква (Комсенічы)
# Свята-Троіцкая царква (Круглае)
# Свята-Георгіеўская царква (Нічыпаравічы)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Неўпіваемая чаша» (Цяцерын)
# Свята-Мікалаеўская царква (Цяхцін)

## Благачынныя настаяцелі 
* Іерэй Андрэй Рыбакоў.

## Спасылкі 
* Шклоўскае благачынне на mogeparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Шклоўскім раёне
Катэгорыя:Рэлігія ў Бялыніцкім раёне
Катэгорыя:Рэлігія ў Круглянскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Царква ў гонар Іконы Бялыніцкай Божай Маці

**Царква ў гонар Іконы Бялыніцкай Божай Маці** — мураваны праваслаўны храм у горадзе Бялынічах Магілёўскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры горада.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 1990 годзе. Асвечана ў гонар абраза Бялыніцкага абраза Божай Маці.

## Архітэктура 
Вырашана ў стылізаваных формах ноўгарад-суздальскага дойлідства XVII ст. па кананічнай 4-часткавай кампазіцыі: шатровая 2-ярусная званіца (васьмярык на чацверыку) над прытворам, трапезная, кубападобны аб’ём малітоўнай залы, 5-гранная апсіда. Маляўніча-стракаты сілуэт белакаменнага храма фарміруе складанае спалучэння дахаў і шматкупалле — 5- купалле над малітоўнай залай, макаўкі над званіцай, апсідай, зломамі карніза бакавых фасадаў, 2-схільным пакрыццём ганка. Пазбаўленыя краповак плоскасныя фасады прарэзаны ўрубнымі арачнымі вокнамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Бялыніцкага раёна
Катэгорыя:Бялынічы
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Катэгорыя:1990 год у Беларусі
26-ы Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад»

**XXVI Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад»** — міжнародны кінафестываль, які прайшоў з 1 па 8 лістапада 2019 года ў Мінску. У яго межах адбыўся Дзень віртуальнай рэальнасці на асобнай секцыі VR-карцін з Польшчы, Літвы, Францыі, Беларусі, Аргенціны, Чэхіі і ЗША, а таксама воркшопы, лекцыі і .

## Конкурсная праграма 
### Асноўны конкурс ігравога кіно 
## Пераможцы 
Гран-пры «Золата Лістапада» за найлепшы фільм атрымала ўкраінская антыўтопія Валянціна Васяновіча «Атлантыда». Адразу тры ўзнагароды Мінскага міжнароднага кінафестывалю адышлі беларускаму дакументалісту Андрэю Куцілу. Кшыштаф Занусі атрымаў прыз Прэзідэнта Беларусі «За захаванне і развіццё традыцый духоўнасці ў кінамастацтве», а польская карціна «Цела Божае» стала найлепшым ігравым фільмам з пункту гледжання гледачоў.

## Спасылкі 
* 26-ы Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад» на сайце «Internet Movie Database»

Катэгорыя:Лістапад (кінафестываль)
Катэгорыя:Кінафестывалі 2019 года
Катэгорыя:2019 год у Мінску
Катэгорыя:Лістапад 2019 года
Свята-Троіцкая царква (Круглае)

**Свята-Троіцкая царква** — драўляны праваслаўны храм у горадзе Круглае Круглянскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца ў цэнтры горада на вул. Савецкая, 47.

## Гісторыя 
Пабудавана ў 2005 годзе.

## Архітэктура 
Вырашана па канону 4-часткавага храма падоўжна-восевай кампазіцыі: 3-ярусная 4-гранная прытвор-званіца, кароткая трапезная, кубападобная зала, 5-гранная апсіда. Пакаты шатровы дах малітоўнай залы завершаны магутным 8-гранным светлавым барабанам, накрытым сплошчаным сферычным купалам з цыбулепадобнай лускаватай галоўкай; шацёр званіцы завершаны макаўкай. Плоскасныя фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі. Тры ўваходы кілепадобнымі казыркамі.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Круглянскага раёна
Катэгорыя:Круглае
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:2005 год у Беларусі
Лукоўскі павет

**Лукоўскі павет** () — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Люблінскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе.  Цэнтр павета — горад Лукаў. Займае плошчу 1394,09 км². Насельніцтва павета складае 108 тыс. чалавек (на 2018 год).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка павета
Watch Docs

выступае пасля фільма «Маладая Беларусь» на фестывалі ў Варшаве, 4 снежня 2022 г.]]
**«Watch Docs»** — міжнародны фестываль  па правах чалавека, першыя паказы якога адбыліся ў 2001 годзе ў Варшаве і які штогод збірае на сваіх пляцоўках гледачоў і удзельнікаў з усяго свету, каб прыцягнуць увагу да найбольш актуальных падзей сучаснасці і стварыць прастору для іх абмеркавання.

## У Беларусі 
«Watch Docs Belarus» з’явіўся ў Мінску ў 2015 годзе намаганнямі аднадумцаў і валанцёраў. Адбыўся двойчы, паказаны фільмы сусветна вядомых рэжысёраў, праведзены гутаркі са стваральнікамі і галоўнымі героямі стужак, а таксама экспертамі па актуальных праблемах: іслам у сучасным свеце, лічбавая бяспека, залежнасці падлеткаў, праца праваабаронцаў у Беларусі, падзеі ва Украіне.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Кінафестывалі Польшчы
Катэгорыя:Кінафестывалі Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2001 годзе
Аляксандр Мікалаевіч Ніціеўскі

**Аляксандр Мікалаевіч Ніціе́ўскі** (нар. ) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1983 годзе архітэктурны факультэт БПІ. З 1983 года працуе ў інстытуце «Белдзяржпраект»: архітэктар, вядучы архітэктар, з 2000 года галоўны архітэктар праектаў АМ-2.

## Творчасць 
Асноўныя працы (у суаўтарстве): гандлёва-грамадскі цэнтр у г.п. Муякан (1984); спартыўны комплекс у г. Лангепас Цюменскай вобласці (1985); НДІ ядзерных праблем БДУ ў Мінску (1989, дыплом 1-й ступені СА БССР); сацыяльна-культурны цэнтр Музея народнай архітэктуры ў в. Шчомысліца Мінскага раёна (1991, залаты медаль агляду-конкурсу на лепшы праект года СССР; дыплом 2-й ступені СА БССР); гандлёва-бытавы цэнтр у г. Бяроза Брэсцкай вобласці (1991); будынак Мінскага гарадскога ўпраўлення АК БелПСБ па вул. Дразда ў Мінску (1995); гасцініца ў г. Полацку (1997); гасцініца на возеры Плаўна ў Віцебскай вобласці (1998); ФАК ДАІ УУС Мінаблвыканкама (1999); рэканструкцыя пансіяната «Ольгінка» ў Туапсінскім раёне Краснадарскага края (2000); жылыя дамы па вул. Прытыцкага і Маякоўскага ў Мінску (2004, 2005); мадэрнізацыя фасадаў навучальнага корпуса БДУФК па пр. Пераможцаў (2008—2010); канькабежны стадыён у складзе шматфункцыянальнага спартыўнага комплексу «Мінск-Арэна» (2008-2009), Цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па мастацкай гімнастыцы па пр. Пераможцаў, вяслярная база «Серабранка» па вул. Малініна.

## Сям’я 
У шлюбе з архітэктарам Аленай Яўгенаўнай Ніціеўскай.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Мінска
Магілёўскае раённае благачынне

**Магілёўскае раённае благачынне**, **Магілёўская раённая благачынная акруга** — акруга ў Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Пакроўская царква (Вейна)
# Свята-Троіцкая царква (Васход)
# Свята-Успенская царква (Галяні 1)
# Царква ў імя святога прападобнага Сергія Раданежскага (Дашкаўка)
# Свята-Панцеляймонаўская царква (Кадзіна)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Махава)
# Свята-Троіцкая царква (Палыкавічы). Прыпісны: Свята-Параскева-Пятніцкая капліца (Палыкавічы)
# Свята-Троіцкая царква (Прысна 1)
# Царква ў імя пакутніц Веры, Надзеі, Любові і Сафіі (Раманавічы)
# Свята-Успенская царква (Сухары)
# Свята-Іаана-Прадцечанская царква (Буйнічы)
# Царква ў імя святога праведнага Іаана Кранштацкага (Мяжысеткі)

## Спасылкі 
* Магілёўскае раённае благачынне на mogeparhia.by
 

Катэгорыя:Рэлігія ў Магілёўскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі