open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Генерал-губернатар Саламонавых Астравоў

**Генерал-губернатар Саламонавых Астравоў** — прадстаўнік каралевы Саламонавых Астравоў, якая з'яўляецца таксама манархам Вялікабрытаніі, у дзяржаве Саламонавы Астравы. Фактычна з'яўляецца главой дзяржавы.

Генерал-губернатар Саламонавых астравоў, у адрозненне ад большасці генерал-губернатараў каралеўстваў Садружнасці (за выключэннем Папуа — Новай Гвінеі), абіраецца парламентам на пяцігадовы тэрмін, а не прызначаецца па рэкамендацыі прэм'ер-міністра. Пасля абрання каралева Саламонавых Астравоў і Вялікабрытаніі сцвярджае новага генерал-губернатара.

У наш час генерал-губернатарам з'яўляецца сэр Фрэнк Кабуі, абраны 15 чэрвеня 2009, перамогшы на выбарах свайго папярэдніка сэра Натаніэля Ваену.

## Спіс генерал-губернатараў Саламонавых Астравоў 
* Сэр Бадэлі Дэвесі (7 чэрвеня 1978 — 7 чэрвеня 1988)
* Сэр Джордж Лепінг (7 чэрвеня 1988 — 7 чэрвеня 1994)
* Сэр Мозес Пітакака (7 чэрвеня 1994 — 7 чэрвеня 1999)
* Сэр Джон Лаплі (7 чэрвеня 1999 — 7 чэрвеня 2004)
* Сэр Натаніэль Ваена (7 чэрвеня 2004 — 7 чэрвеня 2009)
* Сэр Фрэнк Кабуі (7 чэрвеня 2009 — да цяперашняга часу)

## Гл. таксама 
* Спіс глаў каланіяльнай адміністрацыі Саламонавых Астравоў

Катэгорыя:Палітыка Саламонавых Астравоў
Катэгорыя:Генерал-губернатары Саламонавых Астравоў
Генерал-губернатар Багамскіх Астравоў

**Генерал-губернатар Садружнасці Багамскіх Астравоў** () — прадстаўнік манарха Садружнасці Багамскіх Астравоў (у наш час каралева Елізавета II). Паколькі каралева не можа знаходзіцца ва ўсіх Каралеўствах Садружнасці, яна прызначае прадстаўнікоў для выканання сваіх абавязкаў у якасці каралевы Багамскіх астравоў. Генерал-губернатары нясуць адказнасць за прызначэнне прэм'ер-міністра, а таксама іншых Міністраў Урада пасля кансультацый з прэм'ер-міністрам.

[thumb|250px|Дом Урада ў [Насау, Багамскія Астравы|Насау — афіцыйная рэзідэнцыя генерал-губернатара]]

## Спіс генерал-губернатараў Садружнасці Багамскіх Астравоў 
## Гл. таксама 
* Спіс прэм'ер-міністраў Багамскіх Астравоў

*
Катэгорыя:Садружнасць нацый
Эксцэленцыя

**(Ваша, Яго, Іх і г.д.) Эксцэленцыя** (калька  — **Экселенцыя**) або **Яснавяльможнасць** — ганаровы тытул і зварот да арыстакратаў ці асоб выключна высокага становішча.

Тытул «Яснавяльможнасць» насілі да XIV стагоддзя каралі франкаў, лангабардаў і германскія імператары. Толькі напачатку XVII стагоддзя гэты зварот замацаваўся за вышэйшымі грамадзянскімі службовымі асобамі — міністрамі, пасламі, тайнымі саветнікамі і г.д.

У Расіі да 1917 г. паводле Табелі аб рангах званні III—V класаў прадугледжвалі зварот «Ваша Яснавяльможнасць», а званні I—II класаў — «Ваша Высакавяльможнасць» ().

Паводле сучаснага дыпламатычнага пратакола, тытул «экселенцыя» ўжываецца да носьбітаў наступных пасад і званняў:
* кіраўніка замежных дзяржаў (за выключэннем манархаў)
* кіраўніка замежных урадаў
* члены ўрадаў замежных дзяржаў у рангу міністра
* паслы замежных дзяржаў у прымалай краіне
* апостальскі нунцый Ватыкана
* евангельскія біскупы (акрамя Германіі)
* каталіцкія біскупы, архібіскупы, а таксама носьбіты роўных па значэнні ганаровых тытулаў, за выключэннем кардыналаў, якія маюць права на тытул Высокапраасвяшчэнства) (прыклад: «яго экселенцыя найгодны пан біскуп…»)
* праваслаўныя тытулярныя епіскапы і каталіцкія вікарыятныя біскупы.

Да старшыняў парламентаў, паводле дыпламатычнага пратакола, ня варта звяртацца «экселенцыя», паколькі яны, паводле пратакола, не адагрываюць ролі ў дыпламатычных адносінах.

## Выкарыстанне ў Беларусі 
У сучаснай Беларусі гэтая форма звароту выкарыстоўваецца пераважна ў афіцыйных адносінах да каталіцкіх іерархаў.

Катэгорыя:Тытулы
Катэгорыя:Дыпламатыя
Катэгорыя:Арыстакратыя
Біямеханіка

**Біямеха́ніка** — раздзел біяфізікі, які вывучае механічныя працэсы ў тканках, органах і арганізме, а таксама механізмы біялагічнай рухомасці, у т.л. скарачэнне шкілетных мышцаў.

## Гісторыя 
Першыя працы па біямеханіцы вядомы з XVI стагоддзя (Леанарда да Вінчы).

У XVII стагоддзі з’явіліся спробы растлумачыць законамі механікі ўсе формы рухаў жывёл, у т.л. мышачныя скарачэнні і страваванне (італьянскі вучоны Дж. Барэлі).

У Расіі заснавальнікі біямеханікі — І. М. Сечанаў і П. Ф. Лесгафт (працы па класіфікацыі рухаў чалавека, структуры апорна-рухальнага апарату).

Метады рэгістрацыі і аналізу прапанаваны М. А. Бернштэйнам (1941).

## На Беларусі 
На Беларусі даследаванні вядуцца з 1950-х гадоў (А. Дз. Геўліч, Г. Ф. Палянскі, С. М. Уласенка). Распрацаваны асобныя пытанні біямеханікі рухальнага апарату, напрыклад залежнасць будовы і функцыі суставаў ад сілы вонкавых і ўнутраных уздзеянняў, біямеханікі дыхальнага апарату і інш.

Галоўныя галіны прыкладнога выкарыстання дасягненняў біямеханікі: рацыяналізацыя працоўнай дзейнасці, спорт, ваенная і клінічная медыцына (асабліва траўматалогія і артапедыя), стварэнне аўтаматаў-маніпулятараў і робатаў, канструяванне заменнікаў органаў руху — біякіравальных пратэзаў і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Біяфізіка
Біямеханіка (тэатр)

**Біямеха́ніка** у тэатры — сістэма трэнажу акцёра. Уведзена У. Меерхольдам як эксперыментальны педагагічны метад для дасягнення акцёрам дасканалага, віртуознага валодання сваім целам, рухамі.

Меерхольд лічыў, што творчасць акцёра — творчасць пластычных формаў у прасторы, і таму ён павінен умець арганізаваць і дакладна выкарыстоўваць выразныя сродкі свайго цела. Дапаможныя прадметы да асноўнага курса біямеханікі — фізкультура, акрабатыка, танец, рытміка, бокс, фехтаванне.

Як спецыяльны прадмет выкладалася ў Беларускай драматычнай студыі ў Маскве (1921—1926).

Элементы сістэмы біямеханікі ў працы з акцёрамі пры пастаноўцы спектакляў у тэатрах Беларусі выкарыстоўвалі рэжысёры М. Кавязін, В. Фёдараў, Н. Лойтар, В. Пацехін і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Тэатральныя сістэмы
Парламент Багамскіх Астравоў

**Парламент Багамскіх Астравоў** () — заканадаўчы орган Багамскіх Астравоў.

## Склад 
Сучасны парламент складаецца з двух палат:
* Верхняя палата — Сенат Багам
* Ніжняя палата — Асамблея Багам

Катэгорыя:Дзяржаўны лад Багамскіх Астравоў
Багамы
Артур Фоўлкс

**Сэр Артур Александэр Фоўлкс** (, нар. 11 мая 1928,  - ) — генерал-губернатар Багамскіх Астравоў з 14 красавіка 2010.

## Біяграфія 
У 1962—1967 Артур Фоўлкс, журналіст па прафесіі, быў галоўным рэдактарам газеты «Bahamian Times», а ў 1967 годзе ўпершыню быў абраны ў Палату асамблей ад Прагрэсіўнай ліберальнай партыі прэм'ер-міністра краіны Ліндэна Піндлінга і стаў у яго ўрадзе міністрам камунікацый і турызму. У 1971 годзе Фоўлкс стаў адным з заснавальнікаў кансерватыўнага Свабоднага нацыянальнага руху і прадстаўляў яго ў ніжняй палаце да 1992 года з перапынкам у 1972—1982, калі быў прызначаны на працягу двух тэрмінаў членам Сената.

У 1992 годзе Фоўлкс быў прызначаны высокім камісарам краіны ў Вялікабрытаніі і па сумяшчальніцтве паслом у Францыі, Германіі, Італіі, Бельгіі, а таксама прадстаўніком краіны пры Еўрапейскім саюзе і Садружнасці нацый. У 1999 Фоўлкс вярнуўся на Багамы і стаў фармальным паслом у Кітаі і на Кубе, аднак застаўся на радзіме. З 2007 года Фоўлкс узначальваў Інфармацыйныя службы Багамскіх астравоў.

Пасля адстаўкі генерал-губернатара краіны Артура Дыяна Ханны Фоўлкс у 2010 годзе стаў яго пераемнікам.

## Гл. таксама 
* Спіс самых маладых і пажылых дзеючых глаў дзяржаў і ўрадаў у свеце

## Спасылкі 
* Біяграфія 
* Больш падрабязная біяграфія 

Катэгорыя:Генерал-губернатары Багамскіх астравоў
Алвернія

**Алвернія** (раней Кома) — найвышэйшы пункт Багамскіх Астравоў (63 м). Знаходзіцца на востраве Кэт, на вяршыні пабудаваны брытанскімі францысканцамі кляштар Хермітэйдж.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Геаграфія Багамскіх Астравоў
Катэгорыя:Горы Паўночнай Амерыкі
Герб Багамскіх Астравоў

**Герб Багамскіх Астравоў** — адзін з дзяржаўных сімвалаў Багамскіх Астравоў, дараваны каралевай Елізаветай II 7 снежня 1971 года.

## Апісанне 
Шчыт падзелены гарызантальнай паласой на блакітнае і белае поле. У верхняй частцы — зіхоткае сонца, у ніжняй каравела Санта-Марыя Хрыстафора Калумба. Шчыт трымаюць марлін і фламінга. Зверху шчыта залаты шлем з блакітнымі стужкамі і ракавінкай.

Пад шчытом дэвіз:
: «*Forward Upward Onward Together.*»
: (*Наперад, Увысь, Далей, Разам.*)

## Літаратура 
* Karl-Heinz Hesmer: Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten. Bertelsmann Lexikon Verlag, Gütersloh 1992, ISBN 3-570-01082-1

Багамы
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Багамскіх Астравоў
Багамскі долар

**Багамскі долар** () — нацыянальная валюта Багамскіх Астравоў, уведзеная ў 1966 годзе. У абароце знаходзяцца манеты 1, 5, 10, 15, 25 цэнтаў і банкноты вартасцю 1, 5, 10, 20, 50 і 100 долараў. Багамскі долар прывязаны да долара ЗША ў суадносінах адзін да аднаго.

## Гісторыя 
Багамскі долар замяніў багамскі фунт, які быў роўны брытанскаму фунту стэрлінгаў, дзяліўся на 20 шылінгаў або 240 пенсаў, у суадносінах 1 долар = 7 шылінгаў (1 долар = 0,35 фунта) у 1966 годзе. Пры гэтым быў зроблены пераход на дзесятковую сістэму — багамскі долар стаў раўняцца 100 цэнтам. Пры пераходзе на новую валюту былі ўведзеныя трехдоларавыя купюры і манеты наміналам пятнаццаць цэнтаў, бо тры доляры прыкладна роўныя аднаму фунту, а пятнаццаць цэнтаў — 1 шылінгу, што было зручна падчас пераходнага перыяду. 2 лютага 1970 года курс багамскага долара быў прывязаны да долара ЗША, затым з снежня 1971 года ў выніку дэвальвацыі амерыканскай валюты 1 багамскі долар стаў роўны 1,031 долара ЗША, аднак з 15 лютага 1973 года багамская валюта зноў стала раўняцца аднаму долару ЗША.

Катэгорыя:Долар
Катэгорыя:Эканоміка Багамскіх Астравоў
Катэгорыя:Паўночнаамерыканскія валюты
Біяэнергетыка

**Біяэнерге́тыка** — раздзел біялогіі, які вывучае ператварэнне энергіі ў біясістэмах: атрыманне энергіі (у першую чаргу сонечнай) з навакольнага асяроддзя, яе назапашванне і выкарыстанне для жыццядзейнасці арганізмаў.

## Гісторыя 
Пачаткам біяэнергетыкі лічацца работы нямецкага ўрача Ю. Р. Маера, які адкрыў закон захавання і ператварэння энергіі (1841) на прыкладзе чалавека.

Біяэнергетыка атрымала шырокае развіццё ў 2-й палове 20 стагоддзя. Вялікі ўклад зрабілі французскі вучоны Л. Пастэр, нямецкія вучоныя Г. Эмбдэн, О. Меергоф, О. Варбург (браджэнне і дыханне), рускія вучоныя У. А. Энгельгарт, У. А. Беліцэр, амерыканскі вучоны А. Ленінджэр (акісляльнае фасфарыліраванне), англійскі вучоны П. Мітчэл (хеміасматычная тэорыя спалучэння паміж акісленнем і фасфарыліраваннем).

## На Беларусі 
На Беларусі навуковыя даследаванні па біяэнергетыцы пачаліся ў 1960-я гады, звязаны з імёнамі А. Н. Разумовіча, А. Ц. Пікулева, Ю. М. Астроўскага, В. М. Іванчанкі, Э. П. Цітаўца, А. М. Стажарава, Л. С. Чаркасавай, М. Ю. Тайца і інш. (цыкл Крэбса, энергетычны стан арганізма пры розных вонкавых, у т.л. радыяцыйных, уздзеяннях і паталогіях).

У працах С. В. Конева і А. М. Рудэнкі даказана вырашальная роля канфармацыйнай рухомасці бялкоў унутранай мембраны мітахондрый у трансмембранным выкідзе пратонаў.

Істотны ўклад у разуменне біясінтэзу фотасінтазнага апарату раслін і яго арганізацыі зрабілі Ц. М. Годнеў, А. А. Шлык, М. М. Ганчарык, Л. І. Фрадкін, Н. Г. Аверына, А. Б. Руды.

Даследаванні па біяэнергетыцы вядуцца ў інстытутах НАН РБ (фотабіялогіі, эксперыментальнай батанікі), Беларускім НДІ неўралогіі, нейрахірургіі і фізіятэрапіі, БДУ, Мінскім медыцынскім інстытуце і інш.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Біяхімія
Катэгорыя:Біяфізіка
Генерал-губернатар Барбадаса

**Генерал-губернатар Барбадаса** () — прадстаўнік манарха Барбадаса (у наш час каралева Елізавета II). Паколькі каралева не можа знаходзіцца ва ўсіх Каралеўствах Садружнасці, яна прызначае прадстаўнікоў для выкананея сваіх абавязкаў у якасці каралевы Барбадаса. Генерал-губернатары нясуць адказнасць за прызначэнне прэм’ер-міністра, а таксама іншых Міністраў Урада пасля кансультацый з прэм’ер-міністрам.

## Спіс генерал-губернатараў Барбадаса 
## Гл. таксама 
* Прэм'ер-міністр Барбадаса

## Спасылкі 
* Спіс генерал-губернатараў Барбадаса на *rulers.org* 
* Спіс генерал-губернатараў Барбадаса на *worldstatesmen.org* 

Катэгорыя:Палітыка Барбадаса
*
Катэгорыя:Спісы:Барбадас
Біясінтэз

**Біясі́нтэз** — утварэнне ў жывых арганізмах складаных арганічных рэчываў з больш простых злучэнняў пры ўдзеле ферментаў.

**Галоўныя функцыі біясінтэзу** — ажыццяўленне актыўнага абмену рэчываў, утварэнне і аднаўленне структурных частак клетак і тканак (анабалізм), што цесна звязана з адначасовым процілеглым працэсам расшчаплення складаных арганічных рэчываў на больш простыя (катабалізм), якія з'яўляюцца крыніцай «будаўнічага матэрыялу» і энергіі для біясінтэзу. У выніку біясінтэзу павялічваюцца памеры малекул, ускладняецца іх структура і павышаецца энергетычны патэнцыял.

Пачатковыя пастаўшчыкі энергіі для біясінтэзу — зялёныя расліны і фотасінтэзавальныя бактэрыі, што акумулююць сонечную энергію, а таксама некаторыя іншыя бактэрыі, якія выкарыстоўваюць энергію акіслення неарганічных злучэнняў (хемасінтэз). З дапамогай гэтай энергіі аўтатрофныя і хематрофныя арганізмы здольны сінтэзаваць простыя арганічныя рэчывы з неарганічных (асіміляцыя). Усе іншыя (гетэратрофныя) арганізмы выкарыстоўваюць гатовыя арганічныя рэчывы як матэрыял і крыніцу энергіі для свайго біясінтэзу (акісляльнае фасфарыліраванне).

Асноўная крыніца энергіі для біясінтэзу — распад макраэргічных злучэнняў, пераважна адэназінтрыфосфарнай кіслаты (біяэнергетыка). Для біясінтэзу некаторых клетачных кампанентаў патрабуюцца таксама багатыя энергіяй атамы вадароду, донарам якіх з'яўляецца нікацінамідадэніндынуклеатыдфасфат (НАдФ). У ходзе біясінтэзу кожны аднаклетачны арганізм, як і кожная клетка мнагаклетачнага арганізма, самастойна сінтэзуе рэчывы, што складаюць яго. Асноўныя з іх — полінуклеатыды (ДНК і РНК), поліцукрыды і бялкі, малекулы якіх разнастайныя па структуры і найбольш складаныя.

Утварэнне палімерных арганічных злучэнняў з больш простых манамераў суправаджаецца ў кожным выпадку рэакцыяй дэгідратацыі (вывядзеннем малекул вады з рэагуючых злучэнняў). Палімерызацыя адбываецца або «з галавы», або «з хваста». Калі палімерызацыя ідзе *«з галавы»*, актываваная сувязь знаходзіцца на канцы палімеру, што бесперапынна расце, і павінна рэгенерыраваць пры кожным далучэнні манамеру. У гэтым выпадку кожны манамер прыносіць з сабой актываваную групу, якая будзе выкарыстана ў рэакцыі з наступным манамерам дадзенай паслядоўнасці. Калі палімерызацыя ідзе *«з хваста»*, актывізаваныя сувязь, якую нясе з сабой новы манамер, будзе выкарыстана для далучэння гэтага манамеру да палімернага ланцуга. Палімерызацыя полінуклеатыдаў і некаторых простых поліцукрыдаў ідзе «з хваста», бялкоў— «з галавы».

Характар біясінтэзу, які адбываецца ў клетцы, вызначаецца спадчыннай інфармацыяй, што «закадзіравана» ў геноме.

Біясінтэз можа быць ажыццёўлены і ў эксперыментальных умовах. У прамысловасці шырока выкарыстоўваецца *мікрабіялагічны сінтэз* — біясінтэз мікраарганізмамі біялагічна актыўных рэчываў (вітамінаў, некаторых гармонаў, антыбіётыкаў, амінакіслот, бялкоў і інш.). Многія іншыя рэакцыі біясінтэзу ўлічваюцца або выкарыстоўваюцца ў розных галінах біятэхналогіі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Метабалізм
Катэгорыя:Арганічны сінтэз
Дэвід Томпсан

**Дэвід Джон Ховард Томпсан** (, 25 снежня 1961, Лондан, Вялікабрытанія
 — 23 кастрычніка 2010, Сант-Філіп, Барбадас) — прэм'ер-міністр Барбадаса (2008—2010).

## Біяграфія 
У 1984 г. скончыў юрыдычны факультэт Універсітэта Вест-Індыі (). Адразу пасля атрымання вышэйшай адукацыі становіцца старшынёй маладзёжнай арганізацыі Дэмакратычнай лейбарысцкай партыі Барбадаса. З 1986 г. працуе ў апараце тагачаснага прэм’ер-міністра краіны Эрала Бэрау.

Член парламента з 1987, у 1991—1993 гг. — міністр развіцця супольнасцей і культуры, у 1993—1994 гг. — міністр фінансаў ва ўрадзе Эрскіна Сэндзіфарда, пасля паражэння партыі на выбарах у 1994 г. стаў лідарам партыі, займаў гэту пасаду да верасня 2001.

У студзені 2006 г. ізноў стаў лідарам партыі замест Клайда Маскала і ў студзені 2008 г. атрымаў перамогу на парламенцкіх выбарах, змяніўшы лідара лейбарысцкай партыі Оўэна Артура на пасадзе прэм’ер-міністра, а таксама стаўшы міністрам фінансаў.

Сканаў 23 кастрычніка 2010 года з-за анкалагічнага захворвання. У яго засталіся ўдава і тры дачкі.

## Спасылкі 
* Урадавы профіль Дэвіда Джона  
* Дэмакратычная лейбарысцкая партыя Барбадаса
* Профіль Прыкладу міністра Дэвіда Томпсана 

Катэгорыя:Юрысты Барбадаса
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Барбадаса
Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Памерлі ад раку падстраўнікавай залозы
Катэгорыя:Пахаваныя на Барбадасе
Генерал-губернатар Сент-Кітса і Невіса

**Генерал-губернатар Сент-Кітса і Невіса** () — прадстаўнік манарха Сент-Кітса і Невіса (у наш час каралева Елізавета II). Паколькі каралева не можа знаходзіцца ва ўсіх Каралеўствах Садружнасці, яна прызначае прадстаўнікоў для выканання сваіх абавязкаў у якасці каралевы Сент-Кітса і Невіса. Генерал-губернатары нясуць адказнасць за прызначэнне прэм'ер-міністра, а таксама іншых міністраў урада пасля кансультацый з прэм'ер-міністрам.

Іншая назва найбуйнейшага ў краіне вострава Сент-Кітс, — **Сент-Крыстафер** (), — раўнацэнна пры выкарыстанні ў найменні краіны або яе службовых асоб.

## Спіс генерал-губернатараў Сент-Кітса і Невіса 
## Гл. таксама 
* Прэм'ер-міністр Сент-Кітса і Невіса

Катэгорыя:Генерал-губернатары Сент-Кітса і Невіса
Чылі на летніх Алімпійскіх гульнях 1924

**Чылі** брала ўдзел у Летніх Алімпійскіх гульнях 1924 года ў Парыжы (Францыя)  у чацвёрты раз за сваю гісторыю, але не заваявала ніводнага медалю.

## Спасылкі 
* Афіцыйныя алімпійскія справаздачы 
* Sports-Reference.com 

Катэгорыя:Чылі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 1924 года
Чылі на летніх Алімпійскіх гульнях 1896

Чылі упершыню ўдзельнічалі на летніх Алімпійскіх гульнях 1896 і былі прадстаўлены адным лёгкаатлетам Луісам Суберкасіўксам. Аднак ён не атрымаў ніводнага медалю і не згаданы ні ў адной афіцыйнай справаздачы пра Гульні.

## Вынікі спаборніцтваў 
### 30px Лёгкая атлетыка 
## Спасылкі 
* Вынікі спаборніцтваў  
* Афіцыйны пратакол гульняў  
 

Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 1896 года
Катэгорыя:Чылі на Алімпійскіх гульнях
ФК Стандард Льеж

**«Стандард»** () — бельгійскі футбольны клуб з горада Льеж. Заснаваны ў 1898 годзе. 10-разовы чэмпіён Бельгіі, васьміразовы ўладальнік Кубка Бельгіі. Хатнім стадыёнам клуба з’яўляецца арэна «Марыс Дзюфран», якая ўмяшчае 27 670 гледачаў.

## Гісторыя 
[thumb|200px|злева|Матч на [Кубак УЕФА 2007/2008|Кубак УЕФА супраць люксембургскага клуба «Кер’енга»]]

Клуб быў створаны студэнтамі каледжа Святога Сервацыя ў 1900 годзе. У тыя часы ў Льежы існаваў толькі адзіны футбольны клуб, які насіў назву гораду — «Льеж». За «Льеж» тады заўзелі ў асноўным знатныя і заможныя мяшчане. Фактычна ў процівагу гэтаму клубу і быў створаны «Стандард», названы па тыпу папулярнага тады французскага клуба «Стандард дэ Парыж».

Да 1909 года клуб выступаў у другім дывізіёне чэмпіянату Бельгіі. Але пасля пераезду на новую арэну «Sclessin» «Стандард» здолеў выйсці ў першы дывізіён Бельгіі.

Падчас Першай сусветнай вайны клуб пазбавіўся 20 сваіх ігракоў. І пасля заканчэння вайны кіраўніцтва пачало ствараць новую каманду. Быў выкуплены стадыён, сабраная новая каманда з новым трэнерам. Але да Другой сусветнай вайны клуб не змог дамагчыся сур’ёзных поспехаў, становячыся толькі тройчы віцэ-чэмпіёнам Бельгіі.

Толькі праз 60 гадоў пасля свайго заснавання «Стандард» стаў лепшым клубам Бельгіі, шмат у чым дзякуючы кіраўніцтву клуба ў асобе Ражэ Пеці і Поля Энрара. На працягу 1960-х і 1970-х гадоў «Стандард» быў адным з лідараў бельгійскага футбола нароўні з «Бругэ» і «Андэрлехтам». Вяршыні клуб дасягнуў у пачатку 1980-х гадоў, атрымаўшы перамогу ў Кубку Бельгіі ў 1981 годзе і двойчы запар чэмпіёнскі тытул у 1982 і 1983 гадах, а таксама выйшаўшы ў фінал Кубка ўладальнікаў Кубкаў у 1982 годзе, дзе атрымаў паражэнне ад «Барселоны» з лікам 1:2. Гэты фінал стаў самым вялікім дасягненнем клуба на міжнароднай арэне.

Аднак праз некаторы час, у 1984 годзе, быў выяўлены факт дамоўных матчаў, у якіх было замяшана кіраўніцтва «Стандарда». Наймацнейшыя ігракі каманды былі дыскваліфікаваныя, а клуб атрымаў сур’ёзныя санкцыі. Каля дзесяці гадоў спатрэбілася камандзе, каб акрыяць ад такога здарэння, і ў 1993 годзе клуб заняў другое месца ў чэмпіянаце.

Паводле вынікаў сезона 2007/08 клуб заняў першае месца ў чэмпіянаце Бельгіі, упершыню за 25 гадоў, а на наступны год выйграў другі чэмпіёнскі тытул запар.

## Склад 
*Станам на люты 2024 года.*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Стандард Льеж
Ponds Forge (спартыўны цэнтр)

**Міжнародны спартыўны цэнтр «Ponds Forge»** — забаўляльны комплекс у горадзе Шэфілд, Англія, які ўключае ў сябе басейн алімпійскіх памераў з месцамі для 2600 гледачоў, сямейны і дзіцячы басейны, водныя горкі і іншыя спартыўныя збудаванні.

Катэгорыя:Спартыўныя збудаванні Шэфілда
Катэгорыя:З’явіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:1991 год у Вялікабрытаніі
Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 1994/1995

**Сусветны рэйтынг снукерыстаў у сезоне 1994/1995**: Сусветны рэйтынг для топ прафесійных гульцоў, якія былі кваліфікаваны на сезон 1994/1995, прадстаўлены ніжэй.

Катэгорыя:Сусветныя рэйтынгі снукерыстаў
Катэгорыя:1994 год у снукеры
Катэгорыя:1995 год у снукеры
Катэгорыя:Снукерны сезон 1994/1995
Арэналь (возера)

**Арэналь** () — самае вялікае возера Коста-Рыкі. Размешчана прыблізна ў 90 км на паўночны захад ад сталіцы краіны — горада Сан-Хасэ, на мяжы правінцый Гуанакастэ і Алахуэла. Вышыня над узроўнем мора — 600 м. Ля ўсходняга берага знаходзіцца вулкан Арэналь. Выцякае рака Арэналь, якая належыць да басейна Карыбскага мора.

Плошча возера павялічылася ў 3 разы пасля будаўніцтва дамбы ГЭС у 1979 годзе і складае 80 км². Даўжыня возера — 30 км, шырыня — 5 км. Сярэдняя глыбіня — 30—60 м. Падчас запаўнення вадасховішча было затоплена некалькі невялікіх гарадоў. ГЭС вырабляе 70 % электраэнергіі ў Коста-Рыцы. Возера Арэналь забяспечвае вадой рэгіён і правінцыю Гуанакастэ.

## Спасылкі 
* Апісанне возера 

Катэгорыя:Азёры Коста-Рыкі
Катэгорыя:Вадасховішчы Коста-Рыкі
Bluebell Wood (дзіцячы хоспіс)

**Дзіцячы хоспіс «Bluebell Wood»** — імя хоспіса, які знаходзіцца ў распараджэнні зарэгістраванай дабрачыннай арганізацыі «Рычард Фаўндэйшн». У хоспісе аказваюцца паліятыўная дапамога і падтрымка дзецям і моладзі з прагназуемым неспрыяльным зыходам захворвання. Bluebell Wood аказвае падтрымку ўсёй сям’і непасрэдна ў хоспісе ў Ротэрдаме і ва ўласных дамах сямей.

Bluebell Wood знаходзіцца ў Паўночным Энстане, Ротэрдам, і сфера іх дзеяння ахоплівае ўвесь Паўднёвы Ёркшыр, Паўночны Дэрбішыр, Паўночны Нотынгемшыр і асобных частках Паўночнага Лінкальншыра.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* «Bluebell Wood Children's Hospice», registered charity № 1076958. .

Катэгорыя:Хоспісы Вялікабрытаніі
Энстан

**Паўночны Энстан** () — вёска ў Англіі.

Энстан ужо быў усталяваны як паселішча да моманту кнігі Страшнага суда (1086), калі Паўднёвы і Паўночны Энстаны знаходзіліся ва ўласнасці Роджэра дэ Буслі. Назва Энстан, як мяркуецца, паходзіць ад слова «камень»  (*a stone*).

Катэгорыя:Вёскі ў Паўднёвым Іаркшыры
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 2009

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2009** (, таксама вядомы як *Pukka Pies UK Championship 2009* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 5 па 13 снежня 2009 года ў міжнародным цэнтры Тэлфарда, у Тэлфардзе, Англія. Турнір стаў 33-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 году. Прызавы фонд турніру склаў £625,000, з якіх £100,000 атрымаў пераможца.

Пераможцам турніру стаў Дзін Цзюньхуэй з Кітая, які перайграў на сваім шляху да тытула Майка Дана (9:5), леташняга пераможцу Шона Мёрфі (9:3), Алістэра Картэра ў чвэрцьфінале (9:8) і шатландцаў Стывена Магуайра ў паўфінальным матчы (9:5) і чэмпіёна свету Джона Хігінса ў напружаным фінальным паядынку (10:8). Такім чынам, 22-гадовы кітаец стаў двухразовым пераможцам другога па значнасці рэйтынгавага турніру, выйграў свой пяты прафесійны і чацвёрты рэйтынгавы тытул, а таксама першае прафесійнае спаборніцтва за паўтара года (у чэрвені 2008 года ён стаў пераможцам нярэйтынгавага турніру Цзянсу Класік).

## Турнір 
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2009 года стаў 33-м розыгрышам турніру, які быў заснаваны ў 1977 годзе і з 1984 года стаў рэйтынгавым спаборніцтвам. Турнір з'яўляецца адным з трох турніраў Трайной снукернай кароны (разам з Мастэрс і чэмпіянатам свету), а таксама самым прэстыжным і самым высокааплатным рэйтынгавым турнірам пасля чэмпіянату свету. З самога заснавання чэмпіянат Вялікабрытаніі праходзіў у такіх гарадах Англіі, як Блэкпул (1977), Прэстан (1978—1997), Борнмут (1998—2000) і Ёрк (2001—2006). З 2007 года першынства стала праходзіць у Тэлфардзе ў Міжнародным цэнтры Тэлфарда

Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2009 праходзіў пад эгідай сусветнай асацыяцыі прафесійнага більярда і снукера (англ.: World Professional Billiards and Snooker Association) і ўваходзіў у каляндар мэйн-тура, а таксама з'яўляўся трэцім рэйтынгавым турнірам снукернага сезона 2009/2010.

## Рэйтынгавыя ачкі 
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2009 меў найвялікшае размеркаванне рэйтынгавых ачкоў сярод усіх спаборніцтваў пасля чэмпіянату свету. Пераможца турніру атрымаў 8000 ачкоў (пераможца чэмпіянату свету атрымліваў 10000 балаў).

## Асноўная сетка 
## Фінал 
|-
| colspan="3" align="center" | 

|-
| colspan="3" align="center" style="font-size: 100%" | *Дзённая сесія*: **93**:11 (**81**), 43:**75** (**67**), **101**:27 (**69**), 32:**77**,  **78**:4 (**63**), 51:**62**, **65**:49, 0:**96** (**80**)  
|-
| align="right" | 81
| align="center" | Найвышэйшая серыя
| **115**
|-
| align="right" | 0
| align="center" | Соценныя серыі
| **1**
|-
| align="right" | **6**
| align="center" | Серыі 50+
| 5
|}

## Спасылкі 
* Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2009 на Snooker.org 
* Статыстыка чэмпіянату Вялікабрытаніі 2009 на CueTracker.net 

Катэгорыя:Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:2009 год у снукеры
Катэгорыя:Спорт у Англіі ў 2009 годзе
Катэгорыя:Снукерны сезон 2009/2010
Катэгорыя:Снукерныя турніры ў Англіі
Катэгорыя:Снежань 2009 года
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 2007

**Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2007** (, таксама вядомы як *Maplin UK Championship 2007* — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 8 па 16 снежня 2007 года ў міжнародным цэнтры Тэлфарда, у Тэлфардзе, Англія. Турнір стаў 31-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 году. Прызавы фонд турніру склаў £590,400, з якіх £100,000 атрымаў пераможца.

Катэгорыя: Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры
Катэгорыя:Снежань 2007 года
Кэт

**Востраў Кэт** () — адзін з астравоў цэнтральных Багам. Востраў Кэт — адзін з 32 раёнаў Багамскіх Астравоў. Адміністрацыйны цэнтр — горад Артурс-Таўн. Плошча раёна — 388 км². Насельніцтва — 1503 чалавек (2010).

На востраве знаходзіцца самы высокі пункт Багамскіх Астравоў. Гара Алвернія ўзвышаецца на 63 м (206 футаў), на самай вяршыні знаходзіцца кляштар Хермітэйдж.

Асноўныя населеныя пункты: Артурс-Таўн, Арандж-Крык і Порт-Хау.

## Гісторыя 
Да выяўлення пісьмовых справаздач лічылася, што востраў Кэт — гэта Гуанахані, першы востраў, якога дасягнуў Хрыстафор Калумб пры адкрыцці Амерыкі.

Першымі еўрапейскімі пасяленцамі былі лаялісты, якія, ратуючыся ад Амерыканскай рэвалюцыі, высадзіліся на востраве ў 1783 годзе. Магчыма, востраў быў названы ў гонар пірата Артура Ката (), або назва можа мець дачыненне да кошак сямействы каціных, мноства якіх некалі вадзілася там.

Гістарычна склалася так, што аснову дабрабыту вострава заклалі баваўняныя плантацыі, але асноўны лад жыцця жыхароў вострава Кэт — падсечна-агнявое земляробства. Рэнтабельнай культурай з'яўляецца кара дрэва каскарыль (), якую збіраюць і адпраўляюць у Італію, дзе яна ўжываецца ў вытворчасці лекавых сродкаў, парфуму і Кампары.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Раёны Багамскіх Астравоў
Катэгорыя:Астравы Багамскіх Астравоў
Герб Гаіці

**Герб Гаіці** — адзін з дзяржаўных сімвалаў Гаіці, прыняты ў 1807 годзе, у сучасным выглядзе з 1986 года.

## Апісанне 
У цэнтры герба — пальма, з абодвух бакоў якой — драпіроўка са сцягоў. Над пальмай знаходзіцца чырвона-сіні якабінскі каўпак — сімвал свабоды. Пад пальмай у цэнтры — барабан, а таксама газон, на якім знаходзяцца гарматы, ядры, разарваныя ланцугі, якары і мачты караблёў. У цэнтры нацыянальны дэвіз: ''L'Union Fait La Force'' (Адзінства надае моц).

Гаіці
Катэгорыя:Гербы паводле алфавіта
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Гаіці
Герб Грэнады

**Герб Грэнады** — адзін з дзяржаўных сімвалаў Грэнады. З'явіўся ў 1974 годзе.

## Апісанне 
Шчыт, падзелены на чатыры часткі залатым крыжам. У цэнтры крыжа — каравела Калумба «Санта-Марыя»: востраў Грэнада адкрыты Калумбам ў 1498 г. Брытанскі леў на чырвоным полі паказаны ў верхняй левай і ніжні правай секцыях шчыта, лілея з залатым маладзіком размешчана ў такім жа спектры. Вышэй шчыта — залатая карона, упрыгожаная гірляндай галін бугенвілеі. У гірляндзе сем чырвоных руж, якія сімвалізуюць сем абшчын Грэнады.

Шчыт трымаюць браняносец, які стаіць перад сцяблом кукурузы; з другога боку грэнадскі голуб, які стаіць пад бананавай пальмай. Аснова: горы, палі і Вялікае Возера Грэнады — Этанг. Стужка: нацыянальны дэвіз: «Заўсёды з вераю ў Бога, мы імкнемся, будуем і рушым наперад як адзін народ.»

## Літаратура 
* Karl-Heinz Hesmer: Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten. Bertelsmann Lexikon Verlag, Gütersloh 1992, ISBN 3-570-01082-1

Грэнада
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Грэнады
Герб Кубы

**Герб Кубы** — афіцыйны геральдычны сімвал Кубы.

## Апісанне 
Складаецца са шчыта пад фрыгійскім каўпаком, апраўленага дубовай галінай з аднаго боку і галінкай лаўра з другога. Герб быў створаны Мігелем Талонам і быў прыняты 24 красавіка 1906 года.

Герб Рэспублікі Куба мае форму шчыта, падзеленага на тры часткі, у верхняй частцы намаляваны ключ, размешчаны паміж паўвостравамі Фларыда і Юкатан і ўваход у Мексіканскі заліў. Удалечыні — узыходзячае сонца Свабоды. Пальмы і вяршыні гор — сімвалы патрыятызму, свабоды і незалежнасці Кубы. Злева тры сінія паласы кубінскага сцяга азначаюць адзінства трох складовых частак Кубы. Зверху герб вянчае чырвоны фрыгійскі каўпак, які сімвалізуе імкненне да дасягнення высокіх ідэалаў.

## Літаратура 
* Karl-Heinz Hesmer: Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten. Bertelsmann Lexikon Verlag, Gütersloh 1992, ISBN 3-570-01082-1

Куба
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Кубы
Герб Дамінікі

**Герб Дамінікі** — адзін з дзяржаўных сімвалаў Садружнасці Дамініка.

## Апісанне 
Герб быў прыняты 21 ліпеня 1961 года і ўяўляе сабой сіне-жоўты шчыт, які трымаюць два імператарскія амазоны. Наверсе шчыта знаходзіцца леў. Унізе шчыта размешчана жоўтая стужка з нацыянальным дэвізам краіны (Après le Bondie, C'est la Ter — *Пасля Бога — Зямля*). Шчыт падзелены на чатыры часткі крыжападобна. Крыж (сімвал распяцця і ўваскрасення Хрыстова) сімвалізуе гісторыю вострава.

На шчыце намаляваныя лодка (левы ніжні квадрант), банан (правы ніжні), пальма (левы верхні) і жаба (правы верхні).

## Літаратура 
* Karl-Heinz Hesmer: Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten. Bertelsmann Lexikon Verlag, Gütersloh 1992, ISBN 3-570-01082-1.

Дамініка
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Дамінікі
Гімн Дамінікі

**Гімн Дамінікі** ( — *Востраў прыгажосці, востраў бляску*) — дзяржаўны гімн Дамінікі, зацверджаны ў 1967 годзе. Напісаны Лемюэлем Макферсанам Крысціянам на словы Уілфрыда Оскара Моргана Понда.

## Англійскі тэкст 
: Isle of beauty, isle of splendour,
: Isle to all so sweet and fair,
: All must surely gaze in wonder
: At thy gifts so rich and rare.
: Rivers, valleys, hills and mountains,
: All these gifts we do extol.
: Healthy land, so like all fountains,
: Giving cheer that warms the soul.

: Dominica, God hath blest thee
: With a clime benign and bright,
: Pastures green and flowers of beauty
: Filling all with pure delight,
: And a people strong and healthy,
: Full of godly, rev’rent fear.
: May we ever seek to praise Thee
: For these gifts so rich and rare.

: Come ye forward, sons and daughters
: Of this gem beyond compare.
: Strive for honour, sons and daughters,
: Do the right, be firm, be fair.
: Toil with hearts and hands and voices.
: We must prosper! Sound the call,
: In which ev’ryone rejoices,
: «All for Each and Each for All.»

Д
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Дамінікі
Герб Дамініканскай Рэспублікі

**Герб Дамініканскай Рэспублікі** — дзяржаўны сімвал Дамініканскай Рэспублікі. Быў прыняты ў 1844 годзе і пасля змены шэрагу дэталяў набыў сучасны выгляд у 1896 годзе.

## Апісанне 
Уяўляе сабой шчыт, на якім змешчаны рэлігійныя сімвалы: крыж і Біблія, адкрытая на Евангеллі ад Яна, 8:32 «Y la verdad os hará libres» («І Ісціна зробіць вас свабоднымі»). Крыж і Біблію акружаюць дзве пары нацыянальных сцягаў і дзве дзіды. Крыж сімвалізуе таксама вызваленне ад каланіяльнага рабства, а дзіды нагадваюць пра перамогу дамініканцаў над іспанскімі, французскімі і гаіцянскімі захопнікамі. Шчыт акружаны лаўровай і пальмавай галінкамі — сімваламі славы і міру, звязанымі стужкай нацыянальных сіне-чырвоных колераў.

Вышэй шчыта надпіс з нацыянальным дэвізам: «Dios, Patria, Libertad» («Бог, Радзіма, Свабода») — пароль змагароў за незалежнасць, які стаў нацыянальным дэвізам краіны, ніжні надпіс — назва краіны. Колеры стужак з гэтымі надпісамі адпавядаюць асноўным колерам сцяга.

Герб прысутнічае ў цэнтры сцяга Дамініканскай Рэспублікі.

## Літаратура 
* Karl-Heinz Hesmer: Flaggen und Wappen der Welt. Geschichte und Symbolik der Flaggen und Wappen aller Staaten. Bertelsmann Lexikon Verlag, Gütersloh 1992, ISBN 3-570-01082-1

Дамініканская Рэспубліка
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Дамініканскай Рэспублікі
Герб Нікарагуа

**Герб Нікарагуа** - афіцыйны геральдычны сімвал дзяржавы Рэспубліка Нікарагуа, размешчанай у Цэнтральнай Амерыцы. Канчатковы выгляд герба быў прыняты 5 верасня 1908 года, а зацверджаны на заканадаўчым узроўні 27 жніўня 1971 года.

## Апісанне 
Цэнтральным элементам герба з'яўляецца трохвугольнік, які азначае роўнасць усіх грамадзян. Вясёлка з'яўляецца традыцыйным сімвалам міру, а фрыгійскі каўпак сімвалізуе свабоду. Пяць вулканаў, якія выходзяць з мора, сімвалізуюць пяць дзяржаў-членаў Аб'яднаных Абласцей Цэнтральнай Амерыкі - саюзныя і брацкія адносіны паміж імі. Акружае кампазіцыю нацыянальны лозунг Нікарагуа - «Рэспубліка Нікарагуа - Цэнтральная Амерыка» (ісп.: «República de Nicaragua - América Central»).

Нікарагуа
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Нікарагуа
Герб Сент-Люсіі

**Герб Сент-Люсіі** — афіцыйны геральдычны сімвал дзяржавы Сент-Люсіі. Герб Сент-Люсіі быў распрацаваны Сідні Багшоу ў 1967 годзе і прыняты пасля атрымання права самакіравання ва ўнутраных справах. У ніжняй частцы герба знаходзіцца нацыянальны дэвіз — «Зямля, Народ, Святло».

Ружа Цюдараў сімвалізуе Англію, кветка — Францыю, паходня — Маяк, сент-люсійскі амазон — нацыянальная птушка.

Сент-Люсія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Сент-Люсіі
Герб Сент-Вінсента і Грэнадзінаў

**Герб Сент-Вінсента і Грэнадзінаў** - афіцыйны геральдычны сімвал дзяржавы Сент-Вінсента і Грэнадзінаў.

## Апісанне 
Герб складаецца з кветкі бавоўны, эмблемы і стужкі з тэкстам на латыні «Мір і Правасуддзе». Эмблема заснавана на каланіяльным варыянце, які выкарыстоўваўся з 1907 па 1979 год, на якім намаляваныя дзве жанчыны ў класічных рымскіх сукенках, адна з пальмавай галіной, іншая са сціснутымі рукамі.

Сент-Вінсента і Грэнадзінаў
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Сент-Вінсента і Грэнадзінаў
Белювеліргандаль

**«Белювеліргандаль»** — беларуская дзяржаўная сетка ювелірных крам, заснаваная ў 1948 годзе ў Мінску. Мае 40 крамаў у 25 гарадах Беларусі. У 2011 г. займала 30 % ювелірнага рынку краіны. Змяшчала 110 тыс. ювелірных вырабаў, па амаль палове з якіх складалі залатыя і сярэбраныя. 60 % тавараў завозілася з-за мяжы. 30 % — з Гомеля. Рэшту тавараў складалі сувеніры.

Залатыя завушніцы, ланцужкі і пярсцёнкі пераважна пастаўлялі расійскія заводы Кастрамы, Масквы і Пецярбургу. Сярэбраныя ўпрыгожванні закупаліся ў Італіі, Расіі і Украіне.

Катэгорыя:З’явіліся ў 1948 годзе
Катэгорыя:1948 год у Мінску
Катэгорыя:Гандлёвыя дамы
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінска
Катэгорыя:Кампаніі Мінска
Кляноўка

Назву **Кляно́ўка** маюць:

* Кляноўка — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці
* Кляноўка — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці

## Гл. таксама 
* Клёнаўка
Перадзельск

**Перадзе́льск** (, ) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Велікасельскага сельсавета.

Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Старавольскага сельсавета.

Знаходзіцца за 13 км на захад ад Пружан, 25 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Баранавічы — Брэст. Насельніцтва — 175 жыхароў, 85 двароў (2005).

## Гісторыя 
За расійскім часам — у Міхайлаўскай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. Маёнтак Пярдзельск () ва ўласнасці Быхаўцаў. Пазней, калі дочкі Здзіслава Быхаўца пасталелі, маёнтак быў перайменаваны ў Перадзельск, а пасля ў Яалін (). У 1939 — 528 жыхароў.

З верасня 1939 года ў складзе БССР. Паводле перапісу 1959 года ў вёсцы 461 жыхар, у 1970 — 510 жыхароў.

Да 2009 года ўваходзіла ў склад Старавольскага сельсавета. 1 снежня 2009 года рашэннем Брэсцкага абласнога савета дэпутатаў №242 сельсавет скасаваны, яго вёскі ўключаныя ў склад Вялікасельскага сельсавета.

## Транспарт 
Аўтамабільная дарога  Перадзельск — Лазоўка.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Надвор'е ў в. Перадзельск

Катэгорыя:Велікасельскі сельсавет (Пружанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёна
Герб Ямайкі

**Герб Ямайкі** — афіцыйны геральдычны сімвал дзяржавы Ямайка. У асноўным успадкаваны ад брытанцаў. Герб з невялікімі мадыфікацыямі быў прадстаўлены Ямайцы ў 1661 пад Каралеўскім Ордэрам. Арыгінал быў распрацаваны Уільямам Сэнкрафтам, тады архібіскупам Кентэрберыйскім.

## Апісанне 
Намаляваны на гербавым шчыце чырвоны крыж на белым полі — «крыж Святога Георга» — узяты са старога англійскага сцяга і нагадвае пра шматвяковыя сувязі з Вялікабрытаніяй. Ананасы, змешчаныя на шчыце, не гралі і не граюць вялікай ролі ў гаспадарцы, вырошчваюцца ў нязначнай колькасці. Яны сімвалізуюць трапічную расліннасць і сельскую гаспадарку ў цэлым. Аб трагічнай гісторыі Ямайкі нагадваюць шчытатрымальнікі — фігуры карэнных жыхароў вострава — індзейцаў-аравакаў, цалкам знішчаных іспанцамі яшчэ ў XVI стагоддзі (пасля на іх месца ангельцы завезлі неграў-рабоў з Афрыкі). Кошык з пладамі і садавіной у руках індыянкі і лук у руках індзейца нагадваюць аб іх асноўных занятках — земляробстве і паляванні. Даволі бедную фаўну Ямайкі прадстаўляе на гербе кракадзіл, што стаіць на бервяне, якое сімвалізуе мясцовую флору. Шлем над шчытом традыцыйны для гербаў былых брытанскіх уладанняў, колеры вянка адпавядаюць колерам поля і крыжа на шчыце, а колеры намёта — колерам гэтага поля і ананасаў.

Дэвіз — Out of many, one people (на англійскай мове азначае «З многіх — адзіны народ»).

Ямайка
Катэгорыя:Дзяржаўныя сімвалы Ямайкі
Уго Льярыс

**Уго Льярыс** (; нар. , , Францыя) — французскі футбаліст, брамнік амерыканскага клуба «Лос-Анджэлес» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Францыі. Чэмпіён свету 2018 года. Льярыс мае маланкавыя рэфлексы і слушнае прыняцце рашэнняў, а таксама выдатна гуляе на выхадзе ў адзін на адзін. Тройчы абіраўся найлепшым брамнікам года ў французскім першынстве.

## Клубная кар’ера 
### Пачатак кар’еры 
Льярыс нарадзіўся 26 снежня 1986 года ў міжземнаморскім горадзе Ніца ў арыстакратычнай сям’і. яго маці працавала адвакатам, а яго бацька быў банкірам у Монтэ-Карла. У 2008 годзе, калі Уго гуляў у «Ніцы», яго маці памерла.

### «Ніца» 
Пасля поспеху ў камандзе клуба ва ўзросце да 18 гадоў, Льярыс быў пераведзены ў дубль клуба ў французскую аматарскую лігу ў сезоне 2004/05. Льярыс патрапіў у першы склад каманды напярэдадні сезону 2005/06, атрымаўшы кашулю з 1 нумарам. Льярыс дэбютаваў 25 кастрычніка 2005 года за клуб, ва ўзросце да 18 гадоў, адстаяўшы браму на нуль у матчы на Кубак Французскай лігі, а яго каманда перамагла з лікама 2:0 «Шатару».

### «Ліён» 
Пасля аднаго з выбітных сезонаў Уго, паўсталі спекуляцыі на конт яго далейшай кар’еры. Маладым галкіперам цікавіліся французскі клуб «Ліён», які жадаў знайсці змену свайму сыходзячаму брамніку Грэгары Купэ, «Мілан», які жадаў замяніць ім бразільца Дыду, і «Тотэнхэм Хотспур», які жадаў замяніць Льярысам Пола Робінсана. У канчатковым ліку Уго перайшоў у склад «Ліёна», але асабістыя дамоўленасці з «Міланам» былі вельмі блізкія да пераходу француза ў італьянскі клуб. Віцэ-прэзідэнт «Мілана» Адрыяна Галіяні заявіў, што пагадненне было дасягнута, але дамову была анулявана з-за адмовы Крысціяна Аб’яці пераходзіць у «Палерма».

Кошт трансферу першапачаткова не называўся, але пазней было выяўлена, што паслугі Уго былі ацэнены ў € 8,5 млн.

### «Тотэнхэм Хотспур» 
Льярыс падпісаў кантракт з клубам «Тотэнхэм Хотспур» 31 жніўня 2012 года. Дэбютаваў за шпораў у матчы Лігі Еўропы супраць італьянскага «Лацыа» 20 верасня 2012 года, матч скончыўся ўнічыю 0:0.

У сезоне 2023/24 страціў месца ў складзе, перадаў капітанства Сон Хын Міну, працягваў трэніравацца з камандай, але не заяўляўся на матчы.

### «Лос-Анджэлес» 
У снежні 2023 года падпісаў кантракт з амерыканскім клубам «Лос-Анджэлес» да канца сезона 2024 з магчымасцю падаўжэння.

## Міжнародная кар’ера 
Льярыс атрымаў свой першы заклік да нацыянальнай зборнай Францыі 6 лютага 2008 года да матча супраць зборнай Іспаніі, тым не менш на сустрэчы ён не быў залічаны нават у склад запасных. Праз паўгода 19 лістапада таго ж года ён згуляў свой першы матч на зборную ў гульні супраць зборнай Уругвая, якая скончылася з лікам 0:0.

## Дасягненні 
**Францыя**:
* Чэмпіён свету: 2018
* Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету: 2022
* Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы: 2016
* Пераможца Лігі нацый УЕФА: 2021

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбольныя варатары
Катэгорыя:Футбалісты Францыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Францыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Ніца
Катэгорыя:Ігракі ФК Алімпік Ліён
Катэгорыя:Ігракі ФК Тотэнхэм Хотспур
Катэгорыя:Ігракі ФК Лос-Анджэлес
Катэгорыя:Чэмпіёны свету па футболе
Клімавіцкі манетны скарб

**Клімавіцкі манетны скарб** — самы буйны з вядомых на Беларусі скарбаў антычных манет. Знойдзены ў Клімавічах (Магілёўская вобласць) у 1804 годзе. На сучасны момант месцазнаходжанне не вядома.

Складаўся з 1815 сестэрцыяў і дэнарыяў «першых рымскіх імператараў». Знаходку здалі ў Прыдворнае Казначэйства (Пецярбург), адтуль 8.12.1804 года яе перадалі ў Эрмітаж і праз 9 дзён вярнулі назад. Далейшы лёс невядомы. Схаваны, магчыма, у II ст. н. э.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Скарбы Беларусі
Каралеўства Седанг

**Каралеўства Седанг** () — віртуальная дзяржава, утвораная ў канцы XIX стагоддзя французскім авантурнікам Чарлзам-Мэры Давідам дэ Майрэна на часткі сучаснага В’етнама.

## Гісторыя 
Майрэна, былы французскі ўрадавы служачы з сумніўнай рэпутацыяй, у 1888 годзе быў уладальнікам плантацыі ва Французскім Індакітаі. Калі кароль Сіяма высунуў тэрытарыяльныя прэтэнзіі да Французскага Індакітая, Майрэна пераканаў каланіяльнага адміністратара дазволіць яму адправіцца з групай місіянераў у экспедыцыю ў глыб Анама (В'етнам), для перамоў з мясцовымі плямёнамі.
thumb|200px|left|Кароль Седанга Марый I, 1890
Па прыбыцці, Майрэна пасябраваў з горным племем седангаў. 3 чэрвеня 1888 года правадырамі плямёнаў бахнар, рэнгао і седанг Майрэна быў абраны каралём Каралеўства Седанг пад імем Марый I. Канчаткова Майрэна замацаваў свай пазіцыі, калі здолеў прадухіліць выбліск чарговай эпідэміі пры дапамозе лекаў, якія апынуліся ў яго. У знак падзякі правадыр племя седангаў аддаў яму ў жонкі дачку.

Неўзабаве Майрэна адправіўся ў вандраванне па Паўднёва-Усходняй Азіі і Еўропе, з мэтай знайсці людзей, якія дапамаглі бы яму ўладкаваць каралеўства. Ён наведаў Анам, Ганконг, Вялікабрытанію, Францыю і Бельгію. Падчас свайго вандравання Майрэна шчодра раздаваў тытулы, прысвячаў у рыцары, узнагароджваў медалямі сваіх прыхільнікаў. Ён таксама выпусціў дзве серыі марак каралеўства.

Вяртанню Майрэны ў Седанг перашкодзіў французскі флот, які блакаваў в'етнамскія парты і канфіскаваў яго зброя як кантрабанду ў Сінгапуры. Кароль Марый I памёр 11 лістапада 1890 года на востраве Тыаман (Малайзія) пры загадкавых акалічнасцях (высоўваліся розныя версіі: атручванне, укус атрутнай змяі або ў выніку паядынку). Пасля Каралеўства Седанг было анексіравана Францыяй і яе пратэктаратам Анамам.

## Спасылкі 
* The Kingdom of Sedang

Катэгорыя:Віртуальныя дзяржавы
Катэгорыя:Карлікавыя дзяржавы
Нацыянальная алімпійская і спартыўная асацыяцыя Ісландыі

**Нацыянальная алімпійская і спартыўная асацыяцыя Ісландыі** () — арганізацыя, якая прадстаўляе Ісландыю ў міжнародным алімпійскім руху. Заснавана ў 1921 годзе; зарэгістравана ў МАК у 1935 годзе.

Штаб-кватэра размешчана ў Рэйк’явіку. З’яўляецца членам МАК, ЕАК і іншых міжнародных спартыўных арганізацый. Ажыццяўляе дзейнасць па развіцці спорту ў Ісландыі.

## Гл. таксама 
* Ісландыя на Алімпійскіх гульнях

## Спасылкі 
* Афіцыйны вэбсайт Нацыянальнай алімпійскай і спартыўнай асацыяцыі Ісландыі. 

Ісландыя
Катэгорыя:Ісландыя на Алімпійскіх гульнях
Клімавіцкі дзяржаўны аграрны каледж

**Клімавіцкі дзяржаўны аграрны каледж** — каледж у г.Клімавічы, створаны 5 мая 1932 г. пастановай № 344 Народнага Камісарыята Земляробства БССР на базе ФЗВ як пчалаводны тэхнікум.

## Створаны 
Першы выпуск спецыялістаў сельскай гаспадаркі адбыўся ў 1933 г. 47 чалавек атрымалі дыпломы тэхнікаў-пчалаводаў. У 1935 г. у заатэхнічным тэхнікуме (так ён стаў называцца з гэтага года) на двух аддзяленнях — пчалаводным і заатэхнічным, вучылася ўжо 120 чалавек.

У 1944 г. створана ветэрынарнае аддзяленне. Праведзены першы пасляваенны набор — 165 навучэнцаў на тры аддзяленні — пчалаводнае, заатэхнічнае і ветэрынарнае. А праз год, ужо ў снежні 1945 г., адбыўся першы выпуск спецыялістаў.

У 1979 г. створана завочнае заатэхнічнае аддзяленне.

З 1944 г. тэхнікум меў статус ветзаатэхнікума, зааветтэхнікума, з 1970 г. — саўгаса-тэхнікума, з 1997 г. — сельскагаспадарчага тэхнікума, з 2002 г. — Установа адукацыі «Клімавіцкі дзяржаўны аграрны каледж».

## Аддзяленні 
* Заатехнія
* Ветэрынарная медыцына
* Тэхнічнае забеспячэнне працэсаў сельскагаспадарчай вытворчасці

## Дырэктары 
* М. І. Лукомскі
* Н. А. Хадасевіч
* Ф. І. Кандрацько
* В. І. Малочка
* М. Н. Курашаў
* Ф. К. Матарыкін
* М. І. Эрдман
* Д. Х. Давыдзенка
* П. Ф. Балдэсаў
* В. Ф. Свістуноў
* А. Ф. Ходус
* Я. А. Барысевіч
* М. М. Жыгалка

## Літаратура 
* Клімавіцкі сельскагаспадарчы тэхнікум // Беларуская энцыклапедыя: у 18 т. / рэдактар Г. П. Пашкоў. — Мінск, 1999. — Т.8. — С. 338.
* Климовичский аграрный колледж // Республика Беларусь: энциклопедия: в 6 т. / редактор Г. П. Пашков. — Минск, 2007. — Т.4. — С. 80.

Катэгорыя:Клімавічы
Катэгорыя:Каледжы Беларусі
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы  Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:1932 год у Беларусі
Рыгор Канстанцінавіч Галаскевіч

**Рыго́р Канстанці́навіч Галаске́віч** () 4 лістапада 1884, вёска Супрункаўцы Падольскай губерні Расійскай імперыі — 1935, Табольск, РСФСР, СССР) — украінскі мовазнавец, грамадскі дзеяч, ўдзельнік Украінскай Цэнтральнай Рады.

## Біяграфія 
Даследаваў гаворкі Падолля. Аўтар правапіснага слоўніка ўкраінскай мовы.

Арыштаваны 17 жніўня 1929 года, у 1930 годзе асуджаны быў да 5 гадоў зняволення. Загінуў у вязніцы. Рэабілітаваны ў 1989 годзе.

## Спасылкі 
* ГОЛОСКЕВИЧ Григорій Костянтинович 
* Спіс выбітых дзеячаў Украінскай Народнай Рэспублікі 
* Правапісны слоўнік Рыгора Галаскевіча  — Харкаўскі правапіс, 1929 рок. 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хмяльніцкай вобласці
Катэгорыя:Мовазнаўцы Украіны
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
Бабруйскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж

**Бабруйскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж** — каледж у г.Бабруйск. Навучанне (дзённае і завочнае) па 3 спецыяльнасцях: бухгалтарскі ўлік, аналіз і кантроль, прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва, правазнаўства.

## Біяграфія 
Заснаваны ў 1949 годзе як школа дзясятнікаў-будаўнікоў. З 1953 г. дзейнічаў як школа бухгалтароў калгасаў, ператвораная ў 1957 г. у сярэднюю сельскагаспадарчую навучальную ўстанову. У 1967 г. было адкрыта другое аддзяленне па падрыхтоўцы тэхнікаў-будаўнікоў. 5 красавіка 2001 г. каледж быў перайменаваны ў «Бабруйскі аграрна-эканамічны каледж». 19 студзеня 2004 г. навучальнай установе прысвоены статус Установа адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж».

## Літаратура 
* Бабруйскі сельскагаспадарчы тэхнікум // Беларуская энцыклапедыя : ў 18 т. Т. 2. /Гал. Рэд. Г.П.Пашкоў. – Мн.,1996. – С.193

## Спасылкі 
*  Афіцыйны сайт 


Катэгорыя:1949 год у Бабруйску