Зміцер Занкевіч

**Зміцер Занкевіч **(, , ({}, Холмшчына — {} 1724, Навагрудак) — дзеяч Грэка-Каталіцкай Царквы ў Рэчы Паспалітай, духоўны пісьменнік, царкоўны гісторык, базыльянін.

## Біяграфія 
Верагодна, паходзіў са шляхты Холмскай зямлі. Родавы герб «Сякера» (Siekierz). Атрымаў адукацыю ў  . У 1670 г. (паводле іншых дадзеных у 1678)  прыняў
манаства ў ордэне базыльян. Займаў пасады настаўніка, спаведніка, прапаведніка ў шэрагу базыльянскіх манастыроў . Каля 1694—1696 гг. прызначаны магістрам навіцыяту ў Быценскім манастыры . З сяр. 90-х ХVII ст. і да канца жыцця з’яўляўся ігуменам базыльянскіх манастыроў у Навагрудку, Лаўрышаве, Белай, Быцені, Барунах . Сакратар (1709—1719) і кансультар (1719—1724) базыльянскага ордэна . Удзельнічаў у працы  Уніяцкай Царквы (1720) .

## Творчасць 
Пісаў на польскай мове. Пры жыцці надрукаваны два творы: «Містычны кедр» (Супрасль,1717) і «Правадыр малютак» (Супрасль, 1717). У першым выкладзены жыццепісы Святога Васіля Вялікага, апякуна базыльян, і 18 яго сваякоў, кананізаваных Царквой.Частка тэкстаў перакладзена аўтарам з грэчаскай і лацінскай моваў на польскую. Другая кніга катэхітычнага зместу. На пачатку змешчана прысвячэнне пятнаццаццігадоваму Міхалу Радзівілу, унуку Кацярыны Сабескай, фундатаркі базыльянскага манастыра ў Белай.

Каштоўнай крыніцай па гісторыі ордэна базыльян з’яўляецца складзены З.Занкевічам рукапісны «Манаскі катафалк» (каля 1718). У яго ўвайшлі біяграфіі 136 манахаў базыльянскага ордэна, у тым ліку уніяцкіх епіскапаў і мітрапалітаў з 1680 па 1718 гг. Твор часткова апублікаваны ў 1973 г. украінскім даследчыкам . З гэтага ж зборніка, верагодна, паходзіць кароткі жыццепіс холмскага ўніяцкага епіскапа Якава Сушы на лацінскай мове, надрукаваны І. Назарко ў 1971 г.. Зміцер Занкевіч-аўтар працы пра заснаванне Лаўрышаўскага манастыра «Натыфікацыя пра Лаўрышаўскі манастыр»(1701), напісанай на падставе  (апублікавана ў 2012 г.).
У рукапісу засталіся творы: «Катэхізіс», «Маральная тэалогія», «Штодзённыя медытацыі», каментары на Евангелле.

## Творы 
* Zankiewicz Demetriusz (Dymitr).Cedr mistyczny. Swięty Bazyliusz Wielki z pradźiadow, dźiadow, oycow, braciey, siostr á tych męczennikow, wyznawcow, biskupow, zakonnikow, pánien zákonnych, pustelnikow w ośmnaśćie swiętych gałęźi rozmnozony. Z starodawnych greckich, łaćińskich autorow, na polski ięzyk dla zbudowania y ku swoim swiętym zachęcenia, cnot przedziwnych náśladowania, synom y corkom ich duchownym przetłumaczony. Od X. Demetryusza Zankiewicza zákonu S. Bazylego w. sekretarza zá dozwoleniem zwierzchnośći. Roku Chrystusowego 1717. ná widok podany. W Supraslu w Drukarni WW. OO. Bazylianow Unitow. Supraśl, druk. Bazylianów, 1717.
* Zankiewicz Demetriusz (Dymitr).Wódz malutkich to jest nauka chrześcijańska. RN: Wodz malutkich to iest nauka Chrzescianska przewodnik. przez X. Demetryusza Zankiewicza zakonu So. Bazylego ett: na widok podany. w Supraslu w Drukarni WW. OO. Bazylianów A[nn]o. 1717.
* Zankiewicz Demetriusz (Dymitr).Katafalk zakonny godnych y zacnych mężòw, prałatòw y zakonnikòw reguły S. Bazylego Wielkiego od roku Panskiego tysiąc sześćset osiemdziesiątego // Записки Чина Св. Василія Великого.- T. 8 — Romae, 1973.- С. 74-98,85-87.
* Zankiewicz Demetriusz (Dymitr).NOTIFIKACYA. O monastyrze Ławryszowskim w wojewodstwie No|wogrodzkim lezącym, to jest pierwszym Fundatorze. wypisana z Starey ruskiey rękopisaney Kroniki, z Biblioteki Iasnie Oswieconego Xiążęcia Stanisława Karola Radziwiła Kanclerza na ten czas w. X. Ltt. Białey roku Pańskiego 1701. mca Ianuaria.//Senoji Lietuvos literatūra- Kn. 34- 2012- P.169-1173.

## Спасылкі 
* Gudmantas K., Ryčkov A., Demetrijaus Zankiewicziaus notifikacija apie Laurušavo vienuolyną, išrašyta iš senos rusiškos rankraštinės kronikos (šaltinio tyrimas ir publikacija

Катэгорыя:Постаці беларускага ўсходняга каталіцтва
Катэгорыя:Базыльяне
Катэгорыя:Гісторыкі царквы Беларусі