Станіслаў Фядорчык

**Станіслаў Федарчык**, псеўданім «Памідор» пол. **Stanisław Fedorczyk** (нар. 13 ліпеня 1894 г. у Жэшуве, памёр 24 сакавіка 1974 г. у Познані ) — палкоўнік пяхоты Войска Польскага, актывіст руху за незалежнасць, кірўнік 80 Наваградскага палка пяхоты ў 1939 г., кавалер ордэна Virtuti Militari .

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Жэшаве, у сям'і Яна, кіраўніка павятовага суда, і Марыі Пастэрнак. Паляк, католік. Скончыў сярэднюю школу ў Жэшаве ў 1913 годзе. Перад Першай сусветнай вайной распачаў вучобу на юрыдычным факультэце Ягелонскага ўніверсітэта .

У 1914 годзе ён далучыўся да легіёнаў і быў прызначаны ў 6-ы батальён 1-й брыгады . Ён вызначыўся 4 ліпеня 1916 года ў бітве пад Касцюхноўкай, падчас якой быў лёгка паранены і кантужаны.   Пасля крызісу прысягі ў ліпені 1917 года яго прызвалі ў аўстрыйскую армію .

5 лістапада 1918 года ён вярнуўся на службу ў Войска Польскае, спачатку камандзірам узвода, а пазней да 1920 года камандзірам роты ў 5-м пяхотным палку легіёнаў . 1 чэрвеня 1921 года ён знаходзіўся ў акруговым ваенным шпіталі ў Познані, а яго матчынай часткай быў 66-ы пяхотны полк  . 3 мая 1922 года яму было прысвоена званне капітана са старшынством ад 1 чэрвеня 1919 года і 392-я пасада ў Корпусе пяхотных афіцэраў, а яго матчынай часткай усё яшчэ быў 66-ы пяхотны полк . Ён служыў у 1-м батальёне 66-га пяхотнага палка, які быў дыслацыраваны ў Хойніцы  . 

10 ліпеня 1922 года ён быў зацверджаны на пасаду выканаўцы абавязкаў камандзіра 2-га батальёна 57-га Вялікапольскага пяхотнага палка ў Познані   . 31 сакавіка 1924 года ён быў павышаны да маёра са старшынствам з 1 ліпеня 1923 года і атрымаў 112-ы чын у афіцэрскім корпусе пяхоты.  

У маі 1927 года ён быў пераведзены ў 58-ы пяхотны полк у Познані ў якасці афіцэра ваеннай падрыхтоўкі 

2 снежня 1930 года яму было прысвоена званне падпалкоўніка са старшынством з 1 студзеня 1931 года і 17-ы ранг у афіцэрскім корпусе пяхоты. 

У студзені 1931 года ён быў пераведзены ў 80-ы пяхотны полк у Слоніме на пасаду намесніка камандзіра палка. 5 лістапада 1935 года ён быў прызначаны камандзірам гэтага палка.  Яму было прысвоена званне палкоўніка са старшынством з 19 сакавіка 1938 года і 29-ы ранг у афіцэрскім корпусе пяхоты. 

На чале 80-га пяхотнага палка ён удзельнічаў у Вераснёўскай кампаніі . Камандаваў ім у бітве пад Млавай, падчас якой быў кантужаны 2 верасня і паранены на наступны дзень. Нягледзячы на раненне, ён працягваў камандаваць палком і ўдзельнічаў у абароне Варшавы . Падчас абароны Варшавы з 14 па 28 верасня 1939 года ён камандаваў абаронай падучастка Заціша і паўночнага сектара прадмесця Прага. Пасля капітуляцыі Варшавы быў узяты ў палон.  Рэшту вайны ён правёў у лагерах для ваеннапалонных: Oflag XC Любек, Stalag XB Сандбостэль і Oflag VIB Дзёсель . За ўдзел у лагернай канспірацыі ён быў зняволены на дзевяць месяцаў у следчым арышце Гамбурга .

2 верасня 1946 г. ён вярнуўся ў Польшчу. 7 верасня таго ж года ён напісаў начальніку Дэпартамента кадраў Міністэрства нацыянальнай абароны з просьбай «аб прыняцці афіцэраў Польскай арміі на актыўную службу» . Аднак стары афіцэр быў рэпрэсаваны ўладамі Польскай Народнай Рэспублікі . Памёр 24 сакавіка 1974 г. у Познані. Праз тры дні быў пахаваны на Юнікаўскіх могілках у Познані (поле 13-Б-2)  .

У 1927 годзе ён ажаніўся з Аляксандрай Марыяй з Малікаў (1899–1981), з якой у яго нарадзіўся сын Станіслаў Мар'ян (нарадзіўся 16 ліпеня 1928 года) і дачка Зоф'я Ганна (1932–2002)    .

## Ордэны і ўзнагароды 
* Сярэбраны крыж Ваеннага ордэна Virtuti Militari № 7096 – 17 мая 1922 г.   
* Крыж Незалежнасці — 13 красавіка 1931 г. «за працу па аднаўленні незалежнасці» 
* Рыцарскі крыж Ордэна Адраджэння Польшчы — 11 лістапада 1937 г. «за заслугі ў ваеннай службе»  
* Чатыры разы Крыж Харобрых «за мужнасць і адвагу, праяўленыя ў баях 1918–1921 гадоў» 
* Крыж Доблесці «за мужнасць і адвагу, праяўленыя ў вайне, якая пачалася 1 верасня 1939 г.» – 29 верасня 1939 г. 
* Залаты Крыж Заслугі — 1938 г. «за заслугі ў галіне сацыяльнай работы» 
* Памятны медаль вайны 1918–1921 гг. 
* Медаль Дзесятай гадавіны адноўленай незалежнасці 
* Чатырохзоркавы знак за раненні і траўмы 
* Латвійскі памятны медаль 1918-1928 гг. – 6 жніўня 1929 г. 

## Зноскі 
## Бібліяграфія 
* 
* 
* 
* 
* Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
* Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
* Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
* Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
* Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
* Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
* Juliusz Rómmel: Za honor i ojczyznę. Wspomnienia dowódcy armii „Łódź” i „Warszawa”. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, 1958.
* Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 83-7188-691-8.
* Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
Катэгорыя:Памерлі ў 1974 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1894 годзе
Катэгорыя:Кавалеры Крыжа Незалежнасці
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жэшаве