open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Узброеныя сілы Лівійскай Джамахірыі

**Узброеныя сілы Лівійскай Арабскай Джамахірыі** — ваенная арганізацыя Вялікай Сацыялістычнай Народнай Лівійскай Арабскай Джамахірыі ў перыяд праўлення Муамара Кадафі, прызначаная для забеспячэння ваеннай бяспекі і ўзброенай абароны краіны, яе суверэнітэта, незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці. Узнікла ў 1977 годзе, калі Лівійская Арабская Рэспубліка была ператворана ў джамахірыю. Спыніла сваё існаванне ў 2011 годзе, у сувязі з грамадзянскай вайной і гібеллю Муамара Кадафі.

Узброеныя сілы ўключалі ў сябе сухапутныя, ваенна-паветраныя і ваенна-марскія сілы.

Сухапутны кампанент складаў 45000 чалавек. Войскі былі падзелены на 15 зон. У склад уваходзілі 5 ракетных брыгад, 1 брыгада сіл бяспекі, 10 танкавых, 21 пяхотных, 8 мотапяхотных і 15 парашутна-дэсантных батальёнаў, 22 артылерыйскіх і 8 зенітна-артылерыйскіх дывізіёнаў.

ВПС, якія ўключалі ў свой склад таксама сілы СПА, валодалі колькасцю 23000 чалавек. Авіяцыя грунтавалася на 13 ваенных аэрадромах. Сродкі СПА аб’ядноўваліся сістэмай кіравання і кантролю Senezh. Налічвалася 3 зенітна-ракетныя брыгады і 5 зенітна-ракетных палка. Войскі СПА размяркоўваліся на 5 раёнаў.

Колькасць ВМС складала 8000 чалавек. Да лівійскага флоту ставілася таксама берагавая ахова і марская пяхота. Караблі грунтаваліся ў сямі партах.

Таксама мелася народная міліцыя ў 40000 чалавек. У яе склад уваходзілі Рэвалюцыйная гвардыя (3000 чалавек) і Ісламскі панафрыканскі легіён (2500 чалавек). Характэрнай асаблівасцю апошняга было тое, што туды набіраліся замежнікі, а менавіта выхадцы з краін Чорнай Афрыкі.

Напярэдадні грамадзянскай вайны Узброеныя сілы Лівійскай Арабскай Джамахірыі мелі больш за 2000 танкаў, 3600 бронемашын, больш за 3000 артылерыйскіх гармат і сістэм, уключаючы САУ і РСЗА, некалькі сотняў баявых самалётаў, больш за 100 верталётаў і іншае ўзбраенне.

## Гл. таксама 
* Узброеныя сілы Лівіі
* Кадафісты

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Вооружённые силы Ливии 

Катэгорыя:Узброеныя сілы Лівіі
Катэгорыя:Ваенная гісторыя Лівіі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1977 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2011 годзе
Лівійская Джамахірыя
Чалавек-павук: Скрозь сусветы

**«Чалавек-павук: Скрозь сусветы»** () — анімацыйны фільм амерыканскіх студый «Sony Pictures Animation» і «Columbia Pictures» сумесна з «Marvel Entertainment», прэм’ера якога адбылася на 2 чэрвеня 2023 года. З’яўляецца сіквелам мультфільма «Чалавек-павук: Праз сусветы».

«Чалавек-павук: Скрозь сусветы» выпушчаны ў ЗША 2 чэрвеня 2023 года ў прэміум-фармаце вялікіх памераў і ў фармаце IMAX. Першапачаткова выпуск быў запланаваны на 8 красавіка 2022 года, але быў перанесены на 7 кастрычніка з-за пандэміі COVID-19. Затым ён быў перанесены на чэрвень 2023 года.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2023 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Дэніэл Пембертан
Васьмікласнікі не плачуць

**«Васьмікласнікі не плачуць»** () — нідэрландская сямейная драма 2012 года, знятая па сюжэце аднайменнай кнігі.
Перакладзены на беларускую мову праектам «Кінаконг» у межах праекта «Беларускія ўікэнды» і Фестывалю нідэрландскага кіно пры падтрымцы офіса Амбасады Каралеўства Нідэрландаў у Беларусі.

## Сюжэт 
12-гадовая школьніца Акі любіць гуляць у футбол, марыць паступіць у прэстыжны каледж разам з усім класам, кахае, сябруе, варагуе — жыве, як мільёны іншых дзяцей яе ўзросту. Пакуль не высвятляецца, што яна захварэла на лейкемію. Што будзе далей?

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску праектам Кінаконг
Катэгорыя:Фільмы-драмы 2012 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы Нідэрландаў
Катэгорыя:Фільмы Нідэрландаў 2012 года
Асцярожна: дзеці!

**«Асцярожна: дзеці!»** — беларускі дзіцячы часопіс для малодшых школьнікаў. Выдаецца са снежня 2019 года.

Кожны нумар часопіса прысвечаны пэўнай тэме. Тэмамі першых нумароў былі самалёты, катастрофы, мабільнікі. Разынка кожнага нумара — вялікі цікавы комікс, з дынамічным сюжэтам і гумарам. Ёсць рубрыка «Пахімічым», у якой дзецям прапануецца самастойна правесці захапляльныя, але бяспечныя хімічныя эксперыменты. У кожным нумары ёсць таксама настольная гульня на галоўную тэму.

Галоўныя героі часопіса — Цім, Мара, сабака Газ, кот Тормаз і Зарас (Занадта Разумны Смартфон). Яны разблытваюць розныя дэтэктыўныя гісторыі.

Апавяданні для часопіса піша Аляксей Шэін, аўтар кнігі фэнтэзі для падлеткаў «Сем камянёў». Сцэнарыі для коміксаў ствараюць Аляксей Шэін і Андрэй Скурко. А малюе коміксы прафесійны пажарнік Раман Тарасевіч.

## Спасылкі 
* Яны звар’яцелі ці што?! Гэта каманда год таму пачала выдаваць друкаваныя часопісы — іх усе адгаворвалі, а ў іх крута атрымліваецца! , citydog, 20 мая 2020

Катэгорыя:З’явіліся ў 2019 годзе
Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Беларуская дзіцячая літаратура
Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы
Аляксандр Сцяпанавіч Сопат

**Алякса́ндр Сцяпа́навіч Со́пат** (, в. Аўрамаўская, Хойніцкі раён, Гомельская вобласць — 2011) — беларускі пісьменнік.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 лютага 1936 года ў в. Аўрамаўская Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці ў рабочай сям’і.

Скончыў 6 класаў школы. Працоўную дзейнасць пачаў у 1950 годзе ў Архангельску на рыбалоўным сэйнеры. У 1952—1955 гадах працаваў на судах Мурманскага тралавага флоту — качагарам, матросам. У 1955—1958 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1958—1964 гадах быў матросам, боцманам, памочнікам капітана на судах Мурманскага марскога параходства.

У 1965 годзе пераехаў у Гомель. Працаваў у трэсце «Гомельсельбуд». У 1980—1982 гадах працаваў экскаватаршчыкам у Беларускім упраўленні буравых работ на нафтапромыслы ў Саматлоры, Памежным (Ніжнявартаўск).

## Творчасць 
Літаратурную дзейнасць пачаў у пачатку 1960-х гадоў, піша на рускай мове. Першае яго апавяданне «Працоўны гонар» апублікавана ў газеце «Гомельская праўда» у 1965 годзе. Пісаў нарысы, замалёўкі, навелы пра жыццё рабочых калектываў, рабочых Запаляр’я. Друкаваліся яны ў альманаху «Северное сияние», у газетах «Комсомолец Заполярья», «Комсомольская правда», часопісе «Нёман», газеце «Гомельская праўда». Працаваў у жанры аповесці («Спытай самому сабе», «Аляксей Чарняк», «Мёртвая вада» і інш.). Аўтар кніг «Траса», «Саматлор». У 1989 годзе ў выдавецтве «Юнацтва» выйшаў зборнік прозы А. Сопата «Караблі», адрасаваны старэйшаму школьнаму ўзросту. Аўтар рамана «Ціхі хутар» (пра дзейнасць НКУС на Палессі ў гады вайны) і зборніка аповесцяў «Выкраданне», прысвечанага актуальным праблемам сучаснага ладу жыцця. Напісаў нарысы «Гаўрош суворага часу», «Крокі да акіяну».

## Бібліяграфія 
* «Траса» (1982)
* «Саматлор» (1987)
* «Караблі» (1989)
* «Падранак»
* «Выкраданне»
* «Пакажы мне дарогу»
* «Палярная зорка»
* «Дэсант»
* «Мёртвая вада»
* «Аляксей Чарняк»
* «Фантазёры»
* «Спытай самога сябе»

## Літаратура 
* Аляксандру Сопату — 60! // Літаратура і мастацтва. − 1996. — 23 лютага.
* Лёсам звязаны з Гомелем // Памяць: Гіст. — дакум. хроніка Гомеля. У 2 кн. Кн. 2-я. — Мінск, БЕЛТА, 1999. — С. 453.
* Сопат Аляксандр // Беларускія пісьменнікі: Біябібліягр. слоўн. У 6 т. Т. 5. / Інстытут літ. імя Я. Купалы АН Рэспублікі Беларусь, Беларус. Энцыкл.; Пад рэд. А. В. Мальдзіса; Рэдкал.: І. Э. Багдановіч і інш. — Мінск, БелЭн, 1995. — С. 395.
* Сопат Аляксандр // *Генаш В. С., Смыкоўская В. І.* Літаратурная Гомельшчына. — Гомель, 1991. — С. 94.
* Сопат Аляксандр // Кулажанка Л. і інш. Літаратурныя мясціны Беларусі: Краязн. даведнік: У 3 кн. Кн. 1.: Брэсц., Віцеб. і Гомел. вобл. / Л. Кулажанка, А. Мальдзіс, С. Сачанка; Маст. А. С. Забаўская. — Мінск, БелЭн, 2000. — С. 284.
* 
* Сопат Аляксандр Сцяпанавіч // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5 т. Т. 5. Скамарохі — Яшчур / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мінск, БелСЭ, 1987. — С. 95.
* *Ткачоў, В.* Героі ў рабочай спяцоўцы / Васіль Ткачоў // Гомельская праўда. — 1996. — 17 лютага.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XX стагоддзя
Уладзімір Дзмітрыевіч Бруй

**Уладзі́мір Дзмі́трыевіч Бруй** (нар. 8 жніўня 1948, Гарадзея, Нясвіжскі раён, Баранавіцкая вобласць, БССР) — беларускі пісьменнік, перакладчык.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут замежных моў у 1971 годзе па спецыяльнасці перакладчык англійскай і французскай моў.

У 1974—2003 працаваў настаўнікам англійскай і французскай моў у Карцэвіцкай сярэдняй школе Нясвіжскага раёна. У 2003—2007 — перакладчык у кампаніі «Совинтервод» (Расія). У 2008—2009, з 2010 — перакладчык на Гарадзейскім цукровым камбінаце.

З 2007 года на пенсіі. З 2011 — кіраўнік Мінскай абласной філіі хрысціянскага літаратурнага аб’яднання «Ласка Божая» («»).

У 2019 годзе Павел Севярынец вінаваціў кіраўніцтва Беларускага ПЭН-цэнтра ў тым, што яно не прыняло ў арганізацыю шэраг літаратараў, бо тыя з’яўляюцца хрысціянамі, у тым ліку Уладзіміра Бруя.

## Творчасць 
Публікавацца пачаў у перыёдыках: «Нясвіжскіх навінах», «Настаўніцкай газеце», хрысціянскім часопісе «Благодать».

## Бібліяграфія 
* «Нябесны банк: аповеды з жыцця» (2015)
* «Трэцяя Бярэзіна: аповеды з жыцця» (2016)
* «Две жизни — одна судьба: роман» (, 2017)
* «Приключения сирийца в СССР : роман в новеллах» (, 2018, пад псеўданімам *Игнась Адамский*)

## Спасылкі 
* Жыццяпіс  на старонцы Саюзу беларускіх пісьменнікаў

Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі XXI стагоддзя
Чалавек-павук: Праз сусветы

**«Чалавек-павук: Праз сусветы»** (даслоўны пераклад **«Чалавек-павук: У павуковым сусвеце»**, ) — амерыканскі анімацыйны фільм студый «Columbia Pictures» і «Sony Pictures Animation» 2018 года. Пераможца прэміі «Оскар» (2019) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм».

## Сюжэт 
Мы ўсё ведаем пра Пітэра Паркера. Ён выратаваў горад, закахаўся, а потым ратаваў горад зноў і зноў... Але ўсё гэта — у нашым вымярэнні. А што калі ў выніку работы гіганцкага калайдэра адкрыецца акно з аднаго вымярэння ў іншае? Ці знойдзецца ў ім свой Чалавек-павук? І як ён будзе выглядаць? Прыгатуйцеся да таго, што ў розных сусветах могуць быць розныя «Павукі» і аднойчы ім давядзецца сабрацца разам для барацьбы з амаль непераможным ворагам.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2018 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Дэніэл Пембертан
Аляксандр Васілевіч Казулін

**Аляксандр Васілевіч Казулін** (нар. ) — беларускі вучоны-заолаг. Кандыдат біялагічных навук.

## Біяграфія 
У 1978 г. скончыў біялагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта на кафедры заалогіі. З 1978 па цяперашні час працую ў ДНВА «НПЦ НАН Беларусі па біярэсурсах» (раней Інстытуце заалогіі АН БССР). З 2010 года загадчык сектара міжнароднага супрацоўніцтва. У 1988 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Экалагічныя асаблівасці крыжанак, якія зімуюць у Беларусі».

## Навуковая дзейнасць 
Вобласць навуковых інтарэсаў: арніталогія, ахова і кіраванне балотнымі экасістэмамі, аднаўленне парушаных балот. Аўтар больш як 163 публікацый.

## Спасылкі 
* КОЗУЛИН АЛЕКСАНДР ВАСИЛЬЕВИЧ. Заведующий сектором международного сотрудничества и сопровождения природоохранных конвенций

Катэгорыя:Заолагі Беларусі
Катэгорыя:Супрацоўнікі НПЦ НАН Беларусі па біярэсурсах
Зарніца (рака)

**Зарніца** — рака ў Беларусі ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, прыток Нёмана.

## Спасылкі
Катэгорыя:Рэкі Гродзенскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Нёмана
Шрэк

**«Шрэк»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Pictures» 2001 года. Пераможца прэміі «Оскар» (2002) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм». 

## Сюжэт 
Па сюжэце, вялікі зялёны волат па імі Шрэк жыве ў казачнай дзяржаве. Шрэк жыве ў ганарлівай адзіноце на лясным балоце, якое лічыць сваім. Але аднойчы злосны каратышка — лорд Фаркуад, кіраўнік чароўнага каралеўства, бязлітасна сагнаў на балота Шрэка ўсіх казачных насельнікаў.

Пасля гэтага бяспечнаму жыццю зялёнага волата прыйшоў канец. Але лорд Фаркуад паабяцаў вярнуць Шрэку балота, калі волат здабудзе яму цудоўную прынцэсу Фіёну, якая пакутуе ў непрыступнай вежы, што ахоўваецца вогненным драконам.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2001 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Гары Грэгсан-Уільямс
Адам Вайніловіч

**Адам Вайніловіч** (; каля 1739—1803) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Належаў да каталіцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Вайніловічаў герба «Сыракомля». Нарадзіўся ў сям’і Францішка Казіміра Вайніловіча, падчашага мазырскага, і Барбары з Фелькерзамбаў.

Хрышчаны ў 1739 годзе.

Абозны (ужо ў 1765 годзе), канюшы (1776), потым суддзя земскі (прывілей караля Станіслава Аўгуста 1778 г.), нарэшце, падкаморы новагародскі (прывілей 1783 года).

Адам карыстаўся значным ўплывам сярод мясцовай шляхты. У 1776 г. ён быў абраны паслом на надзвычайны сойм, на якім выступіў з прамовай. З яго меркаваннем лічыўся нават князь Караль Станіслаў Радзівіл «Пане Каханку», уладальнік Нясвіжскага княства ў 2-й палове XVIII ст. Праўнук Адама Эдвард Вайніловіч згадвае, што ў родавым архіве былі лісты ад караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага, з просьбай ад падтрымцы на сойміку Новагародскага ваяводства Канстытуцыі 3 мая 1791 года.

Адам падзяліў спадчыну паміж сынамі: Ян атрымаў Пузаў, а Антоні — Савічы.

## Узнагароды 
Кавалер ордэна Святога Станіслава (1783).

## Сям’я 
У шлюбе з Каралінай з Сулістроўскіх, дачкой Караля Сулістроўскага і Разаліі з Пацаў. У 1790 г.

Дзеці:
* Ян (1767—1844), дэпутат вывадовы Менскага ДДС, падкаморы Слуцкага павета, старшыня Менскага гранічнага апеляцыйнага суда. Жонка Фартуната Ева з графоў Гюнтэр фон Гільдэнсгайм.
* Антоні (1773—1855), маршалак Слуцкага павета, жонка Тэафіля Адынец герба ўласнага.
* Фларэнціна, муж Міхал Кастравіцкі.

## Спасылкі 
* Рыбчонак С. 19/14. Адам // Радавод Вайніловічаў гербу «Сыракомля» змененая // Герольд Litherland. Горадня-Менск. 2011. — № 18. — С.116-123

Катэгорыя:Абозныя новагародскія
Катэгорыя:Канюшыя новагародскія
Шрэк 2

**«Шрэк 2»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Animation» 2004 года. 

## Сюжэт 
Па сюжэце, Шрэк і Фіёна вяртаюцца пасля мядовага месяца і знаходзяць ліст ад бацькоў Фіёны з запрашэннем на вячэру. Аднак тыя не падазраюць, што іх дачка таксама стала волатам. Разам з аслом шчаслівая пара адпраўляецца ў падарожжа, поўнае нечаканасцяў, і трапляе ў кругазварот падзей, падчас якіх набывае мноства сяброў...

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2004 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Гары Грэгсан-Уільямс
Кінакамедыя

**Кінакамедыя** — камедыя на кінаэкране. Да гэтага жанру кінамастацтва адносяцца фільмы, мэта якіх — рассмяшыць гледача, выклікаць усмешку, палепшыць настрой. Нароўні з драмай, фільмамі жахаў і навуковай фантастыкай, камедыя — адзін з асноўных жанраў кінафільмаў.

## Зноскі
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кінакамедыі
Катэгорыя:Жанры кіно
Францішак Казімір Вайніловіч

**Францішак Казімір Вайніловіч** (; пам. 1745) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Належаў да каталіцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Вайніловічаў герба «Сыракомля». Нарадзіўся ў сям’і Крыштафа Пятра Вайніловіча, падчашага і стольніка мазырскага, і Людвікі з Расудоўскіх.

Падчашы мазырскі (1722), губернатар Нясвіжскага княства князёў Радзівілаў у 1725—1740 гадах.

## Сям’я 
Быў у шлюбе з Барбарай з Фелькерзамбаў герба ўласнага (яе маці з Юдыцкіх герба «Радван»). Дзеці:

* Брыгіда, муж Юзаф Межаеўскі.
* Францішка, 1 муж — Бенядзікт Арэшка, 2 муж — Казімір Корсак.
* Алена, муж Францішак Хамскі.
* Адам (1739—1803), абозны, канюшы, суддзя земскі, падкаморы новагародскі. Жонка — Караліна Сулістроўская.
* Дамінік (1744 — пасля 1787), у духоўным стане, быў місіянерам Святога Яна ў Вільні.

## Спасылкі 
* Рыбчонак С. 14/12. Францішак Казімер // Радавод Вайніловічаў гербу «Сыракомля» змененая // Герольд Litherland. Горадня-Менск. 2011. — № 18. — С.116-123

Катэгорыя:Падчашыі мазырскія
Кайрыс

**Кайрыс** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Дональдас Кайрыс (нар. 1977) — літоўскі баскетбаліст, трэнер.
* Сцяпонас Кайрыс (1879—1964) — літоўскі палітык-сацыял-дэмакрат, дэпутат Думы ІІ склікання Расійскай імперыі, адзін з падпісантаў акту аб незалежнасці Літвы ад 1918 года.
* Алаіза Пашкевіч (у шлюбе Кайрыс; 1876—1916) — беларуская паэтка, публіцыстка, палітычная дзяячка.
Пётр Іванавіч Валкадаеў

**Пётр Іванавіч Валкадаеў** ( в. Кажамякі, Самарская губерня, цяпер Кінель-Чаркаскі раён Самарскай вобласці Расіі — , Мінск) — беларускі літаратар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 22 лістапада 1911 года ў в. Кажамякі Самарскай губерні Расійскай імперыі (цяпер — Кінель-Чаркаскі раён Самарскай вобласці Расіі) у сялянскай сям’і. У 1929 годзе стаў працаваць трактарыстам у калгасе. Скончыў літаратурны факультэт Куйбышаўскага педагагічнага інстытута (1936), два гады працаваў дырэктарам сярэдняй школы ў Кінель-Чаркасах.

У 1939 годзе прызваны ў Савецкую Армію. Служыў у якасці інструктара-літаратара дывізіённай газеты «Новый путь». У 1941 годзе ўдзельнічаў у баях на Заходнім фронце, быў кантужаны, у 1942—1944 гадах — у партызанскім атрадзе № 122 на Магілёўшчыне.

Пасля вайны працаваў у рэдакцыях газетаў «Советская Белоруссия», «Настаўніцкая газета», «Сталинская молодежь», карэспандэнтам «Литературной газеты». 

Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1949 года.

Памёр  года ў Мінску. Пахаваны на Чыжоўскіх могілках Мінска.

## Творчасць 
Пісаў на рускай мове. Першы верш быў надрукаваны ў 1934 годзе ў часопісе «Волжская новь». Аўтар паэмы «Чандра» (1952), зборнікаў вершаў «Родная сторона» (1950), «Зеленая пристань» (1960), «Ливень» (1967), «Далекие сполохи» (1981), кнігі нарысаў «Строители» (1956), «Механізатар Андрэй Худзякоў» (1961), «Поиски квадрата» (1962), «Ветеран» (1963), кніжкі для дзяцей «Егоркины рапорты» (1958) і аповесці «Чей мальчишка?» (1961).

## Узнагароды 
* Ордэн Чырвонай Зоркі;
* медалі.

## Літаратура 
* Пётр Валкадаеў, Беларускія пісьменнікі: 1917—1990. Мінск: Мастацкая літаратура, 1994. ISBN 5-340-00709-X

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Рускамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР
Катэгорыя:Выпускнікі Самарскага дзяржаўнага сацыяльна-педагагічнага ўніверсітэта
Рота інфармацыйных тэхналогій (Беларусь)

**Рота інфармацыйных тэхналогій**, таксама **IT-рота** — падраздзяленне Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь, у сферу дзейнасці якога ўваходзіць распрацоўка праграмнага забеспячэння для патрэб арміі, забеспячэнне інфармацыйнай і сеткавай бяспекі.

## Гісторыя 
25 лютага 2018 года міністр абароны Беларусі Андрэй Раўкоў паведаміў, што ў краіне з’явіцца спецыялізаваная рота, якая будзе займацца пытаннямі інфармацыйнай бяспекі. У ліпені Мінабароны паведаміла, што плануе ўкамплектаваць яе ў канцы 2018 года. Падраздзяленне пачало функцыянаваць у лістападзе. У шэрагі роты трапілі маладыя людзі, якія праходзяць тэрміновую ваенную службу і маюць вышэйшую тэхнічную адукацыю па IT-спецыяльнасцях. Першы прызыў склаў 40 чалавек. Яшчэ каля 20 вайскоўцаў прыбылі вясной. Падраздзяленне было сфарміравана на базе Ваеннай акадэміі. Першапачатковы конкурс склаў восем чалавек на месца.

26 снежня ў будынку акадэміі для байцоў роты ва ўрачыстай абстаноўцы з перарэзанай чырвонай стужкай Андрэем Раўковым адкрылася асобная камп’ютарная аўдыторыя.

Байцы жывуць у казарме, якая ўяўляе сабой тыпавое памяшканне. У наяўнасці ёсць трэнажоры, якія дапамагаюць змагацца з рознымі прафесійнымі праблемамі са здароўем. Кожны салдат забяспечаны персанальным рабочым месцам з высокапрадукцыйным камп’ютарам. Да таго ж усе яны маюць бесперабойныя пункты харчавання, і тут жа знаходзіцца ўласнае сервернае памяшканне. Кандыцыянер у працоўнай аўдыторыі мае спецыяльны рэжым кандыцыянавання паветра і падтрымання тэмпературы, а таксама барацьба з інтэрнэт-пагрозамі і гарантаванне інфармацыйнай бяспекі. У той жа час байцы роты, таксама як і ўсе іншыя падраздзяленні беларускай арміі, праходзяць курс пачатковай ваеннай падрыхтоўкі.

Байцы працуюць у групах, у залежнасці ад складанасці праекта, ад двух да васьмі чалавек. Салдаты старэйшага прызыву звычайна становяцца на пасаду цім-лідараў, паколькі ўжо добра арыентуюцца ў праектах і могуць размяркоўваць задачы для праграмістаў-навабранцаў. Злучным звяно паміж заказчыкам і праграмным прадуктам з’яўляюцца афіцэры групы суправаджэння дзейнасці, якія арганізуюць усю работу падраздзялення.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Егор Лебедок. Что известно о роте информационных технологий армии Беларуси  // Belarus Security Blog, 21 июля 2018.
Катэгорыя:Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Інфармацыйная бяспека
Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2018 годзе
Ян Вайніловіч

**Ян Вайніловіч** (; 1767 — ) — ураднік і дзяржаўны службовец.

## Біяграфія 
Належаў да каталіцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Вайніловічаў герба «Сыракомля». Нарадзіўся ў сям’і Адама Вайніловіча, абознага, канюшага, суддзі земскага і падкаморага новагародскага, і Караліны з Сулістроўскіх.

Хрышчаны 4 студзеня 1767 года. На варшаўскім сойме 1788 года быў абраны асэсарам задворна-асэсарскага суда ВКЛ у Вільні, дэпутат вывадовы Мінскага ДДС (1794), падкаморы Слуцкага павета з 1797 па 1806 г. (указ імператара Паўла І), старшыня Мінскага гранічнага апеляцыйнага суда (1814), сябра камісіі па разбору даўгоў князя Дамініка Радзівіла ў Вільні ў 1815—1827 гг.

## Сям’я 
У шлюбе з Фартунатай Евай з графоў Гюнтэр фон Гільдэнсгайм (пам. 1828 г.), паводле А. Касіньскага — дачкой Міхала Гюнтэра і Канстанцыі з Валадковічаў. Дзеці:
* Агата, муж Эразм Петразалін, уладальнік маёнтка Кукавічы Слуцкага павета.
* Мікалай Феліцыян Юліян, хрышчаны 9 чэрвеня 1804 г., хадайнічаў аб выданні пашпарта на 1 год для паездкі ў Віцебскую губерню па ўласных справах (1836), ксёндз і пробашч парафіі Святога Духа ў Вільні.
* Люцыян (1817 — 9 верасня 1880), хрышчаны 24 студзеня 1817 г. вадой у Пузаўскай уніяцкай царкве, а 18.06.1805 г. — у касцёле, межавы суддзя Мінскай губерні (1838—1841), хадайнічаў аб выданні пашпарта на 6 месяцаў для паездкі ў Віленскую губерню (1850), у 1848 г. узяў шлюб з Аленай (пам. 9 снежня 1880), адзінай дачкой генерала, начальніка дывізіі ўланаў Яна Вейсенгофа і Тэклі з Атвіноўскіх . Каля 1857 г. перасяліўся ў Царства Польскае, дзе жонка па тэстаменту брата Уладзіміра Вейсенгофа атрымала маёнтак Самакленскі ў Люблінскай губерні, пазней жыў у Варшаве. Нашчадкаў мужчынскага пола не пакінуў, таму ў 1867 г. адказаў маёнтак Пузаў пляменніку Эдварду Вайніловічу.
* Ізабэла, паводле А. Касіньскага, памерла ў 1859 г. у паненскім стане.
* Кларыса, муж Міхал Межаеўскі герба «Шаліга», дзедзіч маёнтка Гальцэвічы ў Віленскай губерні.
* Аляксандра, муж Казімір Равеньскі, дзедзіч маёнтка Пятровічы Навагрудскага павета.

## Спасылкі 
* Рыбчонак С. 21/19. Ян // Радавод Вайніловічаў гербу «Сыракомля» змененая // Герольд Litherland. Горадня-Менск. 2011. — № 18. — С.116-123
Шрэк Трэці

**«Шрэк Трэці»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Animation» 2007 года. 

## Сюжэт 
Па сюжэце, кароль Гаральд раптоўна памёр, і цяпер волат Шрэк вымушаны стаць каралём. Шрэк паважае сямейныя традыцыі сваёй жонкі Фіёны, але кіраваць каралеўствам вельмі не жадае. Таму ён з Аслом і Катом у ботах адпраўляецца на пошукі новага караля. Але пакуль Шрэк шукае караля Артура — іншага спадчынніка, прынц Чармінг намышляе новыя поскудзі.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2007 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Гары Грэгсан-Уільямс
Катэгорыя:Фільмы, агучаныя па-беларуску праектам «Беларускі гальфстрым»
Шрэк назаўжды

**«Шрэк назаўжды»** () — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Animation» 2010 года. 

## Сюжэт 
Пад грузам успамінаў пра дні, калі ён адчуваў сябе «сапраўдным волатам», Шрэк паддаецца на ўгаворы мілагучнага Румпельшцільцхена і заключае з ім дамову. Адразу пасля гэтага Шрэк аказваецца ў альтэрнатыўнай рэальнасці Трыдзявятага каралеўства, дзе ўсё пастаўлена з ног на галаву: на ограў тут палююць, Румпельшцільцхен сядзіць на троне, а Шрэк і Фіёна нават не знаёмыя. І цяпер толькі сам Шрэк можа выправіць усё, што ён нарабіў, каб выратаваць сяброў, аднавіць звыклы яму парадак рэчаў і вярнуць сабе сваё адзінае Сапраўднае Каханне.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2010 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Гары Грэгсан-Уільямс
Шрэк 5

**«Шрэк 5»** () —  будучы анімацыйны фільм амерыканскай студыі «DreamWorks Animation», прэм’ера якога запланавана на 2026 год. 

## Спасылкі 
* 

 
Катэгорыя:Мультфільмы ЗША
Катэгорыя:Мультфільмы 2023 года
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Клаўдзія Рот

**Клаўдзія Рот** (; нар. , Ульм, Бадэн-Вюртэмберг, ФРГ) — нямецкі палітык. Адзін з віцэ-прэзідэнтаў Бундэстагу.

## Палітычная кар’ера 
Была дэпутатам Еўрапейскага парламента з 15 чэрвеня 1989 года па 27 верасня 1998 года. У 1994 годзе ўзначаліла фракцыю Зялёныя — Еўрапейскі свабодны альянс.

З 1998 па 2001 год была дэпутатам Бундэстагу. З 2001 па 2002 год была сустаршынёй партыі Саюз 90/Зялёныя. Паколькі яна была пераабрана ў Бундэстаг у 2002 годзе і заняла пасаду там, ёй давялося пакінуць пасаду сустаршыні. На федэральнай дэлегаванай канферэнцыі 23 мая 2003 года было прынята рашэнне дазволіць кіраўнікам партыі адначасова быць і дэпутатамі. 2 кастрычніка 2004 года Рот зацвердзілі зноўку ў якасці федэральнага сустаршыні партыі Саюз 90/Зялёныя. Яна заставалася на пасадзе да 2013 года.

22 кастрычніка 2013 года абрана віцэ-прэзідэнтам Бундэстагу.

9 верасня 2020 года ўзяла шэфства над Марыей Калеснікавай, беларускай актывісткай за грамадзянскія правы і палітычнай зняволенай.

Рот жыве ў Швабіі і Берліне.

## Кнігі 
* Claudia Roth: *Das Politische ist privat, Erinnerungen für die Zukunft.* Aufbau, Berlin 2006, 
* Roth, Fetsum: *So geht Deutschland* Westend, Frankfurt/Main 2016, 

## Спасылкі 
* 
* Біяграфія Клаўдзіі Рот на сайце Бундэстагу
* Профіль Клаўдзіі Рот на сайце Abgeordnetenwatch

Катэгорыя:Члены бундэстага Германіі
Катэгорыя:Дэпутаты Еўрапарламента ад Германіі
Аркадзь Міхайлавіч Панамароў

**Аркадзь Міхайлавіч Панамароў** (1 мая 1912 вёска Інгулка, Мікалаеўскі раён, Мікалаеўская вобласць — 28 снежня 1974) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і  партызанскага руху на тэрыторыі Вілейскай вобласці.

## Біяграфія 
З 1933 года на камсамольскай, партыйнай рабоце, у Чырвонай Арміі. Член КПСС з 1938 года. З чэрвеня 1941 года на фронце. у партызанах з мая 1942 года: палітрук узвода, са жніўня 1942 камісар, камандзір атрада, у ліпені 1943 — ліпені 1944 гадоў камандзір партызанскай брыгады «Спартак», адначасова з верасня 1943 года сакратар Відзаўскага падпольнага РК КП(б)Б. Пасля вайны на савецкай, гаспадарчай і педагагічнай рабоце. Скончыў Мінскі педагагічны інстытут (1958).

Яго імем названа вуліца ў вёсцы Дзераўная Стаўбцоўскага раёна
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Камандзіры партызанскіх злучэнняў, брыгад і атрадаў у гады Вялікай Айчыннай вайны
Крыштаф Тэльшаўскі

**Крыштаф Тэльшаўскі** — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Тэльшаўскіх. Нарадзіўся ў сям’і Валенція Тэльшаўскага.

Стольнік ноўгарад-северскі.

У 1625 годзе атрымаў у спадчыну Савічы, якія 1600 г. набыў ягоны бацька, да гэтага ў XVI ст. яны належалі Алелькавічам.

## Сям’я 
У шлюбе з Зоф’яй з Касакоўскіх. Пасля смерці мужа Касакоўская завяшчала Савічы і Пузава (відавочна, частку належную маці) дачцэ. Бо астатні маёнтак Пузаў адыйшоў Ганне трохі пазней — па тэстаменту яе брата Яна Касакоўскага, які быў складзены 30.04.1681 г.

## Спасылкі 
* Рыбчонак С. Радавод Вайніловічаў гербу «Сыракомля» змененая // Герольд Litherland. Горадня-Менск. 2011. — № 18. — С.116-123

Катэгорыя:Стольнікі ноўгарад-северскія
Катэгорыя:Род Тэльшаўскіх
Аляксандр Міхайлавіч Мядзведзеў

**Аляксандр Міхайлавіч Мядзведзеў** (нар. 7 лютага 1960, Мінск) — беларускі археолаг. Кандыдат гістарычных навук (1991), дацэнт (2001).

## Біяграфія 
Скончыў БДУ у 1984 г. Навучаўся ў 1987—1990 гадах у аспірантуры пры Інстытуце археалогіі АН СССР. У 1991 г. абараніў дысертацыю кандыдата гісторычных навук па тэме «Беларускае Панямонне ў раннім жалезным веку (1 тыс. да н.э. — 5 ст.н.э.)» (навуковы кіраўнік — В. В. Сядоў).

З 1980 г. працуе ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі. У 2001 г. — прысвоена вучонае званне дацэнт. У 2006—2013 гг. — знаходзіўся на пасадзе загадчыка аддзела; 2013—2016 гг. — загадчык аддзела першабытнай археалогіі, 2016—2019 гг. — загадчык аддзела археалогii першабытнага грамадства, з 10 чэрвеня 2019 г. — старшы навуковы супрацоўнік таго ж аддзела.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе праблемы паходжання беларускага этнасу, этнакультурныя працэсы ў жалезным веку і раннім сярэднявеччы. Праводзіў раскопкі помнікаў жалезнага веку і сярэднявечча. Выконвае працы па гаспадарчых дамовах.

Аўтар 85 навуковых выданняў (у тым ліку 3 манаграфіі, 7 раздзелаў у каллектыўных працах).

## Спасылкі 
* Мядзведзеў Аляксандр Міхайлавіч 

Катэгорыя:Археолагі Беларусі
1-я партызанская брыгада імя А. В. Суворава

**1-я партызанская брыгада імя А. В. Суворава** партызанская брыгада, створаная ў сакавіку 1943 года з групы партызан атрада «Спартак» (створаны ў маі 1942 года). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Пліскага, Дунілавіцкага, Шаркоўшчынскага, Дзісенскага раёнаў. 1—4 ліпеня 1944 года брыгада (225 партызан, 4 атрады), злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Склад 
Пры фарміраванні брыгады былі створаны атрады:
* партызанскі атрад імя Варашылава;
* партызанскі атрад «Бальшавік»;
* партызанскі атрад імя Чкалава.
Таксама ў склад брыгады ўваходзіў партызанскі атрад «Камсамолец».

## Камандаванне 
### Камандзіры 
* П. А. Хомчанка;
* Т. К. Раеўскі (выконваў абавязкі);
* А. Ц. Кляпцоў (выконваў абавязкі).

### Камісар 
* М. Я. Усаў.

### Начальнікі штаба 
* Ф. Дз. Піўкін;
* Т. К. Раеўскі;
* А. Ц. Кляпцоў.

## Гісторыя 
Партызаны ўдзельнічалі ў «рэйкавай вайне» на чыгуначным участку Крулеўшчына — Варапаева; толькі ў жніўні 1943 года падарвалі каля 300 рэек. Удзельнічала ў абароне Полацка-Лепельскай партызанскай зоны, удзельнічала ў прарыве нямецкай блакады. 1—4 ліпеня 1944 года брыгада злучылася з Чырвонай Арміяй.

## Памяць 
У 1970 годзе ў вёсцы Ліпава Глыбоцкага раёна ў гонар брыгады пастаўлена стэла.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 1-я бригада им. А. В. Суворова (Хомченко, П. А., Раевский, Т. К., Клецов, А. Т.) // **Партизаны Беларуси** — спецыяльны праект Выдавецкага дома «Беларусь сегодня» і Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Савецкія партызанскія злучэнні, брыгады і атрады на акупіраванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Траян Вайніловіч

**Траян Вайніловіч** (пам. 1675) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Вайніловічаў герба «Сыракомля». Сын Стэфана Вайніловіча (памёр да 1623 г.), падстолія слонімскага і заснавальніка барышынскай лініі. Меў брата Тамаша.

Быў падчашым новагародскім з 1648 года, войскім у 1654 годзе і падкаморым з 1673 года. Адзначыўся пры абароне Ляхавіцкага замка ад расійскіх войск у 1660 годзе.

У 1653 г. набыў маёнтак Барышын ад Аляксандра Шэмета, ад якога паходзіць назва лініі Вайніловічаў.

Меў значны ўплыў у Новагародскім ваяводстве, нават князь Багуслаў Радзівіл прасіў яго аб падтрымцы ўласных спраў на ваяводскім сойміку у 1666 г.

Памёр у 1675 годзе.

## Сям’я 
Каля 1652 года ў шлюбе з Юстынай, дачкой Станіслава Палубінскага, харужага і падкаморыя слонімскага.

## Спасылкі 
* Рыбчонак С. Радавод Вайніловічаў гербу «Сыракомля» змененая // Герольд Litherland. Горадня-Менск. 2011. — № 18. — С.116-123

Катэгорыя:Войскія новагародскія
Аляксандр Яраслававіч Малчанаў

**Алесь Малчанаў**, поўнае імя **Аляксандр Яраслававіч Малчанаў** (нар. , , Гродзенская вобласць) — беларускі акцёр.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут у 1999 годзе. У 1999—2018 гадах артыст Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы. У 2008 годзе заступіўся за Мікалая Пінігіна, прысутнасць якога ў тэатры была «не рэкамендавана» кіраўніцтву Купалаўскага тэатра Міністэрствам культуры, ад яго таксама хацела пазбавіцца само кіраўніцтва тэатра пасля таго, як ён у сэрцах пасварыўся з дырэктарам і мастацкім кіраўніком падчас банкета, прысвечанага здачы спектакля «Пінская шляхта». Аляксандр Малчанаў быў выкліканы да вядучага ідэолага адміністрацыі прэзідэнта Усевалада Янчэўскага, разам са Святланай Зелянкоўскай і Ганнай Хітрык, якія перайшлі на паўстаўкі, не бачачы перспектыў пры цяперашнім кіраўніцтве тэатра.

Пасля працаваў у культурным хабе Ok16 да яго закрыцця рэжымам Лукашэнкі.

У час пратэстаў 2020 года супраць фальсіфікацый прэзідэнцкіх выбараў 27 снежня Алесь Малчанаў выйшаў на мінскую кальцавую дарогу з бела-чырвона-белым сцягам і неўзабаве быў затрыманы. 28 снежня суд Фрунзенскага раёна Мінска асудзіў акцёра на 11 дзён адміністрацыйнага арышту паводле артыкулу 23.34 КоАП («парушэнне парадку арганізацыі і правядзення масавых мерапрыемстваў»).

## Творчасць 
Сярод лепшых роляў: Кароль Марка («Трыстан ды Ізольда» С. Кавалёва), Дзяметрый («Сон у чарадзейную ноч пасярэдзіне лета» У. Шэкспіра), Сіман («Брат мой, Сіман…» А. Казанцава), Буланаў («» А. Астроўскага), Чалавек («Барух-Эмануэль» Дз. Плакса), Джэфры («Дзіўная місіс Сэвідж» ), Вільгельм («Князь Вітаўт» А. Дударава), Янка Здольнік («Тутэйшыя» Я. Купалы), Сымон («Сымон-музыка» Якуба Коласа).

Выканаў галоўную ролю ў кароткаметражным фільме «Ягор» па матывах кнігі «Радзіва Прудок» Андруся Горвата, які знялі акцёры Нацыянальнага акадэмічнага Тэатра Янкі Купалы.

### Фільмаграфія 
* 2018 — Пастка/Галаваломка
* 2018 — Лёд, які не растае
* 2016 — Беззаганныя (рускі салдат)
* 2013 — Зводная сястра (міні-серыял) (Мікалай)
* 2012 — Жыве Беларусь! (Зампаліт)
* 2008 — Рыярыта (Лейтэнант Аліеў)
* 2008 — Пабочны эфект (Віктар Пугач, следчы)
* 2005 — Я цябе люблю (Дзіця Раі)
* 2004 — Яшчэ пра вайну
* 2004 — Цёмная ноч (Сябар Вовы)
* 2003 — Акупацыя. Містэрыі (Адам)
* 2002 — Нянудныя матэрыялы (серыял)
* 2001 — Эскіз на маніторы (Выдумшчык)
* 2001 — Паскораная дапамога 2 (серыял) (Касы)
* 2001 — У жніўні 44-га
* 2000 — Зорка Венера (Лёня)
* 1999 — Аматар

Выканаў галоўную ролю ў кароткаметражным фільме «Ягор» па матывах кнігі «Радзіва Прудок» Андруся Горвата, які знялі акцёры Нацыянальнага акадэмічнага Тэатра Янкі Купалы.

## Спасылкі 
* Трупа

Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Тамаш Мікалай Вайніловіч

**Тамаш Мікалай Вайніловіч** — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Вайніловічаў герба «Сыракомля». Сын Мікалая Вайніловіча (пам. пасля 1651 г.) і Яўфіміі з Палонскіх. Меў братоў Себасцяна, Мікалая і Яна.

Падчашы пінскі ў 1679 годзе.

## Спасылкі 
* Рыбчонак С. Радавод Вайніловічаў гербу «Сыракомля» змененая // Герольд Litherland. Горадня-Менск. 2011. — № 18. — С.116-123
Леў Казімір Вайніловіч

**Леў Казімір Вайніловіч** (пам. каля 1654 г.) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Вайніловічаў герба «Сыракомля». Сын Івана Вайніловіча. Меў братоў Аляксандра, Юрыя, Мікалая і Станіслава.

Быў падчашым і потым чашнікам слонімскім. Памер каля 1654 г.

## Сям’я 
Яго сын Дамінік (пам. 1694 г.) — вядомы дамініканін, прэор канвента Святога Духа ў Вільні, правінцыял літоўскі, славуты сваімі казаннямі і прамовамі.

## Спасылкі 
* Рыбчонак С. Радавод Вайніловічаў гербу «Сыракомля» змененая // Герольд Litherland. Горадня-Менск. 2011. — № 18. — С.116-123

Катэгорыя:Чашнікі слонімскія
Катэгорыя:Падчашыі слонімскія
Енс Гаер

**Енс Гаер** (; нар. , Франкфурт-на-Майне, Гесэн, ФРГ) – нямецкі палітык, дэпутат Еўрапейскага парламента VII, VIII i IX скліканняў. 

## Біяграфія 
Скончыў сярэднюю школу ў Эсэне. Пасля грамадзянскай службы вывучаў гісторыю, літаратуразнаўства і паліталогію ў Рурскім універсітэце. З 1989 года працаваў навуковым супрацоўнікам па пытаннях бюджэту і еўрапейскай навукова-тэхнічнай палітыкі еўрадэпутата . У 1990-я годы займаў пасады ў вышэйшых органах улады Сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі. У 2001–2006 гадах быў кіраўніком праектаў і прэс-сакратаром кампаніі «». З 2006 года працаваў у групе кампаній «» у сферы праектаў у галіне нерухомасці.

Уступіў у прафсаюз . Пасля двух няўдалых спроб у 1999 і 2004 гадах быў абраны еўрадэпутатам у 2009 годзе. У перадвыбарчай кампаніі выступаў супраць меркаванага дэмпінгу заробкаў, які, на яго думку, мае месца пасля 2004 года. У 2014 і 2019 гадах ён зноўку паспяхова балатаваўся на выбарах у Еўрапейскі парламент.

30 чэрвеня 2021 года ўзяў шэфства над Дзянісам Урадам, беларускім вайскоўцам і палітычным зняволеным.

## Кнігі 
* „Praktischer Sozialismus oder Mildtätigkeit?“ : Die Geschichte der Arbeiterwohlfahrt Essen 1919-1933 / Jens Geier. – Essen : Klartext-Verl., 1989. – 159 S. – ISBN 978-3-88474-132-0.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* Профіль Енса Гаера на сайце Еўрапейскага парламента

Катэгорыя:Дэпутаты Еўрапарламента ад Германіі
Катэгорыя:Члены Сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі
Дэпутат Еўрапейскага парламента

**Дэпутат Еўрапейскага парламента** — асоба, выбраная ў Еўрапейскі парламент. У самым пачатку працы Еўрапарламента еўрапарламентарыі прызначаліся краінамі-членамі з дэпутатаў нацыянальных парламентаў. Аднак з 1979 года парламентарыі абіраюцца прамым усеагульным галасаваннем. Кожная краіна сама выбірае спосаб абрання кандыдатаў. У цяперашні час усе дзяржавы выкарыстоўваюць розныя формы прапарцыянальнай выбарчай сістэмы.

Пачынаючы з выбараў, праведзеных у маі 2014 года, колькасць еўрапарламентарыяў узрасла і склала 751 чалавек, ад кожнай краіны-члена ад 6 да 96 еўрадэпутатаў. У лютым 2018 года Еўрапейскі парламент прагаласаваў за скарачэнне ліку дэпутатаў Еўрапарламента з 751 да 705, калі Злучанае Каралеўства выйдзе з Еўрапейскага Саюзу.

## Колькасць дэпутатаў паводле краін 
## Гл. таксама 
* Народны дэпутат Украіны

## Спасылкі 
*
Рюкзачок

**Рюкзачо́к** — штомесячны пазнавальна-гульнявы часопіс. Прызначаны для дзяцей ад 7 да 12 гадоў. Выпускаецца ў Беларусі з 2005 года.

Часопіс уключае пазнавальныя артыкулы, вершы, апавяданні, настольныя гульні, коміксы, жарты, загадкі, а таксама навукова-папулярныя матэрыялы для бацькоў і электронны далатак з дзіцячымі песнямі, класічнай і народнай музыкай, прэзентацыямі, відэаролікамі, інтэрактыўнымі навучальнымі трэнажорамі.

Кансультатыўную дапамогу часопісу аказвае грамадска-рэдакцыйны савет пад кіраўніцтвам Раісы Сідарэнка, намесніцы міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя 
Ідэя стварэння дзіцячага пазнавальнага часопіса на базе навукова-метадычнага часопіса «Пачатковая школа» належала Наталлі Ванінай, дырэктару і галоўнаму рэдактару выдавецтва «Пачатковая школа». Новы часопіс павінен быў забяспечыць узаемадзеянне ўсіх удзельнікаў адукацыйнага працэсу: настаўнікаў пачатковых класаў, малодшых школьнікаў і іх бацькоў.

Канцэпцыю часопіса «Рюкзачок» распрацавала Вольга Ваніна. Яна сфармавала творчы калектыў аўтараў, мастакоў, дызайнераў. Першы нумар часопіса выйшаў у красавіку 2005 года.

З 2008 года «Рюкзачок» выходзіць з электронным дадаткам.

У 2009 годзе пачаўся выпуск даччыных часопісаў «Рюкзачок. ВЕСЕЛЫЙ ЗООПАРК», «Рюкзачок. МИР ПУТЕШЕСТВИЙ» і «Рюкзачишка». За арганізацыю выпуску серыі пазнавальна-гульнявых часопісаў для дзяцей А. Ваніна ўзнагароджана граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь.

З 2017 года «Рюкзачок» выходзіць з выкарыстаннем тэхналогіі дапоўненай рэальнасці.

## Узнагароды 
«Рюкзачок» тройчы станавіўся лаўрэатам Нацыянальнага конкурсу друкаваных СМІ «Залатая Ліцера».

У 2009 годзе часопіс «Рюкзачок» стаў пераможцам V Нацыянальнага конкурсу друкаваных СМІ «Залатая Ліцера» у намінацыі «Найлепшае дзіцяча-юнацкае выданне».

## Спасылкі 
* https://lady.tut.by/news/offers/493114.html
* Что сегодня в "Рюкзачке"?
* «Пачатковая школа» на книжной выставке проведёт флешмоб «Чытаем на роднай мове» и много презентаций
* Книги с дополненной реальностью представили на международной книжной выставке
* https://www.youtube.com/watch?v=NVfNaBb4cZY
* Лучшим творческим проектом республиканских печатных СМИ назван проект «Моя Беларусь»
* Белпошта

Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Катэгорыя:Дзіцячыя часопісы
Беларускі эканамічны часопіс

«**Беларускі эканамічны часопіс**» — спецыялізаванае эканамічнае выданне (Мінск); заснаванае ў 1997 годзе. Уключанае ў пералік навуковых выданняў Рэспублікі Беларусь для апублікавання вынікаў дысертацыйных даследаванняў. Перыядычнасць выхаду часопіса — 4 нумары ў год.

## Гісторыя 
Стварэнне ў 1997 годзе «Беларускага эканамічнага часопіса» было накіравана на развіццё нацыянальнай навуковай школы Беларусі.

З моманту яго заснавання выданне ўдзельнічала ў многіх праектах ПРААН (праграмы развіцця ААН), што спрыяла ўмацаванню яго рэпутацыі як аднаго з вядучых навукова-практычных выданняў у Беларусі. Як толькі з’явілася магчымасць пашырэння дыялогу і правядзення розных мерапрыемстваў пад эгідай часопіса, пачалі стварацца ўласныя праекты.

Праграмы развіцця ААН (ПРААН) і Урад Рэспублікі Беларусь у сакавіку 2003 года пачалі рэалізацыю праекта «Развіццё дыялогу па найважнейшых напрамках сацыяльна-эканамічнай палітыкі» у межах «Беларускага эканамічнага часопіса». Выканаўцам праекта быў прызначаны БДЭУ. Прыкладна ў гэты ж час быў адкрыты сайт часопіса, размешчаны ў паддамене сайта БДЭУ.

## Тэматыка часопіса 
Выданне асвятляе розныя тэмы, пачынаючы ад публікацый аналітычных матэрыялаў аб ходзе пераўтварэнняў у краіне, аб выніках фундаментальных і прыкладных даследаванняў эканамічных рэформаў, аб структурнай перабудове прамысловасці, сельскай гаспадаркі і сферы паслуг, да публікацый аб даследаваннях развіцця эканомікі і сацыяльнай сферы краіны ў межах яе інтэграцыі ў сусветную сістэму.

Адным з аспектаў развіцця часопіса можна лічыць яго стаўленне да маладых навукоўцаў, аспірантаў і дактарантаў. Выдавецтва ідзе ім насустрач і публікуе вынікі іх даследаванняў, арганізоўвае конкурсы навуковых прац па пэўных тэматыках і праводзіць розныя навукова-практычныя канферэнцыі.

За час свайго існавання ў часопісе выдаваліся працы вядучых навукоўцаў-эканамістаў і спецыялістаў-практыкаў з Беларусі, Расіі, Францыі, Германіі, Украіны, Польшчы, Літвы.

## Асноўныя рубрыкі часопіса 
* Пытанні тэорыі, стратэгіі і тактыкі эканамічных рэформаў;
* Сусветная эканоміка;
* Навукова-інавацыйная палітыка;
* Эканоміка прамысловасці;
* Сацыяльна-эканамічныя праблемы;
* Страхаванне;
* Эканамічная гісторыя;
* У дапамогу эканамічнай адукацыі;
* Эканоміка-матэматычныя метады.

## Заснавальнікі часопіса 
* Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (БДЭУ)
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь
* Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь
* навукова-даследчы эканамічны інстытут Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь (НДЭІ).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Эканамічныя часопісы
Аляксандр Барысаў

**Аляксандр Барысаў**:
* Аляксандр Аляксандравіч Барысаў (нар. 1949) — беларускі баскетбаліст, трэнер.
* Аляксандр Аляксеевіч Барысаў (нар. 1910) — педагог, рэктар Магілёўскага машынабудаўнічага інстытута (1961—1969). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
* Аляксандр Анісімавіч Барысаў (1936—2001) — беларускі эканаміст, спецыяліст у галіне эканомікі малочнай прамысловасці. Кандыдат эканамічных навук (1973), дацэнт (1977).
Дырк Шубель

**Дырк Штэ́фен Шу́бель** (; нар. 23 кастрычніка 1965) — нямецкі дыпламат і эканаміст.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ва Усходняй Германіі. Вышэйшую адукацыю атрымаў у .

З 1997 года працаваў у Еўракамісіі. У Бруселі займаўся стасункамі з Венгрыяй у справе далучэння да Еўрасаюза. З’яўляўся кіраўніком прадстаўніцтва Еўракамісіі ва Украіне.

У 2009—2013 гадах — кіраўнік дэлегацыі Еўрапейскага Саюза ў Малдове. Пасля гэтага працаваў у аддзелу двухбаковых стасункаў з краінамі Усходняга партнёрства . З ліпеня 2019 — кіраўнік прадстаўніцтва Еўрасаюза ў Беларусі; замяніў на гэтай пасадзе Андрэа Віктарын.

Катэгорыя:дыпламаты Германіі
Катэгорыя:Паслы Еўрапейскага Саюза ў Беларусі
Катэгорыя:Паслы Еўрапейскага Саюза ў Малдове
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Пашаны (Малдова)
Любамір Рэгак

**Лю́бамір Рэ́гак** (; нар. 24 лютага 1970, Топальчаны) — славацкі дыпламат, пасол Славакіі ў Вялікабрытаніі (з 2015). Магістр, доктар філасофіі.

## Біяграфія 
Любамір Рэгак у 1992 годзе скончыў Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных зносін, у 1997 абараніў у ім дысертацыю і атрымаў званне доктара філасофіі.

Дыпламатычную службу пачаў у Міністэрстве замежных спраў Славакіі ў Браціславе.

Жанаты, мае двух дзяцей. Валодае англійскай, маскальскай і партугальскай мовамі, размаўляе таксама па-французску, іспанску, беларуску і польску.

### Дыпламатычная кар’ера 
* 1993—1998 Масква, Расія: асабісты сакратар пасла
* 1999—2003 Лісабон, Партугалія: намеснік пасла
* 2004—2006 Браціслава, Славакія: еўрапейскі карэспандэнт — каардынатар у галіне агульнай замежнай і бяспечнай палітыкі Еўрапейскага Саюза
* 2006—2008 Мінск, Беларусь: пасол Славакіі ў Беларусі. У другой палове 2007 выконваў таксама функцыі прадстаўніка Еўрапейскага Саюза ў Беларусі
* 2008—2009 Брусель, Бельгія: пасол — прадстаўнік Славакіі ў Камітэце Еўрасаюза па палітыцы і бяспецы
* 2010—2011 Браціслава, Славакія: генеральны старшыня палітычнага аддзела Міністэрства замежных спраў Славакіі
* 2011—2012 Астана, Казахстан: Надзвычайны і паўнамоцны пасол у Казахстане і Кыргызстане
* 2012—2015 Браціслава, Славакія: палітычны дарадца Міністэрства замежных спраў Славакіі
* 2015—2020 Лондан, Вялікабрытанія: Надзвычайны і паўнамоцны пасол пра Двары святога Якуба (афіцыйнай найменне каралеўскага двара манарха Аб’яднанага каралеўства Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі)

## Узнагароды 
* Еўрапейскі дыпламат года-2017
* Рыцар-камандор «За заслугі»  (2018)

### Няўрадавыя арганізацыі 
* Мемарыяльная дошка «Дрэва міру» ( ў Фарнбара, 2019)

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Паслы Славакіі ў Беларусі
Катэгорыя:Пастаянныя прадстаўнікі Славакіі ў Еўрапейскім Саюзе
Катэгорыя:Паслы Славакіі ў Казахстане
Катэгорыя:Паслы Славакіі ў Кыргызстане
Катэгорыя:Паслы Славакіі ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Дыпламаты Славакіі
Аляксандр Іванавіч Бондар

**Аляксандр Іванавіч Бондар** ( — ) — беларускі спартсмен, вучоны і грамадскі дзеяч ў галіне спорта, педагог, прафесар, доктар педагагічных навук, заслужаны трэнер Беларусі.

## Біяграфія 
З 1992 па 1998 год быў старшынёй Беларускай федэрацыі баскетбола.

Узначальваў Акадэмію фізічнага выхавання і спорту (цяпер Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры), НДІ фізічнай культуры і спорту, быў віцэ-прэзідэнтам Нацыянальнага алімпійскага камітэта.

## Навуковая дзейнасць 
Зрабіў істотны ўнёсак у развіццё баскетбола ў Беларусі, выдаў 5 кніг пра дадзены від спорту і напісаў больш за 200 навуковыя працы.

## Літаратура 
* Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2004. — Т.18, кн. 1. — С. 353.
* Спортивная энциклопедия Беларуси. — Минск, 2005. — С. 88.
 

Катэгорыя:Дэканы спартыўна-педагагічнага факультэта спартыўных гульняў і адзінаборстваў БДУФК
Джордан Эберле

**Джо́рдан Э́берле** (;  года, Рэджайна, Канада) — канадскі хакеіст, ігрок клуба «Нью-Ёрк Айлендэрс», які выступае ў НХЛ і нацыянальнай зборнай Канады. У 2008 годзе на драфце быў абраны клубам «Эдмантан Ойлерз» ужо ў першым раўндзе. У 2012 годзе быў удзельнікам матчу ўсіх зорак НХЛ. У складзе нацыянальнай зборнай Канады быў удзельнікам чэмпіянатаў свету 2010, 2011, 2012, 2013, 2015 і 2018 гадоў. У 2017 перайшоў у клуб «Нью-Ёрк Айлендэрс», паводле абмену паміж клубамі на Раяна Строўма.

## Спасылкі 
* Старонка на NHL.com
* Старонка на Elite Prospects
* Старонка на The Internet Hockey Database

Катэгорыя:хакеісты Канады
Катэгорыя:Ігракі «Рэджайна Пэтс»
Катэгорыя:Ігракі «Спрынгфілд Фэлканс»
Катэгорыя:Ігракі «Эдмантан Ойлерз»
Катэгорыя:Ігракі «Аклахома-Сіці Баранс»
Катэгорыя:Ігракі «Нью-Ёрк Айлендэрс»
Катэгорыя:Ігракі «Сіэтл Кракен»