Высокае

**Высо́кае**. У 1511 вялікі князь Жыгімонт Стары перадаў Высокае ў пажыццёвае валоданне Івану Храптовічу. Цягам XVІ ст. мясцовасць знаходзілася ва ўладанні Пяткевічаў, Ёдкавічаў, Хлявіцкіх. У гэты час яна зрабілася цэнтрам дывановага і палатнянага ткацтва. У 1603 новы ўладальнік Высокага Андрэй Война-Грычынавіч заснаваў тут касцёл Найсв. Тройцы, які меў 44 аршыны даўжыні і 12 — шырыні. Найбольшы касцёльны звон насіў імя святых Пятра і Паўла.

З 1647 Высокім валодалі Сапегі, якія збудавалі тут замак. Фартэцыя значна пацярпела ў Трынаццацігадовую (1654—1667) і Вялікую Паўночную вайну (1700—1721). 16 снежня 1671 горада атрымала прывілей на правядзенне рэгулярных кірмашоў, якія цягнуліся 4 тыдні.

У 1748 замак і палац згарэлі, па чым Сапегі перанеслі сваю рэзідэнцыю ў Слонім. У 1772 у Высокім на месцы касцёла XV ст. збудавалі капліцу Св. Барбары. У 1773—1785 на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада, у мясцовасці Марыямпаль, Аляксандр Міхал Сапега фундаваў кляштар баніфратаў (добрых братоў). Пры кляштары дзейнічаў шпіталь на 40 ложкаў.

Выява:Vysokaje, pałac Patockich.jpg|Краявід палаца і парку 
Выява:Catholic Church in Vysoka-Litoǔsk.jpg|Касцёл Найсв. Тройцы
Выява:Vysokаje Litoǔskaje. Высокае Літоўскае (XX).jpg|Замкавая брама
Выява:Vysokaje, Patocki. Высокае, Патоцкі (1880-86).jpg|Палац Патоцкіх

## Насельніцтва 

ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:8000
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1886 from:0 till:2729 
  bar:1897 from:0 till:3434 
  bar:1914 from:0 till:3800 
  bar:1939 from:0 till:6100
  bar:1959 from:0 till:2600
  bar:1969 from:0 till:3800
  bar:1991 from:0 till:5100
  bar:2006 from:0 till:5200 
  bar:2008 from:0 till:5200
  bar:2016 from:0 till:5164
  bar:2017 from:0 till:5113
TextData=
  fontsize:10px pos:(20,195)
  text:

* **XIX стагоддзе**: 1830 год — 929 муж., з іх шляхты 3, духоўнага саслоўя 5, мяшчан-іўдзеяў 767, мяшчан-хрысціян і сялян 148, жабракоў 6; 1886 год — 2&nbsp;729 мяшчан і 284 іншыя жыхары; 1889 год — 3&nbsp;422 чал.; 1897 год — 3&nbsp;434 чал.
* **XX стагоддзе**: 1914 год — 3,8 тыс. чал.; 1931 год — 2,8 тыс. чал.; 1939 год — 6,1 тыс. чал.; 1959 год — 2,6 тыс. чал.; 1969 год — 3,8 тыс. чал.; 1991 год — 5,1 тыс. чал.
* **XXI стагоддзе**: 2006 год — 5,2 тыс. чал.; 2008 год — 5,2 тыс. чал.; 2016 год — 5&nbsp;164 чал.; 2017 год — 5&nbsp;113 чал.

## Эканоміка 
Прадпрыемствы харчовай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці.

## Інфраструктура 
У 1950 годзе заснавана Высокаўская метэаралагічная станцыя.

У Высокім працуюць каледж ПТК СП, сярэдняя і санаторная школы, навучальна-вытворчы камбінат, дашкольная ўстанова.

Медыцынскыя паслугі надае гарадская бальніца.

Дзейнічаюць дом культуры, 2 бібліятэкі.

## Славутасці 
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы, збудаваны на сродкі Андрэя Войны. У касцёле захоўваліся труны з пахаваннямі роду Сапегаў. Будынак атрымаў пашкоджанні ў Другую Сусветную вайну, а пазней яго перабудавалі на спартыўную залю. Касцёл вярнулі каталіцкай царкве ў 1990 годзе.
* Каталіцкая капліца Святой Барбары, збудаваная ў 1772 годзе на высокім беразе ракі Пульвы. У Другую Сусветную вайну выкарыстоўвалася ў якасці крамы. Унутры капліцы роспісы расліннымі арнаментамі і мілітарнымі матывамі.

* Палацавы комплекс Патоцкіх, збудаваны ў 1816—1820 гадах. Захаваўся ўнутраны інтэр’ер і рэшткі мастацкага аздаблення. Каля палаца знаходзяцца дзве прыбудовы і комплекс гаспадарчых пабудоў. У Другую Сусветную вайну палацавы комплекс выкарыстоўваўся ў якасці сядзібы пагранічнікаў, пазней — у якасці школы і інтэрнату. Цяпер палац пусты і закінуты.
* Пейзажны парк, закладзены ў XVIIІ ст. На тэрыторыі парку захаваліся рэшткі падмуркаў і земляныя ўмацаванні старога замка Сапегаў (XVII ст.). На прылеглай тэрыторыі збудаваны спартыўны стадыён.

Іншыя выдатныя мясціны: яўрэйская школа (XVII—XVIII стст.); капліца прыдарожная (1909); кляштар баніфратаў (1785); могілкі старыя каталіцкія; сінагога; Свята-Крыжаўзвіжанская царква (1869).

## Галерэя 

Выява:Vysokaje, brama (4.08.2008).jpg|Замак Сапегаў
Выява:Vysokaje, kaścioł (4.08.2008).jpg|Касцёл Найсв. Тройцы
Выява:Vysokaje, kaplica (4.08.2008).jpg|Капліца Св. Барбары
Выява:Vysokaje, fligiel (4.08.2008).jpg|Палац, флігель
Выява:Vysokaje, carkva (4.08.2008).jpg|Царква
Выява:Vysokaje. Высокае (08.2008).jpg|Даўняя камяніца
Выява:Vysokaje. Высокае (4.08.2008).jpg|У цэнтры горада
Выява:Высокае Vysokaje (2021) 02.jpg|Палац, 2021 г.

## Вядомыя асобы 
* Аляксандр Міхал Сапега (1730—1793) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
* Леанід Ціханавіч Левін (1869—1944) — отарыналарынголаг. Доктар медыцыны (1902), Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1935).
* Трафім Назаравіч Ляшук (1902—1962) — дзеяч беларускай дыяспары ў Аргенціне.
* Павел Канстанцінавіч Лыжын (нар. 1981) — беларускі лёгкаатлет.
* Уладзіслаў Юрый Халецкі (1606—1668) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Нарадзіўся ў фальварку Ваганаў, які ўвайшоў у межы Высокага.
* Юзаф Харытон (1912—1975) — мастак.
* Яўген Станіслававіч Окалакулак (нар. 1957) — беларускі ўрач-анатом. Доктар медыцынскіх навук (2005), прафесар (2005).

## Гл. таксама 
* Гарады Брэсцкай вобласці
* Гарады Беларусі

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Aftanazy, R.* Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej : w 11 t. / R. Aftanazy. — Wrocław — Warszawa — Kraków : Zaklad im Ossolinskich, 1991. — Cz. 1. Wielkie księstwo Litewskie. Inflanty. Kurlandia. — T. 2. Województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie. — 474 s.
* Wysokie Litewskie //  S. 134—137.

## Спасылкі 
* Мястэчка Высокае на Radzima.org
* Высокае — парафія Найсвяцейшай Тройцы на Catholic.by* Высокае на сайце «Каменец и окрестности»