Камп’ютарная сетка

**Камп’ю́тарная се́тка**, ці **вылічальная сетка**, ці **сетка перадачы даных** () — аб'яднаны комплекс электронных вылічальных машын (ЭВМ), тэлекамунікацыйнага абсталявання і праграмнага забеспячэння, у якім праходзіць абмен данымі паміж ЭВМ (камп'ютарамі). Камп'ютарная сетка складаецца з вузлоў – *хостаў* (), якімі могуць быць як асобныя камп'ютары, так і цэлыя падсеткі (іх часта называюць *лакальнымі*). Для перадачы інфармацыі, могуць быць выкарыстаны розныя фізічныя з’явы і асяроддзі; звычайна — розныя тыпы электрычных сігналаў ці электрамагнітнага выпраменьвання.

Камп'ютарная сетка — прыватны выпадак тэлекамунікацыйнай сеткі — сістэмы фізічных каналаў сувязі і камутацыйнага абсталявання, якая рэалізуе пэўны нізкаўзроўневы пратакол перадачы даных. Іншыя віды тэлекамунікацыйных сетак — тэлефонныя, сотавыя і кабельныя.

Камп’ютарная сетка ўключае мноства злучаных паміж сабой самастойных камп’ютараў. Камп’ютары лічацца злучанымі, калі яны могуць абменьвацца інфармацыяй. Пад самастойнасцю маецца на ўвазе, што адзін камп’ютар не можа гвалтоўна кіраваць іншым.

## Класіфікацыя 
### Паводле памеру ахопленай тэрыторыі 
* Персанальная (, «»);
* Лакальная (, «»):
** HomePNA;
** Аб'яднанне некалькіх будынкаў (, «»).
* Гарадская (, «»);
* Нацыянальная;
* Глабальная (, «»).

### Паводле тыпу функцыянальнага ўзаемадзеяння 
* Кліент-сервер;
* Пункт-пункт;
* Змяшаная.

### Паводле тыпу сеткавай архітэктуры 
* Аднарангавая;
* Шматрангавая.

### Паводле тыпу сеткавай тапалогіі 
* «Шына»;
* «Зорка»;
* «Кола»;
* «Рашотка»;
* Змяшаная тапалогія;
* Паўназлучная тапалогія.

### Паводле функцыянальнага прызначэння 
* Сеткі захоўвання даных;
* Серверныя фермы;
* Сеткі кіравання працэсам;
* Сеткі SOHO.

### Паводле аперацыйнай сістэмы 
* На базе «Microsoft Windows»;
* На базе «UNIX»;
* На базе «NetWare»;
* Змяшаныя.

### Паводле неабходнасці падтрымання сталага злучэння 
* Пакетная сетка (напрыклад, «Фіданет» і «UUCP»);
* Анлайнавая сетка (напрыклад, «Інтэрнэт» і «GSM»).

## Стэкі пратаколаў 
Пры рэалізацыі камп’ютарнай сеткі, могуць выкарыстоўвацца розныя наборы пратаколаў. Ніжэй пададзены некаторыя з іх:
* AppleTalk;
* ARCNET;
* ATM;
* DECnet;
* Ethernet;
* HIPPI;
* IEEE-488;
* IP;
* IPX;
* Myrinet;
* TCP;
* Token Ring;
* UDP;
* SPX;
* FDDI;
* QsNet;
* USB;
* IEEE 1394 (Firewire, iLink);
* X.25;
* Frame relay;
* Bluetooth;
* IEEE 802.11;
* Systems Network Architecture;
* RapidIO.

Для больш поўнага спісу — глядзіце «Сеткавыя пратаколы».

Апісанне стандартаў глядзіце ў IEEE 802.

## Рэкамендаваныя тэмы 
Наступныя артыкулы дазволяць атрымаць больш падрабязную інфармацыю пра камп’ютарныя сеткі:

* Тэорыя камунікацый.

### Узроўні 
Эталонная мадэль OSI:

* Прыкладны узровень;
* Узровень падання інфармацыі;
* Сеансавы узровень;
* Транспартны узровень;
* Сеткавы узровень:
** Камутацыя;
** Маршрутызацыя.
* Канальны узровень (Узровень злучэння даных);
* Фізічны узровень.

### Перадача даных 
* Правадная сувязь:
** Тэлефонная сетка PSTN:
*** Мадэм і камутаваны доступ.
** Вылучаныя лініі;
** Камутацыя пакетаў;
** Frame relay;
** PDH;
** Ethernet;
** RS-232;
** Перадача па оптавалакну:
*** Synchronous optical networking;
*** Fiber distributed data interface.
* Бесправадная сувязь:
** Блізкага радыусу дзеяння:
*** Bluetooth;
*** Human Area Network.
** Сярэдняга радыусу дзеяння:
*** IEEE 802.11;
*** Netsukuku.
** Далёкага радыусу дзеяння:
*** Спадарожнікавая сувязь;
*** MMDS;
*** SMDS;
*** Перадача даных пры дапамозе мабільных тэлефонаў:
**** CSD;
**** GPRS;
**** HSCSD;
**** EDGE;
**** UMTS;
**** HSDPA;
**** HSUPA;
**** CDMA;
**** CDPD.
*** Paging networks:
**** DataTAC;
**** Mobitex;
**** Motient.

### Іншае 
* Сеткавае абсталяванне:
** Сеткавая карта.
* Маніторынг сеткі;
* Сеткавы адміністратар;
* Сеткавы камп’ютар;
* QoS;
* Сеткавыя сэрвісы.

## Літаратура 
* 
* 

## Гл. таксама 
* ARPANET
* Usenet
* BITNET
* Інтэрнэт
* Фіданет
* Netsukuku

## Спасылкі 
* Уражлівыя хатнія сеткі
* Артыкул пра кабельны бок камп’ютарных сетак - пра структураваныя кабельныя сістэмы (СКС)

*