open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандр Арсенцьевіч Дудкін

**Аляксандр Арсенцьевіч Дудкін** (, Гарадок — ) — беларускі навуковец у галіне сістэмнага аналізу, кіравання і апрацоўкі інфармацыі ў прамысловасці. Доктар тэхнічных навук (2011), дацэнт (2010).

## Біяграфія 
У 1968 годзе скончыў сярэднюю школу ў горадзе Гарадок Віцебскай вобласці Беларусі. У 1972 годзе скончыў Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя С. М. Кірава. Працаваў настаўнікам у Чашніцкім раёне: выкладаў матэматыку, быў дырэктарам Горскай васьмігадовай школы і намеснікам дырэктара Чарэйскай сярэдняй школы. У 1976 годзе паступіў у аспірантуру Інстытута тэхнічнай кібернетыкі Акадэміі навук БССР. У 1977—1978 гадах праходзіў тэрміновую службу ў Савецкай Арміі. 3 1978 года пачаў працаваць у лабараторыі сістэмнага праграміравання і лагічнага праектавання Інстытута тэхнічнай кібернетыкі Акадэміі навук Беларусі. 3 1989 года — у лабараторыі праблем пабудовы САПР СБІС Брэсцкага аддзялення інстытута, з 1994 года — у лабараторыі ідэнтыфікацыі сістэм. Адначасова з 1989 года А. Дудкін настаўнічаў у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (БНТУ) і Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (БДУІР). У 2008—2014 гадах — загадчык філіяла кафедры ЭВМ БДУІР пры Аб’яднаным інстытуце праблем інфарматыкі НАН Беларусі. З 2015 года — загадчык лабараторыі гэтага інстытута.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар шэрагу навуковых прац па аўтаматызацыі праектавання дыскрэтных прылад і лічбавых СБІС, апрацоўцы візуальнай інфармацыі ў сістэмах камп’ютарнага бачання.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Дудкін Аляксандр Арсенцьевіч // Памяць: Гарадоцкі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Н. А. Бурунова [і інш.]; уклад. С. І. Садоўская; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Беларусь, 2004. — С. 712.

## Спасылкі 
* Дудкін Аляксандр Арсенцьевіч // Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць
* Дудкин Александр Арсентьевич // Выдающиеся математики Беларуси
* Дудкин Александр Арсентьевич  на сайце АІПІ НАН Беларусі

Катэгорыя:Постаці інфарматыкі
Фрына Львоўна Лейтман

**Фрына Львоўна Лейтман** (, Гарадок — ) — беларускі мастацтвазнавец.

## Біяграфія 
Нарадзілася 11 лістапада 1921 года ў Гарадку ў сям’і Льва Лейтмана, беларускага графіка і педагога.

Вучылася ў Інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры ім. І. Я. Рэпіна Акадэміі мастацтваў СССР на факультэце гісторыі і тэорыі мастацтваў (1939—1946).

Працавала выкладчыцай у Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце (1951—1953), выкладала ў Мінскім мастацкім вучылішчы імя А. К. Глебава (з 1947).

## Творчасць 
Асноўныя творы: артыкулы і рэцэнзіі, апублікаваныя ў газетах «Літаратура і мастацтва», «Знамя юности», «Мінская праўда», у часопісах «Беларусь», «Работніца і сялянка»: «Шлях да стварэння гераічных вобразаў» (1947), «Бліжэй да жыцця» (1948), «Пра пачуццё новага», «Вобраз роднай прыроды» (1954), «Думкі пра жывапіс» (1956), «Кастрычнік у мастацтве» (1957), «Апяваць веліч савецкай эпохі» (195В). Аўтар манаграфія пра У. М. Кудрэвіча (1958).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Беларускі саюз мастакоў : энцыклапедычны даведнік. — Мінск, 1998. — С. 334.
* Художники Советской Белоруссии. — Минск, 1976. — С.204
Carcinidae

**Carcinidae** — сямейства крабаў з надсямейства . У яго ўваходзяць чатыры падсямействы, у тым ліку , якое раней лічылася сямействам.

## Таксанамія 
Сямейства, апісанае ў цяперашні час, уключае чатыры падсямействы і восем родаў, шэсць з якіх складаюцца з сучасных прадстаўнікоў, а два вядомыя толькі па закамянеласцях:

*  
* Падсямейства  
**  
**  
* Падсямейства  
**  
* Падсямейства  
**  
**  
* Падсямейства  
**  
**  

Катэгорыя:Крабы
Хлопчык і чапля

— японскі поўнаметражны анімацыйны фільм 2023 года, сцэнарыстам і рэжысёрам якога з’яўляецца Хаяо Міядзакі.

Арыгінальная назва ўзята з аднайменнай кнігі Ёсіна Гендзабура 1937 года, аднак сюжэт фільма ніяк не звязаны з раманам.

Прэм’ера фільма «Хлопчык і чапля» адбылася ў Японіі 14 ліпеня 2023 года.

За анімацыю адказвала студыя «Гіблі». Дыстрыбутар фільма — кампанія Toho. Выхад фільма быў адзначаны наўмыснай адсутнасцю якой-небудзь рэкламы, паколькі студыя «Гіблі» вырашыла не публікаваць ніякіх трэйлераў, малюнкаў, сінопсісу або дэталяў кастынгу фільма да яго прэм’еры, за выключэннем адзінага постэра. Адсутнасць рэкламы станоўча адбілася на касавых зборах фільма.

Фільм атрымаў прызнанне крытыкаў і сабраў 167 мільёнаў долараў па ўсім свеце. Сярод шматлікіх узнагарод ён таксама атрымаў прэмію BAFTA за найлепшы анімацыйны фільм, прэмію «Залаты глобус» за найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм і прэмію «Оскар» за найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм.

## Сюжэт 
12-гадовы хлопчык Махіта моцна сумуе па маці, якая загінула падчас паветранага налёту на Токіа ў 1943 годзе. Махіта перабіраецца з бацькам у невялікі горад і аднойчы, на шпацыры па наваколлях, сустракае шэрую чаплю, якая ўмее размаўляць. Разам яны адпраўляюцца ў рызыкоўнае падарожжа ў загадкавы і нязведаны свет, каб даведацца пра яго таямніцы.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы на японскай мове
Катэгорыя:Фільмы Хаяо Міядзакі
Катэгорыя:Фільмы пра Японію
Анатоль Сямёнавіч Александронак

**Анатоль Сямёнавіч Александронак** (нар. , ) — беларускі спартсмен.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут фізічнай культуры (зараз — Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры). Майстар спорту СССР міжнароднага класа.

Чэмпіён СССР у асабістым (1974) і камандным заліках (1969, 1973). Сярэбраны прызёр у асабістым заліку (1973, 1974).

Выступаў за фізкультурна-спартыўнае таварыства «Дынама» (Віцебск). Аўтар вучэбнага дапаможніка «Учись метко стрелять» (Мінск, 1976).

## Літаратура 
* Александрёнок Анатолий Семенович // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 22.
Таццяна Пятроўна Кароткая

**Таццяна Пятроўна Каро́ткая** (нар. , Анэліна, Талачынскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі філосаф. Кандыдат філасофскіх навук (1978), доктар філасофскіх навук (1997), прафесар (2005).

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1973), аспірантуру Інстытута філасофіі і права АН БССР (1976). У 1976—2000 гадах працавала ў Інстытуце філасофіі НАН Беларусі.

З 2000 года — прафесар Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.

## Навуковая дзейнасць 
Даследуе пытанні гісторыі філасофіі, рэлігіязнаўства, праблемы тэарэтыка-метадалагічных асноў фарміравання і станаўлення традыцый рэлігійнай філасофіі і філасофска-рэлігійнага мадэрнізму ў Беларусі ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя, даследуе гісторыю і спецыфіку функцыянавання рэлігійных плыняў у Беларусі на сучасным этапе.

Аўтар кніг: «Рэлігійная філасофія ў Беларусі пачатку XX ст.» (1983), «У пошуках новай рацыянальнасці: рэлігійная філасофія ў Расіі канца XIX — пачатку XX ст.» (1994), «Рэлігіязнаўства: рэлігіі ў Беларусі» (2004).

Таксама мае публікацыі ў зборніках і перыядычных выданнях: «Сацыяльныя утопіі» (2005), «Традыцыйныя рэлігіі ў сучаснай Беларусі» (2010), «Стараверства ў Беларусі» (2011), «Праблема творчасці ў сучаснай рэлігійнай свядомасці» (2015), «Стараверства і пратэстантызм: з гісторыі праблемы» (2017), «Духоўнасць як філасофская катэгорыя» (2018) і іншыя.

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* Каро́ткая Таццяна Пятроўна // Культура Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.] / рэдкал.: У. Ю. Аляксандраў [і інш.]. — Мінск : БелЭн імя П. Броўкі, 2013. — Т. 4 : З-Л. — С. 384.
* Короткая Татьяна Петровна // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 518.
* Короткая Татьяна Петровна // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.] / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2007. — Т. 4 : Картография-Миноговые. — С. 227.

Катэгорыя:Філосафы СССР
Катэгорыя:Філосафы Беларусі
Умару Сісоку Эмбала

**Умару Мактар Сісоку Эмбала** (; нар. 23 верасня 1972, Бісау, Партугальская Гвінея) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Гвінеі-Бісау. Палітолаг і ваенны афіцэр, які займаў пасаду прэм’ер-міністра з 18 лістапада 2016 па 16 студзеня 2018 года. Прэзідэнт краіны з 27 лютага 2020 года. Адхілены ад улады ў выніку ваеннага перавароту 26 лістапада 2025 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 верасня 1972 года ў Бісау, Партугальская Гвінея. Атрымаў ступень па міжнародных адносінах у Вышэйшым інстытуце сацыяльных і палітычных навук у Лісабонскім тэхнічным універсітэце і ступень магістра ў галіне палітычных навук, а таксама ступень доктара міжнародных адносін у Мадрыдскім універсітэце. Свабодна гаворыць на партугальскай і іспанскай мовах, а таксама валодае англійскай, французскай, арабскай мовамі і суахілі.

Праходзіў ваенную службу ў арміі Гвінеі-Бісау, навучаўся ў цэнтры нацыянальнай абароны Іспаніі, а затым праводзіў даследаванні ў галіне нацыянальнай бяспекі ў Бруселі, Тэль-Авіве, Яганэсбургу, Японія і Парыж. Яму прысвоена званне брыгаднага генерала Узброеных Сіл Гвінеі-Бісау.

Як стаў прэм’ер-міністрам, сутыкнуўся з байкотам сваёй уласнай партыі — Афрыканскай Партыі незалежнасці Гвінеі і Каба-Вэрдэ (ПАІГК), якая сіламі Цэнтральнага Камітэта выказала яму недавер: 26 лістапада 2016 года супраць яго прагаласавала 112 чалавек і 11 «за».

У якасці кіраўніка ўрада мог разлічваць на падтрымку толькі Партыі сацыяльнага абнаўлення, другой па велічыні ў Нацыянальным народным сходзе Гвінеі-Бісау. 13 студзеня 2018 года ў яго пачаўся канфлікт з прэзідэнтам краіны Жазэ Марыу Вашымам, што прывяло да адстаўкі Умару Сісока 16 студзеня 2018 года.

24 лістапада 2019 года выйшаў у другі тур прэзідэнцкіх выбараў у Гвінеі-Бісау, атрымаўшы ў першым туры 27,65 % галасоў выбаршчыкаў і заняўшы другое месца. 29 снежня 2019 года атрымаў упэўненую перамогу ў другім туры над былым прэм’ер-міністрам краіны Дамінгушам Сімойншам Перэйра з вынікам 53,55 % галасоў выбаршчыкаў. Пра гэта стала вядома ўжо 2 студзеня 2020 года.

## На чале краіны 
У студзені 2020 года пачаліся затрымкі, многія прыхільнікі дзейнай улады не хацелі аддаваць уладу апазіцыі. У канцы студзеня ЭКАВАС заявіла, што яно прызнае прэзідэнтам краіны Эмбала. 27 лютага 2020 года ён заняў пасаду прэзідэнта Гвінеі-Бісау, новым прэм’ер-міністрам стаў пастаянны кандыдат у прэзідэнты ад ваенных Нуна Гомеш Набіам. На наступны дзень праціўнікі абвясцілі часовым прэзідэнтам Сіпрыяну Касаму.

1 лютага 2022 года каля Палаца ўрада на ўскраіне Бісау пачалася страляніна, пасля чаго ў горад увайшлі ўрадавыя танкі. Эмбала паведаміў, што ў краіне адбылася спроба дзяржаўнага перавароту, але яна правалілася. Паводле яго слоў, гэта была спроба забіць прэзідэнта, прэм’ер-міністра Нуна Гомеша Набіама і ўвесь кабінет міністраў. Эмбала паказаў, што аперацыя была добра арганізаваная, яе маглі ажыццявіць «людзі, якія маюць дачыненне да гандлю наркотыкамі».

Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Гвінеі-Бісау
Базыленка

**Базыленка** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Васілевіч Базыленка — беларускі спартсмен
* Ганна Мартынаўна Базыленка — беларускі мовазнавец
Уладзімір Іванавіч Бадзягін

**Уладзімір Іванавіч Бадзягін** (,  — ) — беларускі спартсмен (пяцібор’е) і трэнер па футболе. Заслужаны трэнер БССР (1982).

## Біяграфія 
У 1958 годзе скончыў Беларускі інстытут фізічнай культуры. З 1958 года працаваў трэнерам добраахвотнага спартыўнага таварыства «Чырвоны сцяг», з 1960 года — старшы трэнер.

З 1975 года — начальнік футбольнай каманды «Дзвіна» (Віцебск). Адзін з арганізатараў і дырэктар Віцебскай абласной СДЮШАР «Дзвіна». Уладзімір Бадзягін — чэмпіён II Спартакіяды БССР па сучасным пяцібор’і (1956).

Падрыхтаваў больш за 25 футбалістаў у розныя каманды, шэраг гульцоў — у зборныя юнацкія каманды СССР і БССР. Сярод выхаванцаў чэмпіён СССР Г. П. Кандрацьеў.

З 2002 года ў Віцебску праводзіцца Міжнародны юнацкі турнір па футболе памяці У. І. Бадзягіна.

## Літаратура 
* Бодягин Владимир Иванович // Профессиональные союзы Беларуси : энциклопедия : в 2 т. / редкол.: Л. П. Козик [ и др.]. — Минск, 2011. — Т. 1 : А-М. — С. 330.
Vesica piscis

**Vesica piscis** () — фігура, утвораная перасячэннем двух кругоў з аднолькавым радыусам, накладзеных так, што цэнтр аднаго ляжыць на акружнасці другога.

Часам тэрмін ужываецца ў больш шырокім сэнсе для абазначэння лінзы як геаметрычнай фігуры.

## Матэматычнае апісанне 
Матэматычнае суадносіны вышыні і шырыні фігуры роўна \sqrt 3 або 1,7320508… (калі намаляваць прамыя лініі, якія злучаюць цэнтры абедзвюх акружнасцяў і вяршыні фігуры, атрымаюцца два роўнабаковыя трохвугольнікі). Дробы 265:153 = 1,7320261… і 1351: 780 = 1,7320513… з’яўляюцца найбольш блізкімі да гэтага значэння рацыянальнымі лікамі. Архімед у працы *Вымярэнне круга* карыстаецца гэтымі дробамі як верхняй і ніжняй мяжой значэння колькасці.

\tfrac{1351}{780} > \sqrt{3} > \tfrac{265}{153}\,.

## У містыцызме 
Vesica piscis у розныя перыяды гісторыі была прадметам містычных спекуляцый. У сакральнай геаметрыі лічыцца асновай кветкі жыцця, некаторыя кабалісты лічаць, што на аснове vesica piscis пабудавана дрэва жыцця. Прыхільнікі некаторых вучэнняў Нью-Эйдж атаясамліваюць яе з ёні і лічаць сімвалам жаночых геніталій.

Файл:Flower-of-Life-19circles36arcs-enclosed.svg|Кветка жыцця
Файл:Tree-of-Life_Flower-of-Life_Stage.svg|Кабалістычнае дрэва жыцця
Адзін з даследчыкаў лічыць, што вобраз Vesica Piscis як сакральнага знака натхнёны назіраннем сонечных зацьменняў. Старажытныя егіпцяне выкарыстоўвалі гэты вобраз у сваёй сакральнай геаметрыі. Архітэктары і мастакі капіравалі яго ў сваіх працах, выказваючы тым самым свае рэлігійныя вераванні. Гэтую традыцыю пранеслі скрозь стагоддзі масоны.

## Выкарыстанне 
Выкарыстоўваецца ў іканапісе і ў хрысціянскім мастацтве для абазначэння аўры Святога, якая называецца мандорла.

Шырока выкарыстоўваецца ў розных арнаментах, напрыклад, .

Vesica piscis выкарыстоўвалася як сімвал у масонстве, найбольш вядома ўжыванне ў нагрудных упрыгажэннях падчас цырымоній. Лічылася таксама прыдатнай формай для пячатак масонскіх ложаў.

## Галерэя 

Файл:Codex_Bruchsal_1_01v_cropped.jpg|Ілюстрацыя сярэднявечнага манускрыпта
Файл:CLUNY-Coffret_Christ_1.JPG|Барэльеф XIII стагоддзя
Файл:Groenbaek_Kalkmaleri_detalje.jpg|Ісус Хрыстос (фрэска)
Файл:Seal_of_Guam.svg|Эмблема Гуама
Файл:Abbot's_Seal_-_KIlwinning.jpg|Пячатка абацтва
Файл:Como_-_San_Fedele_-_Madonna_in_Mandorla.jpg|Мадонна з анёламі
Файл:ChaliceWell(GB)SevenBowls+VesicaPool.jpg|Крыніца , 

Катэгорыя:Лацінскія выслоўі
Катэгорыя:Сакральнае мастацтва
Катэгорыя:Хрысціянская іканаграфія
Катэгорыя:Геаметрычныя фігуры
Катэгорыя:Арнамент
Катэгорыя:Сакральная геаметрыя
Аляксандр Васілевіч Базыленка

**Аляксандр Васілевіч Базыленка** (нар. , Віцебск) — беларускі спартсмен. Майстар спорту СССР, майстар спорту СССР міжнароднага класа. Ганаровы майстар спорту СССР.

## Біяграфія 
У 1964 годзе скончыў вышэйшую школу трэнераў пры Беларускім інстытуце фізічнай культуры, у 1969 — Беларускі інстытут фізічнай культуры (зараз — Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры).

Рэкардсмен Беларусі па спартыўнай хадзьбе на дыстанцыі 5 км (1964) і 30 км (1966).

У 1964—1970 гг. — трэнер школы Мінаблсавета Беларускага фізкультурна-спартыўнага таварыства «Дынама» (БФСТ «Дынама»). З 1970 года — трэнер спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай школы алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы Мінаблсавета БФСТ «Дынама». У 1976—1984 гг. — дзяржаўны трэнер зборнай каманды СССР па Беларусі (бег на вынослівасць і спартыўная хадзьба). У 1986—1987 гг. — трэнер нацыянальнай зборнай каманды Сірыі (25 рэкордаў).

У 1984—1994 гг. — трэнер Рэспубліканскай спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай школы алімпійскага рэзерву па лёгкай атлетыцы Балсавета ўсесаюзнага добраахвотнага спартыўнага таварыства «Працоўныя рэзервы».

Пры ўдзеле Аляксандра Васілевіча былі падрыхтаваны прызёры XXII Алімпійскіх гульняў (1980, Масква), чэмпіёны і прызёры СССР і Еўропы.

Узнагароджаны знакам «Выдатнік фізічнай культуры і спорту».

## Літаратура 
* Павловец, Р. Р. Базыленко Александр Васильевич / Р. Р. Павловец // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 49.

Катэгорыя:Трэнеры па лёгкай атлетыцы
Лю Чжуан

**Лю Чжуан** (; 28—75) — 18-ы імператар дынастыі Хань у 57—75 гадах. Храмавае імя *Сянь-цзун*, пасмяротнае — *Мін-дзі*.

## Біяграфія 
### Маладыя гады 
Паходзіў з імператарскага роду Лю. Сын . Пры нараджэнні атрымаў імя Ян, то ёсць поўнае імя Лю Ян. У 39 годзе бацька даў яму тытул Дунхай-гуна. У маладосці адрозніваўся выдатнымі здольнасцямі. Таму паступова імператар стаў даручаць сыну адказныя дзяржаўныя справы. У 41 годзе маці Лю Яна становіцца новай імператрыцай, а ён сам атрымлівае тытул вана Дунхая. У 43 годзе імператар абвясціў таго спадчыннікам трона. Затым Лю Ян змяніў сваё імя на Чжуан. Пасля гэтага становіцца актыўным памочнікам бацькі ў вырашэнні пытанняў знешняй і ўнутранай палітыкі, у прыватнасці з плямёнамі хунну. У 57 годзе пасля смерці Лю Сюй (пасмяротнае імя Гуань У) новым імператарам становіцца Лю Чжуан.

### Валадарства 
Зарэкамендаваў сябе як руплівы і дасведчаны адміністратар. Шмат спрыяў пераадоленню карупцыі ў дзяржаве. У 59 годзе ўкараніў многія нормы і рытуалы канфуцыянства ў працу цэнтральнага апарата для паляпшэння работы чыноўнікаў. У 60 годзе адзначыў 28 вайскоўцаў, якія дапамагалі яго бацьку здабыць уладу. Іх партрэты былі намаляваныя на вежы імператарскага палаца.

У 66 годзе па загадзе Лю Чжуана ў Лаяне заснавана першая імператарская канфуцыянскага школа для дзяцей высокапастаўленых чыноўнікаў і арыстакратаў (накшталт універсітэта). Пры гэтым падчас яго праўлення ў краіну сталі пранікаць будысцкія ідэі.

Паступова сярод прадстаўнікоў роду Лю ўзмацнілася незадаволенасць строгай палітыкай імператара. У 66-67 годзе быў папярэджаны мяцеж вана Цзінь, у 70 годзе — вана Ін, 73 годзе — вана Ян. Усе яны спрабавалі з дапамогай духаў і вядзьмарства пазбавіць жыцця імператара, або зрабіць так, каб у яго не было спадчынніка. Судовыя працэсы супраць іх прывялі да пакарання дзясяткаў тысяч прыхільнікаў гэтых ванаў.

У знешняй палітыцы спрабаваў захаваць мір. Імператар ўмела гуляў на супярэчнасцях паўночных і паўднёвых хунну. У 65 годзе стварыў спецыяльную армію, якая адказвала за абарону паўночных межаў. Зрэшты, у 73-75 гадах быў здзейснены шэраг паходаў супраць паўночных хунну, якія істотна аслабілі ворагаў Кітая і разам з тым пашырылі ўплыў імперыі на захад. У 75 годзе імператар памёр у г. Лаяне, пакінуўшы ўладу старэйшаму сыну Лю Да.

## Літаратура 
* Michele Pirazzoli-t’Serstevens: China zur Zeit der Han- Dynastie&nbsp;— Kultur und Geschichte. Kohlhammer W., Stuttgart 1982. ISBN 3-17-007738-4
* Zürcher, Erik. 1972. The Buddhist Conquest of China: The Spread and Adaptation of Buddhism in Early Medieval China. Reprint, with additions and corrections. 2 vols. Sinica Leidensia. Leiden: E.J. Brill. First edition, 1959
Ноэль Прайс

**Ноэль Прайс** () — аўстралійскі прадзюсар, рэжысёр і сцэнарыст тэлесерыялаў і тэлепраграм. Найбольш вядомы па серыялах «» (1991—1993), «Чарадзей» (1995—1997), «» (2005—2008). 13 разоў быў намінаваны на , двойчы атрымліваў перамогу. Таксама быў адзначаны намінацыяй на .

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прадзюсары Аўстраліі
Катэгорыя:Рэжысёры Аўстраліі
Катэгорыя:Сцэнарысты Аўстраліі
Элінар Фарджон

**Элінар Фарджон** (; ) — англійская дзіцячая пісьменніца. Элінар пісала вершы, апавяданні і аповесці, прытчы і , песенныя тэксты да оперных спектакляў для дзяцей, але галоўнай у яе творчасці быць казка. Стварыла шэраг сатырычных апавяданняў для дарослых.

## Біяграфія 
Элінар Фарджон нарадзілася ў Англіі 13 лютага 1881 года. Яе бацькамі былі англійскі пісьменнік  і Маргарэт Джэйн (Джэферсан) Фарджон, дачка амерыканскага акцёра . Акрамя Элінар, у сям’і было яшчэ трое хлопчыкаў. У 1912 годзе ў часопісе «Панч» яна пачала публікаваць свае вершы пра Лондан, якія ў 1916 годзе былі выдадзены першай асобнай кніжкай пісьменніцы «Дзіцячыя песенькі старога Лондана», пасля неаднаразова перавыдавалася.

Шырокую вядомасць у СССР атрымала дзякуючы перакладу яе казак «Сёмая прынцэса» і «Хачу месяц» (пераклады на рускую мову ,  і інш.).

У 1955 годзе Элінар Фарджон была ўзнагароджана за творы для дзяцей медалём Карнегі

У 1956 годзе па рашэнні Міжнароднага савета па дзіцячай і юнацкай літаратуры (IBBY) ЮНЕСКА Э. Фарджон стала першым лаўрэатам прэміі імя Ханса Хрысціяна Андэрсана. Гэтую ўзнагароду неафіцыйна называюць дзіцячай «Нобелеўскай прэміяй».

Элінар Фарджон памерла на радзіме 5 чэрвеня 1965 года на 85-м годзе жыцця.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дзіцячыя паэты
Катэгорыя:Англамоўныя паэты
Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Англамоўныя пісьменнікі
Партугальская Гвінея

**Партугальская Гвінея** () — партугальская калонія ў Афрыке, якая існавала ў канцы XIX — у пачатку XX стагоддзя.

## Гісторыя 
Доўгі час партугальская прысутнасць на заходнеафрыканскім узбярэжжы абмяжоўвалася ўзмоцненымі населенымі пунктамі Кашэу (заснаваны ў 1588 годзе) і Бісау (1687), якія з’яўляліся цэнтрамі гандлю рабамі; кіраўніцтва імі ажыццяўлялася ў межах калоніі Каба-Вердэ. У 1879 годзе партугальскія ўладанні на мацерыку былі вылучаныя ў асобную калонію «Партугальская Гвінея».

Спачатку партугальцы кантралявалі толькі ўзбярэжжа. У пачатку XX стагоддзя, пры падтрымцы жыхароў, якія вызнавалі іслам, партугальцы пачалі кампанію супраць язычніцкіх плямёнаў, якія жылі ў глыбіні кантынента. Барацьба за кантроль над ўнутранымі раёнамі і аддаленымі архіпелагамі была працяглай: астравы Біжагош перайшлі пад поўны кантроль партугальскага ўрада толькі ў 1936 годзе.

У 1951 годзе, калі партугальскі ўрад перабудаваў усю каланіяльную сістэму, калоніі (уключаючы партугальскую Гвінею) былі перайменаваны ў «заморскія правінцыі» ().

У 1956 годзе Амілкар Кабрал, заснаваўшы ПАІГК, пачаў барацьбу за незалежнасць краіны. У 1961 годзе ПАІГК перайшла ад палітычных формаў барацьбы за незалежнасць да ўзброеных. Да 1973 года ПАІГК кантралявала большую частку ўнутраных раёнаў краіны, а ўзбярэжжа заставалася пад партугальскім кантролем. 24 верасня 1973 у вёсцы Бое на паўднёвым усходзе краіны ПАІГК абвясціла стварэнне незалежнай Рэспублікі Гвінея-Бісау. Пасля рэвалюцыі ў Партугаліі новы ўрад метраполіі 10 верасня 1974 года прызнаў незалежнасць Гвінеі-Бісаў.

## Спасылкі 
* Кевін Акот. Лепшы яд (2023)
* Гісторыя Гвінеі-Бісау

Катэгорыя:Былыя калоніі Партугаліі
Катэгорыя:Гісторыя Гвінеі-Бісау
Корыне мясістая

**Корыне мясістая** (*Ascocoryne sarcoides*) — від грыбоў, тыпавы від роду  сямейства .

## Апісанне 
Пладовае цела 0,5-2 см у дыяметры, спачатку шарападобнае, затым падушкападобнае або сподкападобнае, сядзячае або на слаба развітой несапраўднай ножцы. Унутраная спараносная паверхня (гіменафор) гладкая або маршчыністая, бэзава-чырванаватая да ружавата-бэзавай. Знешняя стэрыльная паверхня таксама ружавата-бэзавая, звычайна гладкая, часам дробнаваласістая.

Мякаць гумова-жэлепадобнай кансістэнцыі, без смаку і паху, ружавата-бэзавая.

Споры бялёсыя ў масе, 11-18×3,5-5 мкм, эліптычнай формы, часам асіметрычныя, з гладкімі сценкамі, пры паспяванні з адной септай. Парафізы цыліндрычныя, галінастыя, септаваныя.

Харчовага значэння грыб не мае, лічыцца неядомым.

### Падобныя віды 
*  адрозніваецца ад стадыі тэлеаморфы буйнейшымі апатэцыямі з больш няроўным (у спелых грыбоў) стэрыльным бокам, буйнейшымі спорамі (18—30×4—6 мкм) з некалькімі септамі і неразгалінаванымі парафізамі. Анаморфа ў гэтага блізкага віду не развіта.

## Экалогія і арэал 
Шырока распаўсюджаны ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы. Сустракаецца часта, восенню і ў пачатку зімы, на драўніне шыракалістых дрэў.

## Сінонімы 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Анаморфы:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Літаратура 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Грыбы Аўстраліі
Катэгорыя:Неядомыя грыбы
Катэгорыя:Грыбы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Грыбы Еўразіі
Катэгорыя:Гелоцыевыя
Земская рэформа

**Зе́мская рэфо́рма** — адна з ліберальных рэформ Аляксандра II у Расійскай імперыі, якая прадугледжвала стварэнне органаў сістэмы мясцовага самакіравання ў сельскай мясцовасці, праведзена ў 1864 годзе. Органы, створаныя ў выніку рэформы называліся земскімі ўстановамі альбо земствамі.

Рэформа ў Расійскай імперыі была выклікана патрэбай дастасаваць самадзяржаўны лад да патрэб капіталістычнага развіцця, а таксама жаданнем расійскіх уладаў перацягнуць на свой бок лібералаў у барацьбе з рэвалюцыйным рухам. Была праведзена ў 1864 годзе ў 34 губернях еўрапейскай часткі Расіі і Вобласці Войска Данскога. Рэформа не пашыралася на нацыянальныя ўскраіны, у тым ліку на Беларусь і Літву, бо расійскі ўрад баяўся, што мясцовае самакіраванне будзе падпарадкавана «польскім» (каталіцкім) памешчыкам, якія былі бальшынёй землеўласнікаў на гэтых землях і пасля паўстанняў 1830—1831 і 1863—1864 гадоў лічыліся нядобранадзейнымі. У перыяд контррэформ палажэннем 1890 года дзейнасць земстваў была абмежавана.

15 красавіка 1903 года ўведзена «Палажэнне аб кіраванні земскай гаспадаркай у губернях Віленскай, Віцебскай, Валынскай, Гродзенскай, Кіеўскай, Ковенскай, Мінскай, Магілёўскай і Падольскай». Спачатку яно было пашырана на Віцебскую, Магілёўскую і Мінскую губерні, а 9 траўня 1904 года — на астатнія губерні. Паводле палажэння 1903 года ствараліся губернскія і павятовыя камітэты ў справах земскай гаспадаркі, кіраванне якой было сканцэнтравана ў губернскім горадзе ў руках асоб, якія не належалі да плацельшчыкаў земскіх падаткаў, распарадчых павятовых органаў не было, гласных ад памешчыкаў і сялян прызначала адміністрацыя. 27 сакавіка 1911 года прынята «Палажэнне аб земскіх установах», на Беларусі пашырана толькі на Віцебскую, Магілёўскую і Мінскую губерні (з 35 беларускіх паветаў земствы ўведзены ў 25). У аснову выбарчай сістэмы былі пакладзены саслоўны і маёмасны цэнзы. Выбаршчыкі падзяліліся на 3 курыі: павятовых землеўладальнікаў, гарадскіх выбаршчыкаў і выбарных ад сельскай грамады. Выбарчая палітыка забяспечвала перавагу ў земствах памешчыкам і чыноўнікам. Рабочыя, дробная буржуазія і інтэлігенцыя ў выбарах не ўдзельнічалі. Паводле Палажэння ствараліся губернскія і павятовыя земскія сходы і земскія ўправы. Яны займаліся толькі мясцовымі гаспадарчымі справамі, не мелі прымусовай улады, права зносін паміж сабой, дзейнасць кантралявалася цэнтральнай адміністрацыяй.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэформы ў Расійскай імперыі
Катэгорыя:Сялянства Расійскай імперыі
Уладзімір Аляксандравіч Сяроў

**Уладзімір Аляксандравіч Сяро́ў** (;  — ) — савецкі жывапісец, графік, педагог. Правадзейны член Акадэміі мастацтваў СССР (1954), прэзідэнт Акадэміі мастацтваў СССР (1962—1968, член-карэспандэнт і вучоны сакратар з 1947 года, віцэ-прэзідэнт з 1958). Народны мастак РСФСР (1956).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Эмаус (у сучасным Калінісім раёне Цвярской вобласці Расіі) у сям’і настаўнікаў. Дзіцячыя гады правёў разам з сям’ёй у горадзе Весьягонск. У 1918—1923 гадах займаўся у мясцовай мастацкай студыі ў С. Я. Шлейфера, «Партрэт балерыны Н. В. Краснашэевай» (1945), «Сцяжынка ў сонечным лесе» (1963), «Белыя ствалы бяроз» (1965), «Сталявар» (1966), «Партрэт маці», «Дзяўчынка з кнігай», «Партрэт жонкі», «Партрэт дачкі ў ружовым»; ілюстрацыі да паэмы М. А. Някрасава «Каму на Русі жыць добра» (1948—1949), да паэмы А. С. Пушкіна «Палтава» (акварэль, гуаш, 1949), да рамана М. Горкага «Фама Гардзееў» (гуаш, 1951—1953), да рамана-эпапеі Л. М. Талстога «Вайна і мір» (тэмпера, 1959); плакаты: «Наша справа правая…» (хромалітаграфія, 1941), «Білі, б’ём і будзем біць!» (аўталітаграфія, 1941).

## Узнагароды і званні 
* Народны мастак РСФСР (1956)
* Народны мастак СССР (1958)
* Сталінскай прэмія 1-й ступені (1948, за карціну «Ленін абвяшчае Савецкую ўладу»)
* Сталінскай прэмія 2-й ступені (1950, за карціну «Хадакі ў Леніна»)
* 2 ордэны Леніна (1957, 1967)
* Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1960)
* Медаль «За абарону Ленінграда» (1945)
* Медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1945)
* Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (1945)
* Залаты медаль Міністэрства культуры СССР (1958)
* Сярэбраны медаль Сусветнай выстаўкі ў Бруселі (1958)

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* Серо́в Владимир Александрович // Популярная художественная энциклопедия. Архитектура. Живопись. Скульптура. Графика. Декоративное искусство. В 2 т. / Под ред. Полевого В. М. Ред. кол.: В. Ф. Маркузон, Д. В. Сарабьянов, В. Д. Синюков (зам. гл. ред.) — М.: Издательство «Советская энциклопедия», 1986. — Книга II. М—Я, 1986. — С. 227. — 432 с, ил., 32 л. ил. — 200 000 экз.

## Спасылкі 
* Серов Владимир Александрович // Виртуальный Русский музей
* Серов Владимир Александрович // Расійская акадэмія мастацтваў
* Серов, Владимир Александрович // ТАСС
* Владимир Александрович Серов // Чувашскі дзяржаўны мастацкі музей
* 110 лет со дня рождения Владимира Александровича Серова // Муниципальное бюджетное учреждение культуры Ангарского городского округа «Централизованная библиотечная система»

Катэгорыя:Мастакі-сацрэалісты СССР
Катэгорыя:Мастакі-ілюстратары СССР
Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты СССР
Катэгорыя:Мастакі-пейзажысты СССР
Катэгорыя:Графікі XX стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі-плакатысты
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 5-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэлегаты XXII з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэлегаты XXIII з’езда КПСС
Катэгорыя:Блакада Ленінграда
Катэгорыя:Правадзейныя члены Акадэміі мастацтваў СССР
Гербоўнік Зібмахера

**Гербоўнік Зібмахера** — класічная праца сярэднявечнай геральдычнай традыцыі. Першае выданне ў двух тамах падрыхтавана ў 1605 і 1609 гадах нюрнбергскім гравёрам Ёханам Зібмахерам (Iohann Sibmacher; 1561—1611).

Пасля смерці аўтара 25 сакавіка 1611 года, выйшаў пяцітомнік, падрыхтаваны ў 1650—1660 гадах Паўлем Фюрстам (Paul Fürsten, 1605—1666) пад назвай «абноўленага гербоўніка, у якім прыводзяцца імёны васпаноў, уладароў, князёў, бачных мужоў, дваран, назвы саслоўяў і дастапамятных месцаў Рымскай імперыі, а таксама даецца апісанне гербаў, шчытоў, шлемаў і каштоўнасцяў» («Das Erneuerte und vermehrte Teutsche Wappenbuch, in welchem dezs h. romischen Reiches hohe Potentaten, Furstnen, Grafen … wie auch deroselben Namen, Herrschafften, und Herolds Farben, etc. auszgebildet zuersehen»).

Паўлем Фюрстам былі выдадзеныя, акрамя гербоўніка, кнігі Вендэля Дзітэрліна «Architectura von Augsburg …» (Нюрнберг, 1655) і Георга Андрэаса Бёклера «Archtectura curiosa nova» (Нюрнберг, 1664).

## Зноскі
Алег Анатолевіч Бандарык

**Алег Анатолевіч Бандарык** (нар.  года, ) — беларускі спартсмен. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа.

## Біяграфія 
У 1999 годзе скончыў Віцебскае вучылішча алімпійскага рэзерву. Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы па скачках на батуце 1996 года ў камандных спаборніцтвах сярод юніёраў, чэмпіянату свету па скачках на батуце 1998 года ў камандных спаборніцтвах.

З 2001 года — артыст цырка.

## Літаратура 
* Бондарик Олег Анатольевич // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 82.
* Бондарик Олег Анатольевич // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 88.

Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага вучылішча алімпійскага рэзерву
Катэгорыя:Скакуны на батуце Беларусі
Маргіт Гёль

**Маргіт Гёль** () (у дзявоцтве **Хаўмер**, , , Ніжняя Аўстрыя, Аўстрыя) — аўстрыйскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Прэзідэнт Бундэсрата Аўстрыі з 1 студзеня 30 чэрвеня 2024 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Прэзідэнты Бундэсрата Аўстрыі
Катэгорыя:Члены Бундэсрата Аўстрыі
Джэймс Хонг

**Джэймс Хонг** (; ) — амерыканскі акцёр. Кар’ера Хонга доўжыцца каля 70 гадоў і ўключае больш за 400 роляў у кіно, на тэлебачанні і ў відэагульнях.

Ён вядомы як адзін з самых плённых характарных акцёраў усіх часоў. У 2022 годзе ён атрымаў зорку на Галівудскай алеі славы за ўклад у амерыканскую кіна- і тэлеіндустрыю.

## Біяграфія 
Хонг нарадзіўся ў Мінеапалісе, штат Мінесота. Пачатковую адукацыю атрымаў у Ганконгу, потым зноў вярнуўся ў ЗША, калі яму было дзесяць гадоў. Хонг стаў вывучаць грамадзянскае будаўніцтва ва Універсітэце Паўднёвай Каліфорніі, але пазней яго зацікавіла акцёрскае рамяство. Скончыўшы ўніверсітэт, ён на працягу 7,5 гадоў быў інжынерам дарожнага будаўніцтва ў Лос-Анджэлесе, здымаючыся падчас адпачынкаў. Хонг вырашыў кінуць інжынерную справу, каб поўнасцю прысвяціць сябе акцёрскай кар’еры.

## Фільмаграфія 
## Узнагароды і намінацыі 
## Зноскі 
Катэгорыя:Акцёры XX стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры XXI стагоддзя
Катэгорыя:Акцёры агучвання ЗША
Мікалай Антонавіч Бакуменка

**Мікалай Антонавіч Бакуменка** (, г. Чаркасы, Украіна) — беларускі скульптар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў Чаркасах. Скончыў у 1962 годзе Адэскае мастацкае вучылішча, у 1973 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Вучыўся ў А. Глебава, А. Бембеля, Г. Мурамцава. Удзельнік мастацкіх выставак з 1972 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1989 года. Жыве ў г. Мінску.

## Творчасць 
Працуе ў манументальнай і станковай скульптуры. Асноўныя творы: «Манумент Перамогі» ў в. Сычкава Магілёўскай вобласці (у сааўтарстве з П. Цомпелем), помнік воіну-афганцу А. Плаціцыну на могілках у Мінску; скульптурнай кампазіцыі «Узімку», «Бацька Мінай», «Апошні кадр», «Вецер», «На Івана Купалу», «Партрэт У. Корш-Сабліна».

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах БСМ.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Скульптары Беларусі
Хаўер Эспат Самара

**Хаўер Эспат Самара** () (, Барселона, Каталонія, Іспанія) — андорскі юрыст, дзяржаўны і палітычны дзеяч. Кіраўнік урада Княства Андора з 16 мая 2019 года.

25 ліпеня 2012 года прызначаны міністрам юстыцыі і ўнутраных спраў, займаў гэтую пасаду да 2016 года.

У 2016 да 28 лютага 2019 года з’яўляўся міністрам юстыцыі, сацыяльных і ўнутраных спраў.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Кіраўнікі ўрада Андоры
Катэгорыя:Дэпутаты Генеральнага савета Андоры
Катэгорыя:Міністры Андоры
Дзюна: Частка другая

**«Дзюна: Ча́стка друга́я»** () — амерыканскі навукова-фантастычны фільм 2024 года рэжысёра Дэні Вільнёва, працяг фільма «Дзюна» (2021), частка франшызы, заснаванай на раманах Фрэнка Герберта.

Распрацоўка фільма пачалася пасля таго, як Legendary Entertainment набыла правы на экранізацыю і тэлевізійнае вяшчанне рамана ў 2016 годзе. Вільнёў падпісаў рэжысёрскі кантракт у 2017 годзе, маючы намер зрабіць двухсерыйную экранізацыю рамана. Кантракты на вытворчасць былі заключаны толькі на першы фільм, а другі павінен быў атрымаць зялёнае святло на падставе поспеху першага. Пасля касавага поспеху першага фільма Warner Bros. Pictures і Legendary Pictures запусцілі другую частку ў кастрычніку 2021 года. Асноўныя здымкі праходзілі ў Будапешце, Італіі, Іарданіі і Абу-Дабі з ліпеня па снежань 2022 года.

Першапачаткова планавалася, што выпуск фільма адбудзецца 20 кастрычніка 2023 года. У жніўні 2023 года з-за забастовак гільдый сцэнарыстаў і акцёраў, якія працягваліся ў Галівудзе, дату рэлізу перасунулі на 15 сакавіка 2024 года. Пасля заканчэння забастовак дату прэм’еры прызначылі на 1 сакавіка 2024 года.

Сусветная прэм’ера фільма адбылася 6 лютага ў гандлёвым цэнтры «Auditorio Nacional» у Мехіка і 15 лютага ў лонданскім кінатэатры «Odeon Luxe Leicester Square».

## Сюжэт 
Герцаг Пол Атрэйдэс далучаецца да фрэмэнаў, каб стаць Муад'Дзібам, адначасова спрабуючы спыніць наступ вайны.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт 
* 

Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2024 года
Катэгорыя:Фільмы Дэні Вільнёва
Катэгорыя:Legendary Pictures
Катэгорыя:Фантастычныя фільмы 2024 года
Катэгорыя:Экранізацыі раманаў
Катэгорыя:Фантастычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы кампаніі Warner Bros.
Катэгорыя:Фантастычныя фільмы пра космас
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Ганс Цымер
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2024 (IV дывізіён)

**Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай IV дывізіёна 2024 года** — розыгрыш міжнароднага турніру па хакеі з шайбай у IV дывізіёне, арганізаваны Міжнароднай федэрацыяй хакея з шайбай.

## Удзельнікі 
## Standings 
## Вынікі 
*Па мясцовым часе (UTC+6)*

## Спасылкі 
Катэгорыя:Чэмпіянаты свету па хакеі з шайбай
Катэгорыя:Спорт у Кувейце ў 2024 годзе
Катэгорыя:Эль-Кувейт
Катэгорыя:2024 год у хакеі
хакей з шайбай
Катэгорыя:Міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы ў Кувейце
Міхаіл Антонавіч Плужнік

**Міхаіл Антонавіч Плужнік** (, в. Шасцярня, Днепрапятроўская вобласць, Украіна — ) — беларускі мастак.

## Біяграфія 
Нарадзіўся  года ў вёсцы Шасцярня. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Вучыўся ў 1931—1935 гадах у Нікалаеўскім мастацкім вучылішчы. Удзельнік мастацкіх выставак з 1951 года.

Член Беларускага саюза мастакоў з 1971 года.

## Творчасць 
Працаваў у станковым жывапісе ў жанры лірычнага пейзажа. Асноўныя творы: палотны «У вярхоўях Нёмана», «Адліга», «Спее жыта», «Бабіна лета», «Яблыні цвітуць», «Каля млына», «Сакавік», «Нёманскія далі», «ЗімаўГродна», «Калгасны статак», «Ля сівога Нёмана».

Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах БСМ, Гродзенскім гісторыка-археалагічным музеі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Мастакі Беларусі
Дзяўчына спяшаецца на спатканне

**«Дзяўчына спяшаецца на спатканне»** — поўнаметражная чорна-белая бытавая камедыя, пастаўленая Міхаілам Вернерам і рэжысёрам-дэбютантам Сяргеем Сідзялёвым. Прэм’ера адбылася 23 жніўня 1936 года. У 1987 годзе фільм быў пераагучаны.

## Сюжэт 
Масква, 1936 год. Прафесар Леанід Сяргеевіч Фёдараў і служачы-абуткавік «Маскааппрамсаюза» (у іншым эпізодзе фільма назва арганізацыі гучыць ужо як «Маскустскуррамутак») Мікалай Мікалаевіч Гураў, пакінуўшы сваіх жонак у Маскве, адпраўляюцца на курорт у Есентукі. Абодва забыліся дома пашпарты, і жонкі ідуць на пошту, каб іх выслаць. Дзяўчына-экспедытар на пошце, афармляючы бандэролі, адначасова дамаўлялася праз тэлефон пра спатканне і пераблытала канверты. У выніку Гураў атрымаў пашпарт прафесара Фёдарава, а прафесар — абуткавіка. Пасля масы камедыйных непаразуменняў усё высвятляецца з прыездам на курорт жонак пацярпелых.

## Акцёры і ролі 
* Барыс Петкер — прафесар Фёдараў
* Міхаіл Растоўцаў — Гураў
* Марыя Барабанава — дзяўчына-экспедытар на пошце
* Вера Страшнёва — жонка Гурава
* Яўгенія Плюта — Вера Мікалаеўна, жонка Фёдарава
* Аляксандр Беніямінаў тэлеграфіст
## Літаратура 
* *Игорь Авдеев*, *Лариса Зайцева* Все белорусские фильмы : каталог-справочник. Игровое кино (1926-1970). — Минск: Беларуская навука, 2001. — Т. 1. — 240 с. — ISBN 985-08-0023-2
Сяргей Сяргеевіч Быкоўскі

**Сяргей Сяргеевіч Быкоўскі** (нар. , ) — беларускі спартсмен, баксёр. Майстар спорту СССР, майстар спорту СССР міжнароднага класа.

## Біяграфія 
У 1997 годзе скончыў Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут. З 1991 года — спартсмен-інструктар Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.

Удзельнік чэмпіянатаў свету і Еўропы па боксе 1993 года, XXVI (1996) і XXVII (2000) Алімпійскіх гульняў.

Пераможца турніру серыі Гран-пры 1997 года ў вагавай катэгорыі да 63,5 кг. Уладальнік Кубка свету сярод нафтаздабыўных краін 2001 года. Чэмпіён Рэспублікі Беларусь (14 разоў).

Сярэбраны прызёр Кубка СССР па боксе 1990 года. Бронзавы прызёр чэмпіянатаў Еўропы па боксе 1996, 1998 гг.

Заняў 5 месца на чэмпіянатах свету 1993, 1995, 2003 гг.

Узнагароджаны ганаровымі граматамі Міністэрства спорту Рэспублікі Беларусь за значны ўклад у развіццё і папулярызацыю спорту на міжнародным узроўні. Быў удастоены стыпендыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Жыве ў Санкт-Пецярбургу.

## Літаратура 
* Быковский Сергей Сергеевич // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2012. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 114.
* Быковский Сергей Сергеевич // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 99.

Катэгорыя:Баксёры Беларусі
Наталля Сяргееўна Бараноўская

**Наталля Сяргееўна Бараноўская** (нар. , ) — беларуская спартсменка. Майстар спорту СССР міжнароднага класа.

## Біяграфія 
Скончыла Віцебскую дзяржаўную спецыялізаваную дзіцяча-юнацкую школу алімпійскага рэзерву № 8. Чэмпіёнка Еўропы 2000 года на дыстанцыі 200 м. Чэмпіёнка адкрытага чэмпіянату Велікабрытаніі 1998 года. Пераможца міжнароднага турніру «Ілірыя-96». Чэмпіёнка Беларусі 1996 года (плаванне батэрфляем), 1997 года (плаванне вольным стылем).

Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы 1999 і 2000 гг. на дыстанцыі 400 м.

Бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы сярод юніёраў 1994 года, 1999 года на дыстанцыі 200 м, чэмпіянату свету 2000 года на дыстанцыі 200 м.

Заняла 5-е месца на чэмпіянаце Еўропы па водных відах спорту 1999 года ў эстафеце 4х100 м, 6-е месца на дыстанцыі 100 м; 4-е месца на чэмпіянаце свету па плаванні на кароткай вадзе 2000 года на дыстанцыі 400 м. Заняла 15 месца на XXVI летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года ў эстафеце 4х200 м, 17-е месца ў эстафеце 4х200 м, 6 месца на XXVII летніх Алімпійскіх гульнях 2000 года на дыстанцыі 200 м, 13-е месца — на дыстанцыі 400 м.

У 1999 годзе ўстанавіла 12 нацыянальных рэкордаў.

Зараз жыве на Кіпры.

## Літаратура 
* Барановская Наталья Сергеевна // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 33.
* Барановская Наталья Сергеевна // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 53.
Валерый Ігнатавіч Вагель

**Валерый Ігнатавіч Вагель** (,  — ) — беларускі спартсмен (скачкі на батуце) і трэнер. Майстар спорту СССР. Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
У 1981 годзе скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт. У 1975—2001 гадах — старшы трэнер аддзялення скачкоў на батуце Віцебскай спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай школы алімпійскага рэзерву. З 2001 года — галоўны трэнер нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па скачках на батуце.

Памёр Валерый Ігнатавіч у красавіку 2014 года.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Вагель Валерий Игнатьевич // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 117.
* Вагель Валерий Игнатьевич // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 100.

Катэгорыя:Скакуны на батуце Беларусі
Катэгорыя:Трэнеры СССР
Катэгорыя:Трэнеры Беларусі
Дзевятоўскі

**Дзевятоўскі** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Алег Анатолевіч Дзевятоўскі — беларускі спартсмен 
* Вадзім Анатолевіч Дзевятоўскі — беларускі лёгкаатлет
Віктар Гардзеевіч Гінько

**Віктар Гардзеевіч Гінько** (нар. , г. п. ) — беларускі лёгаатлет. Майстар спорту міжнароднага класа.

## Біяграфія 
З 1976 года займаўся ў дзіцячай юнацкай спартыўнай школе ў трэнера Рыгора Аляксандравіча Сапсона.

У 1979 годзе трапіў у Віцебскую школу-інтэрнат спартыўнага профілю для здольных і перспектыўных юнакоў у якасці бегуна. Пасля 2 гадоў пастаянных трэніровак у 1982 годзе выйграў першынство СССР сярод юнакоў.

У 1982 годзе, скончыўшы школу-інтэрнат, трэніраваўся ў Мікалая Канстанцінавіча Снясарава і Уладзіміра Мікалаевіча Ахрэменкі, якія рыхтавалі спартсменаў па спартыўнай хадзьбе.

У 1983 годзе Гінько Віктар стаў сярэбраным прызёрам юніёрскага першынства СССР.

У 1984 годзе быў прызваны на службу ў армію. Пасля заканчэння тэрміновай службы сур’ёзна заняўся спортам. З’яўляецца майстрам спорту міжнароднага класа, удзельнікам Алімпійскіх гульняў у Атланце (1996) і Сіднеі (2000). Мае вышэйшае дасягненне ў спартыўнай хадзьбе на 100 км з вынікам 8.38.07.

Жыве ў Мінску. З’яўляецца галоўным трэнерам зборных каманд Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь па цяжкай атлетыцы, спартыўнай гімнастыцы, гульнявых відах спорту і спартыўнай хадзьбе.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Гінько, В. «Родны мой горад — любоў мая» / В. Гінько; гутарыў С. Райчонак // Кліч Радзімы (Шаркаўшчына). — 2018. — 28 ліп. — С. 7.
* Наша родина здесь, над Дисною-рекой… = Our motherland is here over Disna river… : фотоальбом / [Отдел идеологической работы, культуры и по делам молодежи Шарковщинского районного исполнительного комитета]. — Новополоцк : О. В. Молодечкин, 2018. — 38 с.

Катэгорыя:Лёгкаатлеты Беларусі
Касціцын

**Касціцын** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Андрэй Алегавіч Касціцын — беларускі хакеіст
* Сяргей Алегавіч Касціцын — беларускі хакеіст
Уладзімір Генадзевіч Какорка

**Уладзімір Генадзевіч Какорка** (нар. , ) — беларускі спартсмен. Майстар спорту СССР, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа.

## Біяграфія 
У 1994 годзе скончыў Віцебскае вучылішча алімпійскага рэзерву. Чэмпіён Еўропы сярод юніёраў 1994 года ў камандных спаборніцтвах і індывідуальных скачках. Пераможца V Сусветных гульняў 1997 года, сярэбраны прызёр 2001 года.

Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 1998 года ў сінхронных скачках і камандных спаборніцтвах, 1999 года — у сінхронных скачках. Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы 1998 года ў сінхронных скачках, 2000 і 2004 гг. — у камандных спаборніцтвах. Бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы 2000 года ў індывідуальных скачках. Бронзавы прызёр фіналу Кубка свету 2002 года ў сінхронных скачках.

З 1992 года — спартсмен-інструктар нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па скачках на батуце. Зараз працуе ў Віцебскай СДЮШАР № 1 трэнерам па скачках на батуце.

## Літаратура 
* Какорко Владимир Геннадьевич // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 473.
* Какорко Владимир Геннадьевич // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 212.

Катэгорыя:Скакуны на батуце Беларусі
Алег Анатолевіч Дзевятоўскі

**Алег Анатолевіч Дзевятоўскі** (нар. , ) — беларускі спартсмен. Заслужаны майстар спорту Беларусі (2000). З 1990 года спартсмен-інструктар Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія 
У 1998 годзе скончыў Полацкі ўніверсітэт. Пераможца першынства Еўропы сярод юнакоў (1990, г. Хандэль, Нідэрланды) у мнагаборстве. Чэмпіён Усесаюзных летніх спартыўных гульняў моладзі (1989, г. Днепрапятроўск, Украіна) у фігурным катанні. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету (1993, Сінгапур; 2001, г. Рэчэтна, Італія) у мнагаборстве. Чэмпіён IV Сусветных гульняў па неалімпійскім відам спорту (1993, Амстэрдам) у скачках з трампліна і бронзавы прызёр у фігурным катанні. Чэмпіён Еўропы сярод юніёраў (1994, г. Авільяна, Італія) у фігурным катанні. Чэмпіён Еўропы ў камандным заліку (1991, г. Поці, Грузія; 1992, г. Мілан, Італія); у фігурным катанні (2002, г. Рокбрун, Францыя); у мнагаборстве (1998, г. Лінц, Аўстрыя; 2000, Масква; 2002, Рокбрун). Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы ў мнагаборстве (1992, Мілан; 1996, Капенгаген; 1999, г. Бург-н-Брэс, Францыя), у камандным заліку (2001, г. Лінкальн, Вялікабрытанія; 2002). Бронзавы прызёр у фігурным катанні (1991; 1995, Бург-н-Брэс; 1996; 1999; 2000; 2001); у мнагаборстве (1991; 1993, г. Фішхалм, Аўстрыя); у камандным заліку (1998). Сярэбраны прызёр чэмпіянату СССР (1991) у мнагаборстве і фігурным катанні; бронзавы прызёр у слаламе. Сярэбраны прызёр Спартакіяды народаў СССР (1991) у слаламе, фігурным катанні і мнагаборстве. Бронзавы прызёр Рэйтынгу эліты (2008) у фігурным катанні. Сярэбраны прызёр Кубка свету (2008, г. Гётэборг, Швецыя) у фігурным катанні; этапа Кубка свету (2008, г. Катар; 2008 Расія) у фігурным катанні. Сярэбраны прызёр Чэмпіянату Еўропы, Афрыкі і Сярэдняга Усходу (2009) у мнагабор’і і фігурным катанні; Кубка Еўропы (2009) у складзе сборнай Беларусі. Бронзавы прызёр Чэмпіянату света (2009, Лос-Анджэлес, ЗША) у фігурным катанні. Сярэбраны прызёр Кубка Еўропы і Афрыкі (2010, г. Талін, Эстонія). У скадзе зборнай Беларусі. Чэмпіён Чэмпіянату свету (2011) у складзе зборнай Беларусі; Кубка Еўропы і Афрыкі (2011) у складзе зборнай Беларусі. Бронзавы прызёр Чэмпіянату свету (2013, г. Лондан, Канада) у фігурным катанні; Чэмпіянату Еўропы (г. Заграб, Харватыя) у фігурным катанні.

## Літаратура 
* Девятовский Олег Анатольевич // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. — Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. — Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. — Кн. 1. — С. 354.
* Девятовский Олег Анатольевич // Спортивная энциклопедия Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.]. — Минск : БелЭн им. П. Бровки, 2005. — С. 173.