open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сяргей Лявонцьевіч Пацэвіч

**Сяргей Лявонцьевіч Пацэвіч** (нар. , в. Суткі Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (інжынер), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працаваў інжынерам-тэхнолагам Гродзенскага завода аўтамагнітол, дырэктарам культурна-вытворчага малога прадпрыемства «АРТ», намеснікам дырэктара фірмы «ВІСТ», дырэктарам Гродзенскай камерцыйнай базы, намеснікам генеральнага дырэктара, выконваючым абавязкі генеральнага дырэктара адкрытага акцыянернага таварыства «Гроднаоптгандаль», намеснікам генеральнага дырэктара, першым намеснікам генеральнага дырэктара абласнога аб’яднанага вытворча-камерцыйнага ўнітарнага прадпрыемства «Гроднаместпрам», кіраўніком адміністрацыі Кастрычніцкага раёна г. Гродна, начальнікам галоўнага ўпраўлення арганізацыйна-кадравай работы Гродзенскага аблвыканкама.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Узнагароды 
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, юбілейнымі медалямі.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Кіраўнікі адміністрацый гарадскіх раёнаў Беларусі
Віктар Рамуальдавіч Русак

**Віктар Рамуальдавіч Русак** (нар. , Гродна) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Ленінградскі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга сельскагаспадарчы інстытут, інжынер-механік.

Працаваў на розных пасадах у Гродзенскім вытворчым аб’яднанні «Азот», майстрам па рамонце тэхналагічнага абсталявання цэха аміяку трэцяй чаргі Гродзенскага вытворчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «ДВА Азот», майстрам па рамонце тэхналагічнага абсталявання цэха аміяку трэцяй чаргі, начальнікам аддзела, начальнікам упраўлення сацыяльнага развіцця адкрытага акцыянернага таварыства «Гродна Азот».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Паводле Беларускага расследавальніцкага цэнтра, кампанія «Грыкам», якую ўзначальваў Віктар Русак, дапамагала абыходзіць еўрапейскія санкцыі супраць «Гродна Азота».

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Літвін (значэнні)

**Ліцвіны (літвін)** — назва жыхароў Вялікага Княства Літоўскага, пераважна беларусаў (заходніх і ўсходніх) ды ўсходніх літоўцаў у XIV—XVIII стагоддзях.

## Прозвішча 
* Алеф Літвін (1862—1943) — яўрэйскі этнограф, ураджэнец Беларусі.
* Аляксей Дзмітрыевіч Літвін (нар. 1998) — беларускі плывец.
* Аляксей Міхайлавіч Літвін (нар. 1951) — доктар гістарычных навук, прафесар.
* Генрык Літвін (нар. 1959) — польскі гісторык і дыпламат, пасол Польшчы ў Беларусі з 2007 па 2010, пасол Польшчы ва Украіне з 2011 па 2016.
* Міхалон Літвін — аўтар трактату «Аб норавах татар, літвінаў і маскавіцян» (*De moribus tartarorum, lituanorum et moscorum*), які быў напісаны перад 1550, а выйшаў у свет у 1615.
* Мордка Літвін (1906—1993) — яўрэйскі паэт і перакладчык.
* Сяргей Іванавіч Літвін (нар. 1960) — беларускі палітык.
* Уладзімір Міхайлавіч Літвін (нар. 1956) — украінскі палітык, лідар Народнай партыі.

## Гл. таксама 
* Жанна Мікалаеўна Літвіна (нар. 1954) — журналіст, прадзюсар праграм тэлебачання і радыё, першая старшыня Беларускай асацыяцыі журналістаў.
* Хава Літвін (Авахэр) — яўрэйская актрыса, з Чачэрска.

Катэгорыя:Беларускія прозвішчы
Сяргей Іванавіч Літвін

**Сяргей Іванавіч Літвін** (нар. , в. Гліняны Гродзенскага раёна) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі па спецыяльнасці «Інжынер-механік».

Працаваў майстрам вытворчага навучання Сапоцкінскага сельскага прафесійна-тэхнічнага вучылішча № 44, майстрам вытворчага навучання, старшынёй прафкама навучэнцаў, ваенным кіраўніком Скідзельскага сярэдняга прафесійна-тэхнічнага вучылішча № 199 механізацыі сельскай гаспадаркі, намеснікам дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце Скідзельскага сярэдняга прафесійна-тэхнічнага вучылішча № 199 сельскагаспадарчай вытворчасці, намеснікам дырэктара па вучэбна-вытворчай рабоце ўстановы адукацыі «Скідзельскае дзяржаўнае прафесійна-тэхнічнае вучылішча № 199 сельскагаспадарчай вытворчасці», дырэктарам установы адукацыі «Скідзельскі дзяржаўны сельскагаспадарчы прафесійны ліцэй».

З’яўляўся дэпутатам Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў 27-га склікання
Валянцін Уладзіміравіч Міхневіч

**Валянцін Уладзіміравіч Міхневіч** (нар. , Мінск) — беларускі палітык. Генерал-маёр міліцыі.

## Біяграфія 
Скончыў Ташкенцкую вышэйшую школу Міністэрства ўнутраных спраў СССР па спецыяльнасці «Правазнаўства».

Службу ў органах унутраных спраў пачаў з пасады міліцыянера палка міліцыі па ахове будынкаў і аб’ектаў. Праходзіў службу ў органах унутраных спраў г. Мінска і Мінскай вобласці, быў начальнікам галоўнага ўпраўлення крымінальнага вышуку крымінальнай міліцыі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь, узначальваў упраўленне ўнутраных спраў Гродзенскага аблвыканкама, быў першым намеснікам Міністра ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь — начальнікам крымінальнай міліцыі.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам «За службу Радзіме» III ступені, медалём «За бездакорную службу» I, II і III ступені.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Міліцыянеры Беларусі
Катэгорыя:Намеснікі міністра ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Генерал-маёры міліцыі (Беларусь)
Пахомава (Пачынкаўскі раён)

**Пахомава** () — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Пахомава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

## Геаграфія 
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці ў 14 км на паўночны-захад ад Пачынка, у 5 км на захад ад аўтадарогі  Арол — Віцебск, на левым беразе ракі Сож. У 12 км на паўночны-ўсход ад вёскі размешчаны прыпыначны пункт .
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пачынкаўскага раёна (Смаленская вобласць)
Франка-туніская вайна

**Туніская экспедыцыя французскіх войскаў 1881—1883 гадоў**, а таксама **Франка-туніская вайна 1881 года** — захоп французамі Туніса і падаўленне імі ўспыхнуўшага там антыкаланіяльнага паўстання. Над Тунісам быў усталяваны французскі пратэктарат.

## Гісторыя 
а французамі]]
Падставай да ўварвання французскіх войскаў у Туніс паслужылі набегі плямёнаў куміраў, якія жылі на поўначы краіны, у прыгранічныя раёны Алжыра, калоніі Францыі. 12 сакавіка 1881 года эскадра французскага флоту пачала баявыя дзеянні, а з Алжыра ў краіну ўвайшлі французскія каланіяльныя войскі. Пасля заняцця французамі Бізерты туніскі бей Мухамад III эс-Садык уступіў у перамовы з непрыяцелем, вынікам якіх стала заключэнне Бардоскага дагавора аб заснаванні французскага пратэктарата над Тунісам.

Гэты крок выклікаў буру абурэння ў краіне. Па закліку мусульманскага духавенства ў маі 1881 года насельніцтва паўстала супраць французаў пад лозунгам «свяшчэннай вайны», і неўзабаве да іх далучыліся многія афіцэры і салдаты бейскай арміі.

На чале паўстання ў Тунісе стаў 79-гадовы шэйх Алі бен Халіфа з племя нефет, але ўсе яго спробы наладзіць парадак і стварыць адзінае кіраўніцтва паўстанцкімі атрадамі не далі выніку. Гэтым неадкладна скарыстаўся камандуючы французскіх войскаў генерал Сасье, разгарнуўшыся ў жніўні 1881 года поўнамаштабны наступ на цэнтральныя і паўднёвыя раёны Туніса.

Найбольш кровапралітныя бітвы адбыліся ў Сфакса (ліпень 1881 года) і за Кайруан — свяшчэнны горад для паўночнаафрыканскіх мусульман. Аднак на дапамогу французам прыходзілі ўсё новыя і новыя падмацаванні з Алжыра і самой метраполіі. Да лютага 1882 года яны разграмілі асноўныя сілы паўстанцаў, прымусіўшы астатніх адступіць у Сахару.

8 чэрвеня 1883 года ў прыгарадзе Туніса Ла-Марсе была падпісана канвенцыя, якая завяршыла стварэнне ў краіне рэжыму французскага пратэктарата.

## Літаратура 
* Ковалевский Н. Ф., «Всемирная военная история», 2005 г., Москва, Олма-Пресс.

Катэгорыя:Канфлікты 1883 года
Катэгорыя:Канфлікты 1882 года
Катэгорыя:Войны Францыі
Катэгорыя:Каланіяльныя войны
Катэгорыя:Трэцяя французская рэспубліка
Катэгорыя:Войны XIX стагоддзя
Катэгорыя:Войны ў Афрыцы
Катэгорыя:Гісторыя Туніса
Валерый Іосіфавіч Саўко

**Валерый Іосіфавіч Саўко** (нар. , в. Скіпоравічы Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі (інжынер-механік), Акадэмію кіравання пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь (менеджар-эканаміст).

Працаваў загадчыкам аўтагаража калгаса «Іскра» Дзятлаўскага раёна, інструктарам Дзятлаўскага райкама ЛКСМБ, інструктарам Гродзенскага абкама ЛКСМБ, першым сакратаром Дзятлаўскага райкама ЛКСМБ, дырэктарам таварыства з абмежаванай адказнасцю «Вытворча-камерцыйная фірма „Віта“», намеснікам старшыні Дзятлаўскага раённага Савета народных дэпутатаў, намеснікам начальніка ўпраўлення — начальнікам аддзела па справах органаў дзяржаўнага кіравання ўпраўлення арганізацыйна-кадравай работы Гродзенскага аблвыканкама, старшынёй Гродзенскага абкама прафсаюза работнікаў дзяржаўных і іншых устаноў.

Неаднаразова выбіраўся дэпутатам Дзятлаўскага раённага Савета дэпутатаў, Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў. На працягу многіх гадоў узначальваў Гродзенскую абласную выбарчую камісію па выбарах Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь і Гродзенскую абласную выбарчую камісію па выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў дэпутатаў.

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Дзятлаўскага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў
Універсітэт Камісіі народнай асветы ў Кракаве

**Універсітэт Камісіі народнай асветы ў Кракаве** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова педагагічнага профілю са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Кракаве. 

Названы ў гонар утворанай у 1773 годзе ў Рэчы Паспалітай Адукацыйнай камісіі - фактычна першага ў Еўропе і свеце міністэрства адукацыі.

## Агульная характарыстыка 
Вучэльня спачатку называлася Дзяржаўнай вышэйшай педагагічнай школай і спецыялізавалася на падрыхтоўцы настаўнікаў для пачатковай школы. Цыкл навучання ахопліваў 3 гады і заканчваўся дыпломным іспытам. Пачынаючы з 1949/1950 навучальнага года таксама пачалося навучанне настаўнікаў сярэдніх школ, вучэльня пачала сваю дзейнасць у новай арганізацыйнай структуры, заснаванай на факультэтах. Адначасова былі створаны такія інстытуцыі і пасады, як сенат, саветы факультэтаў, рэктар, прарэктары і дэканы.

У 1954 годзе педагагічная школа атрымала статус вышэйшай навучальнай установы, дзе навучанне доўжылася ўжо 4 гады, а выпускнікі атрымлівалі поўную вышэйшую адукацыю і ступень магістра. Палітычныя пераўтварэнні 1956 года прывялі да таго, што вучэльня атрымала значную аўтаномію, і ўпершыню былі праведзеныя выбары рэктара. Ім стаў прафесар Вінцэнт Данэк. Пачынаючы з 1958/1959 навучальнага года, тэрмін навучання быў падоўжаны да 5 гадоў.

У 1959 годзе вучэльня атрымала права прысваення навуковай ступені доктара ў галіне лінгвістыкі, мовазнаўства, гісторыі, філасофіі, паліталогіі, біялогіі, геаграфіі, матэматыкі, педагогікі, выяўленчага мастацтва, фізікі, а ў 1967 годзе - права правядзення хабілітацыі  ў галіне лінгвістыкі, мовазнаўства, гісторыі і біялогіі.

У 1973 годзе вучэльня была названая ў гонар Адукацыйнай камісіі Рэчы Паспалітай.

1 кастрычніка 1999 года ўступіў у сілу закон аб перайменаванні вучэльні ў Педагагічную акадэмію імя Адукацыйнай камісіі ў Кракаве, а 20 лістапада 2008 года ўступіў у сілу чарговы закон, перайменаваўшы акадэмію на ўніверсітэт.

## Структура 
### Факультэты 
* Факультэт гуманітарных навук
* Факультэт дакладных і прыродазнаўчых навук
* Факультэт сацыяльных навук
* Факульэт педагогікі і псіхалогіі
* Факультэт мастацтва

### Інстытуты 
* Інстытут біялогіі
* Інстытут англійскай філалогіі
* Інстытут польскай філалогіі
* Інстытут філасофіі і сацыялогіі
* Інстытут фізікі
* Інстытут геаграфіі
* Інстытут графікі і дызайну
* Інстытут гісторыі і архівістыкі
* Інстытут інфарматыкі
* Інстытут жывапісу і мастацкай адукацыі
* Інстытут матэматыкі
* Інстытут навук аб бяспецы
* Інстытут навук аб інфармацыі
* Інстытут педагагічных навук
* Інстытут тэхнічных навук
* Інстытут неафілалогіі
* Інстытут дашкольнай і школьнай педагогікі
* Інстытут спецыяльнай педагогікі
* Інстытут паліталогіі
* Інстытут права, адміністрацыі і эканомікі
* Інстытут псіхалогіі
* Інстытут сацыяльных спраў
* Інстытут медыя-мастацтва

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Адукацыя ў Кракаве
Катэгорыя:1946 год у Польшчы
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Пётр Паўлавіч Цімашэнка

**Пётр Паўлавіч Цімашэнка** (, в. Глыбоцкае Гомельскага раёна Гомельскай вобласці — , Мінск) — Герой Сацыялістычнай Працы (1974). Заслужаны будаўнік БССР.

## Біяграфія 
Працоўную дзейнасць пачаў у 1931 годзе цесляром у саўгасе працоўнага кааператыва ў г. Гомелі. У 1932—1934 гадах вучыўся ў Беларускім політэхнічным інстытуце. З 1934 года па 1936 год працаваў на будаўніцтве Гомельскага шклозавода тэхнікам па будаўніцтву. З 1936 года па 1941 год быў спачатку прарабам ваенна-будаўнічых работ, а затым старшым інжынерам ваенна-будаўнічага аддзела Беларускай ваеннай акругі.

З 1941 года па 1946 год — на ваенным будаўніцтве ва Удмурцкай АССР на пасадзе прараба, начальніка ўчастка. У 1946—1949 гадах — старшы прараб і начальнік ПТА ўпраўлення ваенна-будаўнічых работ у г. Гомелі, у 1949—1953 гадах — намеснік, а затым начальнік ПТА будтрэста № 29 у г. Мінску. З 1953 года працаваў у г. Магілёве ўпраўляючым будтрэстамі № 78, 12, 17 «Лаўсанбуд». Выбіраўся дэпутатам Магілёўскага гарадскога Савета дэпутатаў працоўных. З 1978 года — дырэктар Будаўнічай выстаўкі Дзяржбуда БССР у Мінску.

## Узнагароды 
Заслужаны будаўнік БССР (1962). Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена за поспехі ў будаўніцтве Магілёўскага камбіната сінтэтычнага валакна (1974).
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Кастрычніцкай рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, двума ордэнамі «Знак Пашаны» і медалямі «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «За доблесную працу. У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна».

Звання «Ганаровы грамадзянін горада Магілёва» ўдастоены 23 красавіка 1975 года.

Катэгорыя:Будаўнікі Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага гарадскога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Вуліца Гусоўскага (Мінск)

**Вуліца Гусоўскага** () — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска.

## Размяшчэнне 
Арыентавана з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Пачынаецца ад Харкаўскай вуліцы, з захаду прымыкае Снежны завулак, перасякае вуліцу 3 Верасня, з захаду прымыкае завулак Адоеўскага, перасякае вуліцу Адоеўскага, завяршаецца скрыжаваннем з Кальварыйскай вуліцай. Працягласць вуліцы складае 900 м.

## Забудова 
* № 2 — завод Белпласт (архітэктары В. Гразноў, Б. Аляксандраў). Узведзены як будынак Беларускага канструктарска-тэхналагічнага інстытута мясцовай прамысловасці.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Фрунзенскі раён (Мінск)
Фэй Цзюньлун

**Фэй Цзюньлун** (; нар. ) — кітайскі касманаўт.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў пасёлку Бачэн павета Куньшань спецыяльнага раёна Сучжоў правінцыі Цзянсу. Здзейсніў свой адзіны палёт у космас у якасці камандзіра карабля «Шэньчжоу-6» разам з Не Хайшэнам з 12 па 16 кастрычніка 2005 года.

Катэгорыя:Касманаўты Кітая
Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Кітая
Леанід Аркадзьевіч Кастандаў

**Леанід Аркадзьевіч Кастандаў** (, Керкі Туркменскай ССР — , Лейпцыг, ГДР) — савецкі дзяржаўны дзеяч, лаурэат Ленінскай і Дзяржаўнай прэмій СССР.

## Біяграфія 
У 1940 годзе скончыў Маскоўскі інстытут хімічнага машынабудавання.

У 1940—1953 гадах працаваў на Чырчыкскім электрахімічным камбінаце. У 1953—1958 гадах — ва ўпраўленні Міністэрства хімічнай прамысловасці, упраўленні Дзяржкамітэта Савета Міністраў СССР па хіміі. У 1958—1961 гадах намеснік старшыні, а ў 1961—1963 гадах — першы намеснік старшыні Дзяржкамітэта па хіміі пры Дзяржплане СССР. З 1963 года па 1964 год — старшыня Дзяржкамітэта хімічнага і нафтавага машынабудавання пры Джяржплане СССР — міністр СССР, у 1964—1965 гадах — старшыня Дзяржкамітэта хімічнай прамысловасці пры Дзяржплане СССР — міністр СССР, з верасня 1965 года — міністр хімічнай прамысловасці СССР. З 1980 года — намеснік старшыні Савета Міністраў СССР.

Член ЦК КПСС, дэпутат Вярхоўнага Савета СССР з 1966 года.

## Узнагароды 
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі (1951), Ленінскай прэміі (1960). Узнагароджаны трыма ордэнамі Леніна, ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, двума ордэнамі «Знак Пашаны».

Звання «Ганаровы грамадзянін горада Магілёва» ўдастоены 29 лістапада 1978 года.

 

Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Катэгорыя:Дэлегаты XXVI з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэлегаты XXV з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэлегаты XXIV з’езда КПСС
Катэгорыя:Дэлегаты XXIII з’езда КПСС
Катэгорыя:Члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 7-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 10-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 11-га склікання
Катэгорыя:Інжынеры СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР ад Туркменскай ССР
Катэгорыя:Міністры СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Туркменістане
Стадолішча (Пачынкаўскі раён)

**Стадолішча** () — пасёлак у Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Стадолішчанскага сельскага паселішча.

У 1929-1961 гадах быў цэнтрам Стадолішчанскага раёна Смаленскай вобласці. Абласная доследная сельскагаспадарчая станцыя.

## Гісторыя 
Вядома з ХІХ ст. Да 1929 года ў складзе Рослаўскага павета Смаленскай губерні. З 1930 года ў складзе Стадолішчанскага раёна Заходняй вобласці. З 1937 года Стадолішчанскі раён у склад Смаленскай вобласці.

У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак быў пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалены ў верасні 1943 года.

У 1961 годзе Стадолішчанскі раён скасаваны, пасёлак перайшоў у падпарадкаванне Пачынкаўскага раёна.

## Геаграфія 
Пасёлак падзеляны чыгуначнай лініяй Смаленск — Бранск са станцыяй Стадолішча ў цэнтры пасёлку. Праз пасёлак праходзіць аўтадарога  і пачынаюцца дарогі  і 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пачынкаўскага раёна (Смаленская вобласць)
Церашок

**Церашок** () — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельскага паселішча.

## Гісторыя 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Церашок абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

Да 1929 года ў складзе Рослаўскага павета Смаленскай губерні.

З 1930 года ў складзе Стадолішчанскага раёна Заходняй вобласці.

У 1937 годзе Стадолішчанскі раён увайшоў у склад Смаленскай вобласці.

У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.

У 1961 годзе Стадолішчанскі раён скасаваны, вёска перайшла ў падпарадкаванне Пачынкаўскага раёна.

## Геаграфія 
На ўсход ад вёскі размешчаны чыгунычны прыпыначны пункт .

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Пачынкаўскага раёна (Смаленская вобласць)
Themira putris

**Themira putris** — еўрапейскі від двухкрылых з сямейства .

Катэгорыя:Караткавусыя двухкрылыя
Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1858 годзе
Andrena clarkella

**Andrena clarkella** — від пчол роду  сямейства . Сустракаецца ў Еўропе і Паўночнай Азіі (акрамя Кітая) і Паўночнай Амерыкі.

## Літаратура 
* 
* 

 
Катэгорыя:Пчолы
Мазырскі спіртагарэлачны завод

**ААТ «Мазырскі спіртагарэлачны завод»** — беларуская кампанія па вытворчасці спірту і дыстыляваных алкагольных напояў у Мазыры. Уваходзіць у дзяржаўны канцэрн «Белдзяржхарчпрам» і холдынг «Мінск Крышталь».

Прадпрыемства было заснавана ў 1983 годзе як завод мікрабіялагічнай прамысловасці. Аднак ужо ў 1994 годзе пачалося перапрафіляванне завода на выпуск этылавага спірта, гарэлкі, віна. З 2016 года завод знаходзіцца ў працэсе санацыi .

## Спасылкі
*Афіцыйны сайт МСЗ 

Катэгорыя:Вытворцы алкагольных напояў Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы харчовай прамысловасці Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Мазыра
Катэгорыя:1983 год у Беларусі
Cymolomia hartigiana

**Cymolomia hartigiana** — від молі з сямейства ліставёрткі. Сустракаецца ад Паўночнай і Цэнтральнай Еўропы да ўсходняй Расіі, Кітая, Карэі і Японіі.

Размах крылаў складае 14-18&nbsp;мм. Лёт імага з мая па жнівень. Існуе адно пакаленне ў год.

Лічынкі сілкуюцца на  і .

## Спасылкі 
* Eurasian Tortricidae

Катэгорыя:Ліставёрткі
Фіні

Назву **Фіні** () маюць:

## Асобы 
* Альберт Фіні (1936—2019) — англійскі акцёр.
* Фрэнсіс Джозеф Фіні (больш вядомы як **Фрэнсіс Форд**; 1881—1953) — амерыканскі кінаакцёр, пісьменнік і кінарэжысёр.

## Іншае 
*  — астэроід галоўнага пояса, адкрыты 26 верасня 1914 года.
*  — хрыбет Антарктыды.
Фрэнсіс Форд (акцёр)

**Фрэнсіс Джозэф Фіні** (; 14 жніўня 1881, Портленд, Мэн, ЗША — 5 верасня 1953, Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі кінаакцёр, пісьменнік і кінарэжысёр.

## Асабістае жыццё 
Ён быў настаўнікам і старэйшым братам кінарэжысёра Джона Форда.

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Портлендзе (Мэн)
Катэгорыя:Акцёры ЗША
Катэгорыя:Рэжысёры вестэрнаў
Катэгорыя:Рэжысёры нямога кіно
Дронаў

**Дронаў** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Віктар Мікалаевіч Дронаў (1940—2013) — беларускі і расійскі ваенны ўрач.
* Уладзімір Мікалаевіч Дронаў (нар. 1948) — ваенны дзеяч, контр-адмірал, Герой Расіі.
* Фёдар Амосавіч Дронаў (1925—1994) — вучоны-эканаміст.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Андрэй Анатольевіч Рыбак

**Андрэй Анатольевіч Рыбак** (нар. , Салігорск Мінскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (фізіка), Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (арганізацыя і кіраванне вытворчасцю).

Працоўную дзейнасць пачаў слесарам КВПіА сільвінітавай абагачальнай фабрыкі Першага рудаўпраўлення вытворчага аб’яднання «Беларуськалій». Працаваў інжынерам-праграмістам, эканамістам, нарміроўшчыкам солеабагачальнай фабрыкі, начальнікам бюро планава-эканамічнага, арганізацыі працы і заработнай платы аўтатранспартнага цэха, вядучым інжынерам, намеснікам начальніка аддзела арганізацыі працы і заработнай платы, начальнікам аддзела эканамічнага аналізу, намеснікам генеральнага дырэктара па камерцыйных пытаннях і лагістыцы — начальнікам упраўлення продажаў і лагістыкі адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Віталь Пятровіч Шылаў

**Віталь Пятровіч Шылаў** (нар. , Гомель) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Міжнародны інстытут працоўных і сацыяльных адносін (эканаміст), Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф.Скарыны (юрыст).

Служыў у органах унутраных спраў Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь. Працаваў вядучым эканамістам аддзела эканамічнай бяспекі, начальнікам аддзела эканамічнай бяспекі, начальнікам аддзела кадраў, намеснікам дырэктара па эканамічнай бяспецы, намеснікам дырэктара па ідэалагічнай рабоце і кіраванні персаналам адкрытага акцыянернага таварыства «Гомельскі завод ліцця і нармалей».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны юбілейным медалём «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта. Мае падзячныя пісьмы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, падзякі ўпраўлення Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь па Гомельскай вобласці, Гомельскай абласной арганізацыі Беларускага Таварыства Чырвонага Крыжа і адміністрацыі Чыгуначнага раёна г. Гомеля.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Юрый Аляксандравіч Лобач

**Юрый Аляксандравіч Лобач** (нар. , в. Цяхцін Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут па спецыяльнасці «Будаўнічыя і дарожныя машыны і абсталяванне».

Працоўную дзейнасць пачаў вытворчым майстрам на доследна-механічным заводзе рэспубліканскага прамысловага аб’яднання «Дарбудматэрыялы». Працаваў начальнікам механазборачнага ўчастка, механазборачнага цэха, намеснікам дырэктара, дырэктарам доследна-механічнага завода дзяржаўнага прадпрыемства «Дартрэстбудіндустрыя», генеральным дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Дарбудіндустрыя».

З’яўляўся дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць пятага і дваццаць шостага скліканняў. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны знакам «Ганаровы дарожнік Беларусі» І і IIступені, юбілейным медалём «110 гадоў прафсаюзнага руху Беларусі», ганаровымі граматамі Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь, Мінскага абласнога выканаўчага камітэта, Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 25-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Бярозкаўскі сельсавет (Докшыцкі раён)

**Бяро́́зкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Бярозкі.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бягомльскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў Бягомльскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Лепельскай акругі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці. 20 мая 1960 года ў склад сельсавета з Юхнаўскага сельсавета перададзены 12 населеных пунктаў (Асінавік, Вітунічы, Глінішча, Дубраўка, Забар’е, Запалле, Людвінава, Навасёлкі, Новае Запонне, Сафонаўка, Старое Запонне і Туменцы). З 25 снежня 1962 года ў складзе Глыбоцкага раёна. З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Докшыцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Бярозкаўскага сельсавета 39 населеных пунктаў. 22 сакавіка 2016 года скасавана вёска Старое Запонне.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 957 чалавек, з іх 98,2 % — беларусы, 0,9 % — рускія; паводле перапісу 2019 года — 692 чалавекі.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бягомльскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Глыбоцкага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Таццяна Барысаўна Марачкова

**Таццяна Барысаўна Марачкова** (нар. , Горкі Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна (беларуская і руская мова і літаратура), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.

Працавала выхавальнікам групы падоўжанага дня, настаўнікам беларускай мовы і літаратуры, намеснікам дырэктара па выхаваўчай рабоце СШ № 6 г. Крычава, інспектарам аддзела адукацыі, намеснікам загадчыка аддзела адукацыі Крычаўскага райвыканкама, дырэктарам СШ № 6 г. Крычава, дырэктарам гімназіі г. Крычава, кіраўніком спраў, першым намеснікам старшыні Крычаўскага райвыканкама, старшынёй Крычаўскага раённага Савета дэпутатаў.

З’яўлялася дэпутатам Крычаўскага раённага Савета дэпутатаў, Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў. Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Старшыні мясцовых саветаў Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Крычаўскага раённага Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў
Іван Станіслававіч Маркевіч

**Іван Станіслававіч Маркевіч** (нар. , в. Мякішы, Шчучынскі раён, Гродзенская вобласць) — работнік раённага і абласнога кіравання ў Беларусі, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 24 ліпеня 1966 года ў в. Мякішы Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Скончыў Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут па спецыяльнасці «Аграномія», Расійскую акадэмію дзяржаўнай службы пры Прэзідэнце Расійскай Федэрацыі па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і муніцыпальнае кіраванне».

Працаваў старшым аграномам калгаса «Беларусь» Гродзенскага раёна, галоўным аграномам калгаса «Кароткіна» Шумілінскага раёна, дырэктарам саўгаса «Ульскі» Шумілінскага раёна, старшынёй калгаса імя Суворава Валожынскага раёна, першым намеснікам старшыні, начальнікам упраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання, старшынёй Валожынскага райвыканкама, кіраўніком спраў Мінскага аблвыканкама.

У 2024 годзе стаў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VIII склікання ад Маладзечанскай сельскай акругі № 73. Старшыня Пастаяннай камісіі па аграрнай палітыцы, член Савета Палаты прадстаўнікоў,
* медаль «За працоўныя заслугі» (2020).

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Старшыні Валожынскага раённага выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Аграномы Беларусі
Катэгорыя:Старшыні калгасаў
Катэгорыя:Дырэктары саўгасаў
Катэгорыя:Намеснікі старшыні Мінскага абласнога выканаўчага камітэта
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га склікання
Аляксандр Старавойтаў

**Аляксандр Старавойтаў**:
* Аляксандр Генадзьевіч Старавойтаў (нар. 1973) — беларускі палітык.
* Аляксандр Паўлавіч Старавойтаў (1934—2009) — заслужаны будаўнік БССР, Герой Сацыялістычнай Працы.
Аляксандр Генадзьевіч Старавойтаў

**Аляксандр Генадзьевіч Старавойтаў** (нар. , Магілёў) — беларускі ўрач і палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Віцебскі дзяржаўны ордэна Дружбы народаў медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбна-прафілактычная справа», клінічную ардынатуру ў Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі па спецыяльнасці «Анкалогія», Беларускую медыцынскую акадэмію паслядыпломнай адукацыі па спецыяльнасці «Кіраванне аховай здароўя», Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне сацыяльнай сферай».

Працаваў урачом-акушэрам-гінеколагам медыка-санітарнай часткі Магілёўскага вытворчага аб’яднання «Хімвалакно», урачом-анколагам Магілёўскага абласнога анкалагічнага дыспансера, галоўным спецыялістам па акушэрстве і гінекалогіі ўпраўлення аховы здароўя Магілёўскага аблвыканкама, галоўным урачом установы аховы здароўя «Магілёўская цэнтральная паліклініка».

З’яўляўся дэпутатам Магілёўскага гарадскога Савета дэпутатаў дваццаць шостага і дваццаць сёмага скліканняў. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ганаровымі граматамі Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў, Магілёўскага гарадскога Савета дэпутатаў, Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Магілёўскага гарадскога Савета дэпутатаў
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 26-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты мясцовых саветаў Беларусі 27-га склікання
Катэгорыя:Анколагі Беларусі
Катэгорыя:Гінеколагі Беларусі
Пётр Аляксандравіч Салаўёў

**Пётр Аляксандравіч Салаўёў** (нар. , в. Кароўчына Горацкага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Магілёўскі тэхналагічны інстытут (інжынер-хімік-тэхнолаг), Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Аркадзя Куляшова (эканаміст-менеджар).

Працаваў апаратчыкам сінтэзу, начальнікам змены, начальнікам цэха, дырэктарам завода арганічнага сінтэзу, намеснікам генеральнага дырэктара па вытворчасці, галоўным інжынерам — першым намеснікам генеральнага дырэктара адкрытага акцыянернага таварыства «Магілёўхімвалакно».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

## Узнагароды 
Узнагароджаны Падзячным пісьмом Старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь і Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Катэгорыя:Кіраўнікі адміністрацый гарадскіх раёнаў Беларусі
Рытас (баскетбольны клуб)

**«Рытас»** ( — *Раніца*) — баскетбольны клуб з Вільні.

## Гісторыя 
Быў заснаваны ў 1964 годзе. Першапачаткова называўся *«Стаціба»*. У 1997 годзе клуб быў выкуплены найбуйнейшай літоўскай газетай «Lietuvos rytas», у выніку чаго клуб быў перайменаваны ў *«Летувас Рытас»*. У 2018 годзе назву змянілі, пакінуўшы з двух слоў толькі *«Рытас»*.

## Трэнеры 
* Дональдас Кайрыс (2020—2021)

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:1964 год у Літве
Анатоль Пятровіч Хішчанка

**Анатоль Пятровіч Хішчанка** (нар. , в. Красная Пярэсвіца Бранскай вобласці Расійскай Федэрацыі — 17 красавіка 2024) — беларускі палітык. Член Вышэйшага Савета Ліберальна-дэмакратычнай партыі, намеснік старшыні Ліберальна-дэмакратычнай партыі.

## Біяграфія 
Скончыў Растоўскі-на-Доне інстытут сельгасмашынабудавання (інжынер-механік), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Міжнародны маркетынг».

Працоўную дзейнасць пачаў майстрам на Бабруйскім заводзе машын для ўнясення ўгнаенняў. Служыў у радах Савецкай Арміі, афіцэр запасу. Працаваў майстрам, старшым майстрам, намеснікам начальніка цэха, прадстаўніком органа дзяржаўнай прыёмкі вытворчага аб’яднання «Мінскі трактарны завод», дырэктарам вытворчай кампаніі «Вольніца».

З’яўляўся дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць шостага склікання. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання
Сядлецкі ўніверсітэт

**Сядлецкі ўніверсітэт** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Седльцах.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1969 годзе. Вядомы таксама як Падляская акадэмія (1999—2010), Вышэйшая аграрна-педагагічная школа ў Седльцах (1977—1999), Вышэйшая педагагічная школа ў Седльцах (1974—1977), Вышэйшая настаўніцкая школа ў Седльцах (1969—1974). Статус універсітэта вучэльняй атрыманы ў адпаведнасці з законам ад 23 ліпеня 2010 года аб прысваенні Падляскай акадэміі найменавання Універсітэта прыродазнаўчых і гуманітарных навук. У склад універсітэта ўваходзяць 5 факультэтаў, у рамках факультэтаў існуюць таксама профільныя інстытуты.

## Структура 
### Факультэты 
* Гуманітарных навук
* Сацыяльных навук
* Дакладных і прыродазнаўчых навук
* Аграінжынерыі і навук аб жывёлах
* Медыцынскіх навук і навук аб здароўі

### Інстытуты 
* Інстытут гісторыі
* Інстытут мовазнаўства і літаратуразнаўства
* Інстытут навук аб бяспецы
* Інстытут навук аб палітыцы і адміністрацыі
* Інстытут навук аб упраўленні і якасці
* Інстытут педагогікі
* Інстытут інфарматыкі
* Інстытут матэматыкі
* Інстытут біялагічных навук
* Інстытут хімічных навук
* Інстытут сельскай гаспадаркі і садаводства
* Інстытут заатэхнікі і рыбнай гаспадаркі
* Інстытут навук аб здароўі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Седльцы
Катэгорыя:1969 год у Польшчы
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Валерый Віктаравіч Курсевіч

**Валерый Віктаравіч Курсевіч** (нар. , в. Суботнікі Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі палітык.

## Біяграфія 
Скончыў Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт (інжынер-механік-менеджар), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (эканаміст-менеджар).

Працоўную дзейнасць пачаў інжынерам на Мінскім аўтамабільным заводзе. Працаваў начальнікам бюро тэхнічнага кантролю, намеснікам начальніка цэха па вытворчасці, начальнікам цэха, намеснікам дырэктара па вытворчасці, дырэктарам рысорнага завода адкрытага акцыянернага таварыства «Мінскі аўтамабільны завод».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.

У красавіку 2024 года быў выбраны дэлегатам на Усебеларускі народны сход 7-га склікання ад Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання
Катэгорыя:Інжынеры Беларусі
Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання
Стомець

**Стомець** (), Стомяць — рака ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Самы буйны прыток Асцёра.

## Назва 
На думку У. Тапарова, назва Стомець, магчыма, з балцкага **Stamint-/*Stament-*, пар. ст.-пруск. *Stamen*, літ. *staminti*.

## Характарыстыка 
Даўжыня 61 км, плошча басейна 587 кв. км. Бярэ пачатак каля в. Забор’е на паўночна-заходняй ускраіне Якімавіцкага ўзвышша.

Упадае ў р. Асцёр ля в. Печкуры. Асноўныя прытокі прымае ў вярхоўі і справа: Бялічок, Стамятка, Чэпянка, Гарспія (Гасто). Мае ярка выяўленую пойму са старыцамі.

Рака перасякае аўтадарогі       і .

На рацэ стаяць вёскі: Зарэчча, Пятае, Беражок, Богаўка, Гута, Наваселле, Стамятка, Льнозавод, Шанталава, Хатулеўка, Тарчылаўка, Думанічы, Краснае Знамя, Тросціна, Печкуры.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэкі Смаленскай вобласці
Катэгорыя:Прытокі Асцёра (прыток Сажа)
Карабеля

ст.]]
]]
**Карабеля** — парадная шабля ў XVI—XVIII стст., якую выкарыстоўвалi выключна для ўпрыгожвання шляхецкага ўбрання. Звычайна была больш лёгкая i тонкая, чым баявыя, мела апраўленую ў серабро або золата рукаяць з каштоўнымi камянямi. Назва ад персiдскага г. Кербела непадалёку ад Багдада, дзе iх пачалi вырабляць.

Слова «карабеля» не мае ўстойлівай этымалогіі, таму прапануюцца розныя версіі.

## Літаратура 
* Kwaśniewicz, W. 1000 słów o broni białej i uzbrojeniu ochronnym / Włodzimierz Kwaśniewicz. [Wyd. 2 uzup.]. — Warszawa: Wydawnictwo Min. Obrony Narodowej, 1989. — 336 s.: fot., rys.
* Kwaśniewicz, W. Dzieje szabli w Polsce / Włodzimierz Kwaśniewicz. — Warszawa: «Bellona»—"Rytm", 1999. — 238, [2] s.: rys. — ISBN 8311089213.
* Zabłocki, W. Cięcia prawdziwą szablą / Wojciech Zabłocki. — Warszawa: «Sport i Turystyka», 1989. — 351, [1] s.: rys. — S. 12. — ISBN 8321726011.
* *Мишенев, С.* Без карабели — ни с постели! // Калашников. — 2011. — № 6. — С. 96—98.
* *Пазднякоў, В.* Карабеля / Валерый Пазднякоў //  — С. 107.
* *Пазднякоў, В.* Карабеля / Валерый Пазднякоў // Вялікае княства Літоўскае: энцыклапедыя: у 2 т. / [мастак З. Э. Герасімовіч]. Т. 2: К—Я / рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) [і інш.; фотаздымкі: Ю. В. Бажэнаў і інш.]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. — 788, [2] с.: каляр. іл., карты, партр., гербы. — ISBN 985-11-0378-0.

Катэгорыя:Клінковая зброя
Катэгорыя:Халодная зброя паводле алфавіта
Марскі ўніверсітэт у Гдыні

**Марскі ўніверсітэт у Гдыні** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы марскога транспарту, якая знаходзіцца ў Гдыні.

## Гісторыя 
Універсітэт быў заснаваны ў 1920 годзе як Марское вучылішча ў Тчэве з двума факультэтамі – навігацыйным і механічным. Выпускнікі мелі паўнамоцтвы, якія давалі вышэйшыя навучальныя ўстановы. У 1930 годзе школа была пераведзена ў Гдыню, у спецыяльна пабудаваны комплекс будынкаў на вуліцы Марской і пераназваная ў Дзяржаўную марскую школу. Падчас Другой сусветнай вайны школа працавала ў Англіі - у Саўтгемптане і Лондане.

Пасля вайны яна вярнулася ў ранейшае месца. У 1949 годзе навігацыйны факультэт быў пераведзены з Гдыні ў Шчэцін, стварыўшы там Дзяржаўную марскую школу ў Шчэціне. У 1951 годзе Дзяржаўная марская школа ў Гдыні была пераўтворана ў 5-гадовы марскі механічны тэхнікум, які пачаў прыём кандыдатаў з базавай сярэдняй адукацыяй (7 класаў). У 1954 годзе навігацыйны факультэт быў пераведзены ў Гдыню ў мадэрнісцкі будынак Дома польскага марака (пабудаваны ў 1937 годзе) на сённяшняй вуліцы Яна Паўла II 3 і перайменаваны ў марскую школу. У 1954 годзе на механічным факультэце быў створаны клас электрыкаў. У 1958 годзе школа была ператворана ў сярэдняе тэхнічнае вучылішча з трыма факультэтамі: навігацыйным, механічным і электрычным, вяртаючыся да назвы Дзяржаўная марская школа.

Рашэннем органаў дзяржаўнай улады ў 1967-1968 гадах у склад школы была ўключана Дзяржаўная школа марскога рыбалоўства ў Гдыні. У якасці Вышэйшай марской школы у Гдыне вучэльня пачала дзейнасць 1 кастрычніка 1969 года. У 2001 годзе вучэльня атрымала статус акадэміі і новую назву - Марская акадэмія ў Гдыне. На падставе распараджэння міністра марской гаспадаркі і суднаходства ад 2 ліпеня 2018 года Марская акадэмія ў Гдыне з 1 верасня 2018 года атрымала новую назву - Марскі ўніверсітэт у Гдыне.

Універсітэт сёння рыхтуе высокакваліфікацыйныя кадры для патрэб марской гаспадаркі і, у прыватнасці, будучых афіцэраў гандлёвага флоту – спецыялістаў у галіне навігацыі і эксплуатацыі судоў, эксплуатацыі сілавых агрегатаў судзен, электронікі і суднабудаўнічай электратэхнікі, а таксама эксплуатацыі партоў і лагістыкі, эксплуатацыі наземных тэхнічных сістэм, спецыялістаў у галіне марской эканомікі і кадраў для прадпрыемстваў наземнай падсобнай гаспадаркі.

## Факультэты 
* Электрычны
* Механічны
* Навігацыйны
* Прадпрымальніцтва і таваразнаўства

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Гдыня
Катэгорыя:1920 год у Польшчы
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Універсітэт імя Яна Длугаша ў Чэнстахове

**Універсітэт імя Яна Длугаша ў Чэнстахове** () — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Чэнстахове.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1971 годзе як Вышэйшая настаўніцкая школа ў Чэнстахове. З 2004 года носіць імя Яна Длугаша.

Універсітэт мае права выдаваць дыпломы аб заканчэнні першай (бакалаўр), другой (магістр) і трэцяй (доктар) ступеняў вышэйшай адукацыі. З красавіка 2007 года рашэннем Цэнтральнай камісіі па пытаннях ступеняў і званняў мае права праводзіць хабілітацыю па гуманітарных навуках (гісторыя).

Універсітэт мае 6 факультэтаў, уключае 15 інстытутаў і 64 падраздзяленні і кафедры. У ім працуюць больш за 650 чалавек, у тым ліку каля 450 навукова-педагагічных работнікаў, з якіх 35 — прафесары. Ва ўніверсітэце навучаецца больш за 5 тысяч студэнтаў (стацыянарныя, завочныя і паслядыпломныя формы навучання) па больш чым 40 напрамках і 34 праграмах паслядыпломнай адукацыі.

## Факультэты 
* Гуманітарны
* Грамадскіх навук
* Права і эканомікі
* Дакладных, прыродазнаўчых і тэхнічных навук
* Навук аб здароўі
* Мастацтваў

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўніверсітэта

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з польскай мовай навучання
Катэгорыя:Чэнстахова
Катэгорыя:1971 год у Польшчы
Катэгорыя:Універсітэты Польшчы
Георгій Уладзіміравіч Бальшакоў

{{Дзяржаўны дзеяч
 | беларускае імя            = Георгій Уладзіміравіч Бальшакоў
 | арыгінальнае імя          = 
 | партрэт                   = 
 | шырыня партрэта           = 
 | подпіс                    = 
 | герб                      = 
 | подпіс герба              = 

 | тытул                     = Старшыня Сястронскага сельсавета
 | парадак                   = 
 | сцяг                      = 
 | перыядпачатак             = 
 | перыядканец               = 
 | перыяд праўлення          = 
 | папярэднік                = 
 | пераемнік                 = 
 | каментар                  = 

 | дата нараджэння           = 1924
 | месца нараджэння          = 
 | дата смерці               = 
 | месца смерці              = 
 | пахаваны                  = 
 | дынастыя                  = 
 | бацька                    = 
 | маці                      = 
 | муж                       = 
 | жонка                     = 
 | у шлюбе                   = 
 | дзеці                     = 

 | гады службы               = 1943—1945
 | прыналежнасць             = 
 | род войскаў               = 
 | званне                    = 
 | камандаваў                = 
 | бітвы                     = 

 | навуковая сфера           = 
 | месца працы               = 
 | вядомы як                 = 

 | партыя                    = КПСС
 | дзейнасць                 = 
 | прафесія                  = 
 | адукацыя                  = 
 | навуковая ступень         = 
 | манаграма                 = 
 | рэлігія                   = 
 | узнагароды                = { style="background:transparent"
  
}
{ style="background:transparent"
    
}
 | аўтограф                  = 
 | Commons                   = 
 | сайт                      =
}}

**Георгій Уладзіміравіч Бальшакоў** (, в. Астроўшчына, , Беларуская ССР) — беларускі савецкі дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч. 

У гады Вялікай Айчыннай вайны партызан 3-й Беларускай партызанскай брыгады, з 1943 года у радах РСЧА. Пасля вайны працаваў старшынёй Сястронскага сельсавета, з 1950 года сакратаром Полацкага раённага выканаўчага камітэта. З 1955 года да выхаду на пенсію быў старшынёй калгаса «Новыя Гараны».

## Узнагароды 
* ордэн Леніна (1971)
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені
* Ордэн «Знак Пашаны» (1966)

## Літаратура 
* Узнагароджаныя ордэнам Леніна // Памяць: Гісторыка-дакументальныя хроніка Полацкага раёна / рэдкал.: І. Б. Каросцік, Р. І. Маслоўскі, А. Л. Петрашкевіч; уклад. С. С. Чарняўская; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск: Вышэйшая школа, 1999. — С. 630. — ISBN 985-06-0447-6.

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Старшыні калгасаў