open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Іаан Пятровіч Зянюк

**Іаан Пятровіч Зянюк** (, мяст. Пагост, Ігуменскі павет, Мінская губерня, цяпер Бярэзінскі раён  — (?)) — беларускі рэлігійны дзеяч, протаіерэй. Цесць беларускага паэта Янкі Бобрыка.

## Біяграфія 
Беларус. З сям’і службоўца. Скончыў Данскую духоўную семінарыю 5 чэрвеня 1894 года. Выкладаў у царкоўна-прыходскай школе в. Неманіцы Барысаўскага павета. З 1895 года псаломшчык Успенскай царквы в. Брадзец Ігуменскага павета. Рукапаложаны ў дыякана (9.5.1897), святара (11.5.1897) Пакроўскага храма в. Кабылянка Бабруйскага павета (цяпер в. Знаменка Асіповіцкага раёна), настаўнік царкоўна-прыходскай школы. З 26 мая 1898 года ў Свята-Троіцкай царкве в. Нача Барысаўскага павета, выкладаў у царкоўна-прыходскай школе. З 31 кастрычніка 1898 года законанастаўнік школы Мінскага Спаса-Праабражэнскага жаночага манастыра, з 15 верасня 1900 — Мінскай жаночай Уваскрасенскай школы, Мінскай узорнай школы, член Мінскага апякунства бедных духоўнага звання. З 1901 года святар Мінскага жаночага манастыра. З 1902 года член рэвізійнага камітэта свечнага завода, настаўнік Мінскага 7-класнага першаразраднага жаночага вучылішча. З 20 кастрычніка 1905 года выкладаў у Мінскім жаночым камерцыйным вучылішчы, з 1907 — у прыватнай жаночай гімназіі В. І. Лявіцкай, з 1910 — у 2-класнай мужчынскай гімназіі.

Падчас арышту служыў у Мікалаеўскай царкве ў пас. Козырава (цяпер у межах Мінска). Арыштаваны 9.4.1935. Асуджаны 10.8.1935 з інш. святарамі, дыяканам, старастам і актыўнымі прыхаджанамі калегіяй АДПУ за «антысавецкую дзейнасць» да 5 гадоў ППК. Верагодна, была рэпрэсавана і сям’я протаіерэя. Памёр ад разрыву сэрца неўзабаве пасля вяртання з канцлагера. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда БССР 4.4.1990. Групавая справа З. і інш. № 31424-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Сям’я 
Быў жанаты, меў дачок Таццяну (нар. ў 1900), Кацярыну (1905), Вольгу (1907), сына Паўла (1912).

## Узнагароды 
Узнагароджаны набедранікам (1900), скуф’ёй (1903), сярэбраным медалём Чырвонага Крыжа (1907), камілаўкай (1909), нагрудным крыжам.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя святары Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Марак Бэлька

**Марак Бэлька** (; нар. 9 студзеня 1952 года ў Лодзі) — польскі эканаміст, навуковец, палітык і дзяржаўны дзеяч. Двойчы віцэ-прэм'ер і міністр фінансаў (у 1997 і 2001-2002 гадах), з мая 2004 года па кастрычнік 2005 года — прэм'ер-міністр Польшчы.

## Біяграфія 
Атрымаў адукацыю ў Лодзінскім універсітэце, які скончыў у 1972 годзе, пазней працягнуў навучанне ў Калумбійскім універсітэце, Чыкагскім універсітэце і Лонданскай школе эканомікі. У часы Польскай Народнай Рэспублікі дзеяч Аб'яднання польскіх студэнтаў, Саюза сацыялістычнай польскай моладзі і сакратар Камітэту ВНУ ў Лодзінскім універсітэце, дзе працаваў выкладчыкам.

Кансультант міністэрства фінансаў Польшчы ў 1990-1996 гадах. Міністр фінансаў Польшчы ў 1997 годзе ва ўрадзе Уладзімежа Цімашэвіча. Памочнік прэм'ер-міністра Албаніі ў 1997—2001 гадах. Ізноў міністр фінансаў Польшчы ў 2001—2002 ва ўрадзе Лешака Мілера. Дарадца-кансультант ва ўсходнееўрапейскім аддзяленні банку "JP Morgan" у 2002-2003. Адказны супрацоўнік часовай адміністрацыі Ірака ў 2003-2004 гадах.

Прэм'ер-міністр Польшчы ў 2004-2005 гадах. Кандыдатура Марэка Белькі сустрэла жорсткае супраціўленне ў Сейме з-за выразнай праеўрапейскай пазіцыі палітыка, і калі прэзідэнт Аляксандр Квасьнеўскі ў першы раз даручыў яму фармаванне ўрада, парламент толькі з трэцяй спробы зацвердзіў яго на гэтай пасадзе. У 2005 годзе ўступіў у ліберальную Дэмакратычную партыю, але не быў абраны ў парламент.

Выканаўчы сакратар Еўрапейскай эканамічнай камісіі ААН у 2006-2008 гадах. У 2007 годзе кандыдатура Марэка Белькі была прапанавана польскім урадам на пасаду выканаўчага сакратара МВФ, але не сустрэла належнай падтрымкі. Дырэктар Еўрапейскага дэпартамента МВФ з 2008 года.

У 2010-2016  гадах — прэзідэнт Нацыянальнага банка Польшчы.

У 2019 годзе быў абраны дэпутатам у Еўрапейскі парламент.

## Спасылкі
Калі мужчына кахае жанчыну

«**Калі мужчына кахае жанчыну**» () — мастацкі фільм 1994 года рэжысёра Луіса Мандокі. Галоўныя ролі выканалі , Мег Раян, Элен Бёрсцін, Філіп Сеймур Хофман.

## Сюжэт 
Спачатку здаецца, што гэта ідэальная сям’я: дзве цудоўныя дачкі, бацька — хвацкі пілот і маці на высокай пасадзе. Але ёсць і чарвяточына: у маці сямейства маюцца схаваныя праблемы з алкаголем. Нечакана для ўсіх гэта выяўляецца, і спачатку жанчына спрабуе супраціўляцца, але потым кладзецца на рэабілітацыю ў клініку. У гэты няпросты для сям’і час мужчына спрабуе згуртаваць сваё сямейства і прызнаць, што сам таксама сыграў ролю ў згубнай звычцы жонкі.

## Акцёрскі склад 
*  — *Майкл Грын*
* Мег Раян — *Эліс Грын*
* Элен Бёрсцін — *Эмілі*
* Філіп Сеймур Хофман — *Гэры*

## Саўндтрэк 
Музычнае суправаджэнне да фільма «*Калі мужчына кахае жанчыну*» напісаў польскі кампазітар Збігнеў Прайснер.

## Узнагароды 
Паводле сайта «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 4 намінацыямі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1994 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы 1994 года
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы 1994 года
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы-меладрамы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы Луіса Мандокі
Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Збігнеў Прайснер
Кубак Польшчы па валейболе сярод жанчын

**Кубак Польшчы па валейболе сярод жанчын** — штогадовы турнір Польшы па валейболе сярод жанчын. Быў заснаваны ў 1932 годзе.

## Пераможцы 
## Спасылкі 
*  Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Жаночы валейбол у Польшчы
Вячаслаў Яраславіч (князь клецкі)

**Вячаслаў Яраславіч** (?—?) — князь клецкі.

Традыцыйна лічыцца сынам Яраслава Святаполчыча, то-бок братам тураўскага князя Юрыя Яраславіча. Аднак, на думку Аляксандра Назарэнкі, яго бацька Яраслаў Яраполчыч.

Згадваецца ў Іпацьеўскім летапісе пад 1127 годам, калі кіеўскі князь Мсціслаў Уладзіміравіч у кааліцыйным паходзе на Полацкую зямлю накіраваў *«Вячьслава ис Турова, Андрѣя из Володимера, Всеволодка из Городна, Вячьслава Ярославича исъ Кльчьска… ити къ Ізяславлю»*, які яны захапілі і разрабавалі. Згадка Вячаслава Яраславіча сведчыць пра раздзел Тураўскай воласці на асобныя княжацкія ўладанні.

Паводле Лявонція Вайтовіча, Вячаслаў Яраславіч мог атрымаць Клецк у 1123 годзе, калі Ізяслаў Святаполчыч перайшоў у Тураў.

## Літаратура 
* 
* *Войтович Л. В.* Князівські династії Східної Європи (кінець IX — початок XVI ст.): склад, суспільна і політична роль. Історико-генеалогічне дослідження. — Львів: Інститут українознавства ім. І. Крип’якевича, 2000. — 649 с.
* *Войтович, Л. В.* Княжа доба на Русі: портрети еліти. — Біла Церква: Вид. О. В. Пшонківський, 2006.
* *Назаренко А. В.* Городенское княжество и городенские князья в XII веке // *Назаренко А. В.* Древняя Русь и славяне (Древнейшие государства Восточной Европы, 2007 год) / Ин-т всеобщей истории. — Москва: Русский Фонд Содействия Образованию и Науке, 2009. — С. 124—161.
* Белоруссия в эпоху капитализма: Сборник документов и материалов. Т. 1. — Минск: Издательство АН БССР, 1959.

Катэгорыя:Ізяславічы Тураўскія
Катэгорыя:Постаці Клецка
Sportingbet

**Sportingbet** PLC – брытанскі аператар электронных азартных гульняў. Кампанія каціруецца на Лонданскай фондавай біржы і ўваходзіць у FTSE SmallCap Index.

Кампанія была заснавана Маркам Бленфардам у 1997 годзе. У кастрычніку 2004 года Sportingbet паглынула кампанію Paradise Poker. 7 верасня 2006 года кампанія Sportingbet паведаміла, што яе тагачасны старшыня Пітэр Дыкс быў затрыманы ў Нью-Ёрку па ордэры на арышт штата Луізіяна падчас яго знаходжання ў ЗША па справах, не звязаных з онлайн гульнямі. Луізіяна з'яўляецца адным з нямногіх штатаў, дзе ёсць закон, які забараняе азартныя гульні ў інтэрнэце. У сакавіку 2007 года ўсе абвінавачанні з боку Луізіяны былі знятыя.

У кастрычніку 2006 года кампанія Sportingbet абвясціла, што Paradise Poker спыняе прыём дэпазітаў ад кліентаў у ЗША, хаця большасці з іх было дазволена працягнуць гуляць яшчэ месяц. Акрамя таго, кампанія Sportingbet прадала ўвесь бізнэс па спартыўных стаўках і казіно, які аперуе ў ЗША, у тым ліку Sportsbook.com і Sports.com, групе прыватных інвестараў за $ 1, як мяркуецца, з абавязкам каля $ 13200000.

У кастрычніку 2012 года кампанія Sportingbet абвясціла, што яе рада дырэктараў прыняла папярэднія ўмовы прапановы аб паглынанні за £530 млн ад брытанскай букмекерскай канторы William Hill.

9 кастрычніка 2020 года холдынг Entain атрымаў ліцэнзіі на апераванне ў Нямеччыне для чатырох сваіх брэндаў, сярод якіх лічыцца SportingBet.

У Беларусі з'яўляецца адным з нямногіх легальных букмекераў.

## Спонсарства 
Кампанія спансавала каманду Вулверхэмптан Уандэрэрс з Чэмпіянату Футбольнай лігі Англіі з сезона 2009-10 па сезон 2013-14.

Супрацоўніцтва з футбольнымі клубамі ўпершыню пачалося ў студзені 2009 года, калі балгарскі футбольны клуб Славія Сафія аб'явіў аб 3-гадовым спонсарскім кантракце. У выніку лагатып кампаніі з'явіцца на футболках клуба ў сезонах 2008/09, 2009/10 і 2010/11 Чэмпіянату Балгарыі [крыніца не паказаны 112 дзён].

Sportingbet таксама быў спонсарам каманды Стяуа Бухарэст з Румыніі ў сезонах 2009/10 і 2010/11. Лагатып кампаніі таксама з'явіўся на футболках рэзервовай каманды Стяуа Бухарэст II, якая цяпер гуляе ў Лізе.

У 2014 годзе Sportingbet падпісаў пагадненне з Еўралігай, паводле якога кампанія стала афіцыйным бетынг-партнёрам лігі ў Грэцы.

Катэгорыя:Букмекеры
Катэгорыя:Сайты азартных гульняў
Ярс

**РС-24 «Ярс»** (Індэкс ГРАУ РВСП **15П165М** (шахтны) і **15П155М** (рухомы) па дагаворы СНВ **РС-12М2Р**) — расійскі стратэгічны ракетны комплекс з цвёрдапаліўнай міжкантынентальнай балістычнай ракетай мабільнага і шахтавага базавання з галаўной часткай, якая раздзяляецца.

Распрацаваны Маскоўскім інстытутам цеплатэхнікі пад кіраўніцтвам акадэміка РАН Ю. С. Саламонава. З’яўляецца мадыфікацыяй ракетнага комплекса «Топаль-М». Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі не раскрываюцца. У перспектыве павінна замяніць МБР УР-100Н і скласці разам з «Топалем-М» аснову ўдарнай групоўкі Ракетных войскаў стратэгічнага прызначэння Расійскай Федэрацыі. На аснове РС-24 вялася распрацоўка баявога чыгуначнага ракетнага комплекса «Баргузін». На дадзены момант распрацоўка баявога чыгуначнага ракетнага комплекса «Баргузін» спынена.

## Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі 
*Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі не раскрываюцца, дадзеная інфармацыя носіць меркаваны характар.*

Вядома, што ў параўнанні з «Таполей-М» ТПК «Ярса» мае больш высокі ўзровень абароненасці ад паражэння стралковай зброяй. У паўтара раза быў павялічаны гарантыйны тэрмін эксплуатацыі комплекса, а ўкараненне тэхнічных рашэнняў і мер супрацьпажарнай абароны абсталявання павысіла ядзерную бяспеку. Таксама палепшаны характарыстыкі сродкаў сувязі і базавага шасі на аснове васьміоснай МЗКЦ-79221 вытворчасці Мінскага завода колавых цягачоў.

Для «Ярса» не патрэбна спецыяльная інжынерная падрыхтоўка мясцовасці. Комплекс можа заходзіць у лясную мясцовасць і маскіравацца пад кронамі дрэў, калі шырыня і даўжыня пускавой устаноўкі дазваляюць прайсці паміж дрэвамі, і можа быць разгорнуты ў баявое становішча ў лічаныя хвіліны.

Комплекс «Ярс» абсталяваны сістэмай пераліку палётных заданняў, што дазваляе весці стральбу ракетай мабільнага комплекса з любой кропкі маршруту патрулявання і не прывязвацца да загадзя прызначаных пазіцый пуску.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Ракетная тэхніка
Скураеды

**Скурае́ды** (*Dermestidae*) — сямейства жукоў падатрада .

## Апісанне 
Цела скураедаў авальнай формы, пакрыта валасінкамі або лускавінкамі. Даўжыня 1,3—12 мм. Афарбоўка цёмна-карычневая або чорная са стракатым малюнкам. Галава невялікая. Вусікі кароткія, булавападобныя. Цела лічынак авальнае, верацёнападобнае або паўцыліндрычнае.

## Распаўсюджанне 
Скураеды пашыраны ўсюды, акрамя Антарктыды. Найбольшай колькасці і відавой разнастайнасці дасягаюць у раёнах з сухім і гарачым кліматам. Кормяцца жукі сухімі рэчывамі расліннага і жывёльнага паходжання, некаторыя — пылком кветак. Селяцца на трупах жывёл, гнёздах птушак, насякомых, норах грызуноў, пад карой дрэў, на сыравіне жывёльнага паходжання (скура, поўсць, футра і вырабы з іх, вяленая рыба і мяса) і інш. Многія віды з’яўляюцца небяспечнымі шкоднікамі.

Сямейства налічвае каля 900 (каля 1200) відаў. На тэрыторыі Беларусі налічваецца 20—30 відаў. Сярод іх , , , .

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Атлас кожеедов (Dermestidae) России и близлежащих стран  на сайце Заалагічнага інстытута РАН

Катэгорыя:Жукі
Катэгорыя:Сямействы насякомых
Вэстмінстэрскі ўніверсітэт

**Вэстмінстэрскі ўніверсітэт** () — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Лондане.

## Агульная характарыстыка 
Заснаваны ў 1838 годзе як Каралеўскі політэхнічны інстытут. Гэта быў першы політэхнічны інстытут, які адкрыўся ў Лондане. Політэхнічны інстытут афіцыйна атрымаў Каралеўскую хартыю ў жніўні 1839 года, а ў 1992 годзе стаў Вэстмінстэрскім універсітэтам.

Галоўны кампус ВНУ знаходзіцца на Рыджэнт-стрыт у цэнтры Лондана, з дадатковымі кампусамі ў такіх раёнах як Фіцровія, Мэрылебан і Хэрау. Ён таксама кіруе Вэстмінстэрскім міжнародным універсітэтам у Ташкенце (Узбекістан). Універсітэт меў прыбытак у памеры 205,1 мільёна фунтаў за 2017—2018 гады, з якіх 22 мільёны фунтаў прыпадалі на фінансаванне грантаў і кантрактаў. Універсітэт з’яўляецца членам Асацыяцыі універсітэтаў Садружнасці, Асацыяцыі MBA, EFMD, EQUIS і Еўрапейскай асацыяцыі універсітэтаў.

Сярод выпускнікоў ВНУ ёсць лаўрэат Нобелеўскай прэміі па медыцыне, вынаходнік кардыта, кіраўнікі дзяржаў, палітыкі і мэры, алімпійцы, навукоўцы, кінематаграфісты, лаўрэаты прэміі «Оскар», лаўрэаты Залы славы рок-н-ролу, музыкі, лаўрэаты прэміі «Грэмі», журналісты і паэты.

## Структура 
Універсітэт арганізаваны ў тры каледжы і дванаццаць школ, у якіх ёсць каля 65 дэпартаментаў і даследчых цэнтраў:
* Каледж дызайну, творчых і лічбавых індустрый, які ўключае ў сябе Школу архітэктуры і ўрбаністыкі, Школу камп'ютарных навук і тэхнікі, Вэстмінстэрскую школу мастацтваў і Вестмінстэрскую школу СМІ і камунікацый.
* Каледж свабодных мастацтваў і навук, які ўключае ў сябе Школу гуманітарных навук, Школу навук аб жыцці, Школу сацыяльных навук і Вэстмінстэрскую юрыдычную школу.
* Вэстмінстэрская школа бізнесу, якая уключае Школу прыкладнога менеджменту, Школу фінансаў і бухгалтарскага ўліку, Школу менеджменту і маркетынгу і Школу арганізацыі, эканомікі і грамадазнаўства.

Універсітэт таксама з'яўляецца сядзібай для Інстытута мадэрнай і сучаснай культуры, Цэнтра даследаванняў дэмакратыі і Інстытута палітычных даследаванняў.

## Спасылкі 
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Універсітэты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Лондан
Алесіа Бальдавінеці

**Алесіа (Алеса) Бальдавінеці** (іт. Alessio Baldovinetti; ,  — , там жа) — італьянскі мастак фларэнційскай школы, мазаіст і стваральнік вітражоў эпохі ранняга Адраджэння.

## Біяграфія 
Бальдавінеці нарадзіўся ў Фларэнцыі ў сям’і багатага гандляра. У 1448 годзе ён быў запісаны як член «Братэрства Святога Лукі»: «Алеса Бальдавінэці, мастак».

Бальдавінеці быў паслядоўнікам групы навуковых рэалістаў і натуралістаў у мастацтве, у якой былі Андрэа дэль Кастаньё, Паала Учэла і Даменіка Венецыяна. Паданне сцвярджае, што ён браў удзел ва ўпрыгожванні царквы Святога Эгідыя, аднак ніякіх пісьмовых пацверджанняў гэтаму не захавалася. Гэтыя работы праводзіліся ў перыяд з 1441 па 1451 год пад кіраўніцтвам Даменіка Венецыяна разам з Андрэа дэль Кастаньё. Аднак тое, што скончыць серыі фрэсак у больш позні час (1460) было даручана менавіта Бальдавінеці, не выклікае сумневу.

У 1462 годзе Бальдавінеці стварыў вялікую фрэску «Дабравешчанне» ў царкве Сантысіма-Анунцыята ў Фларэнцыі. Захаваныя фрагменты гэтай працы сведчаць аб здольнасцях мастака: высокая дакладнасць прамалёўкі дэталяў і паспяховае размяшчэнне фігур у прасторы. Усё гэта цалкам дастаткова пацвярджаюць два асобныя сцвярджэнні Вазары аб мастаку: што «ён захапляе дакладнасцю выявы ландшафту, гэта можна заўважыць, зірнуўшы на намаляваныя ім рэкі, масты, скалы, расліны, садавіна, дарогі, палі, гарады і мноства іншых рэчаў» і што «ён быў заўзятым эксперыментатарам у тэхнічных пытаннях».

У 1463 годзе Алесіа Бальдавінеці накідаў эцюд для фрэскі «Ражство», якая была выканана Джуліяна да Маяна ў тэхніцы інтарсіі ў Сакрыстыі сабора Санта-Марыя-дэль-Ф’ёры і захавалася да нашых дзён. 1466 годам датуецца праца «Чатыры евангелісты і чатыры Айцы Касцёла» разам з «Дабравешчаннем» на даўгаватай панэлі, якая да гэтага часу ўпрыгожвае Капэлу кардынала Партугальскага ў базіліцы Сан-Мініята-аль-Монтэ (Вазары памылкова прыпісвае яе П’еро дэль Пола). Фрэска, якая паказвае ўкрыжаванага Хрыста паміж анёламі, знаходзіцца ў Капэле Ручэлаі і адносіцца да 1467 года.

У 1471 годзе Бальдавінеці ўзяўся за сур’ёзную працу ў царкве Санта-Трыніта, даручаную яму Банджані Джанфільяці: па-першае, гэта была запрастольная выява з выявай Мадонны і Дзіцяці з шасцю святымі, скончаны ім у 1472 годзе; затым рушыла ўслед серыя фрэсак на тэму Старога Запавету, якую, паводле дамоўленасцяў, майстар павінен быў завяршыць на працягу пяці гадоў, аднак гэта адбылося толькі праз шаснаццаць гадоў. У 1497 годзе гатовыя серыі фрэсак, дзе былі намаляваны многія вядомыя грамадзяне Фларэнцыі, былі ацэнены ў тысячу залатых фларынаў камісіяй, якая складалася з Козіма Роселі, Беноца Гоцалі, Перуджына і Філіпіна Ліпі; цяпер у фрэсках не хапае толькі некаторых пашкоджаных фрагментаў.
Ханс Балушэк

**Ханс Балушэк** (ням.: Hans Baluschek; , Брэслаў — , ) — нямецкі мастак і пісьменнік, прадстаўнік стылю Новая рэчыўнасць.

## Біяграфія 
У 1889—1894 гадах вучыўся ў Каралеўскай акадэміі мастацтваў у Берліне. У 1897 годзе ўдзельнічаў у Вялікай Берлінскай мастацкай выставе. У 1898 годзе — цыклы карцін «Зільт» і «Чыгунка». У 1898—1899 гадах супрацоўнічаў з гумарыстычным часопісам «Карабель дурняў» (Das Narrenschiff). У 1899 годзе — выстава ў складзе гурта «Die XI»; удзельнічаў у заснаванні руху «Берлінскі сэцэсіён». У 1900 годзе выкладаў у жаночай мастацкай школе ў Берліне, дзе ў гэты ж час працавала Кетэ Кольвіц. У 1920 годзе ўступіў у Сацыял-дэмакратычную партыю Германіі. У 1923 годзе стварыў цыкл літаграфій «Партрэты асацыяльных жанчын». У 1924 годзе — старшыня Вялікай Берлінскай мастацкай выставы. У 1925 годзе — адзін з арганізатараў выставы «Берлінскае мастацтва» ў Нямецкай оперы, у Шарлотэнбургу. У 1926 годзе — сузаснавальнік касы ўзаемадапамогі берлінскіх мастакоў. У 1926—1931 гадах — па замове магістрата Вялікага Берліна піша серыю гарадскіх пейзажаў. У 1929 годзе — кантралёр пры мастацкім аддзяленні Цэнтральнага інстытута выхавання і выкладання. У 1933 годзе — з прыходам да ўлады нацыстаў залічаны «марксісцкім мастаком», пазбаўлены пасад, творчасць Г. Балушэка была прызнана дэгенератыўным мастацтвам.
Скуратовіч

**Скуратовіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Ванда Скуратовіч (1925—2010) — беларуская каталіцкая грамадска-рэлігійная дзяячка.
* Канстанцін Іванавіч Скуратовіч — беларускі журналіст.
* Пётр Скуратовіч (1891—1940) — польскі ваенны дзеяч.
* Яніна Канстанцінаўна Дзямідчык (дзяв. Скуратовіч, нар. 1930) — беларускі работнік сельскай гаспадаркі (кіраўнік ільнаводчага звяна), Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Эдвард Бара

**Эдвард Джон Бара** (,  — ) — англійскі мастак, малявальшчык і гравёр, найбольш вядомы сваімі выявамі гарадскога злачыннага свету, чорнай культуры і сцэны Гарлема 1930-х гадоў.

## Біяграфія 
Бара нарадзіўся 29 сакавіка 1905 года ў доме сваёй бабулі на Элвастан-плэйс, Лондан. Яго бацька быў адвакатам, а затым старшынёй Савета графства Усходні Сусекс. Эдвард вучыўся ў падрыхтоўчай школе ў Нортхаў-Плейс у Потэрс-Бар, але ў 1917 годзе захварэў на пнеўманію, і яго прыйшлося выключыць са школы і далей ён атрымліваў адукацыю дома. Бара наведваў урокі малявання ў міс Брэдлі ў 1921 годзе, затым вучыўся ў мастацкай школе Чэлсі да 1923 года, а з 1923 па 1925 год — у Каралеўскім мастацкім каледжы ў выкладчыкаў малявання Рэндальфа Швабэ і Райманда Коксана.

У сакавіку 1925 года, падарожнічаючы па Італіі, Бара захварэў на рэўматычную ліхаманку. У гэтым падарожжы ён сустрэў Пола Нэша, летам 1925 года. У кастрычніку 1925 года Бара, ачуняўшы ад хваробы, наведвае Парыж у кампаніі Уільяма Чапела. У 1926 годзе Бара падарожнічае са сваёй сям’ёй, каб наведаць сваю сястру ў Фларэнцыі, Італія, а таксама наведаць Сіену і Парыж. У 1927 годзе ён наведаў Парыж з Люсі Нортан і Сафі Федаровіч, якія напісалі яго партрэт (цяпер згублены). У жніўні 1927 года Эдвард пазнаёміўся з Оліверам Браўнам з Лестэрскай галерэі; у верасні — кастрычніку Бара і Чапель адправіліся на поўдзень Францыі, а ў снежні ён выстаўляўся ў New English Art Club. Нэш прапанаваў выкладаць гравюру па дрэве ў лютым 1928 года. Crawfords даручыла Эдварду распрацаваць рэкламныя шыльды для аўтамабіляў, якія былі праўда адхіленыя ў траўні 1928 года. Пазней Бара наведвае Тулон з Чапелам, Ірэн Ходжкінс, Барбарай Кер-Сеймер, Браянам Ховардам і Энтані Паўэлам.

Першая персанальная выстаўка Бары адбылася ў Лестэрскай галерэі ў 1929 годзе.
Міклаш Барабаш

**Міклаш Барабаш** (венг. Barabás Miklós; , Маркушфалва, цяпер Румынія — , ) — венгерскі мастак — партрэтыст і пейзажыст. Набыў прызнанне і вядомасць яшчэ пры жыцці. Вядомы сваімі партрэтамі дзеячаў палітыкі, культуры і мастацтва Венгрыі.

## Біяграфія 
Міклаш Барабаш — трансільванскі венгр. Сярэднюю адукацыю атрымаў у рэфармацкім каледжы Надзь-Энеда, дзе вучыўся ў аспірантуры і выкладаў яго дзядзька Міклаш Гаал. Потым Міклаш вывучаў мастацтва ў сталіцы Аўстрыі горадзе Вене ў Акадэміі выяўленчых мастацтваў у 1829—1830 гадах.

У 1830 годзе навучаўся майстэрству літаграфіі ў Габара Бары ў Клужы. У 1831 годзе з’ехаў на два гады ў Бухарэст, дзе атрымаў досвед партрэтнага жывапісу. У 1834—1835 гадах падарожнічаў па Італіі. У 1836—1838 гадах аднавіў вучобу ў Будапешце. Канчаткова ўладкаваўся ў Будапешце пасля 1840 года. Маляваў многіх выдатных сучаснікаў, а таксама стварыў дакументальныя партрэты гістарычных герояў Венгрыі, Трансільваніі і Харватыі. У 1867 годзе быў абраны дэпутатам Венгерскага парламента.

На творчасць Барабаша аказалі ўплыў густы, якія панавалі ў Вене. Яго партрэты, часта невялікага фармату, нясуць адбітак бідэрмеера. Многія работы Барабаша прадстаўлены ў экспазіцыі Венгерскай нацыянальнай галерэі. Пахаваны на могілках Керапешы, магілу ўпрыгожвае помнік працы Эдуарда Тэльча.
Няклюдаўскі сельсавет

**Няклюдаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Няклюдава.

Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Талачынскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Талачынскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад Аболецкага сельсавета Коханаўскага раёна перададзены вёскі Мошава і Гравы. 15 кастрычніка 1960 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад зноў утворанага Рыдамльскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1960 годзе
Палісарыё

**Палісарыё** або **Народны фронт вызвалення Сегіет-эль-Хамра і Рыа-дэ-Ора** (ад ) — ваенная арганізацыя, якая дзейнічае ў САДР і Заходняй Сахары. Пасля мараканскай акупацыі рэгіёну Палісарыё пачаў партызанскую вайну супраць Марока. У 1990 годзе пачаў дзейнічаць рэжым спынення агню ў Заходняй Сахары. Палісарыё цяпер з’яўляецца членам Афрыканскага Саюза.

## Генеральныя сакратары фронта Палісарыё 
* Брагім Галі (1973—1974)
* Мустафа Саед Эль-Уалі (1974—1976)
* час. Махфуд Алі Бейба (1976)
* Мухамед Абдэльазіз (1976—2016)
* в.а. Хатры Адух (2016)
* Брагім Галі (з 2016)

## Спасылкі 
* The Association for a Free & Fair Referendum in Western Sahara
* R.A.S.D. Foreign minister critical response to the supposed independent ESISC’s report
* Michael Palin’s visit to Smara Refugee Camp 
* The self determination process of the former Spanish Sahara

Катэгорыя:Ваенныя арганізацыі
Катэгорыя:Заходняя Сахара
Катэгорыя:Партызанскія рухі
Катэгорыя:Нацыянальна-вызваленчыя рухі
Талачынскі сельсавет

**Талачы́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Цэнтр — горад Талачын (не ўваходзіць у склад).

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Талачынскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Талачын. 24 верасня 1926 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Талачынскага местачковага Савета.

2 лютага 1982 года Маціёўскі сельсавет Талачынскага раёна Віцебскай вобласці БССР перайменаваны ў Талачынскі. 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Плоскаўскага сельсавета (22 населеныя пункты: Букавіна, Валькі, Вялікія Барсучыны, Габрылёва, Гастынічы, Дунавік, Еўлахі, Калюгі, Клянкі, Козкі, Красілава, Крыніцы, Латышова, Малыя Барсучыны, Навінка, Новая Будаўка, Плоскае, Прылессе, Раманаўка, Сакалянка, Сані і Старая Будаўка). 27 чэрвеня 2008 года скасаваны вёскі Дубавое, Жаўна, Прудзец і Шляпіна, 4 верасня 2008 года — вёска Зарэчча (уключана ў склад горада Талачын). 10 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Азярэцкага сельсавета (21 населены пункт: аграгарадкі Азерцы і Заднева, вёскі Букарава 1, Букарава 2, Васкрэсенская, Вугалеўшчына, Галынка, Дроздава, Жураўлі, Забалацце, Зялёныя Дубы, Лунная, Міхайлаўшчына, Парэчча, Піямонт, Прудзец, Рыжычы, Свідэршчына, Скавышкі, пасёлкі Відэршчына і Забалацце), а ў склад Серкавіцкага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Новае Саколіна, Старое Саколіна, Шмідзельшчына, Яськаўшчына і пасёлак Усвіж-Бук). 9 лістапада 2021 года скасавана вёска Клянкі.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (58 населеных пунктаў) — 3458 чалавек, з іх 93,1 % — беларусы, 4,5 % — рускія, 0,9 % — украінцы, 0,7 % — армяне; паводле перапісу 2019 года (74 населеныя пункты) — 3410 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А.И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1982 годзе
Якапа дэ Барбары

**Якапа дэ Барбары**, *Якапа дэ Барберы* (; 1460, Венецыя — 1516, Мехелен, Бельгія) — італьянскі жывапісец і гравёр эпохі Адраджэння, які працаваў у Германіі.

## Біяграфія 
Якапа дэ Барбары працаваў прыблізна да 1500 года ў Венецыі. Яго жывапісныя творы паказваюць на ўплыў Джавані Беліні. У 1500 годзе пераехаў з Венецыі ў Германію, стаўшы першым вядомым італьянскім мастаком эпохі Адраджэння, які працаваў у Паўночнай Еўропе, дзе яго творы зрабіліся вельмі папулярнымі. З 1503 па 1506 год Барабары жыў у горадзе Вітэнбергу, пры двары саксонскага курфюрста Фрыдрыха III, супрацоўнічаў з навукоўцамі-гуманістамі, якія выкладалі ў заснаваным у горадзе ў 1502 годзе ўніверсітэце.

У Германіі Якапа дэ Барбары працаваў па заказах імператара Максіміліяна I, а затым перайшоў да двара Іаахіма I Брандэнбургскага.

## Зноскі 
Катэгорыя:Мастакі Італіі XV стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Італіі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Мастакі Адраджэння
Катэгорыя:Гравёры Італіі
Катэгорыя:Прыдворныя мастакі
Ёханес Тэадор Баргельд

**Ёханес Тэадор Баргельд** — псеўданім *Альфрэда Эмануэля Фердынанда Грунвальда* ( — 16 або 17 жніўня 1927) — нямецкі жывапісец і паэт, які разам з Максам Эрнстам заснаваў групу дадаістаў у Кёльне. Ён таксама выкарыстаў імя «Zentrodada» ў сувязі з дадайствам.

Баргельд нарадзіўся ў Штэціне (Шчэцін) у Прускай Памераніі. Вывучаў юрыспрудэнцыю ў Оксфардзе і Боне. Баргельд быў рэдактарам перыядычнага выдання The Fan (Der Ventilator), якое Эрнст і Ханс Арп стварылі ў 1919 годзе, і супрацоўнічаў з многімі іншымі дадаісцкімі выданнямі, такіх як «Bulletin D» і «Dada W/3».

Катэгорыя:Мастакі Германіі
Катэгорыя:Паэты Германіі
Катэгорыя:Нямецкамоўныя паэты
Дзірк Барэндс

**Дзірк Барэндс** (,  — пахаваны 26 мая 1592) — нідэрландскі чарцёжнік і жывапісец.

Першыя ўрокі жывапісу Дзірк Барэндс атрымаў у свайго бацькі, мастака Барэнда Дзіркса (псеўданім Дуў Барэнд). У 19 гадоў ён паехаў у Рым, а адтуль у Венецыю, дзе стаў вучнем Тыцыяна. Каля 1562 года ён вярнуўся ў Нідэрланды і пасяліўся ў якасці жывапісца ў Амстэрдаме. Ён ахапіў шырокую тэматыку жывапісу; ён пісаў партрэты, нацюрморты, гарадскія пейзажы, інтэр’еры, рэлігійныя сцэны.
Пётр Скуратовіч

**Пётр Скурато́віч** ( — красавік 1940) — польскі ваенны дзеяч, генерал брыгады Войска Польскага (1939).

Нарадзіўся ў вёсцы Вялікія Філіпкавічы Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні (зараз у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі). У 1909 годзе скончыў Полацкі кадэцкі корпус. У 1909—1911 гадах вучыўся ў Елісаветградскім кавалерыйскім вучылішчы. З 1917 года служыў у 1-м кавалерыйскім палку генерала Юзафа Доўбар-Мусніцкага, з 1918 года ў Войску Польскім. Камандаваў шэрагам польскіх кавалерыйскіх злучэнняў, Цэнтрам навучання кавалерыстаў у горадзе Грудзёндз. У 1939 годзе быў інтэрніраваны ў СССР і ў красавіку 1940 года загінуў у лагеры для ваеннапалонных.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Скуратович Петр Янович // Офицеры русской императорской армии 

Катэгорыя:Выпускнікі ваенных вучылішчаў Расійскай імперыі
Катэгорыя:Генералы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Кавалерысты
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя военачальнікі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Pieranačuješ — bolš pačuješ

**«Pieranačuješ — bolš pačuješ»** — другі студыйны альбом беларускага рок-гурта «Tlusta Lusta», які быў выдадзены ў 2013 годзе.

## Спіс трэкаў
## Крытыка
Музычны крытык Ягор Цывілька адзначыў, што атрымаўся не індзі-рок, а годная альтэрнатыва:

Меркаванне музычнага журналіста Сяргея Будкіна пра альбом:

Музычны крытык Зміцер Падбярэзскі адзначыў, што альбом расчараваў і не ўразіў:

## Удзельнікі запісу
*Кірыл Богуш – гітара, спеў
*Ян Каламыцкі – бубны, гітара, бас, эфекты

## Спасылкі
*Tłusta Łusta - Pieranačuješ - Bolš Pačuješ (2013) на 

Катэгорыя:Альбомы 2013 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Tlusta Lusta»
Барнаба да Модэна

**Барнаба да Модэна** (іт. Barnaba da Modena; 1328/1330,  — пасля 1386) — італьянскі мастак.

## Біяграфія 
Барнаба да Модэна як мастак працаваў пераважна на поўначы Італіі, у Лігурыі і П’емонце, а таксама ў Пізе. У 1361 годзе ён выконваў замовы для генуэзскага Палаца Дожаў, у 1370 — для Гандлёвай палаты Генуі. Яго творы створаны ў венецыянска-візантыйскім мастацкім стылі, відаць, найбольш знаёмым Барнаба да Мадэна. Майстар заставаўся верны гэтай манеры выканання да сваёй апошняй, вядомай нам працы — фрэскі Страшны суд — выкананай ім у візантыйскім стылі для царквы св. Агосціна ў Генуі.
Барна да Сіена

**Барна да Сіена**, *Берна да Сіена* (італ. Barna da Siena) — італьянскі мастак, які працаваў у сярэдзіне XIV стагоддзя.

Яму прысвечана асобная глава ў першым томе «Жыццяпіс найбольш знакамітых жывапісцаў» Джорджа Вазары. Вазары прыпісвае яго пэндзлю шэраг твораў, у прыватнасці фрэскавыя роспісы ў царкве Каледжата ў Сан-Джымін’яна, і апісвае яго драматычную смерць у росквіце гадоў — Барна, нібыта, зваліўся з падмосцяў падчас роспісу храма і памёр «па сканчэнні двух дзён, вялікі ўрон для мастацтва». Вазары піша: «Працаваў каля 1381 года». Некаторыя мастацтвазнаўцы імкнуліся атаясаміць гэтага героя Вазары з Бернай Берціні, які згадваецца ў дакументах у 1348 годзе. Аднак паводле апошніх даследаванняў, Барны, магчыма, не існавала ўвогуле, а тыя творы, якія яму прыпісаў Вазары і шэраг пазнейшых даследчыкаў, з’яўляюцца прадуктам розных ананімных аўтараў. Фрэскавыя роспісы ў царкве Каледжата ў Сан-Джыміньяна згодна з новымі данымі адносяцца да 1330-х гадоў, а не да 1380-х, а аўтарамі іх лічаць майстроў з арцелі Сімонэ Марціні, якія працавалі там пад кіраўніцтвам Ліпа Мемі. Аднак некаторыя творы ў розных музеях па традыцыі нясуць імя Барны.

Барна да Сіена прыпісваецца фрэска «Мадонна на прагулцы» у царкве Сан-П’етра-ін-Фарліяна ў Сан-Джымін’яна.
Скурко

**Скурко** — прозвішча.

* Андрэй Генадзевіч Скурко (нар. 1978) — рэдактар газеты «Наша Ніва».
* Віталь Васілевіч Скурко (1933—2000) — вучоны ў галіне механікі і педагог.
* Іосіф Уладзіміравіч Скурко (1938—1989) — паэт, кінадраматург, перакладчык.
* Яўген Іванавіч Скурко (1912—1995) — сапраўднае імя паэта Максіма Танка.
Баро

**Баро** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Жак Баро — французскі дзяржаўны дзеяч, еўрапейскі камісар юстыцыі (2008—2010)
* Жан-Луі Баро — французскі акцёр і рэжысёр
* Марыс Баро — швейцарскі мастак
Марыс Баро

**Марыс Баро** (,  — ) — швейцарскі мастак.

## Біяграфія 
Баро нарадзіўся ў 1889 годзе, сын афіцыянта. Бацька рана памёр. Баро пакінуў школу ва ўзросце 14 гадоў і скончыў навучанне мастака-графіка. Аднойчы ён вучыўся ў Школе вытанчаных мастацтваў у Жэневе. Там ён вучыўся ў П’ера Піньёла і Джэймса Вібера. Пасля завяршэння вучнёўства ён яшчэ два гады працаваў у настаўніцкай графічнай майстэрні, а затым разам са сваім братам Франсуа Баро стварыў уласны бізнес. У 1914 годзе яны заснавалі групу «Le Falot» з Гансам Бергерам, Эмілем Брэслерам і Гюставам Бюшэ. У тым жа годзе ён атрымаў стыпендыю горада Жэнева і дазволіў паехаць у Англію.
Федэрыка Барочы

**Федэрыка Барочы**, народжаны Федэрыка Фіёры, названы Фіёры да Урбіна (іт. Federico Barocci; нарадзіўся ў 1526/1535 годзе, Урбіна — , Урбіна) — найбуйнейшы італьянскі жывапісец і гравёр эпохі позняга маньерызму.

## Жыццё і творчасць 
Барочы вывучаў мастацкае майстэрства спачатку ў атэлье свайго бацькі-скульптара, выхадца з Мілана Амброджыа да Федэрыка Барочы, унука вядомага міланскага разьбяра Амброджыа да Мілана, затым — у Батыста Франка (1518—1558). Скончыў адукацыю ў свайго дзядзькі, архітэктара Барталамеа Генга, дзе вывучаў геаметрыю і законы перспектывы.

Брат герцага Урбіна Гвідабальда II дэла Роверы, кардынал Джуліа дэла Роверэ, запрасіў мастака ў 1548 годзе ў Рым, дзе апошні вывучаў жывапіс Рафаэля і Карэджыа. Пасля некалькіх гадоў знаходжання ў Рыме Барачы вярнуўся ва Урбіна, дзе піша некалькі выдатных палотнаў (напрыклад, напісаныя ў 1557 годзе для кафедральнага сабора Урбіна «Святую Цэцылію» і «Пакутніцтва св. Себасцьяна», у якіх адгадваецца ўплыў Карэджыа).

У 1560 годзе мастак вяртаецца ў Рым і працуе ў майстэрні братоў Тадэа і Федэрыка Цукара, якія былі ў другой палове XVI стагоддзя галоўнымі прадстаўнікамі мастацтва маньерызму ў Рыме. У 1560 годзе ён піша, разам з Федэрыка Цукара і на заказ папы Пія IV фрэскі ў Бельведэры Ватыканскіх садоў. Гэтыя яго «Чатыры дабрадзейнасці» паказваюць вялізны талент маладога мастака. Падчас выканання гэтай працы Барочы цяжка захворвае, па ўсёй бачнасці з прычыны атручвання, якім быў «абавязаны» зайздроснікам свайго таленту. У сувязі са слабасцю пасля хваробы наступныя некалькі гадоў Барочы мала малюе. У 1563—1564 годзе ён вяртаецца ва Урбіна. Усе спробы караля Іспаніі, вялікага герцага Тасканскага і імператара Рудольфа II зрабіць з Ф.Барочы свайго прыдворнага мастака поспехам не ўвянчаліся — майстар да канца сваіх дзён заставаўся ў родным горадзе Урбіна.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Мастакі Італіі
Міхаіл Фёдаравіч Ларыёнаў

**Міхал Фёдаравіч Ларыёнаў** (; 22 мая [3 чэрвеня] 1881, , Херсонская губерня, Расійская імперыя — , Фантэнэ-о-Роз) — рускі мастак, жывапісец, графік, сцэнограф, тэарэтык мастацтва, адзін з заснавальнікаў рускага авангарда. Муж Наталлі Ганчаровай.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Херсонскай губерні, у павятовым горадзе Ціраспалі. Сын ваеннага фельчара, дзяцінства правёў на поўдні Расіі ў Ціраспалі, куды затым часта вяртаўся на летнія эцюды. У 1891 годзе Ларыёнавы прыехалі ў Маскву, і Міхаіл паступіў у рэальнае вучылішча Васкрасенскага.

У 1898—1910 — вучыўся ў Маскоўскім вучылішчы жывапісу, разьбярства і дойлідства ў Валянціна Сярова, Ісака Левітана і Каровіна Канстанціна. Там жа пазнаёміўся з Наталляй Ганчаровай, якая стала не толькі яго спадарожніцай жыцця (афіцыйна шлюб быў зарэгістраваны толькі ў 1955 годзе), але і аднадумкай у творчасці.

З пачатку 1900-х гадоў Ларыёнаў актыўна ўдзельнічаў у мастацкім жыцці, выстаўляючыся не толькі ў Расіі, але і ў Еўропе. Вялікі ўплыў на Ларыёнава аказалі французскія жывапісцы, з творчасцю якіх упершыню ён пазнаёміўся ў маскоўскім зборы Сяргея Шчукіна. У 1902—1906 гадах працаваў у стылі позняга імпрэсіянізму («Куст бэзу ў квецені»). У 1906 годзе па запрашэнні Сяргея Дзягілева ўдзельнічаў у рускай секцыі парыжскага Восеньскага салона.

У 1907 годзе, выпрабоўваючы ўплыў фавізму і наіўнага мастацтва, звярнуўся да прымітывісцкай манеры, ствараючы запамінальныя палотны, якія адрозніваюцца сакавітым колерам, рэзкімі лініямі і вострымі сцэнамі («Адпачываючы салдат», «Вясна»). Адзін з заснавальнікаў мастацкай групы «Вянок-Стэфанас» (1907), на выставах якой перыядычна ўдзельнічаў да восені 1910 года, і актыўны ўдзельнік групы «Залатое руно» (1908—1910). У 1909—1911 гадах прымаў удзел у міжнародных «Салонах» Іздзебскага.

Да 1912 г. стварыў новую мастацкую канцэпцыю — прамянізм, адзін з першых прыкладаў абстрактнага мастацтва ў разрадзе так званай «беспрадметнай творчасці», дзе формы ўтвараліся ў выніку перасячэння прамянёў, адлюстраваных ад розных прадметаў.

У 1914 годзе, пасля пачатку Першай сусветнай вайны, быў прызваны на ваенную службу. Камісаваўшыся па раненні, Ларыёнаў пасяліўся ў Парыжы, дзе ў 1915—1929 гадах разам з Ганчаровай працаваў для Дзягілева, ствараючы касцюмы і дэкарацыі да пастаноў яго «Рускіх балетаў». У жывапісе ён вярнуўся да ранняй, фігуратыўнай, манеры, камернага жанру і нацюрморта. З-за Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Расію больш не вярнуўся.

У 1955 годзе афіцыйна зарэгістраваў свой шлюб з Наталляй Ганчаровай. Пасля яе смерці ў 1962 годзе, ажаніўся з А. К. Тамілінай, якая стала афіцыйнай спадкаемніцай абодвух мастакоў. Памёр у парыжскім прыгарадзе Фантэнэ-о-Роз у 1964 годзе.
Азярэцкі сельсавет (Талачынскі раён)

**Азярэ́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Азерцы.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Талачынскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Талачынскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 15 кастрычніка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Пярэвалачненскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Букарава 1, Букарава 2, Жураўлі, Забалацце, Забалацце (Волга), Зялёныя Дубы і Свідэршчына), у склад сельсавета з Рыдамльскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Анэліна, Будзькі, Бушмін, Раманоўка, Узгоі, Усвейка Красінская, Ходатава і Шэпетава), наўзамен у склад Рыдамльскага сельсавета перададзена вёска Старынка. 29 снежня 1961 года да сельсавета далучана частка скасаванага Сіманаўскага сельсавета (4 населеныя пункты: раз’езд Відэршчына, Замошша, Зарэчнае Падбярэззе, Падбярэззе), у склад Рыдамльскага сельсавета вернуты 8 населеных пунктаў: Анэліна, Будзькі, Бушмін, Раманоўка, Узгоі, Усвейка Красінская, Ходатава і Шэпетава. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Азярэцкага сельсавета 36 населеных пунктаў. У сакавіку 1977 года ў склад Воўкавіцкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Замошша, Зарачанскае, Зарэчнае Падбярэззе, Падбярэззе), у склад Маціёўскага сельсавета — 11 населеных пунктаў (Ганчароўка, Гірымшчына, Зарэчча, Зялёная, Красная Горка, Лужная, Прудцы, Слабада, Стары Талачын, Табараўшчына, Юзафполле). 10 кастрычніка 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Талачынскага сельсавета.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1525 чалавек, з іх 92,6 % — беларусы, 4,3 % — рускія, 1,2 % — цыганы, 1,2 % — украінцы.

## Населеныя пункты 
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзіў 21 населены пункт: аграгарадкі Азерцы і Заднева, вёскі Букарава 1, Букарава 2, Васкрэсенская, Вугалеўшчына, Галынка, Дроздава, Жураўлі, Забалацце, Зялёныя Дубы, Лунная, Міхайлаўшчына, Парэчча, Піямонт, Прудзец, Рыжычы, Свідэршчына, Скавышкі, пасёлкі Відэршчына і Забалацце.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2013 годзе
Уладзімір Давідавіч Баранаў-Расінэ

**Уладзімір Давідавіч Баранаў-Расінэ або Баранаў-Расінэ** [сапраўднае імя і прозвішча — **Шулім-Вольф Лейб Баранаў**, псеўданім — Даніэль Расінэ; 1 студзеня (13 студзеня) 1888, Вэлыка Лэпэтыха — 1944, Асвенцім) — жывапісец і скульптар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 1 студзеня 1888 года ў вёсцы Вэлыка Лэпэтыха Таўрычаскай губерні Расійскай імперыі (цяпер Херсонская вобласць, Украіна).

У 1902—1908 гадах вучыўся ў Адэскім мастацкім вучылішчы. Выпушчаны адтуль настаўнікам чарчэння і маляванні. У 1908 годзе паступіў у Вышэйшую мастацкую вучэльню пры Імператарскай Акадэміі мастацтваў, але быў адлічаны за ненаведванне заняткаў адразу пасля першага курса.

У 1907—1910 гадах разам з Міхаілам Ларыёнавым, Наталляй Ганчаровай, Давідам Бурлюком, Аляксандрай Экстэр і іншымі маладымі мастакамі ўдзельнічаў у першых выставах рускага авангарда ў складзе мастацкай групы «Вянок—Стэфанас»: «Стэфанас» (Масква, 1807—19) «Звяно» (Кіеў, 1908), «Вянок-Стэфанас» (Пецярбург, 1909), «Імпрэсіяністы» (Херсон, Вільня 1909—1910).

У 1909—1910 гадах падарожнічае па Еўропе і пасяліўся ў Парыжы. Сябраваў з Маркам Шагалам, Восіпам Цадкіным, Аляксандрам Архіпенкам, Хаімам Суціным, Амедэо Мадыльяні, стаў жыхаром знакамітага парыжскага дома «Вулей».

У гэты час пачалося яго сяброўства з Раберам Дэланэ і Соняй Дэланэ, і Баранаў захапіўся ідэяй выказаць дынаміку руху і музычнасць рытмаў з дапамогай «заканамернасцяў» ўзаемапранікнення асноўных колераў спектру.

Выстаўляўся ў Восеньскім салоне, Салоне незалежных, а таксама на выставах авангардыстаў у Цюрыху і Амстэрдаме. Тым часам ён бярэ сабе псеўданім Даніэль Расінэ. У Салоне незалежных Баранаў-Расінэ выставіў першыя паліхромныя кубістычныя скульптуры; яго скульптура «Сімфонія № 2» прыцягнула ўсеагульную ўвагу. Маладога мастака хваліў Гіём Апалінэр.

У час Першай сусветнай вайны жыў у Нарвегіі, дзе канчаткова сфарміраваўся яго мастацкі стыль. Там жа, у Нарвегіі, у горадзе Осла (тады — Хрысціяніі) адбылася яго першая персанальная выстава. Мастак паглыблена вывучае праблемы сінтэзу музыкі і колеры, працягваючы ідэі арфістаў. У гэты час ён сканструяваў «оптафанічнае» (колерамузычнае) піяніна і даваў першыя оптафанічныя канцэрты ў Хрысціяніі і Стакгольме.

У 1917 годзе пасля Лютаўскай рэвалюцыі вярнуўся ў Расію. Выкладаў у Вольных мастацкіх майстэрнях (Петраград), ва ВХУТЕМАС (Вышэйшыя мастацка-тэхнічныя майстэрні) у Маскве, удзельнічаў разам з групай вядомых мастакоў у афармленні плошчы Паўстання ў Петраградзе да першай гадавіны Кастрычніцкай рэвалюцыі, пісаў вялікія рэвалюцыйныя пано.

Катэгорыя:Мастакі рускага авангарда
Віталь Васілевіч Скурко

**Віталь Васілевіч Скурко́** ( — ) — вучоны ў галіне механікі і педагог, кандыдат тэхнічных навук (1968), прафесар (1993).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Ойцінава (Валожынскі раён, Мінская вобласць Беларусі). У 1956 годзе скончыў горна-механічны факультэт (тарфяны) Беларускага політэхнічнага інстытута. У 1956—1973 гадах працаваў інжынерам-канструктарам, галоўным канструктарам, галоўны механікам аддзела механізацыі, намеснікам галоўнага інжынера па навукова-даследчай рабоце ў Беларускім комплексным праектна-тэхналагічным і канструктарска-даследчым інстытуце тарфяной прамысловасці (Белдзіпраторф). У 1966 годзе скончыў аспірантуру пры Інстытуце торфу Акадэміі навук БССР. З 1973 года В. В. Скурко працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі старшым выкладчыкам на кафедры інжынернай графікі, пасаду загадчыка якой займаў у 1975—2000 гадах.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар навуковых прац па механізацыі здабычы торфу, удасканаленню методыкі выкладання начартальнай геаметрыі і інжынернай графікі ў вышэйшых навучальных установах радыёэлектроннага профілю. Шэраг машын і механізмаў, створаных пад кіраўніцтвам В. В. Скурко, укаранёныя ў прамысловасці. Прымаў удзел у ВДНГ СССР. Мае 7 аўтарскіх пасведчанняў на вынаходствы.

Сярод апублікаванга:
* Исследование движения по торфяной поверхности колёсного ходового устройства с арочными шинами: автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата технических наук, специальность 179 Машины для добычи и транспортирования торфа / Министерство высшего и среднего специального образования БССР, Белорусский политехнический институт, 1968.
* Составление учебных чертежей и эскизов деталей радиотехнических и электронных изделий. // В. В. Скурко, В. Н. Куценко. — Мн.: МРТИ, 1982.
* Злучэнні дэталей у прыборах РЭА і ЭВА: альбом. вучэбных чарцяжоў. / Беларус. дзярж. ун-т інфарматыкі і радыёэлектронікі, Каф. інж. графікі. [В. В. Скурко і інш.] Пад рэд. В. В. Скурко, М. В. Місько. — Мн. : БДУІР, 1996.
 

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 
* Кафедра инженерной графики. История кафедры.   // Сайт БДУІР
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента 

Катэгорыя:Механікі СССР
Катэгорыя:Механікі Беларусі
Катэгорыя:Педагогі СССР
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі БНТУ
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУІР
Катэгорыя:Супрацоўнікі праектных інстытутаў Беларусі
Аляксандр Леанідавіч Кайданоўскі

**Аляксандр Леанідавіч Кайданаўскі** (; , Растоў-на-Доне, СССР — , , Расія) — савецкі і расійскі кінаакцёр, кінарэжысёр, сцэнарыст. Заслужаны дзеяч мастацтваў Расійскай Федэрацыі (1992).

## Біяграфія 
Аляксандр Кайданоўскі нарадзіўся 23 ліпеня 1946 года ў Растове-на-Доне. У 1960—1961 гадах вучыўся ў Днепрапятроўскім зварачным тэхнікуме імя Я. А. Патона. У 1965 годзе скончыў Растоўскае тэатральнае вучылішча (курс М. І. Бушнова). Паступіў у Школу-студыю МХАТ, але, правучыўшыся некалькі месяцаў, пайшоў адтуль.

У 1969 годзе скончыў Тэатральны інстытут імя Барыса Шчукіна. У 1969—1971 гадах працаваў у тэатры імя Я. Б. Вахтангава. Сам акцёр успамінаў: «Вахтангаўская „карпарацыя“ атруціла ўва мне любоў да тэатральнага жыцця: унутраныя ўзаемаадносіны ў тэатры заўсёды будуюцца на нейкіх агідных прынцыпах, на тым, што адным даводзіцца зневажаць іншых. Я чалавек, па сутнасці, вольны, мне не хацелася б ні кагосьці прыніжаць, ні аказацца прыніжаным. Таму з тэатра я сышоў. Якім чынам? Што робіць акцёр, калі яму не даюць іграць? Ён выпівае. І пару разоў я выпіў так грунтоўна, што ад мяне паспяшаліся пазбавіцца».

Потым працаваў у МХАТ і Тэатры на Малой Броннай. З 1973 года — служба ў войску (кавалерыйскі полк пры «Масфільме»). У 1982 годзе Кайданоўскі паступіў на Вышэйшыя курсы сцэнарыстаў і рэжысёраў у майстэрню Андрэя Таркоўскага, якую рэжысёр адкрыў ледзь не спецыяльна для яго. Аднак Таркоўскі неўзабаве эміграваў у Італію, таму давучваўся Кайданоўскі ў Сяргея Салаўёва. Скончыў курсы ў 1984 годзе.

Ужо знаходзячыся ў Італіі, Таркоўскі хацеў бачыць Кайданоўскага ў галоўнай ролі ў «Настальгіі», якая здымалася ў Італіі, але таго не выпусцілі з СССР.

У 1989 годзе Кайданоўскі выкладаў рэжысуру ў Тэатральным вучылішчы імя Б. В. Шчукіна. У 1992 годзе Аляксандру Кайданоўскаму было прысвоена ганаровае званне «Заслужаны дзеяч мастацтваў РФ». У 1994 годзе — член журы кінафестывалю ў Канах. У 1995 годзе вёў сцэнарную майстэрню на ВКСР.

Аляксандр Кайданоўскі памёр раніцай 3 снежня 1995 года ад трэцяга інфаркту ў пакоі сваёй маскоўскай камунальнай кватэры. Пахаваны на Кунцаўскіх могілках Масквы, участак 10.

Катэгорыя:Акцёры СССР
Катэгорыя:Акцёры Расіі
Катэгорыя:Сцэнарысты СССР
Катэгорыя:Сцэнарысты Расіі
Катэгорыя:Кінарэжысёры СССР
Катэгорыя:Кінарэжысёры Расіі
Катэгорыя:Памерлі ад інфаркту міякарда