open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Панаджы

**Панаджы** (Канкані पणजी, , ) — сталіца самага маленькага індыйскага штата Гоа. Размешчаны ў вусці ракі Мандові. З насельніцтвам 58 785 чалавек Панаджы з'яўляецца 3-м па насельніцтве горадам штата Гоа пасля Маргаа і Васка-да-Гама.

## Гісторыя 
У снежні 1961 года, пасля заканчэння партугальскага каляніяльнага праўлення Панаджы разам з астатняй тэрыторыяй Гоа быў уключаны ў склад Індыі. У перыяд паміж 1961—1987 гг. Панаджы з'яўляўся сталіцай саюзнай тэрыторыі Гоа, Даман і Дыу. З мая 1987 года стаў сталіцай штата Гоа і адміністрацыйным цэнтрам Паўночнага раёна Гоа. Упершыню згадваецца ў 1107 годзе.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Індыі
Катэгорыя:Гоа
Робертсан

**Робертсан** () — прозвішча, тапонім.

## Прозвішча 
* Джордж Айла Мак-Ніл Робертсан — англійскі дзяржаўны дзеяч
* Джымі Робертсан — англійскі прафесійны гулец у снукер
* Кліф Робертсан — амерыканскі акцёр
* Мары Робертсан — шведская актрыса
* Ніл Робертсан — аўстралійскі прафесійны гулец у снукер

## Тапонім 
* Робертсан (акруга, Тэхас)
Сюзанна Валадон

**Сюзанна Валадон**, **Сюзан Валадон** (, народжаная: **Мары-Клеменцін Валад** (*Marie-Clémentine Valade*): , Бесін-сюр-Гартамп, дэпартамент Верхняя В'ена — , ) — французская мастачка; першая жанчына, прынятая ў французскі саюз мастакоў (1894). Таксама вядомая як натуршчыца і маці мастака Марыса Утрыло.

## Біяграфія 
Дачка незамужняй прачкі. З дзяцінства добра малявала. Ва ўзросце пятнаццаці гадоў працавала цыркавой акрабаткай, але праз год была вымушаная завяршыць цыркавую кар'еру з-за траўмы. Затым працавала натуршчыцай у многіх вядомых мастакоў: П'ера Пюві дэ Шавана, затым Рэнуара, Тулуз-Латрэка, Дэга. Перажыла раманы з некаторымі з іх; вучылася ў іх тэхніцы, але да нейкага часу нікому не паказвала свае малюнкі. У снежні 1883 года нарадзіла сына Марыса, пра бацькоўства якога няма адназначнага меркавання (прозвішча Утрыло хлопчыку даў праз восем гадоў усынавiцель).

Малюнкі Сюзанны першым з мастакоў убачыў Тулуз-Латрэк, а затым Дэга, высока ацаніў чысціню ліній і заахвоціў да кар'еры мастачкі. У адрозненне ад многіх сваіх сучаснікаў, Сюзанна Валадон здолела дамагчыся прызнання і фінансавага поспеху пры жыцці.

Пісала нацюрморты і пейзажы. Вядомая таксама выявамі аголенай натуры. На першых выставах у пачатку 1890-х гадоў былі прадстаўлены пераважна партрэты яе пэндзля, у тым ліку партрэт Эрыка Саці, з якім у яе быў ў 1893 годзе раман. У 1894 годзе Валадон становіцца першай жанчынай, дапушчанай да сяброўства ў Нацыянальным таварыстве прыгожых мастацтваў.

Валадон працавала над некаторымі сваімі карцінамі да трынаццаці гадоў, перш чым прадставіць іх публіцы. Таксама працавала пастэллю.

Надзейнай саюзніцай Валадон была Берта Вейль, галерыстка, з 1913 па 1932 год яна прэзентавала работы Сюзагны ў 19 экспазіцыях, у тым ліку арганізавала тры персанальныя выставы.

Сюзанна Валадон памерла 7 красавіка 1938 года ў асяроддзі сяброў-мастакоў Андрэ Дэрэна, Пабла Пікаса і Жоржа Брака. Пахавана на парыжскім могілках Сент-Уан.

Катэгорыя:Мастакі паводле алфавіта
Катэгорыя:Натуршчыцы
Беларуска-пакістанскія адносіны

, выпушчаны сумесна Беларуссю і Пакістанам, 2016 года, прысвечаны нацыянальным паркам гэтых краін.]]
**Белару́ска-пакіста́нскія адно́сіны** — дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Ісламскай Рэспублікай Пакістан усталяваны 3 лютага 1994 года.

Пасля адкрыцця ў лістападзе 2014 года Пасольства Рэспублікі Беларусь у Ісламскай Рэспубліцы Пакістан з рэзідэнцыяй у Ісламабадзе назіраецца істотная актывізацыя беларуска-пакістанскіх адносін. 28-29 мая 2015 года адбыўся першы ў гісторыі афіцыйны візіт Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкі ў Ісламскую Рэспубліку Пакістан.

10-12 жніўня 2015 года праведзены візіт Прэм'ер-міністра Ісламскай Рэспублікі Пакістан Наваза Шарыфа ў Рэспубліку Беларусь.

9-11 лістапада 2015 года арганізаваны афіцыйны візіт Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь А. У. Кабякова ў Ісламскую Рэспубліку Пакістан.

11 лістапада 2015 года на базе Нацыянальнай бібліятэкі Ісламскай Рэспублікі Пакістан адкрыты Беларускі інфармацыйна-культурны цэнтр, які укамплектаваны літаратурай пра гісторыю, культуру і прыроду Беларусі, інфармацыйнымі матэрыяламі пра станаўленне беларускай дзяржаўнасці,
3 кастрычніка 2016 года ў Ісламабадзе на базе Нацыянальнага інстытута сучасных моў пры садзейнічанні Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага універсітэта адкрыты Цэнтр беларускай мовы і культуры.

4-6 кастрычніка 2016 года Ісламскую Рэспубліку Пакістан з другім афіцыйным візітам наведаў Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнка.

1-4 лютага 2017 года Рэспубліку Беларусь з афіцыйным візітам наведаў Старшыня Сената Парламента Ісламскай Рэспублікі Пакістан М.Рабані.

10-12 красавіка 2017 года Ісламскую Рэспубліку Пакістан з афіцыйным візітам наведаў Старшыня Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Уладзімір Андрэйчанка.

Першы і другі раўнд палітычных кансультацый праведзены ў Ісламабадзе адпаведна 13-14 лістапада 2014 года і 8-9 кастрычніка 2015 года, трэці раўнд запланаваны на травень 2017 года ў Мінску.

11 мая 2017 года у Мінску адбыўся трэці раунд Беларуска-пакістанскіх кансультацый паміж Міністэрствам замежных спраў Рэспублікі Беларусь і Міністэрствам замежных спраў Ісламскай Рэспублікі Пакістан.

Пакістан
Катэгорыя:Знешняя палітыка Пакістана
Пясочная (рака)

**Пясо́чная** — рака ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Уша (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 8 км. Пачынаецца на ўсход ад вёскі Лемнікі, упадае ва Ушу за 1,2 км на паўночны ўсход ад вёскі Трашчычы. Ад вусця на працягу 3 км каналізаваная. У вярхоўі пойма забалочаная, у нізоўі прымае сцёк з меліярацыйных каналаў. Да пачатку меліярацыйных прац упадала ў Міранку.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Ушы (прыток Нёмана)
Катэгорыя:Рэкі Карэліцкага раёна
B side (гурт)

**«b_side»** (былая назва — **РоСтра**) — беларускі трып-хоп гурт, заснаваны летам 2003 года. З верасня 2010 года перайменаваны ў «b_side» ў сувязі з адыходам калектыва ад стылістыкі арт-рока.

## Гісторыя 
Гурт «РоСтра» заснаваны пяццю яго будучымі ўдзельнікамі (назва гурта азначала ўпрыгожванне на карме карабля). Першым выступам калектыву на шырокай публіцы стаў вечар памяці Аляксандра Башлачова 28 мая 2005 года ў клубе «Аквариум». Наступным буйным выступам стаў фэст «Крэўскія камяні»-2005, ад якога бярэ свой пачатак першая беларускамоўная праграма «РоСтры». Гурт таксама выступаў на фестывалях «Ярмарка здоровья» на Нёмане, «Оттепель» і ў клубе «Граффити». «РоСтра» бралі ўдзел у запісе зборніке «Л. Геніюш: Жыць для Беларусі. Мэлёдыка паэзіі», дзе выконвалі песню «Куфар».

У 2006 годзе гурт падаваў заяўку на ўдзел у «Басовішчы-2006» і на адборным этапе выйграў прыз глядацкіх сімпатыяў. Удзел у «Басовішчы» стаў першым выступам па-за межамі Беларусі, аднак адразу пасля фестывалю з гурта сышлі два чалавекі: клавішнік Аляксандр Галаўнёў і гітарыст Уладзімір Русецкі, які быў заснавальнікам калектыву з 2003 года. З былым клавішнікам была запісана песня «Ночка» для трыб’юту Сяргея Новіка-Пяюна, пасля чаго ён канчатковы выйшаў з творчага працэсу, аднак часам дапамагаў на выступах.

Пасля канцэрту «Vox Femina: Tribute to Flёur», які адбыўся 16 снежня 2006 года, на «ХАТА studio» распачаўся запіс дэбютнага альбома «РоСтры». Ягоны рэліз быў запланаваны на верасень 2007 года. Неўзабаве песні гурта трапілі ў ратацыю некалькіх беларускіх радыёстанцыяў. У 2007 годзе гурт стаў паўфіналістам расійскага музычнага конкурса MuseOn-2007.
У 2009 годзе «РоСтра» напісалі песню «Нехта» на словы беларускай паэткі Вікі Трэнас. Гэтая кампазіцыя зазначыла пераход гурта ад арт-року да плыні трып-хопу і даўнтэмпа. За зменай стылю неўзабаве паследавала і змена назвы гурта — «b_side». Музыкі пракамэнтавалі такі крок наступным чынам: На адным з апошніх канцэртаў насупраць сваёй назвы мы пабачылі стылістыку «фолк-рок», што канчаткова падштурхнула нас да змены назвы… Гэта не толькі адваротны бок вініла, але і эксперыментальны бок музыкі. b_side — гэта працэс, які абмежаваны, напэўна, толькі космасам. Музыка знаходзіцца вышэй за ўсе межы, таму ў нашых трэках вы з лёгкасцю пачуеце, як беларускую і англійскую, так і арабскую ды іспанскую мовы.У 2011 годзе гурт выдаў альбом «Smooth Season» у стылі трып-хоп, альбом атрымаў надзвычай станоўчыя адзнакі на партале Experty.by.

## Дыскаграфія 
* «Smooth Season» (альбом, DustedWax Kingdom, 2011)

### Удзел у зборніках 
* *Жыць для Беларусі* (2006) — «Куфар»
* *Дні лятуць. Песьні з-за кратаў* (2007) — «Ночка»
* *Песьні свабоды-3* (2007) — «У вырай!»
* *Басовішча XVII* (2007) — «Ночка»
* *Янка Купала — 125 гадоў* (2007) — «У вырай!»

## Склад 
* Анастасія Карпоўская — вакал
* Дзмітрый Ляшэвіч — клавішныя
* Эдуард Казлоў — гітара, клавішныя
* Яўген Леўкавец — бас-гітара
* Аляксандр Колтун — ударныя

## Спасылкі 
* Трип-хоп — он и в Беларуси трип-хоп! И это — B_Side  — інтэрв’ю і жывы выступ на партале TUT.BY

Катэгорыя:Электронныя музычныя калектывы Беларусі
Царква Святога Іаана Канэа (Охрыд)

**Царква Святога Іаана Канэа** (), таксама вядомая як **Царква Святога Іаана Багаслова** — храм Македонскай праваслаўнай царквы, які размешчаны на скале над пляжам Канэа ў горадзе Охрыд і выходзіць на Ахрыдскага возера. Храм узведзены ў гонар Іаана Багаслова, які вядомы ў царкоўнай літаратуры як Іаан Патмаскі. Дакладная дата будаўніцтва царквы невядомая, але згодна з дакументамі аб царкоўнай уласнасці, царква была пабудавана да 1447 года. Археалагічныя раскопкі пацвярджаюць, што царква была пабудавана ў XIII стагоддзі, яшчэ да з'яўлення Асманскай імперыі.

## Апісанне 
Царква з'яўляецца крыжападобным будынкам з прамавугольным аснаваннем, мае трохбаковую апсіду на ўсходнім баку. Дапускаецца, што архітэктар ствараў план з улікам як візантыйскіх, так і армянскіх архітэктурных элементаў (асабліва пры афармленні васьмівугольнага купала). Незадоўга да прыбыцця туркаў у Македонію царква ў XIV стагоддзі была рэканструявана. Згодна з летапісамі, царква Святога Іаана Канэа размяшчалася паблізу ад царквы Святых Канстанціна і Алены. Пасля захопу туркамі Македоніі пачалось згасанне духоўнага жыцця з XVII па XIX стагоддзі (адна з нешматлікіх захаваўшыхся ікон датуецца 1676 годам).

Шэраг рэканструкцый царквы адбыўся ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя, калі быў усталяваны драўляны іканастас з выявамі некалькіх святых і Дзевы Марыі на галоўнай апсідзе. У купале храма размешчана фрэска Хрыста Уседзяржыцеля, які абкружаны васьмю анёламі, якія ляцяць. Секцыі паміж вокнамі пакрытыя фрэскамі з выявамі біблейскіх прарокаў. На сценах царквы таксама выяўлены фрэскі з Кліментам Охрыдскім і Эразмам Охрыдскім. У верхняй зоне алтара намаляваная сцэна Абшчыны Апосталаў з анёламі ў царскай вопратцы, і гэтая выява лічылася вельмі незвычайнай для візантыйскага жывапісу.

У 1964 годзе ў час рэстаўрацыі было выяўлена некалькі фрэсак, што дазволіла атрымаць мастацтвазнаўцам дастатковую колькасць інфармацыі аб гісторыі сярэдневяковага мастацтва ў Македоніі (асабліва ў часы праўлення візантыйскай дынастыі Камнінаў). Цяпер у царкве ўстаноўлена некалькі паветразаборнікаў, што дазваляе павысіць яе надзейнасць і захаваць фрэскі на сценах.

## Галерэя 

Файл:St. John Kaneo, Ohrid, Macedonia (13).JPG|
Файл:The entrance of St. John Kaneo, Ohrid, Macedonia.JPG|
Файл:St. John at Kaneo evening.jpg|Царква вечарам
Файл:St. John Kaneo, Ohrid, Macedonia (9).JPG|
Файл:Tomb at Kaneo.JPG|Магіла іерэя Анастаса Аўтава
Файл:Kaneo i ezero.jpg|Від на возера
Файл:Ohrid Lake.jpg|
Файл:Sveti Jovan Kaneo na razglednica.jpg|Царква ў 1930-я гады

## Спасылкі 
* Our tour in /ohrid and Ohrid Lake  
* ХРАМ СВ. ИОАННА БОГОСЛОВА В КАНЕО 

Катэгорыя:Македонская праваслаўная царква
Катэгорыя:Охрыд
Кахіма

**Кахіма** — сталіца індыйскага штата Нагаленд, адзін з трох гарадоў штата, які мае ўласны муніцыпалітэт.

Насельніцтва — 78584 чалавек (2001), 53 % з іх — мужчыны, 75 % жыхароў пісьменныя. Размешчаны на ўсходзе Індыі, у міжгорнай катлавіне Асам-Бірманскіх гор, недалёка ад мяжы з М’янмай. Вышыня над узроўнем мора — каля 1400 м. Снегапады і маразы ўзімку бываюць вельмі рэдка, пераважна — у навакольных гарах, зіма — сухая. Улетку ападкі, тэмпература днём вагаецца ў межах +26 — + 32 °C.

Катэгорыя:Гарады Індыі
Катэгорыя:Нагаленд
Лючжоу

**Лючжоу** — горад на поўдні Кітая, на рацэ Люцзян, у Гуансі-Чжуанскім аўтаномным раёне. Насельніцтва 3,54 млн чалавек (2014). Вузел чыгунак. Лесапрамысловы цэнтр. Прамысловасць: цяжкая, металургічная, хімічная.

## Гарады-пабрацімы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна
Астхік Ісаакаўна Кантарджан

**Астхік** (сапраўднае імя і прозвішча — **Амперыя Ісаакаўна Кантарджан**, ; 1852, Канстанцінопаль — 18 мая 1884, Канстанцінопаль) — армянская актрыса і спявачка (кантральта). Выступаць пачала ў 1870 годзе на сцэне тэатра Акопа Вардавянa (Канстанцінопаль), а ў 1878—1879 гадах выступала ў аперэце актрысай і танцоркай. У 1879—1880 гадах Астхік пераехала ў Закаўказзе, дзе на адной сцэне з сястрой Сірануш і Петросам Адамянам выступала ў Тбіліскай армянскай драме. У 1881 годзе ўступіла ў аперэтачную трупу Бенкляна. У складзе трупы Астхік гастралявала ў Егіпце, Грэцыі і на Блізкім Усходзе.

Вядомыя партыі Астхік: Парыс («Цудоўная Алена», Жак Афенбах), Ланж, Аўрора («Дачка мадам Янга», «Жырафле-Жырафля», Шарль Лякок); вядомыя ролі: Нерына («Спадар дэ Пурсаньяк», Мальер), Чыба («Лукрэцыя Борджыа» Віктор Гюго), Маргарыта Гацье («Дама з камеліямі», Аляксандр Дзюма).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Астхик в Театральной энциклопедии 

Катэгорыя:Актрысы Арменіі
Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Арменіі
Дом Лакіера

**Дом Лакіера** — помнік архітэктуры першай паловы XIX стагоддзя, які размяшчаецца па адрасе Тургенеўскі завулак, 5 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці. Дом пабудаваны ў стылі класіцызму, яго фасад упрыгожваюць паўкалоны.

## Гісторыя 
У першай палове XIX стагоддзя ў завулку Тургенеўскім, 5, у Таганрогу, быў пабудаваны новы двухпавярховы асабняк. Ён узвышаўся над аднапавярховымі будынкамі — крамамі, якія знаходзіліся ва ўласнасці купца I гільдыі Карпа Маркавіча Гайрабетова з Нахічэвані, які да таго ж быў патомным ганаровым грамадзянінам. 

У 1839 годзе дом прыналежаў грэчаскаму падданаму купцу Мануілу Кумані.
У 1860-х гадах дом памяняў уласніка, новым уладальнікам стаў калежскі саветнік Марк Варвацы. У 1882 годзе домаўласніцтва перайшло ва ўласнасць яго спадчыннікаў — Аляксандры Папудавай і Алены Лакіер. Яны валодалі домам да 1920-х гадоў і пачатку савецкай улады, таксама ў іх уласнасці быў дом па вуліцы Грэчаскай, 42. Паводле ацэнкавых дадзеных, у гэты час кошт дома быў роўны 24 тысячы рублёў. У гэтым жа доме кватэру для патрэб майстэрні і прыёму заказу на пашыў дамскай і дзіцячай сукенкі арандавала мадам Фай. Паводле іншых крыніц, «модная майстэрня» месцілася ў доме з 1892 года і прыналежала яна І. Ю. Фівіч. З 1992 года дом — помнік архітэктуры, ахоўваецца законам. Па стане на 2003 год, у доме размешчаны дзіцячы сад «Таполька».

Катэгорыя:Таганрог
Ляаян

**Ляаян** — горад на паўночным усходзе Кітая, каля ракі Тайцзыхэ (прыток ракі Ляахэ), у правінцыі Ляанін. 600 тыс.жыхароў (1997). Вузел чыгунак. Нафтахімічны камбінат, прадпрыемствы машынабудавання, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады правінцыі Ляанін
Ляаюань

**Ляаюань** — горад на паўночным усходзе Кітая, на рацэ Дунляахэ (басейн ракі Ляахэ), у правінцыі Гірын. 354 тыс.жыхароў (1997). Вузел чыгунак і аўтадарог. Металургічная, машынабудаўнічая, хімічная прамысловасць; вытворчасць будаўнічых матэрыялаў, тэкстыльных вырабаў. Цэнтр здабычы каменнага вугалю. ГЭС.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гарады правінцыі Гірын
Nintendo DSi

**Nintendo DSi** — партатыўная гульнявая сістэма кампаніі Nintendo, якая стала непасрэдным паслядоўнікам Nintendo DS Lite. Распрацоўка DSi пачалася ў канцы 2006 года, і сістэма была прадстаўлена падчас канферэнцыі Nintendo у кастрычніку 2008 года ў Токіа.
## Гісторыя 
Распрацоўка Nintendo DSi была пачата ў канцы 2006 года. Каманда павінна была распрацаваць тэму для новага DS у тэрмін да прэзентацыі ў канцы снежня, а ў лютым 2007 года большасць спецыфікацый для чыпсэта павінны былі быць завершаны. 1 лістапада 2008 года DSi была выпушчана ў Японіі. Nintendo адгрузіла 200 тысяч адзінак для японскага запуску DSi і на працягу першых двух дзён больш за 170 тысяч адзінак былі прададзеныя.

## Тэхнічныя характарыстыкі 
* **працэсар**: ARM9 (133 МГц)
* **памяць**: аператыўная — 16 МБ (флэш-памяць 256 МБ)
* **дысплей**: 256 × 192 пікселяў
* **камера**: 640 × 480 пікселяў
* **батарэя**: 840 мАг (9—14 гадзін)
## Гл. таксама 
* Nintendo DS
* Nintendo 3DS

## Спасылкі 
Катэгорыя:Партатыўныя гульнявыя сістэмы
Катэгорыя:Nintendo
Катэгорыя:З’явіліся ў 2008 годзе
Лінзаў Роў

**Лі́нзаў Роў**, **Лінзін Роў** — рака ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Цятранка (басейн Нёмана). Даўжыня 8 км. Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Некрашэвічы, упадае ў Цятранку за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Крышылоўшчына. На ўсім працягу каналізаваная. Прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Ушы (прыток Нёмана)
Катэгорыя:Рэкі Карэліцкага раёна
Цятранка

**Цятра́нка** — рака ў Беларусі, у Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Уша (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 134 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4,1 ‰. Пачынаецца ў напрамку на захад ад аграгарадка Лукі, цячэ па ўсходніх схілах Навагрудскага ўзвышша, упадае ў Ушу каля вёскі Уша. Рэчышча каналізаванае. Прымае сцёк з меліярацыйных каналаў. Асноўны прыток — Лінзаў Роў (злева). У аграгарадку Лукі на рацэ створана сажалка.

## Літаратура 
* 
*  — С. 305.

Катэгорыя:Прытокі Ушы (прыток Нёмана)
Катэгорыя:Рэкі Карэліцкага раёна
Ляахэ

**Ляахэ́** — рака на паўночным усходзе Кітая.

Даўжыня (ад вытокаў ракі Сіляахэ) 1430 км, плошча басейна 231 тыс.км². Пачынаецца ў гарах на стыку Вялікага Хінгана і Жэхэ, цячэ па раўніне Сунляо, упадае ў Ляадунскі заліў Жоўтага мора. Летнія паводкі. Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні больш за 630 м³/с. Выкарыстоўваецца пераважна для арашэння. Вадасховішчы Дахафан, Эрлуншань. Суднаходная ад горада Чжэнцзятунь. У вусці — порт Інкоу.

## Літаратура 
*  — С. 415.

Катэгорыя:Рэкі Кітая
Катэгорыя:Рэкі, якія ўпадаюць у Жоўтае мора
Петухоўка (рака)

**Петухо́ўка** — рака ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Сэрвач (басейн Нёмана). Даўжыня 8 км. Пачынаецца на ўсходніх схілах Навагрудскага ўзвышша за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Равіны, упадае ў Сэрвач на захад ад аграгарадка Цырын. Ад вусця на працягу 2 км каналізаваная.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басейн Сэрвачы (прыток Нёмана)
Катэгорыя:Рэкі Карэліцкага раёна
Кальбер

**Кальбер** () — французскае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Жан-Батыст Кальбер — французскі дзяржаўны дзеяч
* Кладэт Кальбер — амерыканская актрыса французскага паходжання
* Шарль Кальбер — французскі дыпламат
Аляксандрас Стульгінскіс

**Аляксандрас Стульгінскіс** (; 26 лютага 1885, Куталяй, Расіенскі павет, Шылельскі раён, Расійская імперыя (цяпер Шылельскі раён, Літва) — 22 верасня 1969, Каўнас) — літоўскі дзяржаўны дзеяч, другі прэзідэнт Літоўскай Рэспублікі ў чэрвені-снежні 1920 (выконваў абавязкі) і 21 снежня 1922 — 7 чэрвеня 1926.

Катэгорыя:Выпускнікі Інсбрукскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Міністры Літвы
Катэгорыя:Прэзідэнты Літвы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай
Катэгорыя:Старшыні Сейма Літвы
Катэгорыя:Зняволеныя Уладзімірскага цэнтрала
1982 год у гісторыі кіно

**1982** год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.

## Лідары праката 
## Падзеі 
## Фільмы 
*«Бягун па лязе» — мастацкі,  «Warner Brothers»,  Рыдлі Скот (у ролях: Харысан Форд, Рутгер Хаўэр)
*«Іван» — тэлевізійны,  «Беларусьфільм»,   (у ролях: Анатоль Папанаў, Галіна Макарава)
*«Конан-варвар» — мастацкі,  «20th Century Studios»,  Джон Міліус (у ролях: Арнольд Шварцэнэгер, Макс фон Сюдаў)
*«Новая зямля» — тэлевізійны,  «Тэлефільм»,  Уладзімір Траццякоў (у ролях: Таццяна Мархель, Яўген Шыпіла, Анатоль Жук)
*«Памяць стагоддзяў» — дакументальны,  «Беларусьфільм»,  Н. Сава
*«Подых навальніцы» — «Беларусьфільм», рэж. Віктар Тураў (у ролях: Алена Барзова, Юрый Казючыц, Барыс Няўзораў).

## Узнагароды 
## Нарадзіліся 
* 31 сакавіка — Хлоя Чжаа, амерыканская кінарэжысёрка, сцэнарыстка, прадзюсарка і мантажорка кітайскага паходжання.
* 30 красавіка — Кірстэн Данст, амерыканская кінаактрыса, сцэнарыстка, рэжысёрка, прадзюсарка, мадэль, спявачка.

## Памерлі 
* 17 лютага — Лі Страсберг, амерыканскі кінарэжысёр, акцёр і прадзюсар (нар. 1901).
* 29 мая — Ромі Шнайдэр, нямецкая і французская актрыса (нар. 1938).
* 12 жніўня — Генры Фонда, амерыканскі акцёр тэатра і кіно (нар. 1905).
* 29 жніўня — Інгрыд Бергман, шведская і амерыканская актрыса (нар. 1915).

## Спасылкі
Кіно
Катэгорыя:Гады ў кінематографе
Лаўра

**Ла́ўра** ( — літаральна «гарадская вуліца», «квартал») — назва найбольш буйных і ўплывовых праваслаўных мужчынскіх манастыроў.

Вядомы з 4—6 ст.: лаўрамі называліся манастыры св. Феадосія каля Іерусаліма (Палесціна),  (Грэцыя).

У Расійскай імперыі статус лаўры мелі Кіева-Пячэрская лаўра (з 1598), Троіца-Сергіева лаўра (з 1744), Аляксандра-Неўская лаўра (з 1797), Пачаіўская лаўра (з 1833, цяпер у Цярнопальскай вобласці Украіны).
Да 18 ст. лаўры падначальваліся непасрэдна патрыярху, з 1721 — сіноду. Карыстаюцца асаблівымі правамі, колькасць манахаў у лаўрах не абмяжоўваецца. Кіруюць лаўрамі намеснікі ў сане архімандрыта.

## Літаратура 
* 
* 


Катэгорыя:Праваслаўныя манастыры
Кіева-Пячэрскі пацярык

thumb|Пячэрскі пацярык. Друкарня Кіева-Пячэрскага манастыра, 1678 год
**«Кі́ева-Пячэ́рскі пацяры́к»** — помнік арыгінальнай старажытнарускай літаратуры; зборнік дыдактычных апавяданняў пра жыццё манахаў і гісторыю Кіева-Пячэрскага манастыра.

Першапачатковая рэдакцыя складзена ў 1220—1230-я гады. Захавалася некалькі спісаў пачатку 15—17 ст., упершыню надрукаваны ў Кіеве (1661).

Аснову складаюць пасланні ўладзімірскага і суздальскага епіскапа Сімона і кіева-пячэрскага манаха Палікарпа, у канцы далучаны 9 і 11 навел пра манахаў-падзвіжнікаў.

Відавочна, у сярэдзіне 13 ст. ў «Кіева-Пячэрскі пацярык» былі ўключаны «Жыціе Феадосія Пячэрскага», «Пахвала» Сімона, «Слова» пра будаўніцтва пячэрскай царквы, выпіскі з «Аповесці мінулых гадоў» пра ўзнікненне манастыра. Дапоўнены новымі творамі ў старэйшай з вядомых Арсеньеўскай рэдакцыі 1406, таксама Феадосіеўскай сярэдзіны 15 ст., Касіянаўскай 1462, выкарыстаны Пячэрскі летапіс пачатку 12 ст. і іншыя.

У пацерыку ўслаўляюцца старажытнарускія будаўнікі, мастакі і царкоўныя дзеячы манастыра, сцвярджаецца яго вялікае значэнне як агульнага культурна-рэлігійнага цэнтра Кіеўскай Русі.

Асноўная крыніца твораў — мясцовыя легенды і паданні. Некаторыя сюжэты, вобразы, матывы ўзыходзяць да візантыйскіх пацерыкоў і Бібліі, аднак вызначаюцца мастацкай арыгінальнасцю.
У творах арганічна спалучаюцца ўрачысты сталь жыцій са строгім выкладам летапісных апавяданняў, казачная фантастыка з гістарычна сапраўдным; жыва і рэалістычна апісаны побыт і норавы манахаў, прыведзены каштоўныя гістарычныя факты і звесткі.

Агапит Безмедник Печерский патерик.jpg|Агапіт Бязмеднік. Пячэрскі пацярык 1661 года
Дамиан целебник Печерский патерик.jpg|Даміян Цалебнік. Пячэрскі пацярык 1661 года

## Публікацыі 
* Памятники литературы Древней Руси, XII в. М., 1980.

## Літаратура 
*  С. 249.
* 
* История русской литературы. Т. 1. М., 1980.
* 

Катэгорыя:Рэлігійныя сачыненні
Катэгорыя:Кіева-Пячэрская лаўра
Катэгорыя:Праваслаўная літаратура
Катэгорыя:Старажытнаруская літаратура XIII стагоддзя
Дом Полякаў

**Дом По́лякаў** — помнік грамадзянскай архітэктуры эклектычнага кірунку ў Мінску. Месціцца па адрасе вуліца Мяснікова, 76. Помнік грамадзянскай архітэктуры эклектычнага кірунку. Гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння.

## Гісторыя 
Будынак збудаваны ў 1903 годзе на тагачаснай Новамаскоўскай вуліцы (цяпер Мяснікова) як даходны дом. Уласнасць Веніяміна і Перлы Полякаў, а неўзабаве дом перайшоў ва ўласнасць Яўрэйскага цэнтральнага дабрачыннага таварыства. З 1904 годзе ў будынку месціцца 7-е жаночае вучылішча (двухкласнае з трэцім рукадзельным класам) і 5-е аднакласнае прыходскае вучылішча. Пазней у ім месцілася 3-е жаночае габрэйскае вучылішча.

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі да 1939 года ў доме жыў беларускі пісьменнік Янка Маўр. Пісьменніку з сям’ёй належалі тры пакоі з агульнай кухняй на трэцім мансардным паверсе. На першым і другім паверсе месцілася сярэдняя школа № 31.

Пасля Другой сусветнай вайны будынак перапланіраваны пад жылы дом, у ім жылі супрацоўнікі Інстытута замежных моў.

Увесну 2019 года камісія, якая абследавала галоўны фасад, выявіла праблему з ляпным дэкорам і вырашыла часова прыпыніць капітальны рамонт галоўнага фасада. Ляпны дэкор будзе амаль цалкам заменены, для чаго «Белрэстаўрацыя» зняла злепкі. Новая ляпніна будзе наноў мацавацца на будынак на спецыяльныя растворы і анкеры. Акрамя таго будзе выканана тое, што не было выканана паводле праекта 1990-х гадоў.

## Літаратура 
* 
*  С. 166
* 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Славутасці Мінска
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:Вуліца Мяснікова (Мінск)
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі эклектыкі
Катэгорыя:1903 год у Мінску
Сядзібна-паркавы ансамбль Скіндэраў (Міхайлоўшчына)

**Сядзібна-паркавы ансамбль Скіндэраў** — рэшткі сядзібна-паркавага ансамбля ў в. Міхайлоўшчына Ашмянскага раёна.

## Архітэктура 
Будынак двара ў Міхайлоўшчыне быў пабудаваны ў канцы 18 – пачатку 19 ст. Павернутая франтонам на поўдзень пабудова была драўляная, параўнальна невялікая, узведзеная на падмурку ў форме шырокага прамавугольніка. Высокі дах дома быў з гладкай гонты. З боку ўезда знаходзіўся шырокі порцік з дзвюма парамі дастаткова масіўных калон з балконам і мезнінам. Пазней балкон быў накрыты страхой на чатырох тонкіх слупах. Сцены дома з вонкавага боку былі ашаляваны дошкамі. Фасад дома ўпрыгожвалі аднолькава белыя калоны, вокны, аканіцы, а таксама дзверы.

## Інтэр'ер 
Унутры дома да порціка прымыкаў вялікі калідор, а з паўночнага боку – вялікая сталовая з выхадам на садовую тэрасу. З абодвух бакоў фасада было тры пакоі. Пакой з правага боку калідора з’яўляўся салонам, з левага кабінетам. Сцены ва ўсіх пакоях былі гладка атынкаваны, столь – балачная. Акрамя печаў з жоўтай і карычневай кафлі ў доме меўся яшчэ камін, таксама з кафлі. Магчыма, усё гэта было пабудавана ў другой палове ХІХ стагоддзя. Старадаўняя мэбля была вывезена да 1914 года ў Варшаву ці Вільню. Усё, што засталося на месцы, прапала падчас Першай сусветнай вайны. Да самых каштоўных помнікаў, якія захоўваліся ў Міхайлоўшчыне, адносіўся сямейны архіў Скіндэраў, які ахопліваў час ад 1646 года.

## Літаратура 
* «Збор помнiкаў гiсторыi i культуры Беларусі. Гродзенская вобласць». Мінск, выдавецтва «Беларуская Савецкая Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі», 1986 год, С. 107—108
* Aftanazy Roman. «Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej». Wrocław, Ossolineum, 1991-97, С. 219—221
* Федорук Анатолий Тарасович. «Садово-парковое искусство Белоруссии». Минск, «Ураджай», 1989 г. 247 страниц. ISBN 5-7860-0086-9.
* Jankowski. Powiat oszmiański. Część 1, С. 215—217

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Палацава-паркавыя і сядзібна-паркавыя ансамблі Беларусі
Катэгорыя:Славутасці Ашмянскага раёна
Катэгорыя:Род Скіндэраў
Катэгорыя:Міхайлоўшчына
Дом сям’і Робевых

'''Дом сям'і Робевых''' () — гістарычны будынак у горадзе Охрыд, Паўночная Македонія. Дом быў пабудаваны ў яго цяперашнім выглядзе ў 1863—1863 гадах Тодарам Петкавым з вёскі Гары каля . Цяпер дом з'яўляецца ахоўваемым помнікам культуры і належыць Нацыянальнаму музею.

## Гісторыя 
Будаўніцтва першага дома сям'і Робевых было завершана 15 красавіка 1827 года, аб чым сведчыць надпіс на мармуровай каменнай пліце. Гэтая вядомая купецкая сям'я жыла ў доме на працягу 35 гадоў, пакуль паміж 1861 і 1862 гадамі мясцовы злачынец Устрэф Бег не спаліў яго.

Праз два гады паміж 1863 і 1864 гадамі дом быў адбудаваны зноў. Ён быў падзелены на дзве часткі: левую і правую. Канстанцін Робеў жыў у левай частцы дома, а ягоны брат, Атанас Робеў - у левай. Галоўным будаўніком быў Тодар Петкаў. Сям'я жыла ў гэтым доме да 1900 года, калія яны пераехалі ў Біталу і сталі выкарыстоўваць гэты дом у якасці летняй рэзідэнцыі.

З 1913 па 1919 год, падчас балканскіх войнаў і Першай сусветнай вайны ў доме размяшчаліся сербскія салдаты. Дом быў узяты пад ахову як культурна-гістарычны музей Македоніі пасля Другой сусветнай вайны. Апошняя яго рэканструкцыя праводзілася ў 1990-ых гадах.

## Музей 
Трохпавярховы дом з'яўляецца ахоўваемым помнікам культуры. Эпіграфічныя помнікі з Охрыда размешчаны на цокальным паверсе дома, у тым ліку такія каштоўныя аб'екты як «Milokas» (знойдзены на ), два торсы багіні Ісіды і іншыя. Археалагічныя аб'екты старажытнасці і сярэднявякоўя размешчаны на другім і трэцім паверхах.

Верхняя частка дома служыць ў якасці выставачнай прасторы для аб'ектаў, зробленых майстрамі охрыдскай разьбы, твораў вядомых мастакоў з горада Охрыд і наваколляў. Ва ўсходняй частцы дома знаходзяцца асобныя рэчы сям'і Робевых.

## Цікавыя факты 
* Выява «Торса багіні Ісіды», выстаўленага ў доме Робевых, надрукавана на банкноце ў 10 дэнараў. Торс Ісіды адносіцца да 2-га стагоддзя да н. э. і з'яўляецца адным з самых каштоўных артэфактаў, знойдзеных на тэрыторыі Паўночнай Македоніі.

## Спасылкі 
* The Robewi family house
* Робевци — непризнатото македонско кнежевско семејство

Катэгорыя:Охрыд
Катэгорыя:Музеі Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Паўночнай Македоніі
Дом Лакіераў

**Дом Лакіераў** — помнік гісторыі і архітэктуры, які размяшчаецца па вуліцы Грэчаскай, 42 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці.

## Гісторыя 
У пачатку XIX стагоддзя гэта дом, пабудаваны ў цагляным стылі, быў уласнасцю Івана Андрэевіча Варвацы. Вядома, што калі Аляксандр I наведваў Таганрог, на гэтай пляцоўцы знаходзіліся драўляныя стайні для яго коней. Яны былі пабудаваны за сродкі горада. На гэтай жа тэрыторыі размясціліся лейб-гвардзейцы казачага палка пры двары.

З гэтым домаўласніцтвам злучана гісторыя жыцця некалькіх вядомых таганрогскіх сем'яў.

У другой палове XIX стагоддзя дом быў уласнасцю калежскага саветніка, правадыра дваранства Растоўскага павета Марка Мікалаевіча Варвацы (паводле іншых дадзеных — Варвакі). У 1836 годзе ён абвянчаўся з дачкой тытулярнага саветніка Сафіяй Дзмітрыеўнай Алферакі. У сям'і Варвацы былі 2 дачкі: Аляксандра і Алена. Аляксандра выйшла замуж за прыдворнага грэчаскага караля Папудова, а Алена стала жонкай Аляксандра Барысавіча Лакіёра — аўтара «Рускай геральдыкі». Кніга выйшла ў 1854 годзе, і яе аўтар за гэту працу быў ганараваны Дзямідаўскай прэміі.

Паводле статыстычных дадзеных, на 1 студзеня 1860 года дом займаў плошчу 903 квадратных сажняў.

Аляксандр Лакіер памёр у 1870 годзе, а яго жонка Алена — у 1915 годзе. У шлюбе Аляксандра і Алены Лакіераў нарадзіліся пяцёра дзяцей: сыны Марк, Іван, і дочкі Сафія, Аляксандра і Алена (паводле іншай версіі — Марыя).

У 1910 годзе ў гэтай доме была размешчана талака стывадараў, у 1918 — жаўнерні атрада Чырвонай арміі. У 1920-я гады на дваровай тэрыторыі была наладжана праца фабрыкі «Гальванаэлемент». У наш час гэта жылы дом, які з 1992 года ахоўваецца законам як помнік архітэктуры.

## Апісанне 
Двухпавярховы дом, фасад якога ўпрыгожваюць сандрыкі і ляпны арнамент. Першапачаткова быў пабудаваны ў цагляным стылі, у 1872 годзе быў перабудаваны ў стылі бязордэрнага класіцызму.

Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Таганрога
Дэбарскае

**Возера Дэбарскае** ( ) — штучнае прэснае возера (водасховішча) у заходняй частцы Паўночнай Македоніі, створанае каля горада Дэбар, ад назвы якога і атрымала сваю назву. Знаходзіцца на вышыні 580 м над узроўнем мора, ля мяжы з Албаніяй.

Возера разлілося на плошчы 13,2&nbsp;км² і такім чынам зрабілася адным з найбуйнейшых азёр у Паўночнай Македоніі. Мае глыбіню каля 94 м.

Плаціна на рацэ Чорны Дрын пабудавана ў 1966-1968 гг. на месцы колішняй дамбы Шпіле, якая была ніжэйшай на 102 м. Плаціна была ўведзена ў эксплуатацыю ў 1969 г. Каля плаціны пабудавана гідраэлектрастанцыя "Шпіле".

## Галерэя 

Radika-Dolno-Kosovrasti.jpg|Возера Дэберскае і даліна Касаўрасты
Shpilje Hydro Power Plant.jpg|Від возера з дамбы падчас "цвіцення вады" (2008)
Debarsko ezero.jpg|Горад Дэбар і возера, від з захаду
Debar Lake 2013 (3).JPG|Слаба парослы бераг возера

## Спасылкі 
*Дэбарскае возера на Вікімапіі

Катэгорыя:Азёры Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Штучныя азёры
Дом Лукіных

**Дом Лукіных** — помнік архітэктуры мясцовага значэння, які размяшчаецца ў завулку Антона Глушко, 15 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці.

## Гісторыя 
Гістарычныя крыніцы сведчаць, што дом па сучасным адрасе — завулак Антона Глушко, 15, існаваў яшчэ ў 1827 годзе. Потым, не вядомае па якіх прычынах, ён быў разбураны і зноў пабудаваны ў 1910-х гадах. У гэты час уладальнікамі двухпавярховага асабняка была сям'я Лукіных. Паводле статыстычных дадзеных, дом ацэньваўся ў 28 тысяч рублёў.

Васіль Паўлавіч Лукін у канцы XIX стагоддзя ведаў гарадскімі мараходнымі класамі і стаў аўтарам кнігі «Навігацыя», якую маракі скарысталі ў якасці дапаможніка. У пачатку XX стагоддзя ён лічыўся гласным Гарадской Думы і быў старшынём управы Данскога зямельнага банка. Часта па працоўных пытаннях наведваў Санкт-Пецярбург. Памёр у Кіеве ў 1919 годзе. Яго жонка Соф'я Андрэеўна Лукіна ў 1908 годзе арганізавала дзіцячую кухню «Кропля малака», а ў 1914 годзе — адкрыла першы ў горадзе дзіцячы сад. Пры гэтым, яна працавала выкладчыкам у прыватным пачатковым вучылішчы III разраду. У сям'і Лукіных былі некалькі дзяцей. Дачка Вера Васільеўна — у замужжы Ксінтарыс, нарадзілася 10 жніўня 1892 года. Сын, Канстанцін Васільевіч Лукін, атрымаў адукацыю ў Санкт-Пецярбургскім электратэхнічным інстытуце, у 1921 годзе ён жаніўся з Яўгеніяй Мікалаеўне Грэкавай. Трэцім дзіцём у сям'і быў Барыс Васільевіч Лукін.

Невядома, калі менавіта быў пабудаваны трэці паверх дома, але 7 лістапада 1918 года ў адной з таганрогскіх газет з'явілася аб'ява, што шавецкая майстэрня Фрэйдэля, якая зназодзілася на трэцім паверсе дома Лукіна, прадаецца. Дом прыналежаў гэтай сям'і да 1925 года. Падчас грамадзянскай вайны тут знаходзілася Кіраванне па фармаванні кавалерыйскіх эскадронаў Першага Коннага арміі, а ў 1933 годзе ў доме размясцілі экспанаты гарадскога музея. З 1992 года дом ахоўваецца законам як помнік архітэктуры.

File:Residential house, Taganrog.jpg
File:Г.Таганрог Жилой дом.jpg
File:Таганрог Глушко 15 фото 015.jpg
File:Таганрог Глушко 15 фото 017.jpg

Катэгорыя:Таганрог
Дом Цысарэнкі

**Дом Цысарэнкі** — аб'ект культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння, пабудаваны ў пачатку XIX стагоддзя па вуліцы Грэчаскай, 55 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці. Дом мае гістарычнае значэнне, як месца, якое наведваў пісьменнік Антон Паўлавіч Чэхаў. Менавіта ён пабудаваў дом па вуліцы Грэчаскай, 55 у 1810 годзе. Павел Ціханавіч паходзіў з купецкай сем'і ганаровых грамадзян горада. У 1826 годзе гарадскі будаўнічы камітэт выкупіў дом у Паўла Ціханавіча Цысарэнкі для таго, каб там змесцаваўся архіў, сірочы суд і дом кіраўнік горада.

З 1873 года па 1907 год у гэтым домаўласніцтве знаходзілася Гарадская Управа і Гарадскі банк. У 1874 годзе на ніжнім паверсе дома адкрылася бібліятэка Вашчыненкі. 23 мая 1976 года ў адным з пакояў управы адбылося адкрыццё грамадская гарадской бібліятэкі, якую падчас навучання ў гімназіі наведваў пісьменнік Антон Паўлавіч Чэхаў і гісторык Павел Пятровіч Філеўскі. У красавіку 1877 года бібліятэка пераехала ў дом Дашкевіча.

Катэгорыя:Таганрог
Стаўраструм

**Стаўраструм** (*Staurastrum*) — род аднаклетачных харавых водарасцей сямейства .

## Апісанне 
Клеткі адзіночныя, рознай формы, шматвугольна-акругленых контураў, перацягнутыя пасярэдзіне, з шырока адкрытым, з вострай верхавінкай сінусам (зрэдку бывае выемчаты, з акругленай верхавінкай). Паўклеткі часцей адваротнатрапецападобныя, трохвугольныя, кліна- або чашападобныя, радзей эліпсоідныя, верацёнападобныя, паўкруглыя або прамавугольныя з выцягнутымі пустымі, мяккімі адросткамі. Абалонка гладкая, грануляваная або шыпаватая. Хларапласты восевыя, па 1 у паўклетцы, з цэнтральным пірэноідам, зрэдку пасценныя. Размнажэнне пераважна вегетатыўнае (папярочным дзяленнем клеткі ў вобласці перашыйка) і полавае — кан'югацыяй.

## Арэал і экалогія 
Вядома больш за 600 відаў. Пашыраны паўсюдна ў прэсных водах, аддаюць перавагу балотным. На Беларусі больш за 40 відаў. Трапляюцца сярод планктону і абрастанняў вышэйшых раслін у сажалках, азёрах, рэках. Найбольш пашыраны , ,  і інш.

## Літаратура 
* *Міхеева Т.* Стаўраструм // 

Катэгорыя:Дэсмідыевыя
Дом Сімановіча

**Дом Сімановіча** — аб'ект культурнай спадчыны, які размяшчаецца па вуліцы Чэхава, 30 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці. Паводле Пастановы Кіраўнікі Адміністрацыі Растоўскай вобласці ад 16.01.1995 года № 7, падлягае захаванню і рэстаўрацыі.

## Гісторыя 
Купец Чылікін пабудаваў новуы дом па вуліцы Чэхава, 30 пасля 1850-х гадоў. Валодаў ён ім да 1890-х гадоў, потым прадаў растоўскаму купцу Маркусу Гордану. Ужо ў 1906 годзе дом зноў памяняла ўласніка, ім стаў Лагачоў. А з 1915 года па 1918 год хатай валодаў Сімановіч, у гонар якога будынак і атрымаў сваю гістарычную назву. Хоць сам уладальнік у доме не жыў — здаваў яго ў арэнду для патрэб Акруговага паліцэйскага кіравання. У некаторай частцы памяшканняў месцаваўся акруговы камітэт па зямельных справах. У доме працавала друкарня. У XXI стагоддзі гэта жылы дом.

## Апісанне 
Дом двухпавярховы, пабудаваны з каменя. Ганак з ажурнай паветкай размяшчаецца не па цэнтры — ссунута направа. Вугал дома валодае скругленай формай, над ім знаходзіцца арыгінальны франтон. Надаконную прастору ўпрыгожваюць розныя элементы дэкору.

Катэгорыя:Таганрог
Дом Перэсціяні

**Дом Перэсціяні** — узор фонавай забудовы XIX стагоддзя, які знаходзіцца па вуліцы Грэчаскай, 64 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці.

## Гісторыя 
У пачатку 1860-х гадоў па сучасным адрасе вуліца Грэчаская, 64, быў пабудаваны двухпавярховы дом, якую па 1880 год прыналежаў урадоўцу Мікалаю Апанасавічу Перэсціяні. Ён быў выхадцам з заможнай сям'і купцоў, займаў пасаду міравога суддзі і быў членам артыстычнага таварыства Таганрога. Першы шлюб быў няўдалым, і з першай жонкай ён раз'ехаўся. У Мікалая Апанасавіча было двое дзяцей, народжаных па-за шлюбам ад актрысы Ганны Іванаўны Свладухінай (творчы псеўданім — Аляксандрава). Малодшы з гэтых дзяцей стаў вядомым кінарэжысёрам і акцёрам, Іванам Мікалаевічам Перэсціяні, якія зняліся ў фільмах «Чырвоныя чарцяняты» і «Тры жыцці». Мікалай Апанасавіч Перестиани выдаткаваў шмат сіл, падаваў розныя прашэнні канцылярыі, каб яго дзеці не лічыліся байстручкамі і ў выніку дамогся афіцыйнага ўсынаўлення. Яго ўторай афіцыйнай жонкай стала Лідзія Паўлаўна Петрапаўлаўская. У яе гэта таксама быў другі шлюб — яна была ўдавой калежскага асэсара. Вяселле адбылося 15 кастрычніка 1872 года, у шлюбе з Лідзіяй Петрапаўлаўскай нарадзілася трое дзяцей: Лідзія, Людміла і Мсціслаў. Мікалай Апанасавіч памёр у 1899 годзе.

З 1890 па 1906 год дом знаходзіўся ва ўласнасці Лідзіі Перэсціяні. У 1915 г. уладальніцай дома стала жонка прысяжнага паверанага Алена Канстанцінаўна Кавалеўская.

## Апісанне 
Дом пабудаваны з цэглы, двухпавярховы, узведзены на каменным падмурку. Па стане на 1871 год пры доме быў флігель, вялікі двор і драўляныя службы. Фасад дома на ўзроўні першага паверха руставаны. Паміж цаглянымі пілонамі размешчаныя каваныя вароты і брамка. Усярэдзіне двара размяшчаецца двухпавярховы выступ, які служыць цэнтральным уваходам. Вокны, якія знаходзяцца на першым паверсе, упрыгожаны замкавымі камянямі з ільвінымі маскамі, якія месцяцца над канструкцыяй. Вокны на другім паверсе валодаюць прастакутнай формай, яны забраны ў прамыя ліштвы. Карніз па фасадзе абапіраецца на кранштэйны.

Катэгорыя:Таганрог
Дом Сфаэла

**Дом Сфаэла** — будынак па вуліцы Пятроўскай, 67 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці, які быў пабудаваны ў другой палове XIX стагоддзя.

## Гісторыя 
У другой палове XIX стагоддзя ў горадзе Таганрогу па вуліцы Пятроўскай, 67 з’явіўся дом, пабудаваны па рысунках, зробленых у 1862 годзе. Першай уладальніцай гэтай нерухомасці была кабета па прозвішчы Траццякова.

З 1873 па 1880 год дом належаў купцу I гільдыі Антону Яўстаф’евічу Сфаэла. Ён нарадзіўся ў купецкай сям’і. Яго бацькамі былі Яўстафій Антонавіч і Фатына Канстанцінаўна. Апроч Антона, у сям’і было яшчэ некалькі дзяцей — Мікалай, Ганна і Канстанцін. У 1886 годзе Антон Яўстаф’евіч абвянчаўся з Аглаяй Дыянісаўнай Далапортэ. У іх нарадзілася некалькі дзяцей: Яўстафія, Іван, Канстанцін, Марыя, Дыянісій, Андрэй, Мікалай. Ёсць здагадкі, што Іван Антонавіч мог быць стрыечнікам Дзмітрыя Мінаевіча Сінодзі-Папова, сям’я якога валодала домам па вуліцы Грэчаскай, 84.
З 1890 па 1906 год дом быў ва ўласнасці жонкі грэчаска-падданага Аглаіс Сфаэла, а ў 1915 годзе належаў ужо ганароваму грамадзяніну Мікалаю Іванавічу Бардашову, які таксама валодаў іншай нерухомасцю ў Таганрогу — дамамі па вуліцы Пятроўскай, 11 і вуліцы Чэхаўскай, 88.

На верхнім паверсе дома жыў (па іншых звестках — вучыў танцам) танцмайстар Джарджыніа Врондзі. У яго займалася гарадская моладзь і гімнасты. У Таганрогу італьянец быў спачатку вядомы пад творчым псеўданімам Жэржэці. У Таганрог Врондзі прыехаў у складзе італьянскай оперы, у сваёй кар’еры прайшоў шлях ад рэквізітара сцэны да балетмайстра. У выніку ён адкрыў уласныя танцавальныя класы, сярод яго вучняў быў пісьменнік Антон Паўлавіч Чэхаў. Врондзі жаніўся з рускай дзяўчынай і памяняў імя на Ягора Сямёнавіча. У якасці добраахвотніка ён быў заняты ў гарадской пажарнай дружыне. Жанаты Врондзі быў двойчы. Да рэвалюцыі на доме па вуліцы Пятроўскай, 67 вісеў надпіс «пракат п’яніна і раяліна», які не захаваўся. Таксама на першым паверсе гэтага дома працавалі масажыст Н. А. Равінскі і спецыяліст па кабінетнай фатаграфіі У. Вітчанка. У XXI стагоддзі дом займае крама «Глобал Электронікс».

Катэгорыя:Таганрог
Rockerjoker

**Rockerjoker** — музычны праект, заснаваны Міхеем Насарогавым і Максам Сірым у 2009 годзе.

## Гісторыя 
Праект арганізаваны ў жніўні 2009 году двума мінчанамі: Міхеем Насарогавым (паэт, мастак і вулічны музыка) і Максам Сірым (вядомы беларускі кліпмэйкер). Філасофія праекту простая — забаўляць і куражыцца.

Шырокую вядомасць гурт набыў у 2010 годзе, напярэдадні прэзідэнцкіх выбараў. Rockerjoker прадставілі песню «Саня останется с нами», якая, па словах музыкаў, не мае ніякай палітычнай афарбоўкі, аднак гэтую кампазіцыю на пачатку снежня 2010 года актыўна прасоўвалі радыёстанцыі і дзяржаўныя СМІ, а канал АНТ зняў на песню кліп.

У студзені 2011 музыкі заявілі аб хуткім закрыцці праекту.

У 2012 годзе музыкі выпусцілі яшчэ некалькі інтэрнэт сінглаў — «НХ» і «Петя», пасля чаго праект бязгучна спыніў сваё існаванне.

## Дыскаграфія 
### Альбомы 
* *Простые вещи* (2009)
* *Хороший, плохой, злой* (2009)
* *Продаётся планета* (2011)

### Сінглы 
* *3* (2010)
* *НХ* (2012)
* *Петя* (2012, у калабарыцыі з Пафнуціем Кузякіным)

## Кліпаграфія 
* «Америка», 2009, аператар — Паліна Казыбаева.
* «Саня останется с нами», 2010

## Склад 
* Міхей Насарогаў — укулеле, вакал
* Максім Сіры — баян, вакал

### Прыцягнутыя ўдзельнікі 
* Павел Кузюковіч — духавыя
* Арцём Залескі — ударныя
* Марціна Чэрэўка — скрыпка
* Зміцер Гаўрылік — гітара

Прадзюсар — Павел Юрцэвіч.

Катэгорыя:Музычныя калектывы Беларусі
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2009 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія зніклі ў 2012 годзе
Уман

**Ума́н** (*Pulicaria*, ад  — блаха) — род кветкавых раслін сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны. Сцябло прамастойнае, галінастае, апушанае. Лісце чаргаванае, простае, суцэльнае, сядзячае.
Суквецце — кошык. Кветкавыя кошыкі ў агульным мяцёльчата-шчыткападобным суквецці. Краявыя кветкі песцікавыя, язычковыя, з завостраным трохзубчастым вяночкам. Сярэдзінныя — двухполыя, трубчаста-лейкападобныя, з пяцізубчастым вяночкам. Тычынак — 5. Плод — сямянка.

## Распаўсюджанне 
Віды роду сустракаюцца ў Еўразіі і Афрыцы, галоўным чынам засяроджаны ў Міжземнамор’і.

## Таксанамія 
Род *Уман* уключае 63 віда:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Блошница // 

## Спасылкі 
* 
* *Pulicaria* // ИАС «ООПТ России» 
* Pulicaria // The Plant List

Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Афрыкі
Уман звычайны

**Ума́н звычайны**, **Уман** (*Pulicaria vulgaris*) — кветкавая расліна з роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Аднагадовая травяністая апушаная расліна вышынёй 15—35. Расце на вільготных і забалочаных лугах, па берагах вадаёмаў, каля дарог.

Ахоўваецца на тэрыторыі Расіі (Удмурція, Татарстан) і Літвы.

## Літаратура 
* 
* Блошница //  
*  
*  

## Спасылкі 
* Астровые Блошница обыкновенная ··· Asteraceae Pulicaria vulgaris Gaertn. // Растения Беларуси. Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH 
* 
* *Pulicaria vulgaris* Gaertn. // The Plant List
* *Pulicaria vulgaris* Gaertn. // ИАС «ООПТ России»

Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1791 годзе
Кіева-Магілянская акадэмія

**Кіеўская акадэмія**, ці **Кіева-Магілянская акадэмія** — першая вышэйшая навучальная ўстанова, асветніцкі і культурны цэнтр ва Украіне.

Існавала ў 1632—1817 у Кіеве. Створана ў выніку аб'яднання Кіеўскай брацкай школы (з 1615) і школы Кіева-Пячэрскай лаўры (з 1631) пад назвай Кіева-Магілянскага калегіума (у гонар заснавальніка мітрапаліта кіеўскага П. Магілы). У 1701 калегіуму былі нададзены правы і тытул акадэміі.

Курс навучання — да 12 гадоў, мела 7, а з 1689 года 8 класаў: фара (падрыхтоўчы клас), інфіма (малодшы клас), граматыка, сінтаксіма і вышэйшыя — паэтыка, рыторыка, філасофія і багаслоўе. Навучэнцы атрымлівалі філалагічную падрыхтоўку, вывучалі ўкраінскую, грэчаскую, лацінскую і польскую мовы, класічную грэчаскую і рымскую, сярэдневяковую літаратуру, гісторыю, геаграфію і багаслоўе. Пазней уведзены руская, французская, нямецкая, старажытнаяўрэйская мовы, матэматыка, трыганаметрыя, фізіка, архітэктура, у апошнія гады існавання Кіеўскай акадэміі — класы дамашняй і сельскай эканомікі, медыцыны. Значнае месца займала мастацкая і музычная адукацыя.

Бібліятэка акадэміі ў 2-й палавіне 18 ст. мела 12 тысяч тамоў, значную колькасць рукапісаў і дакументаў (згарэла ў час пажараў у 1780 і 1811; захаваліся асобныя экзэмпляры).

Кіеўская акадэмія адыграла вялікую ролю ў пашырэнні асветы не толькі на Украіне, але і Беларусі. Яна давала магчымасць вучыцца беларускай праваслаўнай моладзі (навучальныя ўстановы такога ўзроўню на Беларусі таго часу былі каталіцкія). У Кіеўскай акадэміі атрымлівалі адукацыю таксама студэнты з Балгарыі, Грэцыі, Малдавіі, Расіі, Сербіі.
Сярод навучэнцаў і выкладчыкаў былі , Епіфаній Славінецкі, Сімяон Полацкі, Ф. Пракаповіч, Г. Каніскі, С. Косаў і іншыя, у 1734 вучыўся М. Ламаносаў.

З канца 18 ст. пачаўся заняпад акадэміі. У 1817 зачынена, замест яе адкрыта духоўная семінарыя (у 1819 пераўтворана ў духоўную акадэмію, існавала да 1920).

## Гл. таксама 
* Кіева-брацкая школа
* Кіеўская духоўная акадэмія
* Нацыянальны ўніверсітэт «Кіева-Магілянская акадэмія» — сучасная вышэйшая навучальная ўстанова, якая вызначае сябе ў якасці пераемніцы Кіева-Магілянскай акадэміі.

## Літаратура 
*  С. 251.
* 
*Самусік А.Ф. Ураджэнцы Беларусі ў Кіева-Магілянскай акадэміі ў канцы XVII – першай палове XVIII ст. // Религия и общество – 15 / под ред. В.В. Старостенко и др. Могилёв: МГУ им. А.А. Кулешова, 2021. С. 138-140.
*Самусік А.Ф. Выхаванцы Кіева-Магілянскага калегіума ва ўніяцкіх і каталіцкіх навучальных установах у другой палове XVII – пачатку XVIII ст. // Романовские чтения – 16 / под ред. А.С. Мельниковой и др. Могилев: МГУ им. А.А. Кулешова, 2023. С. 45-46.

Катэгорыя:Праваслаўныя навучальныя ўстановы
Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Кіева
Катэгорыя:Адукацыя ў Рэчы Паспалітай
Смуглевіч

**Смуглевіч** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Антоні Смуглевіч — польскі мастак.
* Лукаш Смуглевіч — польскі мастак.
* Францішак Смуглевіч — польскі мастак.