Станіслаў Мацеевіч

**Станіслаў Мацеевіч** (, , ) — польскі грамадскі, палітычны і рэлігійны дзеяч на Віленшчыне, дэпутат Дзяржаўнай Думы Расійскай імперыі ІІІ і IV склікання, дэпутат Устаноўчага сойма Польскай Рэспублікі, Сойма Сярэдняй Літвы, дэпутат Сената Польскай Рэспублікі І склікання.. Грамадскую і рэлігійную дзейнасць пачаў у Брэсце парафіяльным святаром-вікарыям і прэфектам у мясцовай прагімназіі. Там меў першы канфлікт з царскімі ўладамі, калі адмовіўся праводзіць жалобнае набажэнства ў гонар памерлага цара Аляксандра ІІІ. У ІІІ Думе прымаў удзел у камісіях па народнай адукацыі, справах веравызнанняў, гарадскіх справах і і па пытаннях працы. найбольшую актыўнасць праяўляў у дыскусіях па пытаннях адукацыі. Востра крытыкаваў палітыку русіфікацыі ў дзяржаўных школах. Неаднаразова выступаў падчас думскіх пасяджэнняў па праблеме мовы выкладання Закона Божага ў пачатковых школах. У лістападзе 1911 г. крытыкаваў прапанову холмскага праваслаўнага епіскапа Яўлогія, які адначасова быў думскім дэпутатам, аб выкладанні Закона Божага на «роднай» для іх расійскай мове. Ён адстойваў права грамадскасці самастойна вызначаць мову выкладання ў сваёй мясцовасці:«Мы існуем не для таго, каб паланізаваць або русіфікаваць, а дзеля навучання нашага народу ісцінам каталіцкай царквы».У сакавіку 1912 г. унёс на разгляд Думы дэпутацкі запыт да ўрада адносна цыркуляра інспектара народных вучылішчаў Дзісенскага павета, які абавязваў кіраўнікоў вучылішчаў назіраць, каб выкладанне Закона Божага для дзяцей-католікаў адбывалася на расійскай мове. Было адзначана, што цыркуляр супярэчыў Указу ад 17 красавіка 1905 г., які дазваляў выкладанне на роднай мове вучняў, і Часовым правілам Міністэрства народнай адукацыі, што прадугледжвала вызначэнне роднай мовы адпаведнымі заявамі бацькоў або апякуноў вучняў. Нягледзячы на прыняцце запыту нязначнай большасцю дэпутатаў Думы, чыноўнікі блакіравалі яго шляхам прыняцця новых міністэрскіх Часовых правілаў. У IV Думе прымаў удзел у працы камісій па народнай адукацыі, справах веравызнанняў, рэдакцыйнай.Супрацоўнічаў з польскім перыядычным друкам, публікаваў артыкулы ў часопісах «Kurier Litewski» i «Dwutygodnik Djecezalny».

Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. знаходзіўся ў Петраградзе. У красавіку 1917 г. па рэкамендацыі Часовага камітэта Дзяржаўнай Думы стаў членам камісіі пры Міністэрстве ўнутраных спраў для перагляду заканадаўства па справах Рымска-каталіцкай царквы ў Расіі, зыходзячы з абвешчанай Часовым урадам свабоды веравызнання. 10 мая 1917 г. абраны Часовым камітэтам Дзяржаўнай Думы членам адмысловай нарады па пытаннях веравызнанняў пад старшынствам камісара Часовага ўрада па Дэпартаменце духоўных спраў замежных веравызнанняў Міністэрства ўнутраных спраў Сяргея Катлярэўскага. 21-26 ліпеня 1917 г. удзельнічаў у Польскім палітычным з’ездзе ў Маскве, які падтрымаў платформу польскіх нацыянальных дэмакратаў па падтрымцы дзяржаў Антанты ў Першай сусветнай вайне. Кандыдат у дэпутаты Усерасійскага Ўстаноўчага сходу ад Польскага выбарчага камітэта.

У чэрвені 1919 г. абраны дэпутатам Устаноўчага Сойма Польскай Рэспублікі ад Бельскай акругі на Падляшшы. Спачатку далучыўся ў сойме да фракцыі Народна-нацыянальнага саюзу. Аднак ужо ў верасні 1919 г. пакінуў фракцыю і ўвайшоў у склад нова створанай цэнтрысцкай фракцыі «Мяшчанскае аб'яднанне». Удзельнічаў у працы канстытуцыйнай камісіі і камісіі па справах сацыяльнай дапамогі.

Адначасова 8 студзеня 1922 г. быў абраны дэпутатам Сойма Сярэдняй Літвы ў Вільні ад Польскага цэнтральнага выбарчага камітэта. У Сойме Сярэдняй Літвы ўвайшоў у склад буйнейшай фракцыі Саюз нацыянальных партый і аб’яднанняў, якая адстойвала ідэю інкарпарацыі Віленшчыны ў склад Польскай Рэспублікі.

12 лістапада 1922 г. абраны ў Сенат Польскай Рэспублікі 1-га склікання па спісе Хрысціянскага саюза нацыянальнага адзінства ад Віленскага ваяводства, але ў складзе Сената выступаў як беспартыйны. Заставаўся сенатарам да 1927 г.. У 1926 г. стаў канонікам Віленскай мітрапаліцкай капітулы. Працягваў адначасова працу як прэфект у гімназіі і візітатар навучання рэлігіі на тэрыторыі Віленскай архідыяцэзіі.

У апошнія гады жыцця цяжка хварэў. Памёр 3 студзеня 1940 г. у Вільні. Пахаваны на могілках Росы.

## Зноскі 
## Літаратура 
* Боиович М. М. Члены Государственной думы (Портреты и биографии). Третий созыв. — Москва: Тип. Товарищества И. Д.&nbsp;Сытина, 1909.
* Боиович М. М. Члены Государственной думы (Портреты и биографии). Четвёртый созыв. — Москва, 1913.
* *Николаев А. Б.* Мацеевич Станислав Гилярьевич // Государственная дума Российской империи: 1906—1917. / Б. Ю.&nbsp;Иванов, А. А. Комзолова, И. С. Ряховская. — Москва: РОССПЭН, 2008. — С. 364.
* Cмалянчук А. Ф. Паміж краёвасцю і нацыянальнай ідэяй. Польскі рух на беларускіх і літоўскіх землях. 1864—1917 г. — Гродна: ГрДУ, 2001.
* Brzoza Cz., Stepan K. Posłowie polscy w Parlamencie Rosyjskim, 1906—1917: Słownik biograficzny. — Warszawa, 2001. — S. 129.
* Spustek I. Polacy w Piotrogrodzie 1914—1917. — Warszawa 1966.
* Śnieżko A. Maciejewicz Stanisław // Polski Słownik Biograficzny. — T. 19. — 1974. — S. 43-44.
* Tarasiuk D. Polski obóz narodowy w Rosji w latach 1917—1918. — Lublin, 2014.

Катэгорыя:Члены Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі IV склікання
Катэгорыя:Члены Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі III склікання
Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскай Рымска-каталіцкай духоўнай акадэміі
Катэгорыя:Палітыкі Сярэдняй Літвы
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Катэгорыя:Памерлі ў 1940 годзе
Катэгорыя:Памерлі 3 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вільні
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1869 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 13 лістапада