open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Карл Нехамер

**Карл Нехамер** (; нар. , Вена, Аўстрыйская рэспубліка) — аўстрыйскі палітык, лідар Аўстрыйскай народнай партыі. Федэральны канцлер Аўстрыі з 6 снежня 2021. Міністр унутраных спраў Аўстрыі з 7 студзеня 2020 да 6 снежня 2021 года. Член Нацыянальрата з 2017 да 2020 года.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Вене. Вучыўся ў Кальксбургскім каледжы і гімназіі Amerlingstrasse, якую скончыў у 1992 годзе. Служыў , працягваў службу да 1996 года. У 1997 годзе звольніўся ў званні лейтэнанта. Працаваў выкладчыкам-трэнерам афіцэраў па пытаннях інфармацыі ў Федэральным міністэрстве абароны і трэнерам па стратэгічнай камунікацыі ў розных установах, у прыватнасці ў Інстытуце прафесійнай падрыхтоўкі і ў палітычнай акадэміі Аўстрыйскай народнай партыі. У 2012 годзе скончыў двухгадовы курс па палітычнай камунікацыі ў , атрымаўшы ступень магістра навук.

## Кар’ера 
У 2007 годзе пачаў працаваць у штабе Аўстрыйскай народнай партыі. Быў кіраўніком аддзела па абслугоўванні і мабілізацыі ў штабе партыі з 2007 да 2008 года, пасля — кіраўніком аддзела па навучанні і нетворкінгу ў партыйнай акадэміі з 2008 да 2009 года. Стаў дырэктарам партыйнай акадэміі ў Ніжняй Аўстрыі. У кастрычніку 2015 года прызначаны намеснікам генеральнага сакратара Аўстрыйскай Федэрацыі рабочых (*Österreichischer Arbeitnehmerinnen und Arbeitnehmerbund, ÖAAB*), а з красавіка 2016 да студзеня 2018 года — генеральны сакратар.

У лістападзе 2016 года абраны старшынёй Венскай ячэйкі ÖAAB, у верасні 2018 года замяніў Эфгані Донмез на пасадзе прэс-сакратара па пытаннях інтэграцыі і міграцыі.

Пасля таго, як Себасцьян Курц абвясціў аб завяршэнні палітычнай кар’еры, а пазней і Аляксандр Шаленберг сышоў у адстаўку, Прэзідыум Аўстрыйскай народнай партыі прызначыў яго кіраўніком партыі і намінаваў на пасаду федэральнага канцлера Аўстрыі. Яго прызначэнне як лідара АНП павінен зацвердзіць з’езд партыі. 6 снежня 2021 года прэзідэнт Аляксандр Ван дэр Бэлен прыняў прысягу Нехамера як канцлера.

## Асабістае жыццё 
Жанаты з Катарынай Нехамер, экс-прэс-сакратаркай былога міністра ўнутраных спраў . У сям’і двое дзяцей.

## Спасылкі 
* Карл Нехамер на сайце Парламента Аўстрыі

Катэгорыя:Міністры ўнутраных спраў Аўстрыі
Катэгорыя:Члены Аўстрыйскай народнай партыі
Катэгорыя:Дзеючыя кіраўнікі дзяржаў
Шчаслівае вызваленне (Гродна)

**«Шчаслівае вызваленне»** (, ) — масонская ложа ў Гродне. Заснавана ў 1781 годзе правінцыйнай ложай Дасканалай Еднасці. Працавала на французскай мове ў саюзе Вялікага Усхода Польшчы, верагодна, да 1809 г.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Масонскія ложы
Катэгорыя:Масонства ў Беларусі
Катэгорыя:1781 год у Беларусі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1781 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Гродна
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных каманд 2020

**Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных каманд 2020** — 5-ы чэмпіянат па кёрлінгу сярод змяшаных каманд. Праводзіўся з 6 па 9 студзеня 2020 года ў горадзе Мінск на арэне «Мінск-Арэна».
 

## Выніковае размеркаванне месцаў 
## Спасылкі 
* Беларуская асацыяцыя кёрлінга 
* Чемпионат Республики Беларусь по керлингу среди смешанных команд (Mixed) 2020 

2020
Катэгорыя:Спорт у Беларусі ў 2020 годзе
Готфрыд Эрнст Гродэк

**Готфрыд Эрнст Гродэк** (*Годфрыд Эрнэст Гроддэк*, , ; 1762—1825, па іншых звестках 1826) — філолаг-класік нямецкага паходжання, спецыяліст па старажытных мовах, прафесар Віленскага ўніверсітэта.

## Біяграфія 
Родам з Гданьска. Вучыўся ў Гётынгенскім універсітэце, які скончыў у 1786 годзе. Доктар філасофіі. Быў выхавальнікам, затым бібліятэкарам князя Чартарыйскага ды ўсходазнаўца і пісьменніка В. І. Сянкоўскага. Меў вялікі горб, што адбілася ва ўспамінах сучаснікаў аб ім.

Заняўшы ў 1804 годзе кафедру класічнай філалогіі Віленскага ўніверсітэта, выкладаў старажытнагрэчаскую і лацінскую мовы, антычную літаратуру. Член універсітэцкага цэнзурнага камітэта ў 1806—1814 гадах. Як вучоны і педагог аказаў вялікі ўплыў на фарміраванне поглядаў І. Лялевеля і філаматаў. Ганаровы сябра ложы «Паўночная паходня» ў Мінску, масон 7-й ст. у 1820; ганаровы сябра ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, масон 7-й ст. у 1820, майстар ложы «Добры Пастар» у Вільні.

## Працы 
Аўтар мноства работ па класічнай археалогіі, літаратуры і гісторыі на лацінскай, нямецкай і польскай мовах. Артыкулы і рэцэнзіі публікаваў у розных перыядычных выданнях (, , , , ). Пісаў па пытаннях міфалогіі, мовы, літаратуры, гістарыяграфіі, нумізматыкі, педагогікі. Выдаваў са сваімі каментарамі сачыненні старажытнагрэчаскіх і рымскіх аўтараў.
Найважнейшыя працы:

*  (1788)
*  (1811; другое выданне пад назвай  у двух тамах, 1821—1823).

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Члены Гётынгенскай акадэміі навук
Катэгорыя:Філолагі Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Гётынгенскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Памерлі ў 1825 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гданьску
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1762 годзе
Катэгорыя:Антыказнаўцы
Катэгорыя:Масоны Беларусі
Іван Мікалаевіч Глінка (бацька кампазітара)

**Іван Мікалаевіч Глінка** ( — ) — капітан у адстаўцы. Бацька кампазітара Міхаіла Глінкі.

## Біяграфія 
Паходзіў са шляхецкага роду Глінкаў герба «Тшаска», які пасля страты Рэччу Паспалітай Смаленска ў 1654 годзе прыняў расійскае падданства і перайшоў у праваслаўе. Нарадзіўся ў сям’і Мікалая Аляксеевіча Глінкі (1735 — 29 чэрвеня 1805) і Фёклы Аляксандраўны з Сакалоўскіх.
 
У 1801 г. знаходзіўся у адстаўцы. Капітан.

Уладальнік сяла Наваспаскае з вёскамі ў Ельнінскім павеце Смаленскай губерні.

## Сям’я 
]]
У шлюбе з траюраднай сястрой Яўгеніяй Андрэеўнай Глінка-Зямелька (1783—1851) меў 11 дзяцей, у тым ліку:

* Міхаіл (20 май 1804 — 3 люты 1857), вядомы рускі кампазітар.
* Пелагея (28 верасня 1805 — 7 ліпеня 1828), у шлюбе з Якавам Міхайлавічам Сабалеўскім.
* Лізавета (2 верасня 1810 — 24 красавіка 1850), у шлюбе з Віктарам Іванавічам Флеры.
* Наталля (11 жніўня 1809 — пасля 1853), у шлюбе з Мікалаем Дзмітрыевічам Гедэонавым.
* Яўген (1 сакавіка 1815 — 3 верасня 1834).
* Марыя (29 чэрвеня 1813 — каля 1890?), у шлюбе з Дзмітрыем Сцяпанавічам Стунеевым.
* Людміла (17 лістапада 1816 — 18 студзеня 1906), у шлюбе з Васілём Іларыёнавічам Шастаковым.
* Вольга (29 студзеня 1825&nbsp;— 1859), у шлюбе з Мікалаем Аляксандравічам Ізмайлавым.
Караль Барамеўш Гофман

**Караль Барамеўш Аляксандр Гофман** (, 1798, с. Вярухаў недалёка ад Варшавы (цяпер Западноваршавский повят, Мазавецкае ваяводства, Польшча) — 6 ліпеня 1875, Блазевіц каля Дрэздэна) — польскі пісьменнік, гісторык, публіцыст, юрыст і выдавец. Член-карэспандэнт Акадэміі ведаў (з 1873).
Ганаровы член Познанскага таварыства сяброў навук (1869—1875).

## Біяграфія 
У 1816 быў аднавіцелем прац віленскіх масонскіх ложаў «Руплівы ліцвін», «Добры пастар». Ганаровы сябра масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне ў 1821, масон 7-й ст.; ганаровы сябра ложы «Паўночная паходня» ў Мінску, масон 7-й ст. у 1820; ганаровы сябра ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, масон 7-й ст. у 1820; прадстаўнік нясвіжскага ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» пры Вялікім Усходзе Польшчы ў 1820—1821, масон 7-й ст.

Праціўнік польскіх дэмакратычна-рэспубліканскіх плыняў.

## Сям’я 
У 1829 ажаніўся з Клемянцінай Танскай, польскай пісьменніцай.

## Выбраная бібліяграфія 
* *Вялікі тыдзень палякаў* (1830; ),
* *Чатыры паўстанні* (1837; ),
* *Гісторыя палітычных рэформаў у старой Польшчы* (1867, 1869; ),
* *Кароль-выгнаннік* (пра Станіслава Ляшчынскага, 1854, II выд. 1861; ),
* *Аб заходнім панславізме* (1868; ),
* *Погляд на палітычны стан Польскага каралеўства з 1815 да 1830* (),
* *Аб кіраванні публічнымі фінансамі ў старой Польшчы* (),
* *Карціна кіравання і правазнаўства ў старой Польшчы* (),
* *Падзенне дома Сабескіх* (),
* *Прычыны падзелу польскай манархіі пасля Баляслава Крывавустага* () і інш.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылка 
* Karol Boromeusz Hoffman

Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1830—1831 гадоў
Катэгорыя:Члены Польскай акадэміі ведаў
Катэгорыя:Юрысты Польшчы
Катэгорыя:Гісторыкі Польшчы
Катэгорыя:Рэдактары Польшчы
Катэгорыя:Публіцысты Польшчы
Катэгорыя:Пісьменнікі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Памерлі ў Дрэздэне
Катэгорыя:Памерлі ў 1875 годзе
Катэгорыя:Памерлі 6 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мазавецкім ваяводстве
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1798 годзе
Катэгорыя:Выдаўцы Польшчы
Шапечынскі сельсавет

**Шапе́чынскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Шапечына.

## Гісторыя 
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Асінаўскі сельсавет** у складзе Высачанскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Асінаўка. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Высачанскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Лёзненскага раёна, з 12 лютага 1935 года — Багушэўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Старабабыльскага сельсавета. 12 мая 1959 года ў склад Бабінавіцкага сельсавета Лёзненскага раёна перададзены 6 населеных пунктаў (Асіпова, Вялікія Калінавічы, Кучыншчына, Малыя Калінавічы, Рудакі і Шніткі). З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Віцебскага раёна. 4 сакавіка 1960 года ў склад сельсавета з Астапенскага сельсавета Сенненскага раёна перададзены 4 населеныя пункты (Зарэчча, Кавалі, Лучоса і Пушчаёва). У 1963 годзе ў склад Багушэўскага сельсавета Сенненскага раёна перададзена вёска Шчытоўка. 24 студзеня 1972 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Шапечына, сельсавет перайменаваны ў Шапечынскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 14 населеных пунктаў. 16 лютага 1987 года ў склад сельсавета з Акцябрскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў: пасёлак пры чыгуначнай станцыі Дыманова, вёскі Дыманова, Зазыбы 1, Макарава, Мяклава, Навікі, Ражнова і Старынцы. 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Замастоцкага сельсавета (13 населеных пунктаў: вёскі Вялікая Чэрніца, Гаравыя, Замасточча, Лядзенкі, Лядзішча, Ляхі, Саўчанкі, Скрыдлева, Слабада, Стрыганцы, Уладзіміраўка, Чарнецкі Мох і Шылкі).

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2511 чалавек, з іх 88,4 % — беларусы, 9,7 % — рускія, 0,6 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 2039 чалавек.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Высачанскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лёзненскага раёна
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Багушэўскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1924 годзе
Камерана

Назву **Камерана** маюць:

* Камерана — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке.
* Камерана — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт.
Беларусы Нарвегіі

**Белару́сы Нарве́гіі** ― беларуская дыяспара ў Каралеўстве Нарвегія.

Першыя беларускія грамадзяне, якія пераехалі ў Нарвегію, зарэгістраваны Цэнтральным статыстычным бюро Нарвегіі (SSB) ў 1993 годзе. Станам на 2021 год у Нарвегіі зарэгістравана 1286 выхадцаў з Беларусі, яны жывуць у розных рэгіёнах краіны, найбольшая колькасць ў сталічным рэгіёне Нарвегіі — Осла.

## Беларускія ваеннапалонныя ў гады Другой сусветнай вайны 
Падчас Другой сусветнай вайны некалькі тысяч ваеннапалонных беларусаў, а таксама , выкарыстоўвалі на тэрыторыі Нарвегіі як рабочую сілу на буйных прадпрыемствах, у тым ліку  (NSB), ,  (Statens Veivesen) і . Многія ваеннапалонныя змаглі вярнуцца на радзіму пасля вайны. Падчас вайны на тэрыторыі Нарвегіі нарадзілася 11 беларускіх дзяцей, якія са сваімі маці таксама вярнуліся ў Беларусь. Некалькі сотняў беларусаў пахавана на ваенных могілках ў розных месцах Нарвегіі. Пасля 2020 года ідэнтыфікацыяй месцаў паходжання суайчыннікаў, чые магілы знаходзяцца на тэрыторыі Нарвегіі, займаецца суполка «РАЗАМ».

## Суполка беларусаў Нарвегіі «РАЗАМ» 
У Нарвегіі дзейнічае згуртаванне беларусаў «Суполка беларусаў Нарвегіі РАЗАМ», заснаванае ў 2020 годзе. Суполка прадстаўляе інтарэсы беларусаў і іх сем’яў у Нарвегіі, мае мэтай наладжванне камунікацыі паміж беларускай і нарвежскай культурай і грамадствам, беларусамі і нарвежцамі.

Суполка праводзіць сустрэчы і мерапрыемства, у тым ліку Дні беларускага кіно ў Нарвегіі.

Адной з важных задач суполкі была змена афіцыйнай назвы Беларусі ў нарвежскай мове з «Hviterussland» (літаральна «Белая Расія») на «Belarus». Афіцыйная змена назвы Беларусі ў Нарвегіі адбылася 29 траўня 2022 года.

У чэрвені 2023 года пад уплывам арганізацыі створана парламенцкая група у падтрымку дэмакратычнай Беларусі на чале з дэпутатамі з Цэнтральнай, Левай і Правай партыі.

## Крыніцы 
Нарвегія
Катэгорыя:Народы Нарвегіі
Міхаіл Юр’евіч Сегал

**Міхаіл Юр’евіч Сегал** (; нар. 3 студзеня 1974, Арол, СССР) — расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст, пісьменнік.

## Фільмаграфія 
## Спасылкі 
*
Ameryka

**«Ameryka»** — шосты студыйны альбом Лявона Вольскага, які быў выдадзены ў 2020 годзе.

## Спіс кампазіцый 
## Удзельнікі запісу 
* Лявон Вольскі — вакал

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Альбомы 2020 года
Катэгорыя:Альбомы Лявона Вольскага
Славацкі дэмакратычны і хрысціянскі саюз — Дэмакратычная партыя

**Славацкі дэмакратычны і хрысціянскі саюз — Дэмакратычная партыя** (; **SDKÚ-DS**) — хрысціянска-дэмакратычная партыя, дзеючая ў Славакіі.

## Гісторыя 
У 2000 годзе прэм’ер-міністр Мікулаш Дзурында заснаваў партыю Славацкі дэмакратычны і хрысціянскі саюз. Устаноўчы з’езд партыі адбыўся ў Браціславе 18 лістапада 2000 года. На парламенцкіх выбарах 2002 года партыя атрымала 15,09% галасоў і правяла 28 дэпутатаў у парламент. Прэм’ер-міністрам застаўся лідар партыі Мікулаш Дзурында. На прэзідэнцкіх выбарах 2004 года кандыдат СДХС Эдуард Кукан атрымаў у першым туры 22,09% галасоў, саступіўшы Івану Гашпаравічу, які стаў прэзідэнтам у другім туры, менш за 0,2% галасоў.

21 студзеня 2006 года СДХС і блізкая да яго Дэмакратычная партыя правялі аб’яднаўчы з’езд, у выніку чаго партыя атрымала сучасную назву. На парламенцкіх выбарах 2006 года партыя атрымала 18,35% галасоў і правяла 31 дэпутата ў парламент, аднак кіруючую кааліцыю сфарміравала левацэнтрысцкая партыя Курс — сацыяльная дэмакратыя, з-за чаго СДХС-ДП сышла ў апазіцыю.

Партыя таксама прадстаўлена ў Еўрапарламенце. Паводле вынікаў выбараў 2004 года, у ім было прадстаўлена 3 дэпутаты з 14 месцаў, прызначаных для Славакіі, а паводле вынікаў выбараў 2009 года — 2 дэпутаты з 13 месцаў, прызначаных для Славакіі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Палітычныя партыі Славакіі
Катэгорыя:Хрысціянска-дэмакратычныя партыі
Брэнер

**Брэнер** — тапонім і прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Брэнер — перавал ва ўсходніх Альпах.

## Прозвішча 
*Ёсеф Хаім Брэнер — пісьменнік.
* Сафія Элізабет Брэнер — шведская пісьменніца, паэтка, феміністка, гаспадыня салона.
* Сідней Брэнер — паўднёваафрыканскі і брытанскі біёлаг.
Партрэт Генрыха Гогенцолерна

**«Партрэт Генрыха Гогенцолерна»** — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная ў XVIII стагоддзі. Месцазнаходжанне невядома. Памер карціны — .

Катэгорыя:Карціны XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс
Катэгорыя:Партрэты
Катэгорыя:Страчаныя творы
Катэгорыя:Гогенцолерны
Партрэт Станіслава Аўгуста Панятоўскага (Нясвіж)

**«Партрэт Станіслава Аўгуста Панятоўскага»** — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная, верагодна, пасля 1795 года. Месцазнаходжанне невядома.

Катэгорыя:Карціны XIX стагоддзя
Катэгорыя:Панятоўскія
Катэгорыя:Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс
Катэгорыя:Партрэты
Катэгорыя:Страчаныя творы
Партрэт Антонія III Генрыха Радзівіла (1825)

**«Партрэт Антонія III Генрыха Радзівіла»** — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная Людвігам Фурманам (1783—1829) у 1825 годзе. Захоўваецца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь ( ЗЖ 286. НММ РБ). Памер карціны — .

Катэгорыя:Радзівілы
Катэгорыя:Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс
Катэгорыя:Партрэты
Катэгорыя:Карціны са збораў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь
Партрэт Антонія III Генрыха Радзівіла (XIX стагоддзе)

**«Партрэт Антонія III Генрыха Радзівіла»** — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная ў XIX стагоддзі. Месцазнаходжанне невядома.

Катэгорыя:Карціны XIX стагоддзя
Катэгорыя:Радзівілы
Катэгорыя:Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс
Катэгорыя:Партрэты
Катэгорыя:Страчаныя творы
Валеры Пекрэс

**Валеры́ Пекрэ́с** (; нар. 14 ліпеня 1967 года) — французскі палітык, з 2015 года займае пасаду прэзідэнта рэгіянальнага савета Іль-дэ-Франс. Заснавальніца палітычнай партыі Будзем свабоднымі, якую яна стварыла пасля сыходу з партыі Рэспубліканцы ў 2017 годзе. Двойчы абіралася дэпутаткай Нацыянальнай асамблеі з 2002 па 2007 гады і зноў з 2012 па 2016 гады. Працавала міністрам вышэйшай адукацыі і даследаванняў з 2007 па 2011 гады і міністрам бюджэту і прэс-сакратаркай урада з 2011 па 2012 гады. У адказ на галасаванне па Брэксіту ў 2016 годзе Пекрэс разам з іншымі французскімі палітыкамі, такімі як Ан Ідальга, Жэрар Местрале і Крысціян Наер, заклікала прыцягнуць бізнес з Лондана.

У 2021 годзе Пекрэс выступіла за больш абмежавальны падыход у пытанні іміграцыі, разглядаючы гэта як «галоўную праблему грамадства». У прыватнасці, яна прапанавала ўсталяваць максімальна ўзмоцненую іміграцыйную мяжу і зрабіць больш жорсткія ўмовы выдачы віду на жыхарства, напрыклад, пры наяўнасці дастатковых рэсурсаў, наяўнасці павагі да секулярызму і каштоўнасцей рэспублікі, і пры ўмове валодання французскай мовы. Урэшце, палітык прапанавала выключыць са спісаў сацыяльнай дапамогі людзей, якія пражываюць у Францыі менш чым за пяць гадоў.

У ліпені 2021 года Пекрэс вылучыла сваю кандыдатуру ад рэспубліканцаў на прэзідэнцкіх выбарах 2022 года. 4 снежня 2021 года яна была абрана кангрэсам рэспубліканцаў сваім кандыдатам на выбарах 2022 года.

Катэгорыя:Палітыкі Францыі
Катэгорыя:Члены Саюза за народны рух
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзідэнты Францыі (2022)
Хорнс (сотня)

**Хорнская сотня** () калішняя сотня ў Дацкім каралеўстве, якая была часткай былой акругі Ерынг, 1970-2006 — акруга Паўночная Ютландыя, з 2007 года — вобласць Паўночная Ютландыя. Хорнская сотня належала ў Сярднявеччы Венскай сісле, пазней перайшла пад кіраванне феоду Ольбарга, а з 1660 года — акрузе Ольбарг. У 1707 годзе яна знаходзілася пад кіраваннем Амта Острупа, Сейлструпа і Берглума, пакуль у 1793 годзе яна не перайшла пад кіраванне акругі Ерынг.

У Хорнскай сотне знаходзіліся наступныя прыходы (у Даніі гістарычна тэрыторыі часта падзяляліся на прыходы):

* Абільгор;
* Банксбостран;
* Бінслеў;
* Элін з Ерупскім вясковым царкоўным прыходам;
* Фладэ;
* Фладстран/Фрэдэрыксхаўн;
* Гэрум;
* Хірсхольмэнэ;
* Хёрмэстэд;
* Ленум;
* Мосб’ерг;
* Роб’ерг;
* Скаген з Хульсігскім вясковым царкоўным прыходам;
* Скагенскі зямельны прыход;
* Скэрум;
* Тольне;
* Твэрстэд з Сёрыгскім вясковым царкоўным прыходам;
* Остэд з Квісэльскім вясковым царкоўным прыходам;

## Гл. таксама 
* Акругі Даніі

Катэгорыя:Сотні
Біркетынг Ваэра

**Біркетынг Ваэра** — калішні судовы орган у Дацкім каралеўстве, які упершыню згадваецца ў гісторыі ў 1578 годзе. Бірк быў заснаваны тагачасным лордам ў замку Ваэргор, і гэты орган размяшчалася ў невялікім будынку на тэрыторыі замка.

Бркавы суд мог вынесці прысуд сялянам, якія жылі на землях Ваэргора. Князь не мог выступаць у якасці суддзі, але меў права прызначыць яго.

Біркетынг быў скасаваны ў 1820 годзе з вялікім ростам злачыннасці, у выніку чаго жыхары ўзялі закон у свае рукі (канчаткова 1840 годзе) з самастойным высвятленнем адносін са злачынцамі. У выніку канфлікту загінулі чатыры чалавекі.

Ваэрскі Біркетынг стаў вядомы ў той час, калі 132 селяніна Ваэргора былі аштрафаваныя за перапрацоўку сваёй прадукцыі шляхам ператварэння яе ў брэндзі.

Катэгорыя:Гісторыя Даніі
Катэгорыя:Культура Даніі
Напалеон-Анры Рэбер

**Напалеон-Анры Рэбер** (, ,  — , ) — французскі кампазітар.

## Біяграфія 
Вучань  і Жана-Франсуа Лесюёра, пісаў камерную музыку, клаў на музыку творы французскіх паэтаў.

З 1851 года — прафесар гармоніі ў , з 1862 года вёў клас кампазіцыі. Сярод вядомых студэнтаў —  і Жуль Маснэ.

У 1871 годзе заняў пасаду інспектара французскіх кансерваторый.

Напісаў «Трактат аб гармоніі» (; 1862), які вытрымаў шэраг перавыданняў.

Афіцэр Ордэна Ганаровага легіёна (1870), член Французскай Акадэміі (1853).

Рэбер памёр у Парыжы.

## Творчасць 
Аўтар балета «» (; 1840, разам з Франсуа Бенуа), вельмі папулярнага ў Расіі XIX стагоддзя ў пастаноўцы Марыуса Петыпа, камічных опер «Калядная ноч» (; 1848), «Бацька Гаяр» (; 1852), «Папілёткі мадам Бенуа» (; 1853), «Капітаншы» (; 1857).

Напісаў таксама чатыры сімфоніі, мноства камерных ансамбляў, песні на вершы сучасных французскіх паэтаў.

У 1849годзе аркестраваў *Пахавальны марш* з  Фрыдэрыка Шапена для выканання пры пахаванні Шапена на парыжскіх могілках Пер-Лашэз.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Кампазітары паводле алфавіта
Катэгорыя:Кампазітары Францыі
Катэгорыя:Музыказнаўцы Францыі
Катэгорыя:Музычныя педагогі Францыі
Богар

**Богар** — горад у Інданезіі.

## Геаграфія 
Богар размешчаны прыкладна за 50 км на паўднёвы ўсход ад сталіцы Інданезіі Джакарты на вышыні 265 метраў над узроўнем мора.
 
Клімат на працягу года адносна больш халаднаваты ў параўнанні з іншымі гарадамі Інданезіі. Горад акружаны вулканічнымі гарамі вышынёй да 2100 м.
 
Сярэдняя тэмпература складае 25° C на працягу ўсяго года. Сярэднегадавая колькасць ападкаў складае ад 1700 да 3500 мм. Сезон дажджоў доўжыцца з лістапада па красавік.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
Катэгорыя:Гарады Інданезіі
Чэмпіянат Беларусі па бадмінтоне

**Чэмпіянат Беларусі па бадмінтоне** — рэгулярныя штогадовыя спаборніцтвы па бадмінтоне сярод бадмінтаністаў Беларусі. Чэмпіянат праводзяцці з 1992 года.

## Спіс прызёраў 
## Спасылкі 
* Беларуская федэрацыя бадмінтона
* CURRENT WTR-RANK — BELARUS
Польскае гістарычнае таварыства

**Польскае гістарычнае таварыства** () — навуковае таварыства польскіх гісторыкаў. Аб’ядноўвае прафесійных гісторыкаў і аматараў гісторыі.

## Гісторыя 
Таварыства заснавана ў 1886 годзе ў Львове па ініцыятыве польскага гісторыка Ксаверыя Ліскі як мясцовае навуковае таварыства. Гэта першая польская арганізацыя, якая займаецца вывучэннем гісторыі, да 1924 год функцыянавала пад назвай: «Гістарычнае таварыства ў Львове» (), з 1924 г. — пад цяперашняй назвай («Польскае гістарычнае таварыства»).

Спачатку таварыства функцыянавала толькі ў Каралеўстве Галіцыі і Ладамерыі, акрамя цэнтра ў Львове з 1913 года існаваў філіял у Кракаве. У выніку рэарганізацыі з 1925 года таварыства пашырыла дзейнасць на ўсю польскую дзяржаву і «ахапіла ўсю гістарычную навуку Польшчы», адначасова Варшаўскае Таварыства аматараў гісторыі ператварылася ў аўтаномны філіял. Затым былі створаны філіялы ў Познані — 1925, Вільні — 1925, Лодзі — 1927, Любліне — 1927, Станіславе — 1927. Пазней паўсталі чарговыя філіялы ў іншых гарадах. Пасля Другой сусветнай вайны адміністрацыйны цэнтр Таварыства перанеслі спачатку ў Кракаў, а з 28 верасня 1947 года — у Варшаву.

Таварыства арганізуе і ініцыіруе даследчую працу, а з 1890 года кожныя 5 гадоў — з’езды польскіх гісторыкаў з усяго свету. З 1974 года PTH з’яўляецца арганізатарам алімпіяд і конкурсаў гістарычных. Папулярызуе ўсеагульную гісторыю, гісторыю Польшчы і асобных гарадоў і рэгіёнаў. Таварыства складаеццца з 46 аддзяленняў і 16 тэрытарыяльных, 8 камісій і налічвае больш за 3 тыс. членаў. З 2005 года мае статус грамадскай арганізацыі.

## Выданні таварыства 
Першым (з 1887 года) друкаваным органам таварыства быў «Kwartalnik Historyczny» («Гістарычны штоквартальнік»). Сучасныя вынікі даследчай працы членаў таварыства прадстаўлены таксама ў некалькіх рэгіянальных навуковых часопісах, якія выдаюцца філіяламі таварыства — у тым ліку «Przegląd Historyczny» («Гістарычны Агляд»), «Czasy Nowożytne» («Сучасны Час»), «Pamiętnik Cieszyński» («Цешынскія мемуары»), «Rocznik Kaliski» («Калішскі штогоднік»), «Rocznik Lubelski» («Люблінскі штогоднік»), «Rocznik Łódzki» («Лодзінскі штогоднік»), «Rocznik Sądecki» («Сончанскі штогоднік»), «Ziemia Kujawska» («Куяўская Зямля»), а таксама Biuletyn Polskiego Towarzystwa Historycznego (Бюлетэнь Польскага Гістарычнага Таварыства).

Акрамя гэтага таварыства публікуе часопіс для настаўнікаў гісторыі «Wiadomości Historyczne» («Гістарычныя весткі») і гістарычны навукова-папулярны часопіс «Mówią Wieki» («Кажуць стагоддзі»).

## Літаратура 
* Słownik historii Polski / (ред.) Tadeusz Łepkowski. — Warsz.: Wiedza Powszechna, 1973. С. 347—348.

Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Польшчы
Rocznik Lubelski

**«Rocznik Lubelski»** () — польскі навуковы часопіс, гістарычны штогоднік, у якім публікуюцца навуковыя артыкулы, рэцэнзіі, матэрыялы па гісторыі Люблінскага рэгіёну. Выходзіць з 1958 года ў Любліне. Выдавец — Польскае гістарычнае таварыства, філіял у Любліне. Галоўны рэдактар (з 2020 года) прафесар Люблінскага універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры доктар Лешак Вежбіцкі (dr hab. Leszek Wierzbicki).

## Змест 
Выданне адрасавана перш за ўсё аматарам рэгіянальнай гісторыі, акадэмікам, а таксама настаўнікам і аматарам гісторыі Любліншчыны і зямель былых польскіх паўднёва-ўсходніх межаў і цяперашняй Заходняй Украіны. Ён аб'ядноўвае людзей, зацікаўленых у развіцці ведаў аб малой радзіме і яе мінулым, і ў навуковым трансгранічным супрацоўніцтве ў галіне гісторыі. Выкарыстоўваючы дасягненні сучаснай навукі і вопыт прафесіяналаў, аўтары і рэдактары імкнуцца культываваць традыцыю, перадаючы чытачу веды ў навукова-папулярызатарскім стылі. На старонках часопіса публікуюцца артыкулы пра падзеі, працэсы, населеныя пункты і героі мінулага Любліншчыны.

Катэгорыя:Гістарычныя часопісы Польшчы
Катэгорыя:Штогоднікі Польшчы
Партрэт Уладзіслава Радзівіла

**«Партрэт Уладзіслава Радзівіла»** — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная ў 1825—1830 гадах. Месцазнаходжанне невядома.

Катэгорыя:Радзівілы
Катэгорыя:Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс
Катэгорыя:Партрэты
Катэгорыя:Страчаныя творы
Наталля Васільеўна Несцер

**Наталля Васільеўна Несцер** (нар.  года, Дзітва Лідскага р-на Гродзенскай вобл.) — беларускі філолаг, мовазнавец, педагог, кандыдат філалагічных навук, дацэнт.

## Біяграфічныя звесткі 
Нарадзілася ў сям'і інжынераў. Скончыла ў 2000 годзе філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Класічныя мовы і літаратуры», атрымаўшы кваліфікацыю выкладчыка класічных моў і антычнай літаратуры, беларускай мовы і літаратуры. У 2005 годзе таксама скончыла навучанне ў аспірантуры гэтай жа ВНУ па спецыяльнасці «Літаратура народаў краін замежжа (англійская і амерыканская)». Згодам прайшла перападрыхтоўку ў Рэспубліканскім інстытуце вышэйшай школы. Стажыравалася на філалагічным факультэце Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. Ламаносава.

Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата філалагічных навук па спецыяльнасцям «Літаратура народаў краін замежжа» абараніла 21 сакавіка 2008 года ў Беларускім дзяржаўным універсітэце. Тэма кандыдацкай дысертацыі: «Антычная традыцыя ў лірыцы Эзры Паўнда, 1910-1920-х гг.», навуковы кіраўнік — Ева Аляксандраўна Лявонава. У 2010 годзе Прэзідыум Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь прысвоіў ёй навуковае званне дацэнта.

У 2002-2003 гадах працавала выкладчыкам кафедры лацінскай мовы Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта ў Мінску. У 2000-2002 і з 2003 года працуе ў Полацкім дзяржаўным універсітэце. З'яўлялася выкладчыкам і старэйшым выкладчыкам кафедры сусветнай літаратуры і культуралогіі гісторыка-філалагічнага факультэта. Пэўны час з'яўлялася загадчыкам кафедры сусветнай літаратуры і замежных моў. Сёння працуе на пасадзе дацэнта кафедры славянскай філалогіі гуманітарнага факультэта Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны пытанням методыкі выкладання рускай мовы як замежнай, выкарыстання аўдыявізуальных сродкаў (у тым ліку мультыплікацыі) у выкладанні моў замежнікам, творчасць Эзры Паўнда і яе сувязь з антычнай традыцыяй, пытанням антычнай літаратуры ў беларускіх перакладах, выданнях і даследаваннях і г.д.

## Спасылкі 
* База дадзеных «Вучоныя Беларусі» 
* «СБ. Беларусь сегодня»: Чем привлекла классическая филология девочку из поселка на Лидчине
* Профіль аўтара ў Google Scholar

Катэгорыя:Выпускнікі філалагічнага факультэта БДУ
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Філолагі Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Meta

**Meta Platforms Inc.** або **Meta** — амерыканскі транснацыянальны тэхналагічны холдынг са штаб-кватэрай у Менла-Парку, Каліфорнія. Раней кампанія называлася *Facebook Inc.* і была вядомая ў першую чаргу як стваральнік сацыяльнай сеткі Facebook. У 2021 годзе была перайменаваная ў Meta, каб «паказаць яе фокус на стварэнні *мета-сусвету*», які аб'яднае ўсе прадукты і сэрвісы кампаніі. Акрамя Facebook валодае такімі кампаніямі як Instagram, Threads, WhatsApp і Oculus.

Уваходзіць у Вялікую шасцёрку амерыканскіх тэхналагічных карпарацый разам з Amazon, Apple, [[Alphabet], Microsoft і Nvidia.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Кампаніі, якія маюць лістынг акцый на NASDAQ
Strange Attractor

**«Strange Attractor»** — сёмы студыйны альбом нямецкага гурта «», выдадзены ў 2017 годзе. У красавіку 2017 года ён заняў 39 месца ў нямецкім чарце альбомаў.

## Спіс песень 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы 2017 года
Катэгорыя:Альбомы гурта «Alphaville»
Джаніса Джэфры

**Джаніса Джэфры** (; нар. , г. Каларада-Спрынгс, ЗША) — амерыканская баскетбалістка.

## Кар’ера 
27 ліпеня 2020 года падпісала кантракт з быдгашчскім баскетбольным клубам «Баскет-25».

Катэгорыя:Баскетбалісткі ЗША
Катэгорыя:Ігракі «Баскет-25» Быдгашч
Катэгорыя:Ігракі «Нью-Ёрк Ліберці»
Катэгорыя:Ігракі ЖБК «Ружамберак»
Кладонія зорчатая

**Кладонія зорчатая**, ці **Кладзіна зорчатая** (*Cladonia stellaris*)&nbsp;— гіпаактамантанны лішайнік роду кладонія (*Cladonia*). Класіфікавана ў 1971 годзе.

## Апісанне 
Цела кусцістае матавае 1,3—2&nbsp;см вышынёй. Колеры ад бялёса-шэрага да светла-шаравата-зялёнага. Да субстрату не прымацаваны. Галінкі багата разгалінаваныя.

## Жыццёвы цыкл 
Размнажаецца непалавым (пікнаканідыямі і фрагментамі слаявіны) і палавым шляхамі.

## Пашырэнне 
Арктыка. Сустракаецца ў Паўднёвай Азіі (Кітай, Непал), Паўночнай Амерыцы і Грэнландыі.

## Ахова 
Уключаны ў трэцяе выданне Чырвонай кнігі Украіны (2009).

## Літаратура 
* *Cladonia stellaris* // Mycobank.org,&nbsp;— CBS-KNAW Fungal Biodiversity Center Utrecht, 2016.&nbsp;— URL
* Pouzar, Z.; Vezda, A. 1971. Cladonia stellaris (Opiz) Pouz. et Vezda, the correct name for Cladonia aplestris (L.) Rabenh. Preslia (Praha). 43:193-197 

## Спасылкі 
* Кладонія зірчаста // Червона книга України, 2009
* 

Катэгорыя:Грыбы Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Кладонія
Коб (салата)

**Кобб** () — распаўсюджаная ў  салата, якая складаецца, як правіла, з нарэзанай зеляніны (салаты рамэн, , кустоўніка лекавага, цыкорыі салатнай), памідораў, смажанага бекону, адварнога , авакада, , цыбулі, сыру  і вінегрэтнай запраўкі. Часам таксама ў яго склад уваходзяць чорныя аліўкі.

## Гісторыя 
Існуе некалькі версій вынаходства дадзенай салаты. Адна з іх сцвярджае, што яна з’явілася ў 1930-х гадах у галівудскім рэстаране «Brown Derby» і быў названы па імені ўладальніка гэтай установы, Роберта Говарда Коба. Аднак няма пэўнага меркавання аб тым, кім была вынайдзена менавіта гэтая салата — самім Кобам або яго шэф-поварам Чакам Уілсанам. Напрыклад, легенда абвяшчае, што аднойчы Коб да паўночы нічога не еў, а затым змяшаў знойдзеныя на кухні рэшткі ежы і дадаў да іх прыгатаваны поварам бекон і французскую заправу.

Згодна іншай версіі, шэф-повар Роберт Крейс стварыў гэтую салату ў 1929 году і назваў яго ў гонар таго ж Роберта Коба. Яшчэ адзін варыянт паведамляе, што гэтая страва існавала ў меню рэстарацыі Calistoga у Паўночнай Каліфорніі і стала гэтак звацца па назве мясцовай гары Коб.

## Падрыхтоўка 
На вялікую талерку кладуцца лісце салаты, астатнія інгрэдыенты наразаюцца невялікімі кавалачкамі і затым радамі ўкладваюцца па-над зелянінай, аднак пры гэтым не змешваюцца паміж сабой. У англійскай мове існуе мнеманічнае правіла для падрыхтоўкі салаты коб — EAT COBB (Egg (яйка), Avocado (авакада), Tomato (памідоры), Chicken (курыца), Onion (цыбуля), Bacon (бекон), Blue cheese (сыр з цвіллю)).

## Літаратура 
* Zeldes, Leah A. (2010-03-24). «Eat this! The Cobb Salad, a classic use for avocados and bacon». Dining Chicago. Chicago’s Restaurant & Entertainment Guide, Inc. Retrieved 2010-08-02.
* Ruby, Jeff (2010-07-27). «4 Questions for the Grill on the Alley Waiter Manfred Wangard». Chicago. Retrieved 2013-08-29.
* Monaghan, Gail (June 25, 2011). «Screen Siren Cobb Salad». The Wall Street Journal. p. D5.
* Schechter, Molly (May 23, 2012). «Salad sensation celebrates 75 years». Sarasota Observer.

Катэгорыя:Салаты
Катэгорыя:Амерыканская кухня
Святлана Міхайлаўна Лясовіч

**Святлана Міхайлаўна Лясовіч** () — беларуская філолаг, мовазнавец, педагог, кандыдат філалагічных навук, дацэнт.

## Біяграфія 
Скончыла ў 2002 годзе Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава (ВДУ) па спецыяльнасці «Беларуская мова і літаратура, сусветная і айчынная культура». У 2002—2005 гадах навучалася ў аспірантуры ВДУ па спецыяльнасці «Беларуская мова».

Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата філалагічных навук па спецыяльнасцям «Беларуская мова» абараніла 19 снежня 2006 года ў Інстытуце мовазнаўства імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Тэма кандыдацкай дысертацыі: «Сістэма колераабазначэння ў мове твораў Уладзіміра Караткевіча: структурна-семантычны, функцыянальны і кагнітыўны аспекты». Навуковы кіраўнік — Юрый Міхайлавіч Бабіч.

У 2010 годзе Прэзідыум Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь надаў ёй навуковае званне дацэнта па спецыяльнасці «Мовазнаўства».

У 2003—2023 гадах працавала ў Полацкім дзяржаўным універсітэце (ПДУ) — выкладчыца і старэйшая выкладчыца кафедры сусветнай літаратуры і культуралогіі гісторыка-філалагічнага факультэта. У 2019—2023 гадах — загадчыца кафедры славянскай філалогіі гуманітарнага факультэта ПДУ. Звольнена з ПДУ па палітычных матывах у 2023 годзе.

## Навуковая дзейнасць 
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны пытанням аналізу мастацкага тэксту, лексікалогіі і лінгвакультуралогіі, кангітыўнай лінгвістыкі і г.д. Сярод іншага, вывучае літаратурную спадчыну і мову твораў Уладзіміра Караткевіча, Максіма Багдановіча, Сяргея Панізніка і інш.

## Узнагароды 
* Памятны знак Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта «За ўнёсак у патрыятычнае выхаванне моладзі» (2012)
* Прэмія Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта таленавітым маладым навукоўцам (2010)

## Спасылкі 
* Біяграфія на сайце Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта
* Профіль аўтара ў Google Scholar

Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта
Катэгорыя:Філолагі Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты філалагічных навук
Таў-сагыз

**Таў-сагыз** (*Scorzonera tau-saghyz*) — від шматгадовых паўкустоў роду чарнакорань сямейства .

Каўчуканос — у млечным соку каранёў і падземных сцеблаў таў-сагыза змяшчаецца прыкметная колькасць каўчуку. У СССР прадпрымаліся спробы прамысловага асваення таў-сагыза. Пасевы гэтага каўчуканоса вельмі паспяхова развіваліся ў паўднёвых раёнах краіны. Існуюць такія праекты і ў сучаснай Расіі, а таксама ў Беларусі і Казахстане.

## Этымалогія 
Назва расліны «таў-сагыз» запазычана з цюркскіх моў і літаральна азначае «горная смала» ці «горная жвачка».

## Арэал 
Эндэмік Сярэдняй Азіі, дзе расце на Заходнім Цянь-Шані (хрыбет ) і на Паміра-Алаі па друзавых і дробназямністых схілах.

## Апісанне 
Вырастае вышынёй да 40 см, утвараючы паўсферычныя дзярновіны. Лісце ад вузкалінейнага да ніткападобнага, ніжнія ўтвараюць разетку. Кветкі язычковыя, жоўтыя, у суквеццях-кошыках. Плод — сямянка з чубком.

Занесены ў Чырвоныя кнігі СССР і Рэспублікі Казахстан.

Карэнне аднагадовага таў-сагыза ўтрымлівае 5-6 % каўчука, двухгадовага-9-10 %, трохгадовага-12-15 %. Дыяметр кораня шматгадовай расліны дасягае 10 см, а даўжыня 4 м. Каўчук з каранёў таў-сагыза можна атрымаць шляхам падсочкі. Аднак гэты спосаб пакуль мала перспектыўны (пры адносна малой магутнасці раслін).

## Гісторыя даследавання 
Таў-сагыз быў знойдзены ў СССР у канцы 1929 пры пошуках зараснікаў іншага каўчуканоса —  у ходзе кампаніі па пошуку новых відаў каўчуканоснай сыравіны. Ён апынуўся настолькі багаты каўчукам (да 28 %), што цалкам разбіў тэорыю, якая існавала ў тыя гады, што быццам для назапашвання каўчуку ў расліне патрэбныя ўмовы тропікаў. Таў-сагыз апынуўся новым відам чарнакораня, невядомым да таго часу батанікам. Гэта дало падставу ўраду СССР прыняць адмысловую пастанову аб пераглядзе на каўчуканоснасць усёй флоры Саюза, якая праводзілася ў жыццё ў 1931-33 гадах. Яго селекцыю, у 1940-х гадах, ажыццяўлялі спецыялісты Селекцыйна-генетычнага інстытута.

## Выкарыстанне ў ежу 
Таў-сагыз выкарыстоўваецца ў Арменіі, Казахстане і сярэднеазіяцкіх рэспубліках у якасці жавальнай гумкі і называецца «горная жвачка». Пасля доўгага разжоўвання з застылага млечнага соку можна нават выдзімаць невялікія цвердаватыя і ліпкія бурбалкі.

## Зноскі 
## Спасылкі 
* 
* Тау-сагыз как источник гипоаллергенного латекса и инулина 
* 
* Техника — молодёжи 1947-06, страница 5
* Г. М. Попова В горах Каратау

Катэгорыя:Астравыя
Ігнат Блажэй Лапацінскі

**Ігнат Блажэй Станіслаў Лапацінскі** (; , Лапаціна, Мсціслаўскае ваяводства — ) — пісьменнік, ураднік Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія 
Паходзіў з каталіцкага шляхецкага роду Лапацінскіх герба «Любіч». Сын Лявона Лапацінскага і Рэгіны са Свянціцкіх. Меў братоў Яна Дамініка, біскупа жамойцкага, і Мікалая Тадэвуша, ваяводу берасцейскага.

Вучыўся ў Мсціславе, Каралеўцы, Вільні, Варшаве.

Суддзя гродскі браслаўскі (1753), пісар скарбовы літоўскі (1761). Выбіраўся паслом на сеймы, дэпутатам Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага.

Памёр у Вільні на шляху да сойма 1776 года, пахаваны ў касцёле Святога Якуба.

## Сям’я 
У 1752 годзе ажаніўся з Юдытай з Прозараў, дачкой войскага ковенскага Станіслава Прозара і Ружы з Сіруцяў. Яе братам быў віцебскі ваявода Юзаф Прозар. Ігнат Блажэй стаў заснавальнікам пісарскай лініі Лапацінскіх з сядзібай у Ёдах.

## Творчасць 
Аўтар сатырычнай камедыі на палітычныя тэмы «Перакіньчык» (распаўсюджвалася ў рукапісах), рэлігійных твораў, мемуараў; пераклаў з лацінскай на польскую мову трагедыі езуіта А. Кляуса (Вільня, 1751).

## Літаратура 
* 

Ігнат Блажэй
Катэгорыя:Мемуарысты Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Перакладчыкі з лацінскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на польскую мову
Катэгорыя:Сатырыкі Беларусі
Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Суддзі гродскія браслаўскія
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мсціслаўскім раёне
Rhamnus alaternus

**Rhamnus alaternus** — куст; вид роду  сямейства .

## Батанічнае апісанне 
Гэта вечназялёны куст 1-5 м у вышыню. Сцёблы ў чырвонай кары; маладыя галінкі апушаныя.

Лісце круглявае і кампактнае, 2-6 см у даўжыню, яно часам размешчана амаль насупраць, авальнае або ланцэтнае, скурыстае, бліскуча зялёнае, жаўтлява-зялёнае знізу.

Кветкі маленькія, духмяныя. Перыяд цвіцення доўжыцца з лютага па красавік.

Плады чырвона-карычневыя костачкавыя каля 3-4 мм, якія змяшчаюць ад двух да чатырох насенін. Плады цямнеюць да чорнага пры паспяванні.

## Гаспадарчае значэнне і прымяненне 
Плады маюць гаючыя ўласцівасці і могуць быць выкарыстаны з асцярогай як слабільнае.

## Распаўсюджанне 
Гэты від шырока распаўсюджаны ў тэрмафільных вечназялёных хмызняках у міжземнаморскіх рэгіёнах, ад узроўню мора да 700 м над узроўнем мора. Гэты від вырошчваецца ў якасці дэкаратыўнага хмызняку ў садзе, цэніцца за сваё глянцавае вечназялёныя лісце і чырвоныя ягады.

## Літаратура 
* *Pignatti S*. Flora d’Italia. — Edagricole, 1982. — Vol. II. — P. 78.

Катэгорыя:Жасцёр
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Ігнат Дамінік Лапацінскі

**Ігнат Дамінік Францішак Лапацінскі** (; , в. Сар’я, Дрысенскі павет — ) — памешчык, удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў.

## Біяграфія 
Паходзіў з каталіцкага шляхецкага роду Лапацінскіх герба «Любіч». Сын Юзафа Мікалая Лапацінскага, маршалка дрысенскага. Валодаў маёнткам Кайраны і Бязданы ў Віленскай, Лявонпаль і Сар’я ў Віцебскай губерні.

Недалёка ад сямейных могілак, дзе была пахаваная яго жонка Марыя, няўцешны ўдавец вырашыў пабудаваць мураваны касцёл. Ужо 10 мая 1851 года, усяго праз некалькі тыдняў пасля пахавання жонкі, Лапацінскі склаў пісьмовы дагавор на стварэнне праекта храма і кіраўніцтва ўсімі будаўнічымі працамі з архітэктарам Густавам Вільгельмавічам Шахтам. Дагавор з архітэктарам, які быў прускім падданым, склалі на нямецкай мове. У 1851—1857 гадах быў узведзены касцёл у неагатычным стылі.

## Літаратура 
* 

Ігнат Дамінік
Катэгорыя:Памфлетысты Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Верхнядзвінскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Верхнядзвінскім раёне
Катэгорыя:Павятовыя маршалкі дрысенскія
Партрэт Аўгуста Фердынанда Прускага

**«Партрэт Аўгуста Фердынанда Прускага»** — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная ў 1790-я гг. Месцазнаходжанне невядома.

Катэгорыя:Гогенцолерны
Катэгорыя:Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс
Катэгорыя:Партрэты
Катэгорыя:Страчаныя творы
Сівапітэкі

**Сівапітэ́кі** (*Sivapithecus*) — род выкапнёвых чалавекападобных малпаў. Касцяныя рэшткі сівапітыкаў былі знойдзены ў адкладах міяцэну ва Усходняй Афрыцы і гарах Сівалік у Індыі, у Пакістане і Непале.

Жылі ў трапічных лясах. Сілкаваліся пладамі, маладымі лісцем, драўнянай карой. Даследаванні рэшткаў выявілі падабенства сівапітэкаў з выкапнёвымі вышэйшымі малпамі (дрэвапітэкамі) і сучаснымі арангутанамі. Частка даследчыкаў лічыць сівапітэкаў іх продкамі.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Human Evolution Interactive Timeline // Smithsonian National Museum of Natural History 

Катэгорыя:Вымерлыя прыматы
Катэгорыя:Сысуны міяцэну
Леанід Аляксандравіч Сівачэнка

**Леанід Аляксандравіч Сівачэ́нка** Ў(нар. ) — вучоны ў галіне машынабудавання, доктар тэхнічных навук (1995), прафесар (1996), акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (2000).

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў Магілёве. Скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут.

З 1974 года ў Магілёўскім тэхнічным універсітэце, дзе ў 1996—1007 гадах займаў пасаду загадчыка кафедры. Прафесар кафедры абсталявання і аўтаматызацыі вытворчасці Баранавіцкага дзяржаўнага ўніверсітэта, супрацоўнік секцыі тэхналогіі машынабудавання.

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар прац і патэнтаў па распрацоўцы тэхналагічнага абсталявання комплекснай перапрацоўкі сыравіны і тэхнагенных матэрыялаў.

## Літаратура 
* 
* Библиография трудов и научных разработок доктора технических наук, профессора Сиваченко Леонида Александровича: библиографический указатель / сост. Л. А. Астекалова. — Могилев: Белорус.-Рос. ун-т, 2020. — 138 с. — ISBN 978-985-492-233-1 

## Спасылкі 
* 
* Секция технологии машиностроения. Кафедра технологии и оборудования машиностроения  // Баранавіцкі дзяржаўны ўніверсітэт
* Банк патентов РФ на изобретения и промышленные образцы ФИПС Роспатента 
* База патентов Беларуси  
* База патентов Казахстана  
* Организаторы Всероссийской студенческой олимпиады по направлению 15.03.02 «Технологические машины и оборудование» выразили благодарность доктору технических наук, профессору кафедры «Транспортные и технологические машины» Леониду Александровичу Сиваченко за активное участие в проведение мероприятий. 

Катэгорыя:Акадэмікі Беларускай інжынернай акадэміі
Катэгорыя:Машынабудаўнікі СССР
Катэгорыя:Машынабудаўнікі Беларусі
Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па механізацыі сельскай гаспадаркі

**Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па механізацыі сельскай гаспадаркі** — установа ў структуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

## Дзейнасць 
Асноўнай мэтай дзейнасці з’яўляецца правядзенне навуковых даследаванняў у галіне механізацыі сельскагаспадарчых работ і атрыманне прыбытку, павышэнне эфектыўнасці навуковых даследаванняў, асваенне навуковых распрацовак у вытворчасці для інтэнсіфікацыі працэсаў інавацыйнага развіцця сацыяльна-эканамічнай сферы краіны, рацыянальнае выкарыстанне матэрыяльных і фінансавых рэсурсаў, што выдзяляюцца на развіццё навукі, і інш.

## Структура 
### Навукова-даследчыя падраздзяленні 
* Лабараторыя механізацыі працэсаў вытворчасці малака і ялавічыны
* Лабараторыя механізацыі і аўтаматызацыі тэхналагічных працэсаў у свінагадоўлі і птушкагадоўлі
* Лабараторыя механізацыі нарыхтоўкі кармоў
* Лабараторыя апрацоўкі глебы і сяўбы
* Лабараторыя механізацыі вытворчасці гародніны і караняплодаў
* Лабараторыя механізацыі, апрацоўкі, уборкі і першаснай перапрацоўкі лёну
* Лабараторыя выкарыстання паліўна-энергетычных рэсурсаў
* Лабараторыя навуковага забеспячэння выпрабаванняў і інфармацыйна-тэхнічных тэхналогій
* Лабараторыя сістэмы машын і тэхнічнага выкарыстання машынна-трактарнага парка
* Лабараторыя апрацоўкі пладова-ягадных і агароднінных культур.
* Доследная вытворчасць у Ждановічах

### Дачынныя прадпрыемствы 
* Рэспубліканскае сельскагаспадарчае даччынае прадпрыемства "Эксперыментальная база «Зазер’е»
* Рэспубліканскае сельскагаспадарчае даччынае прадпрыемства «Эксперыментальны завод»
* Рэспубліканскае даччынае ўнітарнае вытворчае прадпрыемства «Конус»

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка ўстановы

Катэгорыя:З’явіліся ў 1947 годзе
Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Мінска
Катэгорыя:Вуліца Кнорына (Мінск)
Лапацінскія

**Лапацінскія** () — шляхецкі род герба «Любіч» у Вялікім Княстве Літоўскім. Паводле радавога падання, паходзяць з маёнтка Лапаціна Цеханоўскай зямлі (Мазовія). У XV стагоддзі Багдан з Лапаціна атрымаў ад князёў Мсціслаўскіх зямельныя ўладанні пад г. Мсціславам, дзе яго сын Юзаф заснаваў маёнтак Лапаціна.

Род Лапацінскіх падзяліўся на чатыры галіны. Яны былі ўнесены Герольдыяй у VI часткі радаводных кніг Віленскай, Мінскай і Ковенскай губерняў Расійскай імперыі.

У Вільні па вуліцы Скапа захаўся палац Лапацінскіх.

## Вядомыя прадстаўнікі 
* Ян Дамінік (1709—1778) — пробашч у Крожах, канонік, схаластык віленскі, сакратар вялікі духоўны літоўскі, біскуп жмудскі.
* Мікалай Тадэвуш (1715—1778) — мсціслаўскі крайчы, падчашы, войскі, пісар скарбовы літоўскі, інстыгатар (пракурор) літоўскі, староста мсціслаўскі, вялікі пісар літоўскі, ваявода берасцейскі.
* Ігнат Блажэй Станіслаў (1722—1776) — пісьменнік.
* Ян Нікадзім (1747—1810) — староста мсціслаўскі.
* Ігнат Дамінік Францішак (1822—1882) — маршалак дрысенскі.
* Эўзэбіюш Мар’ян Ян Станіслаў (1882—1961) — гісторык мастацтва, бібліяфіл, калекцыянер.

## Літаратура 
* 
* Gieysztor J. Pamiętniki z lal 1857—1865. T. 1.Wilno,1913;
* Hedemann O. Historia powiatu brasławskiego. Wilno, 1930;
* Polski słownik biograficzny. Wrocław etc. 1973. T. 18/3, z. 78. S. 392—404.

## Спасылкі
Anthophora quadrimaculata

**Anthophora quadrimaculata** — від земляных пчол роду *Anthophora* з трыбы *Anthophorini* сямейства *Apidae*. Еўропа, уключаючы еўрапейскую частку Расіі.

## Апісанне 
Даўжыня 11-12 мм. Галава спераду чорная. Кліпеус густа пунктыраваны дробнымі кропкамі. 2-і членік жгуціка антэн роўны даўжыні трох наступных членікаў разам узятых. Шпоры цёмна-жоўтыя. 2-4-ы тэргіты ў сваёй верхавіннай частцы цёмныя. 5-ы тэргіт з шэрымі валасінкамі на верхавінным краі. Від быў упершыню апісаны ў 1798 годзе нямецкім энтамолагам і батанікам  у складзе роду .

Унівальцінны від, які дае адно пакаленне ў год. Самкі з’яўляюцца з мая па жнівень (самцы — з мая па верасень). , апыляюць расліны некалькіх сямействаў: Boraginaceae, Crassulaceae, Fabaceae, Lamiaceae, Solanaceae. На *Anthophora quadrimaculata* паразітуюць пчолы-зязюлі , .

## Спасылкі 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Насякомыя Еўропы
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1798 годзе
Катэгорыя:Пчаліныя
Campsicnemus scambus

**Campsicnemus scambus** — від мух сямейства .

Ён распаўсюджаны ў Еўропе, за выключэннем поўдня.

## Спасылкі 
* Выявы *Campsicnemus* на BOLD

Катэгорыя:Зелянушкі
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1823 годзе