Пасейдон з мыса Артэмісіян

**«Пасейдон з мыса Артэмісіян»**, або *«Бог з мыса Артэмісіян»* — бронзавы арыгінал антычнай эліністычнай грэчаскай статуі V ст. да н.э., знойдзены ў 1926 годзе нырцамі за губкамі ў Эгейскім моры каля мыса Артэмісіян (на поўначы вострава Эўбеі) разам з «Вершнікам з мыса Артэмісіян» у раёне караблекрушэння і падняты на паверхню ў 1928 годзе. Статуя адлюстроўвае бога, меркавана Пасейдона або Зеўса, які замахваецца, каб кінуць зброю, якая не захавалася да нашых дзён: дзіду, трызубец (атрыбут Пасейдона) ці маланку (атрыбут Зеўса Кераўнавола — «які кідае маланкі»). Статуя ўваходзіць у лік рэдкіх бронзавых арыгіналаў, якія дайшлі да нашых дзён.

## Знаходка 
Гэта былі рэшткі караблекрушэння рымскага судна пачатку I стагоддзя н.э. Грэчаскі флот распачаў даследчую аперацыю і падняў шэраг бронзавых фрагментаў, але спыніў далейшыя працы пасля гібелі аднаго з плыўцоў ад дэкампрэсіі. Рэшткі карабля знаходзяцца на глыбіні 40 метраў і больш не даследаваліся. У 1926 годзе было знойдзена месца караблекрушэння і паднята левая рука статуі. Усе астатнія часткі скульптуры былі падняты ў 1928 годзе.

## Пасейдон ці Зеўс 
thumb|left|200px|«Дадонскі Зеўс» трымае ў руках маланку, выкананую ў выглядзе сплюшчанага прадаўгаватага дыска

Найбольш папулярнай была версія, што статуя адлюстроўвае Пасейдона; але ўсталяваць гэта немагчыма, таму што зброя, якая была ў руках у бога, страчана. Праблема з ідэнтыфікацыяй статуі як марскога ўладара складаецца ў тым, што калі б ён трымаў трызубец, то гэта зброя загароджвала б твар і парушала лінію профілю. Іконаграфічныя паралелі з манетамі і вазапісам той жа эпохі паказваюць, што падобная кампазіцыя вельмі малаверагодная. Зрэшты, трызубец мог быць вельмі кароткім, што вырашыла б праблему. З іншага боку, захаваўся вялікая колькасць бронзавых статуэтак меншага памеру (пачынаючы з канца VII стагоддзя да н.э.), якія паўтараюць тую ж самую паставу і адлюстроўваюць Зеўса з маланкай. Так што ў нашы дні прынята лічыць, што, хутчэй за ўсё, гэта выява Зеўса.

## Апісанне 
У статуі пустыя вачніцы, якія першапачаткова былі інкруставаны, магчыма, слановай косцю, бровы былі выкананы са срэбра, вусны і саскі з медзі. У ліку магчымых аўтараў статуі прыпісваюць Агелада, Каламіда ці Мірона.

## Літаратура 
* Mylonas in *American Journal of Archeology* **48** (1944) pp 143ff. A case for the subject as Zeus.
* Mattusch, Carol C. 1988. *Greek Bronze Statuary: From the Beginnings Through the Fifth Century B.C.* (Ithaca:Cornell University Press) pp. 150-53.
* Gisela M.A. Richter, reviewing H. G. Beyen, *La Statue d’Artemision* in *American Journal of Archaeology* **35**.2 (April 1931), pp. 242—243; C. A. Robinson, Jr., «The Zeus Ithomatas of Ageladas», *American Journal of Archaeology* **49**.2 (April 1945, pp. 121—127) p. 127, note 40.
* Karouzos, «Ho Poseidon tou Artemisiou» *Deltion* **13** (1930-31) pp 41-104, and «The find from the sea off Artemision», *Journal of the Hellenic Society* **49** (1929).
* John Boardman, «Greek art and architecture», in J. Boardman, J. Griffin and O. Murray, eds. *Greece and the Hellenistic World* (*Oxford History of the Classical World*, vol. I), 1988, illus. p. 284.

## Спасылкі 
* Статуя Зевса, найденная у мыса Артемисион. - Акимова Л.И. Искусство Древней Греции: Классика. - СПб.: Азбука-классика, 2007

Катэгорыя:Скульптуры Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Эліністычнае мастацтва
Катэгорыя:Скульптуры V стагоддзя да н.э.
Катэгорыя:Нацыянальны археалагічны музей Афін
Катэгорыя:Бронзавыя скульптуры
Катэгорыя:Падводная археалогія
Катэгорыя:Скульптуры па сюжэтах грэчаскай міфалогіі