open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Харальд Тамер

**Харальд Тамер** (; 9 студзеня 1899, Талін, Расійская імперыя — 6 чэрвеня 1942) — эстонскі журналіст і цяжкаатлет, чэмпіён свету і прызёр Алімпійскіх гульняў у Парыжы (1924).

## Біяграфія 
Харальд Тамер нарадзіўся 9 студзеня 1899 года ў Таліне, Расійская імперыя. У 1916 годзе стаў сярэбраным прызёрам чэмпіянату Расіі ў штурханні ядра, і бронзавым — у кіданні дыска і кіданні молата.

Падчас Першай сусветнай вайны добраахвотнікам пайшоў на фронт, пазней удзельнічаў у вайне за незалежнасць Эстоніі.

У 1920 годзе быў сцяганосцам эстонскай зборнай на Алімпійскіх гульнях у Антверпене, і заняў 6-е месца ў штурханні ядра. Потым захапіўся цяжкай атлетыкай, і ў 1922 годзе заваяваў залаты медаль чэмпіянату свету. У 1924 годзе на Алімпійскіх гульнях у Парыжы Харальд Тамер заваяваў бронзавы медаль у цяжкай атлетыцы, а ў штурханні ядра стаў 12-м.

У 1921—1928 гадах Харальд Тамер быў рэдактарам «Eesti Spordileht», у 1933—1940 — «Eesti Päevaleht», у 1940 рэдагаваў часопіс «Revue Baltique».

У лютым 1941 года Харальд Тамер быў арыштаваны НКУС, і праз паўтара гады памёр 6 чэрвеня 1942 года ва Унжанскім лагеры ў раёне чыгуначнай станцыі Сухабязводнае каля горада Сямёнаў Горкаўскай вобласці.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Цяжкаатлеты Эстоніі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1924 года
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1924 года
Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы 1922

**21-ы Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы** прайшоў з 29 па 30 красавіка 1922 года ў Таліне (Эстонія).

## Агульны медальны залік 
## Медалісты 
## Спасылка 
* Статыстыка Міжнароднай федэрацыі цяжкай атлетыкі 

1922
Катэгорыя:1922 год у спорце
Катэгорыя:1922 год у Таліне
Катэгорыя:Красавік 1922 года
Юхан Кікас

**Юхан «Яан» Кікас** (, 5 чэрвеня 1892, Валга, Расійская імперыя — 9 сакавіка 1944, Талін, Эстонская ССР) — эстонскі цяжкаатлет, прызёр Алімпійскіх гульняў у Парыжы (1924).

## Біяграфія 
Юхан Кікас нарадзіўся ў 5 чэрвеня 1892 года ў Валцы, Расійская імперыя. У маладосці захапляўся веласпортам, цяжкай атлетыкай заняўся толькі ў 1921 годзе. У 1922 годзе прыняў удзел у чэмпіянаце свету, які праходзіў у Таліне, і заняў 4-е месца ў сваёй вагавай катэгорыі. У 1923 годзе ён заваяваў сярэбраны медаль Чэмпіянату Балтыкі, а ў 1924 годзе стаў уладальнікам бронзавага медалю на Алімпійскіх гульнях у Парыжы.

Загінуў 9 сакавіка 1944 года падчас савецкай бамбардзіроўкі Таліна ў гады Другой сусветнай вайны.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Цяжкаатлеты Эстоніі
Катэгорыя:Бронзавыя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1924 года
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1924 года
Альфрэд Неўланд

**А́льфрэд Не́ўланд** (; 10 кастрычніка 1895, Валга — 16 лістапада 1966, Талін) — эстонскі цяжкаатлет і трэнер па цяжкай атлетыцы, першы ў гісторыі Эстоніі Алімпійскі чэмпіён (1920), чэмпіён свету (1922), сярэбраны прызёр Алімпіяды 1924 года. Неўланд заваяваў залаты медаль на летняй Алімпіядзе 1920 года ў Антверпене (у лёгкай вазе) і сярэбраную на Алімпіядзе 1924 года у Парыжы (у паўсярэдняй вазе (-75кг)). Заслужаны дзеяч спорту Эстонскай ССР.

## Спасылкі 
* Пра Альфрэда Неўландзе 
* *Профіль* на сайце databaseOlympics.com.

Катэгорыя:Цяжкаатлеты Эстоніі
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Эстоніі
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1920 года
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1924 года
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па цяжкай атлетыцы
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1920 года
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1924 года
Катэгорыя:Трэнеры па цяжкай атлетыцы
Катэгорыя:Трэнеры Эстоніі
Цяжкая атлетыка на летніх Алімпійскіх гульнях 1920

Спаборніцтвы па цяжкай атлетыцы на **летніх Алімпійскіх гульнях 1920 года** праводзіліся толькі сярод мужчын.

## Агульны медальны залік 
## Медалісты 
## Спасылкі 
* Вынікі спаборніцтваў  на сайце sports-reference.com

Катэгорыя:Спаборніцтвы на летніх Алімпійскіх гульнях 1920
Альфрэд Шміт (цяжкаатлет)

**Альфрэд Шміт** (, 1 мая 1898 — 5 лістапада 1972, Талін, Эстонская ССР) — эстонскі цяжкаатлет, прызёр Алімпійскіх гульняў у Антверпене (1920).

## Біяграфія 
Альфрэд Шміт нарадзіўся ў 1 мая 1898 года ў пасёлку Хагеры, Расійская імперыя. У маладосці захапляўся лёгкай атлетыкай, з 1919 года заняўся цяжкай атлетыкай. У 1920 годзе, прадстаўляючы незалежную Эстонію на Алімпійскіх гульнях у Антверпене заваяваў сярэбраны медаль. У 1922 годзе ён стаў чэмпіёнам Эстоніі, у 1923 годзе заваяваў бронзавы медаль Чэмпіянату Балтыкі. Пазней захапляўся стэндавай стральбой, стаў суддзёй па гэтым відзе спорту. У 1936 годзе змяніў імя на **Айн Сілак**.

Памёр 5 лістапада 1972 года ў Таліне.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Цяжкаатлеты Эстоніі
Катэгорыя:Сярэбраныя прызёры летніх Алімпійскіх гульняў 1920 года
Катэгорыя:Цяжкаатлеты на летніх Алімпійскіх гульнях 1920 года
Балтыйскія шведы

**Балтыйскія шведы** (таксама эстонскія шведы) — зборная назва шведскай меншасці ў Эстоніі, якая адыгрывала важную ролю ў гісторыі сярэдневяковай Эстоніі і з’яўлялася прыкметнай этна-моўнай меншасцю аж да канца Другой сусветнай вайны.

## Гісторыя 
Эстонскія (прыбярэжныя) шведы — нашчадкі старажытных, а затым і пазнейшых нешматлікіх, але даволі ўплывовых, германскіх перасяленцаў са Скандынавіі (у X-XI стст. тут аселі вікінгі, затым уласна шведы, датчане і часткова немцы), якія кантралявалі прыбярэжныя тэрыторыі Эстоніі ў X-XVIII стст.

У 1561—1721 гг. землямі эстаў (цяперашняй Эстоніяй) валодала Швецыя. Таму ў сярэдзіне XVII стагоддзя колькасць эстонскіх шведаў дасягнула свайго піка — каля 12 000 чалавек. Тым часам яны складалі прыкметную долю насельніцтва малалюднай Эстоніі — ад 5 % да 10 % працэнтаў.

Пасля далучэння Эстоніі да Расійскай імперыі, германскія меншасці галоўным чынам захоўвалі сваё прывілеяванае эканоміка-сацыяльнае становішча ў рэгіёне, але, у адрозненне ад Фінляндыі, якая мела статус аўтаномнага вялікага княства ў складзе Расійскай імперыі, статус шведаў і шведскай мовы ў Эстоніі не быў афіцыйна замацаваны, і яны працягвалі павольна асімілявацца з мясцовым насельніцтвам. Кацярына Вялікая выдала ўказ пра перасяленне ўсяго шведскага насельніцтва як нядобранадзейнага з вострава Хіюмаа (парадку 1800 чалавек) на Украіну, дзе яны заснавалі паселішча Старашведскае.

Паводле перапісу 1934 года ў тады ўжо незалежнай Эстонскай рэспубліцы пражываў 7641 чалавек, які лічыў роднай шведскую мову (0,7 % ад насельніцтва краіны). На шматлікіх астравах Балтыйскага мора шведы складалі абсалютную большасць насельніцтва (напрыклад, на Рухну і Вормсі), пры гэтым колькасць шведскага насельніцтва ўвесь час змяншалася.

Пасля акупацыі Эстоніі Савецкім Саюзам, а менавіта ў 1943—1944 гг., большасць шведаў Эстоніі, а таксама некаторыя эстонскія сем’і, эмігравалі ў Швецыю і ЗША.

## Балтыйскія шведы ў XXI стагоддзі 
У наш час шведы, якія пражываюць у Эстоніі, з’яўляюцца галоўным чынам экспатрыянтамі, якія працуюць на шведскія кампаніі, галоўным чынам у банкаўскім сектары (нерухомасць, крэдыт).

## Гл. таксама 
* Расійскія немцы
* Фінскія шведы
* Кольскія нарвежцы

## Спасылкі 
* Падрабязны даклад пра гісторыю і культуры шведскага насельніцтва Эстоніі
* Ляанемааскі музей  у Хаапсалу (на эстонскай, рускай і англійскай мовах)
* Музей берагавых шведаў у Хаапсалу (на эстонскай і шведскай мовах)
* сайт шведскай царквы Святога Міхаіла ў Таліне (эстонская, шведская, нямецкая)

Катэгорыя:Шведы
Катэгорыя:Нацыянальныя меншасці
Катэгорыя:Гісторыя Эстоніі
Катэгорыя:Народы Эстоніі
Аўстрыя на летніх Алімпійскіх гульнях 1928

**Аўстрыя** брала ўдзел у Летніх Алімпійскіх гульнях 1928 года ў Амстэрдаме (Нідэрланды) у сёмы раз за сваю гісторыю, і заваявала адну бронзавую і два залатыя медалі. Зборная краіны складалася з 73 спартсменаў (67 мужчын, 6 жанчын).

## Медалісты 
## Спасылкі 
* База МАК
* Афіцыйныя алімпійскія справаздачы 
* www.sports-reference.com 

1928
Катэгорыя:Краіны на летніх Алімпійскіх гульнях 1928 года
Пілтэнэ

**Пі́лтэнэ** (таксама Пільтэнэ, Пільтэн; ) — горад на захадзе Латвіі, у Курзэмэ. Паводле новага (2009 год) адміністрацыйнага падзелу Латвіі знаходзіцца ў Вэнтспілскім краі. Размешчаны на рацэ Вэнта.

## Гісторыя 
Яшчэ ў XIII стагоддзі сучаснае размяшчэнне Пілтэнэ мела значнае стратэгічнае значэнне, бо было аддалена ад вусця Вэнты і тым самым менш падвержана набегам вікінгаў. Паводле гіпотэз і легенд, якія ў наш час не знайшлі гістарычнага абгрунтавання, кароль Даніі Вальдэмар II у 1220 годзе загадаў пабудаваць крэпасць на месцы Пілтэнэ. Першая дакладная згадка Пілтэнэ адносіцца да 1309 года. Там знаходзіўся замак, які належаў курляндскаму біскупу Бурхарду, дзе біскуп чыніў суд. У 1330-я гады замак быў абложаны літоўскімі войскамі, але яны не змаглі яго ўзяць. У 1557 годзе Пілтэнэ атрымаў правы горада з Рыгі, а разам з імі кіраванне над Айзпутэ, Кулдыгай і Вэнтспілсам. У 1560 годзе Пілтэнская дыяцэзія была прададзена каралю Даніі Фрэдэрыку II і тут жа аддадзена як апанаж яго брату Магнусу. У 1579 годзе Пілтэнэ адышоў да Рэчы Паспалітай пасля паражэння Расіі ў Лівонскай вайне, а сам Магнус памёр у замку ў 1583 годзе. Яго ўдава і малалетняя дачка былі зманам выкліканы ў Маскву Барысам Гадуновым, пасля чаго ўдава сілком пастрыжана ў манастыр, а дачка меркавана атручана, каб выключыць магчымасць прэтэнзій на прастол. У 1585 годзе Данія цалкам адмовілася ад усіх прэтэнзій на Пілтэнскае біскупства на карысць Рэчы Паспалітай. У 1617 годзе адміністрацыйны цэнтр быў перанесены з Пілтэнэ ў Айзпутэ. Замак да 1750 годзе цалкам разбурыўся.
## Насельніцтва 
## Транспарт 
### Аўтадарогі 
Да Пілтэнэ падыходзіць рэгіянальная аўтадарога  Вэнтспілс — Пілтэнэ.
Сярод мясцовых аўтадарог варта адзначыць  Пілтэнэ — Злэкас і  Пілтэнэ — Сілакрагс.

### Міжгароднае аўтобуснае паведамленне 
Асноўны маршрут Пілтэнэ — Вэнтспілс.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Вэнтспілскага края
* Інфармацыя пра Пілтэнэ на турыстычным партале mesta.lv
* Інфармацыя пра Пілтэнэ ў тапанімічнай базе даных

Катэгорыя:Гарады Латвіі
Катэгорыя:Вэнтспілскі край
Сопла

**Сопла**, у некаторых крыніцах **дзюза** () — канал зменнага папярочнага перасеку, прызначаны для разгону вадкасцяў ці газаў да вызначанай хуткасці і надання струменю патрабаванага кірунку.

Прынцып дзеяння сопла заснаваны на бесперапынным павелічэнні хуткасці вадкасці ці газу ў кірунку плыні ад уваходнага да выходнага перасеку. Для забеспячэння плыні вадкасці (газу) неабходзен перапад ціску з перавышэннем яго на ўваходным перасеку.

## Прылада 
 на агнявых выпрабаваннях у Касмічным цэнтры імя Стэніса, NASA, Каліфорнія, ЗША.  Масавы выдатак газу, які мінае з сопла, — каля 800 кг/с. Хуткасць заканчэння — каля 4000 м/с.]]

У найпростым выпадку сопла ўяўляе сабою цыліндрычны ці канічны патрубак, адзін канец якога далучаны да крыніцы вадкасці ці газу, а з іншага мінае струмень.

Прыкладамі гідраўлічных соплаў могуць служыць ствол пажарніка брандспойта ці сопла фантана.

У залежнасці ад хуткасці заканчэння вадкасці ці газу адрозніваюць дагукавое і звышгукавое сопла. Для дагукавога сопла характэрна роўнасць ціскаў на выхадзе сопла і ў навакольным асяроддзі. У такім сопле пры ўзрастанні ціску на ўваходзе сопла і сталым ціску навакольнага асяроддзя хуткасць у выходным перасеку спачатку павялічваецца, а затым пры вызначаным значэнні ўваходнага ціску становіцца сталай і не змяняецца пры далейшым павелічэнні ціску на ўваходзе. Пры гэтым хуткасць заканчэння роўная мясцовай хуткасці гуку і завецца *крытычнай*.

Сопла Лаваля (звышгукавое) складаецца з двух участкаў — які звужваецца, прызначанага для паскарэння струменя да мясцовай хуткасці гуку, і што пашыраецца, прызначанага для паскарэння струменя да звышгукавой хуткасці. Самы вузкі папярочны перасек звышгукавога сопла завуць *крытычным.*

## Ужыванне 
У ракетнай тэхніцы сопла — гэта частка ракетнага рухавіка, сумежная з камерай згарання, якая мае зменны перасек і прызначаная для перадачы рухавіку часткі кінэтычнай энергіі прадуктаў згарання.
У ліцейнай вытворчасці (ліццё па мадэлям, якія газіфікуюцца) дзюза, ці **вента** () — гэта цыліндр ці шасцікантовік з адтулінамі ці пазамі (шчылінамі), прызначаны для адводу паветра з паражніны прэсформы падчас запаўнення пенапалістыролам і падача пару, неабходнага для фармавання пенамадэлі.

У прыладзе струменевых прынтараў дзюза, ці фарсунка (англ. *nozzle*), — адтуліна, праз якую фарба падаецца на паперу.

## Глядзіце таксама 
* Фарбавальнае сопла
* Рэактыўнае сопла
* Кіраванне вектарам цягі

## Крыніцы 
Катэгорыя:Касмічная тэхніка
Катэгорыя:Гідрадынаміка
Катэгорыя:Рухавікі
Электроннае нейтрына

**Электроннае нейтрына** (абазначаюцца як ) — элементарная часціца, адзін з трох відаў нейтрына. Разам з электронам складае першае пакаленне лептонаў.

Да адкрыцця іншых відаў нейтрына, гэтым словам называлі іменна электронную разнавіднасць нейтрына.

Гіпотэза аб існаванні нейтрына была прапанавана Вольфгангам Паўлі ў лісце ўдзельнікам фізічнай канферэнцыі ў Цюбінгене ў 1930 годзе, у якасці тлумачэння ўяўнага парушэння закону захавання энергіі ў бэта-распадзе. Нейтрына было эксперыментальна выяўлена ў 1956 годзе камандай пад кіраўніцтвам Клайда Коўэна і Фрэдэрыка Райнеса.

## Назва 
Паўлі назваў прапанаваную ім часціцу «нейтрон». Калі Джэймс Чэдвік выявіў значна больш масіўную нейтральную ядзерную часціцу ў 1932 годзе, то назваў яе нейтронам. У выніку, у фізіцы элементарных часціц, гэтым тэрмінам называлі дзве розныя часціцы. Энрыка Фермі, які распрацаваў тэорыю бэта-распаду, увёў тэрмін «нейтрына» ў 1934 годзе, каб развязаць блытаніну. Слова нейтрына, з італьянскага перакладаецца як «нейтрончык».

Пасля прадказання, а затым і адкрыцця другога нейтрына, узнікла неабходнасць ўвесці ў тэрміналогію змены, каб адрозніваць тыпы нейтрына. Нейтрына, прадказанае Паўлі, цяпер называюць «электроннае нейтрына», а другі тып нейтрына — «мюоннае нейтрына», бо яно ўзнікае ў рэакцыях разам з мюонамі. Акрамя таго, пазней адкрылі і трэці від нейтрына — тау-нейтрына.

## Гл. таксама 
* Мюоннае нейтрына
* Тау-нейтрына

## Зноскі 
Катэгорыя:Нейтрына
Цэфей

**Цэфе́й** () або **Кефе́й** () — герой старажытнагрэчаскіх міфаў, валадар Эфіопіі.

Цэфей фігураваў як персанаж міфа пра Персея і Андрамеду. У класічнай старажытнагрэчаскай і эліністычнай генеалогіі ўяўляўся як сын Агенора. Пасля выкрадання сястры Еўропы Зеўсам быў пасланы бацькам на яе пошукі, аднак не знайшоў і таму застаўся сярод эфіопаў. Часам ўзгадваецца як валадар Яфы. Жонка — Касіяпея. Дачка — Андрамеда.

У імя Цэфея названа сузор’е.

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Мюоннае нейтрына

**Мюоннае нейтрына** (абазначаецца як ) — элементарная часціца, адзін з трох відаў нейтрына. Разам з мюонам складае другое пакаленне лептонаў.

## Уласцівасці 
Мюонныя нейтрына могуць «ператварацца» у электронныя.

## Адкрыццё 
Гіпотэза аб існаванні яшчэ аднаго віду нейтрына (акрамя ўжо вядомага электроннага) была прапанавана ў 1940-х гадах. Эксперыментальна часціца была знойдзена ў 1962 годзе групай даследчыкаў пад кіраўніцтвам Леона Ледэрмана, Мелвіна Шварца і Джэка Стэйнбергера. За гэтае адкрыццё навукоўцы былі ўзнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па фізіцы ў 1988 годзе.

## Магчымы звышсветлавы рух 
Група даследчыкаў, якія працуюць з дэтэктарам OPERA, у найбуйнейшай у свеце лабараторыі фізікі ядзерных даследаванняў CERN, апублікавала вынікі сваіх вымярэнняў, з якіх вынікае, што мюонныя нейтрына могуць рухацца хутчэй чым святло. Атрыманыя вынікі спецыялісты ставяць пад сумненне, таму што яны не адпавядаюць не толькі тэорыі адноснасці, але і іншым эксперыментам з нейтрына. 23 лютага 2012 года ЦЕРН паведаміла, што калабарацыя OPERA выявіла два фактары, якія маглі выклікаць памылкі вымярэння Праведзеныя ў сакавіку 2012 года незалежныя вымярэння ў тым жа тунэлі сверхсветовых хуткасцей нейтрына не выявілі. У маі 2012 года OPERA правяла рад кантрольных эксперыментаў і прыйшла да канчатковай высновы, што прычынай памылковага вываду аб звышсветлавой хуткасці стаў тэхнічны дэфект (дрэнна устаўлены раздым аптычнага кабеля).

## Гл. таксама 
* Электроннае нейтрына
* Тау-нейтрына

## Зноскі 
## Спасылкі 
* Кэбин Э. Физика нейтрино // Научно-популярная лекция на Elementy.ru

Катэгорыя:Нейтрына
Міхал Кадлец

**Міхал Кадлец** (; , , Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, абаронца клуба «Словацка» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Чэхіі. Сын футбаліста Міраслава Кадлеца, які станавіўся сярэбраным чэмпіёнам Еўра-1996.

## Біяграфія 
Выхаванец футбольных школаў «Кайзерслаўтэрна» і «Словацка». Прафесійную кар’еру пачаў у 2001 годзе ў клубе «Словацка», у складзе якога дэбютаваў у матчы супраць астраўскага «Баніка». У 2005 годзе перайшоў у пражскі клуб «Спарта». У складзе клуба двойчы перамагаў у чэмпіянаце Чэхіі і тройчы станавіўся пераможцам Кубка Чэхіі. У 2008 годзе Міхал перайшоў у нямецкі «Баер 04», а з 2013 года выступаў за «Фенербахчэ».

У маі 2016 года стала вядома аб вяртанні Кадлеца ў «Спарту». У жніўні 2018 года зноў стаў іграком «Словацка».

## Дасягненні 
**Спарта**:
* Чэмпіён Чэхіі (2): 2005, 2007
* Уладальнік Кубка Чэхіі (3): 2006, 2007, 2008

**Фенербахчэ**:
* Чэмпіён Турцыі: 2014
* Уладальнік Суперкубка Турцыі: 2014

**Словацка**:
* Уладальнік Кубка Чэхіі: 2022

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* 
* Профіль на сайце *fotbal.idnes.cz* 
* Профіль на сайце Футбольнай асацыяцыі Чэхіі  

Катэгорыя:Футбалісты Чэхіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Чэхіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Словацка
Катэгорыя:Ігракі ФК Спарта Прага
Катэгорыя:Ігракі ФК Фенербахчэ
Катэгорыя:Ігракі ФК Баер 04
Угерске-Градзіштэ

**У́герске-Гра́дзіштэ** (, літар. «Венгерская крэпасць») — горад у Чэхіі ў Злінскім краі, адміністрацыйны цэнтр аднайменнага раёна. Гістарычны цэнтр Мараўскай Славакіі.

## Гісторыя 
Горад быў заснаваны ў 1257 годзе багемскім каралём Пржэмыслам Отакарам II у якасці крэпасці на спрэчных з Венгрыяй тэрыторыях. Першапачаткова горад насіў назву Новы-Велеград, таксама ў хроніках сустракаліся назвы «Градзіштэ» («Крэпасць») і «Градзішча», якія ў нямецкіх тэкстах ператварыліся ў «Радзіш» (). Сучасная назва «Угерске-Градзіштэ» ўпершыню сустракаецца ў 1587 годзе, і паступова горад пачынаюць называць менавіта так.

У 1886 годзе ва Угерске-Градзіштэ пераехаў Антанін Баця Старэйшы і заснаваў тут абутковую мануфактуру, якая пасля развілася ў сусветна вядомую фірму «Баця».

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Вядомыя жыхары і выхадцы 
* Збінек Грачак — шахматны гросмайстар
* Міраслаў Кадлец — футбаліст
* Петр Нечас — прэм’ер-міністр Чэхіі
* Здэнек Халабала — дырыжор
* Шарка Панчахава — снаўбардыстка

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Злінскага края
Тау-нейтрына

**Тау-нейтрына** (абазначаюцца як ) — элементарная часціца, адзін з трох відаў нейтрына, г.зн. нейтральны лептон. Разам з тау-лептонам (таонам), тау-нейтрына складае трэцяе пакаленне лептонаў. Тау-нейтрына з'яўляецца апошнім адкрытым лептонам і адной з апошніх выяўленых часціц, прадказанай Стандартнай мадэллю.

## Адкрыццё 
Існаванне трэцяга віду нейтрына мелася на ўвазе пасля таго, як ў 1975 годзе быў адкрыты тау-лептон на электрон-пазітронным калайдары SPEAR у нацыянальнай лабараторыі SLAC (Стэнфард, ЗША) М. Перлам і супрацоўнікамі. Аб эксперыментальным адкрыцці тау-нейтрына было аб'яўлена ў ліпені 2000 калабарацыяй  ( — прамое назіранне нейтрына тау), якая працуе на пабудаванай у 1990-х эксперыментальнай устаноўцы, размешчанай на базе Фермілаба і прызначаная спецыяльна для прамога выяўлення тау-нейтрына.

## Гісторыя 
Пасля адкрыцця тау-нейтрына заставалася толькі адна нявыяўленая часціца з прадказаных Стандартнай мадэллю — базон Хігса, які быў знойдзены ў 2012 годзе ў Вялікім адронным калайдары.

## Гл. таксама 
* Электроннае нейтрына
* Мюоннае нейтрына

## Зноскі 
Катэгорыя:Нейтрына
Александэр Рынг

**Александэр Рынг** (; нар. , , Фінляндыя) — фінскі футбаліст, паўабаронца амерыканскага клуба «Остын» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Фінляндыі.

## Клубная кар’ера 
Дзяцінства правёў у Германіі, дзе пачаў займацца футболам у клубе «Баер», выхаванцам якога з’яўляецца. У 2008 годзе вярнуўся ў Фінляндыю, дзе дэбютаваў у прафесійным футболе за клуб ХІК у 2010 годзе. 26 верасня 2011 года футбаліст падоўжыў кантракт з ХІКам да 2015 года. У студзені 2012 года Александэр быў аддадзены ў арэнду ў мёнхенгладбаскую «Барусію» на 1,5 года. Дэбютаваў у Бундэслізе 10 сакавіка 2012 года ў матчы супраць «Фрайбурга».

У чэрвені 2013 года падпісаў кантракт з клубам «Кайзерслаўтэрн», які выступаў у Другой Бундэслізе. У студзені 2017 года перабраўся ў амерыканскі клуб «Нью-Ёрк Сіці», у 2019 годзе стаў капітанам каманды.

У снежні 2020 года перайшоў у «Остын», які ў сезоне 2021 дэбютаваў у МЛС.

## Міжнародная кар’ера 
Дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Фінляндыі 7 чэрвеня 2011 года ў матчы супраць зборнай Швецыі.

## Дасягненні 
**ХІК**
* Чэмпіён Фінляндыі: 2011
* Уладальнік Кубак Фінляндыі: 2011

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Футбалісты Фінляндыі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Фінляндыі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Остын
Катэгорыя:Ігракі ФК Нью-Ёрк Сіці
Катэгорыя:Ігракі ФК Кайзерслаўтэрн
Катэгорыя:Ігракі ФК Барусія Мёнхенгладбах
Катэгорыя:Ігракі ФК ХІК Хельсінкі
Катэгорыя:Ігракі ФК Тамперэ Юнайтэд
Катэгорыя:Ігракі ФК Клубі-04
ФК Фрайбург

**«Фрайбург»** () — нямецкі футбольны клуб з горада Фрайбург, які размяшчаецца ў федэральнай зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Фрайбург традыцыйна хістаецца паміж першым і другім дывізіёнамі нямецкага футбола, што дало падставу на стварэнне заўзятарамі клуба крычалкі: «Мы ідзём уніз, мы ідзём наверх, мы ідзём у Кубак УЕФА!», якая была створана ў 1990-я гады. Фолькер Фінке, які быў трэнерам клуба ў перыяд паміж 1991 і 2007 гадамі, быў найдаўжэйшым паводле тэрміну працы ў адным клубе з усіх трэнераў у гісторыі прафесійнага футбола ў Германіі. Ёахім Лёў, галоўны трэнер нямецкай зборнай у 2006—2021 гадах, з’яўляецца найлепшым бамбардзірам клуба за ўсю яго гісторыю, забіўшы 81 гол у 252 гульнях за клуб. Клуб быў заснаваны ў 1904 годзе.

## Гісторыя 
### Раннія гады 
Клуб вядзе сваю гісторыю ад двух клубаў, якія абодва былі заснаваны ў 1904 годзе, гэта значыць гэта «Freiburger Fußballverein 04», які быў створаны ў сакавіку, і «Schwalbe Freiburg», які з’явіўся толькі праз два месяцы. Абодва клубы зведалі некалькі змен назова. Так «Schwalbe Freiburg» стаў футбольным клубам «Марс» () у 1905 годзе, а праз год быў перайменаваны ў «Union Freiburg», у той жа час «Freiburger Fußballverein 04» стаў «Sportverein Freiburg 04» у 1909 годзе. Праз тры гады абодва клубы аб’ядналіся ў адзіны клуб «Фрайбург», і менавіта тады была створана эмблема клубу з выявай галавы грыфона.

У 1918 годзе пасля спусташэння Першай сусветнай вайны «Фрайбург» увайшоў у часовую дамоўленасць з клубам «Фрайбургер», каб мець магчымасць выставіць поўны склад ігракоў, і гэта часовае аб’яднанне атрымала назву «KSG Freiburg». На наступны год «Фрайбург» далучыліся да «FT 1844 Freiburg» на некаторы час як футбольны аддзел гэтага клуба. Гэтае супрацоўніцтва было адноўлена ў 1938 годзе. Клуб паспеў пагуляць на самым высокім узроўні з 1928 года, спачатку ў Бецыркслізе Бадэна, а потым і ў Гаўлізе Бадэна, з якой яны вылецелі ў 1934 годзе.

У канцы Другой сусветнай вайны, акупацыйныя ўлады саюзнікаў расфарміравалі большасць існуючых арганізацый у Германіі, у тым ліку футбольныя і спартыўныя клубы. Клубам было дазволена аднавіць сваю дзейнасць праз год, але яны павінны былі браць на сябе новыя імёны ў спробе дыстанцыявацца ад іх нядаўняга нацысцкага мінулага. Таму да 1950 года клуб быў вядомы пад новым назвай «VfL Freiburg», але пасля франка-акупацыйныя ўлады дазволілі клубам вярнуць сваю старую ідэнтычнасць. Нарэшце, у 1952 годзе, «Фрайбург» зноў пакінуў таварыства «FT Freiburg».

## Склад 
*Станам на люты 2024 года.*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт
* Фан-сайт клуба 
* Статыстыка клуба ў часопісе «Кікер»

Фрайбург
ФК Фенербахчэ

**«Фенербахчэ»** () — турэцкі футбольны клуб з горада Стамбул. Акрамя футбольнага клуба ў спартыўнае аб’яднанне «Фенербахчэ» ўваходзяць валейбольны і баскетбольны клубы, секцыі лёгкай атлетыкі, боксу, веславання і паруснага спорту.

Клуб быў заснаваны мясцовымі жыхарамі ў 1907 годзе. На цяперашні момант «Фенербачхэ» з’яўляецца адным з самых паспяховых і папулярных клубаў Турцыі. Паводле традыцыйных колераў клуб мае мянушку «жоўтыя канаркі» (), свае хатнія матчы каманда праводзіць на стадыёне Шукру Сараджаглу, які размяшчаецца ў азіяцкай частцы Стамбула.

## Гісторыя 
«Фенербахчэ» быў заснаваны ў 1907 годзе ў раёне Кадыкёй у Стамбуле мясцовымі жахарамі, як беем Зія Сангюленам, Аятулой Беем і Энверам Нечыпам Аканерам. Гэтае спартыўнае таварыства быў створана таемна, каб не патрапіць у непрыемнасці за строгіх законаў Асманскай імперыі. Паводле правілаў султана Абдул-Хаміда II, турэцкай моладзі было забаронена ствараць клубы і гуляць у англійскую гульню футбол. Зія Сангюлен быў абраны першым прэзідэнтам клуба, Аятула Бей стаў першым генеральным сакратаром клуба, а Энвер Нечып Аканер быў прызначаны на пасаду капітана клуба. «Фенербахчэ» ўступіў у лігу Стамбула ў 1909 годзе, заняўшы пятае месца ў першы год спаборніцтваў.

«Фенербахчэ» гуляў супраць супрацоўнікаў Каралеўскага ваенна-марскога флоту, які акупаваў Стамбул падчас Турэцкай вайны за незалежнасць. Некаторыя брытанскія салдаты фарміравалі свае футбольныя каманды ў Турцыі, якія мелі асаблівыя назовы, як «Эсекс Энжынірз» (), «Айрыш Гўардс» (), «Грэнадэрз» () і «Артылеры» (). Гэтыя каманды гулялі адзін супраць аднаго і супраць мясцовых футбольных клубаў Стамбула. Фенербахчэ атрымліваў перамогі ў шмат з якіх гэтых матчаў.

## Дасягненні 
**Чэмпіён Турцыі** (19):
* 1959, 1961, 1964, 1965, 1968, 1970, 1974, 1975, 1978, 1983,
* 1985, 1989, 1996, 2001, 2004, 2005, 2007, 2011, 2014

**Уладальнік Кубка Турцыі** (7):
* 1968, 1974, 1979, 1983, 2012, 2013, 2023

**Уладальнік Суперкубка Турцыі** (9):
* 1968, 1973, 1975, 1984, 1985, 1990, 2007, 2009, 2014

**Уладальнік Балканскага кубка**:
* 1967

**Уладальнік Кубка Атацюрка** (2):
* 1964, 1998

**Уладальнік Кубка Прэзідэнта Турцыі** (6):
* 1968, 1973, 1975, 1984, 1985, 1990

**Чэмпіён Стамбула** (16):
* 1912, 1914, 1915, 1921, 1923, 1930, 1933, 1935, 1936, 1937,
* 1944, 1947, 1948, 1953, 1957, 1959

## Склад 
*Станам на люты 2024 года.*

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка

Фенербахчэ
Уладзімір Дарыда

**Уладзімір Дарыда** (; нар. ) — чэшскі футбаліст, паўабаронца грэчаскага клуба «Арыс» з Салонікаў і былы ігрок нацыянальнай зборнай Чэхіі.

## Клубная кар’ера 
Уладзімір з’яўляецца выхаванцам клуба «Вікторыя» (Пльзень), пасля сезоннай арэнды ў «Баніку» з Сокалава вярнуўся ў родны клуб. 16 лютага 2012 года забіў свой першы гол у Лізе Еўропы нямецкаму клубу «Шальке-04», матч скончыўся з лікам 1:1.

Улетку 2013 года дапоўніў шэрагі нямецкага клуба «Фрайбург», які пасля паспяховага сезона страціў некалькі сваіх лідараў. У ліпені 2015 года перайшоў у берлінскую «Герту».

У снежні 2022 года далучыўся да грэчаскага «Арыса».

## Міжнародная кар’ера 
28 мая 2012 года было абвешчана, што Дарыда будзе ўключаны ў склад нацыянальнай зборнай Чэхіі на чэмпіянат Еўропы 2012, як замена абаронцу Даніэлу Пудылу, які атрымаў траўму.

## Дасягненні 
 **Вікторыя**:
* Чэмпіён Чэхіі: 2011, 2013
* Уладальнік Кубка Чэхіі: 2010
* Уладальнік Суперкубка Чэхіі: 2011

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Чэхіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Чэхіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Пльзень
Катэгорыя:Ігракі ФК Банік Сокалаў
Катэгорыя:Ігракі ФК Фрайбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Герта Берлін
Катэгорыя:Ігракі ФК Арыс Салонікі
Мышкавічы

Назву **Мы́шкавічы** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Магілёўская вобласць:
** Мышкавічы — аграгарадок у Кіраўскім раёне
** Мышкавічы — вёска ў Крычаўскім раёне
* Мінская вобласць:
** Мышкавічы — вёска ў Лагойскім раёне
ФК Барусія Мёнхенгладбах

**«Бару́сія»** () — нямецкі футбольны клуб з горада Мёнхенгладбах. Заснаваны ў 1900 годзе. 5-разовы чэмпіён Германіі і трохразовы ўладальнік Кубка Германіі. Двухразовы ўладальнік Кубка УЕФА (1975, 1979). Барусія з’яўляецца адным з самых тытулаваных, вядомых і найбольш актыўна падтрымліваючых заўзятарамі клубаў Германіі. Клуб налічвае звыш за 37 тысяч членаў і з’яўляецца шостым па велічыні зарэгістраваным спартыўным аб’яднаннем у Германіі. Колеры клуба — зялёны, чорны і белы, а афіцыйны сімвал ёсць жарабя Юнтэр ().

Поўная назва клубу — «Borussia Verein für Leibesübungen 1900 eV». Слова *«Барусія»* ёсць лацінізаваны варянт слова *«Прусія»*, папулярная назва для нямецкіх спартыўных клубаў. *«Verein für Leibesübungen»* азначае даслоўна *«спартыўнае таварыства для цялесных практыкаванняў»* і акрамя футбола ў клубу маюцца таксама секцыі па гандболе і настольным тэнісе.

## Гісторыя 
### Раннія гады 
У канцы 1899 года група маладых футбалістаў-аматараў з аднаго з раёнаў гораду вырашыла арганізаваць новы футбольны клуб. І ўжо 1 жніўня 1900 года быў афіцыйна зарэгістраваны клуб «Барусія Мёнхенгладбах», які першапачаткова атрымаў назву «Футбольны клуб Барусія 1900 Мёнхенгладбах» (). У 1903 годзе клуб быў прыняты ў Рэйнска-Вестфальскі Гульнёвы Саюз (). У 1914 годзе было набыта спартыўнае збудаванне «De Kull», на месцы якога ў 1960 годзе быў пабудаваны легендарны стадыён — «Стадыён на Бекельбергу» (). Але толькі пасля Другой сусветнай вайны пачаўся адчувальны ўздым «Барусіі» — у 1949 годзе атрымаўся выхад ва ў той час самую высокую класу — Вышэйшую Заходнюю Лігу ().

### Выхад у Бундэслігу 
24 жніўня 1960 года Барусія стала ўладальнікам свайго першага нацыянальнага тытула — Кубка Германіі, перамогшы ў фінале з лікам 3:2 футбольны клуб «Карлсруэ». У наступным годзе клуб атрымаў сваю вядомую назву «Borussia VfL 1900 Mönchengladbach eV». 26 чэрвеня 1965 года рушыў услед выхад у, заснаваную дзвюма гадамі ранней, прафесійную вышэйшую футбольную лігу Германіі — Бундэслігу. «Барусія» перамагла ў пераходных матчах, пасля таго як скончыла сезон у Заходняй Рэгіянальнай Лізе () першай. Другую пуцёўку ў бундэслізе ў тым жа годзе таксама ўпершыню разыграла «Баварыя» з Мюнхена.

### Залатыя гады 
«Гладбах» пачаў свой шлях у Бундэслізе ў сезоне 1965/66, разам з будучым рэкордным чэмпіёнам «Баварыяй». Абодва клубы правялі 1970-я гады ў жорсткай барацьбе за перавагу ў лізе. «Баварыя» адкрыла рахунак, стаўшы чэмпіёнам у сезоне 1968/69, аднак «Барусія» нанесла зваротны ўдар у наступным сезоне, а потым, перамагла і ў наступным чэмпіянаце, упершыню ў гісторыі Бундэслігі абараніўшы тытул чэмпіёна.

## Склад 
*Станам на люты 2024 года.*

### Рэзервовая каманда 
* Барусія Мёнхенгладбах II

## Спасылкі 
### Афіцыйныя сайты 
* Афіцыйны сайт Барусіі
* Інтэрнэт-крама атрыбутыкі Барусіі 

### Неафіцыйныя сайты 
* Неафіцыйны інфармацыйны сайт для заўзятараў «Барусіі»
* Неафіцыйны форум фанатаў Барусіі 

Барусія Мёнхенгладбах
Роман Губнік

**Роман Губнік** (; нар. , , Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Чэхіі (2009—2020). Мае брата Міхала Губніка, які таксама з’яўляецца футбалістам.

## Клубная кар’ера 
Роман з шасці гадоў займаўся футболам у школах клубаў ТІ, «Усецін», «Тэскома». З 1998 года гуляў за чэшскі клуб «Сігма» (Оламаўц). У 2007 годзе за 2 млн еўра перайшоў у склад расійскага клуба «Масква». У пачатку 2009 года быў аддадзены ў арэнду ў пражскую «Спарту». Пасля таго як ён адгуляў год у «Спарце», «Масква» перадала яго ў арэнду «Герце» да чэрвеня 2010 года. Пасля зняцця футбольнага клуба «Масква» з чэмпіянату Расіі па футболе 2010 усе правы на футбаліста атрымала «Герта».

У верасні 2013 года падпісаў пагадненне з чэшскім клубам «Вікторыя» (Пльзень). Разам з «Вікторыяй» стаў чэмпіёнам Чэхіі ў сезоне 2014/15. У верасні 2015 года быў аддадзены ў арэнду «Сігме», у канцы года вярнуўся ў «Вікторыю». У жніўні 2020 года перайшоў у «Сігму» ўжо на трывалай аснове і стаў капітанам каманды. Завяршыў кар’еру па заканчэнні сезона 2021/22.

## Міжнародная кар’ера 
Выступаў за моладзевую зборную Чэхіі. Дэбют за нацыянальную зборную Чэхіі адбыўся 5 ліпеня 2009 года ў матчы супраць зборнай Мальты. Яго першы гол за зборную быў забіты 12 жніўня 2009 года ў гульні супраць зборнай Бельгіі.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Футбалісты Чэхіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Чэхіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Сігма Оламаўц
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Пльзень
Катэгорыя:Ігракі ФК Герта Берлін
Катэгорыя:Ігракі ФК Спарта Прага
Катэгорыя:Ігракі ФК Масква
Томаш Сівак

**Томаш Сівак** (; нар. , , Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, цэнтральны абаронца ізраільскага клуба «Дынама» з Чэске-Будзеёвіцаў і былы ігрок нацыянальнай зборнай Чэхіі.

## Кар’ера 
### Клубная 
Выхаванец футбольных школаў клубаў «Слован» (Каменіцы-над-Ліпай) і «Дынама» (Чэске-Будзеёвіцы). Прафесійную кар’еру пачаў у 2000 годзе ў клубе «Дынама», у 2002 годзе перайшоў у пражскі клуб «Спарта», у складзе якога пасля двойчы перамагаў у чэмпіянаце Чэхіі і тройчы ў Кубку Чэхіі. У 2003 годзе, на правах арэнды, ненадоўга вярнуўся ў «Дынама», аднак, ужо з 2004 года зноў гуляў за «Спарту», а ў верасні 2005 года стаў яе капітанам. У студзені 2007 года перайшоў у італьянскі «Удзінезэ», падпісаўшы кантракт на 4,5 года, сума трансферу склала 2,5 млн еўра. Аднак, ужо праз год, у студзені 2008 года, на правах арэнды, зноў вярнуўся ў «Спарту», а ў маі 2008 года яго трансфер выкупіў стамбульскі «Бешыкташ».

У чэрвені 2015 года падпісаў кантракт з іншым турэцкім клубам — «Бурсаспорам». У ліпені 2017 года перайшоў у ізраільскі клуб «Макабі» з Петах-Тыквы.

У верасні 2019 года вярнуўся ў «Дынама» з Чэске-Будзеёвіцаў.

### Міжнародная 
У складзе галоўнай нацыянальнай зборнай Чэхіі дэбютаваў 3 верасня 2005 года ў матчы супраць зборнай Румыніі.

## Дасягненні 
**«Спарта»**:
* Чэмпіён Чэхіі (2): 2003, 2005
* Уладальнік Кубка Чэхіі (3): 2004, 2006, 2008

**«Бешыкташ»**:
* Чэмпіён Турцыі: 2009
* Уладальнік Кубка Турцыі: 2011

## Асабістае жыццё 
Томаш абраўся шлюбам з Міхаэлай Шахловай 9 сакавіка 2009 года ў Стамбуле. У пары ёсць дзіцё, якога клічуць Андрэ Томаш.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль іграка на сайце Футбольнай асацыяцыі Чэхіі  
* Профіль іграка на сайце пражскай «Спарты»  
* Профіль іграка на сайце *Fotbal.idnes.cz* 

Катэгорыя:Футбалісты Чэхіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Чэхіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Дынама Чэске-Будзеёвіцы
Катэгорыя:Ігракі ФК Макабі Петах-Тыква
Катэгорыя:Ігракі ФК Бурсаспор
Катэгорыя:Ігракі ФК Бешыкташ
Катэгорыя:Ігракі ФК Спарта Прага
Катэгорыя:Ігракі ФК Удзінезэ
Томаш Нецыд

**Томаш Нецыд** (; нар. , , Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, нападнік клуба «Багеміянс 1905» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Чэхіі.

## Кар’ера 
### Выступы ў Чэхіі 
За «Славію» дэбютаваў у верасні 2006 года, ва ўзросце 17 гадоў. Праз месяц пасля дэбюту забіў свой першы гол. У 2008 згуляў свой першы матч у Лізе чэмпіёнаў і ў гэтым жа годзе стаў чэмпіёнам Чэхіі. У 2008 годзе на правах арэнды перайшоў у клуб «Ябланец 97». За клуб правёў 13 матчаў, забіў 5 галоў.

Пасля вяртання з арэнды ў першым жа матчы забіў гол. Усяго ў 2008 годзе за «Славію» Томаш правёў 16 матчаў, у якіх забіў 11 галоў.

### ЦСКА 
У жніўні 2008 года ЦСКА выкупіў кантракт Томаша ў пражскай «Славіі». Паколькі трансфернае вакно ўжо было зачынена, клубы дасягнулі дамоўленасці аб тым, што футбаліст да канца 2008 года працягне выступаць за свой ранейшы клуб, а ў студзені 2009 года далучыцца да ЦСКА.

Свой першы матч за ЦСКА згуляў 7 сакавіка 2009 года ў розыгрышу Суперкубка Расіі 2009, дзе ён выйшаў на замену на 78-й хвіліне і забіў пераможны гол для сваёй каманды ў дадатковы час на 113-й хвіліне.

### «Зволе» 
У жніўні 2014 года на правах арэнды перайшоў у нідэрландскі «Зволе». Узімку 2015 года ЦСКА меў намер вярнуць нападніка, інтарэс да якога праяўлялі замежныя клубы, як то «К’ева», «Ювентус» і іншыя. Аднак у выніку, разарваўшы кантракт з ЦСКА, Томаш перайшоў у «Зволе» на трывалай аснове.

### «Бурсаспор» 
2 ліпеня 2015 года ў якасці свабоднага агента падпісаў чатырохгадовы кантракт з «Бурсаспорам».

У студзені 2017 года на паўгады быў аддадзены ў арэнду варшаўскай «Легіі». Разам з «Легіяй» стаў чэмпіёнам Польшчы. У верасні 2017 года на правах арэнды вярнуўся ў пражскую «Славію», дзе правёў сезон 2017/18 і стаў уладальнікам Кубка Чэхіі.

### «АДО Дэн Хааг» 
Сезон 2018/19 пачаў у складзе «Бурсаспора», аднак у жніўні 2018 года перайшоў у нідэрландскі клуб «АДО Дэн Хааг». Пакінуў каманда па заканчэнні сезона 2019/20.

### «Багеміянс 1905» 
У кастрычніку 2020 года вярнуўся ў Чэхію, у якасці свабоднага агента папоўніўшы склад клуба «Багеміянс 1905».

## Міжнародная кар’ера 
19 лістапада 2008 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Чэхіі ў матчы адборачнага турніру да чэмпіянату свету 2010 года супраць зборнай Сан-Марына, гульня праводзіла на выездзе для чэшскі ігракоў. Нецыд на 66-й хвіліне замяніў Марціна Феніна і на 83-й забіў свой першы гол за нацыянальную зборную, матч скончыўся з лікам 3:0.

## Дасягненні 
**«Славія»**:
* Чэмпіён Чэхіі (2): 2008, 2009
* Уладальнік Кубка Чэхіі: 2018

**ЦСКА**:
* Чэмпіён Расіі: 2013
* Уладальнік Кубка Расіі (2): 2009, 2011
* Уладальнік Суперкубка Расіі (2): 2009, 2013

**«Легія»**:
* Чэмпіён Польшчы: 2017

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 
* Профіль на сайце *fotbal.idnes.cz* 
* 

Катэгорыя:Футбалісты Чэхіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Чэхіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Багеміянс 1905
Катэгорыя:Ігракі ФК АДО Дэн Хааг
Катэгорыя:Ігракі ФК Славія Прага
Катэгорыя:Ігракі ФК Легія Варшава
Катэгорыя:Ігракі ФК Бурсаспор
Катэгорыя:Ігракі ФК Зволе
Катэгорыя:Ігракі ФК ПАОК
Катэгорыя:Ігракі ФК ЦСКА Масква
Катэгорыя:Ігракі ФК Ябланец
Мілан Петржала

**Мілан Петржала** (; нар. , Гошціцы-Геральціцы, Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, паўабаронца клуба «Словацка» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Чэхіі.

## Кар’ера 
### Раннія гады 
Мілан з’яўляецца выхаванцам клуба «Дрновіцы». У 2003—2006 гадах выступаў за клуб «Словацка». У 2006 годзе перайшоў у пражскую «Спарту» і адразу быў аддадзены ў арэнду ў «Ябланец», з якім дайшоў да фіналу кубка Чэхіі. У сезоне 2007/08 Петржала правёў за «Спарту» толькі адзін матч і па заканчэнні сезона расстаўся з камандай, стаўшы іграком клуба «Вікторыя» з Пльзені. У сезоне 2009/10 Мілан Петржала зноў гуляў у фінале кубка Чэхіі і спрыяў перамозе «Вікторыі» (2:1), адкрыўшы лік у матчы. У наступным сезоне паўабаронца ў складзе «Вікторыі» стаў чэмпіёнам Чэхіі.

### «Аўгсбург» 
4 ліпеня 2012 года Петржала падпісаў трохгадовы кантракт з нямецкім клубам «Аўгсбург».

### Вяртанне ў Пльзень 
Пасля няўдалага сезона ў складзе клуба «Аўгсбург» Мілан вярнуўся ў родную «Вікторыю», дзе выступаў на працягу шасці гадоў. За гэты перыяд тройчы стаў чэмпіёнам Чэхіі.

У ліпені 2019 года перайшоў у «Словацка».

## Міжнародная кар’ера 
За нацыянальную зборную Чэхіі Петржала дэбютаваў 12 кастрычніка 2010 года ў выязным матчы адборачнага турніру да чэмпіянату Еўропы 2012 года супраць зборнай Ліхтэнштэйна. У далейшым у рамках адборачнага турніру паўабаронца згуляў яшчэ толькі адзіны матч на выездзе супраць зборнай Шатландыі, аднак быў уключаны ў заяўку зборнай для ўдзелу ў чэмпіянаце Еўропы.

## Дасягненні 
 **Вікторыя**:
* Чэмпіён Чэхіі (4): 2011, 2015, 2016, 2018
* Уладальнік Кубка Чэхіі: 2010
* Уладальнік Суперкубка Чэхіі: 2015

 **Словацка**:
* Уладальнік Кубка Чэхіі: 2022

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Профіль на афіцыйным сайце «Вікторыі» 
* 
* Профіль на сайце Футбольнай асацыяцыі Чэхіі  

Катэгорыя:Футбалісты Чэхіі
Катэгорыя:Ігракі зборнай Чэхіі па футболе
Катэгорыя:Ігракі ФК Словацка
Катэгорыя:Ігракі ФК Вікторыя Пльзень
Катэгорыя:Ігракі ФК Аўгсбург
Катэгорыя:Ігракі ФК Спарта Прага
Катэгорыя:Ігракі ФК Ябланец
Катэгорыя:Ігракі ФК Дрновіцы
73-мм гармата 2А28

**2А28 «Гром»** — савецкая гладкаствольная гарматна-пускавая ўстаноўка. Распрацавана ў Тульскім цэнтральным канструктарска-даследчым бюро спартовай і паляўнічай зброі пад кіраўніцтвам Сіліна В.І., да прыняцця на ўзбраенне мела ўнутранае пазначэнне ТКБ-04.

## Апісанне канструкцыі 
Асноўным прызначэннем гарматы 2А28 з’яўляецца барацьба з браняванымі аб’ектамі такімі як танкі, самаходнымі ўсталёўкамі і іншай браняванай тэхнікай. Таксама гармата можа выкарыстоўвацца для прыгнечання жывой сілы праціўніка, накрытай у лёгкіх палявых хованках ці ў збудаваннях з цэглы.

Гармата 2А28 гладкаствольная. Для прадухілення адкату выкарыстоўваюцца гідраўлічныя супрацьадкатныя гарматы канцэнтрычнага тыпу. Для памяншэння загазаванасці баявога аддзялення замыканне і адмыканне канала ствала — клінавае. Аўтаматыка гарматы працуе на прынцыпе аддачы ствала. У канцы накату адбываецца выкіданне стрэлянай гільзы з каморы гарматы. Пры выхадзе з ладу поўаўтаматыкі у гармаце прадугледжаны рэжым ручнога зараджання. Пры стрэле з гарматы адбываецца ўзгаранне электракапсуля стрэлу. Узгаранне вырабляецца ад бартавой сеткі баявой машыны. Прадугледжана таксама выкарыстанне дадатковай крыніцы сілкавання ў выглядзе генератара-дублёра.

Ствол гарматы 2А28 — манаблок. Ствол ушрубаваны ў казённік, у якім усталяваны клінавая засаўка. Для ўтрымання засаўкі у адкрытым становішчы і выманні з каморы стрэляных гільзаў у казённіку ўсталяваныя выкідальнікі. Пры гэтым гільзы з дапамогай адсякальніка накіроўваюцца ў спецыяльны гільзазбіральнік. Для ажыццяўлення адкату гарматы падчас стрэлу і наступнага накату адкатных частак на 2А28 усталяваны гідранакатнік. Гідранакатнік складаецца з двух цыліндраў паміж якімі прапіхваецца вадкасць з дапамогай спецыяльнага поршня.

У наменклатуру боепрыпасаў уваходзяць стрэлы ПГ-9 (індэкс ГРАУ — 7П3) і стрэлы ОГ-15В (індэкс ГРАУ — 7П5). Стрэлы ПГ-9 складаюцца з дзвюх частак: гранаты з кумулятыўным зарадам і парахавога зарада. З дапамогай парахавога зарада граната выстрэльваецца з гарматы з хуткасцю 400 м/с, затым уключаецца рухавік гранаты, які разганяе яе да 665 м/с. Пры сутыкненні з цэллю граната прабівае браню накіраванай кумулятыўнай бруёй. Пры вышыні цэлі 2 метра далёкасць прамога стрэлу гранатай ПГ-9 складае 765 метраў, а максімальная далёкасць 1300 метраў.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Гранатамёты
Катэгорыя:Савецкая артылерыя
Касцёл Святых Анёлаў-Ахоўнікаў (Раготна)

**Касцёл Анёлаў-Ахоўнікаў** — каталіцкі храм у аграгарадку Раготне Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Помнік архітэктуры позняга класіцызму.

## Гісторыя 
Парафія створана ў 1400 годзе, сённяшні касцёл пабудаваны ў 1840 годзе. У 1866 годзе быў ператвораны ў Раства-Багародзіцкую царкву і перабудаваны па праекце гродзенскага архітэктара Мікалая Ціхвінскага. У 1920-я гады быў вернуты католікам. У 1947 годзе зачынены, пераабсталяваны ў краму, вернуты ў 1988 годзе. Зноў асвячоны ў 1989 годзе. На 1997 годзе налічвалася 845 парафіян.

## Архітэктура 
Вырашаны магутным прамавугольным ў плане аб’ёмам, накрытым двухсхільным дахам. Галоўны фасад фланкіраваны чацверыковымі вежамі-званіцамі і вылучаны шасцікалонным порцікам з вялізным антаблементам. Фасады рытмічна члянёны лучковымі аконнымі праёмамі і пілястрамі ў прасценках. На трохвугольным франтоне порціка і гранях вежаў — арачныя нішы і аконныя праёмы.

## Літаратура 
* Возвращение упраздненных костелов римско-католической церкви: микроанализ проблемы (нач. XX в.) / Андрей Ганчар // Шлях да ўзаемнасці : матэрыялы XV міжнароднай навуковай канферэнцыі (Гродна, 13―14 лістапада 2008 года). ― Гродна, 2009. ― С. 112―115.
*  — С. 307—308

## Спасылкі 
* 
* 
* ПАД ПАКРОВАМ СВЯТЫХ АНЁЛАЎ

Катэгорыя:Касцёлы Дзятлаўскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў стылі класіцызм
Катэгорыя:Касцёлы Гродзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Раготна
Катэгорыя:1840 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь
Православие.Ru

**Праваслаўе.Ru** (, першапачаткова «**Православие 2000**») — праваслаўны інфармацыйны інтэрнэт-партал. Створаны і падтрымліваецца з 1 студзеня 2000 года рэдакцыяй інтэрнэт-праектаў маскоўскага Срэценскага манастыра па блаславенні Найсвяцейшага патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Алексія II. Галоўны рэдактар сайта — намеснік манастыра архімандрыт Ціхан (Шаўкуноў).

Асноўныя раздзелы партала: навіны пра Праваслаўе з усяго свету, аналітычны агляд, інтэрнэт-часопіс, госць сайта. Сайт мае рускую, англійскую і сербскую версіі. Праекты-спадарожнікі: «Праваслаўны каляндар», «Маёнткавыя Праваслаўныя Цэрквы» і «Пытанні святару», Хор маскоўскага Срэценскага манастыра, «Візантыйскі ўрок», «Да единомыслием исповемы» .

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Сайты, якія з’явіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:Праваслаўныя сайты
Катэгорыя:Праваслаўе ў Расіі
Еўінская друкарня

(Еўінская друкарня, 1619) з калекцыі Віленскага беларускага музея імя Івана Луцкевіча]]

**Еўінская друкарня** — колішняя друкарня ў мястэчку Еўе (цяпер у Літве), якая дзейнічала з 1610 года да сярэдзіны XVII ст. Заснавана праваслаўным шляхціцам падкаморым троцкі Багданам Агінскім у сваім уладанні пасля часовай забароны дзейнасці брацкай Святадухаўскай друкарні ў Вільні.

Друкарняй кіравалі пісьменнік-публіцыст і ігумен Еўінскага Успенскага манастыра Л. Карповіч і друкар Г. Івановіч, якімі было надрукавана некалькі кніг на польскай мове і 25 кірыліцай. Сярод выданняў — рэлігійная літаратура, а таксама такія шырокавядомыя навукова-папулярныя працы, як «Буквар славянскай мовы» (1618), «Граматыка…» М. Сматрыцкага (1690). Выдаваліся кнігі і на старабеларускай мове. Выданні, ажыццёўленыя кірыліцай, вызначаліся высокімі мастацка-паліграфічнымі якасцямі.

Друкарня спыніла сваю дзейнасць як з-за фінансавых цяжкасцей, так і з-за шматлікіх войнаў сярэдзіны XVII ст.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Друкарні Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Віевіс
Катэгорыя:З’явіліся ў 1610 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў XVII стагоддзі
Катэгорыя:Агінскія
Катэгорыя:1610 год у Еўропе
Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Літве
Свята-Пакроўская царква (Акцябрскі)

**Свята-Пакроўская царква** — праваслаўны храм у гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы ў г. п. Акцябрскі Гомельскай вобласці.

## Гісторыя 
Першы храм адзначаны ў архіўных дакументах пад 1683 годам. У 1706 годзе пабудавана ўніяцкая царква Найсвяцейшай Дзевы Марыі. У 1742 годзе ваявода навагрудскі Мікалай Юстын Радзівіл (сын Мікалая Радзівіла Сіроткі) і яго жонка Барбара з роду Завішаў перадалі сродкі на збудаванне новага храма, які, верагодна, пабудаваны ў 1770 годзе. Да царквы быў прыпісаны храм у в. Шкава. Царкоўны прыход аб'ядноўваў 10 вёсак; на пачатак XX стагоддзя ў ім улічана 1828 мужчын і 1754 жанчын. Пры храме быў вялікі кнігазбор, заснаваны ў XVI стагоддзя Мікалаем Радзівілам і папоўнены яго сынам Ядвігам.

Сучасная царква пабудавана ў 1887 г. з цэглы на месцы ранейшага храма, цяпер на вул. Сацыялістычнай. У савецкі час не дзейнічала. Адкрыта 23 лістапада 1996 года.

## Архітэктура 
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Над прытворам узведзена 2-ярусная 4-гранная званіца, накрытая шатром з макаўкай. Аналагічна завершаны вялізны 8-гранны барабан над кубападобным аб'ёмам малітоўнай залы з бакавымі прыдзеламі. Асноўная архітэктурная тэма — атынкаваныя арачныя нішы, якія аб'ядноўваюць верхнія арачныя і ніжнія прамавугольныя аконныя праёмы. Арачны ўваходны праём аформлены атынкаваным парталам з трохвугольным франтонам.

## Інтэр'ер 
Унутры малітоўная зала перакрыта драўляным корабавым скляпеннем, падтрымліваецца 4 слупамі, апсіда вылучана арачным трохгранным прасветам і трохгранным 3-ярусным іканастасам, абапал яе — рызніцы.

## Літаратура 
* Праваслаўныя храмы Беларусі / А. М. Кулагін, З. Э. Герасімовіч, У. П. Свентахоўскі. — Мн., БелЭн, 2007.

## Спасылкі 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Акцябрскага раёна
Катэгорыя:Збудаванні Беларусі ў псеўдарускім стылі
Катэгорыя:Акцябрскі (гарадскі пасёлак)
Катэгорыя:Храмы Тураўскай і Мазырскай епархіі
Катэгорыя:1887 год у Беларусі