Актуарый

**Актуа́рый** () — спецыяліст па страхавой матэматыцы (матэматычнай статыстыцы і тэорыі імавернасцей), які валодае тэорыяй актуарных разлікаў. Займаецца распрацоўкай метадалогіі і вылічэннем страхавых тарыфаў, разлікамі, звязанамі з утварэннем рэзерву страхавых унёскаў па доўгатэрміновых відах страхавання, вызначэннем памераў выкупных і рэдукаваных страхавых сум, а таксама пазык па дагаворах страхавання жыцця і пенсій. Актуарыі праводзяць ацэнку сістэм фінансавай бяспекі, надаючы адмысловую ўвагу іх складанасці, матэматыцы і механізмам функцыянавання. Урадавы актуарый адказвае за пытанні нацыянальнага страхавання і пенсійных праграм. Актуарыям XXI стагоддзя патрабуюцца аналітычныя навыкі, дзелавыя веды і разуменне чалавечых паводзін і інфармацыйных сістэм для распрацоўкі і кіравання праграмамі, якія кантралююць рызыку. Фактычныя крокі, неабходныя для таго, каб стаць актуарыям, звычайна залежаць ад краіны. Аднак амаль усюды гэты працэс мае строгую структуру навучання ці здачы іспытаў, і для таго патрабуецца шмат гадоў.

Прафесія актуарыя нязменна лічыцца адной з самых запатрабаваных. У розных даследаваннях, пачынаючы з 2010 года, пасада актуарыя неаднаразова займала першае ці другое месца рэйтынгу.

## Узнікненне прафесіі 
Яшчэ з моманту нараджэння цывілізацыі і па меры развіцця эканамічных сувязяў у грамадстве паступова выяўлялася неабходнасць раздзялення розных рызык. Напрыклад, людзі, якія ўсё жыццё жылі ў вёсцы, падвяргаліся рызыцы пажару, у выніку якой іх супольнасці ці сям’я маглі застацца без прытулку. Пасля з’яўлення бартару паўсталі больш складаныя рызыкі. Купцы, якія адпраўляліся ў гандлёвыя паездкі, неслі рызыку страты давераных ім тавараў, сваёй маёмасці ці нават свайго жыцця. Пасярэднікі ў гандлі будавалі склады, што падвяргала іх фінансавай рызыцы. Першасныя пастаўшчыкі ў хатніх гаспадарках рызыкавалі заўчаснай смерцю, інваліднасцю ці немаччу, што магло б прывесці да голаду іх утрыманцаў. Атрыманне крэдыту было абцяжарана, калі крэдытор турбаваўся пра немагчымасць пагашэння крэдыту ў выпадку смерці ці немачы пазычальніка. Усё гэта спараджала неабходнасць утварэння інстытута страхавання.

## Вобласць дзейнасці 
Галоўным чынам веды актуарыя выкарыстоўваюцца ў страхавым і інвестыцыйным бізнесе — у абедзвюх прафесіях неабходна ацэньваць верагоднасці грашовых плыняў.

У страхавым бізнесе актуарый займаецца:
* распрацоўкай метадалогіі і вылічэннем страхавых тарыфаў;
* разлікамі, звязанымі з утварэннем рэзерву страхавых унёскаў па доўгатэрміновых відах страхавання;
* вызначэннем памераў выкупных і рэдукаваных страхавых сум;
* вызначэннем памераў пазык па дагаворах страхавання жыцця і пенсій;

У інвестыцыйным бізнесе ў задачы актуарыя ўваходзіць:
* распрацоўка і ўжыванне мадэляў ацэнкі рызыкавых прылад;
* разлік рэзерваў інвестыцыйнага фонду (у тым ліку абавязковых заканадаўствам);

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Гісторыя ўзнікнення тэрміна «актуарый» Масыч М. А., «Фінансавыя і камерцыйныя разлікі на ЭВМ», Канспект лекцый. — Таганрог: Выд-у ТРТУ, 2005
* Пра прафесію актуарыя
* Гільдыя актуарыяў
* Міжнародная актуарная асацыяцыя
* Методыка актуарных разлікаў НПФ
* Партал «Актуарыі: праблемы, падзеі, інфармацыя» 
* The Actuarial Profession
* Асацыяцыя прафесійных актуарыяў

Катэгорыя:Прафесіі
Катэгорыя:Актуарныя разлікі