open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Беньямін Слонік

**Беньямін Слонік** (*Benjamin Aaaron ben Abraham*, Гродна, 1550—1619) — рабін, талмудыст, член Савета Чатырох Зямель.

## Біяграфія 
Хутчэй за ўсё, ён нарадзіўся ў Гродне (ён названы *Binyamin Horodno* на тытульнай старонцы італьянскага перакладу 1606 года яго працы 1577 года «*Seyder mitsves noshim*»). Там у маладосці вучыўся ў Натана Ната Спіры. Таксама атрымліваў адукацыю ў Саламона Лурыі і Саламона бен Лейсбуса. Найбольшы ўплыў на яго творчасць аказаў Лурыя. Ад яго ён пераняў яснасць, майстэрства выкладу, стылістычную і граматычную дакладнасць, а таксама навуковы падыход да яўрэйскага права. Служыў рабінам у Сілезіі і Падгайцах. Таксама жыў у Кракаве, хоць няма крыніц, якія пацвярджаюць, што ён служыў там рабінам.

## Талмудычнае права 
Слонік быў незалежным чалавекам, нават будучы пачаткоўцам у абшчыне Падгайцаў, ён змог супрацьстаяць мясцовым талмудыстам. Адмаўляўся прымаць якія-небудзь крыніцы ці доказы, калі не бачыў іх спачатку на ўласныя вочы. Прымаў шмат рашэнняў, заснаваных на зусім новых, раней невядомых прынцыпах. Акрамя талмудычных ісцін, ён кіраваўся ў першую чаргу медыцынскімі, гістарычнымі і лагічнымі ведамі. Напрыклад, выкарыстаў навуковае назіранне, што імгненная замарозка захоўвае цела на працягу доўгага часу, што становіцца надзейным доказам для ідэнтыфікацыі ахвяры значна пазней, чым звычайны трохдзённы тэрмін пасля смерці.

Па пытанні жанчын-*агунот* (жанчыны, чые мужы прапалі без вестак, але смерць якіх не пацверджана), Слонік імкнуўся вызваліць агунот, каб яны маглі зноў выйсці замуж. Яшчэ адным спрэчным рашэннем было дазволіць непісьменным або сляпым габрэям вывучаць Тору.

З іншага боку, Слонік кансерватыўна прытрымліваўся строгіх правілаў адносна чытання тэксту Торы і мелодый, якія спяваліся ў сінагогах. Як рабін, ён быў глыбока ўцягнуты ў жыццё абшчыны, вырашаў мясцовыя канфлікты, прымаў рашэнні па падатках, разводах і забойствах. Многія з яго рашэнняў былі накіраваны на вырашэнне спрэчных і папулярных спрэчак таго часу. Ён застаецца вялікім рабінскім аўтарытэтам і па сённяшні дзень, асабліва сярод яўрэйскіх абшчын у Польшчы і Германіі.

## Творчасць 
Напісаў чатыры кнігі:

* «*Mas’at Binyamin*» (Кракаў, 1633 г.) — зборнік з 112 рэспонсаў;
* «*Seyder mitsves noshim: Eyn scheyn frauen bikhlen*» (Кракаў 1577, 1585, Базель 1602) — тэкст на ідышы пра рэлігійныя абавязкі жанчын і іх становішча ў яўрэйскім грамадстве, пры жыцці быў перакладзены на італьянскую мову, быў перавыдадзены ў 2007 годе ў навуковым і каментаваным перакладзе на англійскую мову;
* «*Sefer ha-‘evronot*» — навуковы трактат пра высакосны год у яўрэйскім календары;
* «*Seder ḥalitsah*» — тэкст пра шлюб левірат.

Два апошнія з іх не захаваліся да нашых дзён.

## Прыватнае жыццё 
У яго было дзве дачкі, адна з якіх памерла пры яго жыцці, і два сыны: Абрагам (рабін з Бжэга) і Якаў.

Катэгорыя:Памерлі ў 1619 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1550 годзе

Катэгорыя:Яўрэі ў Беларусі
Катэгорыя:Яўрэі ў Польшчы
Катэгорыя:Рабіны
Катэгорыя:Ідыш
Яўгеній Сяргеевіч Каралёк

**Яўге́ній Сярге́евіч Каралё́к** () — беларускі прафесійны трэкавы і шасэйны велагоншчык.

## Спасылкі 
* Яўгеній Каралёк на UCI
Святая Крыніца (Палессе)

**Святая крыніца** — крыніца ў аграгарадку Палессе Чачэрскага раёна Гомельскай вобласці.

## Апісанне 
Крыніца размешчана за 100 метраў на ўсход ад павароту з трасы Р38 (у межах аграгарадка — вуліца Савецкая) на вёску Балсуны, за домам № 7А.

Над крыніцай збудаваны драўляны зруб, вада з якога адводзіцца ў купель. Ручай, які выцякае з крыніцы, прыкладна праз 200 метраў упадае ў раку Каўпіту.

Крыніца шануецца мясцовымі жыхарамі як святая, асвечана праваслаўнай царквой.

## Характарыстыкі вады 
* **Дэбіт**: 30 л/хв.
* **Якасць вады**: паводле вымярэнняў, зробленых у маі 2019 года, якасць вады здавальняючая. Адзначана ўтрыманне нітратаў на ўзроўні 21,9 мг/дм³ пры гранічна дапушчальнай канцэнтрацыі 22,4 мг/дм³. Астатнія паказчыкі ў норме.

## Галерэя 

File:Sviataja krynitsa Palesse kaplica nad krynitsaj bacheny vyhliad (2023-05-27).webp|Выгляд драўлянай купелі 
File:Sviataja krynitsa Palesse kultavy kryž z afrarnymi rushnikami (2023-05-27).webp|Культавы крыж з павязанымі ахвярнымі рушнікамі
File:Sviataja krynitsa Palesse interjer kaplicy nad krynitsaj (2023-05-27).webp|Інтэр'ер купелі

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Святая крыніца ў аг. Палессе на сайце праекта «Родники Беларуси» (руск.)

Катэгорыя:Крыніцы Чачэрскага раёна
Катэгорыя:Культавыя крыніцы Беларусі
Катэгорыя:Палессе (Чачэрскі раён)
Уічыта (значэнні)

* Уічыта — індзейскі народ у ЗША
* Уічыта — горад у штаце Канзас (ЗША)
* Уічыта — акруга ў штаце Тэхас (ЗША)
Таццяна Іванаўна Пякуцька-Вабішчэвіч

**Таццяна Іванаўна Пякуцька-Вабішчэвіч** (нар. , Мінск) — беларуская літаратуразнавец. Кандыдат філалагічных навук.

## Біяграфія 
Нарадзілася ў 1980 годзе ў Мінску. У 1986—1997 гадах вучылася ў СШ № 131, якую закончыла з залатым медалём. У 2002 годзе скончыла з адзнакай Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў, у 2005 годзе — аспірантуру пры Інстытуце літаратуразнаўства імя Янкі Купалы НАН Беларусі. Працуе ў  Інстытуце літаратуразнаўства з 2005 года, са студзеня 2012 года займае пасаду старшага навуковага супрацоўніка аддзела беларускай літаратуры ХХ і ХХІ стагоддзяў.

## Навуковыя інтарэсы 
Асноўныя напрамкі даследаванняў: беларуская літаратура пачатку ХХ стагоддзя, літаратурны канон, наіўная (інсітная) літаратура, літаратура і нацыябудаўніцтва, рэцэпцыя літаратурнага тэксту і гісторыя чытання, малавядомыя аўтары перыяду нашаніўства.

## Узнагароды 
Лаўрэатка Стыпендыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь таленавітым маладым вучоным (2011), узнагароджана граматай Дзяржаўнага літаратурна-мемарыяльнага музея Якуба Коласа за значны ўклад у развіццё беларускага коласазнаўства (2021).

## Публікацыі 
* Станаўленне нацыянальнай паэтычнай традыцыі (1900–1910-я гг.): фактары, механізмы, этапы. — Мінск: Беларуская навука, 2009. — 254 с.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі
Ёзіяс Зімлер

**Ёзіяс Зімлер** (; 6 лістапада 1530 — 2 ліпеня 1576, Цюрых) — швейцарскі багаслоў, сын пастара. Продак Іаана Зімлера.

## Біяграфія 
Вучыўся ў доме Булінгеры, слухаў лекцыі ў Базельскім і Страсбургскім універсітэтах, быў прафесарам багаслоўскіх навук у Цюрыху. Пакінуў масу прац па астраноміі, геаграфіі, гісторыі, багаслоўю, а таксама біяграфіі Булінгеры і інш. У 1576 годзе выйшла яго сачыненне «Пра рэспубліку гельветаў» (), перакладзенае на некалькі моў. Яму не разоў даводзілася выступаць супраць розных сект, якія ўзнікалі ў пратэстанцкай царкве, галоўным чынам супраць антытрынітарыяў. Асабліва часта звярталіся да яго палякі, з просьбамі выказацца адносна розных багаслоўскіх пытанняў.

Зімлер зрабіў крытычны разбор твора Сымона Буднага «Пра дзве сутнасці Хрыста».

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Астраномы Швейцарыі
Катэгорыя:Астраномы паводле алфавіта
Катэгорыя:Астраномы XVI стагоддзя
Катэгорыя:Багасловы Швейцарыі
Катэгорыя:Багасловы XVI стагоддзя
Катэгорыя:Географы Швейцарыі
Катэгорыя:Географы XVI стагоддзя
Катэгорыя:Гісторыкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Гісторыкі Швейцарыі
Катэгорыя:Гісторыкі XVI стагоддзя
Катэгорыя:Выпускнікі Базельскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі Страсбургскага ўніверсітэта
Школа № 3 (Навагрудак)

Дзяржаўная ўстанова адукацыі **«Сярэдняя школа №** **3** г. Навагрудка імя В.Г. Гаховіч**»** — установа сярэдняй адукацыі, якая знаходзіцца ў Навагрудку па адрасе вул. Інтарнацыянальная, 13. Навучанне вядзецца на рускай мове.

## Гісторыя 
Школа была заснаваная ў 1944 годзе

## Вядомыя асобы 
### Настаўнікі 
* Валянціна Георгіеўна Гаховіч — заслужаны настаўнік БССР, адзін з чатырох беларускіх педагогаў, якія атрымалі званне «Народны настаўнік СССР»

## Дырэктары школы 
* Прыбыльская Анжэла Аркадзьеўна
* Бурлыка Уладзімір Аляксеевіч
* Юранава Дзіна Дмітрыеўна

## Зноскі 
Катэгорыя:Школы паводле алфавіта
Катэгорыя:Школы Беларусі
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Гродзенскай вобласці
Катэгорыя:Навагрудак
Ціміразеўскі раён (Масква)

**Ціміразеўскі раён** () — раён у Маскве, размешчаны ў Паўночнай адміністрацыйнай акрузе, якому адпавядае ўнутрыгарадскае муніцыпальнае ўтварэнне муніцыпальная акруга Ціміразеўская. У 1991 годзе ў Маскве была праведзена адміністрацыйная рэформа. Замест ранейшых раёнаў былі ўтвораны 10 адміністрацыйных акруг, у тым ліку Паўночная адміністрацыйная акруга і ў яго складзе часовая муніцыпальная акруга «Ціміразеўская», якая займала толькі невялікую частку былога Ціміразеўскага раёна. У 1995 годзе часовая муніцыпальная акруга была пераўтворана ў сучасны Ціміразеўскі раён.

У 2002 годзе ў склад тэрыторыі раёна ўвайшла тэрыторыя ЦСГА.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Харашоўскі раён

**Харашоўскі раён** () — раён у Маскве, размешчаны на паўднёвым захадзе Паўночнай адміністрацыйнай акругі. Раёну адпавядае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне муніцыпальная акруга Харашоўскі. Плошча тэрыторыі Хорошевского раёна — 988 га.

Мяжуе з наступнымі маскоўскімі раёнамі: на поўдні і паўднёвым усходзе — з Прэсненскім; на ўсходзе — з Бегавым; на поўначы і паўночным усходзе — з Аэрапортам; на поўначы і паўночным захадзе — з Сокалам; на захадзе — з Харашова-Мнеўнікамі.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Іцхак з Валожына

**Іцхак з Валожына** або **Ісаак Валожынскі** (вядомы як *Раў Іцэле*, 1780, Валожын — 1849, Івянец, Мінская губерня)- 2-і кіраўнік Валожынскай ешывы, лідар яўрэйства Літвы і Беларусі. Сын рабіна Хаіма з Валожына.

## Біяграфія 
Ва ўзросце 10 гадоў меў гонар бачыць Віленскага Гаона падчас аднаго з візітаў свайго бацькі да яго, нягледзячы на спробы бацькі адгаварыць сына. Пачаў выкладаць у ешыбоце яшчэ пры жыцці бацькі. Пасля яго смерці ў 1821 годзе сам узначаліў ешыбот. У 1824 годзе па ўрадавым указе ешыбот быў зачынены, аднак Іцхак працягваў у ёй выкладаць. У 1843 годзе прыняў удзел у навязанай урадам канферэнцыі па пытаннях адукацыі разам з рабінам Менахем Мендэлем Шнэерсанам з Любавічаў і Ісраэлем Гальперыным з Бярдзічава, дзе рэзка выступаў супраць адкрыцця дзяржаўных школ для яўрэяў. У 1849 годзе Раў Іцэле паехаў у Мінск на лячэнне, але па дарозе назад памёр у мястэчку Івянец, так і не дабраўшыся да Валожына. Пасля яго смерці на чале ешыбота сталі яго зяці Нафталі Цві Іегуда Берлін і Ёзэф Доў Салавейчык.

## Найбольш вядомыя вучні 
* Раў Шмуэль Салант - галоўны рабін Іерусалім.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рабіны Беларусі
Катэгорыя:Ахаранім
Катэгорыя:Памерлі ў 1849 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валожыне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1780 годзе
Бяскуднікаўскі раён

**Бяскуднікаўскі раён** () — раён у Паўночнай адміністрацыйнай акрузе горада Масквы. Раёну адпавядае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне муніцыпальная акруга Бяскуднікаўская. У сучасных адміністрацыйных межах Бяскуднікаўскі раён, як іншыя раёны горада, быў утвораны ў 1991 годзе, калі адбылася рэарганізацыя структуры органаў выканаўчай улады і тэрыторыя горада была падзелена на 10 адміністрацыйных акруг, а тыя, у сваю чаргу — на муніцыпальныя акругі, з 1995 года атрымаў статус раёна Масквы

Усходняя (асноўная) частка мікрараёна Бяскуднікава 1960—1980-х гг. (раней пасёлак Бяскуднікава) увайшла ў склад створанага ў 1991 г. раёна Алтуф’еўскі (з 1991 г. па 1995 г. — муніцыпальная акруга Алтуф’еўская). Гэта кварталы ўздоўж вуліц Стандартная, Інжынерная, Бегічава, праезду Чэрскага і Пуцявога праезду. Цяпер гэта мікрараён Бяскуднікава-2 у Алтуф’еўскім раёне.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Ехіэль бен Саламон Гейльпрын

**Ехіэль бен Саламон Гейльпрын** (каля 1660 — каля 1746) — мінскі рабін, кабаліст і летапісец.

## Біяграфія 
Быў нашчадкам Саламона Лурыі, і яго радавод выводзіўся ад эльзаскага талмудыста ХІ ст. Рашы. Быў рабінам у Глуску да 1711 года, калі яго паклікалі ў рабінат Мінска, дзе таксама ўзначальваў ешыбот да сваёй смерці. Гейльпрын быў адным з самых выбітных талмудыстаў свайго часу. Ён быў праціўнікам казуістыкі і таму здолеў сабраць вакол сябе вялікую колькасць ліберальна настроеных вучняў. Доўгі час яму давялося весці цяжкую барацьбу з Ар’е Лейбам бен Ашэрам, які, заснаваў новы ешыбот у Мінску. Ар’е Лейб нападаў на метад выкладання Гейльпрына, і антаганізм паміж імі распаўсюдзіўся на іх вучняў. Гейльпрын урэшце здолеў дабіцца выгнання бен Ашэра з Мінску.

Гейльпрын прысвяціў частку свайго часу вывучэнню Кабалы, па якой ён напісаў працу.

## Седэр ха-Дорот (Seder HaDorot) 
Гейльпрын асабліва вядомы дзякуючы свайму твору *«Seder Hadoroth».* Гэты твор складаецца з трох незалежных тамоў або частак:

* Першая з іх, пад назвай *«Seder Yemoth Olam»,* — гэта гісторыя ад стварэння свету да яго ўласнага часу. Аўтар заўсёды імкнецца даць, з дапамогай вылічэнняў, даты біблейскіх персанажаў. Апошняя падзея, якую ён зафіксаваў, адбылася ў 1697 годзе.
* Другая частка, *«Seder Tannaim Veamoraim»,* змяшчае спісы танаімаў і амораімаў (мудрацоў  часоў Мішны і Талмуда) у алфавітным парадку з указаннем дат іх жыцця.
* Трэцяя частка — гэта своеасаблівы каталог, які змяшчае спачатку імёны ўсіх аўтараў, затым імёны іх твораў, размешчаныя ў алфавітным парадку. У прадмове ён адзначае шматлікія перавагі ведання храналагічнага парадку талмудыстаў, што ў некаторых выпадках абсалютна неабходна.

Пасля ўсёй працы ідуць нататкі па Талмудзе, таксама размешчаныя ў алфавітным парадку. Упершыню быў апублікаваны ўнукам Гейльпрына, Іудай Лёбам Гейльпрынам, у Карлсруэ ў 1769 годзе. Аднак у гэта выданне закралася шмат памылак, новае, перагледжанае выданне было зроблена ў Варшаве ў 1882 годзе, якое стала асновай для далейшых публікацый.

З шматлікіх іншых прац адзінай апублікаванай з’яўляецца *«Erke HaKinnuyim» —* слоўнік сінонімаў і амонімаў, якія сустракаюцца ў Бібліі, Талмудзе і іншых працах, галоўным чынам кабалістычных (Дзіхернфурт, 1806).

Сцвярджаў, што Арыстоцель вучыўся з кніг Саламона, калі Аляксандр Македонскі заваяваў Іерусалім. Таксама сцвярджаў, што Арыстоцель прыняў іўдаізм у сталым узросце і адмовіўся ад сваёй *«Метафізікі»*.

## Памяць 
Захаваўся ў памяці наступных пакаленняў як "Седэр а-дарот", па назве сваёй галоўнай працы. Быў пахаваны на яўрэйскіх могілках у Мінску, дзе над яго магілай быў узведзены склеп. У мясцовай яўрэйскай супольнасці пашырана легенда, што ў 1930-я гады, калі яўрэйскія могілкі былі знішчаны дзеля будаўніцтва стадыёна "Дынама", тры рабочых пацярпелі пры спробе разбурыць склеп славутага рабіна. 

## Крыніцы 
Катэгорыя:Гісторыкі XVIII стагоддзя
Катэгорыя:Рабіны Беларусі
Катэгорыя:Рабіны
Катэгорыя:Ешыботы Беларусі
Катэгорыя:Яўрэі ў Беларусі
Яраслаўскі раён (Масква)

**Яраслаўскі раён** () — раён у Маскве, размешчаны ў Паўночна-ўсходняй адміністрацыйнай акрузе. Утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1991 годзе як муніцыпальная акруга, статус раёна — з 1995 года. Раёну адпавядае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне муніцыпальная акруга Яраслаўская, утвораная ў 2003 годзе. Назвы яны атрымалі па асноўнай магістралі — Яраслаўскай шашы.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Яраслаўскі раён

**Яраслаўскі раён**:
* Яраслаўскі раён (Масква)
* Яраслаўскі раён (Яраслаўская вобласць)
Чаромушкі (раён Масквы)

**Чаромушкі** — раён у Маскве, размешчаны ў Паўднёва-заходняй адміністрацыйнай акрузе, а таксама аднайменнае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне. Вядомы сваімі панэльнымі дамамі — «хрушчоўкамі», пабудаванымі ў 1950-я і 1960-я гады, і ў цяперашні час замяняюцца падчас праекта замены жылога фонду. Ёсць шэраг архітэктурных славутасцяў, парк.

Адрозніваюць адміністрацыйны раён Чаромушкі і гістарычны раён Чаромушкі. Гістарычны раён Чаромушкі нашмат большы за адміністрацыйны раён Чаромушкі, мае багатую гісторыю і размяшчаецца на тэрыторыі некалькіх адміністрацыйных раёнаў. Умоўна гістарычнымі Чаромушкамі можна лічыць тэрыторыю, абмежаваную Малым кальцом Маскоўскай чыгункі на поўначы, Ленінскім праспектам на захадзе, Загараднай шашой і Севастопальскім праспектам на ўсходзе і вуліцай Обручава на поўдні.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Зюзіна

**Зюзіна**:
## Беларусь 
* Зюзіна (Полацкі раён)
## Расія 
* Зюзіна (раён Масквы)
Зюзіна (раён Масквы)

**Зюзіна** () — раён у Маскве, размешчаны ў Паўднёва-заходняй адміністрацыйнай акрузе, а таксама аднайменнае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне. Плошча раёна — 545,04 га. Плошча жылога фонду — 2132,3 тыс. м ² (2010 год).

З поўдня раён мяжуе з Бітцаўскім лесапаркам, а на поўначы працякае рака Катлоўка.

Вуліцы раёна названы ў гонар гарадоў Крыма і Прычарнамор’я, гэтак жа, як і размешчаныя ў раёне Зюзіна станцыі маскоўскага метро — Нахімаўскі праспект, Севастопальская, Кахоўская.

На тэрыторыі раёна размешчаны тры сажалкі, адна з іх мае натуральныя берагі. У раёне шмат сквераў, бульвараў і алей. У 2014 годзе ў рамках праграмы па азеляненні горада быў абсталяваны парк Зюзіна.
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Канькова (раён Масквы)

**Канько́ва** () — раён і ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне ў Маскве. Раён размешчаны ў цэнтральнай частцы Паўднёва-заходняй адміністрацыйнай акругі. Тэрыторыя была ўключана ў межы Масквы ў 1960 годзе. Канькова з’яўляецца жылым раёнам горада Масквы і ў ім няма буйных прамысловых прадпрыемстваў. Мяжуе з наступнымі раёнамі Масквы: на паўднёвым захадзе — Цёплы Стан на поўдні, паўднёвым усходзе і ўсходзе — Ясенева (у тым ліку з прыродным паркам «Бітцаўскі лес»), на поўначы — Чаромушкі, на паўночным захадзе — Абручаўскі
Мяжа раёна Канькова праходзіць па вуліцах Прафсаюзная, Астравіцянава, Акадэміка Апарына, Міклухі-Маклая, Акадэміка Волгіна (уключаючы домаўладання № 2 к.1 і к.2), Обручава і заходняй мяжы Прыродна-гістарычнага парку «Бітцаўскі лес».
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Канькова

**Канькова**:
* Канькова (раён Масквы)
* Канькова (станцыя метро)
Міколка (урочышча)

**Урочышча Міколка** або **Мікольскае царкавішча** — мясціна за 250 метраў на поўнач ад Менскага замка, сярод пазнейшых Татарскіх агародаў, на левым беразе аднаго з рукавоў Нямігі.

Ужо да 1510 года тут была царква св. Мікалая і Мікольскі манастыр пры ёй — адна з менскіх рэзідэнцый кіеўскіх мітрапалітаў.

У пачатку XVII ст. апаненты мітрапаліта Іосіфа Руцкага вінавацілі яго за будоўлю цэркваў у Менску на татарскіх землях, дзе, быццам, да гэтага была мячэць. Імаверна, мелася на ўвазе нейкая рэканструкцыя Мікольскай і, магчыма, Пятніцкай цэркваў, якія тым часам размяшчаліся ўжо на Татарскім канцы.

Імаверна, царква і манастыр цалкам знішчаны або значна пацярпелі падчас вайны 1654—1667 гадоў. У 1682 годзе мітрапаліт Цыпрыян Жахоўскі за ўласны кошт пачаў адбудову: «Szosta cerkiew Swiętego Mikołaia w iurzdyce jego mości xiędza metropolity, kturey po inkursii moskiewskiey do tych czas nie było. Teraz w roku 1682 poczęto budowac», -- але па смерці мітрапаліта ў 1693 годзе працы спынілася.

Нягледзячы на зруйнаванне, царкоўны і манастырскія пляцы час ад часу згадваліся як арыенціры пры апісанні іншых уладанняў у гэтай частцы Менска. Станам на 1748 год там размяшчалася адна з мітрапаліцкіх юрыдык у Менску, апісаная наступным чынам: «Juryzdyka w Tatarskim Koncu cerkiewiszcza Mikulskiego. Placów 11. || Tamże sianożęć, za ktorą juryzdyczanie trojeccy płacą», — на гэтых 11 пляцах тым часам жыло ў тым ліку некалькі татар.

Станам на 1780 год, ад царквы і манастыра заставаўся толькі цвінтар, дзе паставілі памятны крыж, а большай часткай пляцу карысталіся як сенажаццю. Царкоўныя мікалаеўскія грунты пазабіраны Петрапаўлаўскім праваслаўным манастыром.

У 1946 годзе ва ўрочышчы Міколка праведзены археалагічныя раскопкі пад кіраўніцтвам Васіля Тарасенкі. Даследаваны тры невялікія курганы з пахавальным абрадам трупапалажэння без рэчаў, пад насыпамі і каля іх выяўлены культурны пласт XII—XIII стагоддзяў магутнасцю больш за 1 метр. Знойдзены рэшткі зямлянкі, шмат глінянага посуду, жалезны ключ. Побач адкапана печ для абпальвання глінянага посуду з 900 чарапкамі гаршкоў розных форм і памераў. Вызначана, што ў XII — пачатку XIII стагоддзя тут размяшчаўся адзін са старажытных пасадаў горада, пазней на яго месцы ўзніклі могілкі. Гэта частка горада называлася Пятніцкім канцом ад Пятніцкай царквы, была тут і Пятніцкая вуліца. У веснавыя паводкі нізкая мясціна затаплялася, таму жыхары перасяляліся далей ад Свіслачы, дзе пазней узнікла Татарская слабада. Пакінутыя ўчасткі забалочваліся, пазней іх сталі засяваць.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Мінска
Вязаўшчына (Вілейскі раён)

**Вя́заўшчына** (, ) — былы хутар у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіў у склад Ільянскага сельсавета.

Скасаваны 22 ліпеня 1985 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Маляўнічы мост

**Маляўнічы мост** (; таксама вядомы як мост у Сярэбраным Бары) — вантавы мост цераз Маскву-раку. Размешчаны на паўночным захадзе Масквы, уваходзіць у склад Краснапрэсненскага праспекта і праспекта Маршала Жукава. Першы вантавы аўтадарожны мост у Маскве. Самы высокі мост такога тыпу ў Еўропе на момант будаўніцтва. Атрымаў назву ад Маляўнічай вуліцы, якая знаходзіцца побач. Адкрыты 27 снежня 2007 года. Аўтары архітэктурнай і канструктыўнай ідэі моста — група інжынераў НВА «Маставік» (Омск) і ААТ «Метрагіпратранс», галоўны інжынер праекта моста — Валерый Курапін. Аўтар праекта падвеснай капсулы — архітэктар Мікалай Шумакоў.

Катэгорыя:Масты Масквы
Гаст (значэнні)

Назву **Гаст** маюць:
## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Гродзенская вобласць:
** Гаст — былы хутар у Іўеўскім раёне
* Мінская вобласць:
** Гаст — былы хутар у Валожынскім раёне

## Рэкі 
* Гаст — рака на мяжы Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці і Валожынскага раёна Мінскай вобласці
Гаст (Валожынскі раён)

**Гаст** (, ) — былы хутар у Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіў у склад Багданаўскага сельсавета.

Скасаваны ў 1986 годзе.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Савёлаўскі раён

**Савёлаўскі раён** () — раён у Маскве, размешчаны ў Паўночнай адміністрацыйнай акрузе. Раёну адпавядае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне муніцыпальная акруга Савёлаўская. Уздоўж паўднёвай мяжы раёна праходзіць участак Трэцяга транспартнага кальца Масквы.

Назва раён атрымаў ад Савёлаўскага вакзала (які, аднак, знаходзіцца на тэрыторыі суседняга Бутырскага раёна), а той у сваю чаргу атрымаў назву ад палацавай вёскі Савёлава (цяпер з’яўляецца часткай горада Кімры Цвярской вобласці).
## Насельніцтва 
Катэгорыя:Раёны Масквы
Ройста

**Ро́йста** (, ) — былы хутар у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Жупранскага сельсавета.

Да 2 снежня 1961 года хутар уваходзіў у склад Павяжынскага сельсавета. Скасаваны 19 жніўня 1985 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Станіслаў Эдуардавіч Чавус

**Станіслаў Эдуардавіч Чавус** (нар. , Мінск) — беларускі мастацтвазнавец, музеязнавец. Магістр культуралогіі (2013).

Працуе ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь; на 2019 год — старшы навуковы супрацоўнік аддзела старажытнабеларускага мастацтва.

## Навуковыя інтарэсы 
Даследуе паліхромную скульптуру, беларускі гістарычны партрэт канца XVI — пачатку XIX стагоддзяў, традыцыйную музычна-інструментальную культуру і інш..

## Крыніцы 
Катэгорыя:мастацтвазнаўцы Беларусі
Катэгорыя:музеязнаўцы Беларусі
Лінкерная ДНК

У малекулярнай біялогіі **лінкерная ДНК** — гэта двухланцуговая ДНК (даўжынёй 38-53 пары асноў), размешчаная паміж дзвюма коравымі часціцамі нуклеасом, якая разам з гістонам H1 утрымлівае коры разам. Лінкерная ДНК разглядаецца як нітка ў «мадэлі шарыкаў і нітак», якая ствараецца з выкарыстаннем іённага раствора на храмаціне. Лінкерная ДНК злучаецца з гістонам H1, а гістон H1 размяшчаецца на коравай часціцы нуклеасомы. Нуклеасома тэхнічна прадстаўляе сабой аб’яднанне коравай часціцы нуклеасомы і адной суседняй лінкернай ДНК; аднак тэрмін «нуклеасома» свабодна выкарыстоўваецца толькі для кора. Лінкерная ДНК можа расшчапляцца эндануклеазамі.

Лінкеры — гэта кароткія двухланцуговыя сегменты ДНК, якія ўтвараюцца з алігануклеатыдаў. Яны маюць мэтавыя ўчасткі для дзеяння аднаго або некалькіх рэстрыктаз. Лінкеры могуць быць сінтэзаваны хімічна і лігіраваны з тупым канцом чужароднай ДНК або вектарнай ДНК. Затым іх апрацоўваюць ферментам эндануклеазай рэстрыкцыі для атрымання ліпкіх канцоў ДНК. Найбольш часта выкарыстоўваюцца EcoRI-лінкеры і sal-I-лінкеры.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Выява, якая ілюструе лінкерную ДНК

Катэгорыя:ДНК
Андрэй Валянцінавіч Паднябенны

**Андрэй Валянцінавіч Паднябенны** (13 снежня 1988 — 3 верасня 2025, Магілёў, Беларусь) — беларускі грамадскі актывіст, палітвязень, які памёр у зняволенні.

## Біяграфія 
Андрэй Паднябенны меў расійскае грамадзянства, але з шасці гадоў пражываў у Беларусі. Вучыўся ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце транспарту, пазней перавёўся ў Харкаўскі нацыянальны аўтамабільна-дарожны ўніверсітэт. Працаваў індывідуальным прадпрымальнікам у сферы рознічнага гандлю, а таксама займаўся продажам аўтазапчастак і выкладаў на курсах кіравання.

Грамадскай дзейнасцю пачаў займацца ў 2019 годзе, калі выступіў супраць ушчыльнення забудовы ў сваім раёне. Ён арганізоўваў збор подпісаў пад калектыўным зваротам і распаўсюджваў улёткі. У 2020 годзе падчас прэзідэнцкіх выбараў быў незалежным назіральнікам. Сутыкнуўшыся з фальсіфікацыямі, накіроўваў скаргі ў пракуратуру. Пасля выбараў прымаў удзел у акцыях пратэсту, за што быў аштрафаваны і пазбаўлены вадзіцельскіх правоў.

Быў жанаты, меў дзвюх малых дачок. Вёў здаровы лад жыцця.

## Палітычны пераслед 
У лістападзе 2021 года Андрэй Паднябенны быў затрыманы. У закрытым судовым працэсе (суддзя Анатоль Сотнікаў) яго прызналі вінаватым па шэрагу артыкулаў Крымінальнага кодэкса, у тым ліку за акт тэрарызму, стварэнне экстрэмісцкага фарміравання і замах на пашкоджанне маёмасці. Яму інкрымінавалі падпал аўтамабіля начальніка ўпраўлення Дэпартамента выканання пакаранняў, пракол колаў у 39 тралейбусах, а таксама стварэнне і адміністраванне Telegram-канала і чата, якія ўлады прызналі экстрэмісцкімі. Першапачаткова яго асудзілі да 15 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму. Камітэт дзяржаўнай бяспекі 23 траўня 2022 года ўнёс яго ў спіс асоб, «датычных да тэрарыстычнай дзейнасці».

Адбываў пакаранне ў папраўчай калоніі № 15 у Магілёве.

## Інфармацыйная падтрымка 
Інфармацыйны патранаж над палітвязнем трымала дэпутатка Бундэстага Анэтэ Відман-Маўц. Паводле неафіцыйнай інфармацыі з ананімнай крыніцы, Андрэй быў задушаны. Афіцыйныя органы не давалі каментароў наконт яго смерці.

## Гл. таксама 
* Спіс загінуўшых падчас пратэстаў у Беларусі (2020—2021)

## Спасылкі 
* 
* 
* 

## Зноскі 
Катэгорыя:Палітвязні Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя рэжымам Лукашэнкі
Катэгорыя:Асобы, прызнаныя палітычнымі зняволенымі праваабарончым цэнтрам «Вясна»
Катэгорыя:Памерлі ў турмах Беларусі
Рафаэль Шапіра

Рабін **Рафаэль Шапіра** (1837–1921) быў знакамітым рош-ешывай Валожынскага ешыбота, і зяцем рабіна Нафталі Цві Іегуды Берліна ( *Нэцыва* ).  Пасля таго, як Валожынскі ешыбот быў зачынены ў 1892 годзе па загаду расійскага ўрада, ён зноў адкрыў яго, хоць і ў меншым маштабе, у 1899 годзе. Ён быў цесцем рабіна Хаіма Салавейчыка з Брэста і вядомы як *Toras Refael* па імені сваёй асноўнай працы.

Рабін Шапіра пасвяціў рабіна Ісера Іегуду Унтэрмана (які пазней стаў адным з галоўных рабінаў Ізраіля ), які вучыўся ў колелі Валожынскай ешывы, перш чым адкрыць свой ўласны ешыбот у суседнім мястэчку Вішнева. 

Рабін Шапіра памёр 23-га чысла месяца Адар у 1921 годзе.
Катэгорыя:Памерлі ў 1921 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1837 годзе
Давід Лурыя

**Давід Лурыя** (1798, Быхаў – 1855, Быхаў) - рабін, каментатар і лінгвіст, адзін з найвялікшых знаўцаў Торы свайго пакалення. Быў аўтарам каментарыяў да Вавілонскага Талмуда.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў заможнай сям'і ў Быхаве. Яго род паходзіў ад Саламона Лурыі, які сцвярджаў, што паходзіць ад талмудыста ХІ ст. Рашы, і надалей — ад цара Давіда. У 12 гадоў пераехаў вучыцца ў Вільню ў сувязі са шлюбам па дамоўленасці, які ён заключыў у 13 гадоў. У 18 гадоў вярнуўся ў Быхаў і спрыяў стварэнню там ешыбота.

Быў вядомы сваёй выдатнай памяццю, што дазваляла яму складаць творы, у якіх параўноўваліся розныя тэкставыя варыянты Талмуда і мідрашаў .

Ва ўзросце 40 гадоў стаў ахвярай паклёпу. Яго лісты і ўрыўкі з каментарыяў да Піркея дэ-рабі Эліэзера былі падробленыя, каб сведчыць пра нібыта заклік да паўстання супраць Расійскай імперыі. Быў зняволены на шэсць месяцаў у Шлісельбургскай турме, пасля чаго яго імя было ачышчана. Мяркуецца, што матывам паклёпу стаў канфлікт паміж рознымі сем'ямі ў Быхаве.

Лічыўся адным з лідараў усходнееўрапейскага яўрэйства ў эпоху пасля Віленскага гаона і актыўна ўдзельнічаў у грамадскіх справах. У 1846 годзе сустрэўся з Майсеем Мантэфіёрэ, каб паведаміць яму пра становішча расійскіх яўрэяў у той час. Таксама асудзіў рэфарматарскіх яўрэяў таго часу за змяненне некаторых частак малітвы.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Быхаўскім павеце
Катэгорыя:Памерлі ў 1855 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1798 годзе
Хаім Берлін

**Хаім Берлін** (1832, Валожын &#x2013; 1912, Іерусалім ) (חיים ברלין) — артадаксальны рабін і галоўны рабін Масквы з 1865 па 1889 год. 

## Біяграфія 
Ён быў старэйшым сынам рабіна Нафталі Цві Іегуды Берліна.

Яго сувязь з Домам Давіда як нашчадка рабіна Меіра Кацэнэленбогена, махарама Падуі, падрабязна апісана ў *кнізе «Непарыўны ланцуг»* . 

Берлін жыў у Валожыне, Беларусь, дзе ўзначальваў рабінскі суд. У 1891 годзе яго бацька прызначыў яго кіраўніком Валожынскай ешыбота. Наконт гэтага прызначэння існавалі спрэчкі, бо многія студэнты лічылі, што рабін Хаім Салавейчык больш заслугоўвае пасады кіраўніка ешывы. 

## Кар'ера 
* Масква з 1865 па 1889 год
* Кобрын з 1892 па 1897 год
* Крапіўніцкі (Елізаветград) з 1897 па 1906 гг.

Берлін пакінуў Расію ў 1906 годзе і пасяліўся ў Іерусаліме . Стаў памочнікам галоўнага рабіна ашкеназскай абшчыны разам з рабінам Шмуэлем Салантам. Таксама дапамагаў рабіну Саланту ў кіраванні дабрачыннай арганізацыяй «Рабін Меір Баал Ханейс Салант», заснаванай рабінамі Зундэлем і Салантам у 1860 годзе. Пасля смерці рабіна Саланта ў канцы 1909 года Берлін кіраваў Іерусалімскім рабінатам і дабрачыннай арганізацыяй «Рабін Меір Баал Ханейс Салант» да сваёй смерці ў 1912 годзе (5673).  

## Спадчына 
Памёр ва ўзросце 81 год 24 верасня 1912 года і быў пахаваны на яўрэйскіх могілках на Аліўнай гары ва Усходнім Іерусаліме . 

Ешыва рабін Хаім Берлін, заснаваная ў Брукліне, штат Нью-Ёрк, у 1904 годзе як *Yeshiva Tiferes Bachurim*, была перайменавана ў імя рабіна Хаіма Берліна ў 1914 годзе па прапанове яго брата, рабіна Меіра Берліна (Бар-Ілана).  

Катэгорыя:Пахаваныя на яўрэйскіх могілках на Маслічнай гары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ашмянскім павеце (Расійская імперыя)
Катэгорыя:Постаці Валожына
Катэгорыя:Памерлі ў 1912 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1832 годзе
Рафаэль Коэн

**Рафаэль бен Екуціэль Зюскінд Коэн**  (ням. *Rafael ben Jekutiel Süsskind Kohen,*  4 лістапада 1722 —  11 лістапада 1803, Альтона,) — галоўны рабін Мінска і Гамбурга.

Атрымаў адукацыю ў Мінску пад кіраўніцтвам Ар'е Леба бен Ашэра, пераемнікам якога на пасадзе кіраўніка ешыбота гэтага горада ён стаў у 1742 годзе. У 1744 годзе яго паклікалі ў рабінат Ракава, а ў 1747 годзе — у Вількамір, дзе ён заставаўся да 1757 года, калі яго паклікалі галоўным рабінам у Мінск. Праз шэсць гадоў ён стаў рабінам і кіраўніком ешыбота ў Пінску. У 1771 годзе ён адправіўся ў Берлін з мэтай публікацыі там сваёй працы «*Torat Yekutiel*». Навукоўцы гэтага горада сустрэлі яго з энтузіязмам і павагай і прапанавалі яму пасаду рабіна, якая тады была вакантнай, але па невядомай прычыне ён адмовіўся ад прапановы. У 1772 годзе ён стаў рабінам Познані, а праз чатыры гады яго паклікалі ўзначаліць «Тры абшчыны» (Альтона, Гамбург і Вандсбек).

На працягу дваццаці трох гадоў ён служыў гэтым абшчынам, а потым сышоў з актыўнай службы, правёўшы рэшту жыцця сярод сваіх былых парафіян. Наколькі высока шанавалася яго праца, можна меркаваць з таго факту, што кароль Даніі, да тэрыторыі якой належалі гэтыя абшчыны, пачуўшы пра адстаўку Рафаэля, даслаў яму ліст, у якім выказаў сваю ўдзячнасць за службу, якую ён аказаў яўрэйскай абшчыне.

Рафаэль быў заклятым праціўнікам Маісея Мендэльсона і спрабаваў забараніць габрэйскім чытачам чытаць *«Biur»* (пераклад Пяцікніжжа ) Мендэльсона, пакуль ён быў яшчэ ў рукапісе, але ў рэшце рэшт не змог пярэчыць перакладу Пяцікніжжа, калі Мендэльсон дамовіўся з кіраўніком Альтоны, Крысціянам VII, каролем Даніі, падпісацца на асобнік.

Рафаэль змагаўся супраць усёй сучаснай культуры і аднойчы аштрафаваў мужчыну за тое, што той насіў валасы ў форме кія.

Кажуць, што Рафаэль адмовіўся ўдзельнічаць у адлучэнні ад царквы, распачатага супраць Шнеўра Залмана з Лядаў.

І Хаім з Валожына і яго старэйшы брат Сімха вучыліся ў Рафаэля Коэна.

Катэгорыя:Памерлі ў 1803 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1722 годзе

Катэгорыя:Яўрэі ў Беларусі
Катэгорыя:Рабіны Беларусі
Катэгорыя:Рабіны
Мардэхай Яфэ

**Мардэхай Бэн-Абрагам Бэн-Іосіф Бэн-Эліезер Бэн-Абрагам Яфэ** (; 1533, Прага, Багемія, Свяшчэнная Рымская імперыя — 1612, Познань, Вялікапольшча, Рэч Паспалітая) з Багемія —  рабін Гродна, кадыфікатар яўрэйскага права, вучоны і кабаліст.

## Біяграфія 
Яго бацька, рабін Абрагам з Прагі, памёр у 1564 годзе, даў сыну рознабаковую адукацыю. Далейшую талмудычныю адукацыю Яфэ атрымаў пад кіраўніцтвам рабінаў Майсея Ісерліса і Саламона Лурыі.

Па вяртанні на радзіму Яфэ стаў кіраўніком Пражскай  школы, і займаў гэтую пасаду да 1561 года, калі з прычыны выгнання яўрэяў з Прагі, адправіўся ў Венецыю, дзе заняўся вывучэннем астраноміі (1561—1571). У 1572 годзе стаў рабінам у Гродне, у 1588 годзе - у Любліне, дзе становіцца адным з галоўных кіраўнікоў ваада чатырох краін; затым быў рабінам у Крамянцы, a ў 1592 годзе стаў галоўным рабінам і рэктарам школы ў Празе. З 1599 года да смерці быў галоўным рабінам у Познані.

## Талмудыст і кабаліст 
Яфэ - выбітны прадстаўнік XVI стагоддзя, эпохі росквіту талмудысцкай навукі і пілпула, калі элементы Кабалы і містыцызму ўсё больш і больш сталі авалодваць яўрэйскімі розумамі. Амаль усе сучаснікі Яффе захапляліся кабалой, але ні адзін з іх не адважыўся да яго ўнесці яе элементы ў кадыфікацыю галах.

Яфэ часта матываваў тое ці іншае пастанову кабалістычнымі таямніцамі, вера ў якія y яго даходзіць да таго, што ён прызнае малітву да дзесяці сфірот, якую не толькі талмудысты наогул, але нават пасля хасідскія правадыры лічылі супярэчнай монатэізму і юдаізму, які не прызнае пасярэдніка паміж Богам і чалавекам.

Месцамі Яфэ выяўляў забабоны, якое ён уводзіў у свой кодэкс. Хоць павага яго да Майманід бязмежна, але ён не прымаў пад увагу нападак Майманіду на містыцызм, так як «Майманід пасля сам прызнаў кабалу». Яфэ прызнаваў Гілгул (перасяленне душ), але адпрэчваў сцверджанне, што душа чалавека часам пераўвасабляецца ў расліны і мінералы.

Працы Яфэ аб'яднаны адным загалоўкам "Левуш":

* «Lebusch ha-Techelet»,
* «Lebusch ha-Chur»,
* «Lebusch Ateret Zahab»,
* «Lebusch ha-buz we-ha-Argamon»
* «Lebusch Ir Schuschan».

Кодэкс Яфэ адрозніваецца літаратурнымі вартасцямі, сцісласцю і яснасцю, кожнае правіла матывуецца вычарпальным чынам. Аднак кодэкс Яфэ амаль не карыстаўся папулярнасцю, магчыма, з-за элементаў Кабалы і філасофіі. Першы і другі тамы выйшлі ў Любліне ў 1590 г., трэці тым — у Кракаве ў 1594, 4-й і 5-й тт. — - у Кракаве ў 1598 і 1599 гг. (ёсць і пражскае, і венецыянскае выданні);

## Заўвага 
Катэгорыя:Памерлі ў Познані
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Празе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1530-я гады
Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце
Катэгорыя:Ахаранім
Катэгорыя:Памерлі ў 1612 годзе
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1530 годзе
Крыніца Святы ключ (Мхінічы)

**Святы ключ** — крыніца ва ўрочышчы Мхінічы Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. Таксама вядомая пад назвай **Крыніца Іаана Хрысціцеля**.

## Апісанне 
Размешчана за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Пабеда, за 100 метраў на поўдзень ад моста цераз раку Каўпіта.

## Легенда 
Паводле мясцовага падання, Бог кінуў на зямлю тры камяні. Самы вялікі ўпаў у вёсцы Кліны, дзе стала біць Блакітная крыніца, а меншыя — у вёсках Горы і Мхінічы, дзе таксама з’явіліся крыніцы.

## Сучасны стан 
Раней побач з крыніцай стаяла царква. Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС вёска Мхінічы была адселена, і тэрыторыя ўваходзіць у зону адчужэння, для наведвання якой патрабуецца пропуск.

У 2010-х гадах над крыніцай была ўзведзена новая драўляная капліца і купель. Вядзецца будаўніцтва храма.

## Спасылкі 
* Крыніца Іаана Хрысціцеля на сайце «Родники Беларуси»

## Зноскі 
Катэгорыя:Крыніцы Беларусі
Катэгорыя:Краснапольскі раён
The Halo Effect (гурт)

**The Halo Effect** — шведскі меладычны дэз-метал супергурт, створаны былымі ўдзельнікамі In Flames. Яны падпісалі кантракт з лэйблам Nuclear Blast.

## Гісторыя 
Гурт The Halo Effect быў заснаваны ў 2019 годзе пяццю былымі ўдзельнікамі шведскага метал-гурта In Flames: яго заснавальнікам Есперам Стрэмбладам, раннім вакалістам Мікаэлем Станэ і даўнімі ўдзельнікамі Нікласам Энджэлінам, Петэрам Іверсам і Даніэлем Свенсанам.

Іх заяўленай мэтай было вяртанне да каранёў «гётэборгскага гучання» 1990-х гадоў, якое стала піянерам жанра меладычнага дэз-метала. Назва гурта адсылае да песні «Halo Effect» з альбома Rush *«Clockwork Angels»*.

Гурт выпусціў свой дэбютны сінгл «Shadowminds» 9 лістапада 2021 года, перад дэбютным альбомам *Days of the Lost*, які выйшаў 12 жніўня 2022 года. У падтрымку альбома гурт здзейсніў тур па Еўропе і Вялікабрытаніі з Amon Amarth і Machine Head у верасні і кастрычніку.

Іх другі студыйны альбом быў запісаны ў 2024 годзе. Першы сінгл «Detonate» выйшаў 25 верасня 2024 года. Альбом пад назвай *March of the Unheard* выйшаў 10 студзеня 2025 года.

## Удзельнікі гурта 
**Дзеючыя**

* Ніклас Энджэлін — гітары 
* Пітэр Іверс — бас-гітара 
* Мікаэль Станнэ — вакал 
* Джэспер Стромблад — гітары 
* Даніэль Свенсан — барабаны 

**Канцэртныя**

* Патрык Енсэн — гітары 
* Антон Рус — ударныя  

## Дыскаграфія 
### Студыйныя альбомы 
* *Days of the Lost* (2022)
* *March of the Unheard* (2025)

### Міні-альбомы 
* *We Are Shadows* (2025, міні-альбом кавераў)

### Сінглы 
* Shadowminds (2021)
* Feel What I Believe (2022)
* Days of the Lost (2022)
* The Needless End (2022)
* Path of Fierce Resistance (2023)
* The Defiant One (2023)
* Become Surrender (2024)
* Detonate (2024)
* March of the Unheard (2024)
* Cruel Perception (2024)
* How The Gods Kill (2025)
* If You Were Here (2025)
* Lest We Fall (feat. Heaven Shall Burn, The Black Dahlia Murder) (2026)

## Спасылкі 
## Знешнія спасылкі 
* 

Катэгорыя:Метал-гурты Швецыі
Катэгорыя:Квінтэты
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2019 годзе
Катэгорыя:Музычныя калектывы паводле алфавіта
Кантароўшчына

**Кантаро́ўшчына** (, ) — былы хутар у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Семярніцкага сельсавета.

Скасаваны 19 жніўня 1985 года.

## Крыніцы 
## Спасылкі
Святая Крыніца (Горы)

**Святая Крыніца** — крыніца каля аграгарадка Горы Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. Размешчана на тэрыторыі ландшафтнага заказніка «Ясянёвы гай», ва ўрочышчы Касцёл. Гідралагічны помнік прыроды мясцовага значэння.

## Апісанне 
Крыніца ўяўляе сабой калодзежнае кольца вялікага дыяметра з пластмасавай трубой для спуску вады. Над крыніцай зроблена квадратная драўляная канструкцыя ў выглядзе навеса. Абсталявана невялікай драўлянай пляцоўкай для малебна, лаўкамі для адпачынку, двума драўлянымi крыжамі і лесвічным спускам. За некалькі метраў ад вытоку ручай упадае ў раку Палуж.

## Гісторыя і легенды 
Паводле паданняў, раней на гэтым месцы быў касцёл. У рэчышчы ручая, што выцякае з крыніцы, ляжыць надмагільная пліта з надпісамі на польскай мове. Існуе легенда пра паненку, якая стала зданем і скінула гэтую пліту са сваёй магілы, і таму існуе забарона на наведванне крыніцы ўначы.

Таксама існуе паданне пра тры камяні, якія Бог кінуў на зямлю. Самы вялікі ўпаў ля вёскі Кліны, дзе стала біць Блакітная крыніца, а меншыя — у вёсках Горы і Мхінічы, дзе таксама з’явіліся крыніцы.

## Сучасны стан 
Вада з крыніцы лічыцца ў народзе гаючай. У 1998 годзе крыніца была добраўпарадкавана. У 2018 годзе побач пабудавана драўляная купель. Штогод на 10-ю пятніцу пасля Вялікадня ля крыніцы адзначаецца свята «Дзесятуха», падчас якога адбываецца асвячэнне вады.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Криница аг. Горы на сайце «Родники Беларуси» (рас.)

Катэгорыя:Гідраграфія Краснапольскага раёна
Катэгорыя:Гідралагічныя помнікі прыроды Беларусі
Катэгорыя:Крыніцы Беларусі
Катэгорыя:Помнікі прыроды мясцовага значэння Магілёўскай вобласці
Катэгорыя:Славутасці Краснапольскага раёна
Ігар Станіслававіч Угольнікаў

**Ігар Станіслававіч Угольнікаў** (; ) — расійскі акцёр, кінарэжысёр, сцэнарыст і кінапрадзюсар; старшыня Тэлерадыёвяшчальнай арганізацыі Саюзнай Дзяржавы. Народны артыст Расійскай Федэрацыі (2023).
Аляксандр Зіскінд

**Аляксандр Зіскінд** бен Майсей з **Гродна** быў кабалістам XVIII стагоддзя. Памёр у Гродне ў 1794 годзе.

## Біяграфія 
Іосіф Клаўснер, нашчадак Аляксандра Зіскінда, запісваў некаторыя сямейныя паданні, але, акрамя таго, што яго сучаснікі высока шанавалі, як святога чалавека, пра яго вельмі мала вядома. Здаецца, ён трымаўся ў баку ад барацьбы між артадаксальнымі яўрэямі і хасідамі свайго часу, хоць хасідская легенда распавядае пра сустрэчу паміж ім і магідам Межырэча непасрэдна перад смерцю апошняга. Паведамляецца, што рабін Наджман з Брацлава сказаў пра яго, што ён быў «хасідам да хасідства».

Напісаў «''Yesod we-Shoresh ha-'Abodah*» (*Сутнасць і корань пакланення''), Новы Двур,  1782, працу, якая часта перавыдавалася. Яна змяшчае ўказанні па правільным выкарыстанні і разуменні рытуалу, штодзённых яўрэйскіх малітваў, а таксама малітваў на Шабат і яўрэйскія святы; а таксама розныя экзегетычныя артыкулы па каментарыях Рашы, і артыкулы пра Святую Зямлю і Іерусалімскі храм. Гэтая праца стала надзвычай папулярнай. У некаторых колах і да сённяшняга дня рэгулярна праводзяцца курсы па ёй для тых, хто жадае маліцца з глыбокай адданасцю.

Таксама пакінуў сваім сынам этычны запавет, які змяшчае настаўленні адносна набажэнства. Гэтая праца была апублікавана ў Гродне ў 1794 годзе. 

## Спасылкі 
Катэгорыя:Памерлі ў 1794 годзе
Катэгорыя:Асобы, чыя дата нараджэння не вызначана
Катэгорыя:Постаці Гродна
Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце
Катэгорыя:Яўрэі ў Беларусі
Катэгорыя:Яўрэі
Катэгорыя:Памерлі ў Гродне
Пілпул

***Пілпул*** (іўр. ) — гэта метад вывучэння Талмуда шляхам грунтоўнага тэкставага аналізу, які спрабуе альбо растлумачыць канцэптуальныя адрозненні паміж рознымі галахічнымі пастановамі, альбо ўзгодніць любыя відавочныя супярэчнасці, якія ўзнікаюць у выніку адметных прачытанняў розных тэкстаў.  Слова *«пілпул»* увайшло ў англійскую мову як размоўнае слова, якое выкарыстоўваецца некаторымі для абазначэння радыкальнай спрэчкі або  разбору.

## Вузкае вызначэнне 
У вузейшым сэнсе, *пілпул* адносіцца да метаду узгаднення розных тэкстаў аб тлумачэння фундаментальных адрозненняў у падыходах паміж рознымі раннімі аўтарытэтамі, які стаў папулярным у канцы XV і пачатку XVI стагоддзяў: яго заснавальнікамі звычайна лічацца люблінскія рабіны Якаб Полак і Шалом Шахна.

Многія вядучыя рабінскія аўтарытэты (у тым ліку, Саламон Лурыя) рэзка крытыкавалі гэты метад як ненадзейны і марнаванне часу, і некаторыя лічаць яго дыскрэдытаваным да часоў Віленскага гаона. Распаўсюджанай крытыкай з'яўляецца тое, што тыя, хто выкарыстоўваў гэты метад, часта былі матываваныя перспектывай уразіць іншых складанасцю свайго аналізу, а не бескарыслівым пошукам ісціны; такія вучні, як лічылася, не прымянялі адпаведных стандартаў доказу пры атрыманні сваіх высноў (калі такія былі), і часта рабілі высновы, якія патрабавалі малаверагодных інтэрпрэтацый. Такім чынам, *пілпул* зневажальна называлі *більбул*, што на іўрыце азначае «блытаніна».

У канцы XVIII і XIX стагоддзях *пілпул* у гэтым вузкім сэнсе быў у значнай ступені выцеснены аналітычнымі метадамі, упершыню распрацаванымі літоўскай школай, у прыватнасці, Brisker derech (метад брэсцкага рабіна Хаіма Салавейчыка). Аднак многія людзі таксама лічаць гэтыя метады формай *пілпула*, хоць тыя, хто прытрымліваецца аналітычнага метаду, звычайна адкідаюць гэты тэрмін. Да Другой сусветнай вайны як стары, так і новы віды *пілпула* былі папулярныя сярод літоўскіх і польскіх яўрэяў. З таго часу яны сталі распаўсюджанымі ў большасці ашкеназійскіх і многіх хасідскіх ешывах .

Катэгорыя:Талмуд
Катэгорыя:Яўрэйскія законы і звычаі
Рэспонсы

***Рэспонсы (responsa,*** множны лік ад лацінскага , «адказ») уяўляюць сабой збор пісьмовых рашэнняў і пастаноў, вынесеных юрыстамі ў адказ на адрасаваныя ім пытанні. У сучасную эпоху гэты тэрмін выкарыстоўваецца для апісання рашэнняў і пастаноў, прынятых вучонымі ў галіне гістарычнага рэлігійнага права .

## Рэспонсы ва іўдаізме 
Ва іўдаізме, рэспонсы - гэта адказы, зробленыя рабінскімі навукоўцамі ў адказ на пастаўленыя пытанні аб яўрэйскім праве. Гэтыя адказы пачалі пісаць у VI стагоддзі пасля канчатковай рэдакцыі Талмуда і да гэтага часу фармулююцца. Ацэнкі агульнай колькасці апублікаваных адказаў, якія вар'іруюцца па даўжыні ад некалькіх слоў да доўгіх манаграфій, вар'іруюцца ад 250 000 да 500 000. Яны, верагодна, запоўнілі б больш за 1000 тамоў, калі б сабраць іх разам. Адказы складаюць адметны корпус яўрэйскай рэлігійнай літаратуры.

Пытанні і адказы часта тычацца такіх практычных пытанняў, як вызначэнне тых дзеянняў, якія можна ці нельга рабіць у суботу. Гэтыя пытанні часта ўзнікаюць са змяненнем сацыяльных умоў і новымі тэхналогіямі. Адказы дзевятнаццатага і дваццатага стагоддзяў вырашалі такія пытанні, як тое, ці можна карыстацца электрапрыборамі ў суботу. Таму адказы часта ўтрымліваюць ненаўмысны гістарычны запіс культурных і тэхналагічных змен.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Яўрэйскае права
Катэгорыя:Вусны Закон
Галаха

***Галаха***  (іўр. הֲלָכָה) — сукупнасць законаў і пастаноў ва іўдаізме, якія развіваліся з біблейскіх часоў для рэгулявання рэлігійных абрадаў, паўсядзённага жыцця і паводзін яўрэйскага народа. У Адрозненне ад Закона, або Пяцікніжжа (першых пяці кніг Бібліі), Галаха мае на мэце захоўваць і прадстаўляць вусныя традыцыі, якія вынікаюць з адкрыцця на гары Сінай або развіліся на яго аснове. Легалістычны характар ​​Галахі таксама адрознівае яе ад той часткі рабінскай, або талмудычнай, літаратуры, якая ўключае гісторыю, байкі і этычныя вучэнні (Хагада). Існаванне Галахі са старажытных часоў пацвярджаецца непяцікніжнымі ўрыўкамі Бібліі, дзе, напрыклад, няволя згадваецца як законнае пакаранне за нявыплачаныя даўгі (2 Царстваў 4:1).

Вусныя традыцыі адносна яўрэйскага права перадаваліся з пакалення ў пакаленне, і ў рэшце рэшт стала відавочна, што яны патрабуюць арганізацыі. Праца па зборы меркаванняў і інтэрпрэтацый была пачата рабінам Акібам у I–II стагоддзях н. э. і працягнута яго вучнямі, такімі як рабін Меір. У пачатку III стагоддзя гэтая новая кампіляцыя, Мішна, была завершана, а канчатковы выгляд быў падрыхтаваны Іудай ха-Насі. Нягледзячы на ​​тое, што Мішна ўтрымлівала найбольш поўны на той час збор яўрэйскіх законаў, яна не была прызначана для вырашэння пытанняў, звязаных з супярэчлівымі інтэрпрэтацыямі. Аднак амаль адразу яўрэйскія навукоўцы ў Палесціне і Вавілоніі пачалі распрацоўваць шырокія інтэрпрэтацыі Мішны, якія атрымалі назву Гемара. Калі праца была завершана праз некалькі стагоддзяў, Мішна і Гемара разам атрымалі назву Талмуд.

Стагоддзі праз сацыяльныя і эканамічныя змены паставілі новыя праблемы інтэрпрэтацыі і запатрабавалі новых ужыванняў закона. Гэта прывяло да з'яўлення новых кампіляцый Галахі такімі выдатнымі навукоўцамі, як Майсей Майманід у XII стагоддзі, Якаў бен Ашэр у XII і XIII стагоддзях і Іосіф Каро ў XVI стагоддзі.

Нягледзячы на ​​тое, што іўдаізм прызнае бесперапыннае развіццё Галахі, закон заўсёды разглядаецца як тлумачэнне або пашырэнне першапачатковага Закона, дадзенага на гары Сінай. 

Кансерватыўныя рабіны імкнуцца адаптаваць некаторыя Галахі да ўмоў сучаснага свету, напрыклад, Галаху адносна захавання Суботы. Рэфармацкія габрэі імкнуцца ігнараваць Галаху, хоць некаторыя з іх прытрымліваюцца некаторых яе прадпісанняў.

Інтэрпрэтацыі і абмеркаванні права, непасрэдна звязаныя з тэкстамі яўрэйскай Бібліі (Старога Запавету), называюцца Мідраш Галаха.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэлігійнае права
Катэгорыя:Кодэксы