open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ота Пехт

**Ота Пехт** (; 7 верасня 1902, Вена — 17 красавіка 1988 г., там жа) — аўстрыйскі мастацтвазнавец.

## Біяграфія 
Ота Пехт вывучаў мастацтвазнаўства ў Венскім універсітэце ў , у 1925 годзе абараніў доктарскую дысертацыю. Яго дысертацыя 1932 года была прысвечана творчасці Міхаэля Пахера. Разам з  заклаў асновы структуралізму ў мастацтвазнаўстве і з’яўляўся адным з найбольш яскравых прадстаўнікоў так званай «новай венскай школы мастацтвазнаўства». У 1936 годзе эміграваў у Англію. У Оксфардзе займаўся каталагізацыяй рукапісаў Бадліянскай бібліятэкі і выкладчыцкай дзейнасцю. У 1960 годзе Пехт выкладаў у Прынстане, Кембрыджы і Нью-Ёрку. У 1963 годзе быў прызначаны ардынарным прафесарам мастацтвазнаўства ў Венскім універсітэце. Выйшаў у адстаўку ў 1972 годзе і займаўся каталагізацыяй ілюмінаваных рукапісаў у Аўстрыйскай нацыянальнай бібліятэцы.

Пехт спецыялізаваўся ў сваіх даследаваннях і выкладчыцкай дзейнасці пераважна на сярэднявечнай кніжнай мініяцюры і еўрапейскім мастацтве XV стагоддзя. Сябраваў з Робертам Музілем і Оскарам Какошкам.

## Публікацыі 
* *Methodisches zur kunsthistorischen Praxis*, München 1977
* *Buchmalerei des Mittelalters*, München 1984; 1989
* *Van Eyck*, München 1989
* *Rembrandt*, München 1991, 2005

## Спасылкі 
* 
* Біяграфія 
* Архіў Ота Пехта 

Катэгорыя:Выпускнікі Венскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Пахаваныя ў Вене
Катэгорыя:Выкладчыкі Венскага ўніверсітэта
Вырачка звычайная

**Вы́рачка звычайная** (*Clinopodium vulgare*) — від кветкавых раслін з роду  сямейства .

## Назва 
Вырачка звычайная, богава крэселка, свентаяннік, тымянкі, вырачка, дзеравянка. Святлолюбівыя расліны. Растуць у хмызняках, гаях, светлых і пераважна лісцевых лясах, уздоўж дарог, на лугах, палях, у садах і парках. Цвітуць у чэрвені—верасні.

Лекавая (процізапаленчы сродак), вострапрыпраўная, фарбавальная і меданосная расліна.

## Народныя назвы 
На тэрыторыі Беларусі вырачка звычайная вядома пад назвамі: *богава крэсалка, светаяннік, тымянкі*.

## Літаратура 
*  — С. 507.

## Спасылкі 
* 
* Clinopodium vulgare L. (wild basil) // The PLANTS Database
* Lamiaceae Clinopodium vulgare L. // Растения Беларуси — Гербарий ЦБС НАН Беларуси MSKH

Катэгорыя:Мятныя
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Флора Паўночнай Афрыкі
Катэгорыя:Лекавыя расліны
Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе
Бухтарма

**Бухтарма́** () — рака ў Казахстане, у Катон-Карагайскім і Заранаўскім раёнах Усходне-Казахстанскай вобласці, правы прыток ракі Іртыш (басейн ракі Об). Часткова працякае па мяжы з Рэспублікай Алтай Расіі.

Даўжыня ракі 336 км. Плошча вадазбору 12 660 км² (каля 12 700). Сярэдні расход вады 214 м³/с. Выток ракі знаходзіцца ў ледавіках хрыбта Паўднёвы Алтай. Упадае ў Бухтармінскае вадасховішча на рацэ Іртыш. Рака сплаўная.
а]]

## Літаратура 
* 
* Словарь современных географических названий / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. — Екатеринбург: У-Фактория. 2006.

## Спасылкі 
* Бухтарма // Большой Энциклопедический словарь

Катэгорыя:Рэкі Казахстана
Катэгорыя:Басейн Обі
Катэгорыя:Усходне-Казахстанская вобласць
Катэгорыя:Памежныя рэкі
Васіль Фёдаравіч Загайнаў

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Васіль Фёдаравіч Загайнаў
|арыгінал імя     = Василий Фёдорович Загайнов
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1942—1943
|званне           = 
|род войскаў      = 
|камандаваў       = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Васіль Фёдаравіч Загайнаў** (1903—1943) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, кулямётчык 3-й роты 1185-га стралковага палка (356-я стралковая дывізія, 89-й стралковы корпус, 61-я армія, Цэнтральны фронт), яфрэйтар. Герой Савецкага Саюза.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 13 студзеня 1903 года ў вёсцы Лопаўцы Пектубаеўскага сельсавета Новатар’яльскага раёна Марыйскай АССР, у сялянскай сям’і. Рускі.

Скончыў 7 класаў Пектубаеўскай школы. Працаваў рахункаводам у калгасе. Беспартыйны.

У Чырвоную Армію быў прызваны ў студзені 1942 года і адразу накіраваны ў дзеючую армію. Кулямётчык 1185-га стралковага палка яфрэйтар Загайнаў 4 кастрычніка 1943 года ў баі за плацдарм на правым беразе Дняпра ў раёне вёскі Піркі (Брагінскі раён Гомельскай вобласці) агнём з кулямёта адбіў атаку праціўніка, знішчыўшы пры гэтым дзясяткі гітлераўцаў. Сваімі дзеяннямі стварыў умовы для пераадолення воднай перашкоды стрелковыми падраздзяленнямі палка. Загінуў у гэтым баі.

Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Піркі.

## Узнагароды 
* Званне Героя Савецкага Саюза Васілю Фёдаравічу Загайнаву прысвоена 15 студзеня 1944 года .
* Узнагароджаны ордэнам Леніна.

## Памяць 
* У. с. Пектубаева Новатар’яльскага раёна, дзе вучыўся Герой, яму ўзведзены помнік.
* Імя В. Ф. Загайнава носяць школы ў вёсцы Пектубаева Новатар’яльскага раёна і ў вёсцы Піркі Гомельскай вобласці ў Беларусі.
* У Марый Эл праводзіцца Рэспубліканскі турнір па грэка-рымскай барацьбе памяці Героя Савецкага Саюза, ураджэнца вёскі Пектубаева Новатар’яльскага раёна — Загайнава Васіля Фёдаравіча.
* Мемарыяльная дошка ў памяць аб Загайнаве ўстаноўлена Расійскім ваенна-гістарычным таварыствам на будынку Пектубаевской сярэдняй школы Новатар’яльскага раёна, дзе ён вучыўся.

## Літаратура 
* Загайнов Василий Фёдорович // Энциклопедия Республики Марий-Эл /Отв. ред. И. Сараева. &#x20;— Йошкар-Ола, 2009. — С. 365. — 872 с. 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
* Загайнов Василий Фёдорович // История Марийского края в лицах. 1941—1945 гг. Великая Отечественная война. — Йошкар-Ола: МарНИИЯЛИ, 2015. — С. 82-83. — 374 с.— 500 экз. — ISBN 978-5-94950-070-5.
* *Краснов Г. В., Мочаев В. А.* Загайнов Василий Фёдорович // Марийская биографическая энциклопедия // Авт.-состав. В. А. Мочаев. 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. С. 152. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

## Спасылкі 
* 
* Новоторъяльский муніцыпальны раён — Василий Фёдорович Загайнов.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя ў Брагінскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Марый Эл
Бухтарма (значэнні)

**Бухтарма** — тапонім:

* Бухтарма — станцыя ў Зыранаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана
* Бухтарма — рака ў Казахстане, правы прыток ракі Іртыш
Царква Святло Евангелля (Дружны)

**Царква Святло Евангелля** — дзеючы пратэстанцкі храм у пасёлку Дружным Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці, які прыналежыць да аднайменай рэлігійнай грамады. Пастар — Павел Аляксандравіч Калоша.

## Гісторыя 
Грамада была заснавана ў канцы сакавіка 1994 года, дзяржаўная рэгістрацыя была атрымана 26 чэрвеня 1995 года. Заснавальнікам грамады быў пастар Леанід Уладзіміравіч Ярмолік, які ў 1993 годзе заснаваў царкву ХВЕ ў Мар’інай Горцы. З 1997 года па студзень 2011 года ў храме служыў пастар Міхаіл Уладзіміравіч Кухарчук. У гэты час, дзякуючы пастару і яго жонцы, царква перажывала бурны колькасны ўзрост, а таксама рэалізоўвала шмат сацыяльных праектаў.

З 1 лютага 2011 года і па цяперашні час служэнне пастара нясе Павел Аляксандравіч Калоша . Павел Калоша з’яўляецца выкладчыкам багаслоўскіх дысцыплін у Тэалагічным інстытуце і Біблейскім каледжы ХВЕ ў горадзе Мінску.

Пасёлак Дружны, пасялковы дом культуры.jpg|Пасялковы дом культуры. Да 2005 года ў гэтым будынку грамада правадзіла богаслужэнне.
Пасёлак Дружны 11.jpg|Шаманоўскага, дом 4. З 2005 года па 2015 год у гэтым будынку грамада правадзіла богаслужэнне.

## Будынак царква 
У снежні 2011 года было распачата будаўніцтва будынка царквы «Святло Евангелля». Першыя палі былі забіты ў снежні 2011 года, аднак актыўная фаза будавання пачалася з мая 2012 года. Па стане на май 2018 года вядуцца аздабленчыя працы.

Будаўніцтва царквы вялося за кошт самаахвотных ахвяраванняў вернікаў.

### Архітэктура 
За ўзор царквы быў узяты храм у вёсцы Сінягова Старадарожскага раёна, які быў мадыфікаваны праектным бюро ТАА «АртТрэйсер». Даўжыня пабудовы — 40,5 м, шырыня (самая шырокая частка) — 12 м, вышыня — 16,5 м.

## Галерэя 

Пасёлак Дружны, Царква Святло Евангелля.jpg|Царква Святло Евангелля, будова (7 верасня 2017)
Пасёлак Дружны, Царква Святло Евангелля 2018 1.jpg|Царква Святло Евангелля, будова (24 чэрвеня 2018)
Пасёлак Дружны, Царква Святло Евангелля 2019.jpg|Будынак царквы (27 чэрвеня 2019)
Царква Святло Евангелля (Дружны).jpg|Будынак царквы (27 ліпеня 2020)
Царква Святло Евангелля (Дружны) 1.jpg|Гаспадарчы будынак
Пасёлак Дружны, Царква Святло Евангелля 2019 1.jpg|

## Гл. таксама 
* Храмы Пухавіцкага раёна

Катэгорыя:Пратэстанцкія храмы Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Дружны (Пухавіцкі раён)
Барыс Пятровіч Калінін

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Барыс Пятровіч Калінін
|арыгінал імя     = Борис Петрович Калинин
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      = 
|месца смерці     = 
|выява            = 
|шырыня           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1935—1936, 1941—1943
|званне           = 
|род войскаў      = артылерыя
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Барыс Пятровіч Калінін** (1913—1943) — малодшы лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).

## Біяграфія 
Барыс Калінін нарадзіўся 20 ліпеня 1913 года на станцыі Пярлоўская (цяпер — Мыцішчанскі раён Маскоўскай вобласці). Скончыў сем класаў школы і Ленінградскі тэхнікум малочнай прамысловасці. Жыў у Маскве, працаваў спачатку рабочым, затым брыгадзірам Маскоўскага малаказавода № 2. Пасля заканчэння Маскоўскіх курсаў майстроў сацыялістычнай працы працаваў начальнікам цэха. У 1935—1936 гадах служыў у Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі. У жніўні 1941 года Калінін паўторна быў прызваны ў армію. З кастрычніка таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнічаў у абарончых баях 1941 года. У 1942 годзе Калінін скончыў Падольскае артылерыйскае вучылішча. Ужо ў якасці афіцэра ўдзельнічаў у Сталінградскай бітве, вызваленні Украінскай ССР. Да верасня 1943 года гвардыі малодшы лейтэнант Барыс Калінін камандаваў агнявым узводам 45-міліметровых гармат 53-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 15-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі 7-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.

У канцы верасня 1943 года ўзвод Калініна паспяхова пераправіўся праз Днепр у раёне вёскі Ніўкі Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за плацдарм на яго заходнім беразе. 2-5 кастрычніка ён удзельнічаў у вызваленні населеных пунктаў Зладзееўка, Вільямаўка, Пасудава. У баі за Пасудава артылерысты ўзвода Калініна сарвалі нямецкую контратаку. У тым баі Калінін атрымаў цяжкае раненне, ад якога памёр 10 кастрычніка 1943 года. Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Піліпча Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 снежня 1943 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства» гвардыі малодшы лейтэнант Барыс Калінін пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі.

## Літаратура 
* 
* Герои огненных лет. Книга 8. М.: Московский рабочий, 1985.

Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Памерлі ад ран
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Пахаваныя ў Чарнігаўскай вобласці
Катэгорыя:Малодшыя лейтэнанты СССР
Чаплыгін (значэнні)

**Чаплыгін** — рускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Чаплыгін, Аляксандр Іванавіч (1858—1919 ці 1920) — генерал-лейтэнант, камандзір 2-га Туркестанскага армейскага корпуса.
* Чаплыгін, Валерый Андрэевіч (нар. 1952) — савецкі спартсмен, алімпійскі чэмпіён (веласпорт).
* Чаплыгін, Віктар Валянцінавіч (нар. 1961) — барабаншчык і перкусіяніст-імправізатар, аўтар песень «Калінаў Мост».
* Чаплыгін, Дзмітрый Харытонавіч (1918—1999) — генерал-маёр Савецкай арміі. Герой Сацыялістычнай Працы (1969).
* Чаплыгін, Пётр Васільевіч (? — 2005) — савецкі военачальнік, генерал-лейтэнант, нам. камандуючага ПДВ.
* Чаплыгін, Пётр Мікалаевіч (1896—1948) — савецкі акцёр, народны артыст Карэла-Фінскай ССР (1943).
* Сяргей Аляксеевіч Чаплыгін (1869—1942) — расійскі фізік, акадэмік АН СССР.
* Чаплыгін, Юрый Аляксандравіч (нар. 1951) — член-карэспандэнт РАН.

## Тапонімы 
* Чаплыгін — горад у Ліпецкай вобласці Расіі.
* Чаплыгін — хутар у Краснадарскім краі Расіі.
* Чаплыгін – кратэр на Месяцы.

## Гл. таксама 
* Чаплыгіны — дваранскі род.
* Чапыгін, Аляксей Паўлавіч (1870—1937) — расійскі пісьменнік.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Чаплыгінскі раён

**Чаплыгінскі раён** () — адміністрацыйная адзінка на паўночным усходзе Ліпецкай вобласці Расіі. Раённая ўправа — горад Чаплыгін.

## Размяшчэнне 
Плошча раёна 1490 км². Раён мяжуе з Разанскай і Тамбоўскай абласцямі, а таксама з Леў-талстоўскай і Даброўскі раёнамі Ліпецкай вобласці. Асноўныя рэкі - Станавая раса, Ранава.

## Гісторыя 
Раненбургскі раён утвораны 30 ліпеня 1928 года ў складзе Цэнтральна-Чернозёмнай вобласці (да 1930 уваходзіў у Казлоўскую акругу). Пасля падзела вобласці 31 снежня 1934 года ўвайшоў у склад Варонежскай. 20 кастрычніка 1933 года Прэзідыум УЦВК пастанавіў «Пералічыць Люблінскі і Зыкоўскі сельсаветы Леў-талстоўскага раёна ў Раненбургскі раён» 26 верасня 1937 года — уключаны ў ізноў створаную Разанскую вобласць. У 1948 годзе перайменаваны ў Чаплыгінскі раён. Пасля стварэння 6 студзеня 1954 года Ліпецкай вобласці уключаны ў яе склад. 4 ліпеня 1956 года ў склад Чаплыгінскага раёна ўключана частка скасаванага Калыбельскага раёна. 1 лютага 1963 таксама скасаваны Траекураўскі раён увайшоў у Чаплыгінскі.

## Гаспадарка 
30 снежня 2006 года на тэрыторыі раёна створана спецыяльная эканамічная зона рэгіянальнага ўзроўню прамыслова-вытворчага тыпу «Чаплыгінская», у сувязі з чым у Чаплыгінскім раёне чакаўся прамысловы бум. Вялікія надзеі раёна былі звязаны з унікальным горна-абагачальным камбінатам, які быў пабудаваны каля вёскі Урусава. Аднак, на момант пачатку 2015г., практычна не функцыянуе (каля трох гадоў). Сумесна з аўстрыйскай фірмай "HAWLE" быў пабудаваны невялікі цэх па вытворчасці запорных канструкцый. Іншая новабудоўля - маленькі кітайскі заводзік па вытворчасці поліэтыленавых шлангаў для кропельнага паліву.

## Транспарт 
Праз раён праходзяць шашы, а таксама магістраль, якая выходзіць на магістраль Масква - Валгаград. У Чаплыгіне знаходзіцца буйны чыгуначны вузел — зупынка Раненбург.

## Спасылкі 
* Ведамасць на старонцы ў сеціве 
* Чаплыгінскі раён у сеціве 
* Герб Чаплыгіна і Чаплыгінскага раёна
* Раненбург — незалежная старонка пра Чаплыгін

Катэгорыя:Раёны Ліпецкай вобласці
Бытантай

**Бытанта́й** ()— рака ў Азіяцкай часты Расіі, у Рэспубліцы Саха (Якуція), левы прыток ракі Яна (басейн мора Лапцевых).

Даўжыня ракі 586 км. Плошча вадазбору 40 200, аб’ём сцёку 4,797 км³/год. Выток ракі знаходзіцца на вышыні 1200 м, на ўсходнім схіле Арулганскага хрыбта. Большая частка цячэння ракі на адгор’ях Верхаянскага хрыбта. Даліна ракі шырынёй да 2 км, каля вусця пашыраецца да 20 км. Рэчышча меандруючае. Яго шырыня да 100 м. Замярзае ў сярэдзіне кастрычніка, вызваляецца ад лёду ў канцы мая. У зімовы перыяд рака перамярзае. Суднаходная на адлегласці 120 км (ад вусця да сяла Кубалах).
]]
Прытокі: Еўрашкалаах, Мастах, Нюэле, Більлях, Ханах, Белене, Тэнкі, Лабыткання, Лыбалах, Кімпічэ, Аччыгый-Саккырыр, Улахан-Саккырыр, Харыя, Мандыя, Селябір, Кулгага-Суох, Ааллаах, Халбы, Атыкачан і інш.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* *Виноградова Н. Н.* Бытантай // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Якуціі
Катэгорыя:Басейн мора Лапцевых
Помнік Марату Казею

**Помнік Марату Казею** — помнік у Мінску, размешчаны ў цэнтры парку Марата Казея (Піянерскім парку). Прысвечаны юнаму партызану-разведчыку Марату Казею, які ў час Вялікай Айчыннай вайны, ажыццяўляючы аперацыю ў варожым тылу, апынуўся ў коле нямецкіх салдатаў і падарваў сябе і іх гранатай. Помнік пастаўлены ў 1959 годзе на сродкі піянераў рэспублікі. Аўтары помніка: скульптар С. І. Селіханаў і архітэктар В. М. Волчак.

## Апісанне 
Бронзавая трохметровая фігура юнака ўзвышаецца на шырокім пастаменце ў форме ўсечанай піраміды, абліцаванай гранітам. Герой паказаны ў час апошняга бою з паднятай перад кідком гранатай. Ва ўсёй постаці, у рысах твару — рашучасць і мужнасць, перакананасць у непазбежнай перамозе.

## Літаратура 
* 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Помнікі Мінска
Катэгорыя:Помнікі Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:1959 год у Мінску
Катэгорыя:Вуліца Янкі Купалы (Мінск)
Катэгорыя:Вуліца Куйбышава  (Мінск)
Катэгорыя:Творы Сяргея Селіханава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Віктара Волчака
4-я армія (Францыя)

**4-я а́рмія** () — палявая армія сухапутных войскаў Францыі ў часы Першай і Другой сусветных войнаў.

## Гісторыя 
***4-я французская армія*** была сфарміравана 2 жніўня 1914 года ў адпаведнасці з французскім планам XVII падрыхтоўкі да ўзброенага канфлікту з Германскай імперыяй.

## Камандаванне 
### Камандуючыя 
; 1-я сусветная вайна
* дывізіённы генерал Фернан Лангль де Кары () (2 жніўня 1914 — 11 снежня 1915);
* дывізіённы генерал Анры Жазэф Гуро () (11 снежня 1915 — 14 снежня 1916);
* дывізіённы генерал Мары Эміль Фаёль () (14 — 31 снежня 1916);
* дывізіённы генерал П’ер Аўгуст Ражэ () (31 снежня 1916 — 23 сакавіка 1917);
* дывізіённы генерал Франсуа Антой () (23 сакавіка 1917 — 15 чэрвеня 1917);
* дывізіённы генерал Анры Жазэф Гуро () (15 чэрвеня 1917 — 22 лістапада 1918).

; 2-я сусветная вайна
* армейскі генерал Эдуард Рэкуін () (2 верасня 1939 — 6 ліпеня 1940).

## Літаратура 
* Sharp, Lee: The French Army 1939-1940 Organisation: Order of Battle: Operational History Volume I. Lee Sharp (1. painos The Military Press 2002), 2001. ISBN 0-85420-321-4.

## Спасылкі 
* Site dédié à l'home Armée française durant la période du 10 mai au 25 juin 1940
* Les opérations des 1ere et 2ème armées françaises
* 2e Armée Order of Battle / Ordre de bataille, 10/05/1940

Катэгорыя:Арміі Францыі падчас Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Арміі Францыі падчас Другой сусветнай вайны
Бухтармінскае вадасховішча

**Бухтармі́нскае** () — вадасховішча ў Казахстане, ва Усходне-Казахстанскай вобласці, на рацэ Іртыш.

Плошча паверхні вадасховішча 5490 км². Даўжыня 425 км, найбольшая шырыня 35 км. Сярэдняя глыбіня 9,6 м. Аб’ём вады 53 км³. Ваганні ўзроўню да 7 м. Вадасховішча створана ў выніку будаўніцтва на рацэ Іртыш плаціны Бухтармінскай ГЭС (пачалося ў 1953 годзе), якое стала часткай Бухтармінскага мора.

Вадасховішча выкарыстоўваецца ў мэтах суднаходства, рыбнай гаспадаркі, арашэння, адпачынку, забеспячэння работы Бухтармінскай и Усць-Каменагорскай ГЭС.

## Бухтармінскі гідравузел 
Бухтармінскае вадасховішча створана збудаваннямі Бухтармінскага гідравузла, размешчанага ніжэй вусця ракі Бухтарма. Збудаванні гідравузла ўведзены ў эксплуатацыю ў 1976 годзе. Складаюцца з плаціны, гідраэлектрастанцыі і суднаходнага шлюза.

## Літаратура 
*  — С. 366.
* 

## Спасылкі 
* Бухтарминское водохранилище // Silk Road Adventures
* Озеро Зайсан // Институт Озёроведения Российской академии наук 

Катэгорыя:Вадасховішчы Казахстана
Катэгорыя:З’явіліся ў 1967 годзе
Чыталішча

**Чыталішча** () — характэрная толькі для Балгарыі грамадская ўстанова культуры, якае мае вучэбна-асветніцкія функцыі і садзейнічае самадзейнасці. 

Часцей за ўсё ў ім маецца публічная бібліятэка, арганізуюцца курсы тэатра, школы танцаў, музыкі і замежных моў, а таксама клубаў па інтарэсам.

Назва паходзіць ад балгарскага дзеяслова чета* (Чытаю, чытаць*), прычым  перакладаецца як *месца для чытання (чыталішча)*.

Асноўнае прызначэнне чыталішча — аб'яднаць як мага больш формаў культурна-асветніцкай дзейнасці ў адным месцы. Так як усе мерапрыемствы праводзяцца ў розныя дні тыдня і ў розны час сутак, то для ўсіх мерапрыемстваў цалкам хопіць аднаго піяніна і аднаго камплекта музычных інструментаў, якія выкарыстоўваюцца па чарзе для навучання дзяцей, для танцаў, харавога выканання песень і г . д. Той жа самы прынцып прымяняецца для артыстычных касцюмаў і іншага тэатральнага і мастацкага рэквізіту.

Адзінае аднафункцыянальнае памяшканне — гэта бібліятэка, хоць у некаторых выключных выпадках у ёй праводзяцца ўрокі або ціхія заняткі.

Першыя формы чыталіштнай дзейнасці ўзніклі ў Балгарыі ў 1856 годзе ў гарадах Свіштаў, Лом і Шумны. Цяпер (студзень 2016 г.) у Балгарыі дзейнічаюць 3614 чыталішчы.

## Гл. таксама 
* Народны дом
* Дом культуры

## Спасылкі 
* Информационен сайт за читалищата 
* Блог към информационния сайт за читалищата 
* Закон за народните читалища 
* Партал на читалищата ў България 

Катэгорыя:Клубныя ўстановы
Катэгорыя:Культура Балгарыі
Канстанцін Сцяпанавіч Сербіновіч

**Канстанцін Сцяпанавіч Сербіновіч** ( — ) — тайны саветнік; ганаровы член Пецярбургскай Акадэміі Навук (1841).

Скончыў курс Полацкай езуіцкай акадэміі і ў 1818 годзе прыехаў у Санкт-Пецярбург, дзе паступіў у Калегію замежных спраў. Пасля Сербіновіч служыў у Дэпартаменце духоўных спраў (з 1820), быў цэнзарам Галоўнага цэнзурнага камітэта (1826—1830). У 1826 годзе быў залучаны «Камісіяй для росшукаў пра зламысныя таварыствы», якая расследавала справу дзекабрыстаў — для перакладаў дакументаў з польскай мовы. З 1833 па 1856 гады рэдагаваў Часопіс Міністэрства Народнай Асветы і адначасова ў 1836—1853 гадах быў дырэктарам канцылярыі обер-пракурора Свяцейшага Сінода; з 1856 года — член Галоўнага Праўлення вучылішч, з 1857 года — дырэктар Духоўна-Навучальнага Упраўлення пры Свяцейшым Сінодзе; з 1859 года — член Камісіі прашэнняў.

Сербіновіч быў у сяброўскіх адносінах з М. М. Карамзіным (перакладаў на французскую мову яго «Гісторыю Дзяржавы Расійскай»), пра якога пакінуў цікавыя ўспаміны («Руская Даўніна», 1874, том XI); разам з Д. М. Блудавым падрыхтоўваў па чарнавіках Карамзіна да выдання XII-ы том «Гісторыі Дзяржавы Расійскай». Быў знаёмы з А. І. Тургеневым; цікавыя лісты да якога былі надрукаваны ў «Рускай Даўніне» (1881, тамы XXI і XXXII; 1882, том XXXIV). У «Рускай Даўніне» за 1899 год былі надрукаваны яго «Успаміны» пра А. С. Шышкова.

Сербіновіч быў выдаўцом і рэдактарам выдання твораў В. А. Жукоўскага (1857).

Член Пецярбургскай Акадэміі Навук (з 1839; з 1841 г. — ганаровы член); Археаграфічнай камісіі, Вольнага таварыства аматараў славеснасці, навук і мастацтваў (абраны 13 верасня 1823 года). Кавалер ордэнаў Аляксандра Неўскага, Уладзіміра 2-й ступені і інш.

Пахаваны на Смаленскіх праваслаўных могілках.

## Літаратура 
* *Виноходов Д.* Штрихи к биографии Яна Барщевского: Архив К. С. Сербиновича // Асоба і час: беларускі біяграфічны альманах. Вып. 6. — Мн.: Лімарыус, 2015. — С. 17-37.
* 
* Сербинович, Константин Степанович // 
* *Черейский Л. А.* Сербинович // Пушкин и его окружение / АН СССР. Отд. лит. и яз. Пушкин. комис. Отв. ред. В. Э. Вацуро. — 2-е изд., доп. и перераб. — Л.: Наука. Ленингр. отд-ние, 1989.

## Спасылкі 
* Некропаль Санкт-Пецярбурга і ваколіц
* Прадмова да рукапісу К. С. Сербіновіча пра М. М. Карамзіна.
* *Сербинович К. С.* [Николай Михайлович Карамзин. Воспоминания К. С. Сербиновича] // Русская старина, 1874. — Т. 11. — № 9. — С. 44—75; № 10. — С. 236—272.
* Ліст да архім. Ігнація (Бранчанінава). 27 снеж. 1841 г. 

Катэгорыя:Мемуарысты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Пахаваныя на Смаленскіх праваслаўных могілках
Катэгорыя:Тайныя саветнікі
Катэгорыя:Выпускнікі Полацкай езуіцкай акадэміі
Катэгорыя:Цэнзары Расійскай імперыі
Сноўскі сельсавет

**Сно́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Сноў.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Нясвіжскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 9 жніўня 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Пагарэлецкага сельсавета, 12 жніўня 1970 года — частка скасаванага Лысіцкага сельсавета (вёска Галаўцы). У 1977 годзе ў складзе сельсавета ўтвораны пасёлак Церасполле. 26 верасня 1983 года ў склад Гарадзейскага сельсавета перададзена вёска Галаўцы. У 1989 годзе скасавана вёска Мікуцевічы. 24 жніўня 2005 года ў склад сельсавета перададзеныя вёскі Клепачы і Панюцічы Ліпскага сельсавета. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Грыцкевіцкага сельсавета (5 населеных пунктаў: Грыцкевічы, Грыцы, Мацылёўшчына, Нялепава, Супрунавічы).

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (13 населеных пунктаў) — 4315 чалавек, з іх 88,9 % — беларусы, 6,1 % — рускія, 2,9 % — палякі; паводле перапісу 2019 года (18 населеных пунктаў) — 5089 чалавек.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Курултай

**Курултáй** — гістарычны сход усіх мангольскіх і цюркскіх народаў князёў і шляхты, орган народнага прадстаўніцтва ў некаторых цюркскіх народаў (нагайцаў, башкіраў, казахаў, кіргізаў, крымскіх татараў, татараў, тувінцаў, алтайцаў), усенародны сход магнацтва для развязання найбольш значных дзяржаўных пытанняў, у нейкім сэнсе — аналаг еўрапейскіх парламентаў (як, напрыклад, Курултай Рэспублікі Башкартастан).

## Гл. таксама 
* Йыйын

## Спасылкі 
* Крымский А. Е. Курултай // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Сайт курултая цюркскіх народаў.

Катэгорыя:Гісторыя Манголіі
Катэгорыя:Залатая Арда
Катэгорыя:Колішнія заканадаўчыя органы
Катэгорыя:Народныя сходы
Будынак Выканаўчага камітэта СНД

**Будынак Выканаўчага камітэта СНД** — будынак у Мінску, размешчаны па адрасе вул. Кірава, 17 (вул. Камсамольская 38). Пабудаваны ў 1953—1956 гг. (архітэктары А. Воінаў і Л. Усава) як будынак Мінскага абласнога камітэта КПБ. У наш час будынак займае . Будынак — прыклад творчага выкарыстання форм класіцызму.

## Архітэктура 
Узведзены з цэглы. Чатырохпавярховы Г-падобны ў плане аб’ём. Цэнтр кампазіцыі — вуглавы гранёны аб’ём з сферычным купалам, у завяршэнні якога васьмігранны барабан са шпілем. Да гранёнага аб’ёму пад прамым вуглом прымыкаюць бакавыя крылы. Плоскасці фасадаў падзелены гарызантальнымі цягамі па 3 ярусы. Першы вырашаны ў выглядзе цокаля, дэкарыраваны пад ружовы граніт. Сцены 1—2-га паверхаў пакрыты рустам, 3—4-га крапаваны пілястрамі карынфскага ордара. Будынак завершаны буйным карнізам класічнага профілю і парапетам. Аконныя праёмы ніжніх паверхаў прамавугольныя, 4-га — арачныя.

Планіроўка калідорная. Галоўны вестыбюль у цэнтральным аб’ёме. 2 лесвіцы злучаюць яго з бакавымі крыламі, 2-і паверх цэнтральнага аб’ёму займае двухсветлавая зала пасяджэнняў, якая перакрыта купалам з ляпным дэкорам. Сцены залы крапаваны здвоенымі пілястрамі і калонамі.

У 1988 г. да дваравога фасада прыбудавана 6-павярховае прамавугольнае ў плане крыло (архіт. Л. Пагарэлаў), што надало будынку П-падобную ў плане канфігурацыю.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:1956 год у Мінску
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Аляксандра Воінава
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Любові Усавай
Катэгорыя:Вуліца Кірава (Мінск)
Катэгорыя:Камсамольская вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі савецкага класіцызму
Катэгорыя:Садружнасць Незалежных Дзяржаў
Катэгорыя:Мінскі абласны камітэт КПБ
Катэгорыя:Аб’екты на марках
Партыя працоўных (Бразілія)

**Партыя працоўных** () — адна з найбуйнейшых партый Бразіліі.

## Гісторыя 
Заснавана ў 1980 годзе ў выніку моцных акцый пратэсту працоўнага класа найбуйнейшых прамысловых цэнтраў краіны. У так званае «чырвонае крыло» партыі ўвайшлі амаль усе дзеючыя ў 1960-70 гады ультралевыя арганізацыі, прадстаўнікі інтэлектуальнай эліты, перш за ўсё ўніверсітэцкай прафесуры.

## Агульныя звесткі 
Моцна ўплывалі на фармаванне ідэалогіі ПП ідэі марксізма-ленінізма, трацкізма, тэалогія вызвалення, трэцясвятовы нацыяналізм і г.д. Выступаючы за дэмакратычны сацыялізм, партыя адхіляе як бюракратычны сацыялізм, існаваўшы ва Усходняй Еўропе, так і сацыял-дэмакратыю заходняга ўзору.

Колькасць членаў партыі — больш за 500 тыс. чалавек. Партыя кантралюе Адзіны Прафцэнтр Працоўных, які налічвае 18 мільёнаў членаў.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Палітычныя партыі Бразіліі
Катэгорыя:Сацыялістычныя партыі
Катэгорыя:Левацэнтрысцкія партыі
Партыя бразільскага дэмакратычнага руху

**Партыя Бразільскага Дэмакратычнага Руху** (ПБДР) (па-партугальску: *Partido do Movimento Democratico Brasileiro (PMDB)*) — адна з буйных партый Бразіліі.

## Гісторыя 
Заснаваная ў 1981 годзе. З’яўляецца прыемніцай партыі Бразільскае Дэмакратычнае Дзеянне, адзінай афіцыйна дазволенай падчас дыктатуры апазыцыйнай партыяй, у якую ўваходзілі прадстаўнікі ўсіх палітычных поглядаў ад камуністаў да правых.

Партыя ў 1985-1990 гадах была партыяй улады.

Сацыяльная база партыі неаднародная, карыстаецца ўплывам у колах пачынаючы ад пралетарыяту і скончваючы коламі буйной буржуазіі.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт ПБДР 

Катэгорыя:Палітычныя партыі Бразіліі
Градыентная оптыка

**Градыентная оптыка ** —  гэта падзел оптыцы, які вывучае аптычныя ўласцівасці матэрыялаў, паказчык праламлення якіх змяняецца ў залежнасці ад каардынат.

Прыкладам градыентнай оптыкі з'яўляецца міраж лужыны на дарозе ў спякотны дзень. У рэчаіснасці гэта лужына малюнак неба, так як прамяні святла праламляюцца. Гэта адбываецца з-за змены паказчыка праламлення паміж цёплым і менш шчыльным паветрам у паверхні дарогі і больш шчыльным і халодным паветрам  над ёй. Ваганне тэмпературы (і адпаведна шчыльнасці) паветра служыць прычынай узнікнення градыенту ў паказчыку пераламлення паветра, які павялічваецца ў залежнасці ад вышыні,з-за чаго і ўзнікае міраж.

Гэта ўласцівасць выкарыстоўваецца ў градыентных лінзах (Грінах (GRIN) — ад ).Гэтыя лінзы з радыяльна паказчыкам праламлення які змяншаецца. Яны звычайна выкарыстоўваюцца там дзе неабходна ўсталяваць вельмі шмат маленькіх лінзаў побач, напрыклад капіявальныя прылады і сканеры малюнкаў. Таксама крышталік вочы чалавека выкарыстоўвае радыяльна паказчык праламлення які змяншаецца для факусоўкі святла.

Адно з самых важных пераваг градыентных лінз пры параўнанні з класічнымі лінзамі заключаецца ў тым, што аптычныя паверхні могуць быць плоскімі.

## Нататкі
Катэгорыя:Оптыка
Дэмакраты (Бразілія)

**Дэмакраты** ( — адна з найбуйнейшых партый у Бразіліі. Раней мела назву **Партыя Ліберальны фронт** ()

## Гісторыя 
Заснаваная ў 1984 годзе ў выніку выхаду цэнтрыстаў-лібералаў з Сацыяльна-Дэмакратычнай партыі (СДП). Лідар ПЛФ Жозэ Сарнэй займаў пасаду прэзідэнта краіны пасля смерці партнёра па кааліцыі Дэмакратычнага Альянса Танкреда Нэвіса. У час кіравання лідара ПЛФ былі здзейсненыя паважныя дэмакратычныя змены, але папулістычная сацыяльная праграма была непаспяхова. Таксама ўлады пры вырашэнні працоўных канфліктаў дастаткова часта звярталіся да вайскоўцаў, гэта ўсё спавадавала спадак папулярнасці ПЛФ.

## Агульныя звесткі 
Асноўная ідэалогія партыі — неалібералізм. Партыя выступае за абмежаванне ўплыву дзяржавы ў эканоміцы, за прыватную ініцыятыву ва ўсіх галінах дзейнасці чалавека, ў тым ліку і палітычнай.

Сацыяльная база партыі — сярэдні клас, буйная буржуазія.

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка  
* Інфармацыя аб партыі 

Катэгорыя:Палітычныя партыі Бразіліі
Катэгорыя:Хрысціянска-дэмакратычныя партыі
Паштова-дабрачынная марка

**Пашто́ва-дабрачы́нная ма́рка** — знак паштовай аплаты з дадатковым наміналам, які прызначаны для адлічэння ў фонд пэўных арганізацый на дабрачынныя мэты.

## Апісанне 
Паштова-дабрачынныя маркі адносяць да марак агульнага выкарыстання. На іх, як правіла, пазначаецца сума паштовага збору, які можа быць аплачаны дадзенай маркай, і велічыня надбаўкі на дабрачынныя мэты. Разам з тым, вядомыя выпускі, на якіх надрукавана адна толькі сума паштовага збору, а неабходнасць іх продажу па павышаным кошце для атрымання дабрачыннай надбаўкі вызначалася асаблівымі ўмовамі.

Прычыны выпуску паштова-дабрачынных марак могуць быць самымі рознымі і вызначаюцца многімі фактарамі эканоміка-сацыяльнага характару той ці іншай пэўнай краіны. З дапамогай паштова-дабрачынных марак арганізуецца збор сродкаў на сацыяльныя патрэбы: у фонд дапамогі беспрацоўным, хворым і інвалідам, на паляпшэнне жыцця дзяцей і пенсіянераў, пацярпелым ад стыхійных бедстваў: землетрасенняў, паводак і г. д.

Катэгорыя:Паштовыя маркі
Блуд

**Блуд** (распуста) — цялесная блізкасць асоб, якія не знаходзяцца ў законным шлюбе. У хрысціянстве залічаецца да галоўных грахоў (грахоўных страсцей). Тлумачыцца ўхіленнем ад Божага провіду праз ідалапаклонства і нявер’е.

## У хрысціянстве 
У хрысціянстве прызнаюцца два спосабы ладу жыцця чалавека ў любадзействе: шлюб і манашаства. Блуд як скажэнне адносін паміж мужчынам і жанчынай і закладзенай у іх Божаскай мэце ёсць грэх, бо прадугледжвае толькі дасягненне пачуццёвай раскошы для сябе або для абодвух. Пры ўвасабленні ў выглядзе намеру і жарсці блуд замахваецца на чысціню і цнатлівасць чалавека. Да блуду прылічаюцца таксама прастытуцыя, гомасексуальныя адносіны і крывезмяшэнне.

### У Старым Запавеце 
У Старым Запавеце 7-я запаведзь Майсеева — «не распуснічай» (гл. Вых.20: 14; Паўт.5: 18) — не праводзіць выразнай мяжы паміж паняццямі пералюбы і распусты, таму гэтая запаведзь ставіцца да ўсіх выпадкаў парушэння палавой маралі.

### Блуд у Новым Запавеце 
У Новым Запавеце прысутнічаюць значна больш строгія паняцці пра цнатлівасць, пра стаўленне да цела, адпаведныя высокаму прызначэнню чалавека — яднанню з Богам: цела не для распусты, а для Бога, і Бог для цела (1Кар.6: 13). Апостал Павел называе цела храмам які жыве ў хрысціянах Святога Духа (гл. 1Кар.6: 19) і супрацьпастаўляе лад жыцця грэшніка (які робіцца адным целам з блудніцай), злучэнню верніка з Целам Хрыста — Яго Царквой (гл. 1Кар.6: 15-17). Хрыстос звяртае ўвагу на тое, што пералюб (як і блуд) здзяйсняецца перш за ўсё ў сэрцы чалавека, г.зн. у думках і пачуццях: Хто глядзіць на жанчыну з пажадай, ужо ўчыніў пералюб з ёй ў сэрцы сваім (Мф.5: 28). Распуста паказваецца Хрыстом у ліку злых намераў, якія выходзяць з сэрца і апаганьваюць чалавека (гл. Мф.15: 19; Мк.7: 21), цнатлівасць жа апостал Павел называе Божым асвячэннем хрысціян (гл. 1Сал.4: 3-5). Таму распуста і ўсялякая нечысць не павінныя нават называцца ў хрысціян, як прыстойна святым (Еф.5: 3). У сувязі з гэтым вызначаецца лёс блудадзеяў і пералюбцаў, якія Царства Божага не спадкуюць (1Кар.6: 9-10; пар .: Адкр.22: 15), бо блуд разбэшчвае душу і цела, астуджае чалавека ў яго імкненні да Бога, разлучае з Богам.

Катэгорыя:Секс і грамадства
Блудніца

**Блудніца** (; ) — назва ў хрысціянстве для жанчын, якія часта мяняюць мужчын для любадзейства, г. зн. блудзіць.

Першая згадка пра блудніцы адносіцца да часу патрыярха Якуба, сыны якога асудзілі згвалтаванне іх сястры Дзіны: «*Хіба можна рабіць з сястрой нашай як з блудніцай?*» (Быц 34: 31). Больш падрабязна аб блудніцы гаворыцца ў прыкладзе Тамар, якая выдала сябе за блудніцу, зачыніўшы сябе покрывам і сяўбу каля гарадской брамы (Быц  38: 14-15), але святарам было забаронена на іх ажаніцца (Ляв.  21: 14), аднак вядома, што прарок Асія быў жанаты з блудадзейкай Гамар (Ас 1: 2-3). Паслугамі блудніцы карыстаўся суддзя — назарэй Самсон (Суд  16: 1-3). Асаблівую вядомасць набыла ерыхонская блудніца Рааў, якая схавала дваіх выведнікаў і праз тое захавала сабе жыццё пасля штурму горада.

У Новым Запавеце блудніцы займаюць асаблівае месца. Ісус Хрыстос, паказваючы фарысеям на прыярытэт веры Богу над справамі Закона Божага, кажа пра блудадзейку: «*Праўду кажу вам, што мытнікі і распусніцы паперад вамі ідуць у царства Божае*» (Мц  21: 31). Былы фарысей апостал Павел перасцерагае хрысціян ад блудніц (1 Кар  6: 16), а ў Адкрыцці Яна Багаслова ствараецца адмоўны вобраз Вавілонскай блудніцы.

Катэгорыя:Жанчыны Старога Запавету
Катэгорыя:Жанчыны Новага Запавету
Вірсавія

**Вірсавія** () — дачка Ліяма , удава Урыі Хетэяніна, жонка цара Давіда і маці цара Саламона.

## У Старым Запавеце 
Паводле біблейскай Кнігі Царстваў, Вірсавія была жанчынай рэдкай прыгожасці. Цар Давід, адпачываючы на даху свайго двара, убачыў унізе як купалася Вірсавія. Яе муж, Урыя Хетэянін, знаходзіўся ў той час удалечыні ад дома, на службе ў войску Давіда. Вірсавія не спрабавала спакусіць цара, пра што сведчыць біблейскі тэкст. Але Давід спакусіўся прыгожасцю Вірсавіі і загадаў, каб яе даставілі да яго. У выніку іх адносінаў яна зацяжарыла. Пазней Давід напісаў ваяводу, што быў над Урыяй ліст, у якім загадаў «паставіць Урыю там, дзе будзе самая моцная бітва, і няхай адступяць ад яго», каб ён быў забіты і памёр. Сапраўды, так і адбылося, і Давід пасля ажаніўся з Вірсавіяй. Іх першае дзіця пражыло ўсяго некалькі дзён. Давід пазней раскайваўся ў зробленым. Гэтая гісторыя паслужыла сюжэтам для многіх вядомых жывапісных палотнаў.

Пры ўсім сваім высокім становішчы самай каханай з жонак Давіда Вірсавія заняла месца ў цені і паводзіла сябе годным чынам. Давід вянчаў на царства пасля сябе Саламона, сына Вірсавіі. Вірсавія была мудрай жанчынай і заўсёды спадзявалася на Бога. У адносінах да Давіда яна стала маўклівай і кахаючай жонкай і добрай маці сваім дзецям (Саламону і Натану).

Катэгорыя:Жанчыны Старога Запавету
Катэгорыя:Кніга Цароў
Катэгорыя:Кніга Царстваў
Катэгорыя:Кніга Самуіла
Катэгорыя:Цар Саламон
Катэгорыя:Давід
Ачхой-Мартан

**Ачхо́й-Марта́н** (, ) — горад (да 2023 года сяло) у Расіі, цэнтр Ачхой-Мартанаўскага раёна Чачні.

## Назва 
Назва паходзіць ад ракі Ачхой і больш вялікай ракі Мартанга, дзе знаходзіцца большая частка паселішча.

## Размяшчэнне 
Ачхой-Мартан знаходзіцца на захад ад горада Грозны на адлегласці каля 50 км. Праз паселішча цякуць рэкі Ачхой і Мартанга.

## Гісторыя 
Час заснавання невядомы. Напэўна існаваў у XIX стагоддзі. У 1944 годзе з-за высялення чачэнцаў паселішча было перайменавана ў Навасельскае. Пасля аднаўлення ЧІАССР і вяртання чачэнцаў сяло ізноў займела старую назву Ачхой-Мартан.

У лютым 2023 года сяло Ачхой-Мартан атрымала статус горада.

## Насельніцтва 
Насельніцтва каля 21 600 чалавек. Асноўным народам з’яўляюцца чачэнцы.

## Прамысловасць 
У паселішчы займаюцца земляробствам. Гэта асноўны занятак жыхароў. Ёсць жывёлагадоўля.

## Вядомыя ўраджэнцы 
* Бета — таварыш імама Шаміля.

Катэгорыя:Гарады Чачні
Народны фронт

**Народны фронт**&nbsp;— палітычны рух. Народныя франты пачалі паўставаць у 1930-я гады, выступалі супраць фашызма і вайны, у абарону эканамічных інтарэсаў працоўных. У Францыі ў 1936—1938, Іспаніі ў 1936—1939, Чылі ў 1938—1941 дзеялі кіраўніцтвы Народных франтоў. У гады Другой сусветнай вайны ў некаторых дзяржавах былі створаныя нацыянальныя антыфашысцкія народныя франты.

## У савецкіх рэспубліках 
У СССР прыкладна між 1989 і 1992 тэрмін «Народны фронт» атрымаў зусім іншае значэнне. Афіцыйна дзейнасць Народных франтоў была накіраваная на падтрымку перабудовы, але пазней яны пачалі ставіць пытанне пра выхад саюзных рэспублік са складу СССР. У балтыйскіх дзяржавах Народныя франты неўзабаве сталі асноўнай палітычнай сілай і кіраўнікамі дысідэнцкага руху, яны вымагалі большай аўтаноміі сваім дзяржавам, а пасля і незалежнасці. Яны таксама сталі асноўнай альтэрнатывай Камуністычнай партыі ў Малдове, Украіне, Арменіі ды Азербайджане. Народны фронт быў таксама заснаваны ў Грузіі.

## Народныя франты ў несацыялістычных дзяржавах 
* Народны фронт (Францыя)
* Народны фронт (Сенегал)
* Народны фронт (Іспанія)
* Народны фронт (Маўрытанія)
* Народны фронт (Чылі)
* Народны саюз (Чылі)
* Народны фронт Індыі
* Народны фронт (Філіпіны)
* Народны фронт за вызваленне Амана
* Народны фронт за вызваленне Бахрэйна
* Народны фронт за вызваленне Палесціны
* Народны Дэмакратычны фронт (Італія, 1948)

## Гл. таксама 
* Нацыянальны фронт

Катэгорыя:Гісторыя сацыялізму

Катэгорыя:Палітычная тэрміналогія
Народны фронт Грузіі

**Наро́дны фронт Гру́зіі** — немарксісцкая палітычная арганізацыя ў Рэспубліцы Грузія. Заснаваная ў 1989 у Тбілісі. Старшыня арганізацыі — знакаміты грузінскі навуковец, прафесар Надар Натадзэ.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Грузіі
Катэгорыя:Палітычныя партыі СССР
Катэгорыя:Народныя франты
Сылва (рака)

**Сы́лва** ()). Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 м/км . Выток ракі знаходзіцца на заходніх схілах Сярэдняга Урала, вусце — за 21 км ад вусця ракі Чусавая і інш.

На рацэ горад Кунгур.

Рака суднаходная на адлегласці 88 км (ад вусця да вёскі Шатава).

## Літаратура 
* 
* Словарь современных географических названий / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.

## Спасылкі 
* Государственный водный реестр РФ
* [Н. И., Антонова М. М.* Сылва // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»](http://water-rf.ru/Водные_объекты/619/Сылва *Алексеевский)
* Словарь «География России» / Главный редактор А. П. Горкин — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998.
* *Микова К. Д.* Река Сылва // Государственный архив Пермского края

Катэгорыя:Рэкі Свярдлоўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Пермскага края
Катэгорыя:Басейн Камы
Дзмітрый Леанідавіч Мірончык

**Дзмітрый Леанідавіч Мірончык** (, Беразіно) — беларускі дыпламат.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1976 годзе ў Беразіне. У 1998 годзе скончыў факультэт міжнародных адносін Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Працуе ў Міністэрстве замежных спраў Беларусі з 1998 года. З 2001 да 2005 працаваў у пасольстве Беларусі ў Германіі, а ад 2008 да 2013 быў дарадцам па гандлёва-эканамічных пытаннях у пасольстве ў Італіі. Ад лютага 2014 чатыры гады працаваў прэс-сакратаром МЗС.

22 мая 2018 назначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Каралеўстве Швецыя.

31 жніўня 2018 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Каралеўстве Нарвегія па сумяшчальніцтве.

Займаў гэтыя пасады да 11 сакавіка 2024 года.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Швецыі
Катэгорыя:Паслы Беларусі ў Нарвегіі
Лойпа Араўха

**Ло́йпа Ара́ўха** (; 27 мая 1941, Гавана, Куба) — кубінская балерына, педагог, балетмайстар.

Катэгорыя:Постаці Кубы
Павел Сцяпанавіч Мамкін

{{Ваенны дзеяч
|імя              = Павел Сцяпанавіч Мамкін
|арыгінал імя     = Павел Степанович Мамкин
|дата нараджэння  = 
|месца нараджэння = 
|дата смерці      =
|месца смерці     = 
|выява            = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    = 
|гады службы      = 1941—1943
|званне           = 
|род войскаў      = пяхота
|пасада           = 
|часць            = 
|бітвы            = Вялікая Айчынная вайна
|узнагароды       = {
 
}
{
 
}
|сувязі           = 
|у адстаўцы       = 
}}
**Павел Сцяпанавіч Мамкін** (1922—1943) — малодшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).

## Біяграфія 
Павел Мамкін нарадзіўся 22 лютага 1922 года ў вёсцы Бурцава (цяпер — Аленінскі раён Цвярской вобласці). Пасля заканчэння пачатковай школы працаваў у калгасе. У жніўні 1941 года Мамкін быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З кастрычніка таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнічаў у Сталінградскай і Курскай бітвах.

Да верасня 1943 года гвардыі малодшы сяржант Павел Мамкін камандаваў кулямётным аддзяленнем 221-га гвардзейскага стралковага палка 77-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. 28 верасня 1943 года аддзяленне Мамкіна пераправілася праз Днепр у раёне вёскі Вялле Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняў актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма, адбіўшы нямецкую контратаку і нанёсшы суперніку вялікія страты. 19 кастрычніка 1943 года Мамкін загінуў у баю. Пахаваны ў брацкай магіле у пасёлку Брагін.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за «адвагу і мужнасць, праяўленыя пры фарсіраванні Дняпра» гвардыі малодшы сяржант Павел Мамкін пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі.

## Літаратура 
* 
* *Долгов И. А.* Золотые звёзды калининцев. — М.: Московский рабочий, 1984. — Кн. 2.

Катэгорыя:Загінулі ў баях Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Курскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі Сталінградскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Цвярской вобласці
Дэкалог (саўндтрэк)

«**Дэкало́г**» — саўндтрэк дзесяцісерыйнага тэлецыкла «*Дэкалог*», знятага польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім. Першы альбом Збігнева Прайснера. Выдадзены ў 1991 годзе лэйблам «*Amplitude*». Пазней неаднойчы перавыдаваўся іншымі лэйбламі.

## Выканаўцы 
* Аркестр — Катавіцкі сімфанічны аркестр
* Дырыжор — Здзіслаў Шостак
* Салісты — Эльжбета Таварніцка (сапрана), Яцак Асташэўскі (блокфлейта), Конрад Мастыла (фартэпіяна), Анджэй Маджэеўскі (гітара)

## Спіс кампазіцый 
## Выпуск альбома 
У выглядзе альбома саўндтрэк да тэлецыкла «*Дэкалог*» быў выпушчаны ў 1991 годзе лэйблам «*Amplitude*». Пазней альбом неаднойчы перавыдаваўся іншымі лэйбламі.

29 кастрычніка 2000 года альбом быў перавыдадзены лэйблам «*Silva*».

## Зноскі 
## Спасылкі 
* «Дэкалог» на сайце «*AllMusic*» 
* «Дэкалог» на сайце «*Discogs*» 
* «Дэкалог» на сайце «*Soundtrack.net*» 
* «Дэкалог» на сайце «*Soundtrack Collector*» 

Катэгорыя:Саўндтрэкі Збігнева Прайснера
Катэгорыя:Саўндтрэкі 1991 года
Катэгорыя:Саўндтрэкі
Спіс фіналаў НБА

**Фінал Нацыянальнай Баскетбольнай Асацыяцыі (НБА)** (з 1946 да 1949 года — Баскетбольнай Асацыяцыі Амерыкі (БАА)) — серыя матчаў паміж фіналістамі чэмпіянату НБА і заключная частка Плэй-офа. Усе фіналы складаліся з серыі матчаў да 4 перамог і гуляліся паміж пераможцамі Заходняй і Усходняй канферэнцый (да 1970 года Заходняга і Усходняга дывізіёнаў), акрамя 1950 года, калі чэмпіён Усходняга дывізіёна гуляў у фінале супраць пераможцы матча паміж чэмпіёнамі Заходняга і Цэнтральнага дывізіёнаў.

Фінальная серыя праходзіць у фармаце хатніх і выяздных гульняў 2–2–1–1–1 (каманда з найлепшым вынікам ў рэгулярным сезоне гуляе дома 1, 2, 5 і 7 матчы). Гэты фармат выкарыстоўваўся ў 1947–1948, 1950–1952, 1957–1970, 1972–1974, 1976–1977, 1979–1984 гадах і з 2014 года па цяперашні час. У 1949, 1953–1955 і 1985–2013 гадах выкарыстоўваўся фармат 2–3–2 (каманда з найлепшым вынікам ў рэгулярным сезоне гуляла дома 1, 2, 6 і 7 матчы). У 1956 і 1971 гадах выкарыстоўваўся фармат 1–1–1–1–1–1–1 (каманда з найлепшым вынікам ў рэгулярным сезоне гуляла дома 1, 3, 5 і 7 матчы), а ў 1975 і 1978 гадах — 1–2–2–1–1 (каманда з найлепшым вынікам ў рэгулярным сезоне гуляла дома 1, 4, 5 і 7 матчы).

Да 1977 года чэмпіёны НБА ўзнагароджваліся трафеем, які ў 1964 годзе быў названы ў гонар Уолтэра Браўна. Да фінала 1977 года быў вынайдзены новы дызайн кубка, а ў 1984 ён быў перайменаваны ў Трафей Лары О'Браена ў гонар асобы, якая з 1975 да 1984 года займала пасаду камісара НБА.

Чэмпіёны Усходняй канферэнцыі (дывізіёна) абыходзяць чэмпіёнаў Заходняй канферэнцыі (дывізіёна) па колькасці тытулаў з лікам 39:33. Адзін чэмпіёнскі тытул атрымала каманда з Цэнтральнага дывізіёна. Каманды Бостан Селтыкс і Мінеапаліс Лэйкерс / Лос-Анджэлес Лэйкерс выйгралі амаль палову чэмпіянатаў на двох (33 з 72). З 1969 года з'явілася ўзнагарода самаму каштоўнаму гульцу фінала НБА, якую рэкордныя 6 разоў выйграваў Майкл Джордан. Самым паспяховым трэнерам у гісторыі НБА з'яўляецца Філ Джэксан, які выйграў 6 тытулаў за Чыкага Булз і 5 тытулаў за Лос-Анджэлес Лэйкерс.

## Спіс Фіналаў 
Ніжэй прадстаўлены спіс усіх фіналаў НБА. У дужках пазначаныя парадкавы нумар выхаду каманды ў фінал, а таксама лік перамог і паразаў у фінальных серыях.

## Статыстыка паводле каманд 
### Існуючыя каманды, якія ніколі не даходзілі да фіналаў 
* Бафала Брэйвз / Сан-Дыега Кліперс / Лос-Анджэлес Кліперс
* Шарлат Хорнетс / Шарлат Бобкетс
* Дэнвер Нагетс
* Мінесота Тымбервулвз
* Нью-Арлеан Хорнетс / Аклахома-Сіці Хорнетс / Нью-Арлеан Пеліканс
* Ванкувер Грызліс / Мемфіс Грызліс

## Статыстыка паводле асоб 
### Трэнеры 
### Шматразовыя самыя каштоўныя гульцы 
 (злева) станавіўся самым каштоўным гульцом фінала НБА рэкордныя 6 разоў. Філ Джэксан (справа) станавіўся чэмпіёнам НБА ў якасці трэнера рэкордныя 11 разоў.]]

## Заўвагі 
## Крыніцы 
## Спасылкі 
* NBA.com: Спіс чэмпіёнаў


Фіналы НБА