Манфрэд Штэрн

**Манфрэд (Мойшэ) Штэрн** (; 1896 — 18 лютага 1954) — дзеяч камуністачнага руху, супрацоўнік Камінтэрна і агент ГРУ.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў вёсцы Валока пад Чарнаўцамі на Букавіне, якая ў той час была часткай Аўстра-Венгерыі. Паходзіў з яўрэйскай сям’і. 

Змагаўся ў Першай сусветнай вайне, трапіўшы ў рускі палон. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі Штэрн вызваліўся і ўступіў у Чырвоную Армію. У якасці камісара ўзначаліў партызанскі атрад, які дзейнічаў супраць войск Аляксандра Калчака.

У 1920—1921 гадах камандаваў брыгадай. Ваяваў у Манголіі супраць войск Рамана Унгерн фон Штэрнберга. Абраны ва ўстаноўчы сход Далёкаўсходняй рэспублікі.

Пасля грамадзянскай вайны Штэрн спачатку вучыўся ў Маскве ў вышэйшай кадравай школе КПСС. У 1923 годзе ён быў накіраваны ў Германію для дапамогі ў стварэнні ваенна-палітычнага апарату КПГ (па лініі Камінтэрна). Служыў у званні брыгаднага генерала пад кодавым прозвішчам *Лазар Штэрн* у якасці ваеннага саветніка Альберта Шрайнера. Прымаў удзел у Гамбургскім паўстанні.

У 1924 годзе Штэрн вярнуўся ў Маскву і вучыўся ў Ваеннай акадэміі імя Фрунзэ. Пасля стаў супрацоўнікам ГРУ і праводзіў навучанне членаў кампартыі Германіі. У 1929 годзе накіраваны ў Нью-Ёрк і ўзначаліў там нелегальную рэзідэнцыю ГРУ. Дзейнічаў пад кодавым імем *Марк Зільберт* і стварыў сетку агентаў.

У 1932 годзе адправіўся ў Шанхай, дзе служыў ваенным саветнікам Савецкай Кітайскай Рэспублікі. Спрабаваў заключыць саюз паміж Чырвонай Арміяй Кітая і войскамі Чан Кайшы. У 1935 годзе вярнуўся з Маскву і ненадоўга працаваў у Ота Куўсінена ў сакратарыяце Камінтэрна.

У верасні 1936 года накіраваўся у Іспанію пад выглядам канадскага грамадзяніна аўстрыйскага паходжання пад імем *Эміліа Клебер*. Першапачаткова выконваў абавязкі ваеннага саветніка. У кастрычніку ўзначаліў XI Інтэрнацыянальную брыгаду. Пасля камандаваў XII Інтэрбрыгадай. Адыграў важную ролю ў ходзе абароны Мадрыда.

У генерала склаліся напружаныя адносіны з кіраўніцтвам Іспанскай Рэспублікі. Напрыклад, ён выступаў супраць бессэнсоўных штурмаў непрыступных пазіцый. У сваю чаргу іспанскія генералы і чыноўнікі абвінавацілі Клебера ў тым, што ён стварыў вакол сябе ажыятаж у прэсе з-за жадання славы. 

У студзені 1937 года Штэрна вярнулі ў СССР.

Неўзабаве яго арыштавалі. На допытах у НКУС Штэрна прымусілі прызнацца, што ён сабатаваў Гамбургскае паўстанне і быў агентам Германіі ў Іспаніі. Таксама яго абвінавачвалі ў трацкізме. У маі 1939 года Ваенная калегія Вярхоўнага суда СССР прыгаварыла генерала да 15 гадоў пазбаўлення волі.

У лістападзе 1945 года мужчыну асудзілі яшчэ на 10 гадоў папраўча-працоўных лагераў за тое, што ён і восем таварышаў па-ранейшаму прытрымліваліся «антысавецкіх поглядаў».

Напярэдадні смерці Штэрна перавялі ў лягер Сасноўка на крайняй поўначы Сібіры, дзе ён і памёр.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Walerij Brun-Zechowoj: *Manfred Stern – General Kleber. Die tragische Biographie eines Berufsrevolutionärs (1896–1954)*. Wolfgang Weist, Berlin 2000, ISBN 3-89626-175-4.
* Sidi Gross: *General Manfred Stern alias Emilio Kleber. Die Familiengeschichte der Sterns.* Papyrus, Tel Aviv 1995.
* *Stern, Manfred*. In: Hermann Weber, Andreas Herbst: *Deutsche Kommunisten. Biographisches Handbuch 1918 bis 1945.* 2., überarbeitete und stark erweiterte Auflage. Dietz, Berlin 2008, ISBN 978-3-320-02130-6.

## Спасылкі 
* 
* Gerhard Oberkofler: Die Wahl von Leo Stern in die Deutsche Akademie der Wissenschaften (1955)

Катэгорыя:Дзеячы Камінтэрна
Катэгорыя:Вязні ГУЛАГа
Катэгорыя:Байцы інтэрбрыгад
Катэгорыя:Разведчыкі
Катэгорыя:Савецкія ваенныя спецыялісты ў Іспаніі
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Военачальнікі СССР
Катэгорыя:Ваеннапалонныя Першай сусветнай вайны (Аўстра-Венгрыя)