open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Прыбарскі сельсавет

**Пры́барскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Прыбар.

Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў межах гарадской рысы горада Гомеля. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе Гомельскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 6 населеных пунктаў.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1986 чалавек<, з іх 80,5 % — беларусы, 9,9 % — цыганы, 6,7 % — рускія, 2,1 % — украінцы; паводле перапісу 2019 года — 1784 чалавекі.

## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1926 годзе
Юлія

**Юлія** — усходнееўрапейскае жаночае імя, узятае з грэчаскай мовы («пушыстая», «кудравая»), або з лацінскай мовы (з роду «Юліяў»). 

## Імяніны 
31 мая, 29 ліпеня

## Гістарычныя персаналіі 
* Юлія Цэзарыс — радавое імя патрыцыянак з роду Юліяў
* Юлія Агрыпіна
* Юлія Антонія 
* Юлія Домна
* Юлія — маці вялікага князя кіеўскага і князя тураўскага Святаполка Уладзіміравіча (паводле В. М. Тацішчава).

## Гл. таксама 
* 

## У Сеціве 
* 

Юлія
Катэгорыя:Імёны грэчаскага паходжання
Раджыў Гандзі

**Раджыў Ратна Гандзі** (Rajiv Ratna Gandhi; 20 жніўня 1944 — 21 мая 1991), старэйшы сын Індзіры Гандзі і Фероза Гандзі, 7-ы прэм’ер-міністр Індыі. У знешняй палітыцы праводзіў курс, адрозны ад палітыкі яго маці, — спрабаваў збалансаваць адносіны з СССР і з ЗША. Трагічна загінуў падчас выбарчай кампаніі 1991.

Катэгорыя:Палітыкі Індыі
Дэціфос

**Дэціфос** () — вадаспад на рацэ Ёкульсаў-аў-Фьёдлум у паўночна-усходняй Ісландыі, самы моцны ў Еўропе.

## Галерэя 

Выява:Islande cascade Dettifoss rive-gauche face.jpg
Выява:Dettifoss Islandia.JPG
Выява:Dettifoss_waterfall_2006.jpg
Выява:Iceland_near_Dettifoss_1972.jpg

## Спасылкі 
* 
* Фатаграфіі вадаспаду
* Дэціфос на Flickr
* Дэціфос у Навапедыі

Катэгорыя:Вадаспады Ісландыі
Вадаспад

(ЗША і Канада)]]
**Вадаспа́д** — падзенне вады ў рацэ з аднаго або некалькіх уступаў. Характэрны адрыў воднага патоку ад рэчышча. Уступы ўзнікаюць y месцах, дзе рака перасякае сучляненне ўстойлівых і падатлівых да размыву горных парод. Сіла падаючай вады павольна разбурае ўступ, асабліва каля падэшвы, ён абрушваецца, і вадаспад пастаянна адступае ўверх па цячэнні.

Найбольш вядомы Ніягарскі вадаспад y Паўночнай Амерыцы штогод адступае на 0,7—0,9 м. Пры значным разбурэнні ўступу на месцы вадаспада могуць утварыцца парогі. Вадаспады найчасцей трапляюцца на горных рэках, але бываюць і на раўнінных (напрыклад вадаспад Ківач на рацэ Суна ў Карэліі).

Вадаспады перашкаджаюць суднаходству і сплаву лесу. Выкарыстоўваюцца для будаўніцтва ГЭС (напрыклад вадаспады Гуайра на рацэ Парана ў Паўднёвай Амерыцы). Штучныя вадаспады ствараюцца плацінамі і іншымі гідратэхнічнымі збудаваннямі.

Самы высокі вадаспад у свеце — Анхель на рацэ Чурун, вышынёй 1054 м, што знаходзіцца ў Паўднёвай Амерыцы (Венесуэла). Другі па велічыні — Тугела (411 м.).

Самы велічны — вадаспад Вікторыя на рацэ Замбезі (шырыня 1800 м, вышыня 120 м). Самы шырокі вадаспад — Кхон на рацэ Меконг — 10 км з улікам астравоў. Найбольшы каскад вадаспадаў на рацэ Тугела (933 м) y Афрыцы.
[thumb|center|700px|[Вадаспады Ігуасу (Аргенціна і Бразілія)]]

## Літаратура 
* 
* *Галай І., Сідор С.* Геаграфічны слоўнік школьніка / Пад рэд. В. А. Жучкевіча. — Мн.: Народная асветв, 1986. — С. 47. — 303 с, іл.

## Спасылкі 
* World`s beautiful waterfalls (article) 


Катэгорыя:Рака
Катэгорыя:Геаграфічная тэрміналогія
Вербаўка

**Ве́рбаўка** — рака ў Беларусі, у Дрыбінскім, вусце за 2 км у напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Вярбоўка Чавускага раёна. У сярэдняй і нізкай плыні на працягу 15,2 км каналізаваная. Прытокі: Баброўка, ручай Горлаўскі (левыя).

Каля ракі населеныя пункты Галалобаўка, Шаблавы, Таўкачы, Расна.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Дрыбінскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Чавускага раёна
Катэгорыя:Прытокі Проні
Верхняя Рыта

**Верхняя Рыта** — рака ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Маларыта (басейн Віслы). 

## Гідраграфія 
Даўжыня 24,5 км. Пачынаецца з возера Крымна (Украіна), у межах Маларыцкага раёна выкарыстоўваецца як водапрыёмнік меліярацыйнай сістэмы «Вір» і крыніца арашэння. Асноўны сцёк накіраваны ў Маларыту, пры неабходнасці частку сцёку накіроўваюць у раку Рыта, якая мае самастойны вадацёк. Рэчышча каналізаванае на ўсім працягу.

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Басейн Буга
Катэгорыя:Рэкі Маларыцкага раёна
Ветка (рака)

**Ветка** — рака ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Трэмля (басейн Дняпра). Даўжыня 9,1 км. Пачынаецца за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Гадуні, вусце за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Параслішча. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Трэмлі
Катэгорыя:Рэкі Акцябрскага раёна
Анатоль Аляксандравіч Баркоўскі

**Анатоль Аляксандравіч Баркоўскі** (нар. , Масква) — савецкі дыпламат, Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол.

## Біяграфія 
Бацька, Баркоўскі Аляксандр Віктаравіч, паходзіў з в. Міханавічы (цяпер Мінскі раён Мінскай вобласці), маці, Ганна Сямёнаўна, з Магілёўскай губерні. Паводле сямейнага падання, Анатоль Баркоўскі, у чэрвені 1941 г. па пачатку Вялікай Айчыннай вайны, пешшу з Міханавічаў, дзе быў у адпачынку, дайшоў да Масквы.

Член ВКП(б). Скончыў Маскоўскі гісторыка-архіўны інстытут (1948). 1952—1958 — 1-ы сакратар Пасольства СССР у Егіпце. 1958—1959 — 1-ы сакратар Аддзела краін Блізкага Усходу МЗС СССР. 1959—1961 — саветнік Пасольства СССР у Аб'яднанай Арабскай Рэспубліцы. 1961 — генеральны консул СССР у Дамаску (ААР). 1961—1968 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол СССР у Сірыі. 1968—1970 — супрацоўнік цэнтральнага апарату МЗС СССР. 1970—1973 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол СССР на Кіпры. 1973—1982 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол СССР у Іраку. З 1982 — супрацоўнік цэнтральнага апарата МЗС СССР.

## Літаратура 
* Дипломатический словарь / под ред. А. А. Громыко, А. Г. Ковалева, П. П. Севостьянова, С. Л. Тихвинского в 3-х томах, М., «Наука», 1985—1986. — Т. 1. С. 114.

Катэгорыя:Дыпламаты СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Ветліца

**Ве́тліца** — рака ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Прыпяць (басейн Дняпра). 

Даўжыня 30 км. Пачынаецца за 3,5 км на паўночны захад ад вёскі Беражное, вусце за 3 км вышэй за ўпадзенне ў Прыпяць ракі Смердзь. Рэчышча ад вытоку да вёскі Малыя Арлы на працягу 6 км каналізаванае. У ніжнім цячэнні працякае па тэрыторыі ландшафтнага заказніка рэспубліканскага значэння «Сярэдняя Прыпяць».

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Столінскага раёна
Войская (рака)

**Во́йская** — рака ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Беседзь (басейн Дняпра).

Даўжыня 18 км. Плошча вадазбору 79 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 ‰. Выток за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Іўкіна, вусце за 4 км на паўночны захад ад аграгарадка Батаева. Цячэ па Чачэрскай раўніне, ад вытоку 3,5 км рэчышча каналізаваныя. Каля аграгарадка Батаева на рацэ сажалка.

Каля ракі вёскі Іўкіна, Троіцкі, Ветка, аграгарадок Батаева.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-101. Выданне 1090 г. Стан мясцовасці на 1985 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области. Описание истоков рек в Могилёвской области 

Катэгорыя:Рэкі Хоцімскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Беседзі
Ян Станіслававіч Кішка

**Ян Кішка** ( — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны і культурны дзеяч.

## Біяграфія 
У пачатку 1560-х вучыўся ў Базелі, Цюрыху, Рыме, Неапалі і Балонні. Па вяртанні на радзіму займаў пасады вялікага крайчага літоўскага (1569—1579), падчашага (1579—1588), старосты жамойцкага (1579—1588), віленскага кашталяна (з 1588). З 1589 староста берасцейскі, быў таксама дзяржаўцам быстрыцкім і цівуном эйрагольскім.

Удзельнік паходаў Стэфана Баторыя супраць Маскоўскай дзяржавы. За свой кошт выставіў 400 коннікаў і 120 чалавек пяхоты.

Валодаў 70 гарадамі і 400 вёскамі, дзе распаўсюджваў арыянства. Заснаваў арыянскую акадэмію ў Іўі, друкарню ў Венгруве на Падляшшы (1570), Лоскую друкарню. Быў аўтарам некалькіх рэлігійных трактатаў.

На арыянскіх сінодах у 1578, 1581 і 1582 гадах выступаў супраць радыкальнай плыні ў арыянскім руху. На сойме Рэчы Паспалітай у 1589 годзе выступіў у абарону верацярпімасці.

## Сям'я 
Сын віцебскага ваяводы Станіслава Кішкі і Ганны Радзівіл, дачкі літоўскага падчашага Яна Радзівіла. Да 1575 года ажаніўся з Альжбетай Астрожскай (памерла ў 1599), дачкой кіеўскага ваяводы Канстанціна-Васіля Астрожскага, але дзяцей не пакінуў. Альжбета Астрожская пасля смерці Яна Кішкі выйшла замуж за Крыштафа Радзівіла Пяруна.

## Літаратура 
* *Шаўцоў Ю.* Пратэстанцкі мэсіянізм Яна Кішкі // Спадчына. 1995, № 3. -- С. 211—248.
* 

## Спасылкі 
* Генеалогія Кішкаў 

Ян
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Кашталяны віленскія
Катэгорыя:Старосты жамойцкія
Катэгорыя:Падчашыі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Крайчыя вялікія літоўскія
Катэгорыя:Старосты берасцейскія
Катэгорыя:Старосты быстрыцкія
Катэгорыя:Цівуны эйрагольскія
Алег Яўгенавіч Меньшыкаў

**Алег Яўгеньевіч Меньшыкаў** (; ) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр, народны артыст Расійскай Федэрацыі (2003), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі (1995, 1997, 1999).

## Біяграфія 
Меньшыкаў нарадзіўся 8 лістапада 1960 у горадзе Серпухаве Маскоўскай вобласці ў сям'і Яўгена Якаўлевіча Меньшыкава (нар. 1934) — ваеннага інжынера і ўрача-неўрапатолага Алены Інакенцьеўны Меньшыкавай (нар. 1933). Пасля заканчэння агульнаадукацыйнай і музычнай школ (1977 год) паступіў у Вышэйшае тэатральнае вучылішча імя М. С. Шчэпкіна, на курс В. Б. Манахавай.

Пасля заканчэння тэатральнага вучылішча ў 1981 годзе паступіў у Малы тэатр. Праз год быў прызваны ў Савецкую армію і праходзіў службу ў Цэнтральным акадэмічным тэатры Савецкай арміі. У 1985 годзе Меньшыкаў перайшоў у трупу тэатра імя Ярмолавай, дзе прапрацаваў да 1989 года, сыграўшы шэраг прыкметных роляў. У 1995 годзе ён арганізаваў сваю тэатральную кампанію, якая называецца «Таварыства 814»

Стаўшы вольным акцёрам, Меньшыкаў грае ў спектаклях Пятра Фаменкі (роля Калігулы ў аднайменным спектаклі — 1990 год), лонданскім тэатры «Глобус» (роля Сяргея Ясеніна ў спектаклі «Калі яна танцавала» — 1991 год).

У 2005 годзе ажаніўся з актрысай Настассяй Чарновай.

## Фільмы 
* 1981: Радня (*Родня*)

## Спасылкі 
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Залаты авен»
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі РФ у вобласці літаратуры і мастацтва
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Ніка»
Волка (прыток Заходняй Бярэзіны)

**Во́лка** — рака ў Валожынскім раёне Мінскай і Іўеўскім раёне Гродзенскай абласцях Беларусі, левы прыток ракі Заходняя Бярэзіна (басейн Нёмана).

## Гідраграфія 
Даўжыня ракі складае 36 кіламетраў. Плошча вадазбору — 391 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 2,9 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 ‰.

Пачынаецца за 2,5 км на паўночны захад ад хутара Рудня (Валожынскі раён), упадае ў Бярэзіну за 7 кіламетраў ніжэй вёскі Бакшты (Валожынскі раён). Вадазбор на заходніх схілах Мінскага ўзвышша і Нёманскай нізіне. Сярэдняе і ніжняе цячэнне ракі ў межах Налібоцкай пушчы. Лясістасць тэрыторыі 70 %.

Даліна невыразная. Абалона вузкая, забалочаная, пад лесам і хмызняком; шырыня 10—15 метраў, у сярэднім і ніжнім цячэнні да 200 метраў. Рэчышча звілістае, разгалінаванае ў сярэднім цячэнні, на працягу 5 кіламетраў ад вытоку каналізаванае; шырыня ў межань у вярхоўі складае 1—3 м, ніжэй — 3—8 м. Берагі стромкія, абрывістыя, невысокія, складзеныя з сугліністых і тарфяна-балотных грунтоў.

Сярод прытокаў — рэкі Ізледзь, Лубянка, Альшаніца, Жаўнянка, Пружаніца, Сівічанка.

На веснавы перыяд прыпадае 35 % гадавога сцёку.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора ≥ 200 км²) Минской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Общая характеристика речной сети Гродненской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Іўеўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Заходняй Бярэзіны
Волка (прыток Морачы)

**Во́лка** — рака ў Слуцкім і Капыльскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Морач (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі складае 35 кіламетраў. Плошча вадазбору — 250 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 1,1 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 ‰.

Пачынаецца каля вёскі Славіна ў Слуцкім раёне, далей цячэ ў Капыльскім раёне па Цэнтральнабярэзінскай раўніне. Упадае ў Морач за 7 кіламетраў вышэй вёскі Вялікі Рожан. Даліна невыразная, месцамі скрынкападобная або трапецападобная, шырынёй 2—3 кіламетры. Абалона двухбаковая, шырынёй 0,5—3 км. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае; шырыня яго 3—8 м. На рацэ плаціны і сажалкі каля вёсак Ракіні (плошча 3 га) і Садавічы (плошча 10 га).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Слуцкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Капыльскага раёна
Катэгорыя:Басейн Случы (прыток Прыпяці)
Войшалка

**Войшалка**, **Свілы** — рака ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Жыжмы (басейн Нёмана). Даўжыня 6 км. Пачынаецца каля вёскі Свілы, упадае ў Жыжму на паўднёвым захадзе ад вёскі Гайцюнішкі. На працягу 4,8 км каналізаваная (ад вытоку да вёскі Гайцюнішкі).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Гаўі (прыток Нёмана)
Катэгорыя:Рэкі Воранаўскага раёна
Волка (прыток Сулы)

**Во́лка** — рака ў Дзяржынскім і Стаўбцоўскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Сула (басейн Нёмана).

Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 98 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,8 ‰. Пачынаецца каля вёскі Андрыеўшчына Дзяржынскага раёна, упадае ў Сулу каля вёскі Наваселле. Ад вытоку на працягу 11 км каналізаваная. Каля вёскі Паланевічы на рацэ створана сажалка. Асноўны прыток — Ліванка (злева).

Каля ракі вёскі Андрыеўшчына, Паланевічы, Сосенка, Камейшы, Ражанка, Татаршчына, Даўнаршчына, Ждановічы.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-90. Выданне 1986 г. Стан мясцовасці на 1983 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области. Описание истоков рек в Минской области. 

Катэгорыя:Рэкі Дзяржынскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Стаўбцоўскага раёна
Катэгорыя:Басейн Сулы (прыток Нёмана)
Уітні Сміт

**Уітні Сміт** (;  — ) — амерыканскі сцягазнаўца. Атрымаў шырокую вядомасць дзякуючы сваёй кнізе-энцыклапедыі «*Flags through the ages and across the world*». Выканаўчы дырэктар Цэнтра вывучэння сцягоў (Вінчэстэр, Масачусетс, ЗША).
thumb|Сцяг Антарктыды, прапанаваны Смітам

## Спасылкі 
* Уітні Сміт
* Паўночнаамерыканская вексілалагічная арганізацыя
* Цэнтр даследаванняў сцягоў
Арэкіпа (рэгіён)

**Арэкі́па** (ісп.: *Arequipa*, на кечуа: *Ariqipa suyu*) — адзін з 24-х дэпартаментаў Перу. Адміністрацыйны цэнтр — Арэкіпа.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэгіёны Перу
Прэм’ер Тузін 2006

**Прэм’ер Ту́зін 2006** — зборнік песень-пераможцаў хіт-параду «Тузін Хітоў» выдадзеная ў 2006 годзе. Другая ў серыі зборнікаў «Прэм'ер Тузін».

# Аляксандра і Канстанцін — «А дзе была вуціца»
# Тінь Сонця — «Песня Чугайстра»
# Dali — «Грай, гармон»
# Дэпо — «Не трымай»
# De Shifer — «Час прыйшоў»
# Divina Enema — «Праз цемру...»
# Drum Ecstasy — «Football Light»
# Глюкі — «Ападкі»
# Indiga + Варашкевіч — «Заенька»
# Iris7 — «Цішэй, цішэй»
# Макс Івашын — «Мая рэлігія»
# Яр — «Салдацкая»
# Кася Камоцкая — «Шостае падарожжа»
# Krok — «Рай»
# Krona — «Гол»
# Kroŭ/ČpB — «Kryvavy sakavik»
# Нагуаль — «Калхідара»
# Neuro Dubel — «Край»
# Палац — «Прыляцела ластаўка»
# Partyzone — «Ляці за край»
#  — «Люстэрка лёсу»
# Сьцяна — «Можна быць»
# s.d.m. — «Ён прыйдзе»
# Siver — «Рэчы хатнія»
# Tav.Mauzer і Света Сугака — «Беларусь будзе вольнай»
# Tav.Mauzer — «Брудная вада»
# Termin X — «Згубіцца»
# Юр'я — «На Вялікадню»
# Usplёsk — «Мара»
# Зміцер Вайцюшкевіч і WZ-Orkiestra — «Сьвята ў вёсцы»

Катэгорыя:Музычныя альбомы Беларусі
Катэгорыя:Альбомы 2006 года
Уанкавеліка (рэгіён)

**Уанкавелі́ка** (, на кечуа: *Wankawillka suyu*) — адзін з 24-х дэпартаментаў Перу. Адміністрацыйны цэнтр — горад Уанкавеліка.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэгіёны Перу
Ла-Лібертад

**Ла-Лібэета́д** (, на кечуа: *Qispi kay suyu*) — адзін з 24-х дэпартаментаў Перу. Адміністрацыйны цэнтр — Трухілья.

## Гл. таксама 
* Храм Месяца

## Крыніцы 
Катэгорыя:Рэгіёны Перу
Куска

**Куска** (, ) — горад на паўднёвым захадзе Перу, адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Куска і аднайменнай правінцыі правінцыі. Насельніцтва 319,4 тыс. чалавек (2002).

## Гарады-пабрацімы 
## Гл. таксама 
* Пука-Пукара

## Зноскі 
Катэгорыя:Гарады Перу
Ламбаеке

**Ламбае́ке** (ісп.: *Lambayeque*, на кечуа: *Lampalliqi suyu*) — адзін з 24-х дэпартаментаў Перу. Адміністрацыйны цэнтр — Чыклая.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Рэгіёны Перу
Куска (значэнні)

* Куска — горад у Перу
* Куска — дэпартамент у Перу
* Куска — правінцыя ў Перу
Волкунь

**Во́лкунь** — рака ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Лужаснянка (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 6,6 (6) км. Выцякае з возера Валконька за 1,5, вусце за 0,7 км на захад ад вёскі Сушчова. Ад вытоку на працягу 2,1 км рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 
* Ліст карты N-36-13. Стан мясцовасці на 1981 год.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Віцебскага раёна
Катэгорыя:Басейн Лужаснянкі
Spravazdača 1994—2004

**«Spravazdača 1994—2004»** () — зборнік беларускага рок-гурта «N.R.M.», выдадзены ў 2004 годзе. Складзены з лепшых песень, абраных фанамі гурта праз яго афіцыйны сайт. Песня «Katuj-ratuj» ў 2009 годзе трапіла і на складанку «Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New».

## Спіс кампазіцый 
## Выканаўцы 
* Лявон Вольскі — вакал, гітара
* Піт Паўлаў — гітара, вакал
* Юрась Ляўкоў — бас-гітара, дадатковы вакал
* Алег Дземідовіч — бубны, дадатковы вакал

## Удзельнікі 
* Генадзь Сыракваш — мастэрынг
* Міхал Анемпадыстаў, Алена Дашкевіч — дызайн
* Аляксандр Кулік, Сяргей Шаруба — фота
* Зміцер Безкаравайны — ідэя, каардынацыя
* Уладзімір Шаблінскі — дырэктар

## Спасылкі 
Катэгорыя:Альбомы N.R.M.
Катэгорыя:Альбомы 2004 года
Ворле

**Ворле**, **Ворлес** — рака ў Віцебскім раёне Беларусі, правы прыток ракі Лучоса (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 8,4 км. Пачынаецца за 1 км на паўночны захад ад аграгарадка Копці, вусце за 1 км на паўночны захад ад вёскі Старынцы.

Каля ракі вёскі Ражнова, Старынцы.

## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Рака Ворле 

Катэгорыя:Рэкі Віцебскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Лучосы
Воўкаўка (рака)

**Во́ўкаўка** — рака ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Лоша (басейн Нёмана).

Даўжыня 4,4 км. Пачынаецца за 1,1 км на поўнач, вусце за 3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Глінкі, прыкладна за 1,8 км ад вёскі Смаляры. На ўсім працягу каналізаваная, у вярхоўі прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Басейн Лошы (прыток Нёмана)
Катэгорыя:Рэкі Уздзенскага раёна
Волчас (рака)

**Во́лчас** (Воўчаса) — рака ў Мсціслаўскім, Чэрыкаўскім і Крычаўскім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).

## Назва 
Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — **Vilkesà* (Вількеса́).

Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі *Vilkesà* (на поўначы ад Вільнюса).

Гідранімічны фармант -*es*- таксама ў такіх балцкіх гідронімах на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Падзвінні, як *Akesà* (> Ачоса), *Laukesà* (> Лучоса), *Velesà* (). Ён шырока прысутны ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: *žalias* «зялёны» — *žalesà* «зеляніна; зяленіва», *rudas* «руды» — *Rudesa* «Рудая (рака)».

Па-за тэрыторыяй Літвы назву Воўчаса (Вількеса́) можна аднесці да гідранімічнай спадчыны балтаў Пасожжа і сумежных тэрыторый. На Пасожжы такога ж паходжання, што і назва Воўчаса, назва ракі Аўчоса (прыток сожскай Басі), а на поўдні ад іх — назвы рэчак *Вовчасова* і *Вовчасок* (прытокі ракі Верэсня, на правабярэжжы Прыпяці ў яе ніжнім цячэнні), возера *Вовчас / Овчес* (на Падзесенні, ля дзесенскай рэчкі Віць каля горада Ноўгарад-Северскі).

Для ўсіх гэтых гідронімаў аднаўляецца форма тыпу **Vilkesà*. Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага **vilkas*, якое далей да індаеўрапейскага **u̯l̥ku̯os*.

Блізкую балцкую «ваўчыную» назву магла мець і рака Сож. Менавіта вакол буйнога Сажа канцэнтруюцца гэтыя чатыры «ваўчыныя» рачныя назвы, разам з Воўчасай. Сожская назва таксама «ваўчыная», але фінская, звязаная з ліўскім *suž*, эстонскім *suzi*, фінскім *susi* «воўк». Яна мела ўзнікнуць на сожскіх вярхоўях, куды распаўсюджваўся ўплыў фіна-вугорскай па паходжанні археалагічнай культуры ямачна-грабенчатай керамікі. У пачатку сярэдняга неаліту (4400—4200 гг. да н.э.) яна насунулася з паўночнага ўсходу на тэрыторыю протабалтаў (нарвенская і нёманская археалагічныя культуры). Яе пашырэнне запынілася, крыху не даходзячы да Дзвіны, фрагментарна яе фіксуюць і на поўдні ад Дзвіны, у тым ліку на нарачанска-аўкштайцкім Паазер’і. Імаверна, сам Сож або адзін з яго прытокаў у верхнім цячэнні меў балцкую «ваўчыную» назву, якая была перакладзеная прыхаднямі фінамі і пазней пашырылася і на ўсё цячэнне Сажа.

## Гідраграфія 
Агульная даўжыня складае 80 кіламетраў, у Крычаўскім раёне 47 кіламетраў. Сярэдні нахіл воднай паверхні — 0,7 ‰.

Пачынаецца з балота на паўночным усходзе ад вёскі Доўгавічы (Мсціслаўскі раён). Рэчышча ў межах Крычаўскага раёна прыроднае. Мае прытокі: ручай Глінец, рака Яленка (справа), ручаі (вёска Вародзькаў 1), працягласць якога 6,0 км і Язвітка (злева).

## Зноскі 
## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Мсціслаўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Чэрыкаўскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Крычаўскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Сажа
Кечуанскія мовы

**Ке́чуа** (таксама кечва, кічуа, кічва) ( — «мова горных далін»,  — «чалавечая мова») — мова паўднёваамерыканскага індзейскага народа кечуа, належыць да групы кечуанскіх моў. Самая буйная паводле колькасці носьбітаў індзейская мова абодвух Амерык.

## Афіцыйны статус 
*  Перу
*  Балівія
*  Эквадор
*  Калумбія


Катэгорыя:Мовы Аргенціны
Катэгорыя:Мовы Балівіі
Катэгорыя:Мовы Калумбіі
Катэгорыя:Мовы Перу
Катэгорыя:Мовы Эквадора
Вуж (рака)

**Вуж**, **Вушанка** — рака ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Пціч (басейн Дняпра). Даўжыня 12 км. Пачынаецца за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Седча, вусце каля пасёлка Ленінскі. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Прытокі Пцічы
Катэгорыя:Рэкі Пухавіцкага раёна
Вужніца

**Вужніца, Ужніца** — рака ў Беларусі, у Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Бярэзіна (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 13 км. Плошча вадазбору 63 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 м/км. Пачынаецца за 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Бер’е, вусце за 1,5 км на ўсход ад вёскі Жорнаўка. Цячэ праз лес.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Прытокі Бярэзіны
Катэгорыя:Рэкі Бярэзінскага раёна
Вужанка (рака)

**Вужанка** — рака ў Капыльскім і Слуцкім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Лакнея (басейн Дняпра).

Даўжыня ракі 21 км (11 км з іх у Капыльскім раёне). Плошча вадазбору 92 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 м/км.

Пачынаецца на ўсходзе ад аграгарадка Грозава Капыльскага раёна, цячэ па раўніне, якая атачае Капыльскую граду. Упадае ў Лакнею (прыток Случы) прыкладна за 1,6 км у напрамку на ўсход ад вёскі Знамя Слуцкага раёна. На працягу 14 км рэчышча каналізаванае. На рацэ каля вёсак Гарнастайлава і Барок створаныя 2 сажалкі (плошча адпаведна 6,9 га і 47 га).

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-35-103. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Басейн Случы (прыток Прыпяці)
Катэгорыя:Рэкі Слуцкага раёна
Катэгорыя:Рэкі Капыльскага раёна
Вужык

**Вужык** — рака ў Беларусі, у Вілейскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Нарачанка (басейн Нёмана).

Даўжыня 10,5 км. Пачынаецца за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Любань, у сярэдняй плыні цячэ праз лес, упадае ў Нарачанку за 2 км на поўдзень ад вёскі Любкі. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Минской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Вілейскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нарачы
Грэнландскае мора

**Грэнла́ндскае мо́ра** — ускраіннае мора Паўночнага Ледавітага акіяна, паміж Грэнландыяй, Ісландыяй, Шпіцбергенам, астравамі Ян-Маен і Мядзведжы.

Агульная плошча мора 1195 тыс. км², сярэдняя глыбіня 1641 метр, найбольшая глыбіня — 5527 метраў. У заходняй частцы халоднае Усходне-Грэнландскае цячэнне, ва ўсходняй — цёплае Шпіцбергенскае цячэнне. Тэмпература вады летам ад 0 °C на паўночным захадзе да 6 °C на поўдні, зімой ад 1—2 да −1 °C. Салёнасць 32—34 ‰. Прылівы паўсутачныя (да 4,4 м). 

Рыбалоўства (траска, палтус, мойва); промысел грэнландскага цюленя. Галоўныя парты: Лонгйір і Барэнцбург (Шпіцберген), Акурэйры (Ісландыя).

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* Гренландское море // Военный энциклопедический словарь / Пред. Гл. ред. комиссии Н. В. Огарков. — М. Воениздат, 1983. — С. 213. — 633 с. с ил., 30 л. ил.

Катэгорыя:Моры Паўночнага Ледавітага акіяна
Крама (гурт)

**«Крама»** — беларускі рок-гурт. Заснаваны ў 1991 годзе на базе гурта «Рокіс».

## Біяграфія 
Музыканты з’явіліся на зборным канцэрце ў падтрымку выпуску серыі складанак «Песьні свабоды», на які сабраліся ўдзельнікі Neuro Dubel, N.R.M., Indiga, Hair Peace Salon і шэрагу іншых знакамітых беларускіх рок-калектываў, які адбыўся на плошчы Бангалор 25 жніўня 2006 года.

## Музычны стыль 
«Крама» з’яўляецца ледзь не адзіным беларускім вядомым гуртам, што прытрымліваецца ў сваёй творчасці курсу на класічны рок, узорам якога ёсць пераважна англійскія гурты тыпу Rolling Stones, Deep Purple і The Beatles.

## Дыскаграфія 
* Хворы на Rock-n-Roll (1993)
* Vodka on Ice (1993, перавыдадзены ў 2003)
* Гэй там налівай! (1994)
* Камэндант (1995)
* Што дапаможа нам (1998)
* Хавайся ў бульбу (2001)
* Enjoy the Silence (2003, сінгл)
* Наваполацкі канцэрт — Live-1996 (2004, зборнік)
* Будзь разам з намі — The Best (2005, зборнік)
* Усё жыццё — дзіўны сон (2007)
* Белая вада (2014)
* Зацьменны блюз (2021)

## Удзел у зборніках 
* Песьнярок (1997)
* Вольныя танцы: слухай сваё (1999)
* Вольныя танцы: альтэрнатыва by (2001)
* Сэрца Эўропы in rock (2001)
* Personal Depeche (2002) — «Enjoy The Silence»
* Не русский — «Mein Vaterland, auf Wiedersehen»
* Наша музыка 1 (2003)
* Генералы айчыннага року (2004)
* Прэм'ер Тузін 2005 (2005)
* Песьні свабоды (2006) — «Свабоды мне дай»
* Чарнобыльскі вецер (2006)
* Дыхаць! (2006) — «Бяжы хлопец!»
* Песні свабоды-2 (2006) — «Будзь разам з намі!»
* Не заганяйся (2007)
* Песні свабоды-3 (2007) — «Неба — лёс арла»
* Прэм'ер Тузін 2007 (2008) — «Неба — лёс арла»
* Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New (2009) — «Słuchaj Mianie», «Stary Sabaka»

## Гл. таксама 
* Кліп "Ура!"

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі
Катэгорыя:«Чорны» спіс дзеячаў мастацтва і творчых калектываў
Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 1991 годзе
Гуантанама (правінцыя)

**Гуанта́нама** (ісп.: *Guantánamo*) — самая ўсходняя правінцыя Кубы. Сталіца правінцыі таксама называецца Гуантанама.

Мяжуе з ваенна-марской базай ЗША Бухта Гуантанама.

У паўночна-усходняй частцы правінцыі размешчана частка тэрыторыі нацыянальнага парку імя Аляксандра Гумбальта.

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Правінцыі Кубы
Вуглянка

**Вугля́нка**, **канал Вуглянка** — рака ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дняпро.

Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 63 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5 м/км. Пачынаецца за 1,3 км на захад ад вёскі Княжынка, вусце каля вёскі Гадзілавічы. Цячэ па Гомельскім Палессі. Вадазбор раўнінны. Прытокі — шчыльная сетка асушальных каналаў. Ад вытоку на працягу 7 км каналізаваная.

Каля ракі пасёлкі Масткі, Камень, вёска Гадзілавічы.

## Літаратура 
* 
* 
* 
* Ліст карты N-36-97. Выданне 1979 г.

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Гомельской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Рагачоўскага раёна
Анкаш

**Анка́ш** (, на кечуа: *Anqash suyu*) — адзін з 24-х дэпартаментаў Перу. Адміністрацыйны цэнтр — Уарас.

Катэгорыя:Рэгіёны Перу
Амасонас (рэгіён)

**Амасо́нас** (, на кечуа: *Amarumayu suyu*) — адзін з 24-х рэгіёнаў Перу. Адміністрацыйны цэнтр — Чачапояс.

Катэгорыя:Рэгіёны Перу
Вужыца

**Ву́жыца** (**У́жыца**) — рака ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дзвіна.

Даўжыня ракі 48 км. Плошча вадазбору 350 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці каля 2,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 ‰.

## Прытокі 
**Справа**: ручай Муквяціца.
**Злева**: Бярозаўка, Свяціца

## Агульнае 
Выцякае з возера Цятна за 1,2 км на ўсход ад вёскі Дубровы, вусце за 1 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Верхнядзвінск, прыкладна ў 1 км на захад ад вёскі Чыстаполле. Цячэ ў межах Асвейскай грады і Полацкай нізіны.

Даліна У-падобная, месцамі трапецападобная, шырынёй 300—500 м. Абалона двухбаковая (шырыня 100—150 м), у асобных месцах адсутнічае. Рэчышча звілістае шырынёй 3—5 м.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Прытокі Заходняй Дзвіны
Катэгорыя:Рэкі Верхнядзвінскага раёна
Гуантанама

**Гуанта́нама** () — горад на паўднёвым усходзе Кубы, цэнтр аднайменнай правінцыі.

Насельніцтва — 208.000. У 15-ці км ад горада месціцца марская база ЗША «Бухта Гуантанама».

## Спасылкі 
Катэгорыя:Гарады Кубы
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1510 годзе
Гуантанама (заліў)

**Бу́хта Гуанта́нама** (, ) — бухта ля ўзбярэжжа тэрыторыі кубінскай правінцыі Гуантанама.

## Гл. таксама 
* Гуантанама (ваенная база)

## Спасылкі 
* Guantanamo Bay (bay, Cuba) — Britannica Online Encyclopedia

Катэгорыя:Залівы Карыбскага мора
Катэгорыя:Залівы Кубы
Катэгорыя:Іспана-амерыканская вайна
Шулхан арух

**Шулхан арух** (, літаральна «накрыты стол») — кодэкс асноўных палажэнняў Вуснага Закона, створаны Ёсефам бен Эфраімам Кара, які падвёў рысу пад кадыфікацыйнай дзейнасцю галахічных аўтарытэтаў многіх пакаленняў. Шулхан арух — асноўнае практычнае  кіраўніцтва Галахі.

Катэгорыя:Іўдаізм
Расасенка

**Раса́сенка** — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток Дняпра.

Даўжыня ракі 43 км. Пачынаецца за 1 км на ўсход ад вёскі Пішчыкі. Працякае па ўсходніх схілах Смаленскага ўзвышша і ўпадае ў Дняпро на ўскраіне аграгарадка Расасна. Плошча вадазбору складае каля 271 км².
Даліна трапецападобнай формы шырынёй да 2 км. Рэчышча звілістае, ў вярхоўі каналізаванае. У ніжнім цячэнні шырыня рэчышча дасягае 10 м.

У Расасенку ўпадаюць каналы, ручаі і невялікія рэчкі. Сярод прытокаў — рэкі Перавалочка, Лукі, Любкіння, Сіманіха, Мілкаўка (справа), Трань, Баброўка (злева).

## Літаратура 
* 
* 

## Спасылкі 
* Общая характеристика речной сети Витебской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 
* Основные характеристики речных бассейнов (с площадью водосбора более 200 кв. км) Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Дубровенскага раёна
Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Меламед

**Мела́мед** (на ідышы; на іўрыце ְלַמֵּד — мелаеэ́д) — настаўнік у хедары і караімскім мідрашы.

У біблейскія часы азначаў рэлігійнага настаўніка ці настаўніка ў цэлым, прымяняўся асабліва да настаўніка дзяцей, і амаль заўседы суправаджаўся словам «tinokot» (дзеці). Згадваецца ў Талмудзе.

Меламед прызначаўся супольнасцю, былі спецыяльныя нарматыўныя дакументы, якія вызначаюць, колькі дзяцей ён навучыў, а таксама правілы, якія рэгулююць выбар прэтэндэнтаў на пасаду і звальненне меламеда. Гэтыя правілы пашыраліся і дапаўняліся.

## Меламеды ў Расіі 
У Расійскай імперыі меламед займаўся навучаннем яўрэйскіх дзяцей яўрэйскаму закону і мове.
Расійскі ўрад рабіў неаднаразовыя, але марныя спробы падняць адукацыйны ўзровень меламедаў, распаўсюдзіць сярод іх веданне рускай мовы. У 1855 годзе быў прыняты закон, па якім на працягу 20 гадоў прадпісвалася ажыццявіць пераход да становішча, калі меламедамі могуць быць выключна яўрэі, якія атрымалі спецыяльную адукацыю ў равінскіх вучылішчах або ў агульных вышэйшых або сярэдніх навучальных установах. Аднак нізкія даходы меламедаў рабілі іх працу непрэстыжнай; акрамя гэтага, прадстаўленні яўрэйскага насельніцтва аб становішчы меламеда разыходзіліся з думкай расійскай адміністрацыі. Па законе ад 1 сакавіка 1893 года меламедаў абавязалі штогод атрымліваць ад дырэктара або інспектара народных вучылішчаў спецыяльнае пасведчанне, якое выдаецца без папярэдняга экзамену з выплатай пошліны. Меламеды маглі адкрыць хедар, назіранне за выкладаннем у якім, як і назіранне за выкананнем меламедамі іншых правілаў, ускладалася на грамадскага равіна.

## Спасылкі 
* .
* Меламед // Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона : у 86 г. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Катэгорыя:Яўрэйская адукацыя
Ясір Арафат

**Ясір Арафат** (, 24 жніўня 1929, Каір, Егіпет — 11 лістапада 2004, Парыж, Францыя) — лідар нацыянальна-вызваленчага руху Палесціны, кіраўнік Палесцінскай аўтаноміі. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1994, разам Шымонам Перэсам і Іцхакам Рабінам).

Поўнае імя *Магамет Абдэль-Рауф Арафат Аскудва аль-Гусейні*. Таксама вядомы як *Абу Амар*.

## Біяграфічныя звесткі 
З дзяцінства Арафат быў вядомы са сваёй мянушкі Ясір, што азначае «лёгкі» па-арабску. Скончыў Каірскі ўніверсітэт (1955).

Адзін з заснавальнікаў (1956) і кіраўнікоў (з 1965) палесцінскай арганізацы аль Фатах. Старшыня (з 1969) Выканкома Арганізацыі вызвалення Палесціны (АВП). Вярхоўны галоўнакамандуючы ўзброенымі сіламі Палесцінскага руху супраціўлення (з 1970). У сакавіку 1989 прызначаны Выканкомам АВП прэзідэнтам Дзяржавы Палесціна, абвешчанай на сесіі Нацыянальнага савета Палесціны (парламент у выгнанні) у лістападзе 1988 у г. Алжыр. У 1993 падпісаў ізраільска-палесцінскае пагадненне аб узаемапрызнанні АВП і Ізраіля і аўтаноміі Палесціны.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі міру
Катэгорыя:Палесцінскія палітыкі
Настрадамус

**Мішэль дэ Натрдам**, таксама вядомы як **Настрада́мус** (;  — ) — французскі празорлівец, урач і алхімік, вядомы сваімі прароцтвамі.

Катэгорыя:Постаці Францыі
Выдрэя (рака)

**Выдрэя, Выдрэйка** — рака ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Сухадроўка (басейн Заходняй Дзвіны).

Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 42 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,2 м/км. Пачынаецца за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Пагосцішча, цячэ па Лучоскай нізіне. Упадае ў Ольшу (назва Сухадроўкі ў высокай плыні) каля вёскі Бор.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Рэкі Лёзненскага раёна
Катэгорыя:Басейн Лучосы
Вузлянка

**Вузлянка** — рака ў Мядзельскім і Вілейскім раёнах Мінскай вобласці, левы прыток ракі Нарачанка (басейн Нёмана). Даўжыня 53 км. Плошча вадазбору 663 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 4,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 ‰.

## Асноўныя прытокі 
* *Леваруч*: Добрая (Каханка), Чорная, Ментынь.
* *Праваруч* Сважня.
## Агульныя звесткі 
Пачынаецца каля вёскі Мазалеўшчына Мядзельскага раёна, вусце на паўднёвы ўсход ад вёскі Іжа. Даліна ў высокай плыні невыразная, ніжэй трапецападобная, шырынёй 1—2 км. Абалона ў высокай плыні разараная, яе шырыня 200—300 м. Ад вытоку да паўночнай ускраіны вёскі Наўры (15 км) рэчышча каналізаванае. Водапрыёмнік меліярацыйных каналаў. Шырыня рэчышча ў межань ад 8 да 20 м.

У басейне ракі азёры Градскае, Баркі.

На рацэ ў маляўнічых мясцінах зона адпачынку Вузлянка. Папулярная для адпачынку сплавам на байдарках.

## Літаратура 
* 
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И.П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.

## Спасылкі 
* Агульная характарыстыка рачной сеткі Мінскай вобласці // Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь» 

Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёна
Катэгорыя:Рэкі Вілейскага раёна
Катэгорыя:Басейн Нарачы
Хуан Дамінга Перон

**Хуа́н Дамі́нга Перо́н** (; 8 кастрычніка 1895, г. Лобас, Аргенціна — 1 ліпеня 1974) — аргенцінскі вайсковы і дзяржаўны дзеяч, прэзідэнт Аргенціны з 1946 да 1955 і з 1973 да 1974 г.

Скончыў Вышэйшую ваенную школу, выкладаў у ёй. 3 1934 ваенны аташэ ў Чылі, у 1939-41 у Еўропе, вывучаў вопыт ваенных дэеянняў. Член групы афіцэраў, якая ажыццявіла ў чэрвені 1943 ваенны пераварот у Аргенціне. 3 1943 ваенны міністр, міністр па пытаннях працы і сацыяльнага забеспячэння, віцэ-прэзідэнт. У 1945 арыштаваны, вызвалены ў выніку масавай кампаніі. У лютым 1946 абраны прэзідэнтам Аргенціны. Ажыццявіў праграму эканамічных і сацыяльных рэформ (нацыяналізацыя шэрагу прадпрыемстваў, стварэнне сістэмы сацыяльных гарантый і г.д.). Вялікі ўплыў на яго аказвала жонка Э. М. Дуартэ Перон («Эвіта», 1919-52), якая фактычна кіравала яго сацыяльнай палітыкай, не займаючы афіцыйных пасад. Скінуты ваеннымі ў верасні 1955, жыў у эміграцыі. У 1973 вярнуўся на радзіму і абраны прэзідэнгам Аргенціны.

Яго трэцяя жонка Ісабель Марцінес дэ Перон стала першай жанчынай-прэзідэнтам Аргенціны (1974—1976).

## Спасылкі 
* Був диктатор Перон. — «Оборона» (Ню Арк). — 1955. — ч. 4.
* Торкуато Ді Телла. Соціяльні сили за подіями в Арґентині. — «Вперед» (Мюнхен). — 1955. — ч. 12.

Катэгорыя:Прэзідэнты Аргенціны
Шан

**Шан** альбо **Шаан** () — найбуйнейшы муніцыпалітэт у Ліхтэнштэйне. Месціцца ў непасрэдным суседстве з Вадуцам, сталіцай княства.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Абшчыны Ліхтэнштэйна
Жорж Санд

**Жорж Санд** (, сапраўднае імя  — Амандзіна Аўрора Люсіль Дзюпэн; , Парыж — ) — французская пісьменніца-.

## Біяграфічныя звесткі 
Вучылася ў англійскім каталіцкім манастыры ў Парыжы. Аўтар раманаў, апавяданняў, п'ес і публіцыстычных тэкстаў. Яна не толькі прымае мужчынскі псеўданім, але пачынае з'яўляцца на публіцы ў мужчынскім адзенні. Сярод любімых мужчын Жорж Санд вылучаюцца кампазітары Франц Ліст і Фрыдэрык Шапен (14-гадовыя адносіны, апісаныя ў кнізе «Зіма на Маёрцы») і пісьменнікі Альфрэд дэ Мюсэ і Праспер Мерымэ. Вядома і шырокая перапіска з Густавам Флаберам.

## Творчасць 
Дэбютавала псіхалагічным раманам «Індыяна» (1832), у якім тэма жаночай эмансіпацыі цесна звязана з праблемай свабоды чалавека. У раманах «Валянціна» (1832), «Лелія» (1833), «Жак» (1834) у традыцыях байранізму і «нястрымнага рамантызму» абвясціла індывідуалістычны бунт як адзіны шлях у абнаўленні грамадства. На мяжы 1830-40-х г. захапілася ідэямі ўтапічнага і хрысціянскага сацыялізму. Аўтар сацыяльных раманаў «Мапра» (1837), «Вандроўны падмайстар» (1840), «Арас» (1841), «Млынар з Анжыбо» (1845), «Грэх пана Антуана» (1847), дылогіі «Кансуэла» (1842-43) і «Графіня Рудальштат» (1843-44). Дэмакратычныя погляды Жорж Санд выявіліся ў цыкле вясковых аповесцей («Чортава лужына», 1846; «Франсуа-знайдыш», 1847-48; «Маленькая Фадэта», 1848-49). Удзельніца рэвалюцыі 1848, пасля перамогі рэакцыі адышла ад палітыкі. Аўтар мемуараў «Гісторыя майго жыцця» (1854-55), шматлікіх раманаў, у т.л. «Снегавік» (1858), «Апошняе каханне» (1867) і інш. Аповесць «Франсія» (1872) пра гістарычныя падзеі 1812-14.

## Цікавыя факты 
* Паводле звестак, апублікаваных Андрэ Маруа, Казімір Дзюпэн, былы муж пісьменніцы, пасля апошняй у яго жыцці сустрэчы з ёй казаў: «У мяне не было жадання называць яе Аўрорай; яна была хутчэй падобна на сонца на захадзе». Сутнасць каламбура няцяжка зразумець, ведаючы, што ў французскай мове Aurore азначае не толькі Аўрора, асабістае імя раманісткі, але і «світанак».

## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Жорж Санд «Гісторыя пра Грыбуля, сапраўднага недарэку» (Histoire du véritable Gribouille).

Катэгорыя:Пісьменніцы Францыі
Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Постаці фемінізму Францыі
Скулі Магнусан

**Скулі Магнусан** (ісл.: *Skúli Magnússon*) (нар. , Кельдунес пад Хусавікам — , таксама *Skúli fógeti*) быў першым ісландцам, які атрымаў пасаду ісландскага намесніцтва. Лічыцца «бацькам» Рэйк’явіка.

## Жыццё 
Скулі навучаўся з 1732 па 1734 ва універсітэтце Капенгагена. Дамогся ў 1752 годзе ад дацкага караля Фрыдрыха V дазволу на гандаль, парышыўшы тым самым манаполію Даніі, якая цягнулася з 1602 года. Паўплываў на развіццё Рэйк'явіка, заснаваўшы першыя мануфактуры па перапрацоўцы рыбы і футра.

## Бібліяграфія 
* Jens Willhardt, Christine Sadler: *Island.* Michael Müller, Erlangen 2003, ISBN 3-89953-115-9, S. 70ff., S. 189f.

Катэгорыя:Гісторыя Ісландыі
Катэгорыя:Постаці Рэйк’явіка
Лунд

**Лунд** ( ) — горад на поўдні Швецыі, у правінцыі Сконэ. Назва горада перакладаецца на беларускую як «гай».

## Гісторыя 
Лунд быў заснаваны каля 990 года. Такім чынам, ён з'яўляецца, разам з Сігтунай і Скарай адным з найстарэйшых гарадоў Швецыі, аднак у адрозненне ад вышэйназваных, ён не з'яўляецца спрадвечна шведскім: як і ўвесь Сконэ, ён быў далучаны да Швецыі толькі ў 1658 годзе, а да таго быў дацкім. У XI стагоддзі Лунд становіцца цэнтрам біскупства. У той самы час, гэта быў найбуйнейшы горад Даніі: у ім жыло прыкладна 3—4 тысячы жыхароў. Аднак пачынаючы з XIV стагоддзя, ён паступова страчвае сваю значнасць з-за росту суседняга Мальмё. Неўзабаве пасля далучэння да Швецыі, у 1666 годзе тут быў заснаваны ўніверсітэт, аднак да XIX стагоддзя ў ім кожны год навучалася ўсяго толькі сотня студэнтаў. У пачатку XVIII стагоддзя горад перажыў некалькі пажараў і чуму. У 1716—1718 гадах тут жыў і кіраваў краінай кароль Карл XII. У 1856 годзе ў Лунд з Мальмё была пракладзена чыгунка, і пачалася індустрыялізацыя горада, а ў канцы XIX стагоддзя значна павялічылася колькасць студэнтаў. Апасля Другой сустветнай вайны горад пачынае расці па-сапраўднаму: насельніцтва вырасла з 40 000 чалавек у 1950 годзе да амаль 74 000 чалавек у 2000, былі пабудаваны новыя дарогі, жылыя кварталы, заснавана Вышэйшая Тэхнічная школа.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары 
* Якаб Георг Агард, шведскі альголаг
* Ёста Адрыян-Нільсан, шведскі жывапісец
* Вікінг Эгелінг, шведскі мастак і рэжысёр

## Славутасці 
* Кафедральны сабор — найбуйнейшы ў раманскім стыле сабор Швецыі і найстарэйшы сабор Скандынавіі (1103 год)
* Дом «Стэкет» (XVI ст.)
* «Каралеўскі дом», альбо Старая Акадэмія (1578—1584)
* Wickmanska gården — фахверкавы будынак XVIII ст. (згарэў у 2002, цалкам адбудаваны ў 2004)

Выява:Lund domkyrkan2007.jpg|Лундскі сабор
Выява:Stäket, Lund.jpg|Сярэдневяковы дом Стэкет

## Спасылкі
Беата Тышкевіч

**Беа́та Тышке́віч** (; нар. 14 жніўня 1938, Вілянуў паблізу Варшавы) — польская кінаактрыса.

3 роду Тышкевічаў. Вучылася ў Вышэйшай тэатральнай школе ў Варшаве (1957—58). Дэбютавала ў фільме «Помста» (1957).

Творчасць Беаты Тышкевіч вызначаецца артыстызмам, тонкім адчуваннем стылявых асаблівасцей твора. Сярод значных дасягненняў — ролі ў фільмах рэжысёраў А. Вайды «Самсон» (1961), «Попел» (1965), «Усё на продаж» (1968); К. Занусі «Кантракт» (1980), «Дотык рукі» (1992). Здымалася ў СССР («Дваранскае гняздо», 1969; «Еўрапейская гісторыя», 1984), на кінастудылх іншых краін. Сярод іншых фільмаў: «Рукапіс, знойдзены ў Сарагосе» (1964), «Марыся і Напалеон» (1966), «Лялька» (1968), «Новыя амазонкі» («Сексмісія»), «Эдзіт і Марсель» (абодва 1983), «Двое» (1988), «Фердыдурке» (1991), «Малы Апакаліпсіс» (1992), «Прыгожая незнаёмка» (1993), «Немцы» (1996), «Закаханыя» (1999), «У жніўні 1944» (2000). Знялася ў тэлесерыялах: «Стаўка большая, чым жыццё» (1967), «Вялікая любоў Бальзака» (1973), «Польскія дарогі» (1977), «Найдаўжэйшая вайна сучаснай Еўропы» (1981), «Слава і хвала» (1997), «Пракажоная» (2000) і інш.

Катэгорыя:Актрысы Польшчы
Судурнэс

**Судурнэс** () — рэгіён у Ісландыі.

Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Ісландыі
Судурланд

**Судурланд** () — рэгіён у Ісландыі. Плошча — 24 690 км². Колькасць насельніцтва — 24 176 чалавек (на 1 снежня 2008 года). Шчыльнасць насельніцтва 0,979 чал./км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Сельфас.

## Гл. таксама 
* Горад Тарлаўксхёбн
* Гара Інгальфсф'ял

Катэгорыя:Рэгіёны Ісландыі
Катэгорыя:Судурланд
Боргарнес

**Боргарнес** (, літаральна «Скальны паўвостраў») — горад у Ісландыі.

## Геаграфія 
Горад Боргарнес размешчаны на заходнім узбярэжжы Ісландыі, на беразе фіёрда Боргарфіёрдур, у абшчыне Боргарбігд рэгіёну Вестурланд, прыблізна ў 30 кіламетрах на поўнач ад сталіцы краіны Рэйк’явіка. Боргарнес з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Вестурланда. З Рэйк’явіка горад можна дасягнуць, рухаючыся па акруговай дарозе (№ 1), пераадолеўшы мост, перакінуты праз фіёрд (2-і па велічыні ў Ісландыі, даўжынёй ў 520 метраў). Колькасць насельніцтва Боргарнеса складае 1930 чалавек (на 1 студзеня 2007 года).

## Гісторыя 
11 чэрвеня 1994 года горад Боргарнес аб’яднаўся з 3 сельскімі абшчынамі — Нордурардалур, Стафхольстунгур і Храўн, і ўтварыў новую абшчыну Боргарбігд.

У Боргарнесе, згодна з ісландскім паданнямі, у IX або ў Х стагоддзі нарадзіўся скальд і герой Эгіль Скалагрымсан, жыццё якога апісана ў сярэднявечнай сазе «Сага аб Эгілю». У памяць аб ім у горадзе стаіць помнік работы скульптара Асмундура Свейнсана.

## Насельніцтва 
## Гарады-пабрацімы 
## Крыніцы 
Катэгорыя:Гарады Ісландыі