open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Піке (тэкстыль)

**Піке** ( ад *piquer* — прышпільваць, прастрачыць матэрыю) — тканіна, трыкатажнае палатно, якое вырабляецца з баваўнянай пражы або хімічных валокнаў складаным .

Шчыльная баваўняная тканіна ў два ўткі з рэльефнымі папярочнымі рубчыкамі або радзей выпуклымі геаметрычнымі ўзорамі на адным баку. Узор звычайна бывае дробны, нескладаны (ромбы, квадраты, соты), палоска практычна не сустракаецца. У наш час выпускаецца таксама піке з асноўнымі рубчыкі рознай таўшчыні. Разнавіднасцю піке з’яўляецца вафельная тканіна.

Тканіна трывалая, мала камечыцца, добра пераносіць мыццё ў машыне. Пасля мыцця патрабуе падкрухмальвання. Піке паступае ў продаж пераважна ў адбеленым выглядзе, але бывае каляровым або з набіваным малюнкам.

З баваўнянага піке шыюць летнія сукенкі, касцюмы, жаночыя боты, дзіцячую вопратку, бялізну. Таксама ідзе на апрацоўку, каўнерыкі і т. п. Піке са штучнага шоўку выпускаецца з падоўжнымі рубчыкамі на адным баку. Яно выкарыстоўваецца толькі як плацяная тканіна.

Французскае трыкатажнае піке стала папулярным па ўсім свеце, калі з яго пачалі вырабляць .

Дзіцячае піке — патоўшчанае баваўнянае піке з лёгкім начосам на вывараце. Выкарыстоўваецца для пашыву дзіцячага адзення і пакрывалаў.

Піке- — піке са шчыльным начосам на споднім боку.

## Асноўныя ўласцівасці 
* малая ступень змінання;
* высокая трываласць;
* даўгавечнасць;
* добрая гіграскапічнасць;
* паветрапранікальнасць;
* лёгкі догляд.

## Догляд 
Асноўныя правілы догляду:

* машыннае мыццё з выкарыстаннем сінтэтычных мыйных сродкаў;
* лёгкае падкрухмальванне пасля мыцця рэкамендавана цвёрдым тканінам;
* прасаванне ў адпаведным рэжыме (згодна з пазнакай на этыкетцы);
* пры неабходнасці не забараняецца выкарыстанне плямавыводніку зберагалага дзеяння;
* сушка ў звычайным рэжыме і машынная сушка;
* для вырабаў з друзлай структурай перапляценняў магчымая гарызантальная сушка.

## У культуры 
Знакамітыя «пікейныя камізэлькі» з «Залатога цяляці» Ільфа і Пятрова былі зробленыя з піке.

## Галерэя 

Файл:Piqué Mikroskopaufnahme.jpeg|
Файл:Skirt in cotton marcella, imitation quilting, 1830-1840 (cropped).jpg|
Файл:Fumarel piqué polo shirt.jpg|

## Літаратура 
* 
* Пике // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1959. — Т. VI. — Стб. 1017—1020
* Р. М. Кирсанова. Пике // Костюм в русской художественной культуре 18 — первой половины 20 вв.: Опыт энциклопедии / под ред. Т. Г. Морозовой, В. Д. Синюкова. — М. : Большая Российская энциклопедия, 1995. — С. 212. — 50000 прим. — ISBN 5-85270-144-0.

Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Катэгорыя:Трыкатаж
Піке

**Піке** — шматзначны тэрмін.

## Вядомыя асобы 
* Жэрар Піке — іспанскі футбаліст, абаронца
* Нельсан Піке — бразільскі аўтагоншчык

## Іншае 
* Піке — тканіна
Алег Алегавіч Юрэня

**Алег Алегавіч Юрэня** (нар. , Масты, Гродзенская вобласць) — беларускі спартсмен (веславанне на байдарцы), майстар спорту Беларусі міжнароднага класа, бронзавы прызёр І Еўрапейскіх гульняў (2015, Баку), сярэбраны (2011, 2013) і бронзавы (2010, 2015) прызёр чэмпіянатаў свету, чэмпіён (2010, 2011, 2012, 2014), сярэбраны (2010, 2011) і бронзавы (2015, 2016) прызёр чэмпіянатаў Еўропы.

## Біяграфія 
Выпускнік Правамастоўскай сярэдняй школы. Займацца веславаннем пачаў ва ўзросце адзінаццаці гадоў у мясцовай спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай школе алімпійскага рэзерву, праходзіў падрыхтоўку пад кіраўніцтвам трэнера Уладзіміра Задоліна. З 2005 па 2006 год навучэнец установы адукацыі «Гродзенская дзяржаўная вучылішча алімпійскага рэзерву». З 2006 года спартсмен дзяржаўнай установы «Брэсцкая абласная школа вышэйшага спартыўнага майстэрства». Першага сур’ёзнага поспеху дабіўся ў 2008 годзе, калі ўпершыню трапіў у асноўны склад нацыянальнай зборнай Беларусі і ўдзельнічаў у заліку дарослага першынства Еўропы ў Мілане — з байдаркай-двойкай на 1000 кіламетраў, васямнаццатае месца. У 2009 годзе ўдзельнік Кубка свету, у выніковай табліцы на пятнаццатым радку сусветнага рэйтынгу байдарачнікаў, удзельнік еўрапейскага чэмпіянату ў Брандэнбургу, дзе ў адзіночнай кіламетровай праграме — быў дзявяты.

У 2014 годзе скончыў факультэт фізічнай культуры МДПУ імя І. П. Шамякіна.
 

## Літаратура 
* Гребля на байдарках и каноэ в Республике Беларусь = Canoe sprint in the Republic of Belarus : [65 лет/ составители: В. В. Шантарович, К. В. Шарпило; перевод на английский: О. В. Бобрицкая]. — Минск, 2016. — С. 134.

Катэгорыя:Чэмпіёны свету па веславанні на байдарках і каноэ
Катэгорыя:Чэмпіёны Еўропы па веславанні на байдарках і каноэ
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 года
Катэгорыя:Весляры на байдарках і каноэ Беларусі
Антымакасар

]]
**Антымакасар** — тканевая або папяровая сурвэтка рознай велічыні і формы (часцей прамавугольнай), якая кладзецца на спінкі і падлакотнікі мяккіх канап і крэслаў, каб прадухіліць забруджванне абіўкі мэблі. Назва паходзіць ад , якім мужчыны ў віктарыянскай Англіі ўкладвалі прычоскі. Ён быў настолькі тлустым, што для абароны мэблі ад яго на яе апраналі спецыяльную матэрыю — антымакасар.

## Гісторыя 
У пачатку XIX стагоддзя ў Англію імпартаваўся алей з вострава Сулавесі (зараз Інданезія). Галоўны горад вострава называецца Макасар, і па яго назве алей стаў называцца макасарскім. Сам ён здабываўся з пладоў дрэва . У Англіі яго араматызавалі і прадавалі як карысную , а таксама рэкламавалі як сродак ад аблысення.

Алей стаў папулярным у мужчын, якія сталі змазваць ім валасы для фіксацыі прычоскі (у далейшым з гэтага алею атрымалі ). Па меры распаўсюджвання моды на гэтую мазь гаспадыні дамоў сталі накрываць спінкі мяккай мэблі, якіх краналіся галовы, кавалкамі недарагіх тканін, якія лёгка мыюцца. Спачатку мэта была адна — зберагчы дарагую абіўку ад нязмыўных плям алею, але неўзабаве вязаныя і самаручна вышытыя часам з шоўку або воўны накідкі сталі таксама своеасаблівым упрыгажэннем, гонарам рукадзельніц. Прыкладна з 1850 года такія накідкі сталі называць антымакасарамі. А з 1865 года імі сталі накрываць і спінкі крэслаў у тэатрах.

Антымакасары звычайна выкарыстоўваюць на падгалоўніках сядзенняў самалётаў, цягнікоў і аўтобусаў.

## Спасылкі 
* 

Катэгорыя:Тэкстыль
Плюш

з плюшу]]
**Плюш** () — тканіна з доўгім (да 8 мм)  на адным баку, разнавіднасць аксаміту. Ворс бывае шаўковы, ваўняны, баваўняны або з сінтэтычных валокнаў, такіх як поліэстэр. Само ж палатно заўсёды зроблена з баваўнянай тканіны. Выкарыстоўваецца для дэкаратыўных мэтаў, шыцця жаночага адзення, маскарадных і тэатральных касцюмаў, абіўкі мэблі, зрэдку — абцяжкі салонаў аўтамабіляў. З плюшу робіцца  і іншыя дзіцячыя цацкі. Плюш з’яўляецца адным з асноўных матэрыялаў для вырабу заказных дызайнерскіх цацак, таму што ён мяккі і прыемны навобмацак. Яго ворс размяшчаецца па ўсёй тканіне або на асобных участках. У параўнанні з аксамітам ворс у плюшу менш густы і больш высокі. У залежнасці ад выгляду валокнаў плюш можа быць разразным (нагадвае аксаміт), пяцельным, аднабаковым, двухбаковым. Па аздабленні тканіна падзяляецца на гладкую, рысункавую, выціснутую, фасонную.

## Літаратура 
* 
* Андреева Р. П. Плюш // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 292. — ISBN 5-86617-030-2.
* Плюш // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1959. — Т. VII. — Стб. 126—130.

Катэгорыя:Варсаваныя тканіны
Шчарбачэня

**Шчарбачэня** — беларускае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Анастасія Шчарбачэня (нар. 1990) — беларуская футбалістка.
* Вольга Шчарбачэня-Жыльская (нар. 1985) — беларуская спартсменка (акадэмічнае веславанне).
* Павел Дзмітрыевіч Шчарбачэня (нар. 1996) — беларускі футбаліст, брамнік.
* Станіслаў Рыгоравіч Шчарбачэня (нар. 1985)  — беларускі вясляр. Майстар спорту міжнароднага класа па акадэмічным веславанні, чэмпіён свету 2012 года.
Tear down this wall!

]]
**«Tear down this wall!»** () — фраза, вымаўленая прэзідэнтам ЗША Рональдам Рэйганам 12 чэрвеня 1987 года падчас выступу на плошчы перад Брандэнбургскімі варотамі ў Берліне. Рэйган звяртаўся да Гарбачова з заклікам дэмантаваць Берлінскую сцяну.

Цалкам словы Рэйгана гучалі наступным чынам:

У арыгінале:

Вядома, што некаторыя супрацоўнікі адміністрацыі Рэйгана раілі яму перад паездкай у Германію пазбягаць гучных заклікаў, якія маглі б прывесці да чарговага пахаладання ў савецка-амерыканскіх адносінах. Тым не менш эмацыйны заклік, які мяжуе з патрабаваннем, усё ж быў уключаны ў прамову.

Праз два з паловай гады, у канцы 1989 года, сцяна была дэмантаваная.

## Гл. таксама 
* Ich bin ein Berliner

## Спасылкі 
* Reagan’s 'tear down this wall' speech turns 20 (USATODAY.com) 
* 20 Years After «Tear Down This Wall» Архіўная копія ад 25 жніўня 2013 на Wayback Machine (Time) 
*  "Berlin Wall" Speech - President Reagan's Address at the Brandenburg Gate - 6/12/87

Катэгорыя:Берлінская сцяна
Катэгорыя:Падзеі 12 чэрвеня
Катэгорыя:Халодная вайна
Катэгорыя:Чэрвень 1987 года
Катэгорыя:Рональд Рэйган
Катэгорыя:Крылатыя выразы
Der Angriff

**Der Angriff** (вымаўляецца: *Дэр ангрыф*, даслоўна — *Атака*) — антысеміцкая і антыкамуністычная газета, якая выдавалася ў нацысцкай Германіі ў Берліне мясцовым гаў НСДАП.

Газета была створана гаўляйтарам Берліна Ёзэфам Гебельсам. Першы нумар выйшаў 4 ліпеня 1927 года. Газета выдавалася галоўным чынам на грошы з партыйнай казны НСДАП. Спачатку галоўная яе праблема заключалася ў недахопе грошай, так што Гебельсу прыйшлося ўнесці ў новае прадпрыемства 2000 марак са сваіх асабістых сродкаў. Першым галоўным рэдактарам газеты быў Вілі Краўзэ (друкаваўся пад псеўданімам Пітэр Хаген), яго пераемнікам стаў Юліус Ліпперт, а з 1935 года газету ўзначальваў Ханс Шварц ван Верк, сябар выдаўца Гебельса.

Новая газета была задумана як «выданне на ўсе густы» і мела на першай старонцы дэвіз: «Няхай жывуць прыгнечаныя, далоў эксплуататараў!» Галоўным жаданнем Гебельса было прыцягненне масавага чытача, і дзеля гэтага ён імкнуўся пісаць у папулярнай манеры, адмовіўшыся ад усякай аб’ектыўнасці. Ён быў перакананы ў непатрабавальнасці масавай свядомасці і ў прыхільнасці мас да простых аднабаковых рашэнняў.

Першапачаткова газета выходзіла па панядзелках, затым стала друкавацца 2 разы на тыдзень, а з лістапада 1940 года стала штодзённай. У газеце друкаваліся нацысцкія заклікі супраць Веймарскай рэспублікі, антысеміцкая і антыкамуністычная прапаганда. Падзагалоўкам газеты было «Далоў прыгнятальнікаў!». У адрозненне ад афіцыйнай партыйнай газеты «Völkischer Beobachter», «Der Angriff» была асабістым рупарам Гебельса і служыла, галоўным чынам, для выражэння яго поглядаў. Свае палемічныя і скандальныя артыкулы ён заўсёды пісаў на першай паласе, падпісваючы іх «Dr. G». Адной з любімых мішэняў для нападаў газеты быў Бернхард Вайс, намеснік кіраўніка Берлінскай паліцыі, яўрэй па нацыянальнасці. За гэтыя выпады ў лістападзе 1931 года выпуск газеты быў часова спынены кіраўніком паліцыі Берліна.

У 1927 годзе тыраж газеты быў каля 2000 асобнікаў, у 1936 годзе ён вырас да 150 000, а ў 1940-м — да 306 000.

Пасля прыходу да ўлады нацыстаў у 1933 годзе ўплыў газеты некалькі паменшыўся. Пасля пачатку бамбардзіровак Берліна ў 1944 года тыраж газеты, якая спрабавала падняць маральны дух берлінцаў, вырас. Газета працягвала выходзіць да 1945 года, яе выпуск быў спынены толькі 24 красавіка 1945 года, незадоўга да капітуляцыі Германіі.

## Літаратура 
* Е. Брамштедте, Г. Фрэнкель, Р. Манвелл. *Йозеф Геббельс — Мефистофель усмехается из прошлого*. 2000, ISBN 5-222-00968-8

## Спасылкі 
* «Імперыя смерці»: «Газета „Дэр Ангрыф“»
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, закрытыя ў 1945 годзе
Катэгорыя:Друкаваныя выданні, якія ўзніклі ў 1927 годзе
Катэгорыя:Газеты на нямецкай мове
Рыпс (тканіна)

**Рыпс** (, ) — ткацкае перапляценне і шчыльная шаўковая ці баваўняная тканіна палатнянага перапляцення ў XVIII — пачатку XIX стагоддзя.

## Апісанне 
На правым баку мае вузкія, пукатыя, паралельна размешчаныя рубчыкі, якія звычайна ідуць упоперак тканіны. Адметнасць «рэпсавай» фактуры стваралася за кошт значна меншай таўшчыні і большай счыльнасці нітак у аснове, чым ва ўтку.

## Выкарыстанне 
У XVIII стагоддзі рыпс ішоў на пашыў мужчынскай бялізны, у XIX стагоддзі — жаночага адзення.

Цяпер шаўковыя рыпсавыя тканіны выкарыстоўваюцца для сукенак, гальштукаў і ў некаторай ступені для царкоўнага ўбрання. Ваўняныя і баваўняныя — для абіўкі рознага прызначэння.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Шарсцяныя тканіны
Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Саржа

**Саржа** (, ; ад  «шаўковы») — тып пляцення тканіны, часам прастамоўная назва віду тканіны. Тканіна з саржавым пляценнем можа выпрацоўвацца з пражы любога складу, фактычна для любых мэт.

Адрозніваецца ад іншых відаў пляцення тканіны тым, што з кожнай наступнай ніткай сістэма перасячэння нітак ссоўваецца на 1, 2 або больш нітак, што надае ёй характэрны знешні выгляд «дыяганаль» (адна са штодзённых назваў). Дадзены выгляд пляцення ў сярэдзіне XIX стагоддзя ўзяў за аснову амерыканскі прадпрымальнік  і распрацаваў дэнім (джынсавую тканіну).

Вырабляецца баваўняная, шаўковая або штучная тканіна з дыяганальным перапляценнем нітак. Выпрацоўваецца ў асноўным гладкафарбаванай і набіўной. Выкарыстоўваецца як падкладачная, сукенкавая, тэхнічная і т. п. тканіна. Для вытворчасці спецвопраткі часцей за ўсё выкарыстоўваецца менавіта саржа 3/1, розных складаў.

## Літаратура 
* 
* Андреева Р. П. Саржа // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 322. — ISBN 5-86617-030-2.
* Саржа // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1959. — Т. VII. — Стб. 1026—1030.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Наталля Кошаль

**Наталля Кошаль** (нар. , Мазыр, Гомельская вобласць) — беларуская спартсменка (акадэмічнае веславанне). Майстар спорту міжнароднага класа.

Скончыла факультэт фізічнай культуры МДПУ імя І. П. Шамякіна.
 

 

 
Катэгорыя:Весляры (акадэмічнае веславанне) Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Кошаль

**Кошаль** — прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Антаніна Уладзіміраўна Кошаль (нар. 1954) — беларуская гімнастка, алімпійская чэмпіёнка (Мюнхен, 1972), Заслужаны трэнер БССР.
* Наталля Кошаль (нар. 1988) — беларускі спартсменка (акадэмічнае веславанне). Майстар спорту міжнароднага класа.
* Пётр Агеевіч Кошаль (нар. 1946) — расійскі празаік, гісторык, перакладчык, журналіст.
* Сяргей Віктаравіч Кошаль (нар. 1986) — беларускі футбаліст.
Канстанцін Іванавіч Скуратовіч

**Канстанцін Іванавіч Скуратовіч** ( — ) — беларускі журналіст, кандыдат філасофскіх навук.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў 1952 годзе. Вучыўся ў Мінскім сувораўскім вучылішчы і ў БДУ.

Як журналіст спецыялізаваўся ў сферы сацыяльнай палітыкі і сельскай гаспадаркі. Быў звязаны з 1994 года з газетай «Беларусы і рынак», загадчык аддзела сацыяльнай палітыкі. У 1996 годзе атрымаў прэмію Беларускага фонду Сораса як найлепшы эканамічны аглядальнік, а праз тры гады — прэмію Беларускай асацыяцыі журналістаў.

Сааўтар кнігі, прысвечанай беларусам, якія бралі ўдзел у «Зімняй вайне» ў 1939—1940 гадах, «Востраў Суомі. Ажыццёўленая ўтопія» (з гісторыкам Аляксандрам Куляевым).

Памёр ў 2023 годзе.

Катэгорыя:Журналісты Беларусі
Катэгорыя:Кандыдаты філасофскіх навук
Тасьма

**Тасьма́** (: рэмень) — вузкая тканая або плеценая паласа ці , якая звычайна якая мае толькі 1 сістэму коса пераплеценых нітак. Выкарыстоўваюць для аздаблення і рамонту адзення, нярэдка ўшываюць у гатовыя вырабы для ўмацавання швоў, акрамя гэтага мае самае разнастайнае прымяненне ў хатнім ужытку.

Ад стужкі тасьма адрозніваецца, галоўным чынам, тым, што стужка служыць, пераважна, упрыгажэннем, між тым, як тасьму прызначаюць для звязвання і сцягвання частак адзення і таму падобнага, з прычыны чаго трываласць з’яўляецца для яе адной з неабходных якасцяў. Таму на выраб тасьмы ідуць ніткі з больш трывалых матэрыялаў: лён, бавоўна, радзей воўна і шоўк, злучаныя найпростымі перапляценнямі: палатняным, саржавым, радзей атласным.

Сустракаецца таксама плеценая тасьма. Па сутнасці ж тканая тасьма і стужка з’яўляюцца адным і тым жа прадуктам ткацтва.

## Літаратура 
* Тасьма́ // 
* 
* *Андреева Р. П.* Тесьма // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 344. — ISBN 5-86617-030-2.

Катэгорыя:Ткацкая справа
Катэгорыя:Тэкстыль
Сацін

**Сацін** (, ад  зайтуні, ад Зайтун — старадаўняй арабскай назвы кітайскай гавані , адкуль вывозілася гэтая тканіна) — тканіна сацінавага  нітак з шоўку або баваўнянага валакна. Мае гладкую, шаўкавістую правую паверхню, на якой пераважаюць уточныя ніткі; даволі шчыльны і блішчыць; выпускаецца ў асноўным гладкафарбаваны, набіўны і адбелены. Ужываецца для вырабу сукенак, мужчынскіх кашуль, як падкладачная тканіна і т. д. Дзякуючы сваім якасцям сацін шырока выкарыстоўваецца для вырабу .

Баваўняны сацін вырабляецца з прадзіва грэбневай сістэмы высокіх нумароў. Для саціну найлепшай з’яўляецца пража з колцавых прадзільных машын. Такая пража мае правільную структуру і больш трывалая, чым пража, атрыманая на ротарных машынах. Дзякуючы высокаму нумару пражы, вызначаным суадносінам колькасці нітак утка і асновы і аперацыям заключнага аздаблення сацін набывае характэрны бляск, які нагадвае шоўк.

Бялізна з саціну даўгавечная і вытрымлівае 200—300 пранняў і толькі праз даволі доўгі час матэрыял пачынае цьмянець. Сацін таннейшы за шоўк, але даражэйшы, чым іншыя баваўняныя тканіны. З яго робяць бялізну рознага дызайну для паўсядзённага ўжывання.

## Віды саціну 
* Мака-сацін, які вырабляецца толькі з бавоўны без прымешак. Мака-сацін мае вялікую гладкасць і бляск за кошт найтонкіх нітак пражы, мала камечыцца і захоўвае бляск надоўга.
* Навасацін
* Сацін-жакард
* Страйп-сацін
* Полісацін
* Крэп-сацін
* Сацін-люкс

## Літаратура 
* 
* Андреева Р. П. Сатин // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 322. — ISBN 5-86617-030-2.
* Сатины // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1959. — Т. VII. — Стб. 1031—1037.

## Спасылкі 
* 
* http://tkac.ru/tkani/satin.html
* https://otkan.ru/cloth/satin

Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Катэгорыя:Баваўняныя тканіны
Рабочы рух (значэнні)

**Рабочы рух** —  рух, накіраваны на абарону правоў і інтарэсаў рабочага класа.

Таксама *Рабочым рухам* называецца шэраг арганізацый:
* Рабочы рух (арганізацыя) — дэмакратычнае аб’яднанне рабочых у Беларусі
* Рабочы рух за Еўропу — фракцыя ў Лейбарысцкай партыі Вялікабрытаніі
Panarthropoda

**Panarthropoda** — вялікая клада жывёл, у якую ўваходзяць тыпы членістаногіх, аніхафор і ціхаходак. Разам з нематодамі і іншымі відамі адносіцца да надтыпу ліняючых (Ecdysozoa). Panarthropoda характарызуюцца сегментаваным целам з парнымі канечнасцямі, якія заканчваюцца кіпцюрамі, і брушным нервовым ланцужком.

## Філагенез 
 філагенезу, якая паказвае сямейныя адносіны Panarthropoda:

## Літаратура 
* Claus Nielsen (1995). *Animal Evolution: Interrelationships of the Living Phyla.* Oxford University Press. ISBN 0-19-854868-0.
* C. W. Dunn et al. (2008): Broad phylogenomic sampling improves resolution of the animal tree of life. Nature 452: S. 745—749.

Катэгорыя:Першаснаротыя
Саюз дзяўчынак

е, 1933 г.]]
**Саюз дзяўчынак** () — малодшая ўзроставая група жаночай маладзёжнай арганізацыі Саюз нямецкіх дзяўчат, якая ўваходзіла ў склад Гітлерюгенда, для дзяўчынак ва ўзросце ад 10 да 14 гадоў.

Арганізацыя на нямецкай мове называецца Jungmädelbund (Юнгмэдэльбунд), у сувязі з чым у сучаснай гістарычнай літаратуры назва арганізацыі звычайна скарачаюць як JM. Арганізацыя была часткай Саюза нямецкіх дзяўчат, які ўзначальваў адзіны кіраўнік «Гітлерюгенда» Бальдур фон Шырах (якога пазней змяніў Артур Аксман).

## Патрабаванні да сяброўства 
Арганізацыя створана ў 1931 годзе. Пасля Гляйхшальтунга ў 1933 годзе Саюз нямецкіх дзяўчат стаў адзінай арганізацыяй дзяўчат. Усе іншыя групы, уключаючы царкоўныя групы і скаўцкія арганізацыі, альбо былі паглынутыя Гітлерюгендам, альбо забароненыя. У 1936 годзе закон аб Гітлерюгендзе зрабіў сяброўства ў Саюзе абавязковым для ўсіх дзяўчынак ва ўзросце 10 гадоў і старэй. У гэтым жа законе было сказана аб абавязковым членстве ў Гітлерюгендзе для ўсіх хлопчыкаў ва ўзросце 10 гадоў і старэй.

Новыя члены былі абавязаны зарэгістравацца ў перыяд з 1 па 10 сакавіка кожнага года. Рэгістрацыя праводзілася ў мясцовых аддзяленнях Саюза нямецкіх дзяўчат. Дзяўчынкі павінны былі скончыць чацвёрты клас і адказваць наступным патрабаванням:

* быць расавай / этнічнай часткай нямецкай нацыі;
* быць грамадзянкай Германіі;
* не мець спадчынных захворванняў.

Калі дзяўчынка адпавядала гэтым патрабаванням, то яна размяркоўвалася ў групу Саюза дзяўчынак на аснове месца жыхарства. Для таго, каб стаць паўнапраўным членам Саюза, яна павінна была наведваць падрыхтоўчыя курсы, якія заключаліся ў яе ўдзеле ў адным пасяджэнні Саюза, адным спартыўным дні, які павінен быў ўключаць у сябе праверку яе храбрасці, і лекцыі аб задачах Саюза.

Пасля выканання гэтых патрабаванняў адбывалася цырымонія ўвядзення новых членаў у ранг членаў Саюза 20 красавіка — у дзень нараджэння Гітлера. Падчас цырымоніі новыя члены прыводзіліся да прысягі, ім выдавалі пасведчанні аб членстве, і іх асабіста вітаў лідар групы.

Для таго, каб стаць «паўнапраўным» членам, кожная дзяўчынка павінна была прайсці шэраг выпрабаванняў: прыняць удзел у аднадзённай паездцы з групай і шэрагу спартыўных выпрабаванняў. Дзяўчынцы трэба было шэсць месяцаў, каб прайсці названыя экзамены для паўнапраўных членаў Саюза. 2 кастрычніка кожнага года тыя, хто прайшоў выпрабаванні, станавіліся паўнапраўнымі членамі падчас іншай цырымоніі, дзе дзяўчынкам афіцыйна давалася права насіць чорны гальштук, рэмень і карычневую шыйную хустку з вузлом са скуры.

Члены JM насілі форму, якая складалася з белай блузы, сіняй спадніцы, белых шкарпэтак і карычневых чаравікаў.

Дзяўчынка была членам Саюза і заставалася ў групе да 14 гадоў, пасля чаго яна пераходзіла ў Саюз нямецкіх дзяўчат.

## Літаратура 
* Bund Deutscher Maedel: Исторические исследования Крис Кроуфорд
* Залесский К. А. *НСДАП. Власть в Третьем рейхе.* М.: Яуза, Эксмо, 2005. — С. 499—500.

## Спасылкі 
* Сайт на англійскай мове пра Саюз нямецкіх дзяўчат

Катэгорыя:Нацысцкія арганізацыі
Катэгорыя:Дзіцячыя арганізацыі
Катэгорыя:Жаночыя арганізацыі
Кірыл Лемяшкевіч

**Кірыл Лемяшкевіч** (нар. , Полацк, Віцебская вобласць) — беларускі спартсмен (акадэмічнае веславанне). Майстар спорту міжнароднага класа, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Пекіне ў чацвёрцы парнай (11 месца — 2008 год), сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы ў складзе чацвёркі парнай (2009).
 

 

Катэгорыя:Весляры (акадэмічнае веславанне) Беларусі
Катэгорыя:Весляры (акадэмічнае веславанне) на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Наталля Гаўрыленка

**Наталля Гаўрыленка** (нар. , Гомель, Гомельская вобласць) — беларуская спартсменка (акадэмічнае веславанне). Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2007 года, выпускніца дзяржаўнай установы «СДЮШАР № 4 Светлагорскага раёна».
 

 

Катэгорыя:Весляры (акадэмічнае веславанне) Беларусі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднага класа
Рэгіна Львоўна Каплан

**Рэгіна Львоўна Каплан**, сапраўднае імя **Зося Львоўна Цытрын** (; псеўд. *Кобрынская*, *Валя*; 1 (14) лютага 1908, Лодзь — 28 кастрычніка 1978) — удзельніца рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, польская камуністычная дзяячка.

## Біяграфія 
У Першую сусветную вайну пасялілася ў Маскве як бежанка. З 1932 года на савецкай падпольнай рабоце ў Заходняй Беларусі (у складзе Польшчы), сакратарка Брэсцкага акруговага камітэта Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі (КПЗБ). Пасля падаўлення Кобрынскага ўзброенага выступлення сялян 1933 года была арыштавана і прыгаворана да 15 гадоў турмы, хоць прамога дачынення да тых падзей не мела.

Вызваленая па заняцці Заходняй Беларусі Чырвонай арміяй у 1939 годзе. Працавала ў ЦК МАДР у Мінску.

Пасля нападу Германіі на СССР у часе Другой сусветнай вайны, з 1941 года загадчыца польскага літаратурнага аддзела, дырэктарка радыёстанцыі імя Касцюшкі ў Маскве. З чэрвеня 1943 года — у Чырвонай Арміі, з чэрвеня 1944 года — у партызанскім атрадзе. Перакладчыца палітычнага ўпраўлення Паўднёва-Заходняга фронту, начальніца палітычнага аддзела польскага партызанскага штаба пры 1-м Беларускім фронце. Удзельнічала ў стварэнні Саюза польскіх патрыётаў у СССР.

Пасля вайны скончыла Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС у Маскве (1950), працавала ў апараце ЦК ПАРП, дырэктарка партыйных школ у Лодзі і Беластоку.

## Узнагароды 
* Медаль «За баявыя заслугі»

## Літаратура 
*
Фізіка-інжынерны факультэт МДПУ імя І. П. Шамякіна

**Фізіка-інжынерны факультэт МДПУ імя І. П. Шамякіна** — структурнае падраздзяленне МДПУ імя І. П. Шамякіна.

## Гісторыя 
Факультэт арганізаваны 3 лістапада 2015 года ў выніку аб’яднання фізіка-матэматычнага і інжынерна-педагагічнага факультэтаў (загад рэктара ад 30.10.2015 № 748-к).

### Фізіка-матэматычнага факультэта 
23 лютага 1944 года Савет народных камісараў БССР прыняла пастанову № 57 аб аднаўленне дзейнасці Рагачоўскага настаўніцкага інстытута ў горадзе Мазыры, які стаў называцца Мазырскім настаўніцкім інстытутам. 15 сакавіка 1944 года ў складзе інстытута пачащ функцыяваць фізіка-матэматычны факультэт. У 1946 годзе на фізіка-матэматычным факультэце адбыўся першы выпуск 32 настаўнікаў фізікі і матэматыкі сямігадовай школы. У 1964 годзе ў звязку з адкрыццём аналагічнага факультэта ў Гомельскім дзяржаўным педагагічным інстытуце факультэт прыпыніў падрыхтоўку кадраў, а з 1977 года была адноўлена праца фізіка-матэматычнага факультэта.

Дэканы:
* Іван Васільевіч Пісарчык (1944—1947)
* Міхал Фёдаравіч Караткевіч (1954—1958)
* Арсень Лаўрынавіч Касец (1958—1961)
* Віктар Іванавіч Башмакоў (1977—1982)
* Рыгор Прохаравіч Судзібар (1982—2000)
* Ірына Мікалаеўна Кралевіч (2000—2007)

### Інжынерна-педагагічны факультэт 
1 верасня 1982 года быў арганізаваны факультэт агульнатэхнічных дысцыплін і працы, якая ў 1989 годзе ператвораны ў інжынерна-педагагічны факультэт.

Дэканы:
* Аляксандр Аляксандравіч Худзякоў (1982—1984)
* Мікалай Канстанцінавіч Шчур (1984—1990)
* Валянцін Казіміравіч Пакштас (1990—1999)
* Пётр Іванавіч Савянок (1999—2001)
* Валерый Паўловіч Рэдзькін (2001—2003)
* Людміла Мікалаеўна Бакланенка (2003—2008)
* Валянцін Аляксеевіч Васюта (2008—2015)

## Спецыяльнасці 
* Матэматыка і інфарматыка;
* Фізіка і інфарматыка;
* Кампутарная фізіка;
* Прафесійнае навучанне (машынабудаванне);
* Прафесійнае навучанне (будаўніцтва).

## Кафедры 
Фізікі і матэматыкі
Тэарэтычнай фізікі і прыкладной інфарматыкі
Інжынерна-педагагічнай адукацыі

## Дэканы 
* Інэса Мікалаеўна Кавальчук

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт Фізіка-інжынернага факультэта МДПУ імя І. П. Шамякіна .

Катэгорыя:Студэнцкая вуліца (Мазыр)
Катэгорыя:Фізіка-інжынерны факультэт МДПУ імя І. П. Шамякіна
Барысаглебскі раён (Яраслаўская вобласць)

**Барысаглебскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі.

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Барысаглебскі.

## Геаграфія 
Плошча 1750 км² (12-е месца сярод раёнаў). Раён мяжуе на поўначы з Велікасельскім, на паўночным усходзе — з Яраслаўскім і Гаўрылаў-Ямскім, на ўсходзе — з Растоўскім, на поўдні — з Пераслаўскім, на захадзе — з Угліцкім раёнамі Яраслаўскай вобласці.

Асноўныя рэкі — Усцье, Могза.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Брэйтаўскі раён

**Брэйтаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Брэйтава.

## Геаграфія 
Плошча 2155 км² (7-е месца сярод раёнаў). Брэйтаўскі раён мяжуе на поўдні з Некаузскім раёнам Яраслаўскай вобласці, а таксама з Цвярской вобласцю на захадзе і з Валагодскай вобласцю на поўначы.

Асноўныя рэкі — Сіць, Сёбла. Тэрыторыя раёна на значнай адлегласці прымыкае да Рыбінскага вадасховішча. Частка раёна, аддзеленая вадасховішчам ад астатняй вобласці, з’яўляецца тэрыторыяй Дарвінскага біясфернага запаведніка. Па сушы дабрацца сюды можна толькі праз тэрыторыю Цвярской і Валагодскай абласцей.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Велікасельскі раён

**Велікасельскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Вялікае Сяло.

Плошча — 1333 км² (14-е месца сярод раёнаў). Раён мяжуе на поўначы з Рыбінскім, на ўсходзе — з Тутаеўскім, на паўднёвым усходзе — з Яраслаўскім, на поўдні — з Барысаглебскім, на захадзе — з Угліцкім і Мышкінскім раёнамі Яраслаўскай вобласці.

У геалагічнай будове раёна (да глыбіні 120—150 м) бяруць удзел мезазойскія (мелавыя і юрскія) адклады, якія падсцілаюцца трыясавымі і пермскімі пародамі. Юрска-крэйдавая тоўшча прадстаўлена пераважна разнастайнымі пяскамі з рэдкімі праслоямі глін. Глыбіня залягання даху мезазойскіх парод ад 28 да 80 м, звычайна 40—70 м. Мезазойскія пароды перакрыты чацвярцічнымі адкладамі. Для апошніх характэрна спалучэнне азёрна-ледавіковых, флювіягляцыйных, азёрна-балотных і марэнных адкладаў.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Гаўрылаў-Ямскі раён

**Гаўрылаў-Ямскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Гаўрылаў-Ям.

## Геаграфія 
Плошча — 1120 км² (16-е месца сярод раёнаў). Раён мяжуе на поўначы з Яраслаўскім і Някрасаўскім, на поўдні і захадзе — з Растоўскім, на паўночным захадзе — з Барысаглебскім раёнамі Яраслаўскай вобласці, а таксама з Кастрамской вобласцю на ўсходзе і з Іванаўскай вобласцю на паўднёвым усходзе.

Агульная плошча водных рэсурсаў 851 га (у тым ліку рэкі — 263 га). Асноўныя рэкі — Котарасль, Лахасць.

## Гісторыя 
Раён утвораны ў 1929 годзе. 17 сакавіка 1944 года частка тэрыторыі Гаўрылаў-Ямскага раёна была перададзена ў новыя Бурмакінскі і Курбскі раёны. 22 лістапада 1957 года да Гаўрылаў-Ямскага раёна была далучана частка тэрыторыі скасаванага Курбскага раёна, а 6 сакавіка 1959 года — частка тэрыторыі скасаванага Бурмакінскага раёна.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Латыгальскі бой

**Латыгальскі бой** — бой паміж 2-м батальёнам Смаленскага партызанскага палка і нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў вёсцы Латыгаль Сенненскага раёна 25 красавіка 1943.

## Перадумовы 
Баі з карнікамі 19—20 сакавіка 1943 года вымусілі Смаленскі партызанскі полк перадыслацыравацца на новую базу. На намечаным маршруце знаходзіўся гарнізон праціўніка ў вёсцы Латыгаль (за 7 км на паўднёвы захад ад горада Сянно), знішчыць які было даручана 2-му батальёну палка (камандзір І. М. Барысаў).

## Бой 
Батальён зрабіў  11-кіламетровы марш і да 2 гадзі ночы 25 красавіка 1943 года выйшаў на зыходныя пазіцыі каля вёскі Латыгаль, адным узводам перакрыў дарогу, якая злучала гарнізон з горадам Сянно, а астатнімі сіламі атакаваў з усходу ўздоўж вёскі і з поўдню ў фланг гітлераўцам. Бой які цягнуўся каля 3 гадзін, з першых хвілін набыў ачаговы характар. Дзоты праціўніка былі падаўлены гранатамі. Нямецкае падмацаванне, якое ішло з горада Сянно, было сустрэта агнём партызанскай засады. Праціўнік страціў у гэтым баі забітымі і параненымі 35 гітлераўцаў, 6 паліцэйскіх было ўзята ў палон. Партызаны захапілі 6 ручных кулямётаў, 10 вінтовак, спалілі склады з боепрыпасамі і амуніцыяй, страціўшы ў гэтым баі 2 чалавека забітымі і 2 параненымі. У выніку бою ў сістэме нямецкіх гарнізонаў вёска Латыгаль — горад Сянно — вёска Старая Беліца стварылася брэш, дзякуючы якой дыверсійныя групы партызан атрымалі магчымасць найкарацейшым шляхам выходзіць да чыгункі Орша — Віцебск.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Бітвы Другой сусветнай вайны з удзелам савецкіх партызан у Беларусі
Катэгорыя:Канфлікты 1943 года
Катэгорыя:Красавік 1943 года
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Сенненскага раёна
Рыбінскі раён (Яраслаўская вобласць)

**Рыбінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Рыбінск (у склад раёна не ўваходзіць).

## Геаграфія 
Плошча — 3142 км² (2-е месца сярод раёнаў). Раён размешчаны на паўночным захадзе Яраслаўскай вобласці і мяжуе на паўночным усходзе з Пашахонскім, на ўсходзе — з Тутаеўскім, на поўдні — з Велікасельскім, на захадзе з Мышкінскім і Некаузскім раёнамі Яраслаўскай вобласці. У цэнтры раёна знаходзіцца райцэнтр, які як горад абласнога значэння не ўваходзіць у раён і ўтварае самастойную гарадскую акругу.

Асноўныя рэкі — Волга, Ухра, Чаромуха. На поўначы і паўночным захадзе тэрыторыя раёна прымыкае да Рыбінскага вадасховішча.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Яраслаўскі раён (Яраслаўская вобласць)

**Яраслаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр размешчаны ў Яраслаўлі (у склад раёна не ўваходзіць).

## Геаграфія 
Размешчаны на ўсходзе цэнтральнай часткі Яраслаўскай вобласці. Плошча — 1915 км² (11-е месца сярод раёнаў вобласці). У цэнтральнай частцы знаходзіцца горад Яраслаўль, які не ўваходзіць у раён і ўтварае асобную гарадскую акругу.

Мяжуе з іншымі раёнамі Яраслаўскай вобласці: на поўначы з Данілаўскім, на ўсходзе — з Някрасаўскім, на поўдні — з Гаўрылаў-Ямскім, на захадзе — з Барысаглебскім і Велікасельскім, на паўночным захадзе — з Тутаеўскім раёнамі.

Асноўныя рэкі — Волга, Пахма, Котарасль, Іць.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Данілаўскі раён (Яраслаўская вобласць)

**Данілаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. У межах раёна ўтвораны аднайменны муніцыпальны раён.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Данілаў.

## Геаграфія 
Плошча — 2212 км² (6-е месца сярод раёнаў). Раён мяжуе на поўначы з Першамайскім, на ўсходзе — з Любімскім, на поўдні — з Някрасаўскім і Яраслаўскім, на захадзе — з Тутаеўскім, на паўночным захадзе — з Пашахонскім раёнамі Яраслаўскай вобласці, а таксама мяжуе з Кастрамской вобласцю на паўднёвым усходзе.

Асноўныя рэкі — Соць, Касць, Ухра.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Ухра

**Ухра** () — рака ў Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі, упадае ў Рыбінскае вадасховішча на Волзе. Да стварэння Рыбінскага вадасховішча была прытокам Шэксны. Працякае па тэрыторыі Тутаеўскага, Данілаўскага, Рыбінскага і Пашахонскага раёнаў.

Даўжыня — 135 км, плошча басейна — 1590 км².

Ухра бярэ пачатак з балот на захад ад вёскі Стаянава Тутаеўскага раёна Яраслаўскай вобласці. Прыкладна за два кіламетры на паўночны ўсход ад в. Стаянава губляецца ў балоцістай мясцовасці і выцякае зноў з балот прыкладна за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Зіноўскае.

У верхнім цячэнні Ухра пятляе ў лясістай мясцовасці. Прымаючы вялікі лік дробных прытокаў, яна хутка павялічвае шырыню да 20—30 метраў. Цячэнне хуткае, невялікія перакаты чаргуюцца з плёсамі. Глыбіня ракі 0,2—0,5 метра на перакатах і 3—4 метры на плёсах.

Катэгорыя:Рэкі Яраслаўскай вобласці
Катэгорыя:Басейн Волгі
Любімскі раён

**Любімскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Любім.

## Геаграфія 
Плошча 1967 км² (10-е месца сярод раёнаў). Любімскі раён мяжуе за захад з Данілаўскім і Першамайскім раёнамі Яраслаўскай вобласці, на поўначы — з Валагодскай вобласцю, на ўсходзе — з Кастрамской вобласцю.

Асноўныя рэкі — Абнора, Кастрама.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
УПАБ-1500В

**«УПАБ-1500В»** — руская кіраваная авіяцыйныя бомба вагай 1500 кг. Бомбу УПАБ-1500В у Расіі прадэманстравалі ў 2019 годзе, яна прызначана для ўдараў па высокаабароненых аб’ектах на адлегласці да 40 км.

## Гісторыя стварэння 
Боепрыпас упершыню быў прадэманстраваны ў экспартнай версіі з індэксам К029БЭ ў 2019 годзе распрацоўшчыкам "ГНПП «Рэгіён», якое ўваходзіць у карпарацыю «Тактычнае ракетнае ўзбраенне» на выставе МАКС. Тады ж было паведамлена, што гэтая бомба ўжо прайшла выпрабаванні, пастаўлена на ўзбраенне Паветрана-касмічных сіл Расіі і атрымала першыя экспартныя замовы.

Высокая небяспечнасць УПАБ-1500В — у тым, што яна планіруючая, абсталяваная інерцыяльнай і спадарожнікавай сістэмай навігацыі і мае баявую частку вагой 1010 кг, прызначаную для знішчэння высокаабароненых аб’ектаў. Дэкларуецца, што бомбу можна скідаць за 40 км ад цэлі, для чаго самалёт-носьбіт мае падняцца на вышыню 14 км. Таксама  ёсць і меншага калібру боепрыпас УПАБ-500В (індэкс К08Б), паменшаную копію УПАБ-1500В вагой 505 кг, з якіх 390 кг прыпадаюць на баявую частку пры захаванні іншых асаблівасцяў.

Першае ўжыванне гэтага віда боепрыпасаў зафіксавалі ў 2023 годзе супраць аднаго з аб’ектаў у Чарнігаўскай вобласці на поўначы Украіны.

Катэгорыя:Узброеныя сілы Расіі
Катэгорыя:Авіяцыйныя бомбы
Пашахонскі раён

**Пашахонскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) на поўначы Яраслаўскай вобласці Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Пашахонне.

## Геаграфія 
Плошча — 4385 км² (1-е месца сярод раёнаў вобласці). Мяжуе на ўсходзе з Першамайскім, на паўднёвым усходзе — з Данілаўскім, на поўдні — з Тутаеўскім, на паўднёвым захадзе — з Рыбінскім раёнамі Яраслаўскай вобласці, на поўначы — з Чарапавецкім, Шакснінскім, Валагодскім і Гразавецкім раёнамі Валагодскай вобласці.

Асноўныя рэкі — Согажа, Сога, Кештама і Пяртомка. На захадзе тэрыторыя раёна прымыкае да Рыбінскага вадасховішча.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Даніэль Хадавецкі

**Даніэль Нікалаус Хадавецкі** (польск. Daniel Nikolaus Chodowiecki, ,  — , ) — нямецкі мастак польскага паходжання, прадстаўнік акадэмічнага кірунку, графік і жывапісец майстар афорта, кніжны ілюстратар, адзін прадстаўнікоў «асветніцкага рэалізму», натуралізму і сентыменталізму ў нямецкім мастацтве XVIII стагоддзя.

Даніэль Хадавецкі нарадзіўся ў вольным горадзе Данцыг, у 1726 годзе. Нашчадак гугенотаў (па лініі маці Марыі Генрыэты Айрэр, якая была родам са Швейцарыі), якія перасяліліся ў Данцыг каля 1550 года. Па словах самога Хадавецкага, яго продак па бацькоўскай лініі, польскі дваранін Бартламей Хадавецкі, жыў у XVI стагоддзі ў Вялікай Польшчы, хаця гэта не пацвярджаецца незалежнымі крыніцамі. Яго дзед Крысціян, які нарадзіўся ў 1655 годзе, таксама быў купцом у Данцыгу. Яго бацька, Готфрыд Хадавецкі, быў гандляром збожжам і паходзіў з Вялікай Польшчы. Брат Даніэля — мастак-мініяцюрыст Готфрыд Хадавецкі (1726—1781). Пасля смерці бацькі ў 1740 годзе Даніэль Хадавецкі пачаў вывучаць камерцыю. У 1743 годзе браты пераехалі жыць да свайго дзядзькі Антуана Айрэра, які валодаў крамай у Берліне. Там Хадавецкі пачаў рабіць малюнкі біжутэрыі на продаж. Айрэр даў братам магчымасць атрымаць пачатковую мастацкую адукацыю, яны навучаліся жывапісу на эмалі ў Іагана Якаба Хайда з Аўгсбурга. З 1754 г. браты Хадавецкія зрабіліся самастойнымі мастакамі-мініяцюрыстамі і жывапісцамі па эмалі.

У 1764 годзе Даніэль Хадавецкі быў прыняты ў Берлінскую акадэмію мастацтваў. У 1783 годзе Хадавецкі быў прызначаны сакратаром Акадэміі і пачаў адказваць за акадэмічныя выставы. З 1786 па 1789 г. быў рэктарам, з 1789 па 1797 г. намеснікам дырэктара. Ён адыграў важную ролю ў рэформе акадэміі 1790 года. З 1797 па 1801 год быў дырэктарам Акадэміі. У 1798 годзе ў Берліне Хадавецкі ажаніўся з Ёханнай Мары (1728—1785), дачкой вышывальшчыка шоўкам, гугенотам Жанам Барацам з Амстэрдама.
Фай (тканіна)

**Фай** () — шаўковая тканіна  , утвораная з параўнальна тонкіх нітак асновы (аргансін 20—26 ) і таўсцейшага ўтка ( 26-32 дэн), які дадаткова пракідывается па дзве ніткі ў кожны зеў, з-за чаго і атрымліваецца характэрны для рэпсу рубчык. Была вядомая таксама пад назвамі **пу-дэ-суа** () і ; у апошнім выпадку часта мелася на ўвазе тканіна з баваўняным утком. Выпускаўся аднатонным.

## Віды 
* Файдэшын ( — літаральна «кітайскі фай») — высокагатунковая разнавіднасць фая, звычайна жоўта-карычневых адценняў, названая па месцы вытворчасці.
* Фай-дэ-франсэ («французскі фай») — адценняў сіняга колеру.

## Літаратура 
* 
* 
* Фай // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1961. — Т. IX. — Стб. 3.
* Кирсанова Р. М. Костюм в русской художественной культуре 18 — первой половины 20 вв.: Опыт энциклопедии / Ред.: Морозова Т. Г., Синюков В. Д. — М.: Большая Рос. энциклопедия, 1995. — С. 289. — ISBN 5-85270-144-0.

Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Ханс Хірц

**Ханс Хірц** () — нямецкі мастак позняй готыкі, прызнаны гісторыкамі мастацтва выбітным мастаком яшчэ ў 16 стагоддзі. Працаваў у перыяд паміж 1421 і 1463 гадамі ў Страсбургу і іншых раёнах Верхняга Рэйна. Гады яго нараджэння і смерці невядомыя, але захаваўся дакумент пра яго ўдаву за 1466 год паказвае, што яна выйшла замуж за страсбургскага мастака-вітражыста Петэра Хемеля. Верагодна, ідэнтычны з Майстрам Жарсцяў з Карлсруэ. Галоўны твор — сем створак Алтара жарсцяў Хрыстовых.
Някрасаўскі раён

**Някрасаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі.

Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Някрасаўскае.

## Геаграфія 
Плошча — 1364 км² (15-е месца сярод раёнаў). Някрасаўскі раён мяжуе з Данілаўскім на поўначы, з Яраслаўскім на захадзе, з Гаўрылаў-Ямскім на поўдні, а таксама з Кастрамской вобласцю на ўсходзе.

Асноўныя рэкі — Волга, Саланіца, Тунашонка.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Тутаеўскі раён

**Тутаеўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у цэнтры Яраслаўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Тутаеў, які мае статус горада абласнога значэння і не ўваходзіць у раён, але з’яўляецца складовай часткай аднайменнага Тутаеўскага муніцыпальнага раёна.

## Геаграфія 
Плошча — 1452 км² (13-е месца сярод раёнаў). Раён мяжуе на поўначы з Пашахонскім, на паўночным усходзе — з Данілаўскім, на паўднёвым усходзе — з Яраслаўскім, на паўднёвым захадзе — з Велікасельскім, на захадзе — з Рыбінскім раёнамі Яраслаўскай вобласці.

Асноўныя рэкі — Волга, Урдама.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Растоўскі раён

**Растоўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) на паўднёвым усходзе Яраслаўскай вобласці Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Растоў, які мае статус горада абласнога значэння і не ўваходзіць у раён, але з’яўляецца складовай часткай аднайменнага Растоўскага муніцыпальнага раёна.

## Геаграфія 
Плошча 2082 км² (8-е месца сярод раёнаў вобласці). Раён мяжуе на поўначы з Гаўрылаў-Ямскім, на захадзе — з Барысаглебскім, на поўдні — з Пераслаўскім раёнамі Яраслаўскай вобласці, на ўсходзе — з Іванаўскай вобласцю.

Асноўныя рэкі — Котарасль, Усцье, Сара, Вёкса. Таксама на тэрыторыі раёна размешчана возера Нера.

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Фуляр

. З задняй кішэні фрака жаніха па модзе тырчыць каляровы фуляр]]
**Фуляр** ( ад  — «таптаць, валяць») — лёгкая і мяккая першапачаткова шаўковая, пазней таксама ваўняная і баваўняная тканіна. Фуляр выпускаўся аднатонным або з арнаментам, звычайна раслінным або геаметрычным. Яго выкарыстоўвалі для шыцця жаночых сукенак, хустак, насовак, у сувязі з чым фулярамі сталі называць таксама галаўныя, шыйныя і насавыя хусткі з гэтай тканіны. У Вялікім тлумачальным слоўніку рускай мовы слова «фуляр» у значэнні «хустка» пазначана як састарэлае.

Фуляр выраблялі з някручаных шаўковых нітак рознага перапляцення самых розных сартоў. Самы тонкі фуляр называўся «луізін», гатунак «алаталоза» прызначаўся выключна для пашыву шыйных хустак. У XIX стагоддзі на піку захапленні творчасцю Джорджа Байрана і Вальтэра Скота, якія звярталіся да вобразаў з шатландскіх легенд, самым папулярным геаметрычным арнаментам фуляра была клетка з алюзіяй на кілты з . Насоўкі па прамым прызначэнні ў Расіі пачалі выкарыстоўваць публічна з канца 1830 гадоў, і з гэтага часу ў моду ўвайшлі вялікія мужчынскія насоўкі, якія належала насіць прыкметна, каб фуляр тырчаў з кішэні. Мода на стракатыя фуляры прайшла пасля 1856 года, іх змянілі белы батыст або тонкае палатно.

У рамане «» Ф. М. Дастаеўскага ў руках  боўтаецца худы вузельчык са старога, палінялаго фуляра, а фуляравая хустачка накінутая на галаву дзяўчыны ў старэнькай, але прыстойнай цёмнай мантыльцы, якая праходзіць міма Рагожына. У рамане «» І. С. Тургенева ў  з тармаламы, падпяразаны фулярам з’яўляецца стары пракурор, а ў рамане «» новым жоўтым фулярам памахвае Васіль Іванавіч Базараў. У аповесцях і апавяданнях А. М. Талстога фуляр сустракаецца неаднаразова: у «Прагулцы» Якаў Іванавіч для гульні ў  завязвае сабе карычневым фулярам вочы, у «Старой вежы» Лапцеў, які смяецца, выцірае вочы чырвоным фулярам, а ў «Спаборніку» госць працірае фулярам акуляры.

## Літаратура 
* 
* Андреева Р. П. Фуляр // Энциклопедия моды. — СПб.: Издательство «Литера», 1997. — С. 366. — ISBN 5-86617-030-2.
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Хусткі
Катэгорыя:Шаўковыя тканіны
Нгуен Суан Фук

**Нгуен Суан Фук** (; нар. 20 ліпеня 1954, Куешон, Куангнам, В’етнам) — в’етнамскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэзідэнт Сацыялістычнай Рэспублікі В’етнам (5 красавіка 2021 — 17 студзеня 2023). Абраны на пасаду на 11 сесіі Нацыянальнага сходу СРВ XIV склікання. Прэм’ер-міністр В’етнама (7 красавіка 2016 — 5 красавіка 2021).

## Біяграфія 
Атрымаў адукацыю ў Ханойскім інстытуце народнай эканомікі (1972—1978). Па заканчэнні ВНУ працаваў у эканамічным кіраванні правінцыі Куангнам. З 1980 года пераведзены ў народны камітэт правінцыі Куангнам, дзе прайшоў шлях ад служачага да старшыні камітэта. У 1993—1996 гады ўзначальваў дэпартамент планавання і інвестыцый правінцыі Куангнам. У тыя ж гады атрымаў ступень магістра дзелавога адміністравання ў Нацыянальным універсітэце Сінгапура.

З 1997 года на партыйнай працы ў мясцовым камітэце правінцыі Куангнам. З 2006 года працаваў у цэнтральных органах выканаўчай улады В’етнама, займаючы пасады намесніка кіраўніка дзяржаўнага аўдыту, міністра — кіраўніка Апарату ўрада, з 2011 года — віцэ-прэм’ер, з 2016 года — прэм’ер-міністр.

Член Камуністычнай партыі В’етнама з 1983 года, абіраўся ў Цэнтральны Камітэт КПВ Χ, ΧΙ і ΧΙΙ скліканняў, член Палітбюро ЦК ΧΙ і ΧΙΙ скліканняў. Дэпутат ΧΙ і ΧΙΙΙ скліканняў Нацыянальнага сходу (2002—2007).

31 студзеня 2021 года Нгуен Суан Фук быў пераабраны цэнтральным камітэтам партыі 13-га склікання.

5 красавіка 2021 года абраны 11-м Прэзідэнтам В’етнама падчас пасяджэння Нацыянальнай асамблеі, змяніўшы Нгуен Фу Чонга, які раней абвесціў пра свой сыход з пасады.

17 студзеня 2023 года, з-за карупцыйнага скандалу, сышоў у адстаўку з пасады прэзідэнта па ўласным жаданні, а таксама выйшаў са складу ЦК і Палітбюро Кампартыі В’етнама.

## Асабістае жыццё 
Валодае рускай і англійскай мовамі. Жанаты з Чан Тхі Нгует Тху.

## Спасылкі 
* 
* 

Катэгорыя:Міністры В’етнама
Катэгорыя:Дэпутаты Нацыянальнага сходу В’етнама
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры В’етнама
Катэгорыя:Прэзідэнты В’етнама
Катэгорыя:Кавалеры Нацыянальнага ордэна Хасэ Марці
Пераслаўскі раён

**Пераслаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) на поўдні Яраслаўскай вобласці Расіі.

Адміністрацыйны цэнтр — горад Пераслаўль-Залескі (у раён не ўваходзіць). У межах арганізацыі мясцовага самакіравання ў межах раёна і райцэнтра функцыянуе гарадская акруга горад Пераслаўль-Залескі.

## Геаграфія 
Плошча — 3108 км² (3-е месца сярод раёнаў). Раён мяжуе з Угліцкім і Барысаглебскім раёнамі на поўначы, з Растоўскім раёнам на паўночным усходзе, а таксама з Уладзімірскай (поўдзень), Маскоўскай (паўднёвы захад) і Цвярской (захад) абласцямі.

На поўначы раёна знаходзіцца найвышэйшы пункт усёй вобласці — узвышша Тархаў узгорак (292,4 м над узроўнем мора).

Асноўныя рэкі — Нерль, Кубр, Трубеж. Таксама на тэрыторыі раёна размешчана Пляшчэева возера.

Узімку сярэдняя тэмпература −11 °C (мінімум −39,5 °C), летам сярэдняя тэмпература +18 °C (максімум +37 °C).

Катэгорыя:Раёны Яраслаўскай вобласці
Кубр

**Кубр** () — рака ў Яраслаўскай і Уладзімірскай абласцях Расіі. Даўжыня 91 км (паводле іншых звестак 87 км). Плошча вадазборнага басейна — 1010 км².

Выток ракі размешчаны ў Ляхаўскім балоце, упадае ў Нерль (прыток Волгі). Найбуйнейшыя прытокі Сабля, Дубец, Мечка. На рацэ размешчаны населеныя пункты: Масцішчава, Кубрынск, Грыгарава і інш. Берагі ракі крутыя. На рацэ некалькі плацін, міжкалгасная ГЭС (1972). У раёне вусця запаведнік.

Катэгорыя:Рэкі Яраслаўскай вобласці
Катэгорыя:Рэкі Уладзімірскай вобласці
Катэгорыя:Прытокі Волгі