Праспект Дзяржынскага (Мінск)

**Праспект Дзяржынскага** — магістральная вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска. Названа ў гонар Фелікса Дзяржынскага (1877—1926), партыйнага і дзяржаўнага дзеяча СССР.

Праспект даўжынёй каля 7,8 км ідзе ад плошчы Багушэвіча ў цэнтральнай частцы горада на паўднёвы захад і канчаецца каля Мінскай кальцавой аўтамабільнай дарогі. Да 1977 года называўся **вул. Савецкіх пагранічнікаў**.

## Гісторыя 
У сярэдзіне сямідзясятых гадоў было вырашана пабудаваць вуліцу-дублёр Ленінскага праспекту для выезду ў брэсцкім кірунку. Прыкладна ў гэты час пашырылі вуліцу Нямігу і падоўжылі яе да цяперашняй плошчы Францішка Багушэвіча — з гэтага месца мела пачынацца новая магістральная вуліца на паўднёвы захад. У 1977 годзе вуліцу Савецкіх пагранічнікаў перайменавалі ў праспект Дзяржынскага. У шматлікіх крыніцах указана, што перайменаванне адбылося ў 1979-м, аднак на самой справе ў гэтым годзе скончыўся першы этап рэканстукцыі праспекта, а новае імя магістраль атрымала да 100-годдзя нараджэння Ф. Э. Дзяржынскага — у 1977-м.

Прыкладна ў 1984, была пабудавана транспартная развязка з праспектам Жукава.

З 2009 па 2014 годы праводзілася рэканструкцыя праспекту, праездная частка была пашырана да 8 палосаў, адкрыты дзве транспартныя развязкі, пабудавана 8 падземных пешаходных пераходаў, зроблены шырокія тратуары, адкрыты 4 станцыі метро.

## Славутасці 
* Мемарыял «Памяць»
* Будынак Адміністрацыі Маскоўскага раёна Мінска (дом 10) 
* Гатэль «Renaissance Minsk Hotel» 
* Бізнес-цэнтр «Rubin Plaza» 
* Офісны цэнтр «Omega Tower» 
* Сямейна-забаўляльны цэнтр «Тытан» 
* Гандлёвыя цэнтры «Кірмаш», «Prostore»
* № 83 — навучальны комплекс Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта (1980, архітэктар Э. Гальдштэйн, Ю. Бічан).
* Будынак суда Маскоўскага раёна Мінска
* Студэнцкая вёска
* Парк імя Міхаіла Паўлава
* Курганны могільнік пры з’ездзе з МКАД ()

*Гл. Славутасці Мінска*

## Развязкі 
* Праспект Дзяржынскага праходзіць над праспектам Жукава (адзіная ў Беларусі трохузроўневая транспартная развязка)
* Праспект Дзяржынскага праходзіць па верхнім ўзроўні ў развязцы з вуліцай Алібегава
* Праспект Дзяржынскага праходзіць пад Мінскай кальцавой аўтамабільнай дарогай

## Грамадскі транспарт 
Па праспекце Дзяржынскага пракладзены аўтобусныя і тралейбусныя маршруты грамадскага транспарту. Маюцца чатыры дзеючыя станцыі метро: Грушаўка, Міхалова, Пятроўшчына, Малінаўка — на скрыжаваннях з вуліцамі Шчорса, Гурскага, Голубева і Ясеніна адпаведна.

## Забудова 
* № 9 — жылы дом (2011; архітэктары Я. Урбан, Г. Урбан і інш.).
* Студэнцкая вёска. Комплекс запраектаваны ў 2007—2009 гадах (архітэктары-горадабудаўнікі — брыгада Г. Я. Перлінай, аўтары асобных будынкаў — архітэктары І. М. Гаўрыленка, І. А. Скарабагатая, Я. С. Урбан і інш.). Будаўніцтва ўсяго комплексу завершана ў 2010—2011 гадах, а будаўніцтва вышыннага інтэрната для аспірантаў у 2019 годзе. Аб’ект узнагароджаны Гран-пры конкурсу на лепшы праект і пабудову 2019 года.

## Галерэя 

Image:Dziarzynskaha-zukava.jpg|Развязка праспект Дзяржынскага / праспект Жукава
Image:Dziarzynskaha-zukava2.jpg|Развязка праспект Дзяржынскага / праспект Жукава падчас будаўніцтва
Image:Dziarzynskaha2.jpg|Праспект Дзяржынскага ля станцыі метро Міхалова
Image:Dziarzynskaha.jpg|Праспект Дзяржынскага ля станцыі метро Пятроўшчына
Image:Dziarzynskaha-MKAD.jpg|Развязка праспект Дзяржынскага / МКАД

## Спасылкі 
Катэгорыя:Вуліцы Мінска
Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Фелікса Дзяржынскага