open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ларыса Мадэстаўна Пілатовіч

**Ларыса Мадэстаўна Пілатовіч** (нар. , пас. Градзекава, Прыморскі край, РСФСР) — беларускі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыла ў 1972 годзе БПІ. Працавала архітэктарам у БелНДІПгорадабудаўніцтва. З 1983 года выкладчык у Мінскім дзяржаўным архітэктурна-будаўнічым каледжы.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Мінску.

## Творчасць 
Асноўныя працы: ПДП Усходняга жылога раёна ў Наваполацку (1974), генпланы г. Дзісна (1977), г.п. Узда (1982), г.п. Руба (1979) і г. Беразіно (1983).

## Навуковая дзейнасць 
Аўтар шэрагу навучальных праграм па архітэктуры для сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў Беларусі.

## Узнагароды 
За вялікі асабісты ўнёсак у падрыхтоўку высокакваліфікаваных спецыялістаў-архітэктараў узнагароджана граматамі Беларускага саюза архітэктараў (1991, 2006), Адміністрацыі Партызанскага раёна (2007), Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта (2001).

## Сям’я 
У шлюбе з архітэктарам Ігарам Пілатовічам.

## Літаратура 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Горадабудаўнікі Беларусі
Сальнык (вёска)

**Сальнык** () — вёска ў Калыніўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Вядомыя асобы 
* Уладзімір Гаўрылавіч Філякоў (нар. 1947) — беларускі гісторык,
## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Калыніўскага раёна
Шумілінскае благачынне

**Шумілінскае благачынне**, **Шумілінская благачынная акруга** — акруга ў Віцебскай і Аршанскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Царква Успення Прасвятой Багародзіцы (Пабеда)
# Свята-Пакроўская царква капліца-царква (Сураўні)
# Свята-Міхайлаўская царква (Крывое Сяло)
# Свята-Параскева-Пятніцкая капліца (Казаногава)
# Царква ў імя святога прападобнага Сергія Раданежскага (Лескавічы)
# Свята-Ільінская царква (Мішневічы)
# Царква ў імя святога Мікіты (Мікіціха)
# Малітоўны пакой ва ўчастковым шпіталі (Обаль)
# Свята-Ануфрыеўская царква (Обаль)
# Капліца (Прыазёрная)
# Царква Святога Афанасія Брэсцкага (Шуміліна)
# Свята-Уладзімірская царква (Шуміліна)
# Малітоўны пакой у ЦРБ (Шуміліна)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Феадор Пучынскі.

## Спасылкі 
* Шумілінскае благачынне на vitprav.by

Катэгорыя:Рэлігія ў Шумілінскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Віцебскай і Аршанскай епархіі
Громаў

**Громаў** — рускае прозвішча

## Вядомыя носьбіты 
* Аляксандр Мацвеевіч Громаў (1926—1998) — беларускі спецыяліст у галіне будаўніцтва.
* Барыс Усеваладавіч Громаў (нар. 1943) — савецкі і расійскі военачальнік і палітык.
* Міхаіл Леанідавіч Громаў — французскі і амерыканскі матэматык.
* Міхаіл Міхайлавіч Громаў (1899—1985) — савецкі военачальнік, генерал-палкоўнік авіяцыі (1944), Герой Савецкага Саюза (1934).
* Павел Аляксеевіч Громаў (1924 — да 2009) — беларускі архітэктар.
* Уладзімір Валер’евіч Громаў (нар. 1973) — беларускі артыст оперы, барытон.
* Яраслаў Аляксеевіч Громаў (1928—2022) — беларускі рэжысёр, акцёр, педагог.

Катэгорыя:Рускія прозвішчы
Талачынскае благачынне

**Талачынскае благачынне**, **Талачынская благачынная акруга** — акруга ў Віцебскай і Аршанскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Талачынскага раёна Віцебскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Царква Сабора Беларускіх Святых (Слаўнае)
# Малітоўны пакой ЦРБ (Талачын)
# Царква ў гонар Уводзін у храм Прасвятой Багародзіцы (Талачын)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Славені)
# Свята-Барыса-Глебская царква (Серкавіцы)
# Свята-Успенская царква (Абольцы)
# Свята-Троіцкая царква (Манастыр)
# Свята-Мікалаеўская царква (Коханава)
# Свята-Уладзімірская царква (Талачын)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Аляксандр Лазука.

## Спасылкі 
* Талачынскае благачынне на vitprav.by

Катэгорыя:Рэлігія ў Талачынскім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Віцебскай і Аршанскай епархіі
Уладзімір Ільіч Дабрэнка

**Уладзімір Ільіч Дабрэнка** (нар. 27 ліпеня 1939, с. Чаек, Жумгальскі раён, Нарынская вобласць, Кыргызстан — , Новасібірск) — расійскі архітэктар.

## Біяграфія 
Скончыў у 1969 годзе НІБІ імя В. У. Куйбышава. З 1964 года ў СібЗНДІЭПе. З 1979 года — начальнік АПМ № 2.

## Творчасць 
Аўтар праектаў тэатра «Глобус», Дома паляўнічага, гасцініцы «Сібір» і бізнес-цэнтра ў гасцініцы, жылых кварталаў па вул. Ватуціна каля ДК «Металург» — усе ў Новасібірску, гасцініцы «Інтурыст» у г. Курган, санаторыі «Энергетык» на воз. Шчучым (Казахстан), будынкаў у Ніжнявартаўску (Ханты-Мансійская АА) і інш.

## Спасылкі 
* Календарь знаменательных и памятных дат по Новосибирской области, 2014 год. — Новосибирск : [Изд-во Новосиб. гос. обл. науч. б-ки], 2013. — 164 с., [25] л. ил. + 1 эл. диск (CD).

Катэгорыя:Архітэктары СССР
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Катэгорыя:Архітэктары Новасібірска
Сафііўка (Калыніўскі раён)

**Сафііўка** () — вёска ў Калыніўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Калыніўскага раёна
Пасталовэ

**Пасталовэ** (), да 2024 — **Пэрвамайскэ** () — пасёлак у Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Калыніўскага раёна
Адаі (Крыжопільскі раён)

**Адаі** () — вёска ў Тульчынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Крыжопільскага раёна
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1600 годзе
Высока Грэбля

**Высока Грэбля** () — вёска ў ў Тульчынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.

## Крыніцы 
Катэгорыя:Населеныя пункты Крыжопільскага раёна
Нікалаус фон Фалькенгорст

{{Ваенны дзеяч
|поўнае імя       = Нікалаус фон Фалькенгорст
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|партрэт          = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    =  Германская імперыя Веймарская рэспубліка
|гады службы      = 1907—1945
|званне           = 
|род войскаў      =  Сухапутныя войскі
|камандаваў       = 
|частка           =
|бітвы            =
Першая сусветная вайна 
Другая сусветная вайна 
|узнагароды       =
**Германская імперыя**
{
     
}
**Трэці рэйх**
{
     
-
     
-
     
-
   
}
|сувязі = 
|у адстаўцы = зняволены, пенсіянер
}}
**Нікалаус фон Фалькенгорст** (;  — ) — нямецкі военачальнік, генерал-палкоўнік (1940), непасрэдны выканаўца аперацыі па акупацыі Нарвегіі, камандуючы арміяй «Нарвегія» (1940—1944).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Германія)
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Згаданыя ў Вермахтберыхце
Катэгорыя:Члены Фрайкора
Катэгорыя:Нацысцкія злачынцы
Катэгорыя:Кіраўнікі акупацыйнага рэжыму Трэцяга рэйха
Катэгорыя:Ваенныя аташэ Германіі
Фром

**Фром** () — нямецкае прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Фрыдрых Фром (1888—1945) — нямецкі военачальнік, генерал-палкоўнік
* Эрых Фром (1900—1980) — нямецка-амерыканскі філосаф і сацыёлаг
* Юліус Фром (1883—1945) — нямецкі прадпрымальнік
Уладзімір Пятровіч Зонаў

**Уладзімір Пятровіч Зонаў** (нар. 25 снежня 1938, в. Мала-Зонава, Міхайлаўскі раён) — расійскі архітэктар. Заслужаны архітэктар РСФСР. Прафесар НДАБУ.

## Біяграфія 
З 1983 года дырэктар праектнага інстытута «Новасібірскграмадзянпраект», з 1999 г. — генеральны дырэктар. У 1984—1992 гг. — дэпутат гарсавета. У сакавіку 1996 г. балатаваўся на пасаду мэра г. Новасібірска.

## Творчасць 
Сярод асноўных прац у Новасібірску — праекты забудовы цэнтра горада, жылыя дамы па вул. Фрунзэ, Ламаносава, Красны праспект.

## Спасылкі 
* День рождения заслуженного архитектора РСФСР, профессора НГАСУ Зонова Владимира Петровича (1938) — 25 декабря 

Катэгорыя:Архітэктары Новасібірска
Катэгорыя:Архітэктары Расіі
Свята-Успенская царква

**Свята-Успенская царква** — назва шэрагу праваслаўных і стараверскіх храмаў, асвячоных у гонар свята Успення Прасвятой Багародзіцы.

## Беларусь 
* Свята-Успенская царква (Рабунь)
* Свята-Успенская царква (Спягла)
* Свята-Успенская царква (Ручыца)
* Свята-Успенская царква (Вязынь)
* Свята-Успенская царква (Паняцічы, Вілейскі раён)
* Свята-Успенская царква (Плябань)
* Свята-Успенская царква (Магілёў)
* Свята-Успенская царква (Браслаў)
* Свята-Успенская царква (Быцень)
* Свята-Успенская царква (Відзы)
* Свята-Успенская царква (Дубравіца)
* Свята-Успенская царква (Шаркаўшчына)
* Свята-Успенская царква (Кашэвічы)
* Свята-Успенская царква (Буеўшчына)
* Свята-Успенская царква (Варонка)
* Свята-Успенская царква (Галяні 1)
* Свята-Успенская царква (Люшнева)
* Свята-Успенская царква (Кавалі)
* Свята-Успенская царква (Косіна)
* Свята-Успенская царква (Германавічы)
* Свята-Успенская царква (Бабічы)
* Свята-Успенская царква (Паніквы)
* Свята-Успенская царква (Пярковічы)
* Свята-Успенская царква (Шышова)
* Свята-Успенская царква (Масцішча)
* Свята-Успенская царква (Казлоўшчына)
* Свята-Успенская царква (Відзы)
* Свята-Успенская царква (Рэчыца)
* Свята-Успенская царква (Дабраволя)
* Свята-Успенская царква (Зорычы)
* Свята-Успенская царква (Васільчыцы)
* Свята-Успенская царква (Сялец)
* Свята-Успенская царква (Альпень)
* Свята-Успенская царква (Сухары)
* Свята-Успенская царква (Кукляны)
* Свята-Успенская царква (Радзівонішкі)
* Свята-Успенская царква (Чарацянка)
* Свята-Успенская царква (Ніўнікі)
* Свята-Успенская царква (Свір)
* Свята-Успенская царква (Гольні)
* Свята-Успенская царква (Гарбачы)
* Свята-Успенская царква (Капцёўка)
* Свята-Успенская царква (Булькова)
* Свята-Успенская царква (Любанічы)
* Свята-Успенская царква (Гарадзец)
* Свята-Успенская царква (Цмень 2)
* Свята-Успенская царква (Апідамы)
* Свята-Успенская царква (Ласінцы)
* Свята-Успенская царква (Гвозніца)
* Свята-Успенская царква (Ліпляны)
* Свята-Успенская царква (Лаўрышава)
* Свята-Успенская царква (Бусяж)
* Свята-Успенская царква (Крупіца)
* Свята-Успенская царква (Бяларучы)
* Свята-Успенская царква (Мокрае)
* Свята-Успенская царква (Мілашавічы)
* Царква Успення ў Мялётаве

Катэгорыя:Храмы Успення Багародзіцы
Сяргей Фёдаравіч Платко

**Сяргей Фёдаравіч Платко** (нар. , г. Баранавічы, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар. Член-карэспандэнт Беларускай акадэміі архітэктуры (2006).

## Біяграфія 
Скончыў у 1977 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут (выкладчыкі А. Д. Кудзіненка, М. М. Суцягін, Храноўскі).

У 1977—1983 гадах працаваў на «Гомсельмашы»; у 1984—1990 гадах у інстытуце «Дзіпражыўмаш»; у 1990—2003 гадах у інстытуце «Гомельграмадзянпраект»; у 2003—2007 гадах старшыня ўпраўлення Гомельскай абласной арганізацыі БСА. У 2004—2006 гадах галоўны архітэктар г. Гомеля.

Член Саюза архітэктараў СССР з 1989 года, пасля член Саюза архітэктараў Беларусі.

## Творчасць 
Асноўныя працы: школа мастацтваў па вул. Багданава ў г. Гомелі (1978—1980; будаўніцтва ў 1984—1989); металургічны тэхнікум на 720 навучэнцаў у г. Жлобіне (1996—1997, будаўніцтва ў 1997—1998; сааўтар В.  Анфілава); 9-ці павярховы і 2-х секцыйны, 70 кватэрны і 12-ці павярховы, 48-кватэрны жылыя дамы № 35, 36 у мікрараёне № 52 МЖК «Сонечны» (1998—1990, будаўніцтва ў 1991—1992; сааўтары В.  Анфілава, А. В. Радзюк); будынак «Прыёрбанка» па вул. Камсамольскай (1998—1999, будаўніцтва ў 1999—2001; сааўтар С. І. Пеўны) рэканструкцыя Цэнтральнага стадыёна (1999—2002, будаўніцтва ў 2004; сааўтар С. А. Кацора) — усе ў Гомелі; адміністрацыйны будынак «Белдзяржстраха» па Светлагорскім раёне (2002, будаўніцтва ў 2002—2003); паждэпо НПС «Мазыр» у Мазыры (2000, будаўніцтва ў 2001—2002; сааўтар В.  Анфілава) 17-павярховы 118 кватэрны жылы дом у мікрараёне № 16 у г. Гомелі (2003, будаўніцтва ў 2005; сааўтар В.  Анфілава), памятны знак ахвярам палітычных рэпрэсій на 9-м кіламетры Чарнігаўскай шашы ў Гомелі (1997—1998, не рэалізаваны).

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Архітэктары Беларусі
Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары XXI стагоддзя
Катэгорыя:Архітэктары Гомеля
Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Гомеля
Царква Святой Марыі Магдаліны

**Царква Святой Марыі Магдаліны** — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвячоных у гонар святой Марыі Магдаліны.

## Беларусь 
* Царква Святой Марыі Магдаліны (Альгомель)
* Царква Святой Марыі Магдаліны (Мінск)
* Царква Святой Марыі Магдаліны (Касцюковічы)
* Царква Святой Марыі Магдаліны (Парычы)
* Царква Святой Марыі Магдаліны (Сігневічы)
* Царква Святой Марыі Магдаліны (Халамер’е)

## Польшча 
* Царква Святой Марыі Магдаліны (Варшава)
Гарадоцкае благачынне

**Гарадоцкае благачынне**, **Гарадоцкая благачынная акруга** — акруга ў Віцебскай і Аршанскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Ушэсцеўская царква (Кабішча)
# Свята-Мікалаеўская царква (Вярэчча)
# Свята-Міхайлаўская царква (Шчотнікі)
# Царква Святой Марыі Магдаліны (Халамер’е)
# Спаса-Ушэсцеўская царква (Хвошна)
# Свята-Петра-Паўлаўская царква (Сяло)
# Свята-Панцеляймонаўская царква (Рамні)
# Царква на тэрыторыі ваярскай часткі д. Прудок
# Царква Васіля Блажэннага (Пальмінка)
# Свята-Мікалаеўская царква (Мяжа)
# Царквы Святой прападобнапакутніцы Елісаветы і інакіні Варвары (Гарадок)
# Царква ў імя свяціцеля Спірыдона Трыміфунцкага (Зарэчча)
# Успенская царква (Езярышча)
# Свята-Троіцкая царква (Гарадок)
# Малітоўны пакой у цэнтральнай раённай бальніце (Гарадок)
# Свята-Андрэеўская царква (Гарадок). Знаходзіца ў былым будынку пошты XIX стагоддзя.
# Малітоўны пакой (Вышадкі)
# Царква Уладзімірскай іконы Божай Маці (Вархі)

## Благачынныя настаяцелі 
Іерэй Уладзімір Дагодзька.

## Спасылкі 
* Гарадоцкае благачынне на vitprav.by

Катэгорыя:Рэлігія ў Гарадоцкім раёне
Катэгорыя:Благачынныя акругі Віцебскай і Аршанскай епархіі
Фрыч

**Фрыч** — нямецкае () і чэшскае () прозвішча.

## Вядомыя носьбіты 
* Вернер фон Фрыч (1880—1939) — нямецкі военачальнік, генерал-палкоўнік
* Марцін Фрыч (1902—1968) — чэхаславацкі кінарэжысёр
Гамвік

**Гамвік** (, ) — камуна ў лене Фінмарк, у Нарвегіі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — в. Мехамн. Насельніцтва камуны на 2013 год — 1080 чал. Плошча — 1.415,25 км², код-ідэнтыфікатар — 2023.

Галоўная славутасць Гамвіка — маяк Слеттнес, самы паўночны ў свеце (71°05`33"N).

Катэгорыя:Камуны Нарвегіі
Катэгорыя:Фінмарк
Мехамн

**Мехамн** — вёска, адміністрацыйны цэнтр камуны Гамвік, фюльке Фінмарк, Нарвегія. Знаходзіцца на паўвостраве Ведвік, які з’яўляецца часткай паўвострава Нордкін, у паўднёвай частцы Мехамн-фіёрда, заліва Баранцавая мора. За 16 км на ўсход ад Мехамна размешчана вёска Гамвік, за 30 км на паўднёвы захад знаходзіцца вёска К’ёлефіёрд.

Катэгорыя:Населеныя пункты Нарвегіі
Equinoxe Infinity

**Equinoxe Infinity** — дваццаты студыйны альбом французскага музыкі і кампазітара Жана-Мішэля Жара, выдадзены 16 лістапада 2018 года на лэйбле «Columbia Records». З’яўляецца сіквелам яго чацвёртага альбома «Equinoxe» (1978), які выйшаў за сорак гадоў да гэтага. Графічнае аздабленне вокладкі было распрацавана Філіпам Ходасам на аснове працы Мішэля Грэнджэра, які таксама аздабляў альбом «Equinoxe».

## Спіс кампазіцый 
## Удзельнікі 
* Жан-Мішэль Жар — музыка, вытворчасць.
* Стэфан Жэрве — садзейнічанне вытворчасці.
* Патрык Пеламург — тэхнічная дапамога.
* Дэвід Перо — мастэрынг.
* Філіп Ходас — дызайн вокладкі.
* Мішэль Грэнджэр — арыгінальнае аздабленне вокладкі.
* Пітэр Ліндберг — партрэт.
* Эрык Корнік — графічны дызайн.

Катэгорыя:Альбомы 2018 года
Катэгорыя:Альбомы электроннай музыкі
Яраслаўскі (Прыморскі край)

**Яраслаўскі** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Харольскім раёне Прыморскага края Расіі. Размешчаны ў паўднёвай частцы края, за 30 км на паўднёвы ўсход ад адміністрацыйнага цэнтра раёна — сяла Хароль, на аўтадарозе А183 Сібірцава — Камісарава.

Канцавая чыгуначная станцыя (Яраслаўка-Прыморская) тупіковай лініі ад станцыі Лучкі на лініі станцыя Сібірцава — Туры Рог.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1951 годзе
Сібірцава

**Сібірцава** () — пасёлак гарадскога тыпу ў Чарнігаўскім раёне Прыморскага края Расіі, за 20 км ад раённага цэнтра Чарнігаўка. Адміністрацыйны цэнтр Сібірцаўскага гарадскога паселішча. Насельніцтва — 8073 чал. (2019). Праз пасёлак праходзіць аўтатраса «Усуры». Па паўднёвай ускраіне пасёлка працякае рака Манастырка, па паўночнай ускраіне — рака Скоцкая, абедзве ракі ўпадаюць у р. Ілістая.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Славянка

**Славянка** — тапонім.

## Беларусь 
* Славянка (Круглянскі раён)

## Расія 
* Славянка (Прыморскі край)
* Славянка (прыток Нявы)
Славянка (Прыморскі край)

**Славянка** () — пасёлак гарадскога тыпу на поўдні Прыморскага края Расіі, адміністрацыйны цэнтр Хасанскага раёна і Славянскага гарадскога паселішча. Размешчаны на беразе аднайменнай бухты Славянка (ранейшае найменне Туламу) Славянскага заліва, унутранага для заліва Пятра Вялікага. За 199 км (па аўтадарозе), 52 км (па моры) ад Уладзівастока.

Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Прыморскага края
Готхард Гайнрыцы

{{Ваенны дзеяч
|поўнае імя       = Готхард Гайнрыцы
|арыгінал імя     = 
|дата нараджэння  = 
|дата смерці      = 
|месца нараджэння = 
|месца смерці     = 
|партрэт          = 
|подпіс           = 
|мянушка          = 
|прыналежнасць    =  Германская імперыя Веймарская рэспубліка
|гады службы      = 1905—1945
|званне           = 
|род войскаў      =  Сухапутныя войскі
|камандаваў       = 
|частка           =
|бітвы            =
Першая сусветная вайна 
Другая сусветная вайна 
|узнагароды       =
**Германская імперыя**
{
     
-
     
-

}
**Трэці рэйх**
{
     
-
     
- 
     
}
|сувязі =
|у адстаўцы = 
}}
**Готхард Карл Фёдар Гайнрыцы** (;  — ) — нямецкі военачальнік, генерал-палкоўнік (1943), камандуючы Групай армій «Вісла» (1945).

## Спасылкі 
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Германія)
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусветнай вайны
Міхаіл Юр’евіч Герман

**Міхаіл Юр’евіч Герман** (; ,  — , ) — савецкі і расійскі пісьменнік, гісторык мастацтва, доктар мастацтвазнаўства, прафесар, член Міжнароднай асацыяцыі мастацкіх крытыкаў (AICA) і Міжнароднага Савета музеяў (ICOM), член Міжнароднага ПЭН-клуба і Саюза расійскіх пісьменнікаў, член Саюза журналістаў Санкт-Пецярбурга і Міжнароднай Федэрацыі журналістаў (IFJ). Галоўны навуковы супрацоўнік Рускага музея.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 23 лютага 1933 года ў Ленінградзе. Бацька — Юрый Паўлавіч Герман, маці — Людміла Уладзіміраўна (народжаная Рэйслер), брат (агульнакроўны) — Аляксей Юр’евіч Герман.

Гады Вялікай Айчыннай вайны правёў у эвакуацыі ў адным з сёлаў Молатаўскай вобласці. У 1957 годзе скончыў Ленінградскі інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры, пасля чаго два працаваў у музеі-запаведніку «Паўлаўск» экскурсаводам.

Быў жанаты з Наталляй Віктараўнай Чарновай-Герман.

Памёр 7 мая 2018 года ў Санкт-Пецярбургу.
Юзэфаў (Люблінскае ваяводства)

**Юзэфаў** () — горад у паўднёва-ўсходняй Польшчы на рацэ Няпрышка на Расточчы. Уваходзіць у склад Білгарайскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Юзэфаў. Займае плошчу 5 км². Насельніцтва 2,5 тыс. чалавек (на 2018).

## Спасылкі 
* Афіцыйная старонка горада
Гувахаці

**Гувахаці** (, ) — найбуйнейшы горад у індыйскім штаце Асам. Насельніцтва — 957 352 чал. (2011 г.).

## Геаграфія 
Горад абмежаваны на поўначы ракой Брахмапутра, на поўдні — горным масівам. Цэнтральнай часткай лічыцца ўзбярэжжа Брахмапутры. Характэрны трапічны клімат з сярэднегадавой тэмпературай +22 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў 2054 мм. Найбольш вільготным з’яўляецца сезон мусонаў з мая да верасня.

## Гісторыя 
Лічыцца, што горад на месцы Гувахаці ўпершыню ўзгадваецца ў Рамаяне. Ён меў назву Прагдж’ётыша і быў цэнтрам аднайменнай дзяржавы, потым дзяржавы Камарупа. У XI ст. быў заснаваны горад Камарупанагар. Сучасная назва паходзіць з асамскай мовы і значыць «арэхавы рынак».

## Эканоміка 
У 2006 г. Гувахаці заняў 17 месца па ўзроўню жыцця сярод гарадоў Індыі. З’яўляецца важным цэнтрам банкаўскага абслугоўвання, нафтавай і чайнай прамысловасці.

## Інфраструктура 
У Гувахаці знаходзяцца штаб-кватэра паліцыі штата Асам, высокі суд, улада якога распаўсюджваецца на Асам і суседнія штаты, працуе болей за 20 устаноў вышэйшай адукацыі, інстытут сацыяльных навук, некалькі спартыўных стадыёнаў.

Нацыянальная чыгунка і шаша нумар 27 злучаюць Гувахаці са штатамі Заходняя Бенгалія і Біхар. У 20 км ад горада знаходзіцца міжнародны аэрапорт. Гувахаці — найбуйнешы індыйскі порт на рацэ Брахмапутра.

## Спасылкі 
* Guwahati — The Economic Times
* Tourism in Guwahati

Катэгорыя:Гарады Асама
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Свята-Панцеляймонаўская царква

**Свята-Панцеляймонаўская царква** — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвячоных у гонар святога велікамучаніка Панцеляймона.

## Беларусь 
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Баравуха)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Бакшты)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Выверы)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Глуша)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Гомель)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Горталь)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Дараганава)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Кадзіна)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Крошын)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Мачулішчы)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Пархімаўцы)
* Свята-Панцеляймонаўская царква (Рамні)
Петрапаўлаўскае благачынне горада Віцебска

**Петрапаўлаўскае благачынне горада Віцебска**, **Петрапаўлаўская благачынная акруга горада Віцебска** — акруга ў Віцебскай і Аршанскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае паўночную частку горада Віцебск.

## Храмы і прыходы 
# Свята-Дабравешчанская царква (Віцебск)
# Свята-Ціханаўская царква (Віцебск)
# Малітоўны пакой ВУАТ №9 (Віцебск)
# Малітоўны пакой у клінічным шпіталі на чыгуначнай станцыі «Віцебск»
# Царква Трох Свяціцелей (Віцебск)
# Царква прападобнага Сілуана Афонскага (Віцебск)
# Царква ў гонар прававернага князя Раманач (Віцебск)
# Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Віцебск)
# Свята-Панцеляймонаўская царква (Руба)
# Свята-Лукінская царква (Віцебск)
# Царква ў гонар Святога Лангіна (Віцебск)
# Свята-Ільінская царква (Віцебск)
# Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай (Віцебск)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Віцебск)
# Богаяўленская царква (Віцебск)
# Царква ў імя святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага (Віцебск)
# Царква ў імя святой Еўдакіі (Віцебск)

## Благачынныя настаяцелі 
Іерэй Тарасій Сідарэк.

## Спасылкі 
* Петрапаўлаўскае благачынне горада Віцебска на vitprav.by

Катэгорыя:Рэлігія ў Віцебску
Катэгорыя:Благачынныя акругі Віцебскай і Аршанскай епархіі
Барыс Усеваладавіч Громаў

**Барыс Усеваладавіч Громаў** (нар. 7 лістапада 1943, Саратаў) — савецкі і расійскі военачальнік і палітык, дэпутат Дзяржаўнай думы Федэральнага сходу Расійскай Федэрацыі VI склікання. Генерал-палкоўнік (9 мая 1989), Герой Савецкага Саюза (3 сакавіка 1988). Губернатар Маскоўскай вобласці (2000—2012). Поўны кавалер ордэна «За заслугі перад Айчынай».

Катэгорыя:Камандуючыя Кіеўскай ваеннай акругай
Катэгорыя:Мемуарысты Расіі
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Падольска
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Саратава
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Цверы
Катэгорыя:Члены Савета Федэрацыі Расіі (1996—2000)
Катэгорыя:Члены Савета Федэрацыі Расіі (з 2000)
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі ад аднамандатных акруг
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі VI склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі II склікання
Катэгорыя:Кандыдаты ў члены ЦК КПСС
Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад акруг Украіны
Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)
Катэгорыя:Губернатары Маскоўскай вобласці
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Дружбы народаў (Беларусь)
Катэгорыя:Генерал-палкоўнікі СССР
Тум-пабі-дум

**«Тум-пабі-дум»** () — беларускі мастацкі фільм рэжысёра Вячаслава Нікіфарава, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» у 2017 годзе. Удастоены спецпрыза журы кінафестывалю краін Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва, удзельнічаў у Міжнародным фестывалі рускага кіно MIRFF-2018 у Марбельі (Іспанія). Прэм’ера фільма адбылася 25 студзеня 2018 года.
## Сюжэт
Выхаванец дзіцячага дома Санёк вырашае знайсці бацькоў для сябе і сваёй падапечнай Алесі. Хлопчык вымушаны іграць па дарослых законах, што ў выніку ставіць яго перад сур’ёзным маральным выбарам.
## Акцёры
## Здымачная група
*рэжысёр — Вячаслаў Нікіфараў

## Спасылкі
*Анонс мастацкага фільма на сайце газеты «СБ. Беларусь сегодня»

Катэгорыя:Фільмы студыі «Беларусьфільм»
Катэгорыя:Фільмы Вячаслава Нікіфарава
Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай (Віцебск)

**Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай** — мураваная праваслаўная царква Віцебска, знаходзіцца на вул. Ленінградская, 34/1-а. Ніжні храм названы ў гонар святой роўнаапостальнай Ніны.

## Гісторыя 
6 ліпеня 1998 года асацыяцыя ветэранаў вайны ў Афганістане перадала Віцебскай епархіі былы жылы двухпавярховы дом у аварыйным стане. Пасля рэканструкцыі будынка 7 красавіка 2001 года была адслужана першая літургія.

Са снежня 2001 года настаяцелем храма прызначаны іерэй Аляксандр Лесавой.

У 2002 годзе настаяцелем уладкавана трапезная, створаны пакой для нядзельнай школы. У студзені 2007 года на храме ўсталяваны купал, а ў лютым 2007 года — крыж. У 2008 годзе падлога храма выкладзена пліткай. У 2010 годзе пабудавана званіца і на яе ўсталяваны купал. У 2011 годзе рэканструкцыя будынка цалкам завяршылася.

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Віцебска
Катэгорыя:2001 год у Віцебску
Катэгорыя:Храмы Віцебскай і Аршанскай епархіі
Катэгорыя:Храмы Святой Ефрасінні Полацкай
Млечха

**Мле́чха** () — санскрыцкі тэрмін для пазначэння чужынцаў, якія размаўляюць на іншай незразумелай мове, маюць іншыя рэлігійныя традыцыі. Па значэнню блізкі да старажытнагрэчаскага тэрміна варвар. 

Тэрмін упершыню сустракаецца ў старажытных індыйскіх тэкстах «Шатапатха-брахмана». У «Махабхараце» апісваюцца як народ з узбярэжжа на чале валадара Анга, народжаны з хваста свяшчэннай каровы Нандыні, варожы Пандавам. У пазнейшых творах млечха атаесамляюцца з асурамі, чужынцамі, што не ведаюць санскрыта. Тэрмін меў грэблівы характар. 

## Спасылкі 
* Mlecchas — Hindupedia, the Hindu Encyclopedia
* ALOKA PARASHER, A STUDY OF ATTITUDES TOWARDS MLECCHAS AND OTHER OUTSIDERS IN NORTHERN INDIA
* Ashok Vohra, Metaphysical Unity, Phenomenological Diversity and the Approach to the Other: Hindu Perspective on Xenophobia and the Hope for Human Flourishing

Катэгорыя:Нацыянальныя мянушкі
Катэгорыя:Метафары
Катэгорыя:Старажытная Індыя
Царква Трох Свяціцеляў

**Царква Трох Свяціцеляў** — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвячоных у гонар трох свяціцеляў. Тры свяціцелі — прынятае ў праваслаўнай традыцыі азначэнне Васілія Вялікага, Грыгорыя Багаслова і Іаана Залатавуста.

## Беларусь 
* Царква Трох Свяціцеляў (Магілёў)
* Царква Трох Свяціцеляў (Віцебск)
## Румынія 
* Сабор Трох Свяціцеляў (Тымішаара)

## Украіна 
* Капліца Трох Свяціцеляў
Кіраты

**Кіра́ты** () — група малых сіна-тыбецкіх народаў у Непале і Бутане. Агульная колькасць — 1 229 005 чалавек.

## Паходжанне 
Назва кіратаў паходзіць ад . У Ведах і Махабхараце яна ўжываецца адносна старажытных гімалайскіх народаў. У даліне Катманду кіратаў лічылі першымі валадарамі, якія кіравалі навакольнымі землямі. Пазней назва кіратаў давалася пэўным этнічным або каставым групам сіна-тыбецкага паходжання, якія згодна з уяўленнямі суседніх груп былі першаснымі насельнікамі дадзенай мясцовасці. У другой палове XX ст. дзякуючы працам кірацкага гісторыка Імана Сінь Чэмджонга, які атаесаміў продкаў кіратаў з біблейскімі *кірэці*, сярод саміх кіратаў распаўсюдзіўся міф аб іх супольным паходжанні з усходняга Міжземнамор’я. 

У нашы дні большасць лінгвістаў прытрымліваецца гіпотэзы, паводле якой носьбіты кірацкіх моў перасяліліся з усходняга Тыбета на тэрыторыі паўднёвых схілаў Гімалайскіх гор прыкладна у 1 тысячагоддзі да н.э.

## Этнічныя супольнасці 
Кіраты падзяляюцца на некалькі этна-моўных супольнасцей, геаграфічна ізаляваных адна ад адной. Найбольшыя з іх:
* Ат-пахарыя (Непал)
* Бахінг (Непал)
* Заходнія бантава (Непал)
* Усходнія бантава (Бутан)
* Сунувар (Непал)

Акрамя таго, існуюць эндагамныя каставыя і тэрытарыяльныя групы накшталт *рая*, *лімбу*, *якша*, *хая* і інш. Яны размаўляюць на асобных дыялектах кірацкіх моў або моў суседніх народаў.

У апошнія дзесяцігоддзі сярод кіратаў Непала шырыцца рух за прызнанне адзінага кірацкага народа.

## Асаблівасці культуры 
Адносная геаграфічная і сацыяльная ізаляванасць розных груп кіратаў прывяла да разнастайнасці ў культурных традыцыях. Большасць кіратаў — земляробы і рамеснікі. У Бутане яны таксама займаюцца горнай жывёлагадоўляй. Многія кіраты даліны Катманду працуюць на гарадскіх прадпрыемствах або ў дзяржаўнай адміністрацыі. У Непале распаўсюджана як прыватная маёмасць на зямлю, так і абшчынная. У Бутане да 1958 г. кіраты знаходзіліся ў стане прыгонных. Да нашых дзён яны працуюць на дзяржаўных землях або наймаюцца на працу ў якасці пастухоў да бхотыя.

У старажытнасці існавалі паліандрыя, матрылакальны адлік сваяцтва і перадача спадчыны па матчынай лініі. У нашы дні толькі некаторыя групы, накшталт *лімбу* даліны Катманду, фармальна захоўваюць адлік сваяцтва па матчынай лініі, але спадчына падзяляецца паміж усімі дзецьмі незалежна ад іх полу.

У кіратаў захавалася мноства рэлігійных звычаяў, якія адасабляюць іх ад суседніх народаў. Для іх характэрны анімізм, шанаванне старажытных племянных багоў, сямейныя рытуалы. У Непале старажытныя вераванні інтэграваны ў індуізм, у Бутане — у будызм.

Фальклор адметны генеалагічнымі і гістарычнымі паданнямі.

Кірацкія мовы належаць да асобнай галіны сіна-тыбецкай сям’і моў. У XVIII — XIX стст. на асобных мовах пісаліся літаратурныя творы, пераважна рэлігійныя.

## Спасылкі 
* HISTORY OF THE KIRAT PEOPLE 
* Preserving Cultures Of The Kiratis 
* New past for the sake of a better future: re-inventing the history of the Kirant in East Nepal

Катэгорыя:Народы Бутана
Катэгорыя:Народы Непала
Лідскі сельсавет

**Лі́дскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лідскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — горад Ліда.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Лідскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дубровенскага сельсавета.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лідскага раёна
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 1954 годзе
Богаяўленская царква

**Богаяўленская царква** — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвячоных у гонар свята Богаяўлення (Хрышчэнне Ісуса).
 
* Богаяўленская царква (Астрог)
* Богаяўленская царква (Ашмяны)
* Богаяўленская царква (Весніно)
* Сімяонаўская царква (Віцебск)
* Богаяўленская царква (Глуск)
* Богаяўленская царква (Жыровіцы)
* Богаяўленскі сабор (Полацк)
* Богаяўленская царква (Сіманічы)
* Богаяўленская царква і манастыр базыльян (Лагойск)
* Богаяўленскі манастыр (Магілёў)
* Богаяўленская царква (Мінск)
Дэбют (фільм)

**«Дэбют»** () — беларускі дакументальны фільм, зняты рэжысёрам Анастасіяй Мірашнічэнка ў 2018 годзе. Стужка расказвае гісторыі 11 жанчын з гомельскай жаночай калоніі № 4, якія, каб не страціць сябе за кратамі, рэпетуюць тэатральны спектакль. Фільм увайшоў у лонг-ліст прэміі «Оскар» у катэгорыі «Найлепшы міжнародны фільм». Фільм дэманстраваўся ў межах анлайн-кінафестывалю BelarusDocs.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі
Тэзпур

**Тэзпу́р** (, ) — горад у індыйскім штаце Асам. Насельніцтва — 102 505 чал. (2011 г.).

Горад на месцы Тэзпура быў заснаваны ў VII ст. Ён меў назву Харупешвар і некаторы час з’яўляўся сталіцай дзяржавы Камарупа. Сучаная назва перакладаецца як «горад крыві». Па адной версіі, назва паходзіць ад падання аб вынішчэнні Крышнай дэманаў. Па другой, тут доўгі час дзейнічаў шактыйскі храм, дзе праводзіліся абрады ахвярапрынашэнняў.

Сучасны Тэзпур — цэнтр чайнай прамысловасці. У ім працуе ўніверсітэт. Каля горада дзейнічае аэрапорт.

## Спасылкі 
* Tezpur — The Economic Times
* Top 12 places to visit in Tezpur

Катэгорыя:Гарады Асама
Катэгорыя:Былыя сталіцы
Аляксандр Ганус

**Аляксандр Ганус** — мсціжскі валасны пісар у 1887—1902 гадах, фалькларыст-аматар. Запісаў каля 30 народных казак і паданняў ад сялян сваёй воласці.

## Перадумовы 
У час працы над кнігай «Матэрыялы для вывучэння побыту і мовы рускага насельніцтва Паўночна-Заходняга краю» этнограф Павел Шэйн звярнуўся да ўладаў з просьбай даручыць валасным пісарам запісваць мясцовы фальклор. Ідэя аказалася ўдалай, што было адзначана ў прадмове да другога тома выдання. Шэйн асабліва выдзяляў этнаграфічныя запісы мсціжскага пісара Аляксандра Гануса.

## Творчая спадчына 
Ганусавы запісы былі зроблены ў кастрычніку 1889 года. З іх паходзяць, у прыватнасці, вядомыя народныя казкі «Лысы і рыжы» і «Смерць чараўніка». Уладзімір Караткевіч выкарыстаў дзве запісаныя Ганусам казкі ва ўласных творах: «Балотныя паны» — як устаўны расказ у рамане «Каласы пад сярпом тваім», а «Мужык, чорт і мядзведзь» — як аснову для аўтарскай казкі «Чортаў скарб».

У запісах пазначаны імёны сялянаў, ад якіх Ганус пачуў казкі: Якаў Буза, Васіль Алай (магчыма, будучы мсціжскі валасны старшыня), Восіп Навіцкі і іншыя. Сярод нявыдадзеных запісаў Аляксандра Гануса — у асноўным мясцовыя варыянты вядомых песень і вершаў, напрыклад «Гэй, каб нам [быць] весялей». Таксама ім была запісаная штучная (г.зн. пісьмовага паходжання) паэма «Паненская гара», складзеная невядомым аўтарам пра аднайменны пагорак у Лагойску. Сюжэт паэмы не супадае ні з вядомымі народнымі паданнямі, ні з эпізодам пра той жа пагорак у «Вечарніцах» Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча.

## Асоба 
У 1886 годзе займаў пасаду пісара Дзімітравіцкай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні, у 1887—1902 гадах — Мсціжскай воласці таго ж павета. Пра жыццё пасля 1902 года нічога невядома.

Катэгорыя:Фалькларысты Беларусі
Катэгорыя:Постаці Мсціжа
Катэгорыя:Нарадзіліся ў XIX стагоддзі
Катэгорыя:Памерлі ў XX стагоддзі
Царква ў гонар Раства Хрыстова

**Царква ў гонар Раства Хрыстова** — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвячоных у гонар свята Нараджэння Хрыстовага.

* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Алесіна)
* Царква Раства Хрыстова (Астрошыцы)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Барысаў)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Брэст)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Гродна) 
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Віцебск)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Вялікае Малешава)
* Царква Раства Хрыстова (Вялікае Сціклева)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Дружны)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Задомля)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Орша)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Паўлава)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Ражанка)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Талмачава)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Калодзішчы)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Кобрын)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Лепель)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Маладзечна)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Наваселле)
* Царква ў гонар Раства Хрыстова (Ялізава)
Мікалаеўскае благачынне горада Віцебска

**Мікалаеўскае благачынне горада Віцебска**, **Мікалаеўская благачынная акруга горада Віцебска** — акруга ў Віцебскай і Аршанскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае заходную частку горада Віцебск.

## Храмы і прыходы 
# Успенскі сабор і манастыр базыльян (Віцебск)
# Свята-Васкрасенская (Рынкавая) царква (Віцебск)
# Пакроўскі сабор (Віцебск)
# Успенская царква (Віцебск)
# Царква (Віцьба)
# Царква ў гонар Раства Хрыстова (Віцебск)
# Свята-Параскева-Пятніцкая царква (Віцебск)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Неўпівальная Чаша» (Віцебск)
# Царква Роўнаапостальных Канстанціна і Алены (Віцебск)
# Царква ў імя роўнаапостальных Кірыла і Мяфодзія (Віцебск)
# Царква Святой Ірыны (Віцебск)
# Свята-Ільінская царква (вайсковая частка) (Віцебск)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Жыровіцкі» (Віцебск)
# Царквы Святой прападобнапакутніцы Елісаветы (Віцебск)
# Царква Святой Вялікамучаніцы Кацярыны (дамавы пры Віцебскім Епархіяльным кіраванні) (Віцебск)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» (Віцебск)
# Царква Усіх Святых (Віцебск)
# Царква-капліца Уваскрасення Хрыстова (Віцебск)
# Царква Святога Афанасія Брэсцкага (Віцебск)

## Благачынныя настаяцелі 
Протаіерэй Канстанцін Ізафатаў.

## Спасылкі 
* Мікалаеўскае благачынне горада Віцебска на vitprav.by

Катэгорыя:Рэлігія ў Віцебску
Катэгорыя:Благачынныя акругі Віцебскай і Аршанскай епархіі
Паўвостраў Цярпення

**Паўвостраў Цярпе́ння** () — паўвостраў ва ўсходняй частцы вострава Сахалін, у Сахалінскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад тэрыторыі Паранайскага запаведніка.

Паўвостраў Цярпення ўдаецца ў Ахоцкае мора на 65 км і заканчваецца мысам Цярпення. Шырыня паўвострава складае каля 20 км, у перашыйку Лодачны — менш за 1 км. Вышыні да 350 м. З захаду абмываецца залівам Цярпення.

## Літаратура 
*  — С. 196.
* Словарь современных географических названий. / Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.

## Спасылкі 
* Поронайский заповедник // Проект «Планета Земля» Geosfera.Org

Катэгорыя:Геаграфія Сахалінскай вобласці
Катэгорыя:Сахалін
Катэгорыя:Паўвостравы Азіі
Катэгорыя:Паўвостравы Расіі
Сямён Сцяпанавіч Навумовіч

**Сямён Сцяпанавіч Навумо́віч** () — беларускі вучоны ў галіне траўматалогіі і артапедыі, доктар медыцынскіх навук (1973), прафесар.

## Біяграфія 
Нарадзіўся 15 лютага 1922 года ў Копысі Аршанскага павета Гомельскай губерні РСФСР (сучасны гарадскі пасёлак у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі).

У 1951 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут і пачаў працу ў Беларускім навукова-даследчым інстытуце траўматалогіі і артапедыі Міністэрства аховы здароўя БССР. У 1973 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Аператыўнае лячэнне нязрослых пераломаў і ілжывых суставаў шыйкі сцягна». У НДІ траўматалогіі і артапедыі С. С. Навумовіч працаваў у 1951—2001 гадах: вядучы навуковы супрацоўнік аддзялення дзіцячай артапедыі і траўматалогіі, у 1961—1967 — кіраўнік аддзела эксперыментальнага пратэзавання, 1967—1982 — клінічнага аддзела, 1982—1991 — аддзялення артапедыі).

Памёр 11 кастрычніка 2003 года.

## Навуковая дзейнасць 
С. С. Навумовічу належаць навуковыя працы па эксперыментальным пратэзаванні, хірургічнай дапамозе пры прыроджанай і набытай паталогіі тазасцегнавога сустава, пераломах і вывіхах шыйкі сцягна, прыроджаных і сістэмных захворваннях дзіцячага ўзросту, скаліёзу і інш.

Аўтар шэрагу патэнтаў.

## Узнагароды 
* медаль «За доблесную працу»,
* ордэн «Знак Пашаны»,
* ганаровая грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР,
* граматы Міністэрствы асветы БССР,
* ганаровы знак «Выдатнік аховы здароўя»,
* ганаровы знак «Выдатнік вынаходніцтва і рацыяналізацыі»,
* ганаровы знак «Вынаходнік БССР».

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 

## Спасылкі 
* Наумович, Семен Степанович (доктор медицинских наук, ортопед) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Артапеды СССР
Катэгорыя:Артапеды Беларусі
Катэгорыя:Траўматолагі СССР
Катэгорыя:Траўматолагі Беларусі
Катэгорыя:Хірургі СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі СССР
Катэгорыя:Вынаходнікі Беларусі
Пётр Ільіч Рогач

**Пётр Ільіч Рогач** (нар. , в. Старына, Пастаўскі павет, Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка) — беларускі географ, спецыяліст у напрамку эканамічнай геаграфіі. Кандыдат геаграфічных навук (1973), дацэнт (1985).

## Біяграфія 
Нарадзіўся 14 верасня 1939 года ў вёсцы Старына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.

У 1963 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна  па спецыяльнасці «Геаграфія», а ў 1967 годзе — магістратуру. Атрымаў ступень кандыдата геаграфічных навук у 1973 годзе.

Сферай навуковых інтарэсаў з’яўляюцца эканамічная і сацыяльная геаграфія, рэгіянальная эканоміка, эканоміка Рэспублікі Беларусь, краязнаўства.

Працаваў з 1977 года ў Беларускім дзяржаўным інстітуце народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (з 1992 года — Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт) на факультэце эканомікі і менеджменту, кафедра эканомікі прыродакарыстання, дацэнт, у 1983—1993 гадах — загадчык кафедры эканамічнай геаграфіі.

Узнагароджаны ганаровымі граматамі ЦК КПСС, Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР, Савету Міністраў СССР (1987), медалём «20 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг».

Апублікаваў вялікую колькасць артыкулаў і выданняў, у тым ліку і ў сааўтарстве.

## Бібліяграфія 
* Проблемы территориальной организации снабжения городов овощами и картофелем: (на примере городов БССР): диссертация кандидата географических наук / Петр Ильич Рогач. — Минск, 1973.
* Коммерческая география Беларуси / П. И. Рогач, В. М. Сосновский. — Минск, 2009.
* Материки и страны: учебное пособие / Б. Н. Крайко, П. И. Рогач, Г. Г. Обух. — Минск, 1993.
* Национальная экономика Беларуси: учебник / [В. Н. Шимов и др.]. — Минск, 2009.
* Размещение производительных сил: учебное пособие / П. И. Рогач, В. Н. Сосновский. — Минск, 2000.
* Страноведение: учебное пособие / Рогач П. И. [и др.]. — Минск, 2003.

## Літаратура 
* Рогач Петр Ильич // Кто есть кто в Республике Беларусь, 2001. — Минск, 2001. — Т. 1. — С. 136.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мядзельскім раёне
Катэгорыя:Географы Беларусі
Катэгорыя:Географы СССР
Катэгорыя:Аўтары падручнікаў
Царква Роўнаапостальных Канстанціна і Алены

**Царква Роўнаапостальных Канстанціна і Алены** — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвячоных у гонар святога імператара Канстанціна і яго маці Алены.

## Беларусь 
* Царква Роўнаапостальных Канстанціна і Алены (Валожын)
* Царква Роўнаапостальных Канстанціна і Алены (Віцебск)

### Колішні праваслаўны храм 
* Праваслаўная царква раўнаапостальных Канстанціна і Алены
Картарпурскі калідор

**Картарпурскі калідор** — трансгранічны калідор паміж Пакістанам і Індыяй, які злучае святыні сікхаў Дэра Баба Нанак Сахіб (размешчана ў Пенджабе, Індыя) і Гурдвара Дарбар Сахіб (у Пенджабе, Пакістан). Калідор прызначаны для паломнікаў з Індыі, якія жадаюць наведаць гурдвару ў пакістанскім Картарпуры, размешчаную за 4,7 км (2,9 міль) ад мяжы паміж Пакістанам і Індыяй, без афармлення візы.

Ідэя Картарпурскага калідора была ўпершыню прапанавана ў пачатку 1999 года прэм’ер-міністрамі Індыі і Пакістана Аталам Біхары Ваджпаі і Навазам Шарыфам адпаведна ў рамках дыпламатыі Дэлі-Лахор-Бус.

26 лістапада 2018 года быў закладзены першы камень з індыйскага боку, а праз два дні, 28 лістапада, першы камень з пакістанскага боку быў закладзены прэм’ер-міністрам Пакістана Імранам Ханам. Калідор быў завершаны да 550-годдзя з дня нараджэння Гуру Нанака Дэва 12 лістапада 2019 года.

Прэм’ер-міністр Пакістана Імра Хан заявіў: *«Пакістан лічыць, што шлях да росквіту рэгіёна і светлай будучыні нашага будучага пакалення заключаецца ў міры»*, дадаўшы, што ''«Пакістан не толькі адкрывае мяжу, але і свае сэрцы для сікхскай абшчыны». Прэм’ер-міністр Індыі Нарэндра Модзі параўнаў з’яўленне Картарпурскага калідора з падзеннем Берлінскай сцяны, заявіўшы, што праект можа дапамагчы аслабіць напружанасць у адносінах паміж дзвюма краінамі.

Раней паломнікі з Індыі павінны былі садзіцца на аўтобус да Лахора, каб дабрацца да Картарпура, што складае 125 км шляху, хоць людзі на індыйскім баку мяжы маглі фізічна бачыць Гурдвару Дарбар Сахіб Картарпур на пакістанскім баку. Для індыйскага боку была таксама пабудавана ўзнёслая платформа, дзе людзі выкарыстоўваюць бінокль, каб атрымаць добры агляд.

## Спасылкі 
* Выявы: Гурдвара Дарбар Сахиб в Картарпуре, Geo TV, 28 ноября 2018 года.
* Дадатковая інфармацыя: kartarpur.com.pk 
* Апошнія абнаўленні: kartarpurcorridor.com 

Катэгорыя:Пенджаб
Катэгорыя:Межы
Катэгорыя:Паломніцтва
Катэгорыя:Знешняя палітыка Пакістана
Катэгорыя:Знешняя палітыка Індыі
Царква Усіх Святых

**Царква Усіх Святых** — назва шэрагу хрысціянскіх храмаў, асвячоных у гонар свята «Усіх Святых».

## Беларусь 
* Царква Усіх Святых (Бягомль)
* Царква Усіх Святых (Віцебск)
* Царква ў гонар Усіх Святых (Дольная Рута)
* Царква Усіх Святых (Старое Сяло)
* Царква Усіх Святых (Ліда)
* Царква Усіх Святых (Маладзечна)
* Царква Усіх Святых (Мінск)
* Царква Усіх Святых (Пірэвічы)
* Усехсвяцкая царква (Тураў)

## Англія 
* Сабор Усіх Святых (Дэрбі)

## Пакістан 
* Царква Усіх Святых (Пешавар)

## Расія 
* Царква Усіх Святых (Растоў-на-Доне)

## Чэхія 
* Царква Усіх Святых (Пражскі Град)
Прамова (мовазнаўства)

**Прамова** — старажытная мова, з дыялектаў якой шляхам паступовага развіцця ўзнікае група т.зв. роднасных моў або моўных сем’яў. Некаторыя прамовы доюба вядомыя з прычыны захавання пісьмовых помнікаў, напрыклад, лацінская мова як прамова раманскіх моў. У іншых выпадках рэканструююцца (напрыклад, праславянская, праіндаеўрапейская і інш.) метадамі параўнальна-гістарычнага мовазнаўства. Рэканструкцыя прамовы як сістэм заканамерных і семантычных суадпаведнасцей — магчымасць лепей зразумець шляхі эвалюцыі асобных моў, вызначыць адносіны роднасці паміж імі, выйсці за часавыя межы самых старых зафіксаваных тэкстаў.

## Літаратура 
* Міхневіч, А. Я. Прамова / А. Я. Міхневіч //  — С. 5.
* Трубецкой, Н. С. Избранные труды по филологии: переводы с разных языков / Н. С. Трубецкой. — М.: Прогресс, 1987. — 559, [1] c.: нотные ил., портр.


Катэгорыя:Параўнальна-гістарычнае мовазнаўства
Мальва (вобласць)

**Ма́льва** () — гістарычная вобласць у цэнтральнай Індыі на тэрыторыі сучаснага штата Мадх’я-Прадэш. Агульная плошча — 81 767 км².

Уяўляе сабою вулканічнае плато, сфарміраванае ў мелавы перыяд, з сярэдняй вышынёй 550—600 м над узроўнем акіяна. Клімат мяккі субтрапічны. Значная частка паверхні пакрыта ўрадлівымі бурымі глебамі. Захаваліся сухія шыракалістыя лясы. Карысныя выкапні: жалеза і мармур.

Земляробчыя культуры вядомы з эпохі энеаліту. У часы складання Махабхараты было заселена малавамі, ад наймення якіх паходзіць сучасная назва. У VI—VII стаггоддзях тут склалася самастойная дзяржава, што некаторы час аспрэчвала гегемонію ў Паўднёвай Азіі. Пазней уваходзіла ў склад розных дзяржаўных утварэнняў. У выніку на тэрыторыі Мальвы жывуць нашчадкі з розных кутоў Індыі. Большасць вернікаў спавядаюць індуізм і іслам.

## Спасылкі 
* [Malwa (Madhya Pradesh)](https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Malwa_(Madhya_Pradesh))
* Explore The Rich Heritage At Malwa Plateau Of Madhya Pradesh

Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Азіі
Катэгорыя:Плато
Царква Святога Дзмітрыя Салунскага

**Царква Святога Дзмітрыя Салунскага** — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвячоных у гонар святога Дзмітрыя Салунскага.

## Беларусь 
* Царква Святога Дзмітрыя Салунскага (Віцебск)
* Праваслаўная царква св. Дзімітрыя ў Саках
* Царква Святога Дзмітрыя (Тэўлі)
* Царква ў імя святога велікамучаніка Дзімітрыя Салунскага (Калоднае)
* Царква Святога Дзмітрыя Салунскага (Лелікава)
* Царква Святога Дзмітрыя Салунскага (Малая Бераставіца)
* Царква Святога Дзмітрыя Салунскага (Мясата)
* Царква Святога Дзмітрыя Салунскага (Рагозна)
* Дзмітрыеўская царква (Шчорсы)

## Балгарыя 
* Царква Святога Дзмітрыя Салунскага (Вяліка-Тырнава)
Эдуарда Радрыгес

**Эдуарда Радрыгес Вельцэ** (; нар. 2 сакавіка 1956, Качабамба) — балівійскі палітык, прэзідэнт краіны ў 2005—2006 гадах, раней быў старшынёй Вярхоўнага суда Балівіі.

Катэгорыя:Прэзідэнты Балівіі
Малавы

**Малавы**  — старажытны індыйскі народ. Упершыню ўзгадваюцца ў Махабхараце як ваяўнічае племя Пенджаба. Магчыма, што ідэнтычны малам, з якімі сутыкнуліся воіны Аляксандра Македонскага. Прынята вылучаць так званую эпоху малаваў паміж сярэдзінай 1 тысячагоддзя да н. э. і сярэдзінай 1 тысячагоддзя н. э., якая суправаджалася з'яўленнем надпісаў валадароў малаўскага паходжання на тэрыторыі сучасных Раджастхана і Гуджарата. Лічыцца, што адгалінаванне малаваў стварыла асобную гістарычную вобласць Мальву.

Паходжанне малаваў спрэчнае. Існуюць версіі пра тое, што яны адносілся да арыяў або дравідаў. 

## Літаратура 
* Jain, K. C. Malwa Through The Ages / Kailash Chand Jain. — Motilal Banarsidass Publ., 1972 ISBN 978-8120808249

Катэгорыя:Зніклыя народы Азіі
Мікалай Волкаў

**Мікалай Волкаў**:
* Мікалай Аляксандравіч Волкаў (нар. 1985) — беларускі гісторык.
* Мікалай Сяргеевіч Волкаў (нар. 1941) — беларускі архітэктар.
* Мікалай Фёдаравіч Волкаў (нар. 1931) — беларускі кардыёлаг.
* Мікалай Цярэнцьевіч Волкаў (1913—1956) — Герой Савецкага Саюза.
Аляксееўскае благачынне горада Віцебска

**Аляксееўскае благачынне горада Віцебска**, **Аляксееўская благачынная акруга горада Віцебска** — акруга ў Віцебскай і Аршанскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае ўсходную частку горада Віцебск.

## Храмы і прыходы 
# Царква Святога Дзмітрыя Салунскага (Віцебск)
# Царква ў імя святой блажэннай Ксеніі Пецярбургскай (Слабада)
# Царква ў гонар абраза Божай Маці (Віцебск)
# Храм святапакутніка Фадзея, архібіскупа Цверскага (Віцебск)
# Свята-Георгіеўская царква (Віцебск)
# Свята-Андрэеўская царква (Віцебск)
# Царква ў пас. Тарны
# Царква ў гонар святых жанчын-міраносіц (Віцебск)
# Царква ў імя святога дабравернага князя Дзімітрыя Данскога (Віцебск)
# Царква ў імя свяціцеля Алексія Маскоўскага (Віцебск)

## Благачынныя настаяцелі 
Іерэй Уладзімір Арцёменка.

## Спасылкі 
* Аляксееўскае благачынне горада Віцебска на vitprav.by

Катэгорыя:Рэлігія ў Віцебску
Катэгорыя:Благачынныя акругі Віцебскай і Аршанскай епархіі