Узмёнскі сельсавет

**Узмё́нскі сельсавет** (**Узмянскі сельсавет**) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Узмёны.

## Геаграфія 
Узмёнскі сельсавет знаходзіцца на поўначы Мёрскага раёна. Паўночная і ўсходняя межы сельсавета праходзяць па Заходняй Дзвіне, якая натуральным чынам аддзяляе Мёрскі раён ад Верхнядзвінскага раёна. На захадзе сельсавет мяжуе з Павяцкім сельсаветам, на поўдні — з Мёрскім сельсаветам, на паўднёвым усходзе — з Туркоўскім сельсаветам.

Па тэрыторыі сельсавета працякае рэчка Камёнку.

## Гісторыя 
16 ліпеня 1954 года цэнтр Барсукоўскага сельсавета перанесены ў вёску Узмёны, а сельсавет перайменаваны ва **Узменскі сельсавет**. 12 чэрвеня 1958 года ў склад сельсавета з Лявонпальскага сельсавета пералічаны населеныя пункты Ліпава і Ясева. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 верасня 1960 года ў склад сельсавета з Туркоўскага сельсавета перададзены 21 населены пункт (Алешчанцы, Барашкі, Бедзенка, Верашчакі, Гагаліншчына, Геленава, Дрыгучы, Заборцы, Калеснікі, Краты, Краўчанкі, Ліпаціна, Масцішча, Навіцкія, Розаны, Скрыдлеўшчына, Таранды, Траскуны, Шарагі, Шарашонкі і Шуты). 26 сакавіка 1973 года ў склад Туркоўскага сельсавета перададзены 20 населеных пунктаў (вёскі Алешчанцы, Барашкі, Верашчакі, Геленава, Заборцы, Масцішча, хутары Бедзенка, Гагаліншчына, Дрыгучы, Калеснікі, Краты, Краўчанкі, Ліпаціна, Розаны, Саўчанкі, Таранды, Траскуны, Шарагі, Шуты, Шэра-Шашкі). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 19 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года сельсавет быў скасаваны, яго тэрыторыя (16 населеных пунктаў: Барсукі, Брыжалюбкі, Брыжынкі, Буралом 1, Вінагроды, Казелькі, Калачова, Карандашы, Клёміна, Ліпава 1, Ліпава 2, Палшчызна, Пераслова, Пераслоўка, Труды і Узмёны) далучана да Даўгінаўскага сельсавета.

16 верасня 2010 года Даўгінаўскі сельсавет перайменаваны ва Узмёнскі сельсавет. Чатырма месяцамі раней — 17 мая 2010 года — адміністрацыйны цэнтр Даўгінаўскага сельсавета быў перанесены з вёскі Даўгінава ў аграгарадок Узмёны. 16 чэрвеня 2017 года скасавана вёска Карандашы.

## Насельніцтва 
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1112 чалавек, з іх 88,3 % — беларусы, 7,8 % — рускія, 1,6 % — украінцы, 1,1 % — палякі; паводле перапісу 2019 года — 791 чалавек.

## Населеныя пункты 
У склад сельсавета ўваходзілі раней і ўваходзяць у цяперашні час населеныя пункты:
* Барсукі, вёска
* Брыжынкі, вёска
* Буралом 1, вёска
* Вінагроды, вёска
* Казелькі, хутар
* Калачова, хутар — ліквідаваны ў 2008 г.
* Карандашы, вёска — ліквідаваная 28 чэрвеня 2017 г.
* Клёміна, вёска
* Ліпава 1, хутар
* Ліпава 2, хутар
* Пераслова, вёска
* Пераслоўка, вёска
* Палшчына, хутар
* Труды, вёска
* Узмёны, вёска

З 2010 года ў склад сельсавета ўвайшлі населеныя пункты:
* Барсукі, вёска
* Брэдзева, вёска
* Гвардзейская, вёска
* Даўгінава, вёска
* Дварчаны, вёска
* Зайцава, вёска
* Званкі хутар
* Ільмовікі, вёска
* Кавалькі, хутар
* Лявонпаль, вёска
* Мальцы, вёска
* Скакуны, вёска
* Слабада, вёска
* Старое Грудзінава, вёска

## Архіў 
Архіўныя дакументы Узмёнскага сельсавета (да моманту яго скасавання ў 2004 г.) захоўваюцца ў Занальным дзяржаўным архіве горада Глыбокае.
Архіў, які ахоплівае 1954—2004 гг., складаецца з пратаколаў сельвыканкамаў, пратаколаў агульных сходаў грамадзян, планаў працы, бюджэтаў, гаспадарчых кніг, дакументаў па асабістаму складу і інш.
Шыфр архіва — BY ЗГАГлб ф. 1612.
Памер архіва — 838 старонак.
Архіў Узмёнскага сельсавета знаходзіцца ў аб’яднаным стане з архівам скасаванага Барсукоўскага сельсавета.

## Літаратура 
*  С. 130
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / С. Д. Гриневич и др. — Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 2: (1944―1980 гг.). — Минск: «Беларусь», 1987. — 283 с.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, скасаваныя ў 2004 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі, утвораныя ў 2010 годзе