open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Еўле

**Еўле** () — горад на ўсходзе цэнтральнай Швецыі, на беразе Батнічнага заліва Балтыйскага мора. Насельніцтва — 93509 (2009). Цэнтр муніцыпалітэта Еўле (92416 жыхароў) і лена Еўлеборг (275.908 жыхароў).

Размешчаны пры ўпадзенні ракі Геўлеан у Еўлеўскую бухту Батнічнага заліва. У 15 км на паўднёвы ўсход ад Еўле знаходзіцца вусце ракі Далэльвен. Насельніцтва горада складае 71 033 чалавекі (2010).

## Гісторыя 
Упершыню Еўле згадваецца ў 1413 годзе. У 1446 атрымаў гарадскія прывілеі ад Крыстафера Баварскага. Еўле служыў партовым горадам для прамысловага раёна Бергслаген. Падчас Вялікай Паўночнай вайны, у 1719 годзе, Еўле здолеў пазбегнуць лёсу іншых усходняшведскіх гарадоў, а менавіта — быць спаленым і разрабаваным рускімі, бо абаронцы гораду адбілі некалькі расійскіх атак. У XVIII стагоддзі горад меў станоўчае эканамічнае развіццё. У 1792 у мясцовым замку кароль Густаў III склікаў апошні раз у сваім жыцці рыксдаг. У XIX стагоддзі Еўле быў важным прамысловым цэнтрам, але пачынаючы з XX стагоддзя паступова страціў сваё значэнне.

## Славутасці 
[thumb|злева|250 px|[Еўлеўскі казёл у 2009 г.]]
* Замак Еўле (першапачаткова заснаваны ў 1583)
* Царква Святой Тройцы (1654)
* Квартал Стары Еўле
* Музей лена Еўлеборг
* Шведскі чыгуначны музей
* Тэатр Еўле (пабудаваны ў 1878)
* Еўлеўскі казёл — вялізная саламяная фігура Каляднага казла, якую з 1966 штогод усталёўваюць на Замкавай плошчы. Вядомасць набыў дзякуючы таму, што казла амаль штогод спальваюць вандалы, нягледзячы на спробы ўладаў захаваць фігуру.

## Спорт 
У горадзе размяшчаецца футбольны клуб Ефле Еўле.

## Гарады-пабрацімы 
*  Іст-Лондан, ПАР
*  Кельцы, Польшча
*  Юрмала, Латвія

## Галерэя 

Выява:Rådhuset, Gävle, från norr.jpg
Выява:Gavlean.JPG
Выява:Gävle-Concert House.JPG

## Спасылкі 
* Афіцыйны сайт горада 
* Музей чыгунак у Еўле
Катэгорыя:Гарады Швецыі
Хламідамонас

**Хламідамонас** (*Chlamydomonas*) — род зялёных водарасцей сямейства хламідаманадавых.

Налічваецца больш за 500 відаў. Пашыраны ў марскіх і прэсных вадаёмах (часцей забруджаных, са стаячай вадой), у глебе, на наземных субстратах. На Беларусі 18 відаў.

Мікраскапічныя аднаклетачныя рухомыя арганізмы з двума жгуцікамі і гладкай абалонкай без вырастаў. Плаваюць свабодна або прымацоўваюцца да водных беспазваночных жывёл. Хларапласты чашападобныя, пласціністыя, зорчатыя, з 1—2 пірэноідамі і вочкам. Бясполае размнажэнне дзяленнем на 2—8 зааспор, палавы працэс — галагамія, ізагамія, гетэрагамія, радзей аагамія.

Выкарыстоўваюць у ачышчальных збудаваннях, культывуюць у лабараторыях для даследаванняў па генетыцы фотасінтэзу, біялогіі развіцця, вызначэння таксічнасці забруджаных вод.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Зялёныя водарасці
Боргазезія

**Боргазезія** (італ. Borgosesia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.

Насельніцтва складае 13473 чалавека (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 332 чал./ км ². Займае плошчу 40 58 км ². Паштовы індэкс - 13011. Тэлефонны код - 0163.

## Дэмаграфія 
Дынаміка насельніцтва:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:20000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 5959
  bar:1871 from:0 till: 5928
  bar:1881 from:0 till: 6188
  bar:1901 from:0 till: 7496
  bar:1911 from:0 till: 9184
  bar:1921 from:0 till: 8369
  bar:1931 from:0 till: 10193
  bar:1936 from:0 till: 10956
  bar:1951 from:0 till: 11702
  bar:1961 from:0 till: 14042
  bar:1971 from:0 till: 16219
  bar:1981 from:0 till: 15992
  bar:1991 from:0 till: 14731
  bar:2001 from:0 till: 13926
PlotData=
  bar:1861 at: 5959 fontsize:S text: 5.959 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 5928 fontsize:S text: 5.928 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 6188 fontsize:S text: 6.188 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 7496 fontsize:S text: 7.496 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 9184 fontsize:S text: 9.184 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 8369 fontsize:S text: 8.369 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 10193 fontsize:S text: 10.193 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 10956 fontsize:S text: 10.956 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 11702 fontsize:S text: 11.702 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 14042 fontsize:S text: 14.042 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 16219 fontsize:S text: 16.219 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 15992 fontsize:S text: 15.992 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 14731 fontsize:S text: 14.731 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 13926 fontsize:S text: 13.926 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Па даных  ISTAT
 

Катэгорыя:Камуны правінцыі Верчэлі
Іван Міхайлавіч Каратчэня

**Iван Міхайлавіч Каратчэня** (нар.  года, вёска , Любанскі раён, Мінская вобласць) — беларускі палітычны дзеяч, вучоны-эканаміст, доктар эканамічных навук, прафесар. Акадэмік Міжнароднай акадэміі арганізацыйных і кіраўніцкіх навук (1994), Міжнароднай акадэміі навук інфармацыі, інфармацыйных працэсаў і тэхналогій (1995), Міжнароднай акадэміі навук вышэйшай школы (1997).

## Біяграфія 
Скончыў у 1967 годзе сельскагаспадарчы тэхнікум, а ў 1975 годзе агранамічны факультэт Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі, у 1986 годзе — Мінскую вышэйшую партыйную школу.

У 1969—1975 гг. працаваў галоўным аграномам, намеснікам старшыні калгасу імя Беларускай ваеннай акругі Любанскага раёна. У 1975—1976 гг. — начальнікам Любанскай райдзяржсемстанціі, у 1976—1986 гг. — працаваў начальнікам упраўлення сельскай гаспадаркі, першым намеснікам старшыні Уздзенскага райвыканкама. У 1986—1990 — першым сакратаром Вілейскага гаркама КПБ.

Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі (1990—1992), член Прэзідыума, старшыня Камісіі па пытаннях галоснасці, сродкаў масавай інфармацыі і правоў чалавека; дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1995—1996), дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (1996—2000).

У 1992—1998 гг. — Каардынатар Рабочай групы Савета кіраўнікоў дзяржаў і Савета кіраўнікоў урадаў СНД, Выканаўчы Сакратар СНД.
З 2000 года на выкладчыцкай працы ў Маскве. Аўтар больш за 40 навуковых прац.

Кандыдат эканамічных навук (1994), тэма дысертацыі: «Станаўленне і ўмовы развіцця інтэграцыйнага эканамічнага саюза дзяржаў — удзельніц СНД».

Доктар эканамічных навук (1996), тэма дысертацыі: «Стратэгія і перспектывы фарміравання эканамічнага саюза краін СНД».

Некаторыя крыніцы сцвярджаюць аб імаверных кантактах Івана Каратчэні са светам злачыннасці,.

## Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Дружбы Народаў (Расія)

## Бібліяграфія 
* Земля находит хозяев: [Об использовании аренды в Вилейском районе Минской области] / И. М. Коротченя, Р. И. Дорский.-Минск: Ураджай. 1989
* Экономический союз суверенных государств: стратегия и тактика становления/ И. М. *Коротченя.- СпБ: Издательство СпБ университета экономики и финансов. — 1995.
* Содружестов независимых государств: портрет на фоне перемен(Составители А. Белько и др). Ответ. редактор И. М. Коротченя.- Минск:1996.

## Літаратура 
* Народныя дэпутаты Рэспублікі Беларусь. Дванаццатае скліканне. Мн., 1992; Парламент — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь. Мн., 1997;
* Кто есть кто в Республике Беларусь. Мн., 1999. С.145-146.
* Летопись Белорусской государственной сельскохозяйственной академии (1836—2000 гг.). Издание 3-е, исп. и доп. Авт-сост. В. М. Лившиц. Горки.2000.С.96.

## Спасылкі 
* И. М. Коротченя: биография http://belarustoday.info/?pid=586

Катэгорыя:Эканамісты Беларусі
Катэгорыя:Дактары эканамічных навук
Катэгорыя:Аграномы Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання
Катэгорыя:Першыя сакратары Вілейскага гаркама КПБ
Міжнародная гідраграфічная арганізацыя

**Міжнародная гідраграфічная арганізацыя** () —— міжнародная арганізацыя, створаная ў 1921 годзе для каардынацыі гідраграфічнай дзейнасці дзяржаў-удзельніц. Першапачаткова звалася «Міжнароднае гідраграфічнае бюро» (). Штаб-кватэра знаходзіцца ў Манака.

Арганізацыя мае назіральніцкі статус пры ААН. Стандарты і публікацыі МГА ўжываюцца як аўтарытэтныя крыніцы ў працы ААН.

Катэгорыя:Міжнародныя навуковыя арганізацыі
Пётр Тышкевіч (ваявода менскі)

**Пётр Тышкевіч** () — вялікалітоўскі ўраднік. Кашталян менскі (28 ліпеня 1611—1618), ваявода менскі (6 верасня 1618—1631).

Адзін з фундатараў касцёла і кляштара дамініканцаў у Менску, у 1615 годзе купіў пляц на рагу вуліц Валоцкай і будучай Дамініканскай і пачаў будаваць для дамініканскага ордэна мураваны касцёл і двухпавярховы кляштар пры ім.

## Сям’я 
Паходзіў з лагойскай лініі роду Тышкевічаў, сын берасцейскага ваяводы Юрыя Тышкевіча і яго другой жонкі Фядоры з Валовічаў, дачкі новагародскага кашталяна Рыгора Валовіча. Меў братоў Тэадора Фрыдэрыка, Марціна, Яна Яўстаха і Аляксандра.

У шлюбе з Рэгінай з Галоўчынскіх, дачкой менскага кашталяна Шчаснага Галоўчынскага. Пакінулі дзяцей:
* Казіміра (пам. 1652), вялікага падчашага літоўскага;
* Барбару, жонку Дынавея;
* Марыяну, жонку смаленскага ваяводы Адама Мацея Саковіча;
* Соф’ю, жонку спачатку Аляксандра Калэнцкага, а потым князя Фёдара Друцкага-Горскага;
* Крысціну, жонку спачатку менскага стольніка Яна Жыжэмскага, а потым Гурскага;
* Кацярыну, жонку вялікага маршалка літоўскага Крыштафа Завішы.

Пасля смерці Пятра Тышкевіча, Рэгіна з Галоўчынскіх узяла другі шлюб з віцебскім ваяводам Крыштафам Кішкам.

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Генеалогія магнацкіх радоў Рэчы Паспалітай 

Пётр
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Ваяводы менскія
Катэгорыя:Кашталяны менскія
Wieś i Zaścianek

**Wieś i Zaścianek** (бел. *Вёска і Засценак*) — польскі штотыднёвік. Выдаваўся ў 1917-1918 гг. Выканаўчым Камітэтам Польскай рады Мінскай зямлі. Часопіс з'яўляўся органам прапаганды Польскай рады сярод сялян і шляхты, якія жылі на Міншчыне. Дэкларатыўнай мэтай ідэолагаў выдання было навучанне думаць і чытаць на-польску, інфармаваць насельніцтва пра палітычную сітуацыю і разпаўсюджваць эканамічны прагрэс. Першы нумар выйшаў у верасні 1917 года. №4 выйшаў 28 студзеня (10 лютага) 1918 года. Дата выдання апошняга нумару невядомая.

## Літаратура 
* Dariusz Tarasiuk: Między nadzieją a niepokojem. Działalność społeczno-kulturalna i polityczna Polaków na wschodniej Białorusi w latach 1905–1918. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2007, s. 211. ISBN 978-83-227-2629-7.

## Гл. таксама 
* Straż imienia Marii
* Nad Świsłoczą

Катэгорыя:Часопісы Беларусі
Катэгорыя:Часопісы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Часопісы на польскай мове
Ян Яўстах Тышкевіч

**Ян Яўстах Тышкевіч** (1571, Берасце — 1631) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.

У 1601 стаў каралеўскім ротмістрам. Надворны падскарбі літоўскі ў 1607—1611, з 1611 мсціслаўскі, а з 1615 — берасцейскі ваявода.

З’яўляўся таксама старостам дудскім, лайскім, мазырскім і камянецкім.

## Сям’я 
Паходзіў з лагойскай лініі роду Тышкевічаў, сын берасцейскага ваяводы Юрыя Тышкевіча і яго другой жонкі Тэадоры Валовіч, дачкі новагародскага кашталяна Рыгора Валовіча. Меў братоў Тэадора Фрыдэрыка, Марціна, Пятра і Аляксандра

Быў двойчы жанаты. Першы раз ажаніўся да 1595 года з князёўнай Соф’яй Вішнявецкай (памерла пасля 1612), дачкой кіеўскага кашталяна Міхаіла Вішнявецкага. Меў з ёй дзяцей:
* Антонія Яна (каля 1609—1649), надворнага літоўскага маршалка;
* Юрыя (? — 1656), віленскага біскупа;
* Казіміра (? — 1649), падкаморага берасцейскага;
* Крыштафа (? — 1666), чарнігаўскага ваяводу;
* Феліцыяна (1609 — 1649), чашніка кіеўскага;
* Канстанцыю, жонку Яна Завішы;
* Сюзану, жонку спачатку віцебскага кашталяна Яўстаха Курча, а потым новагародскага кашталяна Самуэля Статкевіча;
* Альжбэту, жонку спачатку Яна Фарэнсбаха, а потым віцебскага кашталяна Мікалая Завішы.

Другі раз ажаніўся з Кацярынай Сямашка, але дзяцей з ёй не меў.

## Спасылкі 
* Генеалогія магнацкіх радоў Рэчы Паспалітай 

Ян Яўстах
Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Ваяводы берасцейскія
Катэгорыя:Ваяводы мсціслаўскія
Катэгорыя:Падскарбіі надворныя літоўскія
Катэгорыя:Старосты мазырскія
Катэгорыя:Старосты камянецкія
Катэгорыя:Старосты дудскія
Германія на конкурсе песні Еўрабачанне

Германія ўдзельнічае ў конкурсе песні “Еўрабачанне” з самага першага конкурса ў 1956 годзе. За ўсю гісторыю конкурса толькі адзін раз краіна не ўдзельнічала ў фінале “Еўрабачання”. Гэта адбылося ў 1996 годзе, калі з-за вялікай колькасці краін, якія жадалі паўдзельнічаць у мерапрыемстве было вырашана правесці прэ-селекцыю (аналаг сучаснага паўфінала). У выніку тайнага галасавання журы, нямецкі прадстаўнік Леон з песняй "Planet of blue" набраўшы 24 балы, заняў толькі 24 месца.

Падчас савецкай акупацыі Усходняй Германіі, заходнія землі краіны выступалі на конкурсе пад поўнай назвай краіны – Федэратыўная Рэспубліка Германія (у адрозненні ад Германскай Дэмакратычнай Рэспублікі). Пасля аб’яднання ўсіх нямецкіх зямель у 1990 годзе, ужо агульная краіна стала выступаць пад назвай Германія.

За ўвесь час свайго ўдзелу ў “Еўрабачанні”, краіна перамагала двойчы: у 1982 і 2010 гадах і 5 раз займала апошяе месца: у 1964, 1965, 1974, 1995 і 2005 гадах.

## Вялікая чацвёрка 
У 1998 годзе Еўрапейскі Вяшчальны Саюз прыняў рашэнне аб’яднаць краіны-спонсары конкурса ў адну групу і даць ім права выступаць адразу ў фінале, не ўдзельнічаючы ў паўфінальнай сетцы. Гэтая група адрымала назву “Вялікая чацвёрка” (па колькасці краін, што ўваходзілі ў яе). Дадзеную групу складалі Германія, Іспанія, Францыя і Вялікабрытанія. У 2011 годзе, з вяртаннем на конкурс Італіі, “вялікая чацвёрка” пераўтварылася ў “Вялікую пяцёрку”.

## Удзельнікі 
  ў Хельсінкі ў (2007)]] ” ў Бялградзе ў (2008)]]  ў Осла ў (2010)]]  ў Дзюсельдорфе ў (2011)]]

## Гісторыя галасавання 
Германія **дала** балы:

Германія **атрымала** балы ад:

## Правядзенне конкурсаў 
## Каментатары і глашатаі 
Катэгорыя:Музыка Германіі
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песні Еўрабачанне
Дэзана

**Дэзана** () — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.

Насельніцтва складае 1042 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 65 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 13034. Тэлефонны код — 0161.

Заступнікам населенага пункта лічацца святыя апосталы Пётр і Павел.
Хіславіцкі раён

**Хіславіцкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — гарадскі пасёлак Хіславічы.

## Геаграфія 
Плошча  — 1161,04 км².

Тэрытарыяльна раён мяжуе: на паўночным усходзе з Пачынкаўскім, на паўночным захадзе з Манастыршчанскім, на поўдні з Шумяцкім раёнамі Смаленскай вобласці. На захадзе раён мяжуе з Рэспублікай Беларусь.

Раён размяшчаецца на Сожаўска-Асцёрскай нізіне, толькі на паўднёвым захадзе ёсць адгор’і Рослаўска-Шумяцкага ўзвышша. Буйная рака Сож. Шмат балот.

Глебы ў раёне дзярнова-моцна- і сярэднепадзолістыя на суглінках, супесках і лёсападобных пародах. Лясы займаюць 17,9 % тэрыторыі, галоўным чынам хваёвыя.

## Гісторыя 
Упершыню ўтвораны ў 1928 годзе. У 1963 годзе быў далучаны да Манастыршчынскага раёна, адноўлены ў існым выглядзе ў 1965 годзе.

## Дэмаграфія 
Колькасць насельніцтва — 11 242 чал., у тым ліку сельскага 6 747 чал. (2007).

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
У раёне маецца 1 гарадское і 11 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы**
# Хіславіцкае гарадское паселішча

**Сельскія паселішчы**
# Гарадзішчанскае сельскае паселішча
# Ёзэфаўскае сельскае паселішча
# Кажуховіцкае сельскае паселішча
# Калеснікаўскае сельскае паселішча
# Карзоўскае сельскае паселішча
# Мікшынскае сельскае паселішча
# Пячорскае сельскае паселішча
# Соінскае сельскае паселішча
# Уладзімірскае сельскае паселішча
# Упінскае сельскае паселішча
# Чарэпаўскае сельскае паселішча

## Транспарт 
Аўтадарога абласнога значэння Хіцоўка&nbsp;— Хіславічы&nbsp;— Мсціслаў.

## Вядомыя асобы 
* Максім Трыфанавіч Гарбаценкаў — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Віцебскай і Вілейскай абласцей ў гады Вялікай Айчыннай вайны

## Спасылкі 
* Хіславіцкі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Смаленскай вобласці
Глінкаўскі раён

**Глінкаўскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — Глінка.

## Геаграфія 
Плошча раёна — 1223,2&nbsp;км².

Тэрытарыяльна раён мяжуе: на паўночным усходзе з Дарагабужскім раёнам, на паўночным захадзе з Кардымаўскім раёнам, на паўднёвым захадзе з Пачынкаўскім раёнам, на паўднёвым усходзе з Ельнінскім раёнам.

Размяшчаецца ў заходняй частцы Ельнянскага і ўсходняй частцы Пачынкаўскага узвышшаў, абмежаваных з паўночнага захаду Верхнедняпроўскай нізінай. Па тэрыторыі раёна цячэ некалькі рэк: Дняпро — на працягу 30&nbsp;км, і яго прытокі Устрам — 52&nbsp;км, Воласць — 40&nbsp;км, Бароўка — 17&nbsp;км, прыток Сажа — Хмара.

Глебы ў раёне дзярнова-падзолістыя. Лясы займаюць 48,2 % тэрыторыі.

## Гісторыя 
Раён быў утвораны ў 1929 годзе на тэрыторыі былых Смаленскага і Ельнінскага паветаў Смаленскай губерні. У 1961 годзе быў расфармаваны і ўлучаны ў склад Ельнянскага раёна. Адноўлены ў 1980 годзе.

## Дэмаграфія 
Колькасць насельніцтва — 6,081 тыс. чалавек (2005). Усё насельніцтва жыве ў 6&nbsp;сельскіх умовах.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
У раёне маецца 6 сельскіх паселішчаў:
# Глінкаўскае сельскае паселішча
# Белахолмскае сельскае паселішча
# Берднікаўскае сельскае паселішча
# Балтуцінскае сельскае паселішча
# Дабромінскае сельскае паселішча
# Рамаданаўскае сельскае паселішча

## Эканоміка 
## Транспарт 
Аднакалейная неэлектрафікаваная чыгуначная лінія Смаленск — Сухінічы.

## Спасылкі 
* Помнікі архітэктуры Глінкаўскага раёна
* Энцыклапедыя Смаленскай вобласці 

Катэгорыя:Раёны Смаленскай вобласці
Гацінара

**Гатынара** () — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.

Насельніцтва складае 8506 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 261 чал./км². Займае плошчу 34 км². Паштовы індэкс — 13045. Тэлефонны код — 0163.

Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Пётр.
Мантэсума I

**Мантэсума** (на мове науа - **Матэкусома**) **I Ілуікаміна** («Той, хто пускае ў неба стрэлы») (Motēuczōma Ilhuicamīna) (1398 - каля 1469) — вярхоўны кіраўнік (тлатаані) ацтэкаў (мешыкаў) у 1440-1469 гг.

## Паходжанне і сям'я 
Мантэсума быў сынам тлатаані ацтэкаў Хвіцыліхвітля (1395-1414) і дзяўчыны Міахваксіхвітль. Паводле падання, бацька яго маці Азаматцынтекутлі мог ператварацца ў жывёл і быў вельмі падазроны. Ён атачыў сваю дачку вартай з павукоў, сараканожак, змей, кажаноў і скарпіёнаў. Не маючы па гэтай прычыне магчымасці мець зносіны з каханай, Хвіцыліхвітль паслаў ёй па паветры цудоўную стралу з нефрытавага камяню. Злавіўшы стралу, дзяўчына праглынула нефрытавы камень і неўзабаве апынулася цяжарнай, як пасля высветлілася, Мантэсумай і яго братам-блізнюком Тлакаэлелем. Пры Мантэсуме I Тлакаэлель займаў пасаду чыхуакаатля (віцэ-кароль ацтэкаў і адначасова прэфект Мехіка), пасля смерці брата Тлакаэлель адмовіўся ад трона і спрыяў абранню імператарам Ахаякатля.

## Стварэнне імперыі 
thumb|left|Тэрыторыі далучаныя да дзяржавы Ацтэкаў пры Мантэсуме I (ружовы)

Мантэсума I атрымаў у спадчыну ўладу ад Іцкаатля у 1440 годзе і значна пашырыў дзяржаву ацтэкаў. Спачатку, пасля доўгай вайны, ён змог разбурыць ваенны саюз Чалька-Амакемекан, кантраляваць доступ да даліны Пуэбла і да ўзбярэжжа Мексіканскага заліва. Завяршыў падпарадкаванне ацтэкам іншых індзейскіх плямёнаў Цэнтральнай Мексікі і ўзначаліў саюз гэтых плямёнаў (з цэнтрам у горадзе Тэначтытлан, сучасны Мехіка).

Катэгорыя:Ацтэкі
Катэгорыя:Тлатаані
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Тэначтытлане
Катэгорыя:Памерлі ў Тэначтытлане
Казанова-Эльва

**Казанова-Эльва** (італ. Casanova Elvo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.

Насельніцтва складае 246 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 15 чал./км ². Займае плошчу 16 км ². Паштовы індэкс - 13030. Тэлефонны код - 0161.

## Дэмаграфія 
Дынаміка насельніцтва:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 848
  bar:1871 from:0 till: 839
  bar:1881 from:0 till: 894
  bar:1901 from:0 till: 1043
  bar:1911 from:0 till: 957
  bar:1921 from:0 till: 910
  bar:1931 from:0 till: 809
  bar:1936 from:0 till: 810
  bar:1951 from:0 till: 781
  bar:1961 from:0 till: 603
  bar:1971 from:0 till: 401
  bar:1981 from:0 till: 332
  bar:1991 from:0 till: 239
  bar:2001 from:0 till: 246
PlotData=
  bar:1861 at: 848 fontsize:S text: 848 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 839 fontsize:S text: 839 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 894 fontsize:S text: 894 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1043 fontsize:S text: 1.043 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 957 fontsize:S text: 957 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 910 fontsize:S text: 910 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 809 fontsize:S text: 809 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 810 fontsize:S text: 810 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 781 fontsize:S text: 781 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 603 fontsize:S text: 603 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 401 fontsize:S text: 401 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 332 fontsize:S text: 332 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 239 fontsize:S text: 239 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 246 fontsize:S text: 246 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Па даных  ISTAT
 

Катэгорыя:Камуны правінцыі Верчэлі
Цэнтральная беларуская вайсковая рада

**Цэнтральная беларуская вайсковая рада** (ЦБВР) — арганізацыя, якая ў 1917—1918 гадах займалася фарміраваннем беларускага войска і каардынавала працу беларускіх вайсковых рад.

Створана на з’ездзе беларусаў-вайскоўцаў Заходняга фронту, 12-й арміі Паўночнага фронту і Балтыйскага флоту ў Мінску (18—21 кастрычніка 1917), дзе быў абраны Часовы выканаўчы камітэт ЦБВР на чале з Сымонам Рак-Міхайлоўскім, намеснікамі якога сталі Канстанцін Езавітаў і Язэп Мамонька. Выканаўчы камітэт ЦБВР увайшоў у склад Вялікай беларускай рады.

ЦБВР стварыла спецыяльны аддзел па фарміраванні беларускіх вайсковых адзінак, які ўзначаліў генерал-лейтэнант Кіпрыян Кандратовіч, і адправіла на франты вярбоўшчыкаў. Пасля з’ездаў беларусаў-вайскоўцаў Паўночнага, Румынскага і Паўднёва-Заходняга франтоў (усе ў лістападзе 1917 — студзені 1918) іх прадстаўнікі папоўнілі склад Выканкома рады. Друкаваны орган — газета «Белорусская рада».

Намаганнямі ЦБВР у лістападзе 1917 года створаны беларускі полк у Мінску і кавалерыйскі полк (эскадроннага складу) пад Оршай. Члены ЦБВР удзельнічалі ў арганізацыі і правядзенні Усебеларускага з’езда (снежань 1917).

Пасля разгону з’езду бальшавікамі ЦБВР працавала легальна, вывесіўшы вялізны беларускі штандар у доме № 2 на Паліцэйскай вуліцы (цяпер на тым месцы задні двор цырку). Рада атрымала ад Вярхоўнага галоўнакамандуючага М. Крыленкі ў выніку перагавораў 10—11.1.1918 дазвол на стварэнне беларускай нацыянальнай Чырвонай гвардыі і прызначыла пунктамі яе фарміравання Мінск, Бабруйск, Рагачоў, Магілёў і Барысаў. Аднак з-за пазіцыі прадстаўнікоў Аблвыкамзаха, якія сарвалі праезд спецыяльна створанай для гэтага камісіі, ЦБВР не здолела ажыццявіць намечаны план. 31 студзеня 1918 Вайсковая рада была аточаная салдатамі і матросамі, якія прыбылі для вобшуку і арышту асоб, што там знаходзіліся. Аднак затрымалі толькі членаў Вайсковай рады Канстанціна Езавітава і Васіля Захарку, а таксама 14-гадовага хлопчыка Апанаса.

19 лютага каля поўдня да зняволеных сяброў ЦБВР дайшла навіна пра немцаў, што набліжаліся да Мінска. Карыстаючыся адступленнем бальшавікоў і агульным хаосам, яны збеглі з вартоўні, пасля чаго сустрэліся ў доме Антона Лявіцкага. У хуткім часе пачалося надзвычайнае паседжанне Выканаўчага камітэта ЦБВР. Яго ўдзельнікі прынялі рашэнне:

Канстанцін Езавітаў, кіраўнік ЦБВР, быў прызначаны камендантам горада. Пазней члены ЦБВР удзельнічалі ў стварэнні Беларускай Народнай Рэспублікі.

## Літаратура 
* 
* *Савіцкі В.* Беларускае войска: ад ідэі да спроб рэалізацыі (1917 г.) // Беларускі гістарычны часопіс. 1994. № 4.
* *Шупа С.* Падарожжа ў БНР. Архіўны раман. — Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2018. ISBN 978-0-929849-30-0
* *Łatyszonek O.* Białoruskie formacje wojskowe 1917—1923. Białystok, 1995.


Катэгорыя:Вайсковыя арганізацыі беларускай гісторыі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1917 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, закрытыя ў 1918 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1795—1918)
Катэгорыя:Кастрычнік 1917 года
Катэгорыя:1917 год у Мінску
Дарагабужскі раён

**Дарагабу́жскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (муніцыпальнае ўтварэнне) у Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад  Дарагабуж.

## Геаграфія 
Плошча раёна складае 1,772 тыс. км². 

Мяжуе з Вяземскім, Глінкаўскім, Ельнянскім, Кардымаўскім, Сафонаўскім, Угранскім і Ярцаўскім раёнамі.

## Гісторыя 
Раён утвораны 1 кастрычніка 1929 года ў складзе Заходняй вобласці. З 27 верасня 1937 года ў складзе Смаленскай вобласці. У 1963 раён быў скасаваны, у 1965 годзе адноўлены.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва — 29 800 чалавек (2008). 

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
У раёне 2 гарадскіх і 6 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы**
# Дарагабужскае гарадское паселішча
# Верхнедняпроўскае гарадское паселішча

**Сельскія паселішчы**
# Алексінскае сельскае паселішча
# Міхайлаўскае сельскае паселішча
# Усвяцкае сельскае паселішча

## Эканоміка 
На тэрыторыі раёна працуюць: 12 сельскагаспадарчых прадпрыемстваў, 5 сялянска-фермерскіх гаспадарак і 2 перапрацоўчыя прадпрыемствы.

## Транспарт 
Рэгіянальная аўтамабільная дарога  Сафонава (М1) — Дарагабуж — Ельня — Рослаўль (А101).

## Памятныя мясціны 
* Царква Св. Аляксандра Неўскага ў в. Алексіна.
* Царква Св. Ціхана Задонскага і царква Увядзення ў Храм Прасв. Багародзіцы ў в. Болдзіна.
* Царква Маці Божай Адзігітрыі ў в. Рэкты.

## Спасылкі 
* Дарагабужскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Смаленскай вобласці
Чэліа

**Чэліа** (італ. Cellio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.

Насельніцтва складае 903 чалавека (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 90 чал./км ². Займае плошчу 10 мая км ². Паштовы індэкс - 13024. Тэлефонны код - 0163.

## Дэмаграфія 
Дынаміка насельніцтва:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 2776
  bar:1871 from:0 till: 2706
  bar:1881 from:0 till: 2614
  bar:1901 from:0 till: 2336
  bar:1911 from:0 till: 2131
  bar:1921 from:0 till: 2059
  bar:1931 from:0 till: 1752
  bar:1936 from:0 till: 1601
  bar:1951 from:0 till: 1486
  bar:1961 from:0 till: 1222
  bar:1971 from:0 till: 944
  bar:1981 from:0 till: 840
  bar:1991 from:0 till: 851
  bar:2001 from:0 till: 903
PlotData=
  bar:1861 at: 2776 fontsize:S text: 2.776 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2706 fontsize:S text: 2.706 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2614 fontsize:S text: 2.614 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2336 fontsize:S text: 2.336 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2131 fontsize:S text: 2.131 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2059 fontsize:S text: 2.059 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1752 fontsize:S text: 1.752 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1601 fontsize:S text: 1.601 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1486 fontsize:S text: 1.486 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1222 fontsize:S text: 1.222 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 944 fontsize:S text: 944 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 840 fontsize:S text: 840 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 851 fontsize:S text: 851 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 903 fontsize:S text: 903 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Па даных  ISTAT
 

Катэгорыя:Камуны правінцыі Верчэлі
Транцана-Верчэлезэ

**Транцана-Верчэлезэ** () —  камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.

Насельніцтва складае 3596 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 80 чал./км². Займае плошчу 44 км². Паштовы індэкс — 13049. Тэлефонны код — 0161.

Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Ss. Pietro e Paolo.
Веліжскі раён

**Веліжскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (муніцыпальнае ўтварэнне) на паўночным захадзе Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Веліж.

## Геаграфія 
Плошча раёна складае 1,473 тыс. км².

Мяжуе на поўначы і паўночным захадзе з Пскоўскай і Цвярской абласцямі, на ўсходзе і паўночным усходзе з Дзямідаўскім раёнам, на захадзе з Рэспублікай Беларусь (Віцебскі раён), на поўдні з Руднянскім раёнам.

У раёне знаходзіцца найніжэйшы пункт Смаленскай вобласці (перасячэнне Дзвіной мяжы вобласці) — 140 метраў над узроўнем мора.

Па тэрыторыі раёна цячэ рака Заходняя Дзвіна. Раён мае шмат балотаў і азёраў, найбуйнейшыя балоты: Драздоўскі Мох, Лагунскі Мох, Мацюшынскі Мох; азёры: Чаплі, Рябікоўскае, Гатчынскае, Залюбішчанскае, Хаменкоўскае. Глебы ў раёне дзярнова-слаба- і сярэднепадзолістыя, у паніжэннях — дзярнова-падзоліста-глеевыя. Лясы (галоўным чынам хваёвыя і ялова-шыракалістыя, маладыя хваёвыя і драбналістыя) займаюць 49,5 % тэрыторыі.

## Гісторыя 
Веліжскі раён утвораны ў 1927 у складзе Ленінградскай вобласці на тэрыторыі былога Веліжскага павета Віцебскай губерні. У 1929 быў перададзены ў Заходнюю вобласць, у складзе Смаленскай вобласці — з 1937. У 1963 быў далучаны да Дзямідаўскага раёна. Адноўлены — у 1965.

## Дэмаграфія 
Насельніцтва — 13 198 чалавек (2005).

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
У раёне маецца 1 гарадское і 8 сельскіх паселішчаў:

**Гарадскія паселішчы**
# Веліжскае гарадское паселішча

**Сельскія паселішчы**
# Бяляеўскае сельскае паселішча
# Будніцкае сельскае паселішча
# Заазерскае сельскае паселішча
# Крутоўскае сельскае паселішча
# Пячонкаўскае сельскае паселішча
# Пагарэльскае сельскае паселішча
# Селязьнёўскае сельскае паселішча
# Сіцькаўскае сельскае паселішча

## Эканоміка 
## Транспарт 
Праз тэрыторыю раёна праходзіць рэгіянальная аўтамабільная дарога  Смаленск — Невель і аўтадарога  Веліж — Сенькава — мяжа з Рэспублікай Беларусь (на Віцебск).

## Населеныя пункты 
* Вёска Бяляева
* Вёска Аруцінкі
* Вёска Задуброўе
* Вёска Узвоз

## Вядомыя асобы 
* Міхаіл Фёдаравіч Бірулін

## Гл. таксама 
* Веліжскі павет

## Спасылкі 
* Веліжскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Раёны Смаленскай вобласці
Строп’яна

'''Строп'яна''' (італ. Stroppiana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.

Насельніцтва складае 1240 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 67 чал./км ². Займае плошчу 18 км ². Паштовы індэкс - 13010. Тэлефонны код - 0161.

## Дэмаграфія 
Дынаміка насельніцтва:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 2758
  bar:1871 from:0 till: 2836
  bar:1881 from:0 till: 3134
  bar:1901 from:0 till: 3262
  bar:1911 from:0 till: 3057
  bar:1921 from:0 till: 2670
  bar:1931 from:0 till: 2362
  bar:1936 from:0 till: 2270
  bar:1951 from:0 till: 2045
  bar:1961 from:0 till: 1712
  bar:1971 from:0 till: 1390
  bar:1981 from:0 till: 1238
  bar:1991 from:0 till: 1179
  bar:2001 from:0 till: 1200
PlotData=
  bar:1861 at: 2758 fontsize:S text: 2.758 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2836 fontsize:S text: 2.836 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 3134 fontsize:S text: 3.134 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 3262 fontsize:S text: 3.262 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 3057 fontsize:S text: 3.057 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2670 fontsize:S text: 2.670 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2362 fontsize:S text: 2.362 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2270 fontsize:S text: 2.270 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2045 fontsize:S text: 2.045 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1712 fontsize:S text: 1.712 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1390 fontsize:S text: 1.390 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1238 fontsize:S text: 1.238 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1179 fontsize:S text: 1.179 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1200 fontsize:S text: 1.200 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Па даных  ISTAT
 

Катэгорыя:Камуны правінцыі Верчэлі
Інфлянцкае ваяводства

**Інфлянцкае ваяводства**, *Інфлянцкае княства* — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Рэчы Паспалітай на тэрыторыі Латгаліі (паўднёва-ўсходняя Латвія) у 1677—1772 гг. (намінальна да 1795 г.).

## Гісторыя 
У выніку вайны Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600—1629 гг. большая частка падуладных Рэчы Паспалітай Інфлянтаў (Задзвінскае княства) страчана на карысць Швецыі. Паводле Альтмаркскага перамір’я 1629 г. у складзе Рэчы Паспалітай засталіся толькі 4 паўднёва-ўсходнія латгальскія стараствы — Дынабургскае, Рэжыцкае, Люцынскае, Марыенгаўзенскае. Паводле Аліўскага міру 1660 г. Рэч Паспалітая канчаткова прызнала за Швецыяй заваяваную ёю частку Інфлянтаў. На аснове застаўшыхся інфлянцкіх старастваў сойм у 1677 г. утварыў Інфлянцкае ваяводства, надаўшы яму таксама найменне княства.

З канца XVII ст. за гэтай часткай былой Лівоніі замацавалася назва Інфлянты Польскія, г. зн. прыналежныя Рэчы Паспалітай, але канчаткова гэты тэрмін зацвердзіўся ў гістарыяграфічнай традыцыі XIX ст.

Ваяводства не мела падзелу на паветы, адміністрацыйны цэнтр знаходзіўся ў г. Дынабург. Засталася падвойная прыналежнасць Інфлянцкага ваяводства да ВКЛ і Кароны, што выяўлялася ў намінацыі ў інфлянцкія ўрады праз абедзве канцылярыі і абранні інфлянцкіх паслоў на сойм з 3 «нацый» — па 2 прадстаўнікі ад шляхты Інфлянтаў, ВКЛ, Кароны. Дзейнічаў прынцып

## Літаратура 
* *Paluszyński, T.* Czy Rosja uczestniczyła w pierwszym rozbiorze Polski czyli co zaborcy zabrali Polsce w trzech rozbiorach?  / T. Paluszyński. — Poznań : Rys, 2006. — 91 s.
Хуан Веласка Альварада

**Хуан Веласка Альварада** (Juan Velasco Alvarado; , г. П'юра, Перу — ) — ваенны і дзяржаўны дзеяч Перу.

Скончыў афіцэрскую школу (1934). У 1962—1963 гг. ваенны аташэ ў Францыі. Дывізіённы генерал (1965). 3 1966 г. начальнік генеральнага штаба арміі, з 1968 г. галоўнакамандуючы сухапутнымі войскамі. У кастрычніку 1968 г. узначаліў выступленне ваенных. Прэзідэнт Перу (1968—1975, адначасова да 1972 года прэм'ер-міністр). Яго ўрад прыняў закон аб аграрнай рэформе, нацыяналізаваў уласнасць амерыканскіх нафтавых і гарнарудных кампаній. Скінуты ў выніку ваеннага путчу.

## Літаратура 
* Веласка Альварада // 

## Бібліяграфія 
* Cotler, Julio (1982). «Estado oligárquico y reformismo militar en América Latina». En: *Historia de medio siglo, volumen 1 América del Sur*. México: Siglo Veintiuno. 
* Cotler, Julio (1998). «De Velasco a Belaúnde: el problema de la construcción nacional y la democracia en Perú». En: *El Estado en América Latina, teoría y práctica*. México: Siglo Veintiuno. 
* Kruijt, Dirk (2008). *La Revolución por decreto: el Perú durante el gobierno militar.* Lima: Instítuto de Defensa Legal. 
* Martín Sánchez, Juan (2002). *La revolución peruana: ideología y práctica política de un gobierno militar 1968—1975*. Sevilla: Universidad de Sevilla.
* Monteforte, Mario (1973). *La solución militar a la peruana 1968—1970*. México: Universidad Nacional Autónoma de México. 
* Pease, Franklin (1995). *Breve Historia Contemporánea del Perú*. México: Fondo de Cultura Económica. 
* Franco, Carlos, comp. (1983). *El Perú de Velasco*. Lima: Centro de Estudios para el Desarrollo y la Participación. 

## Спасылкі 
* http://www.ford.utexas.edu/library/guides/guidecollectionsa-m.asp 
* http://www.caretas.com.pe/2004/1826/articulos/chile.html 

Катэгорыя:Прэзідэнты Перу
Катэгорыя:Постаці Перу
Санція

**Санція** ( — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.

Насельніцтва складае 9130 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 171 чал./км². Займае плошчу 53 км². Паштовы індэкс — 13048. Тэлефонны код — 0161.

Катэгорыя:Камуны правінцыі Верчэлі
Пяльцы

[thumb|250px|Выкарыстанне пяльцаў пры [Машынная вышыўка|машыннай вышыўцы]]
[thumb|250px|[Мадам Пампадур за пяльцамі]]
**Пяльцы, більцы** — прыстасаванне для вышывання, якое выкарыстоўваюць пры працы з вышыўкай вялікай плошчы.

## Этымалогія назвы 
Слова *пяльцы* паходзіць ад славянскага слова пяліць — расцягваць, распінаць, туга нацягваць.

## Канструкцыя 
thumb|250px|Напольная рама для вышывання

Часцей за ўсё пяльцы маюць круглую або авальную форму, але могуць таксама быць і прастакутнымі. Яны ўяўляюць сабой дзве рамкі, якія злёгку адрозніваюцца па памеры, паміж якімі заціскаецца тканіна.

Памер пяльцаў можа вар’іравацца ў вялікім дыяпазоне: ад маленькіх круглых, якія трымаюць у адной руцэ, да вялікіх прастакутных рам, якія мацуюцца да падстаўцы і стаяць на падлозе.

Выкарыстанне пялец, якія мацуюцца да працоўнага стала або стаяць на падлозе, зручней тым, што пры працы з імі абедзве рукі вольныя, што робіць вышыванне хутчэй і дакладней.

## Матэрыял 
Раней пяльцы рабілі з дрэва, косці, у тым ліку слановай. Сучасныя мадэлі часцей за ўсё выраблены з дрэва або пластмасы.

## Спасылкі 
* Пяльцы 
* Пяльцы: многовековая история 

Катэгорыя:Абсталяванне і прылады для працы з тэкстылем
Сіхатэ-Алінскі метэарыт

thumb|Паштовая марка СССР, 1957 год
**Сіхатэ́-Алі́нскі метэары́т** — жалезны метэарыт, які ўпаў 12 лютага 1947 года ў заходніх адгор’ях Сіхатэ-Аліня.

Выпаў у выглядзе метэарытнага дажджу, які ўтварыўся ад драбнення асноўнай масы на вышыні 4—5 км над Зямлёй. Падзенне суправаджалася ўспышкамі святла і выбухамі. Найбольшыя яго экзэмпляры ўтварылі кратары дыяметрам ад 4 да 28 м, дробныя рассеяліся на плошчы каля 3 км². Агульная маса метэарытнага рэчыва прыкладна 70 т, маса асколкаў і асобных экзэмпляраў, знойдзеных на плошчы падзення, 37 т, найбольшы з іх 1745 кг. Складаўся з жалеза (93 %), нікелю (6 %) і невялікай колькасці фосфару, кобальту, серы і медзі.

## Літаратура 
* 

Катэгорыя:Жалезныя метэарыты
Катэгорыя:Метэарыты, знойдзеныя ў Расіі
Катэгорыя:Аб’екты на марках
Эдуард-Антон Якаўлевіч Красоўскі

**Эдуард-Антон Якаўлевіч Красоўскі** (1823—1898) — акадэмік, лейб-акушэр, сапраўдны тайны саветнік, гінеколаг, акушэр, заснавальнік акушэрства ў Расіі.

## Адукацыя 
Нарадзіўся 6 (18 сакавіка) 1823 года ў Слуцку.

У 1842 годзе Красоўскі скончыў Слуцкую гімназію. У 1848 годзе, адвучыўшыся ў медыка-хірургічнай акадэміі, дзе вывучаў аператыўную хірургію пад кіраўніцтвам М. І. Пірагова, атрымаў прафесію лекара. З 1849 года працаваў ардынатарам клінікі акушэрства, жаночых і дзіцячых хвароб. У 1852 годзе атрымаў ступень доктара медыцыны, абараніўшы дысертацыю на тэму «Melatemato quaedam de uteri ruptura».

## Медыцынская дзейнасць 
Красоўскі па справядлівасці лічыцца самым выдатным рускім акушэрам XIX стагоддзя. Ён падняў на вялікую вышыню аператыўнае акушэрства і аператыўную гінекалогію ў Расіі і ў гэтых адносінах стаў аўтарытэтам ва ўсім вучоным свеце.

Асаблівую славу ён набыў як адзін з самых ранніх і выдатных аварыятамістаў. У 1862 ён упершыню вырабіў аварыятамію са шчасным зыходам і распрацаваў арыгінальны спосаб гэтай аперацыі. Красоўскі правёў больш за 800 аперацый, што складала для таго часу велізарную лічбу.

Таксама Красоўскі займаўся пытаннямі даследавання маткі зондам, лячэннем пры скрыўленні маткі, засцярогай пахвіны пры родах выкарыстаннем надрэзаў і іншымі.

Красоўскі быў ініцыятарам заснавання першай у Расіі кафедры педыятрыі.

Сумесна з іншымі ўрачамі, ім было заснавана першае гінекалагічнае і акушэрскае таварыства ў Пецярбургу, якім ён старшыняваў некалькі гадоў.

З 1887 па 1892 Красоўскі быў адным з рэдактараў «Журнала акушерства и женских болезней».

## Публікацыі 
* «De l’ovariotomie» (з атласам, 1868; пазней выйшла і на рускай мове)
* «Курс практического акушерства» (СПб., 1865)
* «Оперативное акушерство» (1879; 4-е выданне)
* «Оперативное акушерство со включением учения о неправильностях женского таза» (СПб., 1889; 4-е выданне)

## Узнагароды і званні 
* Ганаровы член 34 рускіх і замежных навуковых таварыстваў.
* Узнагароджаны ордэнам Аляксандра Неўскага. Імя акадэміка Красоўскага носіць Клініка акушэрства і гінекалогіі Санкт-Пецярбургскай Ваенна-медыцынскай акадэміі.

## Спасылкі 
* 
* Красоўскі ў артыкуле «Гісторыя акушэрства»
* 

Катэгорыя:Медыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Гінеколагі
Катэгорыя:Сапраўдныя тайныя саветнікі
Катэгорыя:Акушэры Расійскай імперыі
Міхаіл Іванавіч Якімовіч

**Міхаіл Іванавіч Якімовіч** (нар. , , Мінская вобласць, Беларуская ССР) — беларускі гандбаліст, левы паўсярэдні.

## Кар'ера 
Выступаў за каманды СКА (Мінск), Іспаніі («Тэка Кантабрыя» Сантандэр, «Сан-Антоніа» Памплона).

## Дасягненні 
* Алімпійскі чэмпіён 1992
* Срэбраны прызёр чэмпіянату свету (1990)
* Уладальнік Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў у складзе клуба СКА (Мінск) (1987, 1989, 1990) і іспанскіх клубаў «Тэка Кантабрыя» (1994) і «Сан-Антоніа» (2001)
* Уладальнік Кубка кубкаў еўрапейскіх краін у складзе клуба СКА (Мінск) (1988) і іспанскіх клубаў «Тэка» (1998) і «Сан-Антоніа» (2000, 2004)
* Уладальнік Суперкубка (1989) у складзе каманды СКА (Мінск)
* Уладальнік Кубка ЕГФ (1993)
* Двухразовы чэмпіён СССР (1988, 1989), сярэбраны прызёр чэмпіянатаў СССР і СНД (1987, 1990, 1992), бронзавы прызёр чэмпіянату СССР (1991)
* Чэмпіён Іспаніі (1993, 1994) у складзе каманды «Тэка», сярэбраны прызёр (1999) і бронзавы (1995) у складзе каманды «Сан-Антоніа»
* Уладальнік Суперкубка Іспаніі (1993—1995, 2002, 2003) у складзе каманды «Тэка»
* Заслужаны майстар спорту СССР (1992)
* Ганаровы грамадзянін Слуцка

## Спасылкі 
* Старонка на сайце Нацыянальнага алімпійскага камітэта Беларусі 

Катэгорыя:Гандбалісты СССР
Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі
Катэгорыя:Ігракі зборнай СССР па гандболе
Катэгорыя:Ігракі зборнай Беларусі па гандболе
Катэгорыя:Ігракі ГК Портленд Сан-Антоніа
Катэгорыя:Ігракі ГК Кантабрыя
Катэгорыя:Ігракі ГК СКА Мінск
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны ад Аб’яднанай каманды
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па гандболе
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1992 года
Катэгорыя:Гандбалісты на летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Слуцка
Фабела

**Фабела** () — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.

Насельніцтва складае 246 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 9 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 13025. Тэлефонны код — 0163.

Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Якаў Зевядзееў.
Спынім ісламізацыю Еўропы

[thumb|300пкс|right|Дэманстрацыя праведзеная ў [Брусель|Бруселі, Бельгія.]]

**Спынім ісламізацыю Еўропы**. Гэта група ўзнікла са злучэння дацкай групы Спынім ісламізацыю Даніі з англійскімі антыісламскімі актывістамі.

Мэтай групы з'яўляецца супрацьстаянне ісламскаму экстрэмізму; іх дэвіз: «Расізм з'яўляецца ніжэйшай формай чалавечай дурасці, але ісламафобія знаходзіцца на адным узроўні з разумным сэнсам»

## Ідэалогія 
Група пазіцыянуе сябе як саюз з адзінай мэтай — прадухіленні росту дамінавання ісламу ў Еўропе. Арганізацыя заклікае да поўнага байкоту мусульманскіх краін, а таксама заклікае байкатаваць кампаніі Fisher Price, Asda, Kentucky Fried Chicken і Radisson Hotel chain у сувязі з вытворчасцю гэтымі кампаніямі прадукцыі для мусульман.

## Гл. таксама 
* Крытыка ісламу
* Islam4UK

## Крыніцы 
## Спасылкі 
* Stop Islamisation of Europe

Катэгорыя:Рэлігія ў Еўропе
Катэгорыя:Кампаніі
Катэгорыя:З’явіліся ў 2007 годзе
Катэгорыя:Ісламафобія
Камень

**Камень** — шматзначны тэрмін. Параўнанне з каменем як з прадметам разьбярства, таксама сустракаецца ў літаратуры, паэзіі, музыцы і філасофіі ўсіх народнасцяў.

### Адзінкі вымярэння 
Камень — адзінка вымярэння ў ВКЛ і Рэчы Паспалітай.

## Рэчыва 
**Камень** — агульная назва ўсякага цвёрдага выкапня, акрамя чыстых металаў ці пяску.

* Будаўнічы, дэкаратыўны, вырабны матэрыял (гл. Прыродны камень);
* Вінны камень;
* Каштоўныя камяні;
* Месяцавы камень — артаклаз;
* *мн. л.* «камяні» — то ж, што канкрэменты.

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Брэсцкая вобласць:
** Камень — вёска ў Кобрынскім раёне
** Камень — вёска ў Пінскім раёне
* Віцебская вобласць:
** Камень — аграгарадок у Лепельскім раёне
* Гомельская вобласць:
** Камень — вёска ў Мазырскім раёне
** Камень — пасёлак у Рагачоўскім раёне
* Магілёўская вобласць:
** Камень — вёска ў Касцюковіцкім раёне
* Мінская вобласць:
** Камень — вёска ў Валожынскім раёне
** Камень — аграгарадок у Капыльскім раёне
** Камень — назва аграгарадка Камена Лагойскага раёна да 1981 года
** Камень — былы пасёлак у Любанскім раёне
** Камень — вёска ў Доўгаўскім сельсавеце Салігорскага раёна
** Камень — вёска ў Зажэвіцкім сельсавеце Салігорскага раёна

## Іншае 
* Камень — гарадзішча ў аграгарадку Камень Лепельскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі.
Куль

Назву **Куль** маюць:

## Населеныя пункты 
### Беларусь 
* Куль — вёска ў Стаўбцоўскім раёне
* Куль — вёска ва Уздзенскім раёне

## Археалагічныя помнікі 
* Куль — стаянкі эпохі Мезаліту ў Ляхавіцкім раёне

## Прозвішча 
* Аляксандр Куль (нар. 1975) — беларускі баскетбаліст, трэнер.
* Райманд Куль (1882—1942) — эстонскі дырыжор.
* Святлана Куль-Сяльверстава (нар. 1959) — беларускі гісторык і літаратар.

## Этымалогія 
**Куль** — тоўсты сноп няцёртай саломы; , , . Запазычанне з балтыйскіх дыялектаў, параўн.  — сноп саломы.

**Куль** — рагожны мяшок.

Было зэльвянскае прозвішча Куль, горадзенскае Куловіч, з-пад Шчучына (Лядск) былі Кулейка і Кулейша. Ёсць літоўскія *Kulys, Kula, Kulaitis*, латышскія *Kulis, Ķūlis*. Аснова *Kul*- выкарыстоўвалася ў старажытных балцка-літоўскіх двухасноўных імёнах.

## Гл. таксама 
* Кулі

## Крыніцы