Саматэвічы

**Саматэ́вічы** (, ) — былая вёска ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці, на рацэ Чарняўцы. Уваходзіла ў склад Беладубраўскага сельсавета.

Саматэвічы — даўняе мястэчка гістарычнай Мсціслаўшчыны, малая радзіма народнага паэта Беларусі Аркадзя Куляшова. Знаходзілася за 30 км на паўднёвы захад ад Касцюковічаў, за 33 км ад чыгуначнай станцыі Камунары (лінія Крычаў — Сураж); на аўтамабільнай дарозе Касцюковічы — Красная Гара. У выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС жыхароў вёскі ў 1991 годзе перасялілі ў Новыя Саматэвічы, а само паселішча было ліквідавана ў 2015 годзе.

## Гісторыя 
### Вялікае Княства Літоўскае 
Упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах у 1585 годзе як сяло Крычаўскай воласці і староства Мсціслаўскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, знаходзілася ў дзяржаўнай уласнасці. У 1668 годзе ўпершыню значыцца царква. У XVIII стагоддзі побач існавалі мястэчка Саматэвічы, дзе было 42 двары і аднайменнае сяло. Паводле інвентару Крычаўскага староства 1694 года, у паселішчы было 4 дымы, паводле інвентару 1709 года — 8 дымоў, 6 валок зямлі.

### У складзе Расійскай імперыі 
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай Саматэвічы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, дзе станам на 1795 год знаходзіліся ў Чэрыкаўскім павеце Магілёўскай губерні, з’яўляліся ўласнасцю графа Р. А. Пацёмкіна. У 1842 годзе была пабудавана Свята-Троіцкая царква, у 1864 годзе адкрыта народнае вучылішча, дзе ў 1889 годзе было 54 вучняў. З 1867 года двойчы на год праводзіліся кірмашы на Іллю. Уладальнік сяла меў у Саматэвічах і Кісялёўцы 107 дзесяцін зямлі.

Па звестках 1880 года, Саматэвічы (яно ж *Дзімітраўск*) — мястэчка, уласнасць Дзмітрыя Станіслававіча Галынскага, цэнтр воласці. У 1885 годзе ў паселішчы налічваліся валасное праўленне, царква, касцёл, школа, бальніца, вятрак, заезны двор, бровар (у 1879 годзе працавалі 9 рабочых), 6 крам, Гайдукоўскае паштовае аддзяленне. Вяскоўцы, апрача земляробства, займаліся бондарствам і кавальствам. Паводле вынікаў перапісу 1897 года, існавалі аднаменныя мястэчка (77 двароў, багадзельня, карчма, крама, малітоўны дом, фельчарскі ўчастак) і сяло (162 двары, царква, хлебазапасны магазін). У 1984 годзе быў заснаваны літаратурны музей ураджэнца Саматэвічаў Аркадзя Куляшова (у 1986 годзе перамешчаны ў Касцюковіцкі краязнаўчы музей).

У выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС жыхары паселішча ў 1991 годзе пераселены ў пасёлак Новыя Саматэвічы за 20 км ад вёскі. 30 чэрвеня 2015 года паселішча ліквідавана, зруйнаваны больш за 1,5 тысячы будынкаў, апроч царквы.

## Насельніцтва 
* XVIII стагоддзе: 1747 год — 23 двары; 1772 год — 197 чал., 42 двары; 1779 год — 220 чал., 46 двароў; 1795 год — 220 чал.; 46 двароў; 1888 год — 744 чал. у *сяле Саматэвічах*, 97 двароў.
* XX стагоддзе: 1909 год — 744 чал., 97 двароў у *мястэчку Саматэвічах* і 1006 чал., 144 двары ў *сяле Саматэвічах*; 1959 год — 1048 чал.; 1970 год — 9711 чал.; 1986 год — 1098 чал., 424 двары.
* XXI стагоддзе: 2007 год — 1 чал., 1 двор; 2015 год — 0 чал.

## Славутасці 
* Свята-Троіцкая царква (1835—1842, мураваная, руіны).
* Мемарыяльны камень Аркадзю Куляшову.

## Памятныя мясціны 
* Помнік загінулым у Другой сусветнай вайне.

## Вядомыя асобы 
* Аркадзь Куляшоў (1914—1978) — беларускі пісьменнік, народны паэт БССР.
* Павел Яўменавіч Астапенка (1918—2010) — беларускі дыпламат, намеснік міністра замежных спраў БССР.
* Іван Дзмітрыевіч Ветраў (1905—1986) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
* Дзмітрый Дзмітрыевіч Гобараў (нар. 1962) — беларускі дзяржаўны дзеяч і палітык.

## Крыніцы 
## Літаратура 
* 
* 
* 


Катэгорыя:Мястэчкі Мсціслаўскага ваяводства
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1585 годзе