Уладзімір Дзмітрыевіч Бонч-Бруевіч

**Уладзімір Дзмітрыевіч Бонч-Бруевіч** (, г. Масква — ) — бальшавік, савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, доктар гістарычных навук, этнограф, пісьменнік. Брат Міхаіла Дзмітрыевіча Бонч-Бруевіча.

## Біяграфія 
Нарадзіўся ў дваранскай сям’і каморніка, выхадца з Магілёўскай губерні.

У 1884—1889 гадах студэнт Маскоўскага землямерная інстытута; за арганізацыю выступу студэнтаў выключаны і сасланы пад наглядам паліцыі ў Курск. Там скончыў землямернае вучылішча. У 1909 годзе апублікаваў сабраныя ім у Канадзе псалмы духабораў («Жывёльная кніга духаборцаў»).

У 1903—1905 гадах быў загадчыкам экспедыцыяй ЦК РСДРП (Жэнева), адзін са стваральнікаў архіва ЦК. У 1918 годзе як кіраўнік спраў СНК РСФСР завізаваў Пастанову СНК РСФСР ад 05.09.1918 «Пра чырвоны тэрор».

У 1918 годзе абраны правадзейным членам Сацыялістычнай акадэміі грамадскіх навук, у 1918—1920 гадах выдаў шэраг кніг: «Крывавы паклёп на хрысціян», «Хваляванні ў войсках і ваенныя турмы» і іншыя.

Пасля смерці Леніна пераходзіць да навуковай працы. Аўтар твораў па гісторыі рэвалюцыйнага руху ў Расіі, гісторыі рэлігіі і атэізму, сектанцтва, этнаграфіі і літаратуры. У 1920—1929 быў арганізатарам і кіраўніком дасведчанага саўгаса «Лясныя Паляны» пад Масквой, прадукцыя якога перш за ўсё накіроўвалася кіраўнікам партыі і ўрада.

З 1933 года Бонч-Бруевіча — дырэктар Дзяржаўнага літаратурнага музея у Маскве. У 1945—1955 гадах дырэктар Музея гісторыі рэлігіі і атэізму АН СССР у Ленінградзе

## Сям’я 
Уладзімір Бонч-Бруевіча быў жанаты з Верай Вялічкінай (1868—1918), пасля яе заўчаснай смерці — з Ганнай Цінкер (1886—1956), якая ў першым шлюбе была з Саламонам Чарнамордзікам (1880—1943), заснавальнікам і першым дырэктарам Музей рэвалюцыі. Яго дачка Вера, жонка літаратара і публіцыста Л. Л. Авербаха, расстралянага ў 1937 года, была следам за мужам асуджаная ў гады яжоўшчыны і прасядзела некалькі гадоў у лагеры, затым працавала там лекарам.

## Даніна памяці 
* У гонар У. Д. Бонч-Бруевіча названы шэраг вуліц у краінах былога СССР, у тым ліку:
** У Магілёве і Касцюковічах (Беларусь);
** вуліца у Пецярбургу і ў Ніжнім Ноўгарадзе (Расія);
** У Кіеве (Украіна).
* Дом № 5 у Вялікім Кіслоўскім завулку ў Маскве, дзе ў 1928—1955 гадах жыў У. Д. Бонч-Бруевіча, адзначаны памятнай дошкай.

## Выбраная бібліяграфія 
* *Бонч-Бруевич В. Д.* Назарены в Венгрии и Сербии, 1901.
* *Бонч-Бруевич В. Д.* Знамение времени (о процессе Бейлиса), 1914.
* *Бонч-Бруевич В. Д.* Убийство германского посла Мирбаха и восстание левых эсеров: (По личным воспоминаниям) / В. Д. Бонч-Бруевич. — М.: Гудок, 1927. — 64 с.
* *Бонч-Бруевич В. Д.* На боевых постах Февральской и Октябрьской революций. Москва, Федерация, 1930.
* *Бонч-Бруевич В. Д.* Воспоминания — М.: Худож. лит., 1968.- 206с.
* *Бонч-Бруевич В. Д.* Ленин и дети. Москва, Детская литература, 1975.
* *Бонч-Бруевич В. Д.* Избранные сочинения в трёх томах. М., Изд-во АН СССР. 1959—1963.

## Літаратура 
* Основные даты жизни и деятельности В. Д. Бонч-Бруевича

## Спасылкі 
* Письмо В. Д. Бонч-Бруевича К. Е. Ворошилову. 11 июля 1953 года 
* В. Д. Бонч-Бруевич в проекте «Классика»
* 
* Деятели революционного движения в России — В. Д. Бонч-Бруевич 

Катэгорыя:Гісторыкі СССР
Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Пісьменнікі СССР
Катэгорыя:Пісьменнікі Расіі
Катэгорыя:Рэлігіязнаўцы
Катэгорыя:Рэвалюцыянеры Расіі
Катэгорыя:Пахаваныя на Новадзявочых могілках