Фрэнсіс Легат Шантры

**Фрэнсіс Легат Шантры** () — брытанскі скульптар геаргіянскай эры, які паводле «завяшчання Шантры» (*Chantrey Bequest*), або «Фонда Шантры» (*Chantrey Fund*), пакінуў сваю маёмасць для развіцця мастацкага здабытку нацыі.

## Жыццё 
Шантры нарадзіўся ў Нортане, побач з Шэфілдам (калі той быў часткай Дэрбішыра), дзе ў яго бацькі, цесляра, была маленькая ферма. Яго бацька памёр, калі Шантры было 12; яго маці выйшла замуж ізноў, пакінуўшы сына без выразна вызначанай прафесіі. У 15 гадоў, калі ён працаваў бакалейшчыкам у Шэфілдзе, ён убачыў узоры разьбы па дрэве і папрасіўся ў навучанне да цесляра, пасля чаго быў змешчаны да містэра Рамсея (*Mr Ramsay*), разьбяра і пазалотніка. Якасць яго прац было заўважана Джонам Рафаэлем Смітам, выдатным мастаком і гравёрам, які даў яму ўрокі жывапісу. У 1802 годзе Шантры сам заплаціў 50 фунтаў стэрлінгаў, каб выкупіць сябе з вучнёўства ў Рамсея (якому ён служыў усяго 6 месяцаў), і заснаваў уласную студыю для партрэтнага жывапісу ў Шэфілдзе, што дазволіла яму назапасіць грошы і перабрацца ў Лондан.

Шантры атрымаў працу асістэнта разьбяра па дрэве, але ў той жа час прысвяціў сябе партрэтнаму жывапісу, стварэнню бюстаў і мадэляванню ў гліне. Ён правандроўнічаў у Дублін, дзе моцна захварэў і страціў усе валасы. У Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі захоўваецца незвычайны бюст Уільяма Страта, а ў царкве Снэйта размешчаны характэрны помнік Джону Доўнэю (*John Dawnay*).

## Завяшчанне 
31 снежня 1840 г. Шантры, у якога не было дзяцей, завяшчаў усю сваю рухомую маёмасць, якая застанецца пасля яго скону або пасля другога шлюбу яго ўдавы, у давернае кіраванне прэзідэнта і папячыцеляў Каралеўскай акадэміі мастацтваў (ці, у выпадку роспуску Акадэміі, ва ўпраўленне грамадству, якое зойме яе месца); прыбытак павінен быў быць накіраваны на заахвочванне развіцця выяўленчых мастацтваў Вялікабрытаніі і на куплю твораў мастацтваў гэтакай высокай якасці, якая толькі можа быць знойдзена. Фонды могуць назапашвацца не больш за пяць гадоў, і могуць быць набыты працы брытанскіх або замежных мастакоў, жывых або мёртвых, калі работы былі выкананы ў Вялікабрытаніі ці ў яе берагоў. Цэны павінны быць «ліберальнымі», і набыццё работ павінна ажыццяўляцца выключна на падставе асабістых заслуг мастака, і ні ў якім выпадку не па прычыне добрага стаўлення да мастака або яго сям’і. Усе работы павінны быць завершаны да пакупкі.

Лэдзі Шантры памерла ў 1875 годзе, і праз два гады фонд пачаў працу. Першапачаткова для размяшчэння работ была абраная галерэя Музея Вікторыі і Альберта, а затым калекцыя была перададзена ў Нацыянальную галерэю. У 1888—1889 гадах прайшлі суды, на якіх прапаноўвалася аплачваць работы скульптараў, якія зрабілі злепкі ў гіпсе або воску, каб даць ім сродкі для завяршэння работ у бронзе ці мармуры, але суд пастанавіў, што гэта было б парушэннем завяшчання.

Да 1905 года ўключна былі набытыя 203 працы — усе, акрамя дзвюх, у жывых мастакоў — па кошце каля £ 68,000. З іх 175 былі малюнкамі, выкананымі маслам, 12 — акварэлямі і 16 — скульптурамі (10 у бронзе і 6 у мармуры).

Фонд працягвае быць актыўным і ў наш час.

* D. S. MacColl, *The Administration of the Chantrey Bequest*, by (London, 1904), a controversial publication by the leading assailant of the Royal Academy;
* Arthur Fish, *Chantrey and His Bequest* (London, 1904), a complete illustrated record of the purchases, etc.;
* H. J. Laidlay, *The Royal Academy, its Uses and Abuses* (London, 1898), controversial;
* *Report from the Select Cornmittee of the House of Lords on the Chantrey Trust*, together with the *Proceedings of the Committee, Minutes of Evidence and Appendix* (Wyman & Sons, 1904), and *Index* (separate publication, 1904).

Катэгорыя:Музей і мастацкая галерэя Дэрбі