Марыля Лядніцкая-Шчыт

**Марыля Лядніцкая-Шчыт**  (польск. *Maryla Lednicka-Szczytt***,** 10 сакавіка 1893, Масква  - 25 мая 1947, Нью-Ёрк) — скульптарка.

## Маладосць і вучоба 
Нарадзілася 10 сакавіка 1893 года ў Маскве. Дачка Аляксандра Лядніцкага, мінскага адваката і палітыка, і Марыі з Пачобут-Адляніцкіх. Сястра Вацлава Лядніцкага, славутага літаратуразнаўцы.

Пачала вывучаць скульптуру ў Маскве, наведвала Вяземскую школу-інтэрнат. У 1912 годзе скончыла  школу-інтэрнат Анэлі Вярэцкай у Варшаве. Затым вывучала скульптуру ў Маскве ў студыі Уладзіміра Дамагацкага. У 1913 годзе паехала ў Парыж, дзе вучылася ў Эміля Антуана Бурдэля, які арганізаваў майстроўню для жанчын. Пачатак Першай сусветнай вайны заспеў яе ў Расійскай імперыі і перашкодзіў вярнуцца вучыцца ў Францыю. З 1914 па 1917 год вучылася ў Маскве, сярод іншага, у майстэрні Тадэвуша Брэера. У 1917 годзе выйшла замуж за інжынера Уладзіслава Неміровіча-Шчыта (з роду Неміровічаў-Шчыт з Вярхоўя), уласніка маёнткаў у Лепельскім павеце. Шлюб скончыўся разрывам праз два гады.

У 1919 годзе яна зноў выехала ў Парыж і працавала пад кіраўніцтвам Бурдэля. З 1920 года выстаўлялася ў Восеньскім салоне, з 1922 года была яго членам, а з 1928 — членам журы.

Удзельнічала ў арганізацыі выставы мастацтва Маладой Польшчы ў Musée Crillon (1922), дзе выставіла творы *«Мадонна»* і *«Чорны анёл»* (з 1930-х гадоў знаходзяцца ў калекцыі Banca Intesa ў Рыме).

Марылу Ледніцкую-Шчыт звязвалі даўнія сяброўскія адносіны з сёстрамі Гурскімі, Адрыянай Гурскай дэ Манто і Тамарай дэ Лемпіцкай, якія пачаліся ў 1919 годзе і падчас іх выстаў у «Восеньскім салоне». У пачатку 1920-х гадоў Марыля Лядніцкая-Шчыт і Адрыяна Гурская сумесна стварылі скульптуру Дзевы Марыі, размешчаную на сямейным надмагіллі Лядніцкіх на Павонзкіх могілках у Варшаве.

## Італьянскі перыяд 
У 1924 годзе пераехала ў Італію, каб падрыхтавацца да ўласнай выставы ў галерэі Пезара ў Мілане. Пасябравала з Юзэфам Цёпліцам, мецэнатам польскіх мастакоў у Італіі, фінансістам і дырэктарам Італьянскага камерцыйнага банка. Разам са сваім бацькам, Аляксандрам Лядніцкім, яна жыла на віле Цёпліца ў Варэзэ, недалёка ад Мілана, у гэты час яна таксама стварыла бюст жонкі Цёпліца, актрысы Ядвігі Цёпліц-Мразоўскай.

Яе знаходжанне ў Італіі стала перыядам мастацкага росквіту. Карысталася прызнаннем крытыкаў і атрымлівала шматлікія заказы, асабліва на партрэты. У 1926 годзе  правяла сваю другую персанальную выставу з прадмовай мастака Карла Кара. Удзельнічала ў шматлікіх выставах: польская мастацкая выстава ў Бруселі ў 1928 годзе, міжнародная выстава ў Венецыі ў 1928 годзе (выставіла *«Святога Францішка»* і *«Календымаджо»*, Міланскі кірмаш у 1928 годзе (выканала карыятыдаў для спажывецкага павільёна) і ў Гаазе ў 1929 годзе. На міжнароднай выставе рэлігійнага мастацтва ў Падуі (1931) атрымала залаты медаль за свае скульптуры *«Святы* *Францішак* і *Чорны анёл»*. На 18-й Венецыянскай біенале ў 1932 годзе яна выставіла *«Юнака»*  і *«Партрэт Арвіеты Барамеа»* ў польскім павільёне.

Стварыла мноства статуй, скульптур і ўпрыгожванняў для караблёў і фантанаў. Адзін з фантанаў, спраектаваны Марыляй Лядніцкай-Шчыт, быў размешчаны на вуліцы Аменоні ў Мілане, а пазней перанесены ў банк Інтэнса.

Шмат скульптур гэтага перыяду творчасці знаходзяцца ў італьянскіх прыватных калекцыях і ў рэзідэнцыях паблізу Мілана.

## Нью-ёркскі перыяд 
У 1933 годзе пераехала ў Нью-Ёрк. Яе персанальныя выставы адбыліся ў галерэі Вільдэнштэйна (1934) і галерэі Жульена Леві (1938). Таксама ўдзельнічала ў выставах у Бруклінскім музеі, Інстытуце сучаснага мастацтва (Бостан), Музеі выяўленчых мастацтваў у Дэйтане, штат Агаё, і ў польскім павільёне на Сусветнай выставе ў Нью-Ёрку (1939–1940).

Засяродзілася на бюстах і рэлігійным мастацтве. Да гэтага перыяду належаць скульптуры святога Антонія Падуанскага (касцёл Святой Брыгіты ў Піпеку, Нью-Джэрсі), святога Бярнарда (капліца школы святога Бернарда ў Гладстане), Пятра Скаргі (Фордхэмскі ўніверсітэт, Нью-Ёрк), Мадонны з немаўлём (касцёл Уваскрэсення, Нью-Ёрк) і Духа медытацыі (Ньюаркскі музей выяўленчых мастацтваў, Нью-Джэрсі).

25 мая 1947 года скончыла жыццё самагубствам у Нью-Ёрку. Яе пахавалі разам з братам Вацлавам у Нью-Ёрку.

Яе сімвалічная магіла знаходзіцца ў сямейнай магіле на Павонзкіх могілках у Варшаве (участак 191–I–25/26/27).

У 1950 годзе ў Сан-Францыска былі апублікаваныя мемуары пра яе.

## Спасылкі 
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Катэгорыя:Памерлі ў 1947 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе
Катэгорыя:Скульптары Польшчы