Карла Тальявіні

**Карла Тальявіні** (Балоння, 18 студзеня 1903 — Балоння, 31 мая 1982) — італьянскі лінгвіст, які спецыялізаваўся ў .

## Біяграфія 
Прафесар універсітэта з 1935 года, выкладаў ва ўніверсітэтах Балонні, , Будапешта і, з 1935 года, Падуі, быў дэканам факультэта пісьменства і філасофіі з 1947 па 1952 гады.

Член шэрагу культурных акадэмій, рэдактар часопіса «*Studi Rumeni*» з 1927 па 1933 гады і супрацоўнік розных часопісаў з артыкуламі пра распаўсюджвання глаталагічных праблем, у 1963 годзе быў узнагароджаны залатым медалём за заслугі школы, культуры і мастацтва.

Разам з  і  ён з’яўляецца адным з трох галоўных аўтараў першага друкаванага выдання (1969) «» .

Карла Тальявіні быў выбітным паліглотам. Ён ведаў 120 жывых і мёртвых моў. Ён быў сябрам больш за 50 акадэмій навук розных краін свету. Калі Тальявіні было 12 гадоў, ён валодаў сям’ю мовамі, а ў 22 гады атрымаў доктарскі дыплом і ўжо ведаў 15 моў. Вывучэнне моў стала для яго патрэбай і неабходнасцю. Ён вывучаў па 3-4 мовы ў год. У 1963 годзе Тальявіні стаў сенсацыяй кангрэса мовазнаўцаў ў горадзе Нью-Ёрку, калі выйшаў на трыбуну і прамовіў кароткую прывітальную прамову на 50 мовах.

## Асноўныя выданні 
* *Grammatica della lingua rumena*, Heidelberg, Giulio Groos, 1923.
* *Antologia rumena*, Heidelberg, Giulio Groos, 1923.
* *Il dialetto del Comelico*, in *Archivum Romanicum*, X, 1926, pp.&nbsp;1-200.
* *La lingua degli indi Luiseños (alta California) secondo gli appunti grammaticali inediti di un chierico indigeno*, Bologna, presso Nicola Zanichelli, 1926.
* *Divagazioni semantiche rumene. Dal nome proprio al nome comune*, in *Archivum Romanicum*, XII, 1928, pp.&nbsp;161-231.
* *Il «Lexicon Marsilianum»-Dizionario latino-rumeno-ungherese del sec. XVII-Studio filologico e testo*, Bucarest, 1930.
* *Divagazioni semantiche rumene e balcaniche (Dal nome proprio al nome comune)*, in *Archivum Romanicum*, XVI, 1932, pp.&nbsp;333-383.
* *Introduzione alla glottologia generale comparata*, Padova, Gruppo Universitario Fascista, 1936.
* *Elementi di linguistica italiana*, Padova, Gruppo Universitario Fascista, 1936.
* *Il dialetto di Livinallongo*, Bolzano (Castel Mareccio), Istituto di Studi per l’Alto Adige, 1934. 1937.
* *Grammatica comparata delle lingue neolatine. Fonetica storica*, Padova, Gruppo Universitario Fascista, 1937
* *L’albanese di Dalmazia. Contributi alla conoscenza del dialetto ghego di Borgo Erizzo presso Zara*, Firenze, Leo S. Olschki, 1937.
* *Testi scelti per le esercitazioni di glottologia*, Padova, Gruppo Universitario Fascista, 1937.
* *Grammatica elementare della lingua portoghese*, Heidelberg, Giulio Groos, 1938.
* *Rumänische Konversations-Grammatik*, Heidelberg, Giulio Groos, 1938.
* *Lezioni di glottologia. Parte II*, Padova, Gruppo Universitario Fascista, 1940.
* *Cenni di grammatica comparata delle lingue germaniche con speciale riguardo al tedesco e all’inglese*, Bologna, La Grafolito Editrice, 1940.
* *Le parlate albanesi di tipo Ghego orientale (Dardania e Macedonia nord-occidentale)*, Roma, 1942.
* *Guida alle tesi di laurea e di perfezionamento nelle discipline linguistiche*, Bologna, Riccardo Pàtron, 1946.
* *Contributi allo studio della stratificazione del lessico albanese, I: famiglia e parentela*, in «Atti dell’Istituto veneto di scienze, lettere ed arti», 1948, tomo 106, pp.&nbsp;194-220.
* *Le origini delle lingue neolatine*, Bologna, Riccardo Pàtron, 1949.
* *Cenni di fonetica e morfologia storica del latino*, Bologna, Riccardo Pàtron, 1949.
* *Un nome al giorno. Origine e storia di nomi di persona italiani*, Torino, Edizioni Radio Italiana, 1955
* *Storia di parole pagane e cristiane attraverso i tempi*, Brescia, Morcelliana, 1963.
* *Panorama di storia della linguistica*, 3ª edizione, 1970.
* *Studi linguistici ladino-veneti. Nuovi contributi alla conoscenza del dialetto del Comelico*, Venezia, Premiate officine grafiche Carlo Ferrari, 1944. (Estratto da: Atti dell’Istituto veneto di scienze, lettere ed arti, 1942-43 e 1943-44, tomi 102 e 103, parte 2.)
* *Introduzione alla glottologia*, 5ª edizione interamente rifusa, 2 voll. Bologna, Riccardo Pàtron, 1963.
* *Crestomazia germanica*, vol. I, Bologna, Riccardo Pàtron, 1963.
* *La stratificazione del lessico albanese. Elementi indoeuropei*, Bologna, Riccardo Pàtron, 1965.
* *Panorama di storia della filologia germanica*, vol. I, Bologna, Riccardo Pàtron, 1966.
* *Dizionario d’ortografia e di pronunzia (DOP*), redatto con Bruno Migliorini e Piero Fiorelli, Torino, ERI-Edizioni RAI Radio-televisione Italiana, 1969.
* *Dizionario degli etnici e dei toponimi italiani (DETI*), in collaborazione con Teresa Cappello, Bologna, Pàtron, 1981.
* *Scritti minori* (saggi raccolti a cura di M. Cortelazzo, G. B. Pellegrini, E. Peruzzi), Bologna, Pàtron, 1981.
* *Il dialetto del Comelico; Nuovi contributi alla conoscenza del dialetto del Comelico*, Santo Stefano di Cadore, Comunità montana del Comelico e Sappada, 1988 (ristampa anastatica dell’edizione del 1926, con correzioni e aggiunte, e dell’edizione Venezia, Officine grafiche C. Ferrari, 1944).

## Літаратура 
* *Carlo Tagliavini*, in Enciclopedia Biografica Universale Treccani, XVIII, p.&nbsp;546, Istituto della Enciclopedia Italiana, Roma, 2007.
* *Scritti minori* (saggi raccolti a cura di M. Cortelazzo, G. B. Pellegrini, E. Peruzzi), Bologna, Pàtron, 1981.

Катэгорыя:Выкладчыкі Балонскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Падуанскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Мовазнаўцы Італіі
Катэгорыя:Паліглоты
Катэгорыя:Дэканы